Artículo	424	27	471	45	581	788	1
Original	474	27	521	45	581	788	1
Rev	376	51	392	61	581	788	1
Peru	395	51	416	61	581	788	1
Med	419	51	438	61	581	788	1
Exp	441	51	456	61	581	788	1
Salud	458	51	485	61	581	788	1
Publica	487	51	521	61	581	788	1
CARGA	105	123	159	141	581	788	1
DE	163	123	185	141	581	788	1
ENFERMEDAD	189	123	299	141	581	788	1
ATRIBUIBLE	303	123	394	141	581	788	1
AL	398	123	416	141	581	788	1
USO	420	123	453	141	581	788	1
DEL	458	123	488	141	581	788	1
TABACO	116	140	179	157	581	788	1
EN	184	140	206	157	581	788	1
PARAGUAY	210	140	291	157	581	788	1
Y	296	140	305	157	581	788	1
POTENCIAL	309	140	399	157	581	788	1
IMPACTO	403	140	476	157	581	788	1
SANITARIO	115	156	201	174	581	788	1
Y	206	156	215	174	581	788	1
ECONÓMICO	219	156	323	174	581	788	1
DEL	327	156	358	174	581	788	1
AUMENTO	362	156	443	174	581	788	1
DEL	447	156	477	174	581	788	1
PRECIO	169	173	228	191	581	788	1
A	232	173	242	191	581	788	1
TRAVÉS	246	173	303	191	581	788	1
DE	307	173	329	191	581	788	1
IMPUESTOS	333	173	423	191	581	788	1
Ariel	98	202	116	214	581	788	1
Bardach	119	202	152	214	581	788	1
1,a	152	203	159	210	581	788	1
,	159	202	162	214	581	788	1
Felicia	164	202	190	214	581	788	1
Cañete	193	202	222	214	581	788	1
2,b	222	203	229	210	581	788	1
,	229	202	232	214	581	788	1
Víctor	234	202	258	214	581	788	1
Guillermo	260	202	299	214	581	788	1
Sequera	301	202	335	214	581	788	1
2,b	335	203	343	210	581	788	1
,	343	202	345	214	581	788	1
Alfredo	347	202	376	214	581	788	1
Palacios	378	202	412	214	581	788	1
1,c	412	203	419	210	581	788	1
,	419	202	422	214	581	788	1
Andrea	424	202	453	214	581	788	1
Alcaraz	455	202	485	214	581	788	1
1,d	485	203	492	210	581	788	1
,	492	202	494	214	581	788	1
Belén	119	212	142	224	581	788	1
Rodríguez	144	212	186	224	581	788	1
1,e	186	213	193	220	581	788	1
,	193	212	195	224	581	788	1
Joaquín	198	212	230	224	581	788	1
Caporale	232	212	269	224	581	788	1
1,f	269	213	275	220	581	788	1
,	275	212	277	224	581	788	1
Federico	280	212	315	224	581	788	1
Augustovski	317	212	365	224	581	788	1
1,a	365	213	373	220	581	788	1
,	373	212	375	224	581	788	1
Andrés	377	212	406	224	581	788	1
Pichon-Riviere	408	212	467	224	581	788	1
1,a	467	213	474	220	581	788	1
RESUMEN	85	243	128	253	581	788	1
Palabras	85	404	114	415	581	788	1
clave:	115	404	135	415	581	788	1
Tabaquismo;	136	404	178	415	581	788	1
Costo	179	404	199	415	581	788	1
de	200	404	208	415	581	788	1
enfermedad;	209	404	251	415	581	788	1
Evaluación	252	404	288	415	581	788	1
de	289	404	298	415	581	788	1
costo-efectividad;	299	404	356	415	581	788	1
Impuestos;	357	404	393	415	581	788	1
Paraguay	394	404	426	415	581	788	1
(fuente:	427	404	452	415	581	788	1
DeCS	453	404	473	415	581	788	1
BIREME).	474	404	507	415	581	788	1
BURDEN	106	426	164	441	581	788	1
OF	168	426	186	441	581	788	1
DISEASE	190	426	244	441	581	788	1
ATTRIBUTABLE	247	426	344	441	581	788	1
TO	348	426	367	441	581	788	1
TOBACCO	371	426	438	441	581	788	1
USE	441	426	466	441	581	788	1
IN	470	426	486	441	581	788	1
PARAGUAY,	90	438	162	453	581	788	1
AND	166	438	197	453	581	788	1
POTENTIAL	200	438	276	453	581	788	1
HEALTH	280	438	334	453	581	788	1
AND	338	438	369	453	581	788	1
FINANCIAL	373	438	447	453	581	788	1
IMPACT	451	438	502	453	581	788	1
OF	152	452	170	467	581	788	1
INCREASING	174	452	259	467	581	788	1
PRICES	263	452	309	467	581	788	1
THROUGH	313	452	386	467	581	788	1
TAXING	389	452	441	467	581	788	1
ABSTRACT	85	479	130	490	581	788	1
Keywords:	85	621	122	631	581	788	1
Tobacco	125	621	155	631	581	788	1
use;	157	621	172	631	581	788	1
Cost	174	621	191	631	581	788	1
of	193	621	199	631	581	788	1
illness;	202	621	226	631	581	788	1
Cost-Effectiveness	228	621	295	631	581	788	1
evaluation;	297	621	336	631	581	788	1
Taxes;	338	621	361	631	581	788	1
Paraguay	364	621	398	631	581	788	1
(source:	400	621	429	631	581	788	1
MeSH	431	621	454	631	581	788	1
NLM)	456	621	475	631	581	788	1
1	62	659	64	665	581	788	1
2	62	667	64	673	581	788	1
a	62	675	64	681	581	788	1
Instituto	71	658	96	668	581	788	1
de	98	658	105	668	581	788	1
Efectividad	107	658	141	668	581	788	1
Clínica	143	658	164	668	581	788	1
y	166	658	169	668	581	788	1
Sanitaria	171	658	198	668	581	788	1
(CONICET).	199	658	239	668	581	788	1
Buenos	240	658	262	668	581	788	1
Aires,	264	658	282	668	581	788	1
Argentina	283	658	314	668	581	788	1
Dirección	71	666	100	676	581	788	1
de	102	666	109	676	581	788	1
Vigilancia	111	666	141	676	581	788	1
de	143	666	150	676	581	788	1
Enfermedades	152	666	195	676	581	788	1
No	197	666	206	676	581	788	1
Transmisibles,	207	666	250	676	581	788	1
Ministerio	252	666	284	676	581	788	1
de	285	666	293	676	581	788	1
Salud	294	666	311	676	581	788	1
Pública	313	666	335	676	581	788	1
y	337	666	340	676	581	788	1
Bienestar	342	666	370	676	581	788	1
Social.	371	666	391	676	581	788	1
Asunción,	393	666	423	676	581	788	1
Paraguay	425	666	452	676	581	788	1
Médico,	71	674	95	684	581	788	1
doctor	97	674	116	684	581	788	1
en	118	674	125	684	581	788	1
Salud	127	674	144	684	581	788	1
Pública;	145	674	169	684	581	788	1
b	171	675	173	681	581	788	1
médico,	175	674	198	684	581	788	1
especialista	200	674	234	684	581	788	1
en	235	674	243	684	581	788	1
Medicina	244	674	272	684	581	788	1
Interna,	274	674	298	684	581	788	1
magíster	299	674	325	684	581	788	1
en	327	674	334	684	581	788	1
Salud	336	674	352	684	581	788	1
Pública;	354	674	378	684	581	788	1
c	379	675	381	681	581	788	1
licenciado	383	674	414	684	581	788	1
en	415	674	422	684	581	788	1
Economía,	424	674	456	684	581	788	1
magíster	458	674	484	684	581	788	1
en	485	674	492	684	581	788	1
Economía;	494	674	526	684	581	788	1
d	528	675	530	681	581	788	1
médica	71	682	93	692	581	788	1
especialista	94	682	128	692	581	788	1
en	130	682	137	692	581	788	1
Cardiología,	138	682	176	692	581	788	1
magíster	177	682	203	692	581	788	1
en	204	682	212	692	581	788	1
Efectividad	213	682	247	692	581	788	1
Clínica;	249	682	272	692	581	788	1
e	274	683	275	689	581	788	1
médico	277	682	299	692	581	788	1
especialista	301	682	335	692	581	788	1
en	336	682	344	692	581	788	1
Medicina	345	682	373	692	581	788	1
Interna,	375	682	399	692	581	788	1
magíster	400	682	426	692	581	788	1
en	428	682	435	692	581	788	1
Efectividad	436	682	470	692	581	788	1
Clínica;	472	682	495	692	581	788	1
f	497	683	498	689	581	788	1
licenciado	499	682	530	692	581	788	1
en	71	690	78	700	581	788	1
Economía,	80	690	112	700	581	788	1
magíster	114	690	140	700	581	788	1
en	141	690	149	700	581	788	1
Finanzas	150	690	177	700	581	788	1
Públicas	179	690	204	700	581	788	1
Provinciales	205	690	242	700	581	788	1
y	244	690	247	700	581	788	1
Municipales	249	690	285	700	581	788	1
Recibido:	71	698	99	708	581	788	1
02/06/2018	101	698	135	708	581	788	1
Aprobado:	140	698	172	708	581	788	1
28/11/2018	173	698	207	708	581	788	1
En	216	698	224	708	581	788	1
línea:	226	698	242	708	581	788	1
21/12/2018	244	698	277	708	581	788	1
Citar	62	714	78	724	581	788	1
como:	80	714	98	724	581	788	1
Bardach	101	714	125	724	581	788	1
A,	127	714	134	724	581	788	1
Cañete	135	714	155	724	581	788	1
F,	157	714	162	724	581	788	1
Sequera	163	714	186	724	581	788	1
VG,	188	714	200	724	581	788	1
Palacios	201	714	224	724	581	788	1
A,	226	714	233	724	581	788	1
Alcaraz	234	714	256	724	581	788	1
A,	258	714	264	724	581	788	1
Rodríguez	266	714	296	724	581	788	1
B,	298	714	303	724	581	788	1
et	305	714	310	724	581	788	1
al.	312	714	319	724	581	788	1
Carga	320	714	337	724	581	788	1
de	339	714	346	724	581	788	1
enfermedad	347	714	382	724	581	788	1
atribuible	384	714	411	724	581	788	1
al	413	714	418	724	581	788	1
uso	419	714	430	724	581	788	1
del	431	714	440	724	581	788	1
tabaco	441	714	460	724	581	788	1
en	462	714	469	724	581	788	1
Paraguay	471	714	497	724	581	788	1
y	499	714	502	724	581	788	1
potencial	504	714	530	724	581	788	1
impacto	62	722	86	732	581	788	1
sanitario	87	722	112	732	581	788	1
y	113	722	116	732	581	788	1
económico	117	722	149	732	581	788	1
del	150	722	158	732	581	788	1
aumento	159	722	185	732	581	788	1
del	185	722	194	732	581	788	1
precio	195	722	213	732	581	788	1
a	214	722	217	732	581	788	1
través	218	722	235	732	581	788	1
de	235	722	242	732	581	788	1
impuestos.	243	722	274	732	581	788	1
Rev	275	722	286	732	581	788	1
Peru	287	722	300	732	581	788	1
Med	301	722	314	732	581	788	1
Exp	315	722	327	732	581	788	1
Salud	327	722	344	732	581	788	1
Publica.	344	722	367	732	581	788	1
2018;35(4):599-609.	368	722	425	732	581	788	1
doi:	426	722	437	732	581	788	1
10.17843/rpmesp.2018.354.3708	438	722	530	732	581	788	1
599	513	757	530	769	581	788	1
Bardach	462	38	492	49	581	788	2
A	494	38	499	49	581	788	2
et	501	38	508	49	581	788	2
al.	510	38	519	49	581	788	2
Rev	51	39	66	48	581	788	2
Peru	68	39	88	48	581	788	2
Med	91	39	109	48	581	788	2
Exp	111	39	125	48	581	788	2
Salud	128	39	152	48	581	788	2
Publica.	155	39	189	48	581	788	2
2018;35(4):599-609.	191	39	262	48	581	788	2
INTRODUCCIÓN	51	82	155	96	581	788	2
El	51	110	59	122	581	788	2
consumo	60	110	95	122	581	788	2
de	97	110	107	122	581	788	2
productos	108	110	146	122	581	788	2
del	147	110	159	122	581	788	2
tabaco	160	110	186	122	581	788	2
es	187	110	197	122	581	788	2
la	198	110	205	122	581	788	2
principal	206	110	238	122	581	788	2
causa	239	110	262	122	581	788	2
de	264	110	274	122	581	788	2
enfermedad	51	121	97	133	581	788	2
y	99	121	104	133	581	788	2
muerte	106	121	133	133	581	788	2
que	135	121	150	133	581	788	2
podría	152	121	177	133	581	788	2
prevenirse	179	121	219	133	581	788	2
a	221	121	226	133	581	788	2
nivel	228	121	246	133	581	788	2
global.	248	121	274	133	581	788	2
El	51	133	59	145	581	788	2
6,3	61	133	73	145	581	788	2
%	75	133	83	145	581	788	2
