Rev	376	51	392	61	581	788	1
Peru	395	51	416	61	581	788	1
Med	419	51	438	61	581	788	1
Exp	441	51	456	61	581	788	1
Salud	458	51	485	61	581	788	1
Publica	487	51	521	61	581	788	1
REFLEXIÓN	87	117	175	135	581	788	1
ACERCA	180	117	241	135	581	788	1
DEL	245	117	276	135	581	788	1
CONCEPTO	280	117	369	135	581	788	1
DE	373	117	395	135	581	788	1
«UNA	399	117	442	135	581	788	1
SALUD»	446	117	505	135	581	788	1
Joaquim	267	143	302	155	581	788	1
Ruiz	304	143	322	155	581	788	1
a	322	144	325	151	581	788	1
RESUMEN	85	165	128	175	581	788	1
Palabras	85	261	117	271	581	788	1
clave:	119	261	140	271	581	788	1
Salud	142	261	162	271	581	788	1
Única;	165	261	187	271	581	788	1
Interrelación;	190	261	236	271	581	788	1
Enfermedades	238	261	290	271	581	788	1
desatendidas	292	261	340	271	581	788	1
(fuente:	344	261	371	271	581	788	1
DeCS	374	261	395	271	581	788	1
BIREME).	397	261	433	271	581	788	1
A	124	284	132	299	581	788	1
REFLECTION	136	284	220	299	581	788	1
ON	224	284	246	299	581	788	1
THE	250	284	278	299	581	788	1
CONCEPT	281	284	347	299	581	788	1
OF	350	284	369	299	581	788	1
“ONE	372	284	406	299	581	788	1
HEALTH”	410	284	469	299	581	788	1
ABSTRACT	85	315	130	325	581	788	1
Keywords:	85	410	122	421	581	788	1
One	125	410	140	421	581	788	1
Health;	142	410	167	421	581	788	1
Interrelation;	170	410	214	421	581	788	1
Neglected	216	410	252	421	581	788	1
diseases	254	410	286	421	581	788	1
(source:	290	410	319	421	581	788	1
MeSH	322	410	344	421	581	788	1
NLM).	346	410	368	421	581	788	1
EL	62	447	76	461	581	788	1
CONCEPTO	79	447	149	461	581	788	1
DE	153	447	170	461	581	788	1
«UNA	173	447	207	461	581	788	1
SALUD»	210	447	256	461	581	788	1
En	62	472	73	484	581	788	1
los	76	472	88	484	581	788	1
primeros	91	472	124	484	581	788	1
años	128	472	146	484	581	788	1
del	150	472	161	484	581	788	1
siglo	165	472	182	484	581	788	1
XXI	186	472	200	484	581	788	1
se	203	472	212	484	581	788	1
ha	216	472	225	484	581	788	1
propuesto	229	472	267	484	581	788	1
una	270	472	285	484	581	788	1
nueva	62	483	86	495	581	788	1
visión	89	483	111	495	581	788	1
de	114	483	124	495	581	788	1
la	127	483	134	495	581	788	1
salud	137	483	158	495	581	788	1
que	161	483	175	495	581	788	1
ha	179	483	188	495	581	788	1
llevado	191	483	219	495	581	788	1
al	222	483	229	495	581	788	1
revolucionario	232	483	285	495	581	788	1
concepto	62	495	97	507	581	788	1
de	100	495	110	507	581	788	1
«Una	112	495	133	507	581	788	1
Salud»	135	495	162	507	581	788	1
(One	165	495	184	507	581	788	1
Health,	186	495	214	507	581	788	1
en	216	495	226	507	581	788	1
inglés),	228	495	256	507	581	788	1
que	258	495	273	507	581	788	1
en	275	495	285	507	581	788	1
realidad	62	506	93	518	581	788	1
no	95	506	105	518	581	788	1
es	108	506	117	518	581	788	1
más	119	506	136	518	581	788	1
que	139	506	153	518	581	788	1
un	156	506	165	518	581	788	1
retorno	168	506	195	518	581	788	1
a	198	506	203	518	581	788	1
conceptos	205	506	244	518	581	788	1
científicos	247	506	285	518	581	788	1
antiguos.	62	517	97	529	581	788	1
El	62	540	70	552	581	788	1
concepto	73	540	109	552	581	788	1
«Una	112	540	133	552	581	788	1
Salud»,	135	540	165	552	581	788	1
que	168	540	183	552	581	788	1
formó	186	540	208	552	581	788	1
parte	211	540	231	552	581	788	1
de	234	540	244	552	581	788	1
la	246	540	253	552	581	788	1
antigua	256	540	285	552	581	788	1
visión	62	552	85	564	581	788	1
de	89	552	99	564	581	788	1
Hipócrates	103	552	146	564	581	788	1
de	150	552	160	564	581	788	1
la	164	552	171	564	581	788	1
asociación	175	552	218	564	581	788	1
entre	222	552	242	564	581	788	1
un	246	552	256	564	581	788	1
medio	260	552	285	564	581	788	1
ambiente	62	563	99	575	581	788	1
limpio	103	563	126	575	581	788	1
y	130	563	134	575	581	788	1
salud	138	563	159	575	581	788	1
(1)	163	564	169	571	581	788	1
,	169	563	172	575	581	788	1
es	175	563	185	575	581	788	1
de	188	563	198	575	581	788	1
hecho,	202	563	229	575	581	788	1
un	232	563	242	575	581	788	1
retorno	246	563	274	575	581	788	1
al	278	563	285	575	581	788	1
espíritu	62	575	90	587	581	788	1
renacentista	93	575	140	587	581	788	1
que	142	575	157	587	581	788	1
alcanzó	160	575	189	587	581	788	1
su	192	575	201	587	581	788	1
apogeo	204	575	233	587	581	788	1
con	236	575	250	587	581	788	1
Da	252	575	264	587	581	788	1
Vinci	266	575	285	587	581	788	1
y	62	586	67	598	581	788	1
la	70	586	77	598	581	788	1
asociación	80	586	120	598	581	788	1
de	124	586	133	598	581	788	1
diferentes	137	586	174	598	581	788	1
disciplinas	177	586	217	598	581	788	1
científicas	220	586	258	598	581	788	1
con	261	586	275	598	581	788	1
el	278	586	285	598	581	788	1
arte,	62	598	79	610	581	788	1
o	83	598	88	610	581	788	1
al	91	598	98	610	581	788	1
enfoque	101	598	133	610	581	788	1
científico	136	598	170	610	581	788	1
integral	173	598	201	610	581	788	1
del	204	598	216	610	581	788	1
conocimiento	219	598	270	610	581	788	1
del	273	598	285	610	581	788	1
siglo	62	609	80	621	581	788	1
XIX	82	609	96	621	581	788	1
con	98	609	112	621	581	788	1
los	114	609	125	621	581	788	1
estudios	127	609	159	621	581	788	1
de	161	609	171	621	581	788	1
Pasteur	173	609	202	621	581	788	1
y	204	609	209	621	581	788	1
Koch	211	609	231	621	581	788	1
en	233	609	242	621	581	788	1
posiciones	244	609	285	621	581	788	1
preminentes	62	620	110	632	581	788	1
(2)	113	621	119	628	581	788	1
.	119	621	121	632	581	788	1
A	124	621	130	632	581	788	1
mediados	132	621	170	632	581	788	1
del	173	621	184	632	581	788	1
siglo	187	621	205	632	581	788	1
XX	208	621	220	632	581	788	1
Schwabe	223	621	258	632	581	788	1
acuñó	261	621	285	632	581	788	1
el	62	632	69	644	581	788	1
término	73	632	102	644	581	788	1
«Una	106	632	127	644	581	788	1
medicina»	131	632	171	644	581	788	1
para	175	632	192	644	581	788	1
referirse	196	632	228	644	581	788	1
a	232	632	237	644	581	788	1
lo	241	632	248	644	581	788	1
que	252	632	267	644	581	788	1
hoy	271	632	285	644	581	788	1
llamamos	62	643	99	655	581	788	1
«Una	104	643	125	655	581	788	1
Salud»	129	643	156	655	581	788	1
o	160	643	165	655	581	788	1
«Salud	170	643	197	655	581	788	1
Única»	201	643	228	655	581	788	1
(2)	232	644	239	651	581	788	1
,	238	643	241	655	581	788	1
que	245	643	260	655	581	788	1
es	264	643	274	655	581	788	1
la	278	643	285	655	581	788	1
interrelación	62	655	109	667	581	788	1
entre	111	655	130	667	581	788	1
salud	132	655	153	667	581	788	1
humana	155	655	186	667	581	788	1
y	188	655	192	667	581	788	1
animal	194	655	220	667	581	788	1
y	221	655	226	667	581	788	1
su	228	655	237	667	581	788	1
relación	239	655	269	667	581	788	1
con	271	655	285	667	581	788	1
el	62	666	69	678	581	788	1
medio	71	666	95	678	581	788	1
que	97	666	111	678	581	788	1
les	113	666	125	678	581	788	1
rodea.	127	666	151	678	581	788	1
a	62	696	64	701	581	788	1
La	308	447	318	459	581	788	1
salud	321	447	343	459	581	788	1
humana	346	447	379	459	581	788	1
no	382	447	392	459	581	788	1
es	396	447	405	459	581	788	1
independiente	409	447	465	459	581	788	1
de	469	447	479	459	581	788	1
aquello	482	447	511	459	581	788	1
que	515	447	530	459	581	788	1
nos	308	459	322	471	581	788	1
rodea,	327	459	353	471	581	788	1
y	358	459	363	471	581	788	1
ese	368	459	382	471	581	788	1
entorno	388	459	418	471	581	788	1
vital	423	459	439	471	581	788	1
tiene	445	459	464	471	581	788	1
relaciones	469	459	510	471	581	788	1
con	516	459	530	471	581	788	1
zonas	308	471	332	483	581	788	1
cercanas	335	471	371	483	581	788	1
y	374	471	379	483	581	788	1
lejanas,	382	471	413	483	581	788	1
que	416	471	431	483	581	788	1
están,	434	471	458	483	581	788	1
al	461	471	468	483	581	788	1
mismo	471	471	498	483	581	788	1
tiempo,	501	471	530	483	581	788	1
influenciadas	308	483	360	495	581	788	1
por	364	483	377	495	581	788	1
las	381	483	392	495	581	788	1
acciones	396	483	432	495	581	788	1
humanas	436	483	473	495	581	788	1
y	477	483	481	495	581	788	1
las	485	483	497	495	581	788	1
fuerzas	501	483	530	495	581	788	1
naturales.	308	495	345	507	581	788	1
Estas	348	495	370	507	581	788	1
influencias	373	495	414	507	581	788	1
ocultas	417	495	444	507	581	788	1
determinan	447	495	490	507	581	788	1
una	494	495	508	507	581	788	1
serie	511	495	530	507	581	788	1
de	308	507	317	519	581	788	1
dinámicas	319	507	358	519	581	788	1
que	360	507	375	519	581	788	1
conducen	377	507	414	519	581	788	1
a	416	507	421	519	581	788	1
diferentes	423	507	461	519	581	788	1
escenarios.	463	507	507	519	581	788	1
FUERZAS,	308	530	357	544	581	788	1
INFLUENCIAS	357	530	431	544	581	788	1
E	431	530	438	544	581	788	1
INTERACCIONES	439	530	530	544	581	788	1
(AMBIENTE,	308	545	372	559	581	788	1
ANIMALES,	374	545	434	559	581	788	1
HUMANOS)	436	545	501	559	581	788	1
RESISTENCIA	308	571	365	583	581	788	1
A	367	571	373	583	581	788	1
ANTIMICROBIANOS	374	571	455	583	581	788	1
Las	308	595	322	607	581	788	1
acciones	326	595	362	607	581	788	1
humanas	366	595	403	607	581	788	1
tienen	408	595	432	607	581	788	1
efectos	437	595	466	607	581	788	1
directos	470	595	502	607	581	788	1
en	506	595	516	607	581	788	1
su	521	595	530	607	581	788	1
entorno	308	607	338	619	581	788	1
cercano,	340	607	374	619	581	788	1
como	376	607	398	619	581	788	1
la	400	607	407	619	581	788	1
relación	410	607	440	619	581	788	1
directa	443	607	469	619	581	788	1
entre	472	607	492	619	581	788	1
el	494	607	501	619	581	788	1
uso	503	607	518	619	581	788	1
de	520	607	530	619	581	788	1
antibióticos	308	619	350	631	581	788	1
y	353	619	358	631	581	788	1
la	360	619	367	631	581	788	1
aparición	370	619	405	631	581	788	1
de	408	619	418	631	581	788	1
microorganismos	421	619	486	631	581	788	1
resistentes	489	619	530	631	581	788	1
a	308	631	313	643	581	788	1
estos	315	631	336	643	581	788	1
(3)	339	631	345	638	581	788	1
.	345	631	347	643	581	788	1
Se	350	631	361	643	581	788	1
ha	364	631	373	643	581	788	1
visto	376	631	394	643	581	788	1
que	396	631	411	643	581	788	1
cuando	414	631	442	643	581	788	1
aumenta	445	631	479	643	581	788	1
el	481	631	488	643	581	788	1
uso	491	631	505	643	581	788	1
de	508	631	518	643	581	788	1
un	520	631	530	643	581	788	1
agente	308	643	334	655	581	788	1
antibacteriano	336	643	390	655	581	788	1
en	392	643	402	655	581	788	1
un	404	643	414	655	581	788	1
área	416	643	433	655	581	788	1
específica,	435	643	476	655	581	788	1
se	478	643	488	655	581	788	1
ejerce	490	643	513	655	581	788	1
una	515	643	530	655	581	788	1
fuerte	308	655	329	667	581	788	1
presión	331	655	360	667	581	788	1
selectiva	362	655	395	667	581	788	1
sobre	397	655	419	667	581	788	1
los	421	655	432	667	581	788	1
microorganismos	434	655	499	667	581	788	1
locales,	501	655	530	667	581	788	1
favoreciendo	308	667	357	679	581	788	1
a	359	667	364	679	581	788	1
aquellos	367	667	398	679	581	788	1
que	401	667	415	679	581	788	1
son	418	667	432	679	581	788	1
capaces	434	667	467	679	581	788	1
de	469	667	479	679	581	788	1
sobrevivir	481	667	518	679	581	788	1
en	520	667	530	679	581	788	1
Microbiólogo,	71	695	113	705	581	788	1
PhD	115	695	129	705	581	788	1
en	130	695	138	705	581	788	1
Biología.	139	695	166	705	581	788	1
Recibido:	71	704	99	714	581	788	1
23/07/2018	101	704	135	714	581	788	1
Aprobado:	147	704	178	714	581	788	1
12/12/2018	180	704	214	714	581	788	1
En	217	704	226	714	581	788	1
línea:	227	704	244	714	581	788	1
21/12/2018	245	704	279	714	581	788	1
Citar	62	722	78	732	581	788	1
como:	79	722	98	732	581	788	1
Ruiz	99	722	113	732	581	788	1
J.	114	722	118	732	581	788	1
Reflexión	119	722	146	732	581	788	1
acerca	148	722	166	732	581	788	1
del	167	722	176	732	581	788	1
concepto	177	722	204	732	581	788	1
de	205	722	212	732	581	788	1
«Una	213	722	229	732	581	788	1
salud».	230	722	250	732	581	788	1
Rev	252	722	263	732	581	788	1
Peru	264	722	278	732	581	788	1
Med	279	722	293	732	581	788	1
Exp	294	722	305	732	581	788	1
Salud	307	722	323	732	581	788	1
Publica.	324	722	347	732	581	788	1
2018;35(4):657-62.	349	722	402	732	581	788	1
doi:10.17843/rpmesp.2018.354.3821.	404	722	508	732	581	788	1
657	513	757	530	769	581	788	1
Simposio:	564	81	575	118	581	788	1
Una	564	64	575	79	581	788	1
salud	564	42	575	62	581	788	1
Simposio	466	27	521	45	581	788	1
Ruiz	497	38	513	49	581	788	2
J	515	38	519	49	581	788	2
Rev	51	39	66	48	581	788	2
Peru	68	39	88	48	581	788	2
Med	91	39	109	48	581	788	2
Exp	111	39	125	48	581	788	2
Salud	128	39	152	48	581	788	2
Publica.	155	39	189	48	581	788	2
2018;35(4):657-62.	191	39	247	49	581	788	2
presencia	51	82	88	94	581	788	2
de	90	82	100	94	581	788	2
agentes	101	82	132	94	581	788	2
antibacterianos,	134	82	194	94	581	788	2
independientemente	196	82	273	94	581	788	2
de	51	94	61	106	581	788	2
los	66	94	78	106	581	788	2
posibles	83	94	116	106	581	788	2
efectos	122	94	151	106	581	788	2
negativos	156	94	194	106	581	788	2
en	200	94	210	106	581	788	2
el	215	94	222	106	581	788	2
crecimiento	228	94	274	106	581	788	2
bacteriano	51	105	91	117	581	788	2
o	93	105	98	117	581	788	2
afectaciones	101	105	149	117	581	788	2
secundarios	151	105	197	117	581	788	2
sobre	200	105	221	117	581	788	2
las	223	105	234	117	581	788	2
funciones	237	105	273	117	581	788	2
biológicas	51	117	89	129	581	788	2
y,	93	117	99	129	581	788	2
en	103	117	113	129	581	788	2
consecuencia,	117	117	172	129	581	788	2
de	176	117	186	129	581	788	2
la	190	117	197	129	581	788	2
disminución	201	117	246	129	581	788	2
de	250	117	260	129	581	788	2
su	264	117	274	129	581	788	2
aptitud	51	128	77	140	581	788	2
(4)	80	129	86	136	581	788	2
.	86	128	88	140	581	788	2
Es	92	128	102	140	581	788	2
sorprendente	105	128	156	140	581	788	2
todo	159	128	176	140	581	788	2
lo	179	128	186	140	581	788	2
que	189	128	204	140	581	788	2
las	207	128	218	140	581	788	2
bacterias	221	128	256	140	581	788	2
son	259	128	274	140	581	788	2
capaces	51	140	83	152	581	788	2
de	85	140	95	152	581	788	2
hacer,	97	140	121	152	581	788	2
y	123	140	128	152	581	788	2
más	130	140	146	152	581	788	2
difícil	149	140	168	152	581	788	2
aún,	170	140	187	152	581	788	2
es	189	140	198	152	581	788	2
concebir	200	140	233	152	581	788	2
el	235	140	242	152	581	788	2
número	244	140	274	152	581	788	2
de	51	151	61	163	581	788	2
ceros	64	151	85	163	581	788	2
necesarios	88	151	129	163	581	788	2
para	132	151	149	163	581	788	2
expresar	152	151	186	163	581	788	2
cuántas	189	151	219	163	581	788	2
bacterias	222	151	257	163	581	788	2
hay	259	151	274	163	581	788	2
en	51	162	61	174	581	788	2
nuestro	65	162	93	174	581	788	2
planeta.	97	162	128	174	581	788	2
Cada	132	162	152	174	581	788	2
bacteria	156	162	187	174	581	788	2
es	191	162	200	174	581	788	2
un	204	162	214	174	581	788	2