de	84	133	94	145	581	788	2
las	96	133	107	145	581	788	2
muertes	109	133	140	145	581	788	2
prematuras	142	133	185	145	581	788	2
ocurridas	187	133	223	145	581	788	2
en	224	133	234	145	581	788	2
el	236	133	243	145	581	788	2
mundo,	245	133	274	145	581	788	2
así	51	144	63	156	581	788	2
como	67	144	88	156	581	788	2
de	93	144	103	156	581	788	2
años	107	144	126	156	581	788	2
de	131	144	140	156	581	788	2
vida	145	144	161	156	581	788	2
ajustados	165	144	202	156	581	788	2
por	206	144	219	156	581	788	2
discapacidad	223	144	274	156	581	788	2
(AVAD)	51	156	79	168	581	788	2
entre	82	156	102	168	581	788	2
1990	105	156	125	168	581	788	2
y	128	156	132	168	581	788	2
2010	136	156	155	168	581	788	2
podrían	158	156	187	168	581	788	2
ser	191	156	203	168	581	788	2
consecuencia	206	156	259	168	581	788	2
del	262	156	274	168	581	788	2
consumo	51	167	86	179	581	788	2
de	90	167	100	179	581	788	2
tabaco.	104	167	132	179	581	788	2
Seis	137	167	153	179	581	788	2
millones	157	167	189	179	581	788	2
de	193	167	203	179	581	788	2
muertes	207	167	238	179	581	788	2
por	242	167	255	179	581	788	2
año	259	167	274	179	581	788	2
se	51	179	60	191	581	788	2
deben	65	179	89	191	581	788	2
a	94	179	99	191	581	788	2
las	104	179	115	191	581	788	2
enfermedades	120	179	175	191	581	788	2
derivadas	180	179	217	191	581	788	2
del	222	179	233	191	581	788	2
consumo	238	179	274	191	581	788	2
de	51	191	61	203	581	788	2
tabaco	66	191	92	203	581	788	2
como	97	191	119	203	581	788	2
cáncer,	124	191	152	203	581	788	2
enfermedad	157	191	203	203	581	788	2
cardiovascular	209	191	264	203	581	788	2
y	269	191	274	203	581	788	2
enfermedad	51	202	97	214	581	788	2
pulmonar	99	202	135	214	581	788	2
obstructiva	137	202	178	214	581	788	2
crónica	180	202	208	214	581	788	2
(EPOC)	210	202	240	214	581	788	2
(1,2).	243	203	254	210	581	788	2
En	51	225	62	237	581	788	2
Latinoamérica,	65	225	124	237	581	788	2
el	128	225	135	237	581	788	2
tabaquismo	138	225	184	237	581	788	2
ocupa	188	225	212	237	581	788	2
el	215	225	222	237	581	788	2
quinto	226	225	250	237	581	788	2
lugar	254	225	274	237	581	788	2
como	51	237	72	249	581	788	2
factor	77	237	99	249	581	788	2
de	103	237	113	249	581	788	2
riesgo	118	237	141	249	581	788	2
de	146	237	156	249	581	788	2
acuerdo	161	237	192	249	581	788	2
a	197	237	202	249	581	788	2
muertes	206	237	237	249	581	788	2
y	242	237	247	249	581	788	2
AVAD	251	237	274	249	581	788	2
perdidos	51	248	84	260	581	788	2
(1)	86	249	92	256	581	788	2
.	92	248	94	260	581	788	2
Su	96	248	107	260	581	788	2
uso	109	248	123	260	581	788	2
se	125	248	134	260	581	788	2
vincula	136	248	163	260	581	788	2
a	164	248	169	260	581	788	2
menor	171	248	196	260	581	788	2
productividad	198	248	249	260	581	788	2
y	250	248	255	260	581	788	2
a	257	248	262	260	581	788	2
un	264	248	273	260	581	788	2
impacto	51	260	81	272	581	788	2
importante	83	260	124	272	581	788	2
en	125	260	135	272	581	788	2
el	137	260	144	272	581	788	2
gasto	146	260	167	272	581	788	2
de	169	260	179	272	581	788	2
hogares,	181	260	214	272	581	788	2
y	216	260	220	272	581	788	2
el	222	260	229	272	581	788	2
incremento	231	260	274	272	581	788	2
de	51	271	61	283	581	788	2
la	64	271	71	283	581	788	2
pobreza	75	271	106	283	581	788	2
de	110	271	120	283	581	788	2
los	123	271	134	283	581	788	2
individuos	138	271	176	283	581	788	2
(3)	180	272	186	279	581	788	2
.	186	271	188	283	581	788	2
Esta	192	271	209	283	581	788	2
adicción	213	271	244	283	581	788	2
origina	248	271	274	283	581	788	2
además	51	283	82	295	581	788	2
un	84	283	94	295	581	788	2
impacto	96	283	126	295	581	788	2
considerable	128	283	176	295	581	788	2
en	178	283	188	295	581	788	2
los	190	283	201	295	581	788	2
costos	204	283	228	295	581	788	2
del	230	283	242	295	581	788	2
sistema	244	283	274	295	581	788	2
de	51	294	61	306	581	788	2
salud.	62	294	85	306	581	788	2
En	86	294	97	306	581	788	2
Latinoamérica,	98	294	153	306	581	788	2
cada	154	294	173	306	581	788	2
año	174	294	189	306	581	788	2
de	190	294	200	306	581	788	2
consumo	201	294	236	306	581	788	2
de	237	294	247	306	581	788	2
tabaco	248	294	273	306	581	788	2
es	51	306	60	318	581	788	2
responsable	63	306	109	318	581	788	2
de	111	306	121	318	581	788	2
cerca	123	306	144	318	581	788	2
de	147	306	157	318	581	788	2
34	159	306	169	318	581	788	2
000	171	306	186	318	581	788	2
millones	188	306	219	318	581	788	2
de	221	306	231	318	581	788	2
dólares	234	306	261	318	581	788	2
en	264	306	274	318	581	788	2
costos	51	317	76	329	581	788	2
directos	78	317	108	329	581	788	2
para	110	317	127	329	581	788	2
el	129	317	136	329	581	788	2
sistema	138	317	168	329	581	788	2
de	170	317	180	329	581	788	2
salud.	182	317	205	329	581	788	2
Esto	207	317	224	329	581	788	2
corresponde	226	317	274	329	581	788	2
al	51	329	58	341	581	788	2
0,7	60	329	72	341	581	788	2
%	74	329	82	341	581	788	2
del	83	329	95	341	581	788	2
producto	97	329	130	341	581	788	2
interno	132	329	158	341	581	788	2
bruto	160	329	179	341	581	788	2
(PIB)	181	329	200	341	581	788	2
de	202	329	212	341	581	788	2
Latinoamérica	214	329	267	341	581	788	2
y	269	329	273	341	581	788	2
al	51	340	58	352	581	788	2
8,3%	60	340	79	352	581	788	2
del	81	340	93	352	581	788	2
total	95	340	111	352	581	788	2
del	113	340	124	352	581	788	2
presupuesto	126	340	173	352	581	788	2
en	175	340	185	352	581	788	2
salud	187	340	207	352	581	788	2
(4)	209	341	215	348	581	788	2
.	215	340	217	352	581	788	2
En	51	364	62	376	581	788	2
Paraguay,	64	364	103	376	581	788	2
la	105	364	112	376	581	788	2
prevalencia	114	364	158	376	581	788	2
del	160	364	171	376	581	788	2
tabaquismo	174	364	218	376	581	788	2
ronda	221	364	243	376	581	788	2
entre	245	364	264	376	581	788	2
el	267	364	274	376	581	788	2
19,9	51	375	68	387	581	788	2
%	70	375	78	387	581	788	2
-	83	375	86	387	581	788	2
25,9	89	375	105	387	581	788	2
%	108	375	116	387	581	788	2
en	118	375	128	387	581	788	2
hombres	130	375	164	387	581	788	2
y	166	375	171	387	581	788	2
5,0	173	375	185	387	581	788	2
%	188	375	196	387	581	788	2
-	198	375	201	387	581	788	2
7,4	204	375	216	387	581	788	2
%	218	375	226	387	581	788	2
en	228	375	238	387	581	788	2
mujeres,	241	375	274	387	581	788	2
representando	51	387	106	399	581	788	2
una	110	387	125	399	581	788	2
de	128	387	138	399	581	788	2
las	142	387	153	399	581	788	2
más	157	387	173	399	581	788	2
bajas	177	387	198	399	581	788	2
de	202	387	211	399	581	788	2
Sudamérica	215	387	261	399	581	788	2
(5)	265	387	271	394	581	788	2
.	271	387	274	399	581	788	2
Según	51	398	76	410	581	788	2
la	81	398	88	410	581	788	2
Encuesta	93	398	129	410	581	788	2
Global	134	398	158	410	581	788	2
de	163	398	173	410	581	788	2
Tabaquismo	178	398	224	410	581	788	2
en	229	398	239	410	581	788	2
jóvenes	244	398	274	410	581	788	2
Paraguay	51	410	88	422	581	788	2
2014,	91	410	113	422	581	788	2
el	116	410	123	422	581	788	2
7	126	410	131	422	581	788	2
%	134	410	142	422	581	788	2
de	146	410	155	422	581	788	2
los	159	410	170	422	581	788	2
estudiantes	173	410	217	422	581	788	2
entre	220	410	240	422	581	788	2
13	243	410	253	422	581	788	2
y	256	410	260	422	581	788	2
15	264	410	273	422	581	788	2
años	51	421	70	433	581	788	2
refirió	73	421	94	433	581	788	2
haber	97	421	120	433	581	788	2
consumido	123	421	164	433	581	788	2
alguna	168	421	193	433	581	788	2
forma	197	421	219	433	581	788	2
de	222	421	232	433	581	788	2
tabaco	235	421	261	433	581	788	2
en	264	421	273	433	581	788	2
los	51	433	62	445	581	788	2
últimos	66	433	93	445	581	788	2
30	97	433	106	445	581	788	2
días,	110	433	129	445	581	788	2
siendo	132	433	158	445	581	788	2
este	162	433	178	445	581	788	2
problema	182	433	217	445	581	788	2
mayor	221	433	245	445	581	788	2
en	249	433	259	445	581	788	2
los	262	433	274	445	581	788	2
niños	51	444	72	456	581	788	2
(7,4	74	444	89	456	581	788	2
%)	91	444	101	456	581	788	2
que	103	444	118	456	581	788	2
en	120	444	130	456	581	788	2
las	132	444	143	456	581	788	2
niñas	145	444	166	456	581	788	2
(6,6	168	444	182	456	581	788	2
%)	184	444	195	456	581	788	2
(6)	197	445	203	452	581	788	2
.	203	444	206	456	581	788	2
Con	51	467	67	479	581	788	2
el	70	467	77	479	581	788	2
objetivo	80	467	110	479	581	788	2
de	113	467	122	479	581	788	2
controlar	126	467	159	479	581	788	2
el	162	467	169	479	581	788	2
tabaquismo	172	467	216	479	581	788	2
a	219	467	224	479	581	788	2
nivel	228	467	245	479	581	788	2
global,	248	467	274	479	581	788	2
la	51	479	58	491	581	788	2
Organización	62	479	113	491	581	788	2
Mundial	118	479	148	491	581	788	2
de	152	479	162	491	581	788	2
la	167	479	174	491	581	788	2
Salud	178	479	200	491	581	788	2
(OMS)	205	479	231	491	581	788	2
generó	235	479	262	491	581	788	2
el	267	479	274	491	581	788	2
Convenio	51	490	89	502	581	788	2
Marco	94	490	119	502	581	788	2
para	123	490	141	502	581	788	2
el	146	490	153	502	581	788	2
Control	158	490	187	502	581	788	2
del	191	490	203	502	581	788	2
Tabaco	208	490	237	502	581	788	2
(CMCT)	242	490	274	502	581	788	2
suscrito	51	502	80	514	581	788	2
en	82	502	92	514	581	788	2
junio	93	502	111	514	581	788	2
de	113	502	123	514	581	788	2
2003	124	502	144	514	581	788	2
y	145	502	150	514	581	788	2
ratificado	151	502	186	514	581	788	2
en	187	502	197	514	581	788	2
septiembre	199	502	241	514	581	788	2
de	243	502	253	514	581	788	2
2006	254	502	273	514	581	788	2
por	51	514	64	525	581	788	2
Paraguay	66	514	103	525	581	788	2
(7)	106	514	112	521	581	788	2
.	112	513	114	525	581	788	2
Dentro	117	513	143	525	581	788	2
del	145	513	157	525	581	788	2
cumplimiento	159	513	209	525	581	788	2
de	212	513	222	525	581	788	2
dicho	224	513	245	525	581	788	2
marco,	247	513	274	525	581	788	2
el	51	525	58	537	581	788	2
gobierno	60	525	94	537	581	788	2
paraguayo	96	525	137	537	581	788	2
promulgó	139	525	175	537	581	788	2
el	178	525	184	537	581	788	2
2015	187	525	206	537	581	788	2
la	209	525	216	537	581	788	2
Ley	218	525	232	537	581	788	2
5538,	235	525	256	537	581	788	2
que	259	525	273	537	581	788	2
estableció	51	537	89	549	581	788	2
la	92	537	98	549	581	788	2
impresión	101	537	138	549	581	788	2
de	140	537	150	549	581	788	2
advertencias	152	537	200	549	581	788	2
sanitarias	203	537	239	549	581	788	2
visuales	241	537	274	549	581	788	2
en	51	548	61	560	581	788	2
el	65	548	72	560	581	788	2
40	76	548	86	560	581	788	2
%	90	548	98	560	581	788	2
de	102	548	112	560	581	788	2
la	116	548	123	560	581	788	2
cara	128	548	145	560	581	788	2
principal	149	548	183	560	581	788	2
de	187	548	197	560	581	788	2
la	201	548	208	560	581	788	2
cajetilla,	212	548	244	560	581	788	2
reguló	249	548	274	560	581	788	2
la	51	560	58	572	581	788	2
publicidad,	61	560	102	572	581	788	2
la	104	560	111	572	581	788	2
venta	114	560	135	572	581	788	2
y	138	560	142	572	581	788	2
el	145	560	152	572	581	788	2
consumo	154	560	189	572	581	788	2
de	192	560	202	572	581	788	2
tabaco	205	560	230	572	581	788	2
en	233	560	243	572	581	788	2
lugares	246	560	274	572	581	788	2
públicos	51	571	82	583	581	788	2
y	84	571	88	583	581	788	2
de	90	571	100	583	581	788	2
trabajo,	101	571	130	583	581	788	2
y	131	571	136	583	581	788	2
aumentó	137	571	171	583	581	788	2
el	172	571	179	583	581	788	2
impuesto	181	571	215	583	581	788	2
al	217	571	224	583	581	788	2
consumo	225	571	260	583	581	788	2
del	262	571	274	583	581	788	2
tabaco.	51	583	79	595	581	788	2
Si	81	583	88	595	581	788	2
bien	90	583	106	595	581	788	2
la	108	583	115	595	581	788	2
ley	117	583	128	595	581	788	2
representa	129	583	170	595	581	788	2
un	172	583	181	595	581	788	2
progreso	183	583	217	595	581	788	2
para	218	583	236	595	581	788	2
el	237	583	244	595	581	788	2
avance	246	583	274	595	581	788	2
en	51	594	61	606	581	788	2
el	63	594	70	606	581	788	2
control	73	594	98	606	581	788	2
del	101	594	112	606	581	788	2
tabaquismo,	115	594	162	606	581	788	2
Paraguay	164	594	201	606	581	788	2
continua	204	594	236	606	581	788	2
siendo	239	594	264	606	581	788	2
el	267	594	274	606	581	788	2
país	51	606	67	618	581	788	2
con	69	606	83	618	581	788	2
la	84	606	91	618	581	788	2
oferta	92	606	114	618	581	788	2
más	116	606	132	618	581	788	2
barata	134	606	158	618	581	788	2
y	159	606	164	618	581	788	2
accesible	165	606	201	618	581	788	2
a	202	606	207	618	581	788	2
cigarrillos	209	606	244	618	581	788	2
en	246	606	255	618	581	788	2
toda	257	606	274	618	581	788	2
América	51	617	82	629	581	788	2
(8)	84	618	90	625	581	788	2
.	90	617	93	629	581	788	2
El	94	617	102	629	581	788	2
precio	104	617	127	629	581	788	2
de	129	617	139	629	581	788	2
la	140	617	147	629	581	788	2
marca	149	617	173	629	581	788	2
más	175	617	191	629	581	788	2
popular	193	617	221	629	581	788	2
y	223	617	228	629	581	788	2
de	229	617	239	629	581	788	2
la	241	617	248	629	581	788	2
marca	250	617	273	629	581	788	2
premium	51	629	84	641	581	788	2
en	86	629	96	641	581	788	2
2014	97	629	116	641	581	788	2
fue	118	629	130	641	581	788	2
de	131	629	141	641	581	788	2
0,54	143	629	159	641	581	788	2
y	161	629	165	641	581	788	2
3,06	167	629	184	641	581	788	2
dólares	185	629	213	641	581	788	2
internacionales,	215	629	274	641	581	788	2
respectivamente	51	640	113	652	581	788	2
(9),	115	641	123	648	581	788	2
.	122	640	125	652	581	788	2
La	51	664	61	676	581	788	2
demanda	62	664	99	676	581	788	2
de	100	664	110	676	581	788	2
productos	112	664	149	676	581	788	2
del	151	664	162	676	581	788	2
tabaco	164	664	190	676	581	788	2
está	192	664	208	676	581	788	2
muy	210	664	226	676	581	788	2
influenciada	228	664	274	676	581	788	2
por	51	676	64	688	581	788	2
el	68	676	75	688	581	788	2
precio	80	676	104	688	581	788	2
y	109	676	113	688	581	788	2
por	118	676	131	688	581	788	2
el	135	676	142	688	581	788	2
ingreso	146	676	176	688	581	788	2
económico,	180	676	226	688	581	788	2
ya	231	676	240	688	581	788	2
que	245	676	260	688	581	788	2
se	264	676	274	688	581	788	2
incrementa	51	687	94	699	581	788	2
a	97	687	102	699	581	788	2
medida	106	687	135	699	581	788	2
que	138	687	153	699	581	788	2
aumenta	157	687	191	699	581	788	2
el	194	687	201	699	581	788	2
poder	205	687	227	699	581	788	2
adquisitivo.	231	687	274	699	581	788	2
Este	51	699	68	711	581	788	2
fenómeno	71	699	109	711	581	788	2
se	112	699	121	711	581	788	2
observa	123	699	154	711	581	788	2
en	156	699	166	711	581	788	2
países	168	699	194	711	581	788	2
en	196	699	206	711	581	788	2
desarrollo,	208	699	248	711	581	788	2
en	250	699	260	711	581	788	2
los	262	699	274	711	581	788	2
que	51	711	66	723	581	788	2
el	68	711	75	723	581	788	2
nivel	77	711	95	723	581	788	2
de	97	711	107	723	581	788	2
ingreso	109	711	137	723	581	788	2
de	139	711	149	723	581	788	2
la	151	711	158	723	581	788	2
población	160	711	197	723	581	788	2
ha	199	711	209	723	581	788	2
aumentado	211	711	255	723	581	788	2
más	257	711	274	723	581	788	2
rápidamente	51	722	99	734	581	788	2
que	103	722	117	734	581	788	2
el	121	722	128	734	581	788	2
precio	132	722	155	734	581	788	2
de	159	722	169	734	581	788	2
los	173	722	184	734	581	788	2
cigarrillos,	188	722	226	734	581	788	2
haciéndose	229	722	273	734	581	788	2
600	50	757	67	769	581	788	2
MENSAJES	307	92	362	105	581	788	2
CLAVE	365	92	399	105	581	788	2
Motivación	307	122	343	133	581	788	2
para	345	122	360	133	581	788	2
realizar	362	122	387	133	581	788	2
el	388	122	394	133	581	788	2
estudio.	396	122	420	133	581	788	2
Obtener	422	122	447	133	581	788	2
información	448	122	485	133	581	788	2
sobre	486	122	502	133	581	788	2
la	503	122	508	133	581	788	2
carga	307	132	322	143	581	788	2
de	324	132	331	143	581	788	2
enfermedad	333	132	369	143	581	788	2
vinculada	370	132	399	143	581	788	2
al	401	132	406	143	581	788	2
tabaquismo	408	132	442	143	581	788	2
en	444	132	451	143	581	788	2
Paraguay	453	132	480	143	581	788	2
y	482	132	485	143	581	788	2
evaluar	487	132	508	143	581	788	2
el	307	142	312	153	581	788	2
potencial	313	142	340	153	581	788	2
efecto	341	142	358	153	581	788	2
económico	360	142	392	153	581	788	2
y	393	142	397	153	581	788	2
sanitario	398	142	424	153	581	788	2
del	425	142	434	153	581	788	2
aumento	435	142	461	153	581	788	2
de	463	142	470	153	581	788	2
impuestos.	471	142	503	153	581	788	2
Principales	307	157	341	169	581	788	2
hallazgos.	344	157	375	169	581	788	2
Casi	378	158	391	169	581	788	2
3500	395	158	409	169	581	788	2
personas	413	158	439	169	581	788	2
mueren	442	158	466	169	581	788	2
cada	469	158	483	169	581	788	2
año	486	158	497	169	581	788	2
en	501	158	508	169	581	788	2
Paraguay	307	168	334	179	581	788	2
como	337	168	354	179	581	788	2
consecuencia	356	168	396	179	581	788	2
del	398	168	407	179	581	788	2
tabaquismo.	410	168	446	179	581	788	2
Estas	449	168	464	179	581	788	2
enfermedades	467	168	508	179	581	788	2
representan	307	178	341	189	581	788	2
un	344	178	352	189	581	788	2
costo	354	178	370	189	581	788	2
médico	373	178	395	189	581	788	2
directo	397	178	418	189	581	788	2
anual	421	178	437	189	581	788	2
de	440	178	447	189	581	788	2
más	449	178	462	189	581	788	2
de	464	178	472	189	581	788	2
1,5	474	178	483	189	581	788	2
billones	486	178	508	189	581	788	2
de	307	188	314	199	581	788	2
guaraníes,	317	188	347	199	581	788	2
mientras	350	188	376	199	581	788	2
la	379	188	384	199	581	788	2
recaudación	387	188	423	199	581	788	2
impositiva	426	188	457	199	581	788	2
por	460	188	471	199	581	788	2
la	474	188	479	199	581	788	2
venta	482	188	498	199	581	788	2
de	501	188	508	199	581	788	2
cigarrillos	307	198	335	209	581	788	2
apenas	337	198	357	209	581	788	2
llega	358	198	371	209	581	788	2
a	373	198	376	209	581	788	2
cubrir	377	198	395	209	581	788	2
un	397	198	405	209	581	788	2
20	406	198	413	209	581	788	2
%	415	198	421	209	581	788	2
de	422	198	429	209	581	788	2
este	430	198	441	209	581	788	2
gasto.	443	198	459	209	581	788	2
Implicancias.	307	213	350	224	581	788	2
Un	351	213	361	224	581	788	2
aumento	361	213	388	224	581	788	2
en	389	213	396	224	581	788	2
el	397	213	402	224	581	788	2
precio	403	213	422	224	581	788	2
del	423	213	432	224	581	788	2
50	433	213	440	224	581	788	2
%	441	213	447	224	581	788	2
vía	448	213	457	224	581	788	2
impuestos	458	213	488	224	581	788	2
podría	489	213	508	224	581	788	2
evitar	307	223	323	234	581	788	2
2507	326	223	340	234	581	788	2
muertes	343	223	366	234	581	788	2
en	369	223	376	234	581	788	2
diez	379	223	391	234	581	788	2
años	394	223	408	234	581	788	2
y	410	223	414	234	581	788	2
generar	416	223	439	234	581	788	2
recursos	441	223	466	234	581	788	2
por	468	223	479	234	581	788	2
2,4	481	223	490	234	581	788	2
x	493	223	497	234	581	788	2
10	499	223	506	234	581	788	2
6	506	224	508	230	581	788	2
millones	307	233	332	244	581	788	2
de	333	233	340	244	581	788	2
guaraníes	341	233	370	244	581	788	2
por	371	233	381	244	581	788	2
ahorro.	383	233	404	244	581	788	2
estos	296	282	317	294	581	788	2
más	319	282	335	294	581	788	2
asequibles	337	282	378	294	581	788	2
con	380	282	394	294	581	788	2
el	396	282	403	294	581	788	2
tiempo.	404	282	433	294	581	788	2
El	434	282	442	294	581	788	2
aumento	444	282	478	294	581	788	2
de	479	282	489	294	581	788	2
precios	491	282	519	294	581	788	2
de	296	294	306	306	581	788	2
los	309	294	320	306	581	788	2
cigarrillos	322	294	358	306	581	788	2
a	360	294	365	306	581	788	2
través	368	294	391	306	581	788	2
de	394	294	404	306	581	788	2
los	406	294	417	306	581	788	2
impuestos	420	294	459	306	581	788	2
es	461	294	471	306	581	788	2
una	473	294	488	306	581	788	2
medida	490	294	519	306	581	788	2
costo-efectiva	296	306	349	318	581	788	2
y	351	306	355	318	581	788	2