minilaboratorio	218	162	274	174	581	788	2
totalmente	51	174	91	186	581	788	2
equipado	98	174	133	186	581	788	2
que	140	174	155	186	581	788	2
realiza	162	174	187	186	581	788	2
experimentos	194	174	245	186	581	788	2
sobre	252	174	273	186	581	788	2
los	51	185	62	197	581	788	2
efectos	66	185	93	197	581	788	2
de	97	185	107	197	581	788	2
las	110	185	121	197	581	788	2
alteraciones,	125	185	173	197	581	788	2
pequeñas	177	185	215	197	581	788	2
o	218	185	223	197	581	788	2
grandes,	227	185	260	197	581	788	2
en	264	185	274	197	581	788	2
su	51	197	60	209	581	788	2
propio	64	197	88	209	581	788	2
genoma;	92	197	126	209	581	788	2
sobre	130	197	152	209	581	788	2
los	156	197	167	209	581	788	2
que	171	197	185	209	581	788	2
tienen	189	197	213	209	581	788	2
leves	217	197	237	209	581	788	2
y	241	197	245	209	581	788	2
sutiles	249	197	274	209	581	788	2
modificaciones	51	208	108	220	581	788	2
a	110	208	115	220	581	788	2
nivel	117	208	135	220	581	788	2
de	137	208	147	220	581	788	2
la	149	208	156	220	581	788	2
expresión	158	208	195	220	581	788	2
y	197	208	202	220	581	788	2
traducción	204	208	244	220	581	788	2
génica;	246	208	273	220	581	788	2
que	51	219	66	231	581	788	2
experimenta	70	219	117	231	581	788	2
con	121	219	135	231	581	788	2
intercambios	140	219	188	231	581	788	2
de	192	219	202	231	581	788	2
material	206	219	237	231	581	788	2
genético	241	219	274	231	581	788	2
con	51	231	65	243	581	788	2
otros	67	231	86	243	581	788	2
microorganismos	88	231	154	243	581	788	2
cercanos	156	231	191	243	581	788	2
o	193	231	198	243	581	788	2
distantes,	200	231	236	243	581	788	2
así	239	231	250	243	581	788	2
como	252	231	274	243	581	788	2
con	51	242	65	254	581	788	2
eucariotas	67	242	107	254	581	788	2
(5,6)	109	243	119	250	581	788	2
.	119	242	121	254	581	788	2
Así,	123	242	138	254	581	788	2
por	140	242	153	254	581	788	2
ejemplo	155	242	185	254	581	788	2
se	187	242	196	254	581	788	2
ha	198	242	208	254	581	788	2
detectado	210	242	248	254	581	788	2
el	250	242	257	254	581	788	2
gen	259	242	274	254	581	788	2
tetM	51	254	68	266	581	788	2
típico	72	254	92	266	581	788	2
de	96	254	106	266	581	788	2
Staphylococcus	109	254	170	266	581	788	2
aureus	173	254	200	266	581	788	2
en	208	254	217	266	581	788	2
Acinetobacter	221	254	274	266	581	788	2
baumannii	51	265	91	277	581	788	2
(5)	94	266	100	273	581	788	2
.	100	265	103	277	581	788	2
Tarde	106	265	128	277	581	788	2
o	131	265	136	277	581	788	2
temprano,	139	265	178	277	581	788	2
siempre	182	265	212	277	581	788	2
hay	216	265	230	277	581	788	2
un	233	265	243	277	581	788	2
aislado	246	265	274	277	581	788	2
capaz	51	276	74	288	581	788	2
de	79	276	89	288	581	788	2
recuperar	94	276	131	288	581	788	2
la	136	276	142	288	581	788	2
aptitud	148	276	173	288	581	788	2
perdida	178	276	207	288	581	788	2
por	212	276	224	288	581	788	2
mutaciones	230	276	274	288	581	788	2
compensatorias	51	288	112	300	581	788	2
(7,8)	114	289	124	295	581	788	2
.	124	288	126	300	581	788	2
TRASLADO	51	311	98	323	581	788	2
DE	100	311	112	323	581	788	2
POBLACIONES	114	311	177	323	581	788	2
También	51	333	84	345	581	788	2
podemos	86	333	122	345	581	788	2
ver	124	333	136	345	581	788	2
el	138	333	145	345	581	788	2
efecto	147	333	171	345	581	788	2
de	173	333	183	345	581	788	2
acciones	185	333	219	345	581	788	2
humanas	221	333	257	345	581	788	2
que	259	333	274	345	581	788	2
suceden	51	345	84	357	581	788	2
en	88	345	98	357	581	788	2
zonas	103	345	126	357	581	788	2
remotas.	131	345	164	357	581	788	2
Antiguamente,	168	345	224	357	581	788	2
la	228	345	235	357	581	788	2
distancia	240	345	274	357	581	788	2
entre	51	356	71	368	581	788	2
un	72	356	82	368	581	788	2
lado	84	356	100	368	581	788	2
del	102	356	113	368	581	788	2
mundo	115	356	142	368	581	788	2
y	143	356	148	368	581	788	2
otro	149	356	164	368	581	788	2
era	166	356	178	368	581	788	2
medible	180	356	210	368	581	788	2
en	212	356	222	368	581	788	2
días	223	356	240	368	581	788	2
o	241	356	246	368	581	788	2
de	51	368	61	380	581	788	2
viaje,	64	368	84	380	581	788	2
pero	87	368	105	380	581	788	2
hoy	108	368	122	380	581	788	2
en	125	368	135	380	581	788	2
día	139	368	151	380	581	788	2
la	154	368	161	380	581	788	2
distancia	164	368	198	380	581	788	2
se	201	368	210	380	581	788	2
mide	214	368	233	380	581	788	2
por	236	368	249	380	581	788	2
horas	252	368	274	380	581	788	2
de	51	379	61	391	581	788	2
vuelo.	63	379	86	391	581	788	2
Los	89	379	103	391	581	788	2
seres	105	379	126	391	581	788	2
humanos,	129	379	167	391	581	788	2
los	169	379	180	391	581	788	2
animales,	183	379	220	391	581	788	2
los	222	379	233	391	581	788	2
productos	236	379	273	391	581	788	2
comerciales,	51	390	99	402	581	788	2
cualquier	103	390	137	402	581	788	2
cosa	141	390	159	402	581	788	2
y	163	390	168	402	581	788	2
cualquier	171	390	206	402	581	788	2
persona	210	390	241	402	581	788	2
pueden	245	390	274	402	581	788	2
viajar	51	402	73	414	581	788	2
alrededor	75	402	113	414	581	788	2
del	115	402	127	414	581	788	2
mundo	129	402	156	414	581	788	2
en	158	402	168	414	581	788	2
cuestión	170	402	204	414	581	788	2
de	206	402	216	414	581	788	2
horas,	218	402	243	414	581	788	2
y	245	402	249	414	581	788	2
por	251	402	264	414	581	788	2
lo	267	402	274	414	581	788	2
tanto,	51	413	72	425	581	788	2
esto	74	413	91	425	581	788	2
también	93	413	123	425	581	788	2
es	126	413	135	425	581	788	2
aplicable	137	413	171	425	581	788	2
a	173	413	178	425	581	788	2
los	180	413	191	425	581	788	2
microorganismos,	193	413	260	425	581	788	2
los	262	413	273	425	581	788	2
tóxicos,	51	425	80	437	581	788	2
los	83	425	94	437	581	788	2
vectores	97	425	129	437	581	788	2
de	132	425	142	437	581	788	2
enfermedades.	145	425	202	437	581	788	2
Podemos	205	425	242	437	581	788	2
adquirir	245	425	274	437	581	788	2
una	51	436	66	448	581	788	2
enfermedad	71	436	119	448	581	788	2
en	123	436	133	448	581	788	2
Kenia	138	436	161	448	581	788	2
y	165	436	170	448	581	788	2
desarrollar	174	436	217	448	581	788	2
los	221	436	233	448	581	788	2
síntomas	237	436	274	448	581	788	2
en	51	447	61	459	581	788	2
España,	65	447	98	459	581	788	2
y	102	447	107	459	581	788	2
cuando	111	447	141	459	581	788	2
se	145	447	154	459	581	788	2
aplican	158	447	187	459	581	788	2
las	191	447	202	459	581	788	2
herramientas	206	447	259	459	581	788	2
de	263	447	273	459	581	788	2
epidemiología	51	459	104	471	581	788	2
molecular	109	459	146	471	581	788	2
al	151	459	158	471	581	788	2
análisis	163	459	191	471	581	788	2
del	196	459	208	471	581	788	2
microorganismo	212	459	273	471	581	788	2
causal,	51	470	78	482	581	788	2
podemos	80	470	116	482	581	788	2
identificarlo	118	470	161	482	581	788	2
como	162	470	184	482	581	788	2
perteneciente	186	470	237	482	581	788	2
a	239	470	244	482	581	788	2
un	246	470	256	482	581	788	2
clon	258	470	273	482	581	788	2
previamente	51	482	98	494	581	788	2
descrito	101	482	131	494	581	788	2
en	133	482	143	494	581	788	2
Tanzania	146	482	180	494	581	788	2
(9)	183	482	189	489	581	788	2
.	189	482	191	494	581	788	2
De	194	482	205	494	581	788	2
hecho,	208	482	234	494	581	788	2
el	236	482	243	494	581	788	2
estudio	246	482	274	494	581	788	2
de	51	493	61	505	581	788	2
las	64	493	75	505	581	788	2
enfermedades	79	493	134	505	581	788	2
importadas	137	493	180	505	581	788	2
ha	184	493	193	505	581	788	2
sido	197	493	213	505	581	788	2
probablemente	216	493	274	505	581	788	2
una	51	504	66	516	581	788	2
de	68	504	78	516	581	788	2
las	81	504	92	516	581	788	2
primeras	95	504	129	516	581	788	2
puertas	131	504	160	516	581	788	2
involuntariamente	163	504	230	516	581	788	2
abiertas	233	504	264	516	581	788	2
al	267	504	274	516	581	788	2
concepto	51	516	88	528	581	788	2
de	90	516	100	528	581	788	2
«Una	103	516	124	528	581	788	2
Salud».	127	516	157	528	581	788	2
Pero	51	539	70	551	581	788	2
las	75	539	86	551	581	788	2
acciones	91	539	126	551	581	788	2
humanas	131	539	168	551	581	788	2
no	173	539	183	551	581	788	2
se	188	539	197	551	581	788	2
limitan	202	539	228	551	581	788	2
a	233	539	238	551	581	788	2
las	242	539	254	551	581	788	2
que	259	539	274	551	581	788	2
actúan	51	550	78	562	581	788	2
directamente	81	550	133	562	581	788	2
sobre	136	550	159	562	581	788	2
la	162	550	169	562	581	788	2
salud	172	550	193	562	581	788	2
(ejemplo:	196	550	233	562	581	788	2
el	236	550	243	562	581	788	2
uso	246	550	261	562	581	788	2
de	264	550	274	562	581	788	2
agentes	51	561	83	573	581	788	2
antimicrobianos),	87	561	155	573	581	788	2
sino	159	561	175	573	581	788	2
que,	179	561	196	573	581	788	2
también,	200	561	234	573	581	788	2
acciones	238	561	274	573	581	788	2
aparentemente	51	573	109	585	581	788	2
lejanas	111	573	138	585	581	788	2
o	141	573	146	585	581	788	2
acontecimientos	148	573	210	585	581	788	2
no	213	573	223	585	581	788	2
relacionados	225	573	274	585	581	788	2
pueden,	51	584	84	596	581	788	2
indirectamente,	90	584	152	596	581	788	2
desempeñar	159	584	209	596	581	788	2
un	216	584	226	596	581	788	2
papel.	232	584	257	596	581	788	2
La	263	584	274	596	581	788	2
construcción	51	596	99	608	581	788	2
o	102	596	107	608	581	788	2
no	111	596	121	608	581	788	2
de	124	596	134	608	581	788	2
una	137	596	152	608	581	788	2
planta	155	596	178	608	581	788	2
de	182	596	192	608	581	788	2
tratamiento	195	596	238	608	581	788	2
de	241	596	251	608	581	788	2
agua	254	596	274	608	581	788	2
puede	51	607	75	619	581	788	2
dar	80	607	93	619	581	788	2
lugar	98	607	117	619	581	788	2
a	123	607	128	619	581	788	2
diferentes	133	607	170	619	581	788	2
escenarios,	176	607	219	619	581	788	2
que	225	607	239	619	581	788	2
pueden	245	607	274	619	581	788	2
afectar	51	618	77	630	581	788	2
a	80	618	85	630	581	788	2
la	88	618	95	630	581	788	2
salud	98	618	118	630	581	788	2
humana	121	618	153	630	581	788	2
de	156	618	165	630	581	788	2
una	168	618	183	630	581	788	2
u	186	618	191	630	581	788	2
otra	194	618	209	630	581	788	2
manera.	212	618	243	630	581	788	2
Tal	246	618	257	630	581	788	2
vez	260	618	274	630	581	788	2
este	51	630	67	642	581	788	2
ejemplo	71	630	101	642	581	788	2
sea	105	630	119	642	581	788	2
demasiado	123	630	165	642	581	788	2
evidente,	169	630	204	642	581	788	2
pero	208	630	225	642	581	788	2
además	229	630	260	642	581	788	2
de	264	630	273	642	581	788	2
tener	51	641	71	653	581	788	2
efectos	74	641	101	653	581	788	2
ambientales	104	641	151	653	581	788	2
locales,	154	641	182	653	581	788	2
la	185	641	192	653	581	788	2
construcción	195	641	243	653	581	788	2
de	246	641	256	653	581	788	2
una	259	641	274	653	581	788	2
carretera	51	653	85	665	581	788	2
favorece	89	653	122	665	581	788	2
el	126	653	133	665	581	788	2
movimiento	137	653	181	665	581	788	2
de	184	653	194	665	581	788	2
personas	198	653	234	665	581	788	2
y	237	653	242	665	581	788	2
bienes,	246	653	274	665	581	788	2
y	51	664	56	676	581	788	2
por	58	664	71	676	581	788	2
lo	74	664	81	676	581	788	2
tanto,	83	664	105	676	581	788	2
la	108	664	114	676	581	788	2
propagación	117	664	164	676	581	788	2
de	167	664	177	676	581	788	2
enfermedades	180	664	235	676	581	788	2
a	238	664	243	676	581	788	2
nuevas	246	664	273	676	581	788	2
áreas	51	675	73	687	581	788	2
tanto	76	675	95	687	581	788	2
por	99	675	112	687	581	788	2
el	115	675	122	687	581	788	2
movimiento	125	675	169	687	581	788	2
de	173	675	183	687	581	788	2
enfermos	186	675	222	687	581	788	2
sintomáticos	226	675	274	687	581	788	2
o	51	687	56	699	581	788	2
asintomáticos,	60	687	118	699	581	788	2
como	122	687	144	699	581	788	2
de	148	687	158	699	581	788	2
personas	162	687	199	699	581	788	2
que	204	687	219	699	581	788	2
incuban	223	687	254	699	581	788	2
una	259	687	274	699	581	788	2
enfermedad;	51	698	99	710	581	788	2
por	103	698	116	710	581	788	2
la	120	698	127	710	581	788	2
presencia	131	698	168	710	581	788	2
inadvertida	173	698	214	710	581	788	2
de	219	698	228	710	581	788	2
artrópodos	233	698	274	710	581	788	2
infectados	51	710	92	722	581	788	2
dentro	97	710	123	722	581	788	2
de	127	710	137	722	581	788	2
automóviles	141	710	190	722	581	788	2
o	194	710	199	722	581	788	2
camiones,	203	710	245	722	581	788	2
por	249	710	262	722	581	788	2
el	266	710	274	722	581	788	2
comercio	51	721	86	733	581	788	2
de	88	721	98	733	581	788	2
alimentos.	100	721	139	733	581	788	2
658	50	757	67	769	581	788	2
Uno	296	83	312	95	581	788	2
de	316	83	325	95	581	788	2
los	329	83	340	95	581	788	2
ejemplos	343	83	377	95	581	788	2
más	381	83	397	95	581	788	2
conocidos	401	83	439	95	581	788	2
es	443	83	452	95	581	788	2
el	455	83	462	95	581	788	2
de	465	83	475	95	581	788	2
la	478	83	485	95	581	788	2
llamada	489	83	519	95	581	788	2
“malaria	296	94	327	106	581	788	2
de	329	94	339	106	581	788	2
los	341	94	352	106	581	788	2
aeropuertos”	354	94	403	106	581	788	2
que	405	94	420	106	581	788	2
se	422	94	431	106	581	788	2
debe	433	94	453	106	581	788	2
a	455	94	460	106	581	788	2
la	462	94	469	106	581	788	2
llegada	471	94	498	106	581	788	2
a	500	94	505	106	581	788	2
los	508	94	519	106	581	788	2
mismos,	296	106	328	118	581	788	2
y	332	106	337	118	581	788	2
a	341	106	346	118	581	788	2
zonas	350	106	373	118	581	788	2
limítrofes,	378	106	416	118	581	788	2
de	420	106	430	118	581	788	2
mosquitos	434	106	474	118	581	788	2
infectados	479	106	519	118	581	788	2
por	296	118	309	130	581	788	2
Plasmodium	313	118	362	130	581	788	2
spp.	366	118	382	130	581	788	2
en	386	118	396	130	581	788	2
aviones	399	118	429	130	581	788	2
procedentes	433	118	480	130	581	788	2
de	484	118	493	130	581	788	2
áreas	497	118	519	130	581	788	2
endémicas.	296	129	340	141	581	788	2
Esos	345	129	364	141	581	788	2
mosquitos	369	129	408	141	581	788	2
pueden	413	129	442	141	581	788	2
picar	447	129	465	141	581	788	2
a	470	129	475	141	581	788	2
viajeros	480	129	509	141	581	788	2
o	514	129	519	141	581	788	2
trabajadores	296	141	344	153	581	788	2
en	346	141	355	153	581	788	2
el	357	141	364	153	581	788	2
aeropuerto	366	141	407	153	581	788	2
o	409	141	414	153	581	788	2
a	416	141	421	153	581	788	2
residentes	423	141	462	153	581	788	2
en	464	141	474	153	581	788	2
la	476	141	482	153	581	788	2
vecindad	484	141	519	153	581	788	2
de	296	153	306	165	581	788	2
los	307	153	318	165	581	788	2
mismos.	319	153	351	165	581	788	2
Pese	352	153	372	165	581	788	2
a	373	153	378	165	581	788	2
que	379	153	393	165	581	788	2
desde	394	153	418	165	581	788	2
hace	419	153	437	165	581	788	2
años	438	153	457	165	581	788	2
existen	458	153	485	165	581	788	2
medidas	486	153	519	165	581	788	2
como	296	165	318	177	581	788	2