eficaz	357	306	380	318	581	788	2
para	381	306	399	318	581	788	2
controlar	401	306	434	318	581	788	2
el	436	306	443	318	581	788	2
tabaquismo,	444	306	491	318	581	788	2
ya	493	306	502	318	581	788	2
que	504	306	519	318	581	788	2
desalienta	296	318	335	330	581	788	2
el	337	318	344	330	581	788	2
consumo	346	318	381	330	581	788	2
de	383	318	393	330	581	788	2
tabaco	395	318	421	330	581	788	2
afectando	423	318	461	330	581	788	2
principalmente	463	318	519	330	581	788	2
el	296	330	303	342	581	788	2
inicio	307	330	327	342	581	788	2
en	331	330	341	342	581	788	2
jóvenes,	345	330	377	342	581	788	2
la	381	330	388	342	581	788	2
probabilidad	392	330	438	342	581	788	2
de	442	330	452	342	581	788	2
re-incidencia	456	330	505	342	581	788	2
de	509	330	519	342	581	788	2
ex-fumadores	296	342	349	354	581	788	2
y	352	342	357	354	581	788	2
reduce	360	342	386	354	581	788	2
el	390	342	396	354	581	788	2
consumo	400	342	435	354	581	788	2
entre	438	342	458	354	581	788	2
los	461	342	472	354	581	788	2
fumadores,	476	342	519	354	581	788	2
disminuyendo	296	354	349	366	581	788	2
de	354	354	363	366	581	788	2
esta	368	354	384	366	581	788	2
manera	388	354	418	366	581	788	2
la	422	354	429	366	581	788	2
carga	433	354	454	366	581	788	2
de	459	354	468	366	581	788	2
enfermedad	473	354	519	366	581	788	2
y	296	366	301	378	581	788	2
el	306	366	313	378	581	788	2
coste	318	366	340	378	581	788	2
sanitario	345	366	379	378	581	788	2
(10-13)	385	367	401	374	581	788	2
.	401	366	404	378	581	788	2
La	409	366	419	378	581	788	2
política	425	366	453	378	581	788	2
tributaria	458	366	493	378	581	788	2
debe	499	366	519	378	581	788	2
acompañarse	296	378	348	390	581	788	2
de	350	378	360	390	581	788	2
medidas	362	378	395	390	581	788	2
adicionales	397	378	440	390	581	788	2
para	442	378	459	390	581	788	2
la	461	378	468	390	581	788	2
reducción	470	378	507	390	581	788	2
de	509	378	519	390	581	788	2
la	296	390	303	402	581	788	2
asequibilidad,	305	390	357	402	581	788	2
como	359	390	380	402	581	788	2
por	382	390	394	402	581	788	2
ejemplo	396	390	426	402	581	788	2
ajustes	428	390	455	402	581	788	2
inflacionarios	457	390	507	402	581	788	2
en	509	390	519	402	581	788	2
forma	296	402	318	414	581	788	2
automática.	320	402	365	414	581	788	2
La	296	426	306	438	581	788	2
información	309	426	354	438	581	788	2
presentada	357	426	401	438	581	788	2
en	404	426	414	438	581	788	2
este	416	426	433	438	581	788	2
artículo	435	426	464	438	581	788	2
surge	467	426	489	438	581	788	2
de	491	426	501	438	581	788	2
una	504	426	519	438	581	788	2
evaluación	296	438	338	450	581	788	2
económica	341	438	384	450	581	788	2
basada	386	438	415	450	581	788	2
en	417	438	427	450	581	788	2
un	429	438	439	450	581	788	2
modelo	442	438	471	450	581	788	2
matemático	473	438	519	450	581	788	2
en	296	450	306	462	581	788	2
salud.	308	450	332	462	581	788	2
Este	334	450	352	462	581	788	2
tipo	354	450	369	462	581	788	2
de	371	450	381	462	581	788	2
estudios	382	450	416	462	581	788	2
es	418	450	427	462	581	788	2
cada	429	450	449	462	581	788	2
vez	451	450	465	462	581	788	2
más	467	450	484	462	581	788	2
utilizado	486	450	519	462	581	788	2
por	296	462	309	474	581	788	2
decisores	310	462	347	474	581	788	2
de	348	462	358	474	581	788	2
salud	359	462	380	474	581	788	2
para	381	462	398	474	581	788	2
informar	400	462	431	474	581	788	2
políticas	432	462	464	474	581	788	2
relevantes	465	462	504	474	581	788	2
a	506	462	511	474	581	788	2
la	512	462	519	474	581	788	2
hora	296	474	314	486	581	788	2
de	315	474	325	486	581	788	2
establecer	327	474	366	486	581	788	2
los	368	474	379	486	581	788	2
recursos.	381	474	416	486	581	788	2
En	418	474	429	486	581	788	2
tal	430	474	439	486	581	788	2
sentido,	441	474	471	486	581	788	2
este	473	474	489	486	581	788	2
estudio	491	474	519	486	581	788	2
pretende	296	486	332	498	581	788	2
estimar	336	486	365	498	581	788	2
la	369	486	376	498	581	788	2
carga	380	486	402	498	581	788	2
de	406	486	416	498	581	788	2
enfermedad	420	486	468	498	581	788	2
relacionada	472	486	519	498	581	788	2
al	296	498	303	510	581	788	2
consumo	307	498	342	510	581	788	2
de	346	498	356	510	581	788	2
tabaco	360	498	386	510	581	788	2
y	390	498	395	510	581	788	2
evaluar	399	498	427	510	581	788	2
el	431	498	438	510	581	788	2
impacto	442	498	472	510	581	788	2
en	476	498	486	510	581	788	2
salud	490	498	510	510	581	788	2
y	514	498	519	510	581	788	2
económico,	296	510	340	522	581	788	2
que	342	510	357	522	581	788	2
podrían	359	510	388	522	581	788	2
tener	391	510	410	522	581	788	2
los	412	510	423	522	581	788	2
diferentes	426	510	463	522	581	788	2
escenarios	465	510	507	522	581	788	2
de	509	510	519	522	581	788	2
aumento	296	522	330	534	581	788	2
de	332	522	342	534	581	788	2
los	344	522	355	534	581	788	2
impuestos	357	522	396	534	581	788	2
a	398	522	403	534	581	788	2
cigarrillos	405	522	441	534	581	788	2
en	443	522	453	534	581	788	2
Paraguay.	455	522	493	534	581	788	2
MATERIALES	296	546	371	560	581	788	2
Y	374	546	381	560	581	788	2
MÉTODOS	385	546	448	560	581	788	2
El	296	573	304	585	581	788	2
estudio	306	573	334	585	581	788	2
consiste	336	573	367	585	581	788	2
en	369	573	379	585	581	788	2
una	381	573	395	585	581	788	2
evaluación	397	573	438	585	581	788	2
económica	440	573	482	585	581	788	2
realizada	484	573	519	585	581	788	2
a	296	585	301	597	581	788	2
través	304	585	327	597	581	788	2
de	329	585	339	597	581	788	2
un	341	585	351	597	581	788	2
modelo	353	585	382	597	581	788	2
de	384	585	394	597	581	788	2
simulación	396	585	437	597	581	788	2
programado	439	585	485	597	581	788	2
de	488	585	498	597	581	788	2
novo	500	585	519	597	581	788	2
a	296	596	301	608	581	788	2
partir	304	596	325	608	581	788	2
de	328	596	338	608	581	788	2
fuentes	341	596	370	608	581	788	2
secundarias	373	596	421	608	581	788	2
de	424	596	434	608	581	788	2
datos	437	596	459	608	581	788	2
nacionales.	462	596	508	608	581	788	2
El	511	596	519	608	581	788	2
mismo	296	608	323	620	581	788	2
es	326	608	335	620	581	788	2
parte	338	608	359	620	581	788	2
de	362	608	372	620	581	788	2
un	374	608	384	620	581	788	2
proyecto	387	608	422	620	581	788	2
colaborativo	425	608	473	620	581	788	2
de	476	608	486	620	581	788	2
centros	489	608	519	620	581	788	2
de	296	619	306	631	581	788	2
investigación	308	619	358	631	581	788	2
e	360	619	365	631	581	788	2
instituciones	368	619	414	631	581	788	2
sanitarias	417	619	453	631	581	788	2
de	456	619	466	631	581	788	2
varios	468	619	491	631	581	788	2
países	493	619	519	631	581	788	2
latinoamericanos	296	631	361	642	581	788	2
para	364	631	381	642	581	788	2
estimar	385	631	413	642	581	788	2
el	416	631	423	642	581	788	2
impacto	426	631	456	642	581	788	2
del	459	631	471	642	581	788	2
tabaquismo	474	631	519	642	581	788	2
en	296	642	306	654	581	788	2
Paraguay	310	642	347	654	581	788	2
sobre	350	642	372	654	581	788	2
varios	376	642	399	654	581	788	2
resultados	402	642	442	654	581	788	2
en	446	642	455	654	581	788	2
salud	459	642	480	654	581	788	2
pública	483	642	511	654	581	788	2
y	514	642	519	654	581	788	2
financieros.	296	653	340	665	581	788	2
Cuenta	341	653	369	665	581	788	2
con	371	653	385	665	581	788	2
un	386	653	396	665	581	788	2
módulo	397	653	426	665	581	788	2
de	427	653	437	665	581	788	2
carga	438	653	460	665	581	788	2
de	461	653	471	665	581	788	2
enfermedad	473	653	519	665	581	788	2
y	296	665	301	677	581	788	2
otro	302	665	317	677	581	788	2
módulo	318	665	346	677	581	788	2
económico	347	665	389	677	581	788	2
de	390	665	400	677	581	788	2
evaluación	401	665	442	677	581	788	2
del	443	665	455	677	581	788	2
impacto	456	665	486	677	581	788	2
en	487	665	497	677	581	788	2
salud	498	665	519	677	581	788	2
y	296	676	301	688	581	788	2
la	304	676	311	688	581	788	2
recaudación	314	676	361	688	581	788	2
impositiva	364	676	402	688	581	788	2
ante	405	676	422	688	581	788	2
tres	425	676	439	688	581	788	2
escenarios	443	676	484	688	581	788	2
posibles	487	676	519	688	581	788	2
de	296	688	306	700	581	788	2
incremento	309	688	352	700	581	788	2
de	355	688	365	700	581	788	2
precios	368	688	396	700	581	788	2
de	400	688	409	700	581	788	2
cigarrillos.	413	688	451	700	581	788	2
Este	454	688	471	700	581	788	2
modelo	475	688	503	700	581	788	2
fue	507	688	519	700	581	788	2
desarrollado	296	699	346	711	581	788	2
por	350	699	363	711	581	788	2
investigadores	368	699	426	711	581	788	2
y	430	699	435	711	581	788	2
decisores	440	699	478	711	581	788	2
en	483	699	493	711	581	788	2
salud	497	699	519	711	581	788	2
procedentes	296	711	343	723	581	788	2
de	346	711	355	723	581	788	2
universidades,	358	711	413	723	581	788	2
institutos	415	711	448	723	581	788	2
de	451	711	460	723	581	788	2
investigación	463	711	512	723	581	788	2
y	514	711	519	723	581	788	2
ministerios	296	722	337	734	581	788	2
de	339	722	349	734	581	788	2
más	351	722	367	734	581	788	2
de	369	722	379	734	581	788	2
siete	381	722	399	734	581	788	2
países	401	722	427	734	581	788	2
de	429	722	439	734	581	788	2
Latinoamérica.	441	722	497	734	581	788	2
Rev	62	40	77	49	581	788	3
Peru	80	40	99	49	581	788	3
Med	102	40	120	49	581	788	3
Exp	123	40	136	49	581	788	3
Salud	139	40	164	49	581	788	3
Publica.	166	40	200	49	581	788	3
2018;35(4):599-609.	202	40	273	49	581	788	3
Una	62	83	78	95	581	788	3
presentación	83	83	132	95	581	788	3
más	137	83	153	95	581	788	3
detallada	158	83	192	95	581	788	3
del	197	83	209	95	581	788	3
modelo	214	83	242	95	581	788	3
se	247	83	256	95	581	788	3
puede	261	83	285	95	581	788	3
encontrar	62	94	98	106	581	788	3
en	103	94	112	106	581	788	3
el	117	94	124	106	581	788	3
artículo	128	94	156	106	581	788	3
de	160	94	170	106	581	788	3
Pichon-Riviere	175	94	230	106	581	788	3