la	319	165	326	177	581	788	2
fumigación	328	165	370	177	581	788	2
de	372	165	381	177	581	788	2
los	383	165	394	177	581	788	2
aviones	396	165	426	177	581	788	2
previo	428	165	451	177	581	788	2
al	453	165	460	177	581	788	2
despegue,	462	165	502	177	581	788	2
que	504	165	519	177	581	788	2
se	296	177	306	189	581	788	2
realiza	307	177	332	189	581	788	2
en	334	177	344	189	581	788	2
zonas	346	177	369	189	581	788	2
endémicas,	371	177	415	189	581	788	2
siguen	417	177	442	189	581	788	2
reportándose	444	177	494	189	581	788	2
casos	496	177	519	189	581	788	2
sospechosos	296	188	347	200	581	788	2
(10)	350	189	359	196	581	788	2
.	359	188	361	200	581	788	2
De	365	188	376	200	581	788	2
la	379	188	386	200	581	788	2
misma	389	188	415	200	581	788	2
manera	418	188	448	200	581	788	2
se	451	188	460	200	581	788	2
ha	464	188	473	200	581	788	2
constatado	477	188	519	200	581	788	2
la	296	200	303	212	581	788	2
diseminación	306	200	356	212	581	788	2
a	359	200	364	212	581	788	2
través	367	200	391	212	581	788	2
de	394	200	403	212	581	788	2
vehículos	406	200	443	212	581	788	2
privados	446	200	478	212	581	788	2
de	481	200	491	212	581	788	2
Aedes	494	200	519	212	581	788	2
albopictus,	296	212	337	224	581	788	2
mosquito	340	212	375	224	581	788	2
vector	378	212	402	224	581	788	2
de	405	212	415	224	581	788	2
enfermedades	418	212	473	224	581	788	2
como	477	212	498	224	581	788	2
zika,	501	212	519	224	581	788	2
dengue	296	224	325	236	581	788	2
o	327	224	332	236	581	788	2
chikungunya	334	224	383	236	581	788	2
entre	385	224	404	236	581	788	2
otras	406	224	425	236	581	788	2
(11)	427	225	436	231	581	788	2
.	436	224	438	236	581	788	2
FENÓMENOS	296	248	352	260	581	788	2
NATURALES	354	248	406	260	581	788	2
Los	296	272	310	284	581	788	2
fenómenos	312	272	354	284	581	788	2
naturales	356	272	390	284	581	788	2
y	393	272	397	284	581	788	2
meteorológicos	400	272	456	284	581	788	2
también	458	272	488	284	581	788	2
pueden	490	272	519	284	581	788	2
jugar	296	284	315	296	581	788	2
un	317	284	327	296	581	788	2
papel	328	284	349	296	581	788	2
clave	351	284	371	296	581	788	2
en	373	284	383	296	581	788	2
la	384	284	391	296	581	788	2
expansión	393	284	432	296	581	788	2
o	433	284	438	296	581	788	2
reducción	440	284	477	296	581	788	2
geográfica	479	284	519	296	581	788	2
de	296	296	306	308	581	788	2
diferentes	313	296	352	308	581	788	2
enfermedades;	358	296	418	308	581	788	2
cuando	425	296	454	308	581	788	2
nos	460	296	475	308	581	788	2
referimos	481	296	519	308	581	788	2
a	296	308	301	320	581	788	2
fuerzas	306	308	333	320	581	788	2
naturales	337	308	372	320	581	788	2
implicadas	376	308	416	320	581	788	2
en	420	308	429	320	581	788	2
la	433	308	440	320	581	788	2
aparición	443	308	478	320	581	788	2
de	482	308	491	320	581	788	2
brotes	495	308	519	320	581	788	2
epidémicos	296	319	339	331	581	788	2
usualmente	342	319	386	331	581	788	2
pensamos	388	319	428	331	581	788	2
en	430	319	440	331	581	788	2
grandes	442	319	473	331	581	788	2
catástrofes,	475	319	519	331	581	788	2
como	296	331	317	343	581	788	2
terremotos	322	331	363	343	581	788	2
o	368	331	373	343	581	788	2
tsunamis,	378	331	414	343	581	788	2
pero	419	331	436	343	581	788	2
también	441	331	471	343	581	788	2
fenómenos	476	331	519	343	581	788	2
meteorológicos	296	343	354	355	581	788	2
como	355	343	376	355	581	788	2
las	377	343	388	355	581	788	2
estaciones	389	343	430	355	581	788	2
húmedas	431	343	466	355	581	788	2
y	467	343	472	355	581	788	2
secas	473	343	495	355	581	788	2
o	496	343	501	355	581	788	2
frías	502	343	519	355	581	788	2
y	296	355	301	367	581	788	2
cálidas	303	355	329	367	581	788	2
tienen	331	355	354	367	581	788	2
un	356	355	366	367	581	788	2
papel	368	355	389	367	581	788	2
directo	391	355	417	367	581	788	2
en	419	355	428	367	581	788	2
la	430	355	437	367	581	788	2
presencia	439	355	476	367	581	788	2
y	478	355	483	367	581	788	2
ausencia	485	355	519	367	581	788	2
de	296	367	306	379	581	788	2
algunas	310	367	341	379	581	788	2
enfermedades	345	367	402	379	581	788	2
(12,13)	405	367	422	374	581	788	2
.	422	367	424	379	581	788	2
Un	428	367	440	379	581	788	2
ejemplo	443	367	474	379	581	788	2
recurrente	478	367	519	379	581	788	2
es	296	378	305	390	581	788	2
el	309	378	315	390	581	788	2
fenómeno	319	378	357	390	581	788	2
de	360	378	370	390	581	788	2
El	373	378	381	390	581	788	2
Niño,	384	378	404	390	581	788	2
que	407	378	421	390	581	788	2
juega	425	378	446	390	581	788	2
un	449	378	458	390	581	788	2
papel	462	378	483	390	581	788	2
clave	486	378	506	390	581	788	2
en	509	378	519	390	581	788	2
el	296	390	303	402	581	788	2
desarrollo	307	390	344	402	581	788	2
de	347	390	357	402	581	788	2
brotes	361	390	384	402	581	788	2
de	388	390	398	402	581	788	2
enfermedades	401	390	456	402	581	788	2
en	460	390	469	402	581	788	2
Sudamérica	473	390	519	402	581	788	2
y	296	402	301	414	581	788	2
otras	305	402	324	414	581	788	2
áreas	328	402	349	414	581	788	2
(14,15)	353	403	369	410	581	788	2
.	369	402	371	414	581	788	2
Así	375	402	387	414	581	788	2
se	391	402	400	414	581	788	2
ha	404	402	414	414	581	788	2
asociado	418	402	452	414	581	788	2
directamente	456	402	505	414	581	788	2
un	509	402	519	414	581	788	2
incremento	296	414	338	426	581	788	2
en	341	414	351	426	581	788	2
casos	353	414	376	426	581	788	2
de	378	414	388	426	581	788	2
enfermedad	391	414	436	426	581	788	2
de	439	414	449	426	581	788	2
Carrión	452	414	479	426	581	788	2
durante	482	414	511	426	581	788	2
o	514	414	519	426	581	788	2
justo	296	426	314	438	581	788	2
después	317	426	349	438	581	788	2
de	351	426	361	438	581	788	2
eventos	364	426	393	438	581	788	2
de	396	426	406	438	581	788	2
El	408	426	416	438	581	788	2
Niño	418	426	436	438	581	788	2
(16)	438	426	447	433	581	788	2
.	447	426	450	438	581	788	2
Además,	452	426	485	438	581	788	2
se	488	426	497	438	581	788	2
debe	500	426	519	438	581	788	2
tener	296	437	316	449	581	788	2
en	319	437	328	449	581	788	2
cuenta	331	437	357	449	581	788	2
que	360	437	375	449	581	788	2
las	378	437	389	449	581	788	2
condiciones	392	437	436	449	581	788	2
ambientales	439	437	485	449	581	788	2
también	488	437	519	449	581	788	2
pueden	296	449	325	461	581	788	2
verse	326	449	347	461	581	788	2
influenciadas	349	449	398	461	581	788	2
por	400	449	412	461	581	788	2
las	413	449	424	461	581	788	2
acciones	426	449	459	461	581	788	2
humanas	461	449	496	461	581	788	2
como	498	449	519	461	581	788	2
el	296	461	303	473	581	788	2
calentamiento	306	461	358	473	581	788	2
global,	361	461	386	473	581	788	2
lo	389	461	395	473	581	788	2
que	398	461	413	473	581	788	2
conduce	415	461	448	473	581	788	2
al	451	461	457	473	581	788	2
establecimiento	460	461	519	473	581	788	2
en	296	473	306	485	581	788	2
nuevas	309	473	337	485	581	788	2
áreas	340	473	361	485	581	788	2
de	364	473	374	485	581	788	2
insectos	377	473	408	485	581	788	2
invasores	412	473	448	485	581	788	2
que	451	473	466	485	581	788	2
actúan	469	473	494	485	581	788	2
como	498	473	519	485	581	788	2
vectores	296	485	328	497	581	788	2
de	330	485	340	497	581	788	2
enfermedades	342	485	397	497	581	788	2
infecciosas	399	485	440	497	581	788	2
(15)	442	485	451	492	581	788	2
.	451	485	454	497	581	788	2
INTERACCIÓN	296	509	356	521	581	788	2
CON	358	509	378	521	581	788	2
ANIMALES	379	509	423	521	581	788	2
Tanto	296	533	318	545	581	788	2
los	323	533	334	545	581	788	2
animales	339	533	375	545	581	788	2
salvajes	379	533	412	545	581	788	2
como	417	533	439	545	581	788	2
los	443	533	455	545	581	788	2
domésticos	459	533	505	545	581	788	2
se	509	533	519	545	581	788	2
ven	296	544	310	556	581	788	2
afectados	315	544	352	556	581	788	2
por	357	544	370	556	581	788	2
todas	375	544	396	556	581	788	2
las	401	544	412	556	581	788	2
acciones	416	544	450	556	581	788	2
y	455	544	460	556	581	788	2
fuerzas	465	544	493	556	581	788	2
antes	498	544	519	556	581	788	2
mencionadas,	296	555	352	567	581	788	2
así	356	555	368	567	581	788	2
como,	373	555	397	567	581	788	2
tienen	401	555	426	567	581	788	2
un	430	555	440	567	581	788	2
impacto	444	555	475	567	581	788	2
que	480	555	495	567	581	788	2
debe	499	555	519	567	581	788	2
tenerse	296	566	325	578	581	788	2
en	328	566	338	578	581	788	2
cuenta.	341	566	369	578	581	788	2
Por	372	566	385	578	581	788	2
las	424	566	435	578	581	788	2
aves	438	566	456	578	581	788	2
migratorias	459	566	502	578	581	788	2
son	505	566	519	578	581	788	2
portadoras	296	577	337	589	581	788	2
de	340	577	349	589	581	788	2
microorganismos,	352	577	419	589	581	788	2
bacterias,	422	577	459	589	581	788	2
virus,	461	577	482	589	581	788	2
parásitos	484	577	519	589	581	788	2
que	296	588	311	600	581	788	2
pueden	313	588	342	600	581	788	2
ser	344	588	356	600	581	788	2
patógenos.	359	588	401	600	581	788	2
Se	404	588	414	600	581	788	2
debe	417	588	436	600	581	788	2
destacar	439	588	471	600	581	788	2
que	474	588	488	600	581	788	2
no	491	588	501	600	581	788	2
sólo	503	588	519	600	581	788	2
los	296	599	307	611	581	788	2
microorganismos	312	599	377	611	581	788	2
patógenos	381	599	422	611	581	788	2
son	426	599	440	611	581	788	2
relevantes,	444	599	486	611	581	788	2
ya	491	599	500	611	581	788	2
que	504	599	519	611	581	788	2
las	296	610	307	622	581	788	2
bacterias	310	610	345	622	581	788	2
no	348	610	357	622	581	788	2
patógenas	360	610	401	622	581	788	2
pueden	403	610	432	622	581	788	2
actuar	435	610	459	622	581	788	2
como	462	610	483	622	581	788	2
almacén	486	610	519	622	581	788	2
de	296	621	306	633	581	788	2
genes,	309	621	335	633	581	788	2
que	338	621	352	633	581	788	2
pueden	355	621	384	633	581	788	2
movilizarse	387	621	430	633	581	788	2
por	433	621	445	633	581	788	2
diferentes	448	621	486	633	581	788	2
vías,	488	621	507	633	581	788	2
ya	509	621	519	633	581	788	2
sea	296	633	310	644	581	788	2
por	314	633	326	644	581	788	2
conjugación,	330	633	378	644	581	788	2
transformación	382	633	438	644	581	788	2
o	442	633	447	644	581	788	2
transducción.	450	633	501	644	581	788	2
Los	505	633	519	644	581	788	2
animales	296	644	332	656	581	788	2
que	336	644	351	656	581	788	2
se	354	644	363	656	581	788	2
encuentran	367	644	412	656	581	788	2
en	415	644	425	656	581	788	2
granjas	428	644	458	656	581	788	2
de	461	644	471	656	581	788	2
producción	475	644	519	656	581	788	2
intensiva,	296	655	332	667	581	788	2
están	335	655	356	667	581	788	2
bajo	359	655	376	667	581	788	2
una	379	655	393	667	581	788	2
fuerte	396	655	418	667	581	788	2
presión	421	655	449	667	581	788	2
directa,	452	655	480	667	581	788	2
debido	483	655	509	667	581	788	2
al	512	655	519	667	581	788	2
uso	296	666	310	678	581	788	2
de	314	666	324	678	581	788	2
antibióticos	328	666	370	678	581	788	2
que	374	666	389	678	581	788	2
puede	393	666	417	678	581	788	2
ser	421	666	433	678	581	788	2
más	436	666	453	678	581	788	2
frecuente,	457	666	495	678	581	788	2
a	499	666	504	678	581	788	2
las	508	666	519	678	581	788	2
condiciones	296	677	341	689	581	788	2
de	343	677	353	689	581	788	2
vida	354	677	370	689	581	788	2
fuertemente	371	677	417	689	581	788	2
reguladas	418	677	456	689	581	788	2
y	457	677	462	689	581	788	2
a	463	677	468	689	581	788	2
los	470	677	481	689	581	788	2
alimentos	482	677	519	689	581	788	2
artificiales.	296	688	336	700	581	788	2
El	339	688	347	700	581	788	2
ganado	349	688	378	700	581	788	2
de	381	688	390	700	581	788	2
las	393	688	404	700	581	788	2
granjas	406	688	435	700	581	788	2
familiares	437	688	474	700	581	788	2
también	476	688	507	700	581	788	2
se	509	688	519	700	581	788	2
encuentra	296	699	334	711	581	788	2
bajo	337	699	353	711	581	788	2
presión	356	699	384	711	581	788	2
debido	387	699	413	711	581	788	2
a	416	699	421	711	581	788	2
diferentes	423	699	461	711	581	788	2
factores,	464	699	496	711	581	788	2
entre	499	699	519	711	581	788	2
ellos	296	710	314	722	581	788	2
los	316	710	327	722	581	788	2
alimentos,	329	710	368	722	581	788	2
cuando	370	710	398	722	581	788	2
se	400	710	410	722	581	788	2
utilizan	412	710	438	722	581	788	2
las	440	710	451	722	581	788	2
sobras,	453	710	481	722	581	788	2
o	483	710	488	722	581	788	2
cuando	490	710	519	722	581	788	2
hay	296	721	310	733	581	788	2
un	313	721	323	733	581	788	2
uso	325	721	339	733	581	788	2
incontrolado	342	721	388	733	581	788	2
de	391	721	401	733	581	788	2
agentes	403	721	434	733	581	788	2
antibacterianos	436	721	494	733	581	788	2
por	497	721	509	733	581	788	2
la	512	721	519	733	581	788	2
SESGOS,	308	82	356	96	581	788	3
CONCEPTOS	360	82	436	96	581	788	3
ERRÓNEOS	439	82	507	96	581	788	3
Y	510	82	518	96	581	788	3
LECCIONES	308	96	377	110	581	788	3
QUE	381	96	407	110	581	788	3
APRENDER	411	96	477	110	581	788	3
disponibilidad	62	83	114	95	581	788	3
de	116	83	126	95	581	788	3
estos	128	83	149	95	581	788	3
medicamentos	151	83	208	95	581	788	3
a	210	83	215	95	581	788	3
través	217	83	241	95	581	788	3
de	243	83	253	95	581	788	3
canales	255	83	285	95	581	788	3
no	62	94	72	106	581	788	3
regulados	75	94	113	106	581	788	3
o	115	94	120	106	581	788	3
por	123	94	136	106	581	788	3
el	138	94	145	106	581	788	3
libre	148	94	164	106	581	788	3
acceso	167	94	194	106	581	788	3
a	197	94	202	106	581	788	3
los	204	94	215	106	581	788	3
mismos.	218	94	250	106	581	788	3
Ese	253	94	268	106	581	788	3
uso	271	94	285	106	581	788	3
incontrolado	62	106	109	118	581	788	3
de	110	106	120	118	581	788	3
antimicrobianos	121	106	181	118	581	788	3
tiene	182	106	201	118	581	788	3
efectos	202	106	230	118	581	788	3
devastadores,	231	106	285	118	581	788	3
pues	62	117	81	129	581	788	3
deriva	83	117	106	129	581	788	3
en	108	117	118	129	581	788	3
la	119	117	126	129	581	788	3
selección	128	117	163	129	581	788	3
de	165	117	175	129	581	788	3
microorganismos	177	117	242	129	581	788	3
resistentes	244	117	285	129	581	788	3
a	62	129	67	141	581	788	3
antimicrobianos,	70	129	132	141	581	788	3
ya	135	129	144	141	581	788	3
sea	147	129	161	141	581	788	3
por	164	129	176	141	581	788	3
el	179	129	186	141	581	788	3
desarrollo	188	129	226	141	581	788	3
de	228	129	238	141	581	788	3
mutaciones	241	129	285	141	581	788	3
cromosómicas,	62	141	120	153	581	788	3
como	124	141	146	153	581	788	3
las	150	141	161	153	581	788	3
que	165	141	179	153	581	788	3
afectan	183	141	211	153	581	788	3
a	216	141	221	153	581	788	3
los	225	141	236	153	581	788	3
genes	240	141	263	153	581	788	3
gyrA	267	141	285	153	581	788	3
y	62	152	67	164	581	788	3
parC	72	152	91	164	581	788	3
y	95	152	100	164	581	788	3
que	105	152	119	164	581	788	3
conllevan	124	152	161	164	581	788	3
el	165	152	172	164	581	788	3