et	234	94	241	106	581	788	3
al.	246	94	255	106	581	788	3
(14)	259	95	268	102	581	788	3
,	268	94	271	106	581	788	3
en	275	94	285	106	581	788	3
publicaciones	62	105	114	117	581	788	3
que	115	105	130	117	581	788	3
utilizaron	131	105	165	117	581	788	3
o	166	105	171	117	581	788	3
evaluaron	173	105	210	117	581	788	3
el	211	105	218	117	581	788	3
modelo	220	105	248	117	581	788	3
(15-18)	249	106	265	113	581	788	3
,	265	105	268	117	581	788	3
y	269	105	274	117	581	788	3
en	275	105	285	117	581	788	3
reportes	62	117	93	129	581	788	3
que	95	117	110	129	581	788	3
presentan	111	117	149	129	581	788	3
datos	151	117	172	129	581	788	3
sobre	173	117	195	129	581	788	3
la	196	117	203	129	581	788	3
carga	205	117	226	129	581	788	3
de	228	117	238	129	581	788	3
enfermedad	239	117	285	129	581	788	3
para	62	128	80	140	581	788	3
cada	83	128	102	140	581	788	3
uno	105	128	120	140	581	788	3
de	123	128	133	140	581	788	3
los	136	128	147	140	581	788	3
países,	151	128	178	140	581	788	3
disponibles	181	128	224	140	581	788	3
en	227	128	237	140	581	788	3
el	240	128	247	140	581	788	3
sitio	251	128	265	140	581	788	3
web	269	128	285	140	581	788	3
www.iecs.org.ar/tabaco.	62	140	152	152	581	788	3
CARGA	62	163	93	175	581	788	3
DE	95	163	107	175	581	788	3
ENFERMEDAD	110	163	170	175	581	788	3
Para	62	415	81	427	581	788	3
datos	86	415	108	427	581	788	3
de	113	415	123	427	581	788	3
incidencia	128	415	168	427	581	788	3
se	173	415	183	427	581	788	3
realizó	188	415	214	427	581	788	3
la	219	415	226	427	581	788	3
aproximación	231	415	285	427	581	788	3
metodológica	62	426	113	438	581	788	3
aplicada	116	426	147	438	581	788	3
en	150	426	160	438	581	788	3
varios	163	426	186	438	581	788	3
modelos	189	426	221	438	581	788	3
epidemiológicos	224	426	285	438	581	788	3
y	62	437	67	449	581	788	3
económicos	70	437	116	449	581	788	3
de	119	437	129	449	581	788	3
la	133	437	139	449	581	788	3
OMS	143	437	163	449	581	788	3
(19-21)	166	438	182	445	581	788	3
.	182	437	184	449	581	788	3
La	188	437	198	449	581	788	3
incidencia	201	437	239	449	581	788	3
poblacional	242	437	285	449	581	788	3
según	62	449	86	461	581	788	3
edad	88	449	107	461	581	788	3
y	110	449	114	461	581	788	3
género	117	449	144	461	581	788	3
de	146	449	156	461	581	788	3
los	158	449	169	461	581	788	3
eventos	172	449	201	461	581	788	3
agudos	204	449	232	461	581	788	3
fue	235	449	247	461	581	788	3
calculada	249	449	285	461	581	788	3
con	62	460	76	472	581	788	3
la	78	460	85	472	581	788	3
fórmula:	87	460	118	472	581	788	3
R	151	484	157	495	581	788	3
pob	157	490	164	497	581	788	3
=	166	484	170	495	581	788	3
R	176	481	182	492	581	788	3
muerte	182	487	196	493	581	788	3
L	183	495	187	506	581	788	3
donde	62	511	87	523	581	788	3
R	93	511	99	523	581	788	3
muerte	99	518	116	525	581	788	3
equivale	121	511	154	523	581	788	3
a	160	511	165	523	581	788	3
la	170	511	177	523	581	788	3
tasa	182	511	199	523	581	788	3
de	205	511	215	523	581	788	3
mortalidad,	220	511	265	523	581	788	3
L	270	511	275	523	581	788	3
a	280	511	285	523	581	788	3
letalidad	62	523	96	535	581	788	3
calculada	100	523	138	535	581	788	3
del	142	523	154	535	581	788	3
evento.	158	523	187	535	581	788	3
La	191	523	201	535	581	788	3
incidencia	205	523	245	535	581	788	3
anual	249	523	271	535	581	788	3
en	275	523	285	535	581	788	3
no	62	534	72	546	581	788	3
fumadores	75	534	117	546	581	788	3
es:	120	534	132	546	581	788	3
R	182	555	188	565	581	788	3
pob	188	561	196	567	581	788	3
(RR	122	570	136	581	581	788	3
fum	136	576	144	583	581	788	3
*	146	570	149	581	581	788	3
f	151	570	153	581	581	788	3
fum	153	576	161	583	581	788	3
)	163	570	166	581	581	788	3
+	168	570	173	581	581	788	3
(RR	175	570	189	581	581	788	3
ex-fum	189	576	204	583	581	788	3
*	206	570	209	581	581	788	3
f	211	570	213	581	581	788	3
ex-fum	213	576	228	583	581	788	3
)	228	570	230	581	581	788	3
+	232	570	237	581	581	788	3
f	239	570	242	581	581	788	3
no-fum	242	576	256	583	581	788	3
donde	62	597	87	609	581	788	3
R	92	597	98	609	581	788	3
pob	98	604	107	611	581	788	3
es	111	597	121	609	581	788	3
incidencia	125	597	165	609	581	788	3
poblacional,	169	597	216	609	581	788	3
RR	221	597	234	609	581	788	3
fum	234	604	242	611	581	788	3
y	247	597	252	609	581	788	3
RR	256	597	269	609	581	788	3
ex-fum	269	604	285	611	581	788	3
equivalen	62	609	99	621	581	788	3
a	102	609	107	621	581	788	3
los	110	609	121	621	581	788	3
riesgos	124	609	151	621	581	788	3
relativos	154	609	186	621	581	788	3
del	189	609	200	621	581	788	3
evento	203	609	229	621	581	788	3
en	232	609	241	621	581	788	3
fumadores	244	609	285	621	581	788	3
y	62	621	67	633	581	788	3
exfumadores,	71	621	125	633	581	788	3
y	129	621	134	633	581	788	3
f	138	621	140	633	581	788	3
representa	144	621	187	633	581	788	3
las	191	621	203	633	581	788	3
fracciones	206	621	248	633	581	788	3
de	251	621	261	633	581	788	3
cada	265	621	285	633	581	788	3
categoría	62	633	98	645	581	788	3
de	100	633	110	645	581	788	3
tabaquismo.	112	633	159	645	581	788	3
En	162	633	172	645	581	788	3
el	175	633	181	645	581	788	3
caso	184	633	202	645	581	788	3
de	204	633	214	645	581	788	3
las	216	633	227	645	581	788	3
enfermedades	230	633	285	645	581	788	3
neoplásicas,	62	645	110	657	581	788	3
para	113	645	130	657	581	788	3
incorporar	134	645	172	657	581	788	3
información	175	645	219	657	581	788	3
de	223	645	232	657	581	788	3
sobrevida,	235	645	275	657	581	788	3
la	278	645	285	657	581	788	3
incidencia	62	657	100	669	581	788	3
por	102	657	115	669	581	788	3
grupos	117	657	143	669	581	788	3
de	145	657	155	669	581	788	3
edad	157	657	176	669	581	788	3
(i)	178	657	185	669	581	788	3
fue	187	657	199	669	581	788	3
estimada	201	657	236	669	581	788	3
a	238	657	243	669	581	788	3
partir	245	657	264	669	581	788	3
de	266	657	276	669	581	788	3
la	278	657	285	669	581	788	3
siguiente	62	669	97	681	581	788	3
ecuación:	99	669	135	681	581	788	3
(	144	689	153	745	581	788	3
Σ	151	705	163	729	581	788	3
(	188	689	196	745	581	788	3
10	155	702	160	709	581	788	3
Rdx	122	710	136	720	581	788	3
i	136	716	137	722	581	788	3
=	138	710	143	720	581	788	3
Rm	162	710	175	720	581	788	3
i	175	716	176	722	581	788	3
x	177	710	181	720	581	788	3
P	183	710	189	720	581	788	3
n	189	716	191	722	581	788	3
x	196	710	200	720	581	788	3
n=0	154	724	161	730	581	788	3
en	308	83	317	95	581	788	3
donde	320	83	344	95	581	788	3
Rm	347	83	360	95	581	788	3
i	360	89	361	96	581	788	3
equivale	364	83	396	95	581	788	3
a	398	83	403	95	581	788	3
la	406	83	413	95	581	788	3
tasa	415	83	432	95	581	788	3
de	434	83	444	95	581	788	3
mortalidad	446	83	486	95	581	788	3
en	489	83	499	95	581	788	3
la	501	83	508	95	581	788	3
edad	511	83	530	95	581	788	3
i+n;	308	94	322	106	581	788	3
P	325	94	331	106	581	788	3
n	331	101	334	107	581	788	3
es	338	94	347	106	581	788	3
la	351	94	358	106	581	788	3
probabilidad	362	94	408	106	581	788	3
condicional	412	94	455	106	581	788	3
de	459	94	469	106	581	788	3
morir	473	94	492	106	581	788	3
al	496	94	503	106	581	788	3
año	507	94	521	106	581	788	3
n	525	94	530	106	581	788	3
posterior	308	105	343	117	581	788	3
al	346	105	353	117	581	788	3
diagnóstico	357	105	403	117	581	788	3
de	407	105	417	117	581	788	3
la	420	105	427	117	581	788	3
enfermedad,	431	105	482	117	581	788	3
y	486	105	490	117	581	788	3
S	494	105	500	117	581	788	3
10	500	112	506	119	581	788	3
es	510	105	519	117	581	788	3
la	523	105	530	117	581	788	3
proporción	308	116	348	128	581	788	3
de	351	116	361	128	581	788	3
supervivientes	364	116	418	128	581	788	3
posterior	421	116	454	128	581	788	3
al	457	116	464	128	581	788	3
año	467	116	482	128	581	788	3
10.	485	116	497	128	581	788	3
Cuando	500	116	530	128	581	788	3
no	308	127	317	139	581	788	3
existió	319	127	343	139	581	788	3
información	345	127	390	139	581	788	3
suficiente	391	127	428	139	581	788	3
para	430	127	447	139	581	788	3
utilizar	449	127	473	139	581	788	3
esta	475	127	491	139	581	788	3
ecuación,	493	127	530	139	581	788	3
la	308	139	314	151	581	788	3
incidencia	318	139	356	151	581	788	3
fue	359	139	371	151	581	788	3
estimada	374	139	409	151	581	788	3
directamente	412	139	462	151	581	788	3
a	465	139	470	151	581	788	3
partir	473	139	493	151	581	788	3
de	496	139	506	151	581	788	3
datos	509	139	530	151	581	788	3
arrojados	308	150	343	162	581	788	3
por	345	150	358	162	581	788	3
el	360	150	367	162	581	788	3
proyecto	369	150	402	162	581	788	3
Globocan	404	150	441	162	581	788	3
(20)	443	151	452	157	581	788	3
.	452	150	454	162	581	788	3
CALIBRACIÓN	308	172	366	184	581	788	3
Y	368	172	374	184	581	788	3
VALIDACIÓN	376	172	428	184	581	788	3
Se	62	186	73	198	581	788	3
utilizó	77	186	99	198	581	788	3
la	103	186	110	198	581	788	3
técnica	114	186	141	198	581	788	3
de	145	186	154	198	581	788	3
microsimulación	158	186	220	198	581	788	3
de	224	186	234	198	581	788	3
Monte-Carlo	238	186	285	198	581	788	3
de	62	197	72	209	581	788	3
primer	76	197	100	209	581	788	3
orden,	104	197	128	209	581	788	3
programada	132	197	179	209	581	788	3
en	182	197	192	209	581	788	3
Microsoft	196	197	231	209	581	788	3
Excel®	234	197	262	209	581	788	3
2003	266	197	285	209	581	788	3
(Microsoft,	62	208	102	220	581	788	3
Redmond,	106	208	146	220	581	788	3
WA).	150	208	169	220	581	788	3
El	173	208	180	220	581	788	3
modelo	184	208	213	220	581	788	3
incluye	216	208	243	220	581	788	3
la	247	208	254	220	581	788	3
historia	257	208	285	220	581	788	3
natural,	62	220	91	232	581	788	3
los	96	220	107	232	581	788	3
costos	112	220	137	232	581	788	3
y	142	220	146	232	581	788	3
la	151	220	158	232	581	788	3
calidad	163	220	190	232	581	788	3
de	195	220	205	232	581	788	3
vida	210	220	226	232	581	788	3
relacionada	231	220	275	232	581	788	3
a	280	220	285	232	581	788	3