desarrollo	177	152	215	164	581	788	3
de	220	152	229	164	581	788	3
resistencia	234	152	275	164	581	788	3
a	280	152	285	164	581	788	3
quinolonas,	62	164	106	176	581	788	3
como	108	164	130	176	581	788	3
por	132	164	145	176	581	788	3
facilitar	147	164	174	176	581	788	3
la	176	164	183	176	581	788	3
adquisición	185	164	228	176	581	788	3
y	230	164	235	176	581	788	3
fijación	237	164	264	176	581	788	3
en	266	164	276	176	581	788	3
la	278	164	285	176	581	788	3
población	62	175	99	187	581	788	3
bacteriana	101	175	141	187	581	788	3
de	143	175	153	187	581	788	3
genes	155	175	179	187	581	788	3
transferibles	181	175	228	187	581	788	3
de	230	175	240	187	581	788	3
resistencia,	242	175	285	187	581	788	3
como	62	187	84	199	581	788	3
el	86	187	93	199	581	788	3
gen	95	187	109	199	581	788	3
mcr	111	187	126	199	581	788	3
(3,17)	128	188	141	195	581	788	3
.	141	187	143	199	581	788	3
Conceptualmente	308	124	377	136	581	788	3
«Una	382	124	403	136	581	788	3
Salud»	409	124	436	136	581	788	3
implica	441	124	469	136	581	788	3
que	474	124	489	136	581	788	3
cualquier	494	124	530	136	581	788	3
acción	308	135	332	147	581	788	3
en	334	135	344	147	581	788	3
un	346	135	356	147	581	788	3
punto	358	135	380	147	581	788	3
tiene	382	135	400	147	581	788	3
efectos	402	135	430	147	581	788	3
en	432	135	442	147	581	788	3
algún	444	135	465	147	581	788	3
otro.	467	135	484	147	581	788	3
Los	486	135	500	147	581	788	3
efectos	502	135	530	147	581	788	3
de	308	147	317	159	581	788	3
la	319	147	326	159	581	788	3
intervención	328	147	374	159	581	788	3
no	375	147	385	159	581	788	3
se	387	147	396	159	581	788	3
limitan	398	147	423	159	581	788	3
a	424	147	429	159	581	788	3
lo	431	147	438	159	581	788	3
que	440	147	454	159	581	788	3
se	456	147	465	159	581	788	3
ve	467	147	476	159	581	788	3
directamente.	478	147	530	159	581	788	3
De	308	158	319	170	581	788	3
hecho,	322	158	348	170	581	788	3
todos	351	158	372	170	581	788	3
los	376	158	387	170	581	788	3
ecosistemas	390	158	438	170	581	788	3
están	441	158	462	170	581	788	3
interrelacionados	465	158	530	170	581	788	3
con	308	170	322	182	581	788	3
un	327	170	337	182	581	788	3
intercambio	342	170	389	182	581	788	3
continuo	394	170	428	182	581	788	3
de	433	170	443	182	581	788	3
substancias,	448	170	498	182	581	788	3
genes,	503	170	530	182	581	788	3
microorganismos,	308	181	375	193	581	788	3
vectores,	378	181	413	193	581	788	3
animales,	415	181	452	193	581	788	3
personas;	455	181	493	193	581	788	3
cualquier	495	181	530	193	581	788	3
cosa	308	193	326	205	581	788	3
o	329	193	334	205	581	788	3
cualquier	337	193	372	205	581	788	3
ser	375	193	387	205	581	788	3
vivo	391	193	406	205	581	788	3
que	409	193	424	205	581	788	3
se	427	193	436	205	581	788	3
pueda	439	193	464	205	581	788	3
imaginar	467	193	500	205	581	788	3
(Figura	503	193	530	205	581	788	3
1).	308	204	318	216	581	788	3
Así,	322	204	336	216	581	788	3
desde	341	204	364	216	581	788	3
el	369	204	376	216	581	788	3
punto	380	204	402	216	581	788	3
de	406	204	416	216	581	788	3
vista	420	204	438	216	581	788	3
humano,	442	204	476	216	581	788	3
las	481	204	492	216	581	788	3
acciones	496	204	530	216	581	788	3
relativas	308	215	339	227	581	788	3
o	342	215	347	227	581	788	3
no	349	215	359	227	581	788	3
a	361	215	366	227	581	788	3
la	369	215	376	227	581	788	3
salud	378	215	399	227	581	788	3
humana	401	215	433	227	581	788	3
y	435	215	440	227	581	788	3
animal	442	215	468	227	581	788	3
y	470	215	475	227	581	788	3
su	477	215	486	227	581	788	3
interacción	489	215	530	227	581	788	3
con	308	227	322	239	581	788	3
el	323	227	330	239	581	788	3
medio	332	227	356	239	581	788	3
ambiente,	357	227	395	239	581	788	3
conducen	397	227	434	239	581	788	3
a	436	227	441	239	581	788	3
una	443	227	458	239	581	788	3
serie	459	227	478	239	581	788	3
de	480	227	490	239	581	788	3
dinámicas	491	227	530	239	581	788	3
positivas	308	238	341	250	581	788	3
o	342	238	347	250	581	788	3
negativas,	349	238	388	250	581	788	3
por	390	238	402	250	581	788	3
lo	404	238	411	250	581	788	3
que	412	238	427	250	581	788	3
deben	429	238	453	250	581	788	3
ser	455	238	467	250	581	788	3
adecuadamente	468	238	530	250	581	788	3
dilucidadas,	308	250	353	262	581	788	3
maximizando	355	250	405	262	581	788	3
los	408	250	419	262	581	788	3
beneficios	421	250	459	262	581	788	3
de	462	250	471	262	581	788	3
estas	473	250	494	262	581	788	3
acciones	496	250	530	262	581	788	3
y	308	261	312	273	581	788	3
minimizando	314	261	362	273	581	788	3
los	364	261	375	273	581	788	3
costos	377	261	401	273	581	788	3
indeseables,	403	261	451	273	581	788	3
que	453	261	468	273	581	788	3
van	469	261	483	273	581	788	3
más	485	261	502	273	581	788	3
allá	503	261	517	273	581	788	3
del	518	261	530	273	581	788	3
concepto	308	273	343	285	581	788	3
clásico	345	273	371	285	581	788	3
de	373	273	383	285	581	788	3
costos	385	273	409	285	581	788	3
económicos.	412	273	460	285	581	788	3
Las	62	213	76	225	581	788	3
bacterias	78	213	112	225	581	788	3
con	114	213	128	225	581	788	3
mutaciones	129	213	173	225	581	788	3
o	175	213	180	225	581	788	3
mecanismos	181	213	229	225	581	788	3
de	231	213	240	225	581	788	3
resistencia,	242	213	285	225	581	788	3
no	62	224	72	236	581	788	3
tan	75	224	87	236	581	788	3
solo	90	224	106	236	581	788	3
se	108	224	118	236	581	788	3
dispersarán	120	224	165	236	581	788	3
en	168	224	178	236	581	788	3
el	180	224	187	236	581	788	3
ambiente	190	224	225	236	581	788	3
circundante	228	224	272	236	581	788	3
de	275	224	285	236	581	788	3
la	62	236	69	248	581	788	3
zona	73	236	92	248	581	788	3
de	95	236	105	248	581	788	3
cría,	108	236	125	248	581	788	3
sino	129	236	144	248	581	788	3
que	148	236	162	248	581	788	3
llegarán	166	236	196	248	581	788	3
a	200	236	205	248	581	788	3
través	208	236	231	248	581	788	3
de	234	236	244	248	581	788	3
la	247	236	254	248	581	788	3
cadena	257	236	285	248	581	788	3
alimentaria	62	247	103	259	581	788	3
al	104	247	111	259	581	788	3
ser	112	247	124	259	581	788	3
humano	126	247	157	259	581	788	3
(Figura	158	247	184	259	581	788	3
1)	186	247	194	259	581	788	3
incidiendo	195	247	233	259	581	788	3
directamente	235	247	285	259	581	788	3
en	62	259	72	271	581	788	3
los	78	259	90	271	581	788	3
niveles	96	259	124	271	581	788	3
de	130	259	140	271	581	788	3
resistencia	145	259	189	271	581	788	3
a	195	259	200	271	581	788	3
antimicrobianos	205	259	269	271	581	788	3
en	275	259	285	271	581	788	3
patógenos	62	271	103	283	581	788	3
humanos,	107	271	145	283	581	788	3
como	149	271	171	283	581	788	3
se	175	271	184	283	581	788	3
demostró	189	271	225	283	581	788	3
hace	229	271	248	283	581	788	3
ya	252	271	262	283	581	788	3
años	266	271	285	283	581	788	3
en	62	282	72	294	581	788	3
el	75	282	82	294	581	788	3
caso	85	282	104	294	581	788	3
de	107	282	117	294	581	788	3
Campylobacter	120	282	181	294	581	788	3
spp.	184	282	201	294	581	788	3
(3)	204	283	210	290	581	788	3
.	210	282	213	294	581	788	3
Cabe	216	282	237	294	581	788	3
indicar	240	282	267	294	581	788	3
que	270	282	285	294	581	788	3
en	62	294	72	306	581	788	3
esa	75	294	89	306	581	788	3
cadena	92	294	120	306	581	788	3
alimentaria	123	294	164	306	581	788	3
también	167	294	198	306	581	788	3
pueden	200	294	229	306	581	788	3
quedar	232	294	259	306	581	788	3
restos	261	294	285	306	581	788	3
de	62	305	72	317	581	788	3
antimicrobianos,	76	305	138	317	581	788	3
con	142	305	156	317	581	788	3
sus	160	305	174	317	581	788	3
consecuentes	178	305	231	317	581	788	3
efectos.	234	305	264	317	581	788	3
Más	268	305	285	317	581	788	3
aún,	62	317	79	329	581	788	3
en	82	317	91	329	581	788	3
las	94	317	105	329	581	788	3
aguas	107	317	131	329	581	788	3
residuales	133	317	172	329	581	788	3
efluentes	175	317	210	329	581	788	3
de	212	317	222	329	581	788	3
esas	224	317	243	329	581	788	3
granjas	245	317	273	329	581	788	3
se	276	317	285	329	581	788	3
excretarán	62	329	103	341	581	788	3
restos	106	329	130	341	581	788	3
de	133	329	143	341	581	788	3
antibióticos	147	329	189	341	581	788	3
que	193	329	207	341	581	788	3
a	211	329	216	341	581	788	3
su	219	329	229	341	581	788	3
vez	232	329	246	341	581	788	3
ejercerán	249	329	285	341	581	788	3
una	62	341	77	353	581	788	3
presión	79	341	107	353	581	788	3
directa	108	341	134	353	581	788	3
sobre	136	341	157	353	581	788	3
microorganismos	159	341	224	353	581	788	3
ambientales	226	341	272	353	581	788	3
(18)	274	342	283	349	581	788	3
.	282	341	285	353	581	788	3
Es	308	296	318	308	581	788	3
necesario	320	296	358	308	581	788	3
considerar	360	296	401	308	581	788	3
el	403	296	409	308	581	788	3
efecto	411	296	435	308	581	788	3
de	437	296	447	308	581	788	3
estas	448	296	470	308	581	788	3
acciones	471	296	506	308	581	788	3
sobre	508	296	530	308	581	788	3
otros	308	307	327	319	581	788	3
ambientes	330	307	371	319	581	788	3
como	373	307	395	319	581	788	3
la	397	307	404	319	581	788	3
vida	407	307	423	319	581	788	3
silvestre	426	307	458	319	581	788	3
y	461	307	465	319	581	788	3
doméstica,	468	307	510	319	581	788	3
ríos,	513	307	530	319	581	788	3
lagos,	308	319	331	330	581	788	3
mares	334	319	359	330	581	788	3
o	361	319	366	330	581	788	3
suelos,	369	319	397	330	581	788	3
o	400	319	405	330	581	788	3
pueblos	408	319	439	330	581	788	3
y	441	319	446	330	581	788	3
ambientes	449	319	490	330	581	788	3
distantes,	492	319	530	330	581	788	3
para	308	330	326	342	581	788	3
evitar	333	330	356	342	581	788	3
sus	363	330	378	342	581	788	3
efectos	385	330	415	342	581	788	3
secundarios	422	330	471	342	581	788	3
indeseables.	479	330	530	342	581	788	3
Todos	308	341	332	353	581	788	3
estos	337	341	359	353	581	788	3
factores	364	341	396	353	581	788	3
necesitan	401	341	440	353	581	788	3
ser	446	341	458	353	581	788	3
correlacionados,	463	341	530	353	581	788	3
Productos	241	376	277	387	581	788	3
químicos	280	376	311	387	581	788	3
Residuos	335	398	368	409	581	788	3
Productos	153	415	189	426	581	788	3
agrícolas	190	415	222	426	581	788	3
Cultivos	430	415	458	426	581	788	3
Suelo	437	450	457	461	581	788	3
Humano	284	453	314	464	581	788	3
Carne	84	480	105	490	581	788	3
Vegetación	322	483	360	494	581	788	3
Manipulación	146	502	191	513	581	788	3
Pescado	340	513	371	524	581	788	3
o	340	524	345	534	581	788	3
Animales	78	569	110	579	581	788	3
Domésticos	74	578	115	588	581	788	3
Mataderos	150	560	187	571	581	788	3
Alimentación	254	563	300	574	581	788	3
animal	265	573	288	584	581	788	3
Aguas	248	603	270	614	581	788	3
residuales	241	613	278	624	581	788	3
Ganadería	100	616	138	627	581	788	3
Aves	205	666	222	677	581	788	3
Pesca	342	556	364	567	581	788	3
Acuicultura	440	516	479	527	581	788	3
Mar	420	550	434	561	581	788	3
Ríos,	382	615	400	625	581	788	3
Lagos	402	615	423	625	581	788	3
Agua	295	669	314	679	581	788	3
para	316	669	332	679	581	788	3
consumo	298	677	330	688	581	788	3
Animales	461	650	492	661	581	788	3
salvajes	462	660	491	671	581	788	3
Figura	62	709	87	720	581	788	3
1.	89	709	96	720	581	788	3
Ejemplo	98	709	127	720	581	788	3
de	129	709	138	720	581	788	3
interacciones	140	709	187	720	581	788	3
entre	190	709	208	720	581	788	3
diferentes	210	709	245	720	581	788	3
ambientes	247	709	284	720	581	788	3
y	286	709	290	720	581	788	3
la	293	709	299	720	581	788	3
salud.	301	709	322	720	581	788	3
Fuente:	62	725	86	734	581	788	3
Elaboración	88	725	125	734	581	788	3
propia	127	725	146	734	581	788	3
659	513	757	530	769	581	788	3
Simposio:	564	81	575	118	581	788	3
Una	564	64	575	79	581	788	3
salud	564	42	575	62	581	788	3
Concepto	436	38	470	49	581	788	3
de	473	38	482	49	581	788	3
«Una	484	38	503	49	581	788	3
Salud»	505	38	530	49	581	788	3
Rev	62	39	77	48	581	788	3
Peru	80	39	99	48	581	788	3
Med	102	39	120	48	581	788	3
Exp	123	39	136	48	581	788	3
Salud	139	39	164	48	581	788	3
Publica.	166	39	200	48	581	788	3
2018;35(4):657-62.	202	39	259	49	581	788	3
Ruiz	497	38	513	49	581	788	4
J	515	38	519	49	581	788	4
Rev	51	39	66	48	581	788	4
Peru	68	39	88	48	581	788	4
Med	91	39	109	48	581	788	4
Exp	111	39	125	48	581	788	4
Salud	128	39	152	48	581	788	4
Publica.	155	39	189	48	581	788	4
2018;35(4):657-62.	191	39	247	49	581	788	4
de	296	83	306	95	581	788	4
altos	309	83	327	95	581	788	4
ingresos,	331	83	365	95	581	788	4
y	369	83	373	95	581	788	4
la	377	83	383	95	581	788	4
concepción	387	83	430	95	581	788	4
real	434	83	448	95	581	788	4
de	451	83	461	95	581	788	4
la	464	83	471	95	581	788	4
mayoría	474	83	506	95	581	788	4
de	509	83	519	95	581	788	4
ellos,	296	94	316	106	581	788	4
aunque	318	94	347	106	581	788	4
no	348	94	358	106	581	788	4
todos,	360	94	383	106	581	788	4
es	385	94	394	106	581	788	4
la	395	94	402	106	581	788	4
visión	404	94	426	106	581	788	4
local	427	94	445	106	581	788	4
de	446	94	456	106	581	788	4
las	458	94	469	106	581	788	4
necesidades	470	94	519	106	581	788	4
científicas.	296	106	336	117	581	788	4
Un	341	106	352	117	581	788	4
claro	357	106	375	117	581	788	4
ejemplo,	380	106	412	117	581	788	4
serían	417	106	441	117	581	788	4
los	445	106	456	117	581	788	4
estudios	461	106	493	117	581	788	4
sobre	497	106	519	117	581	788	4
enfermedades	296	117	351	129	581	788	4
o	353	117	358	129	581	788	4
cambios	360	117	392	129	581	788	4
en	394	117	404	129	581	788	4
composición	406	117	454	129	581	788	4
de	456	117	466	129	581	788	4
microbiota	467	117	507	129	581	788	4
en	509	117	519	129	581	788	4
viajeros	296	129	326	140	581	788	4
internacionales,	328	129	388	140	581	788	4
que	390	129	405	140	581	788	4
actúan	407	129	433	140	581	788	4
como	435	129	456	140	581	788	4
transportadores	459	129	519	140	581	788	4
de	296	140	306	152	581	788	4
diferentes	308	140	345	152	581	788	4
enfermedades	347	140	402	152	581	788	4
y	404	140	409	152	581	788	4
genes	411	140	435	152	581	788	4
“problemáticos”	437	140	495	152	581	788	4
como	497	140	519	152	581	788	4
por	296	151	309	163	581	788	4
ejemplo	311	151	341	163	581	788	4
las	343	151	354	163	581	788	4
β-lactamasas	356	151	407	163	581	788	4
de	409	151	418	163	581	788	4
espectro	420	151	453	163	581	788	4
extendido	455	151	492	163	581	788	4
(20)	494	152	503	159	581	788	4
.	503	151	506	163	581	788	4
No	507	151	519	163	581	788	4
obstante,	296	163	331	175	581	788	4
el	335	163	341	175	581	788	4
enfoque	345	163	376	175	581	788	4
habitual	379	163	409	175	581	788	4
se	412	163	421	175	581	788	4
centra	424	163	448	175	581	788	4
en	451	163	461	175	581	788	4
los	464	163	475	175	581	788	4
problemas	478	163	519	175	581	788	4
que	296	174	311	186	581	788	4
pueden	314	174	343	186	581	788	4
derivarse	346	174	381	186	581	788	4