la	62	231	69	243	581	788	3
salud	75	231	96	243	581	788	3
de	102	231	112	243	581	788	3
enfermedades	117	231	175	243	581	788	3
asociadas	180	231	221	243	581	788	3
al	226	231	233	243	581	788	3
tabaquismo	238	231	285	243	581	788	3
en	62	243	72	255	581	788	3
adultos:	77	243	108	255	581	788	3
enfermedad	113	243	161	255	581	788	3
coronaria	165	243	203	255	581	788	3
y	207	243	212	255	581	788	3
no	216	243	226	255	581	788	3
coronaria	231	243	268	255	581	788	3
del	273	243	285	255	581	788	3
corazón,	62	254	95	266	581	788	3
neumonía,	102	254	142	266	581	788	3
enfermedad	149	254	195	266	581	788	3
pulmonar	201	254	237	266	581	788	3
obstructiva	244	254	285	266	581	788	3
crónica	62	266	90	278	581	788	3
(EPOC),	93	266	125	278	581	788	3
accidente	128	266	165	278	581	788	3
cerebrovascular	167	266	228	278	581	788	3
(ACV),	231	266	256	278	581	788	3
cáncer	259	266	285	278	581	788	3
de	62	277	72	289	581	788	3
pulmón	76	277	105	289	581	788	3
y	108	277	113	289	581	788	3
otras	116	277	136	289	581	788	3
neoplasias,	139	277	185	289	581	788	3
diez	188	277	205	289	581	788	3
en	208	277	218	289	581	788	3
total.	221	277	241	289	581	788	3
Se	244	277	255	289	581	788	3
estimó	258	277	285	289	581	788	3
el	62	289	69	301	581	788	3
riesgo	73	289	97	301	581	788	3
basal	101	289	123	301	581	788	3
de	126	289	136	301	581	788	3
dichas	140	289	166	301	581	788	3
condiciones	169	289	217	301	581	788	3
en	221	289	231	301	581	788	3
personas	234	289	271	301	581	788	3
no	275	289	285	301	581	788	3
fumadoras.	62	300	105	312	581	788	3
Luego	109	300	133	312	581	788	3
de	137	300	147	312	581	788	3
la	151	300	157	312	581	788	3
simulación	161	300	202	312	581	788	3
a	206	300	211	312	581	788	3
nivel	214	300	232	312	581	788	3
individual	236	300	271	312	581	788	3
de	275	300	285	312	581	788	3
cohortes	62	312	95	323	581	788	3
hipotéticas	98	312	138	323	581	788	3
de	141	312	150	323	581	788	3
sujetos,	153	312	182	323	581	788	3
se	184	312	194	323	581	788	3
estimó	196	312	221	323	581	788	3
el	224	312	230	323	581	788	3
riesgo	233	312	256	323	581	788	3
de	258	312	268	323	581	788	3
que	270	312	285	323	581	788	3
ocurra	62	323	87	335	581	788	3
cada	89	323	108	335	581	788	3
tipo	111	323	125	335	581	788	3
de	127	323	137	335	581	788	3
evento,	140	323	168	335	581	788	3
de	171	323	181	335	581	788	3
progresión	183	323	224	335	581	788	3
de	226	323	236	335	581	788	3
enfermedad	239	323	285	335	581	788	3
y	62	334	67	346	581	788	3
de	70	334	80	346	581	788	3
muerte,	83	334	112	346	581	788	3
según	115	334	138	346	581	788	3
características	141	334	196	346	581	788	3
demográficas,	199	334	253	346	581	788	3
clínicas	256	334	285	346	581	788	3
y	62	346	67	358	581	788	3
ecuaciones	72	346	118	358	581	788	3
específicas	123	346	168	358	581	788	3
del	174	346	186	358	581	788	3
riesgo.	191	346	218	358	581	788	3
Los	223	346	238	358	581	788	3
resultados	243	346	285	358	581	788	3
obtenidos	62	357	100	369	581	788	3
fueron	101	357	126	369	581	788	3
número	127	357	157	369	581	788	3
de	158	357	168	369	581	788	3
muertes	170	357	201	369	581	788	3
o	203	357	208	369	581	788	3
eventos	209	357	239	369	581	788	3
y	241	357	246	369	581	788	3
los	247	357	258	369	581	788	3
costos	260	357	285	369	581	788	3
relacionados	62	369	111	381	581	788	3
al	114	369	121	381	581	788	3
tabaquismo,	124	369	171	381	581	788	3
disminución	174	369	219	381	581	788	3
de	222	369	232	381	581	788	3
la	235	369	242	381	581	788	3
esperanza	245	369	285	381	581	788	3
de	62	380	72	392	581	788	3
vida	76	380	92	392	581	788	3
y	96	380	100	392	581	788	3
de	104	380	114	392	581	788	3
los	118	380	129	392	581	788	3
años	133	380	152	392	581	788	3
de	156	380	166	392	581	788	3
vida	170	380	186	392	581	788	3
ajustados	190	380	226	392	581	788	3
por	230	380	243	392	581	788	3
la	247	380	254	392	581	788	3
calidad	258	380	285	392	581	788	3
(AVAC),	62	392	93	404	581	788	3
así	95	392	106	404	581	788	3
como	108	392	130	404	581	788	3
la	132	392	138	404	581	788	3
cantidad	141	392	173	404	581	788	3
de	175	392	185	404	581	788	3
AVAD.	186	392	211	404	581	788	3
R	91	563	97	573	581	788	3
no-fum	97	569	111	575	581	788	3
=	113	563	117	573	581	788	3
Consecuencias	369	38	425	49	581	788	3
del	427	38	438	49	581	788	3
tabaquismo	440	38	482	49	581	788	3
en	484	38	493	49	581	788	3
Paraguay	495	38	530	49	581	788	3
1	212	704	217	715	581	788	3
1	204	716	208	726	581	788	3
-	210	716	213	726	581	788	3
S	215	716	220	726	581	788	3
10	220	722	226	728	581	788	3
La	308	195	317	207	581	788	3
calibración	319	195	360	207	581	788	3
del	362	195	373	207	581	788	3
modelo	375	195	404	207	581	788	3
se	405	195	415	207	581	788	3
realizó	417	195	442	207	581	788	3
mediante	443	195	479	207	581	788	3
comparación	481	195	530	207	581	788	3
de	308	206	317	218	581	788	3
tasas	320	206	339	218	581	788	3
específicas	342	206	383	218	581	788	3
de	385	206	395	218	581	788	3
mortalidad	397	206	435	218	581	788	3
que	437	206	452	218	581	788	3
fueron	454	206	477	218	581	788	3
predichas	480	206	515	218	581	788	3
por	517	206	530	218	581	788	3
el	308	217	314	229	581	788	3
modelo	317	217	346	229	581	788	3
para	349	217	366	229	581	788	3
cada	369	217	388	229	581	788	3
grupo	390	217	413	229	581	788	3
de	415	217	425	229	581	788	3
edad	428	217	447	229	581	788	3
y	450	217	455	229	581	788	3
de	458	217	468	229	581	788	3
género,	470	217	500	229	581	788	3
con	502	217	517	229	581	788	3
las	519	217	530	229	581	788	3
procedentes	308	228	353	240	581	788	3
de	356	228	366	240	581	788	3
las	370	228	380	240	581	788	3
estadísticas	384	228	427	240	581	788	3
vitales.	430	228	455	240	581	788	3
Las	459	228	473	240	581	788	3
variaciones	476	228	517	240	581	788	3
se	521	228	530	240	581	788	3
consideraron	308	239	358	251	581	788	3
aceptables	361	239	403	251	581	788	3
cuando	406	239	435	251	581	788	3
eran	439	239	456	251	581	788	3
inferiores	460	239	495	251	581	788	3
al	498	239	505	251	581	788	3
10	509	239	519	251	581	788	3
%	522	239	530	251	581	788	3
y,	308	251	314	262	581	788	3
en	317	251	327	262	581	788	3
caso	330	251	349	262	581	788	3
de	352	251	362	262	581	788	3
que	365	251	380	262	581	788	3
fueran	383	251	407	262	581	788	3
mayores,	411	251	446	262	581	788	3
se	450	251	459	262	581	788	3
transformaron	462	251	516	262	581	788	3
las	519	251	530	262	581	788	3
ecuaciones	308	262	353	274	581	788	3
de	356	262	366	274	581	788	3
riesgo	368	262	393	274	581	788	3
para	396	262	414	274	581	788	3
obtener	416	262	447	274	581	788	3
estimaciones	449	262	502	274	581	788	3
dentro	505	262	530	274	581	788	3
de	308	273	317	285	581	788	3
los	321	273	332	285	581	788	3
rangos	336	273	362	285	581	788	3
deseados.	365	273	404	285	581	788	3
Se	408	273	419	285	581	788	3
realizó	423	273	447	285	581	788	3
la	451	273	458	285	581	788	3
validación	461	273	498	285	581	788	3
externa	502	273	530	285	581	788	3
confrontando	308	284	356	296	581	788	3
resultados	358	284	396	296	581	788	3
de	398	284	407	296	581	788	3
incidencia	409	284	446	296	581	788	3
y	447	284	452	296	581	788	3
mortalidad	453	284	492	296	581	788	3
predichos	494	284	530	296	581	788	3
por	308	295	320	307	581	788	3
el	322	295	329	307	581	788	3
modelo	332	295	359	307	581	788	3
con	362	295	376	307	581	788	3
aquellos	378	295	409	307	581	788	3
reportados	412	295	452	307	581	788	3
en	454	295	464	307	581	788	3
distintos	466	295	496	307	581	788	3
estudios	499	295	530	307	581	788	3
epidemiológicos	308	306	367	318	581	788	3
y	369	306	373	318	581	788	3
clínicos	375	306	402	318	581	788	3
ajenos	404	306	429	318	581	788	3
al	430	306	437	318	581	788	3
modelo,	438	306	468	318	581	788	3
para	470	306	487	318	581	788	3
las	488	306	499	318	581	788	3
mismas	501	306	530	318	581	788	3
condiciones	308	318	351	330	581	788	3
clínicas.	353	318	383	330	581	788	3
FUENTES	308	340	348	352	581	788	3
DE	350	340	363	352	581	788	3
DATOS	365	340	394	352	581	788	3
Los	308	362	321	374	581	788	3
datos	322	362	343	374	581	788	3
epidemiológicos	344	362	404	374	581	788	3
del	405	362	416	374	581	788	3
modelo	417	362	445	374	581	788	3
de	446	362	456	374	581	788	3
incidencia,	457	362	496	374	581	788	3
así	497	362	508	374	581	788	3
como	509	362	530	374	581	788	3
los	308	374	318	386	581	788	3
demográficos	320	374	370	386	581	788	3
proceden	371	374	406	386	581	788	3
de	408	374	417	386	581	788	3
informes	419	374	451	386	581	788	3
oficiales	452	374	482	386	581	788	3
de	483	374	493	386	581	788	3
Paraguay	494	374	530	386	581	788	3
(Tabla	308	385	330	397	581	788	3
1)	331	385	339	397	581	788	3
(22)	340	386	349	393	581	788	3
.	349	385	351	397	581	788	3
La	352	385	362	397	581	788	3
estimación	363	385	403	397	581	788	3
de	404	385	413	397	581	788	3
la	414	385	421	397	581	788	3
letalidad	422	385	453	397	581	788	3
en	454	385	464	397	581	788	3
las	465	385	475	397	581	788	3
enfermedades	476	385	530	397	581	788	3
cardiovasculares	308	396	370	408	581	788	3
se	373	396	382	408	581	788	3
consideró	385	396	421	408	581	788	3
igual	424	396	441	408	581	788	3
que	444	396	459	408	581	788	3
la	461	396	468	408	581	788	3
observada	471	396	510	408	581	788	3
para	513	396	530	408	581	788	3
Argentina,	308	407	345	419	581	788	3
validada	347	407	378	419	581	788	3
por	380	407	392	419	581	788	3
el	394	407	400	419	581	788	3
equipo	402	407	427	419	581	788	3
local	429	407	446	419	581	788	3
(23)	448	408	456	415	581	788	3
.	456	407	459	419	581	788	3
Para	460	407	478	419	581	788	3
la	480	407	486	419	581	788	3
letalidad	488	407	519	419	581	788	3
en	520	407	530	419	581	788	3
cáncer,	308	419	334	431	581	788	3
se	336	419	345	431	581	788	3
utilizó	347	419	368	431	581	788	3
Globocan	370	419	406	431	581	788	3
(20)	407	419	416	426	581	788	3
.	416	419	418	431	581	788	3
La	420	419	430	431	581	788	3