en	384	174	394	186	581	788	4
sus	397	174	411	186	581	788	4
zonas	414	174	437	186	581	788	4
de	440	174	450	186	581	788	4
origen,	453	174	479	186	581	788	4
zonas	483	174	506	186	581	788	4
de	509	174	519	186	581	788	4
elevados	296	186	331	198	581	788	4
ingresos	333	186	365	198	581	788	4
y	367	186	372	198	581	788	4
no	374	186	384	198	581	788	4
en	386	186	396	198	581	788	4
los	398	186	409	198	581	788	4
efectos	411	186	439	198	581	788	4
de	441	186	451	198	581	788	4
la	453	186	459	198	581	788	4
llegada	462	186	489	198	581	788	4
masiva	491	186	519	198	581	788	4
de	296	197	306	209	581	788	4
viajeros	310	197	341	209	581	788	4
internacionales,	345	197	408	209	581	788	4
que	412	197	427	209	581	788	4
transportan	431	197	476	209	581	788	4
su	480	197	490	209	581	788	4
propio	494	197	519	209	581	788	4
microbioma,	296	209	345	221	581	788	4
incluidas	349	209	384	221	581	788	4
las	388	209	400	221	581	788	4
microbiotas	404	209	450	221	581	788	4
bacterianas	454	209	500	221	581	788	4
con	504	209	519	221	581	788	4
su	296	220	306	232	581	788	4
correspondiente	309	220	371	232	581	788	4
resistoma,	375	220	414	232	581	788	4
así	418	220	430	232	581	788	4
como	434	220	455	232	581	788	4
todo	459	220	476	232	581	788	4
el	480	220	487	232	581	788	4
viroma,	491	220	519	232	581	788	4
eucariotoma,	296	232	348	244	581	788	4
y	351	232	355	244	581	788	4
otros,	358	232	380	244	581	788	4
a	383	232	388	244	581	788	4
los	390	232	402	244	581	788	4
países	404	232	431	244	581	788	4
visitados.	433	232	471	244	581	788	4
determinando	51	83	105	95	581	788	4
cómo	111	83	133	95	581	788	4
cada	139	83	159	95	581	788	4
ambiente	165	83	201	95	581	788	4
influye	208	83	233	95	581	788	4
en	240	83	250	95	581	788	4
otro.	256	83	274	95	581	788	4
Además,	51	94	86	106	581	788	4
el	93	94	100	106	581	788	4
concepto	108	94	144	106	581	788	4
de	151	94	161	106	581	788	4
«Una	168	94	189	106	581	788	4
Salud»	197	94	224	106	581	788	4
tiene	232	94	251	106	581	788	4
otra	258	94	274	106	581	788	4
dimensión,	51	105	94	117	581	788	4
que	98	105	113	117	581	788	4
a	118	105	123	117	581	788	4
veces	127	105	150	117	581	788	4
se	155	105	164	117	581	788	4
olvida:	169	105	194	117	581	788	4
la	199	105	206	117	581	788	4
de	210	105	220	117	581	788	4
la	225	105	232	117	581	788	4
evolución	236	105	274	117	581	788	4
continua.	51	116	87	128	581	788	4
Las	89	116	103	128	581	788	4
fuerzas	105	116	134	128	581	788	4
de	136	116	146	128	581	788	4
interacción	147	116	190	128	581	788	4
y	192	116	196	128	581	788	4
las	198	116	209	128	581	788	4
relaciones	211	116	252	128	581	788	4
entre	253	116	274	128	581	788	4
los	51	127	62	139	581	788	4
ambientes	64	127	105	139	581	788	4
están	107	127	129	139	581	788	4
sujetas	130	127	158	139	581	788	4
a	160	127	165	139	581	788	4
un	167	127	177	139	581	788	4
movimiento	179	127	224	139	581	788	4
continuo,	226	127	262	139	581	788	4
un	264	127	274	139	581	788	4
balanceo	51	138	87	150	581	788	4
no	89	138	99	150	581	788	4
uniforme	102	138	136	150	581	788	4
que	138	138	153	150	581	788	4
es	155	138	165	150	581	788	4
alterado	167	138	199	150	581	788	4
por	202	138	214	150	581	788	4
la	217	138	224	150	581	788	4
introducción	226	138	273	150	581	788	4
de	51	149	61	161	581	788	4
cualquier	65	149	100	161	581	788	4
desequilibrio	104	149	153	161	581	788	4
natural	157	149	184	161	581	788	4
o	188	149	193	161	581	788	4
artificial.	196	149	229	161	581	788	4
Esta	232	149	250	161	581	788	4
es	254	149	263	161	581	788	4
la	267	149	274	161	581	788	4
naturaleza	51	160	93	172	581	788	4
inherente	97	160	135	172	581	788	4
de	139	160	149	172	581	788	4
las	154	160	165	172	581	788	4
relaciones	170	160	211	172	581	788	4
globales	215	160	249	172	581	788	4
entre	253	160	274	172	581	788	4
diferentes	51	171	90	183	581	788	4
entornos.	92	171	129	183	581	788	4
Sin	51	193	63	205	581	788	4
embargo,	65	193	101	205	581	788	4
una	103	193	118	205	581	788	4
serie	119	193	138	205	581	788	4
de	139	193	149	205	581	788	4
sesgos	151	193	178	205	581	788	4
afectan	180	193	208	205	581	788	4
esta	210	193	226	205	581	788	4
visión	227	193	249	205	581	788	4
global	251	193	274	205	581	788	4
de	51	204	61	216	581	788	4
la	63	204	69	216	581	788	4
ciencia,	71	204	100	216	581	788	4
dando	102	204	125	216	581	788	4
lugar	127	204	146	216	581	788	4
a	148	204	153	216	581	788	4
propuestas	155	204	197	216	581	788	4
sólo	199	204	214	216	581	788	4
aparentemente	216	204	273	216	581	788	4
inclusivas.	51	215	93	227	581	788	4
De	96	215	108	227	581	788	4
hecho,	112	215	139	227	581	788	4
estas	142	215	164	227	581	788	4
propuestas	168	215	212	227	581	788	4
sólo	216	215	232	227	581	788	4
muestran	236	215	274	227	581	788	4
parcialmente	51	226	100	238	581	788	4
el	102	226	109	238	581	788	4
rostro	111	226	133	238	581	788	4
de	135	226	145	238	581	788	4
la	147	226	154	238	581	788	4
salud,	156	226	179	238	581	788	4
a	181	226	186	238	581	788	4
menudo	189	226	220	238	581	788	4
considerando	222	226	273	238	581	788	4
sólo	51	237	67	249	581	788	4
una	69	237	84	249	581	788	4
visión	86	237	108	249	581	788	4
local	110	237	128	249	581	788	4
y	130	237	135	249	581	788	4
antropocéntrica,	137	237	198	249	581	788	4
fundamentalmente	203	237	274	249	581	788	4
la	51	248	58	260	581	788	4
de	61	248	71	260	581	788	4
los	74	248	85	260	581	788	4
países	88	248	113	260	581	788	4
de	116	248	126	260	581	788	4
altos	129	248	147	260	581	788	4
ingresos.	150	248	184	260	581	788	4
Se	187	248	198	260	581	788	4
debe	201	248	220	260	581	788	4
luchar	224	248	247	260	581	788	4
contra	250	248	274	260	581	788	4
las	51	259	62	271	581	788	4
enfermedades	64	259	119	271	581	788	4
olvidadas	121	259	157	271	581	788	4
antes	159	259	180	271	581	788	4
de	182	259	192	271	581	788	4
que	194	259	209	271	581	788	4
se	211	259	220	271	581	788	4
conviertan	222	259	262	271	581	788	4
en	264	259	274	271	581	788	4
un	51	270	61	282	581	788	4
problema	63	270	99	282	581	788	4
mundial.	101	270	133	282	581	788	4
Un	136	270	147	282	581	788	4
ejemplo	150	270	180	282	581	788	4
de	182	270	192	282	581	788	4
esto	194	270	211	282	581	788	4
es	213	270	222	282	581	788	4
el	225	270	231	282	581	788	4
virus	234	270	252	282	581	788	4
Zika,	254	270	274	282	581	788	4
del	51	281	63	293	581	788	4
cual	66	281	82	293	581	788	4
se	85	281	94	293	581	788	4
puede	97	281	122	293	581	788	4
aprender	125	281	160	293	581	788	4
una	163	281	178	293	581	788	4
gran	181	281	199	293	581	788	4
lección	202	281	229	293	581	788	4
(Figura	232	281	260	293	581	788	4
2).	263	281	274	293	581	788	4
Sí,	51	292	61	304	581	788	4
tenemos	64	292	97	304	581	788	4
que	100	292	114	304	581	788	4
dar	117	292	129	304	581	788	4
respuestas	132	292	173	304	581	788	4
a	176	292	181	304	581	788	4
los	183	292	194	304	581	788	4
desafíos	197	292	229	304	581	788	4
de	231	292	241	304	581	788	4
la	244	292	251	304	581	788	4
salud	253	292	274	304	581	788	4
humana,	51	303	84	315	581	788	4
pero	85	303	103	315	581	788	4
también	104	303	134	315	581	788	4
tenemos	135	303	168	315	581	788	4
que	169	303	184	315	581	788	4
ver	185	303	197	315	581	788	4
el	198	303	204	315	581	788	4
panorama	205	303	244	315	581	788	4
general	245	303	274	315	581	788	4
y	51	314	56	326	581	788	4
no	58	314	68	326	581	788	4
sólo	70	314	85	326	581	788	4
las	88	314	99	326	581	788	4
flechas	101	314	128	326	581	788	4
que	130	314	145	326	581	788	4
entran	147	314	171	326	581	788	4
o	174	314	179	326	581	788	4
salen	181	314	201	326	581	788	4
del	203	314	215	326	581	788	4
compartimento	217	314	274	326	581	788	4
humano.	51	325	84	337	581	788	4
De	296	255	308	267	581	788	4
esta	310	255	326	267	581	788	4
manera,	328	255	359	267	581	788	4
si	361	255	367	267	581	788	4
bien	369	255	385	267	581	788	4
es	387	255	396	267	581	788	4
comprensible	398	255	448	267	581	788	4
que	450	255	464	267	581	788	4
la	466	255	473	267	581	788	4
financiación	475	255	519	267	581	788	4
se	296	266	305	278	581	788	4
dirija	309	266	328	278	581	788	4
a	332	266	337	278	581	788	4
las	342	266	353	278	581	788	4
necesidades	358	266	408	278	581	788	4
locales,	413	266	443	278	581	788	4
y	448	266	452	278	581	788	4
que	456	266	471	278	581	788	4
los	476	266	487	278	581	788	4
fondos	492	266	519	278	581	788	4
sean	296	278	315	290	581	788	4
limitados	319	278	354	290	581	788	4
y	357	278	362	290	581	788	4
se	365	278	375	290	581	788	4
asignen	378	278	409	290	581	788	4
de	413	278	423	290	581	788	4
acuerdo	426	278	458	290	581	788	4
con	462	278	476	290	581	788	4
criterios	479	278	510	290	581	788	4
e	514	278	519	290	581	788	4
intereses	296	289	331	301	581	788	4
propios,	334	289	364	301	581	788	4
los	367	289	378	301	581	788	4
fondos	381	289	407	301	581	788	4
destinados	410	289	451	301	581	788	4
a	454	289	459	301	581	788	4
la	462	289	469	301	581	788	4
lucha	471	289	492	301	581	788	4
contra	495	289	519	301	581	788	4
enfermedades	296	301	350	313	581	788	4
que	352	301	366	313	581	788	4
no	368	301	378	313	581	788	4
afectan	380	301	407	313	581	788	4
a	409	301	414	313	581	788	4
las	416	301	427	313	581	788	4
sociedades	428	301	471	313	581	788	4
occidentales	473	301	519	313	581	788	4
son	296	312	310	324	581	788	4
muy	314	312	331	324	581	788	4
escasos.	335	312	369	324	581	788	4
De	373	312	384	324	581	788	4
hecho,	388	312	414	324	581	788	4
sólo	418	312	434	324	581	788	4
un	438	312	448	324	581	788	4
pequeño	452	312	485	324	581	788	4
número	489	312	519	324	581	788	4
de	296	324	306	336	581	788	4
proyectos	312	324	349	336	581	788	4
de	354	324	364	336	581	788	4
investigación	370	324	419	336	581	788	4
relacionados	424	324	473	336	581	788	4
con	479	324	493	336	581	788	4
estas	498	324	519	336	581	788	4
enfermedades	296	335	350	347	581	788	4
son	353	335	366	347	581	788	4
propuestos	369	335	410	347	581	788	4
realmente	413	335	450	347	581	788	4
y,	453	335	459	347	581	788	4
con	462	335	476	347	581	788	4
frecuencia,	478	335	519	347	581	788	4
son	296	347	310	359	581	788	4
rechazados	313	347	356	359	581	788	4
porque	359	347	385	359	581	788	4
están	388	347	408	359	581	788	4
fuera	411	347	430	359	581	788	4
de	433	347	443	359	581	788	4
los	446	347	456	359	581	788	4
intereses	459	347	493	359	581	788	4
de	495	347	505	359	581	788	4
las	508	347	519	359	581	788	4
entidades	296	358	332	370	581	788	4
donadoras	335	358	375	370	581	788	4
de	378	358	388	370	581	788	4
fondos.	391	358	418	370	581	788	4
En	421	358	432	370	581	788	4
esa	435	358	448	370	581	788	4
línea,	451	358	472	370	581	788	4
hace	475	358	493	370	581	788	4
pocos	496	358	519	370	581	788	4
años	296	370	315	382	581	788	4
se	318	370	327	382	581	788	4
elaboró	330	370	358	382	581	788	4
un	361	370	371	382	581	788	4
proyecto	374	370	406	382	581	788	4
con	409	370	423	382	581	788	4
la	426	370	433	382	581	788	4
participación	436	370	482	382	581	788	4
del	485	370	496	382	581	788	4
autor	500	370	519	382	581	788	4
para	296	381	313	393	581	788	4
desarrollar	317	381	355	393	581	788	4
estudios	359	381	390	393	581	788	4
sobre	393	381	414	393	581	788	4
Enfermedad	418	381	465	393	581	788	4
de	468	381	478	393	581	788	4
Carrión	482	381	510	393	581	788	4
a	514	381	519	393	581	788	4
EL	51	345	64	359	581	788	4
FINANCIAMIENTO	67	345	177	359	581	788	4
Y	180	345	187	359	581	788	4
«UNA	190	345	223	359	581	788	4
SALUD»	225	345	270	359	581	788	4
Los	51	370	65	382	581	788	4
recursos	66	370	99	382	581	788	4
económicos	100	370	146	382	581	788	4
para	148	370	165	382	581	788	4
la	166	370	173	382	581	788	4
investigación	174	370	223	382	581	788	4
científica	225	370	258	382	581	788	4
son	259	370	274	382	581	788	4
proporcionados	51	381	110	393	581	788	4
principalmente	112	381	168	393	581	788	4
por	169	381	182	393	581	788	4
financiadores	184	381	235	393	581	788	4
de	237	381	246	393	581	788	4
países	248	381	273	393	581	788	4
2000	75	413	91	423	581	788	4
1800	75	435	91	444	581	788	4
1735	109	433	125	442	581	788	4
*	126	426	131	439	581	788	4
1856	146	420	162	429	581	788	4
1743	182	432	198	441	581	788	4
1600	75	456	91	465	581	788	4
1400	75	477	91	486	581	788	4
1200	75	498	91	508	581	788	4
1000	75	519	91	529	581	788	4
800	79	540	91	550	581	788	4
600	79	561	91	571	581	788	4
400	79	582	91	592	581	788	4
200	79	604	91	613	581	788	4
38	223	612	231	621	581	788	4
26	260	613	268	623	581	788	4
2015	219	636	235	645	581	788	4
2014	255	636	271	645	581	788	4
23	296	613	304	623	581	788	4
0	88	625	92	634	581	788	4
2018	109	636	125	645	581	788	4
2017	146	636	162	645	581	788	4
2016	182	636	198	645	581	788	4
11	333	615	341	624	581	788	4
13	369	615	377	624	581	788	4
15	406	614	414	624	581	788	4
5	444	615	448	625	581	788	4
**	483	610	488	619	581	788	4
9	481	615	485	625	581	788	4
2001-2013	282	636	317	645	581	788	4
1991-2000	319	636	353	645	581	788	4
1981-1990	355	636	390	645	581	788	4
1971-1980	392	636	426	645	581	788	4
1961-1970	428	636	463	645	581	788	4
1951-1960	465	636	499	645	581	788	4
Año	274	653	287	663	581	788	4
Figure	64	676	88	687	581	788	4
2:	90	676	98	687	581	788	4
Evolución	100	676	134	686	581	788	4
histórica	137	676	166	686	581	788	4
de	169	676	178	686	581	788	4
las	180	676	190	686	581	788	4
publicaciones	192	676	241	686	581	788	4
sobre	243	676	263	686	581	788	4
zika	265	676	279	686	581	788	4
en	282	676	291	686	581	788	4
PubMed.	293	676	325	686	581	788	4
Se	64	685	73	696	581	788	4
seleccionaron	75	685	120	696	581	788	4
en	122	685	131	696	581	788	4
PubMed	132	685	160	696	581	788	4
(https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed)	162	685	288	696	581	788	4
los	290	685	299	696	581	788	4
artículos	301	685	328	696	581	788	4
conteniendo	330	685	370	696	581	788	4
la	372	685	378	696	581	788	4
palabra	380	685	404	696	581	788	4
“Zika”	406	685	425	696	581	788	4
(búsqueda	426	685	462	696	581	788	4
hecha	463	685	484	696	581	788	4
según	485	685	506	696	581	788	4
los	64	695	73	706	581	788	4
parámetros:	75	695	114	706	581	788	4
“(zika[Text	116	695	149	706	581	788	4
Word])	151	695	173	706	581	788	4
NOT	175	695	191	706	581	788	4
zika[Author]).	192	695	235	706	581	788	4
Nótese	237	695	261	706	581	788	4
que	262	695	275	706	581	788	4
se	277	695	285	706	581	788	4
incluyen	286	695	313	706	581	788	4
artículos	315	695	343	706	581	788	4
no	344	695	353	706	581	788	4
enfocados	354	695	389	706	581	788	4
exclusivamente	390	695	441	706	581	788	4
al	443	695	449	706	581	788	4
estudio	450	695	474	706	581	788	4
del	476	695	486	706	581	788	4
Zika.	487	695	503	706	581	788	4
*	64	714	67	723	581	788	4
Número	68	714	93	723	581	788	4
de	95	714	103	723	581	788	4
artículos	105	714	131	723	581	788	4
en	133	714	141	723	581	788	4
PubMed	143	714	169	723	581	788	4
a	171	714	175	723	581	788	4
08	177	714	185	723	581	788	4
de	187	714	195	723	581	788	4
Diciembre	196	714	228	723	581	788	4
de	230	714	238	723	581	788	4
2018.	240	714	257	723	581	788	4
**	64	724	69	733	581	788	4
El	71	724	77	733	581	788	4
virus	79	724	93	733	581	788	4
Zika	94	724	107	733	581	788	4
se	109	724	116	733	581	788	4
aisló	118	724	132	733	581	788	4
en	133	724	141	733	581	788	4
1947	143	724	158	733	581	788	4
a	159	724	163	733	581	788	4
partir	165	724	180	733	581	788	4
de	182	724	190	733	581	788	4
un	191	724	199	733	581	788	4
mono	200	724	218	733	581	788	4
enfermo.	219	724	246	733	581	788	4
Este	248	724	261	733	581	788	4
y	263	724	266	733	581	788	4
el	268	724	273	733	581	788	4
aislamiento	275	724	309	733	581	788	4
subsiguiente	311	724	348	733	581	788	4
de	350	724	358	733	581	788	4
1948	359	724	374	733	581	788	4
se	376	724	383	733	581	788	4
describieron	385	724	422	733	581	788	4
conjuntamente	423	724	468	733	581	788	4
en	469	724	477	733	581	788	4
1952	479	724	494	733	581	788	4
(19)	495	724	502	730	581	788	4
.	502	724	504	733	581	788	4
660	50	757	67	769	581	788	4
una	62	83	77	95	581	788	5
agencia	79	83	109	95	581	788	5
nacional	111	83	143	95	581	788	5
europea.	144	83	178	95	581	788	5
El	180	83	188	95	581	788	5
estudio	190	83	218	95	581	788	5
no	219	83	229	95	581	788	5
recibió	231	83	256	95	581	788	5
críticas	258	83	285	95	581	788	5
desfavorables	62	94	116	106	581	788	5
en	121	94	131	106	581	788	5
términos	136	94	169	106	581	788	5
de	175	94	185	106	581	788	5
diseño	190	94	215	106	581	788	5
o	221	94	226	106	581	788	5
de	231	94	241	106	581	788	5
propuesta	247	94	285	106	581	788	5
experimental,	62	105	114	117	581	788	5
pero	120	105	137	117	581	788	5
fue	143	105	155	117	581	788	5
denegado,	162	105	202	117	581	788	5
siendo	209	105	234	117	581	788	5
la	240	105	247	117	581	788	5
principal	253	105	285	117	581	788	5
razón:	62	116	87	128	581	788	5
«es	91	116	106	128	581	788	5
infrecuente	110	116	154	128	581	788	5
en	158	116	168	128	581	788	5
el	172	116	179	128	581	788	5
mundo	183	116	211	128	581	788	5
occidental».	215	116	263	128	581	788	5
Esta	267	116	285	128	581	788	5
frase	62	127	81	139	581	788	5
resume	84	127	113	139	581	788	5
un	116	127	126	139	581	788	5
problema	129	127	165	139	581	788	5
grave:	168	127	191	139	581	788	5
las	194	127	205	139	581	788	5
enfermedades	208	127	266	139	581	788	5
«no	270	127	285	139	581	788	5
occidentales»	62	138	118	150	581	788	5
están	122	138	144	150	581	788	5
relacionadas	147	138	199	150	581	788	5
principalmente	202	138	258	150	581	788	5
con	261	138	275	150	581	788	5
la	278	138	285	150	581	788	5
pobreza,	62	149	96	161	581	788	5
afectando	99	149	137	161	581	788	5
a	141	149	146	161	581	788	5
menudo	149	149	181	161	581	788	5
a	184	149	189	161	581	788	5
los	193	149	204	161	581	788	5
más	207	149	224	161	581	788	5
desfavorecidos	227	149	285	161	581	788	5
entre	62	160	82	172	581	788	5
aquellos	86	160	118	172	581	788	5
que	123	160	137	172	581	788	5
viven	142	160	162	172	581	788	5
en	167	160	176	172	581	788	5
países	181	160	206	172	581	788	5
de	211	160	221	172	581	788	5
bajos	225	160	246	172	581	788	5
ingresos.	250	160	285	172	581	788	5
Estas	62	171	84	183	581	788	5
enfermedades	88	171	143	183	581	788	5
son	146	171	160	183	581	788	5
de	164	171	174	183	581	788	5
poco	177	171	196	183	581	788	5
interés	200	171	225	183	581	788	5
y	229	171	233	183	581	788	5
permanecen	237	171	285	183	581	788	5
fuera	62	182	82	193	581	788	5
de	85	182	94	193	581	788	5
la	97	182	104	193	581	788	5
ecuación.	106	182	143	193	581	788	5
Contrariamente,	145	182	207	193	581	788	5
cuando	209	182	238	193	581	788	5
esta	240	182	257	193	581	788	5
misma	259	182	285	193	581	788	5
enfermedad	62	193	108	204	581	788	5
afecta	110	193	133	204	581	788	5
a	135	193	140	204	581	788	5
países	142	193	167	204	581	788	5
de	169	193	179	204	581	788	5
altos	180	193	199	204	581	788	5
ingresos	200	193	233	204	581	788	5
por	234	193	247	204	581	788	5
la	249	193	255	204	581	788	5
llegada	257	193	285	204	581	788	5
a	62	204	67	215	581	788	5
través	71	204	94	215	581	788	5
de	97	204	107	215	581	788	5
flujos	110	204	130	215	581	788	5
migratorios	134	204	176	215	581	788	5
o	179	204	184	215	581	788	5
de	188	204	197	215	581	788	5
viajeros,	201	204	232	215	581	788	5
por	236	204	248	215	581	788	5
el	251	204	258	215	581	788	5
riesgo	261	204	285	215	581	788	5
de	62	215	72	226	581	788	5
transmisión	77	215	121	226	581	788	5
local	126	215	143	226	581	788	5
a	148	215	153	226	581	788	5
través	158	215	181	226	581	788	5
de	186	215	196	226	581	788	5
vectores	201	215	233	226	581	788	5
invasores	238	215	275	226	581	788	5
o	280	215	285	226	581	788	5
por	62	226	75	237	581	788	5
la	78	226	85	237	581	788	5
llegada	89	226	116	237	581	788	5
de	120	226	129	237	581	788	5
la	133	226	140	237	581	788	5
enfermedad	143	226	189	237	581	788	5
a	192	226	197	237	581	788	5
zonas	201	226	224	237	581	788	5
de	227	226	237	237	581	788	5
importancia	241	226	285	237	581	788	5
turística,	62	237	94	248	581	788	5
adquiere	98	237	132	248	581	788	5
súbitamente	136	237	183	248	581	788	5
relevancia	186	237	225	248	581	788	5
científica	229	237	263	248	581	788	5
y	267	237	272	248	581	788	5
se	276	237	285	248	581	788	5
vuelve	62	248	87	259	581	788	5
atractiva	91	248	123	259	581	788	5
para	127	248	144	259	581	788	5
los	148	248	159	259	581	788	5
responsables	162	248	213	259	581	788	5
de	217	248	227	259	581	788	5
la	230	248	237	259	581	788	5
formulación	241	248	285	259	581	788	5
de	62	259	72	270	581	788	5
políticas	74	259	105	270	581	788	5
de	107	259	117	270	581	788	5
investigación,	118	259	170	270	581	788	5
los	172	259	183	270	581	788	5
financiadores	185	259	236	270	581	788	5
y	238	259	242	270	581	788	5
los	244	259	255	270	581	788	5
propios	257	259	285	270	581	788	5
investigadores.	62	270	123	281	581	788	5
Adicionalmente	62	291	119	303	581	788	5
al	121	291	127	303	581	788	5
comentado	129	291	170	303	581	788	5
zika,	172	291	189	303	581	788	5
un	191	291	200	303	581	788	5
ejemplo	202	291	231	303	581	788	5
paradigmático	233	291	285	303	581	788	5
es	62	302	72	314	581	788	5
la	76	302	82	314	581	788	5
llegada	86	302	114	314	581	788	5
de	118	302	128	314	581	788	5
algunos	132	302	162	314	581	788	5
pacientes	166	302	203	314	581	788	5
infectados	207	302	246	314	581	788	5
de	250	302	260	314	581	788	5
ébola	264	302	285	314	581	788	5
a	62	313	67	325	581	788	5
Europa	71	313	99	325	581	788	5
y	103	313	107	325	581	788	5
EE.	111	313	125	325	581	788	5
UU.	128	313	144	325	581	788	5
en	147	313	157	325	581	788	5
2014,	160	313	182	325	581	788	5
que	186	313	201	325	581	788	5
pusieron	204	313	238	325	581	788	5
al	241	313	248	325	581	788	5
brote	251	313	272	325	581	788	5
de	275	313	285	325	581	788	5
ébola	62	324	83	336	581	788	5
que	87	324	101	336	581	788	5
afectaba	104	324	137	336	581	788	5
al	141	324	147	336	581	788	5
Oeste	151	324	174	336	581	788	5
de	177	324	187	336	581	788	5
África	190	324	212	336	581	788	5
en	215	324	225	336	581	788	5
el	228	324	235	336	581	788	5
centro	238	324	262	336	581	788	5
de	265	324	275	336	581	788	5
la	278	324	285	336	581	788	5
actualidad	62	335	101	347	581	788	5
y	103	335	108	347	581	788	5
despertó	109	335	143	347	581	788	5
todas	145	335	166	347	581	788	5
las	168	335	179	347	581	788	5
alertas	180	335	206	347	581	788	5
(21)	208	336	217	343	581	788	5
.	217	336	219	348	581	788	5
Ese	221	336	236	348	581	788	5
mismo	238	336	263	348	581	788	5
brote	265	336	285	348	581	788	5
poco	62	347	81	359	581	788	5
después,	84	347	119	359	581	788	5
o	122	347	127	359	581	788	5
brotes	130	347	154	359	581	788	5
como	157	347	178	359	581	788	5
el	181	347	188	359	581	788	5
actualmente	190	347	237	359	581	788	5
activo	240	347	263	359	581	788	5
en	265	347	275	359	581	788	5
la	278	347	285	359	581	788	5
República	62	358	101	370	581	788	5
Democrática	104	358	153	370	581	788	5
del	157	358	168	370	581	788	5
Congo,	172	358	200	370	581	788	5
declarado	204	358	241	370	581	788	5
en	245	358	255	370	581	788	5
agosto	259	358	285	370	581	788	5
de	62	369	72	381	581	788	5
2018	76	369	95	381	581	788	5
y	98	369	103	381	581	788	5
que	106	369	121	381	581	788	5
a	124	369	129	381	581	788	5
inicios	133	369	156	381	581	788	5
de	160	369	170	381	581	788	5
diciembre	173	369	210	381	581	788	5
del	214	369	225	381	581	788	5
mismo	229	369	254	381	581	788	5
año	258	369	272	381	581	788	5
ya	276	369	285	381	581	788	5
contaba	62	380	93	392	581	788	5
con	96	380	110	392	581	788	5
al	112	380	119	392	581	788	5
menos	122	380	148	392	581	788	5
410	150	380	165	392	581	788	5
casos	167	380	190	392	581	788	5
y	192	380	197	392	581	788	5
223	200	380	214	392	581	788	5
muertes	217	380	248	392	581	788	5
(letalidad	250	380	285	392	581	788	5
del	62	391	74	403	581	788	5
54,4%)	77	391	104	403	581	788	5
confirmadas,	107	391	157	403	581	788	5
no	160	391	170	403	581	788	5
han	173	391	187	403	581	788	5
aparecido	190	391	228	403	581	788	5
en	231	391	241	403	581	788	5
medios	244	391	272	403	581	788	5
de	275	391	285	403	581	788	5
comunicación	62	402	115	414	581	788	5
permaneciendo	121	402	180	414	581	788	5
casi	185	402	201	414	581	788	5
ignorados	206	402	244	414	581	788	5
fuera	250	402	269	414	581	788	5
de	275	402	285	414	581	788	5
foros	62	413	81	425	581	788	5
especializados	84	413	140	425	581	788	5
(22)	142	413	151	420	581	788	5
.	150	413	153	425	581	788	5
En	62	435	73	447	581	788	5
la	75	435	82	447	581	788	5
actualidad,	83	435	124	447	581	788	5
estas	126	435	147	447	581	788	5
lecciones	148	435	184	447	581	788	5
aún	186	435	200	447	581	788	5
no	202	435	212	447	581	788	5
se	213	435	223	447	581	788	5
han	224	435	239	447	581	788	5
aprendido	240	435	279	447	581	788	5
y	280	435	285	447	581	788	5
hoy,	62	446	79	458	581	788	5
cuando	80	446	110	458	581	788	5
hablamos	112	446	151	458	581	788	5
de	152	446	162	458	581	788	5
«Una	164	446	185	458	581	788	5
Salud»,	187	446	218	458	581	788	5
creemos	219	446	254	458	581	788	5
hacerlo	255	446	285	458	581	788	5
con	62	457	76	469	581	788	5
un	79	457	88	469	581	788	5
enfoque	91	457	122	469	581	788	5
integral	124	457	152	469	581	788	5
que	154	457	169	469	581	788	5
incluye	171	457	198	469	581	788	5
tanto	200	457	219	469	581	788	5
la	222	457	228	469	581	788	5
salud	231	457	251	469	581	788	5
humana	253	457	285	469	581	788	5
como	62	468	84	480	581	788	5
la	86	468	92	480	581	788	5
animal	95	468	120	480	581	788	5
y	122	468	126	480	581	788	5
el	128	468	135	480	581	788	5
medio	137	468	161	480	581	788	5
ambiente,	163	468	201	480	581	788	5
pero	203	468	220	480	581	788	5
olvidamos	222	468	261	480	581	788	5
incluir	263	468	285	480	581	788	5
algunas	62	479	93	491	581	788	5
enfermedades	97	479	152	491	581	788	5
y	157	479	162	491	581	788	5
regiones,	166	479	202	491	581	788	5
algunas	206	479	236	491	581	788	5
acciones	241	479	275	491	581	788	5
e	280	479	285	491	581	788	5
interrelaciones,	62	490	120	502	581	788	5
algunos	122	490	152	502	581	788	5
ambientes.	154	490	196	502	581	788	5
CONCLUSIONES	308	82	406	96	581	788	5
Para	308	108	326	120	581	788	5
avanzar	328	108	358	120	581	788	5
hacia	360	108	381	120	581	788	5
un	383	108	392	120	581	788	5
enfoque	394	108	425	120	581	788	5
de	427	108	437	120	581	788	5
«Una	439	108	460	120	581	788	5
Salud»	461	108	488	120	581	788	5
totalmente	490	108	530	120	581	788	5
inclusivo,	308	119	343	131	581	788	5
se	345	119	354	131	581	788	5
requiere	356	119	387	131	581	788	5
una	389	119	404	131	581	788	5
inmensa	406	119	439	131	581	788	5
cantidad	441	119	473	131	581	788	5
de	475	119	485	131	581	788	5
trabajo	487	119	513	131	581	788	5
que	515	119	530	131	581	788	5
nunca	308	131	331	143	581	788	5
será	332	131	349	143	581	788	5
totalmente	350	131	390	143	581	788	5
completo	390	131	425	143	581	788	5
y	426	131	431	143	581	788	5
que,	431	131	448	143	581	788	5
desafortunadamente,	449	131	530	143	581	788	5
nunca	308	143	331	155	581	788	5
se	334	143	343	155	581	788	5
terminará	345	143	382	155	581	788	5
o	384	143	389	155	581	788	5
estará	392	143	416	155	581	788	5
libre	418	143	434	155	581	788	5
de	437	143	447	155	581	788	5
errores.	449	143	479	155	581	788	5
No	481	143	492	155	581	788	5
obstante,	495	143	530	155	581	788	5
se	308	155	317	167	581	788	5
han	320	155	335	167	581	788	5
desarrollado	338	155	385	167	581	788	5
propuestas	389	155	431	167	581	788	5
y	435	155	439	167	581	788	5
aproximaciones,	443	155	505	167	581	788	5
como	509	155	530	167	581	788	5
la	308	167	314	178	581	788	5
mejora	318	167	345	178	581	788	5
de	348	167	358	178	581	788	5
la	362	167	369	178	581	788	5
comunicación	373	167	425	178	581	788	5
y	429	167	434	178	581	788	5
trabajos	438	167	468	178	581	788	5
entre	472	167	491	178	581	788	5
sectores,	495	167	530	178	581	788	5
coordinar	308	178	343	190	581	788	5
los	349	178	360	190	581	788	5
sistemas	365	178	399	190	581	788	5
de	404	178	414	190	581	788	5
vigilancia	419	178	454	190	581	788	5
de	460	178	470	190	581	788	5
enfermedades	475	178	530	190	581	788	5
o	308	190	313	202	581	788	5
distribuir	317	190	351	202	581	788	5
mensajes	355	190	394	202	581	788	5
uniformes	398	190	437	202	581	788	5
a	442	190	447	202	581	788	5
la	451	190	458	202	581	788	5
población.	462	190	503	202	581	788	5
Estas	508	190	530	202	581	788	5
estrategias	308	202	349	214	581	788	5
deberían	354	202	388	214	581	788	5
establecerse	392	202	441	214	581	788	5
plenamente	446	202	491	214	581	788	5
y	495	202	500	214	581	788	5
cuanto	504	202	530	214	581	788	5
antes	308	214	329	225	581	788	5
mejor,	332	214	355	225	581	788	5
para	358	214	376	225	581	788	5
una	379	214	393	225	581	788	5
mejor	396	214	418	225	581	788	5
comprensión	421	214	470	225	581	788	5
de	474	214	483	225	581	788	5
la	486	214	493	225	581	788	5
situación	496	214	530	225	581	788	5
real	308	225	322	237	581	788	5
que	324	225	339	237	581	788	5
permita	341	225	370	237	581	788	5
dar	372	225	384	237	581	788	5
las	387	225	398	237	581	788	5
mejores	400	225	431	237	581	788	5
respuestas	433	225	475	237	581	788	5
a	477	225	482	237	581	788	5
los	484	225	495	237	581	788	5
desafíos	498	225	530	237	581	788	5
actuales	308	237	340	249	581	788	5
que	343	237	357	249	581	788	5
afectan	361	237	389	249	581	788	5
a	392	237	397	249	581	788	5
la	400	237	407	249	581	788	5
salud	411	237	431	249	581	788	5
humana.	434	237	468	249	581	788	5
Si	471	237	479	249	581	788	5