prevalencia	431	419	474	431	581	788	3
de	475	419	485	431	581	788	3
tabaquismo	487	419	530	431	581	788	3
se	308	430	317	442	581	788	3
obtuvo	318	430	344	442	581	788	3
de	345	430	355	442	581	788	3
la	357	430	363	442	581	788	3
Encuesta	365	430	400	442	581	788	3
Nacional	402	430	434	442	581	788	3
de	436	430	445	442	581	788	3
Factores	447	430	480	442	581	788	3
de	481	430	491	442	581	788	3
Riesgo	493	430	519	442	581	788	3
de	520	430	530	442	581	788	3
Paraguay,	308	441	345	453	581	788	3
del	347	441	358	453	581	788	3
2011	360	441	378	453	581	788	3
(5)	380	442	386	449	581	788	3
.	386	441	388	453	581	788	3
COSTOS	308	463	344	475	581	788	3
DE	344	463	357	475	581	788	3
LOS	357	463	375	475	581	788	3
SERVICIOS	376	463	422	475	581	788	3
DE	422	463	435	475	581	788	3
SALUD	436	463	464	475	581	788	3
Y	465	463	471	475	581	788	3
PERSPECTIVA	472	463	530	475	581	788	3
DEL	308	475	324	487	581	788	3
ESTUDIO	326	475	364	487	581	788	3
La	308	497	317	509	581	788	3
perspectiva	320	497	363	509	581	788	3
que	365	497	380	509	581	788	3
utiliza	382	497	403	509	581	788	3
nuestro	406	497	434	509	581	788	3
estudio	437	497	464	509	581	788	3
es	466	497	475	509	581	788	3
la	478	497	485	509	581	788	3
del	487	497	498	509	581	788	3
sistema	501	497	530	509	581	788	3
de	308	508	317	520	581	788	3
salud.	320	508	342	520	581	788	3
Es	345	508	355	520	581	788	3
por	358	508	370	520	581	788	3
ello	372	508	386	520	581	788	3
que	388	508	403	520	581	788	3
se	405	508	414	520	581	788	3
incluyeron	417	508	455	520	581	788	3
los	458	508	469	520	581	788	3
costos	471	508	496	520	581	788	3
médicos	498	508	530	520	581	788	3
del	308	519	319	531	581	788	3
sistema	321	519	351	531	581	788	3
de	353	519	363	531	581	788	3
salud,	365	519	388	531	581	788	3
y	390	519	395	531	581	788	3
no	397	519	407	531	581	788	3
se	409	519	418	531	581	788	3
consideraron	421	519	470	531	581	788	3
otros	472	519	491	531	581	788	3
costos	493	519	518	531	581	788	3
de	520	519	530	531	581	788	3
otras	308	531	326	543	581	788	3
perspectivas	329	531	376	543	581	788	3
(costos	379	531	406	543	581	788	3
del	408	531	420	543	581	788	3
paciente	422	531	454	543	581	788	3
y	457	531	461	543	581	788	3
la	464	531	470	543	581	788	3
familia,	473	531	499	543	581	788	3
pérdida	502	531	530	543	581	788	3
de	308	542	317	554	581	788	3
productividad,	319	542	371	554	581	788	3
etc).	372	542	389	554	581	788	3
El	390	542	398	554	581	788	3
modelo	399	542	427	554	581	788	3
de	428	542	438	554	581	788	3
costo-efectividad	439	542	502	554	581	788	3
incluye	504	542	530	554	581	788	3
29	308	553	317	565	581	788	3
indicadores	319	553	362	565	581	788	3
de	364	553	373	565	581	788	3
costos	375	553	400	565	581	788	3
con	401	553	415	565	581	788	3
relación	417	553	446	565	581	788	3
al	448	553	455	565	581	788	3
atendimiento	456	553	505	565	581	788	3
clínico	506	553	530	565	581	788	3
directo	308	564	333	576	581	788	3
de	335	564	344	576	581	788	3
distintas	346	564	377	576	581	788	3
enfermedades	379	564	433	576	581	788	3
asociadas	435	564	473	576	581	788	3
al	475	564	482	576	581	788	3
tabaquismo.	484	564	530	576	581	788	3
Para	308	575	327	587	581	788	3
ello,	331	575	347	587	581	788	3
se	352	575	361	587	581	788	3
estableció	366	575	406	587	581	788	3
una	410	575	425	587	581	788	3
metodología	430	575	479	587	581	788	3
común	484	575	511	587	581	788	3
que	515	575	530	587	581	788	3
contempló	308	587	347	598	581	788	3
calcular	349	587	378	598	581	788	3
costos	380	587	404	598	581	788	3
de	406	587	416	598	581	788	3
los	418	587	428	598	581	788	3
eventos	430	587	460	598	581	788	3
o	462	587	467	598	581	788	3
enfermedades	469	587	523	598	581	788	3
a	525	587	530	598	581	788	3
través	308	598	331	610	581	788	3
una	333	598	347	610	581	788	3
perspectiva	349	598	393	610	581	788	3
de	395	598	405	610	581	788	3
macro-costeo	407	598	458	610	581	788	3
o	460	598	465	610	581	788	3
de	467	598	477	610	581	788	3
micro-costeo,	479	598	530	610	581	788	3
conforme	308	609	343	621	581	788	3
a	345	609	350	621	581	788	3
la	352	609	359	621	581	788	3
calidad	361	609	388	621	581	788	3
y	390	609	394	621	581	788	3
la	396	609	403	621	581	788	3
disponibilidad	405	609	456	621	581	788	3
de	458	609	468	621	581	788	3
los	469	609	480	621	581	788	3
datos.	482	609	506	621	581	788	3
Debido	308	631	335	643	581	788	3
a	336	631	341	643	581	788	3
dificultades	342	631	385	643	581	788	3
en	386	631	396	643	581	788	3
el	397	631	404	643	581	788	3
acceso	405	631	433	643	581	788	3
a	434	631	439	643	581	788	3
la	440	631	447	643	581	788	3
información	448	631	493	643	581	788	3
del	494	631	505	643	581	788	3
sector	507	631	530	643	581	788	3
público,	308	642	339	654	581	788	3
se	341	642	350	654	581	788	3
decidió	352	642	381	654	581	788	3
avanzar	383	642	415	654	581	788	3
en	417	642	427	654	581	788	3
una	430	642	445	654	581	788	3
estimación	447	642	490	654	581	788	3
de	492	642	502	654	581	788	3
costos	504	642	530	654	581	788	3
de	308	654	318	666	581	788	3
eventos	320	654	351	666	581	788	3
utilizando	353	654	391	666	581	788	3
información	394	654	440	666	581	788	3
proveniente	442	654	489	666	581	788	3
del	491	654	503	666	581	788	3
sector	506	654	530	666	581	788	3
privado	308	665	337	677	581	788	3
de	341	665	351	677	581	788	3
salud.	354	665	378	677	581	788	3
De	382	665	393	677	581	788	3
acuerdo	397	665	429	677	581	788	3
con	433	665	447	677	581	788	3
ello,	451	665	467	677	581	788	3
el	471	665	478	677	581	788	3
equipo	481	665	508	677	581	788	3
local	512	665	530	677	581	788	3
mantuvo	308	676	341	688	581	788	3
reuniones	343	676	380	688	581	788	3
de	382	676	392	688	581	788	3
trabajo	394	676	420	688	581	788	3
con	422	676	436	688	581	788	3
los	438	676	449	688	581	788	3
referentes	451	676	490	688	581	788	3
de	492	676	502	688	581	788	3
uno	504	676	518	688	581	788	3
de	520	676	530	688	581	788	3
los	308	687	319	699	581	788	3
hospitales	321	687	360	699	581	788	3
privados	362	687	395	699	581	788	3
de	397	687	407	699	581	788	3
mayor	410	687	434	699	581	788	3
escala	436	687	461	699	581	788	3
de	464	687	473	699	581	788	3
atención	476	687	508	699	581	788	3
de	511	687	521	699	581	788	3
la	523	687	530	699	581	788	3
ciudad	308	699	333	711	581	788	3
de	335	699	345	711	581	788	3
Asunción.	346	699	384	711	581	788	3
Se	386	699	397	711	581	788	3
obtuvieron	399	699	439	711	581	788	3
estimaciones	441	699	491	711	581	788	3
de	493	699	503	711	581	788	3
costos	505	699	530	711	581	788	3
para	308	710	325	722	581	788	3
los	328	710	339	722	581	788	3
siguientes	342	710	381	722	581	788	3
eventos	384	710	414	722	581	788	3
de	418	710	427	722	581	788	3
salud:	431	710	454	722	581	788	3
ACV,	456	710	476	722	581	788	3
infarto	479	710	503	722	581	788	3
agudo	506	710	530	722	581	788	3
de	308	722	318	734	581	788	3
miocardio	320	722	359	734	581	788	3
(IAM),	362	722	387	734	581	788	3
y	389	722	394	734	581	788	3
su	397	722	406	734	581	788	3
seguimiento	409	722	457	734	581	788	3
anual,	460	722	485	734	581	788	3
neumonía,	488	722	530	734	581	788	3
601	513	757	530	769	581	788	3
Bardach	462	38	492	49	581	788	4
A	494	38	499	49	581	788	4
et	501	38	508	49	581	788	4
al.	510	38	519	49	581	788	4
Rev	51	39	66	48	581	788	4
Peru	68	39	88	48	581	788	4
Med	91	39	109	48	581	788	4
Exp	111	39	125	48	581	788	4
Salud	128	39	152	48	581	788	4
Publica.	155	39	189	48	581	788	4
2018;35(4):599-609.	191	39	262	48	581	788	4
Tabla	51	82	73	95	581	788	4
1.	75	82	82	95	581	788	4
Datos	84	83	106	95	581	788	4
demográficos,	108	83	162	95	581	788	4
epidemiológicos,	164	83	228	95	581	788	4
de	230	83	239	95	581	788	4
costos	241	83	266	95	581	788	4
e	268	83	273	95	581	788	4
impositivos	275	83	317	95	581	788	4
incluidos	319	83	352	95	581	788	4
en	354	83	363	95	581	788	4
el	365	83	372	95	581	788	4
modelo	374	83	402	95	581	788	4
de	404	83	414	95	581	788	4
simulación	416	83	456	95	581	788	4
económica	458	83	500	95	581	788	4
para	501	83	519	95	581	788	4
estimar	51	96	79	108	581	788	4
carga	81	96	103	108	581	788	4
de	105	96	115	108	581	788	4
enfermedad	117	96	163	108	581	788	4
asociada	165	96	199	108	581	788	4
al	201	96	208	108	581	788	4
consumo	210	96	245	108	581	788	4
de	247	96	257	108	581	788	4
tabaco	259	96	285	108	581	788	4
en	287	96	297	108	581	788	4
Paraguay,	299	96	337	108	581	788	4
2015	340	96	359	108	581	788	4
Datos	57	128	77	139	581	788	4
Hombres	277	128	309	139	581	788	4
Mujeres	392	128	419	139	581	788	4
Fuente*	485	128	511	139	581	788	4
1,12	286	157	300	167	581	788	4
1,14	398	157	412	167	581	788	4
a	496	157	500	167	581	788	4
35-49	59	184	77	194	581	788	4
años	79	184	95	194	581	788	4
26	289	184	297	194	581	788	4
16	401	184	409	194	581	788	4
50-64	59	198	77	208	581	788	4
años	79	198	95	208	581	788	4
23	289	198	297	208	581	788	4
22	401	198	409	208	581	788	4
≥65	59	211	71	221	581	788	4
años	73	211	88	221	581	788	4
22	289	211	297	221	581	788	4
11	402	211	409	221	581	788	4
Infarto	59	238	79	248	581	788	4
de	81	238	89	248	581	788	4
miocardio	91	238	122	248	581	788	4
14,53	284	238	302	248	581	788	4
9,5	400	238	410	248	581	788	4
Otras	59	251	76	261	581	788	4
enfermedades	78	251	124	261	581	788	4
cardiovasculares	126	251	179	261	581	788	4
2,33	286	251	300	261	581	788	4
1,99	398	251	412	261	581	788	4
Demográficos	55	144	99	154	581	788	4
y	101	144	105	154	581	788	4
epidemiológicos	107	144	158	154	581	788	4
Población	55	157	86	167	581	788	4
≥	88	157	92	167	581	788	4
35	94	157	102	167	581	788	4
años	104	157	120	167	581	788	4
(millones)	121	157	152	167	581	788	4
Prevalencia	55	171	92	181	581	788	4
de	94	171	102	181	581	788	4
tabaquismo	104	171	141	181	581	788	4
(porcentaje	143	171	178	181	581	788	4
de	180	171	188	181	581	788	4
la	190	171	196	181	581	788	4