no	483	237	492	249	581	788	5
llegamos	496	237	530	249	581	788	5
a	308	249	313	261	581	788	5
entender	316	249	350	261	581	788	5
estas	353	249	373	261	581	788	5
relaciones,	376	249	418	261	581	788	5
si	421	249	427	261	581	788	5
insistimos	430	249	467	261	581	788	5
en	470	249	480	261	581	788	5
vivir	483	249	498	261	581	788	5
sólo	501	249	517	261	581	788	5
en	520	249	530	261	581	788	5
función	308	261	335	273	581	788	5
a	337	261	342	273	581	788	5
lo	345	261	351	273	581	788	5
que	354	261	368	273	581	788	5
nos	370	261	384	273	581	788	5
rodea,	387	261	411	273	581	788	5
sin	413	261	424	273	581	788	5
tomar	426	261	448	273	581	788	5
en	451	261	460	273	581	788	5
cuenta	463	261	488	273	581	788	5
la	491	261	497	273	581	788	5
realidad	500	261	530	273	581	788	5
que	308	272	322	284	581	788	5
nos	326	272	340	284	581	788	5
circunda	343	272	375	284	581	788	5
a	379	272	384	284	581	788	5
nosotros	387	272	420	284	581	788	5
y	424	272	428	284	581	788	5
a	431	272	436	284	581	788	5
nuestras	440	272	473	284	581	788	5
acciones,	476	272	512	284	581	788	5
y	516	272	520	284	581	788	5
si	524	272	530	284	581	788	5
actuamos	308	284	345	296	581	788	5
como	348	284	369	296	581	788	5
si	371	284	378	296	581	788	5
fuéramos	380	284	416	296	581	788	5
inmortales,	419	284	461	296	581	788	5
seguramente	463	284	513	296	581	788	5
nos	516	284	530	296	581	788	5
embarcaremos	308	296	365	308	581	788	5
en	367	296	377	308	581	788	5
una	379	296	394	308	581	788	5
especie	396	296	425	308	581	788	5
de	428	296	437	308	581	788	5
carrera	439	296	467	308	581	788	5
suicida	469	296	495	308	581	788	5
que	498	296	512	308	581	788	5
sólo	514	296	530	308	581	788	5
puede	308	308	332	320	581	788	5
llevarnos	334	308	368	320	581	788	5
al	370	308	377	320	581	788	5
borde	379	308	401	320	581	788	5
del	403	308	415	320	581	788	5
precipicio.	417	308	455	320	581	788	5
En	308	331	318	343	581	788	5
resumen,	320	331	356	343	581	788	5
«Una	358	331	378	343	581	788	5
Salud»,	380	331	409	343	581	788	5
es	411	331	420	343	581	788	5
un	422	331	432	343	581	788	5
concepto	434	331	469	343	581	788	5
que	470	331	485	343	581	788	5
huye	487	331	506	343	581	788	5
de	507	331	517	343	581	788	5
las	519	331	530	343	581	788	5
explicaciones	308	343	358	355	581	788	5
unidimensionales	360	343	426	355	581	788	5
y	427	343	432	355	581	788	5
se	434	343	443	355	581	788	5
orienta	445	343	471	355	581	788	5
hacia	473	343	493	355	581	788	5
enfoques	495	343	530	355	581	788	5
integrales	308	355	347	367	581	788	5
para	350	355	368	367	581	788	5
proporcionar	372	355	423	367	581	788	5
una	427	355	442	367	581	788	5
visión	446	355	469	367	581	788	5
más	473	355	490	367	581	788	5
completa	494	355	530	367	581	788	5
y	308	366	312	378	581	788	5
real	317	366	331	378	581	788	5
de	336	366	346	378	581	788	5
los	350	366	361	378	581	788	5
problemas	366	366	406	378	581	788	5
de	411	366	420	378	581	788	5
salud	425	366	446	378	581	788	5
y,	450	366	456	378	581	788	5
en	461	366	471	378	581	788	5
consecuencia,	476	366	530	378	581	788	5
hacia	308	378	328	390	581	788	5
soluciones	332	378	372	390	581	788	5
más	375	378	392	390	581	788	5
sostenibles	395	378	437	390	581	788	5
y	441	378	445	390	581	788	5
eficientes.	449	378	487	390	581	788	5
Aunque	490	378	520	390	581	788	5
la	523	378	530	390	581	788	5
naturaleza	308	390	347	402	581	788	5
inherente	351	390	387	402	581	788	5
de	391	390	400	402	581	788	5
este	404	390	421	402	581	788	5
concepto	425	390	459	402	581	788	5
incluye	463	390	490	402	581	788	5
continuas	494	390	530	402	581	788	5
apariciones,	308	402	353	414	581	788	5
desapariciones	354	402	412	414	581	788	5
y	413	402	417	414	581	788	5
alteraciones	419	402	464	414	581	788	5
en	466	402	475	414	581	788	5
las	477	402	488	414	581	788	5
relaciones,	489	402	530	414	581	788	5
y,	308	413	314	425	581	788	5
por	315	413	328	425	581	788	5
ende,	329	413	351	425	581	788	5
aunque	352	413	381	425	581	788	5
el	383	413	390	425	581	788	5
desarrollo	391	413	428	425	581	788	5
completo	430	413	465	425	581	788	5
de	466	413	476	425	581	788	5
este	478	413	494	425	581	788	5
concepto	495	413	530	425	581	788	5
es	308	425	317	437	581	788	5
una	319	425	334	437	581	788	5
utopía,	336	425	362	437	581	788	5
«Una	364	425	385	437	581	788	5
Salud»	387	425	413	437	581	788	5
necesita	418	425	450	437	581	788	5
evolucionar	452	425	495	437	581	788	5
hacia	498	425	518	437	581	788	5
un	520	425	530	437	581	788	5
concepto	308	437	342	449	581	788	5
totalmente	344	437	384	449	581	788	5
inclusivo	386	437	418	449	581	788	5
de	420	437	430	449	581	788	5
«Una	432	437	452	449	581	788	5
Salud	454	437	476	449	581	788	5
Global».	478	437	510	449	581	788	5
Fuentes	308	461	338	472	581	788	5
de	340	461	350	472	581	788	5
financiamiento:	352	461	411	472	581	788	5
autofinanciado.	413	461	468	471	581	788	5
Declaración	308	481	353	492	581	788	5
de	357	481	367	492	581	788	5
conflictos	371	481	409	492	581	788	5
de	413	481	423	492	581	788	5
interés:	427	481	456	492	581	788	5
el	461	481	467	491	581	788	5
autor	471	481	490	491	581	788	5
no	494	481	503	491	581	788	5
refiere	507	481	530	491	581	788	5
conflictos	308	491	341	501	581	788	5
de	343	491	352	501	581	788	5
interés.	354	491	380	501	581	788	5
Referencias	62	525	143	540	581	788	5
Bibliográficas	147	525	248	540	581	788	5
1.	62	553	69	565	581	788	5
Hippocrates.	77	553	121	565	581	788	5
Hippocrates	124	553	166	565	581	788	5
on	169	553	178	565	581	788	5
airs,	180	553	194	565	581	788	5
wa-	197	553	209	565	581	788	5
ters	77	563	90	574	581	788	5
and	95	563	107	574	581	788	5
places	113	563	133	574	581	788	5
[Internet].	138	563	174	574	581	788	5
London:	179	563	209	574	581	788	5
Messrs,	77	572	102	583	581	788	5
Wyman	105	572	131	583	581	788	5
&	134	572	141	583	581	788	5
Sons;	144	572	162	583	581	788	5
1881	165	572	182	583	581	788	5
[citado	185	572	209	583	581	788	5
el	77	582	83	593	581	788	5
12	88	582	96	593	581	788	5
de	101	582	109	593	581	788	5
marzo	113	582	135	593	581	788	5
de	139	582	147	593	581	788	5
2018].	152	582	174	593	581	788	5
Disponi-	178	582	209	593	581	788	5
ble	77	591	87	602	581	788	5
en:	96	591	106	602	581	788	5
https://archive.org/stream/	115	591	209	602	581	788	5
b23983139#page/n109/mode/2up	77	600	198	612	581	788	5
2.	62	613	69	624	581	788	5
Atlas	77	613	95	624	581	788	5
RM.	100	613	116	624	581	788	5
One	121	613	136	624	581	788	5
Health:	141	613	167	624	581	788	5
its	172	613	180	624	581	788	5
origins	186	613	209	624	581	788	5
and	77	622	90	633	581	788	5
future.	99	622	122	633	581	788	5
Curr	131	622	147	633	581	788	5
Top	156	622	170	633	581	788	5
Microbi-	178	622	209	633	581	788	5
ol	77	631	84	643	581	788	5
Immunol.	92	631	126	643	581	788	5
2013;365:1-13.	134	631	187	643	581	788	5
doi:	195	631	209	643	581	788	5
10.1007/82_2012_223.	77	641	159	652	581	788	5
3.	62	653	69	664	581	788	5
Endtz	77	653	98	664	581	788	5
HP,	103	653	116	664	581	788	5
Ruijs	121	653	138	664	581	788	5
GJ,	143	653	154	664	581	788	5
van	158	653	170	664	581	788	5
Klingeren	175	653	209	664	581	788	5
B,	77	662	85	674	581	788	5
Jansen	89	662	111	674	581	788	5
WH,	116	662	134	674	581	788	5
van	139	662	151	674	581	788	5
der	155	662	166	674	581	788	5
Reyden	171	662	197	674	581	788	5
T,	202	662	209	674	581	788	5
Mouton	77	672	106	683	581	788	5
RP.	113	672	125	683	581	788	5
Quinolone	132	672	169	683	581	788	5
resistance	176	672	209	683	581	788	5
in	77	681	84	692	581	788	5
Campylobacter	88	681	140	692	581	788	5
isolated	144	681	170	692	581	788	5
from	173	681	190	692	581	788	5
man	194	681	209	692	581	788	5
and	77	691	90	702	581	788	5
poultry	95	691	120	702	581	788	5
following	125	691	157	702	581	788	5
the	161	691	172	702	581	788	5
introduc-	177	691	209	702	581	788	5
tion	77	700	91	711	581	788	5
of	94	700	101	711	581	788	5
fluoroquinolones	104	700	162	711	581	788	5
in	165	700	172	711	581	788	5
veterinary	175	700	209	711	581	788	5
medicine.	77	709	111	721	581	788	5
J	115	709	118	721	581	788	5
Antimicrob	123	709	163	721	581	788	5
Chemother.	168	709	209	721	581	788	5
1991;27(2):199-208.	77	720	149	731	581	788	5
4.	223	553	229	565	581	788	5
Melnyk	238	553	264	565	581	788	5
AH,	267	553	282	565	581	788	5
Wong	285	553	306	565	581	788	5
A,	308	553	316	565	581	788	5
Kassen	319	553	343	565	581	788	5
R.	346	553	354	565	581	788	5
The	357	553	369	565	581	788	5
fitness	238	563	259	575	581	788	5
costs	261	563	277	575	581	788	5
of	279	563	286	575	581	788	5
antibiotic	287	563	320	575	581	788	5
resistance	322	563	354	575	581	788	5
mu-	356	563	369	575	581	788	5
tations.	238	573	263	585	581	788	5
Evol	266	573	281	585	581	788	5
Appl.	284	573	303	585	581	788	5
2015;8(3):273-83.	306	573	369	585	581	788	5
doi:	238	583	252	595	581	788	5
10.1111/eva.12196.	253	583	322	595	581	788	5
5.	223	596	229	607	581	788	5
Ribera	238	596	260	607	581	788	5
A,	264	596	272	607	581	788	5
Ruiz	276	596	292	607	581	788	5
J,	296	596	300	607	581	788	5
Vila	304	596	318	607	581	788	5
J.	321	596	326	607	581	788	5
Presence	330	596	359	607	581	788	5
of	362	596	369	607	581	788	5
the	238	606	249	617	581	788	5
Tet	253	606	264	617	581	788	5
M	268	606	276	617	581	788	5
determinant	280	606	322	617	581	788	5
in	326	606	333	617	581	788	5
a	337	606	341	617	581	788	5
clinical	345	606	369	617	581	788	5
isolate	238	616	260	627	581	788	5
of	268	616	275	627	581	788	5
Acinetobacter	283	616	331	627	581	788	5
bauman-	340	616	369	627	581	788	5
nii.	238	626	249	637	581	788	5
Antimicrob	254	626	294	637	581	788	5
Agents	300	626	323	637	581	788	5
Chemother.	329	626	369	637	581	788	5
2003;47(7):2310-2.	238	636	306	647	581	788	5
6.	223	649	229	660	581	788	5
Pitzschke	238	649	270	660	581	788	5
A,	275	649	283	660	581	788	5
Hirt	288	649	303	660	581	788	5
H.	308	649	317	660	581	788	5
New	322	649	338	660	581	788	5
insights	343	649	369	660	581	788	5
into	238	659	252	670	581	788	5
an	256	659	264	670	581	788	5
old	268	659	279	670	581	788	5
story:	282	659	302	670	581	788	5
Agrobacterium-in-	306	659	369	670	581	788	5
duced	238	669	259	680	581	788	5
tumour	264	669	290	680	581	788	5
formation	296	669	330	680	581	788	5
in	336	669	343	680	581	788	5
plants	349	669	369	680	581	788	5
by	238	679	246	690	581	788	5
plant	252	679	269	690	581	788	5
transformation.	275	679	328	690	581	788	5
EMBO	334	679	359	690	581	788	5
J.	365	679	369	690	581	788	5
2010;29(6):1021-32.	238	689	310	700	581	788	5
doi:	317	689	331	700	581	788	5
10.1038/	338	689	369	700	581	788	5
emboj.2010.8.	238	699	287	710	581	788	5
7.	223	712	229	723	581	788	5
Björkman	238	712	272	723	581	788	5
J,	278	712	283	723	581	788	5
Nagaev	289	712	314	723	581	788	5
I,	321	712	326	723	581	788	5
Berg	332	712	348	723	581	788	5
OG,	354	712	369	723	581	788	5
Hughes	238	722	264	733	581	788	5
D,	266	722	274	733	581	788	5
Andersson	275	722	312	733	581	788	5
DI.	313	722	325	733	581	788	5
Effects	326	722	349	733	581	788	5
of	351	722	357	733	581	788	5
en-	359	722	369	733	581	788	5
vironment	399	553	434	565	581	788	5
on	436	553	445	565	581	788	5
compensatory	446	553	494	565	581	788	5
mutations	496	553	530	565	581	788	5
to	399	563	406	574	581	788	5
ameliorate	409	563	444	574	581	788	5
costs	448	563	464	574	581	788	5
of	467	563	474	574	581	788	5
antibiotic	477	563	510	574	581	788	5
resis-	513	563	530	574	581	788	5
tance.	399	572	419	584	581	788	5
Science.	421	572	449	584	581	788	5
2000;287(5457):1479-	451	572	530	584	581	788	5
82.	399	582	409	593	581	788	5
8.	384	595	390	606	581	788	5
Rieux	399	595	418	606	581	788	5
V,	420	595	427	606	581	788	5
Carbon	428	595	455	606	581	788	5
C,	456	595	464	606	581	788	5
Azoulay-Dupuis	466	595	522	606	581	788	5
E.	523	595	530	606	581	788	5
Complex	399	605	430	616	581	788	5
relationship	432	605	472	616	581	788	5
between	474	605	502	616	581	788	5
acquisi-	504	605	530	616	581	788	5
tion	399	615	413	626	581	788	5
of	415	615	422	626	581	788	5
beta-lactam	425	615	464	626	581	788	5
resistance	467	615	500	626	581	788	5
and	502	615	515	626	581	788	5
loss	518	615	530	626	581	788	5
of	399	625	406	636	581	788	5
virulence	408	625	439	636	581	788	5
in	441	625	448	636	581	788	5
Streptococcus	450	624	492	637	581	788	5
pneumoni-	495	624	530	637	581	788	5
ae.	399	634	408	647	581	788	5
J	409	635	412	646	581	788	5
Infect	414	635	434	646	581	788	5
Dis.	436	635	450	646	581	788	5
2001;184(1):66-72.	452	635	519	646	581	788	5
9.	384	647	390	659	581	788	5
Navia	399	647	418	659	581	788	5
MM,	421	647	439	659	581	788	5
Ruiz	442	647	458	659	581	788	5
J,	461	647	466	659	581	788	5
Vila	469	647	483	659	581	788	5
J.	486	647	490	659	581	788	5
Dispersión	493	647	530	659	581	788	5
intercontinental	399	657	454	669	581	788	5
de	457	657	465	669	581	788	5
una	469	657	482	669	581	788	5
cepa	486	657	501	669	581	788	5
de	505	657	513	669	581	788	5
Shi-	516	657	530	669	581	788	5
gella	399	667	414	679	581	788	5
flexneri	418	667	443	679	581	788	5
resistente	448	667	480	679	581	788	5
a	484	667	488	679	581	788	5
trimetopri-	492	667	530	679	581	788	5
ma.	399	677	411	689	581	788	5
Enferm	416	677	442	689	581	788	5
Infecc	447	677	468	689	581	788	5
Microbiol	473	677	507	689	581	788	5
Clin.	513	677	530	689	581	788	5
2003;21(8):401-3.	399	687	462	699	581	788	5
doi:	473	687	487	699	581	788	5
10.1016/	498	687	530	699	581	788	5
S0213-005X(03)72976-0	399	697	486	709	581	788	5
10.	384	710	394	722	581	788	5
Siala	399	710	415	722	581	788	5
E,	417	710	424	722	581	788	5
Gamara	426	710	453	722	581	788	5
D,	455	710	464	722	581	788	5
Kallel	466	710	486	722	581	788	5
K,	488	710	496	722	581	788	5
Daaboub	499	710	530	722	581	788	5
J,	399	721	403	732	581	788	5
Zouiten	407	721	434	732	581	788	5
F,	438	721	444	732	581	788	5
Houzé	447	721	470	732	581	788	5
S,	474	721	480	732	581	788	5
et	483	720	489	733	581	788	5
al.	492	720	500	733	581	788	5
Airport	504	721	530	732	581	788	5
661	513	757	530	769	581	788	5
Simposio:	564	81	575	118	581	788	5
Una	564	64	575	79	581	788	5
salud	564	42	575	62	581	788	5
Concepto	436	38	470	49	581	788	5
de	473	38	482	49	581	788	5
«Una	484	38	503	49	581	788	5
Salud»	505	38	530	49	581	788	5
Rev	62	39	77	48	581	788	5
Peru	80	39	99	48	581	788	5
Med	102	39	120	48	581	788	5
Exp	123	39	136	48	581	788	5
Salud	139	39	164	48	581	788	5
Publica.	166	39	200	48	581	788	5
2018;35(4):657-62.	202	39	259	49	581	788	5
Ruiz	497	38	513	49	581	788	6
J	515	38	519	49	581	788	6
Rev	51	39	66	48	581	788	6
Peru	68	39	88	48	581	788	6
Med	91	39	109	48	581	788	6
Exp	111	39	125	48	581	788	6
Salud	128	39	152	48	581	788	6
Publica.	155	39	189	48	581	788	6
2018;35(4):657-62.	191	39	247	49	581	788	6
11.	51	118	62	129	581	788	6
12.	51	173	62	184	581	788	6
13.	51	228	62	240	581	788	6
14.	51	326	62	337	581	788	6
malaria:	66	83	94	95	581	788	6
report	97	83	118	95	581	788	6
of	121	83	128	95	581	788	6
four	131	83	146	95	581	788	6
cases	149	83	165	95	581	788	6
in	168	83	175	95	581	788	6
Tuni-	179	83	197	95	581	788	6
sia.	66	94	77	105	581	788	6
Malar	79	94	99	105	581	788	6
J.	101	94	105	105	581	788	6
2015;14:42.	107	94	148	105	581	788	6
doi:	150	94	164	105	581	788	6
10.1186/	166	94	197	105	581	788	6
s12936-015-0566-x.	66	104	135	116	581	788	6
Eritja	66	118	85	129	581	788	6
R,	87	118	95	129	581	788	6
Palmer	96	118	120	129	581	788	6
JRB,	122	118	138	129	581	788	6
Roiz	140	118	156	129	581	788	6
D,	158	118	166	129	581	788	6
Sanpera-	168	118	197	129	581	788	6
Calbet	66	128	89	139	581	788	6
I,	91	128	96	139	581	788	6
Bartumeus	98	128	135	139	581	788	6
F.	137	128	142	139	581	788	6
Direct	144	128	166	139	581	788	6
evidence	168	128	197	139	581	788	6
of	66	139	73	150	581	788	6
adult	77	139	94	150	581	788	6
Aedes	98	138	116	151	581	788	6
albopictus	120	138	153	151	581	788	6
dispersal	156	139	186	150	581	788	6
by	189	139	197	150	581	788	6
car.	66	149	78	160	581	788	6
Sci	83	149	93	160	581	788	6
Rep.	98	149	113	160	581	788	6
2017;7(1):14399.	118	149	179	160	581	788	6
doi:	184	149	197	160	581	788	6
10.1038/s41598-017-12652-5.	66	160	172	171	581	788	6
Asokan	66	173	92	184	581	788	6
GV,	99	173	113	184	581	788	6
Vanitha	120	173	147	184	581	788	6
A.	154	173	162	184	581	788	6
Disaster	170	173	197	184	581	788	6
response	66	183	95	195	581	788	6
under	100	183	120	195	581	788	6
One	125	183	141	195	581	788	6
Health	146	183	169	195	581	788	6
in	175	183	181	195	581	788	6
the	187	183	197	195	581	788	6
aftermath	66	194	99	205	581	788	6
of	101	194	108	205	581	788	6
Nepal	110	194	130	205	581	788	6
earthquake,	132	194	171	205	581	788	6
2015.	173	194	193	205	581	788	6
J	195	194	197	205	581	788	6
Epidemiol	66	205	101	216	581	788	6
Glob	103	205	120	216	581	788	6
Health.	122	205	148	216	581	788	6
2017;7(1):91-	149	205	197	216	581	788	6
96.	66	215	77	226	581	788	6
doi:	78	215	92	226	581	788	6
10.1016/j.jegh.2016.03.001.	94	215	191	226	581	788	6
Thiam	66	228	88	240	581	788	6
S,	93	228	99	240	581	788	6
Diène	103	228	124	240	581	788	6
AN,	128	228	143	240	581	788	6
Sy	147	228	155	240	581	788	6
I,	159	228	164	240	581	788	6
Winkler	169	228	197	240	581	788	6
MS,	66	239	80	250	581	788	6
Schindler	87	239	120	250	581	788	6
C,	126	239	135	250	581	788	6
Ndione	141	239	167	250	581	788	6
JA,	174	239	185	250	581	788	6
et	192	239	197	251	581	788	6
al	66	249	72	261	581	788	6
Association	80	249	119	261	581	788	6
between	126	249	155	261	581	788	6
childhood	162	249	197	261	581	788	6
diarrhoeal	66	260	101	271	581	788	6
incidence	109	260	141	271	581	788	6
and	150	260	162	271	581	788	6
climatic	171	260	197	271	581	788	6
factors	66	270	89	282	581	788	6
in	94	270	101	282	581	788	6
urban	107	270	127	282	581	788	6
and	132	270	145	282	581	788	6
rural	150	270	166	282	581	788	6
settings	172	270	197	282	581	788	6
in	66	281	73	292	581	788	6
the	80	281	91	292	581	788	6
health	98	281	120	292	581	788	6
district	127	281	151	292	581	788	6
of	158	281	165	292	581	788	6
Mbour,	172	281	197	292	581	788	6
Senegal.	66	291	94	303	581	788	6
Int	100	291	110	303	581	788	6
J	116	291	119	303	581	788	6
Environ	124	291	152	303	581	788	6
Res	158	291	170	303	581	788	6
Public	176	291	197	303	581	788	6
Health.	66	302	92	313	581	788	6
2017;14(9).	98	302	139	313	581	788	6
doi:	146	302	159	313	581	788	6
10.3390/	166	302	197	313	581	788	6
ijerph14091049.	66	312	123	324	581	788	6
Caminade,	66	326	103	337	581	788	6
C.	108	326	116	337	581	788	6
Turner	121	326	144	337	581	788	6
J,	149	326	153	337	581	788	6
Metelmann	158	326	197	337	581	788	6
S,	66	336	72	347	581	788	6
Hesson	75	336	100	347	581	788	6
JC,	103	336	114	347	581	788	6
Blagrove	117	336	147	347	581	788	6
MS,	149	336	164	347	581	788	6
Solomon	166	336	197	347	581	788	6
T,	66	347	73	358	581	788	6
et	76	346	82	359	581	788	6
al.	84	346	93	359	581	788	6
Global	95	347	119	358	581	788	6
risk	122	347	134	358	581	788	6
model	137	347	158	358	581	788	6
for	161	347	171	358	581	788	6
vector-	174	347	197	358	581	788	6
borne	66	357	86	369	581	788	6
transmission	87	357	130	369	581	788	6
of	132	357	139	369	581	788	6
Zika	140	357	156	369	581	788	6
virus	157	357	173	369	581	788	6
reveals	175	357	197	369	581	788	6
the	66	368	77	379	581	788	6
role	81	368	94	379	581	788	6
of	97	368	104	379	581	788	6
El	108	368	115	379	581	788	6
Niño	119	368	137	379	581	788	6
2015.	140	368	160	379	581	788	6
Proc	163	368	179	379	581	788	6
Natl	182	368	197	379	581	788	6
Acad	66	378	84	390	581	788	6
Sci	85	378	95	390	581	788	6
U	97	378	104	390	581	788	6
S	105	378	110	390	581	788	6
A.	111	378	120	390	581	788	6
2017;114(1):119-124.	121	378	197	390	581	788	6
doi:	66	389	80	400	581	788	6
10.1073/pnas.1614303114.	81	389	176	400	581	788	6
15.	212	83	222	95	581	788	6
Githeko	227	83	255	95	581	788	6
AK,	260	83	275	95	581	788	6
Lindsay	280	83	307	95	581	788	6
SW,	312	83	326	95	581	788	6
Confal-	332	83	358	95	581	788	6
onieri	227	94	247	105	581	788	6
UE,	251	94	265	105	581	788	6
Patz	269	94	283	105	581	788	6
JA.	288	94	299	105	581	788	6
Climate	303	94	330	105	581	788	6
change	334	94	358	105	581	788	6
and	227	105	239	116	581	788	6
vector-borne	243	105	287	116	581	788	6
diseases:	291	105	319	116	581	788	6
a	323	105	327	116	581	788	6
regional	331	105	358	116	581	788	6
analysis.	227	116	254	127	581	788	6
Bull	259	116	273	127	581	788	6
World	278	116	300	127	581	788	6
Health	305	116	329	127	581	788	6
Organ.	334	116	358	127	581	788	6
2000;78(9):1136-47.	227	127	299	138	581	788	6
16.	212	140	222	152	581	788	6
Chinga-Alayo	227	140	274	152	581	788	6
E,	277	140	284	152	581	788	6
Huarcaya	287	140	319	152	581	788	6
E,	322	140	329	152	581	788	6
Nasarre	332	140	358	152	581	788	6
C,	227	151	235	162	581	788	6
del	239	151	249	162	581	788	6
Aguila	253	151	276	162	581	788	6
R,	280	151	288	162	581	788	6
Llanos-Cuentas	292	151	346	162	581	788	6
A.	350	151	358	162	581	788	6
The	227	162	240	173	581	788	6
influence	242	162	273	173	581	788	6
of	276	162	283	173	581	788	6
climate	285	162	310	173	581	788	6
on	312	162	321	173	581	788	6
the	324	162	335	173	581	788	6
epide-	337	162	358	173	581	788	6
miology	227	173	255	184	581	788	6
of	260	173	267	184	581	788	6
bartonellosis	271	173	315	184	581	788	6
in	319	173	326	184	581	788	6
Ancash,	331	173	358	184	581	788	6
Peru.	227	183	244	195	581	788	6
Trans	249	183	268	195	581	788	6
R	272	183	278	195	581	788	6
Soc	283	183	295	195	581	788	6
Trop	300	183	316	195	581	788	6
Med	321	183	337	195	581	788	6
Hyg.	342	183	358	195	581	788	6
2004;98(2):116-24.	227	194	294	206	581	788	6
17.	212	208	222	219	581	788	6
Cabello	227	208	253	219	581	788	6
FC,	255	208	268	219	581	788	6
Godfrey	269	208	298	219	581	788	6
HP.	299	208	313	219	581	788	6
Aquaculture,	314	208	358	219	581	788	6
exaptation,	227	219	264	230	581	788	6
and	266	219	279	230	581	788	6
the	281	219	292	230	581	788	6
origin	294	219	315	230	581	788	6
of	317	219	324	230	581	788	6
mcr-posi-	326	218	358	231	581	788	6
tive	227	229	239	241	581	788	6
colistin	246	229	271	241	581	788	6
resistance.	277	229	312	241	581	788	6
Antimicrob	318	229	358	241	581	788	6
Agents	227	240	250	252	581	788	6
Chemother.	253	240	294	252	581	788	6
2018;62(12).	297	240	342	252	581	788	6
doi:	345	240	358	252	581	788	6
10.1128/AAC.01903-18.	227	251	314	262	581	788	6
18.	212	265	222	276	581	788	6
Li	227	265	234	276	581	788	6
J,	237	265	241	276	581	788	6
Wang	243	265	263	276	581	788	6
T,	265	265	273	276	581	788	6
Shao	275	265	292	276	581	788	6
B,	294	265	301	276	581	788	6
Shen	304	265	321	276	581	788	6
J,	323	265	328	276	581	788	6
Wang	330	265	350	276	581	788	6
S,	352	265	358	276	581	788	6
Wu	227	275	239	287	581	788	6
Y.	241	275	248	287	581	788	6
Plasmid-mediated	249	275	311	287	581	788	6
quinolone	312	275	347	287	581	788	6
re-	349	275	358	287	581	788	6
sistance	227	286	253	298	581	788	6
genes	254	286	273	298	581	788	6
and	274	286	287	298	581	788	6
antibiotic	288	286	321	298	581	788	6
residues	323	286	350	298	581	788	6
in	351	286	358	298	581	788	6
wastewater	227	297	264	308	581	788	6
and	267	297	280	308	581	788	6
soil	283	297	295	308	581	788	6
adjacent	298	297	326	308	581	788	6
to	329	297	336	308	581	788	6
swine	339	297	358	308	581	788	6
feedlots:	227	308	256	319	581	788	6
potential	259	308	290	319	581	788	6
transfer	293	308	319	319	581	788	6
to	322	308	329	319	581	788	6
agricul-	333	308	358	319	581	788	6
tural	227	319	243	330	581	788	6
lands.	246	319	266	330	581	788	6
Environ	269	319	297	330	581	788	6
Health	300	319	324	330	581	788	6
Perspect.	328	319	358	330	581	788	6
2012;120(8):1144-9.	227	329	299	341	581	788	6
doi:	306	329	319	341	581	788	6
10.1289/	326	329	358	341	581	788	6
ehp.1104776.	227	340	273	352	581	788	6
19.	212	354	222	365	581	788	6
Dick	227	354	244	365	581	788	6
GW,	248	354	264	365	581	788	6
Kitchen	268	354	295	365	581	788	6
SF,	299	354	310	365	581	788	6
Haddow	314	354	343	365	581	788	6
AJ.	347	354	358	365	581	788	6
Zika	227	365	242	376	581	788	6
virus.	245	365	263	376	581	788	6
I.	265	365	270	376	581	788	6
Isolations	272	365	305	376	581	788	6
and	307	365	320	376	581	788	6
serological	322	365	358	376	581	788	6
specificity.	227	376	262	387	581	788	6
Trans	264	376	283	387	581	788	6
R	284	376	290	387	581	788	6
Soc	292	376	304	387	581	788	6
Trop	306	376	322	387	581	788	6
Med	324	376	340	387	581	788	6
Hyg.	342	376	358	387	581	788	6
1952;46(5):509-20.	227	386	294	398	581	788	6
20.	372	83	383	95	581	788	6
Solé,	387	83	404	95	581	788	6
M.	407	83	417	95	581	788	6
Pitart	420	83	439	95	581	788	6
C,	442	83	451	95	581	788	6
Oliveira	454	83	481	95	581	788	6
I,	484	83	489	95	581	788	6
Fàbrega	492	83	519	95	581	788	6
A,	387	94	395	105	581	788	6
Muñoz	398	94	422	105	581	788	6
L,	424	94	431	105	581	788	6
Campo	434	94	459	105	581	788	6
I,	461	94	466	105	581	788	6
et	468	94	474	106	581	788	6
al.	476	94	484	106	581	788	6
Extended	486	94	519	105	581	788	6
spectrum	387	104	419	116	581	788	6
β-lactamase-producing	422	104	498	116	581	788	6
Esch-	501	104	519	116	581	788	6
erichia	387	115	410	127	581	788	6
coli	413	115	424	127	581	788	6
faecal	428	115	448	126	581	788	6
carriage	451	115	478	126	581	788	6
in	481	115	488	126	581	788	6
Spanish	492	115	519	126	581	788	6
travellers	387	125	418	137	581	788	6
returning	421	125	453	137	581	788	6
from	456	125	473	137	581	788	6
tropical	476	125	503	137	581	788	6
and	506	125	519	137	581	788	6
subtropical	387	136	425	147	581	788	6
countries.	430	136	463	147	581	788	6
Clin	468	136	484	147	581	788	6
Microbi-	488	136	519	147	581	788	6
ol	387	146	394	158	581	788	6
Infect.	399	146	421	158	581	788	6
2014;20(10):O636-9.	426	146	500	158	581	788	6
doi:	505	146	519	158	581	788	6
10.1111/1469-0691.12592.	387	157	482	168	581	788	6
21.	372	170	383	182	581	788	6
Brown	387	170	410	182	581	788	6
CM.	413	170	430	182	581	788	6
The	433	170	446	182	581	788	6
Ebola	449	170	468	182	581	788	6
hysteria.	471	170	500	182	581	788	6
New	503	170	519	182	581	788	6
York	387	181	403	192	581	788	6
Times.	407	181	430	192	581	788	6
29	433	181	442	192	581	788	6
de	445	181	453	192	581	788	6
Octubre	456	181	485	192	581	788	6
de	488	181	496	192	581	788	6
2014.	499	181	519	192	581	788	6
Opinión.	387	191	419	203	581	788	6
22.	372	205	383	216	581	788	6
World	387	205	409	216	581	788	6
Health	415	205	439	216	581	788	6
Organization.	445	205	493	216	581	788	6
Ebola	499	205	519	216	581	788	6
situation	387	215	417	226	581	788	6
reports:	420	215	447	226	581	788	6
Democratic	450	215	490	226	581	788	6
Repub-	493	215	519	226	581	788	6
lic	387	226	395	237	581	788	6
of	399	226	405	237	581	788	6
the	409	226	420	237	581	788	6
Congo	423	226	446	237	581	788	6
[internet].	450	226	485	237	581	788	6
Ginebra:	488	226	519	237	581	788	6
WHO;	387	236	413	247	581	788	6
2018	415	236	433	247	581	788	6
[acceso	435	236	459	247	581	788	6
el	461	236	467	247	581	788	6
6	469	236	473	247	581	788	6
de	475	236	483	247	581	788	6
diciembre	485	236	519	247	581	788	6
de	387	247	395	258	581	788	6
2018].	397	247	419	258	581	788	6
Disponible	421	247	459	258	581	788	6
en:	460	247	471	258	581	788	6
https://www.	473	247	519	258	581	788	6
who.int/ebola/situation-reports/drc-	387	257	519	268	581	788	6
2018/en/	387	268	420	279	581	788	6
Correspondencia:	372	355	433	367	581	788	6
Joaquim	435	355	463	367	581	788	6
Ruiz	464	355	481	367	581	788	6
Casilla	372	366	396	378	581	788	6
Postal	399	366	419	378	581	788	6
16,	422	366	433	378	581	788	6
08214	436	366	458	378	581	788	6
Badia	462	366	482	378	581	788	6
del	485	366	495	378	581	788	6
Valles,	498	366	519	378	581	788	6
España.	372	377	399	389	581	788	6
Correo	372	387	394	400	581	788	6
electrónico:	395	387	429	400	581	788	6
joruiz.trabajo@gmail.com	430	387	511	400	581	788	6
Ahora	177	551	219	571	581	788	6
nuestra	222	551	275	571	581	788	6
revista	278	548	335	573	581	788	6
incluye:	338	551	393	571	581	788	6
Publicación	152	584	206	597	581	788	6
anticipada	209	584	258	597	581	788	6
Compartiendo	152	599	218	612	581	788	6
publicaciones	220	599	284	612	581	788	6
científicas	286	599	333	612	581	788	6
con	336	599	352	612	581	788	6
el	354	599	363	612	581	788	6
ciudadano	365	599	414	612	581	788	6
Videos	152	614	183	627	581	788	6
de	185	614	196	627	581	788	6
presentaciones	198	614	267	627	581	788	6
conjuntas	270	614	315	627	581	788	6
del	317	614	332	627	581	788	6
Instituto	334	614	373	627	581	788	6
Nacional	376	614	418	627	581	788	6
de	420	614	431	627	581	788	6
Salud	151	627	178	641	581	788	6
y	181	627	186	641	581	788	6
la	189	627	198	641	581	788	6
Academia	200	627	246	641	581	788	6
Nacional	249	627	291	641	581	788	6
de	293	627	304	641	581	788	6
Medicina	306	627	348	641	581	788	6
Galería	152	642	186	656	581	788	6
fotográfica	188	642	240	656	581	788	6
y	242	642	248	656	581	788	6
videos	250	642	280	656	581	788	6
https://rpmesp.ins.gob.pe	218	664	368	683	581	788	6
MINISTERIO	157	701	204	713	581	788	6
DE	207	701	218	713	581	788	6
SALUD	220	701	248	713	581	788	6
Instituto	157	712	190	723	581	788	6
Nacional	192	712	226	723	581	788	6
de	229	712	238	723	581	788	6
Salud	241	712	263	723	581	788	6
662	50	757	67	769	581	788	6
Síguenos	375	697	406	706	581	788	6
en:	408	697	419	706	581	788	6