población)	197	171	230	181	581	788	4
b	496	171	500	181	581	788	4
Tasa	55	225	70	235	581	788	4
de	72	225	80	235	581	788	4
mortalidad	82	225	115	235	581	788	4
cruda,	117	225	137	235	581	788	4
por	139	225	149	235	581	788	4
cada	151	225	166	235	581	788	4
10	168	225	176	235	581	788	4
000	178	225	190	235	581	788	4
habitantes	192	225	225	235	581	788	4
c	496	225	500	235	581	788	4
Accidente	58	265	90	275	581	788	4
cerebrovascular	92	265	142	275	581	788	4
7,04	286	265	300	275	581	788	4
7,72	398	265	412	275	581	788	4
Neumonía	59	278	92	288	581	788	4
0,18	286	278	300	288	581	788	4
0,25	398	278	412	288	581	788	4
EPOC	59	292	80	302	581	788	4
4,58	286	292	300	302	581	788	4
0,63	398	292	412	302	581	788	4
Cáncer	59	305	82	315	581	788	4
de	84	305	92	315	581	788	4
pulmón	94	305	117	315	581	788	4
4,47	286	305	300	315	581	788	4
1,12	398	305	412	315	581	788	4
Costos	55	319	77	329	581	788	4
y	79	319	83	329	581	788	4
calidad	85	319	107	329	581	788	4
de	109	319	117	329	581	788	4
vida	119	319	132	329	581	788	4
Primer	207	332	228	342	581	788	4
año	230	332	242	342	581	788	4
o	244	332	248	342	581	788	4
año	250	332	262	342	581	788	4
del	263	332	273	342	581	788	4
evento	275	332	296	342	581	788	4
Enfermedad	55	359	94	368	581	788	4
Relación	192	352	219	362	581	788	4
costo	221	352	238	362	581	788	4
total	240	352	253	362	581	788	4
del	255	352	265	362	581	788	4
cáncer	196	361	217	371	581	788	4
en	219	361	227	371	581	788	4
referencia	229	361	261	371	581	788	4
al	199	370	204	380	581	788	4
costo	206	370	223	380	581	788	4
directo	225	370	246	380	581	788	4
del	248	370	258	380	581	788	4
cáncer	195	379	217	389	581	788	4
pulmonar	218	379	248	389	581	788	4
(%)	250	379	261	389	581	788	4
Segundo	326	332	355	342	581	788	4
año	357	332	369	342	581	788	4
y	371	332	374	342	581	788	4
subsiguientes	376	332	420	342	581	788	4
Costo	274	361	293	371	581	788	4
anual	294	361	312	371	581	788	4
(PYG)	283	370	303	380	581	788	4
Relación	326	347	353	357	581	788	4
costo	355	347	371	357	581	788	4
total	321	356	334	366	581	788	4
del	335	356	345	366	581	788	4
cáncer	346	356	367	366	581	788	4
en	369	356	377	366	581	788	4
referencia	321	365	352	375	581	788	4
al	353	365	359	375	581	788	4
costo	360	365	377	375	581	788	4
directo	322	374	342	384	581	788	4
del	344	374	353	384	581	788	4
cáncer	355	374	376	384	581	788	4
pulmonar	328	383	357	393	581	788	4
(%)	359	383	370	393	581	788	4
Costo	386	361	405	371	581	788	4
anual	407	361	424	371	581	788	4
(PYG)	395	370	415	380	581	788	4
Años	445	341	461	350	581	788	4
de	442	350	450	359	581	788	4
vida	451	350	465	359	581	788	4
ajustados	438	359	468	368	581	788	4
a	439	368	443	377	581	788	4
calidad	445	368	467	377	581	788	4
(AVAC)	441	377	465	386	581	788	4
Infarto	55	398	75	408	581	788	4
de	77	398	85	408	581	788	4
miocardio	87	398	118	408	581	788	4
-	227	398	229	408	581	788	4
15	275	398	283	408	581	788	4
000	285	398	297	408	581	788	4
000	299	398	311	408	581	788	4
-	348	398	350	408	581	788	4
7	389	398	394	408	581	788	4
000	395	398	407	408	581	788	4
000	409	398	421	408	581	788	4
0,80	446	398	460	408	581	788	4
d	496	398	500	408	581	788	4
Otras	55	412	73	422	581	788	4
enfermedades	74	412	120	422	581	788	4
cardiovasculares	122	412	175	422	581	788	4
-	227	412	229	422	581	788	4
12	275	412	283	422	581	788	4
000	285	412	297	422	581	788	4
000	299	412	311	422	581	788	4
-	348	412	350	422	581	788	4
-	404	412	407	422	581	788	4
0,80	446	412	460	422	581	788	4
e	496	412	500	422	581	788	4
Accidente	55	425	86	435	581	788	4
cerebrovascular	88	425	139	435	581	788	4
-	227	425	229	435	581	788	4
10	275	425	283	435	581	788	4
000	285	425	297	435	581	788	4
000	299	425	311	435	581	788	4
-	348	425	350	435	581	788	4
7	389	425	394	435	581	788	4
500	395	425	407	435	581	788	4
000	409	425	421	435	581	788	4
0,641/0,74	436	425	470	435	581	788	4
d,	493	425	499	435	581	788	4
f	501	425	503	435	581	788	4
Neumonía	55	439	88	449	581	788	4
-	227	439	229	449	581	788	4
4	277	439	281	449	581	788	4
500	283	439	295	449	581	788	4
000	297	439	309	449	581	788	4
-	348	439	350	449	581	788	4
-	404	439	407	449	581	788	4
0,994	444	439	462	449	581	788	4
g,	492	439	498	449	581	788	4
h	500	439	504	449	581	788	4
EPOC	55	452	76	462	581	788	4
leve	77	452	91	462	581	788	4
-	227	452	229	462	581	788	4
2	277	452	281	462	581	788	4
000	283	452	295	462	581	788	4
000	297	452	309	462	581	788	4
-	348	452	350	462	581	788	4
-	404	452	407	462	581	788	4
0,935	444	452	462	462	581	788	4
i	497	452	499	462	581	788	4
EPOC	55	466	76	476	581	788	4
moderado	77	466	110	476	581	788	4
-	227	466	229	476	581	788	4
5	277	466	281	476	581	788	4
000	283	466	295	476	581	788	4
000	297	466	309	476	581	788	4
-	348	466	350	476	581	788	4
-	404	466	407	476	581	788	4
0,776	444	466	462	476	581	788	4
i	497	466	499	476	581	788	4
EPOC	55	479	76	489	581	788	4
grave	77	479	95	489	581	788	4
-	227	479	229	489	581	788	4
15	275	479	283	489	581	788	4
000	285	479	297	489	581	788	4
000	299	479	311	489	581	788	4
-	348	479	350	489	581	788	4
-	404	479	407	489	581	788	4
0,689	444	479	462	489	581	788	4
i	497	479	499	489	581	788	4
Cáncer	55	492	78	502	581	788	4
de	80	492	88	502	581	788	4
pulmón	90	492	113	502	581	788	4
(referencia)	115	492	151	502	581	788	4
100	222	492	234	502	581	788	4
52	275	492	283	502	581	788	4
000	285	492	297	502	581	788	4
000	299	492	311	502	581	788	4
100	343	492	355	502	581	788	4
52	387	492	396	502	581	788	4
000	397	492	409	502	581	788	4
000	411	492	423	502	581	788	4
0,50	446	492	460	502	581	788	4
j	497	492	499	502	581	788	4
Cáncer	55	506	78	516	581	788	4
de	80	506	88	516	581	788	4
labio,	90	506	107	516	581	788	4
boca,	108	506	126	516	581	788	4
faringe	128	506	150	516	581	788	4
77	224	506	232	516	581	788	4
40	275	506	283	516	581	788	4
040	285	506	297	516	581	788	4
000	299	506	311	516	581	788	4
58	345	506	353	516	581	788	4
30	387	506	396	516	581	788	4
160	397	506	409	516	581	788	4
000	411	506	423	516	581	788	4
0,84	446	506	460	516	581	788	4
k	496	506	500	516	581	788	4
Cáncer	55	519	78	529	581	788	4
de	80	519	88	529	581	788	4
laringe	90	519	111	529	581	788	4
79	224	519	232	529	581	788	4
41	275	519	283	529	581	788	4
080	285	519	297	529	581	788	4
000	299	519	311	529	581	788	4
54	345	519	353	529	581	788	4
28	387	519	396	529	581	788	4
080	397	519	409	529	581	788	4
000	411	519	423	529	581	788	4
0,89	446	519	460	529	581	788	4
l,	492	519	496	529	581	788	4
m	497	519	504	529	581	788	4
Cáncer	55	533	78	543	581	788	4
de	80	533	88	543	581	788	4
esófago	90	533	115	543	581	788	4
85	224	533	232	543	581	788	4
44	275	533	283	543	581	788	4
200	285	533	297	543	581	788	4
000	299	533	311	543	581	788	4
54	345	533	353	543	581	788	4
28	387	533	396	543	581	788	4
080	397	533	409	543	581	788	4
000	411	533	423	543	581	788	4
0,63	446	533	460	543	581	788	4
n	496	533	500	543	581	788	4
Cáncer	55	546	78	556	581	788	4
de	80	546	88	556	581	788	4
estómago	90	546	121	556	581	788	4
85	224	546	232	556	581	788	4
44	275	546	283	556	581	788	4
200	285	546	297	556	581	788	4
000	299	546	311	556	581	788	4
56	345	546	353	556	581	788	4
29	387	546	396	556	581	788	4
120	397	546	409	556	581	788	4
000	411	546	423	556	581	788	4
0,55	446	546	460	556	581	788	4
o	496	546	500	556	581	788	4
Cáncer	55	560	78	570	581	788	4
de	80	560	88	570	581	788	4
páncreas	90	560	119	570	581	788	4
88	224	560	232	570	581	788	4
45	275	560	283	570	581	788	4
760	285	560	297	570	581	788	4
000	299	560	311	570	581	788	4
60	345	560	353	570	581	788	4
31	387	560	396	570	581	788	4
200	397	560	409	570	581	788	4
000	411	560	423	570	581	788	4
0,55	446	560	460	570	581	788	4
p	496	560	500	570	581	788	4
Cáncer	55	573	78	583	581	788	4
de	80	573	88	583	581	788	4
riñón	90	573	106	583	581	788	4
90	224	573	232	583	581	788	4
46	275	573	283	583	581	788	4
800	285	573	297	583	581	788	4
000	299	573	311	583	581	788	4
72	345	573	353	583	581	788	4
37	387	573	396	583	581	788	4
440	397	573	409	583	581	788	4
000	411	573	423	583	581	788	4
0,78	446	573	460	583	581	788	4
p	496	573	500	583	581	788	4
Cáncer	55	587	78	597	581	788	4
de	80	587	88	597	581	788	4
vejiga	90	587	108	597	581	788	4
82	224	587	232	597	581	788	4
42	275	587	283	597	581	788	4
640	285	587	297	597	581	788	4
000	299	587	311	597	581	788	4
70	345	587	353	597	581	788	4
36	387	587	396	597	581	788	4
400	397	587	409	597	581	788	4
000	411	587	423	597	581	788	4
0,78	446	587	460	597	581	788	4
p	496	587	500	597	581	788	4
Cáncer	55	600	78	610	581	788	4
de	80	600	88	610	581	788	4
cuello	90	600	108	610	581	788	4
uterino	110	600	132	610	581	788	4
86	224	600	232	610	581	788	4
44	275	600	283	610	581	788	4
720	285	600	297	610	581	788	4
000	299	600	311	610	581	788	4
66	345	600	353	610	581	788	4
34	387	600	396	610	581	788	4
320	397	600	409	610	581	788	4
000	411	600	423	610	581	788	4
0,94	446	600	460	610	581	788	4
q	496	600	500	610	581	788	4
Leucemia	55	614	86	624	581	788	4
98	224	614	232	624	581	788	4
50	275	614	283	624	581	788	4
960	285	614	297	624	581	788	4
000	299	614	311	624	581	788	4
84	345	614	353	624	581	788	4
43	387	614	396	624	581	788	4
680	397	614	409	624	581	788	4
000	411	614	423	624	581	788	4
0,80	446	614	460	624	581	788	4
r	497	614	499	624	581	788	4
Datos	55	627	74	637	581	788	4
impositivos	76	627	111	637	581	788	4
Ingresos	55	641	82	651	581	788	4
nacionales	84	641	118	651	581	788	4
por	120	641	130	651	581	788	4
impuestos	132	641	165	651	581	788	4
al	167	641	172	651	581	788	4
tabaco	55	650	77	660	581	788	4
(millones,	78	650	109	660	581	788	4
PYG)	110	650	128	660	581	788	4
318	280	645	292	655	581	788	4
945	294	645	306	655	581	788	4
s	496	645	500	655	581	788	4
143	273	663	285	673	581	788	4
774	287	663	299	673	581	788	4
083	300	663	312	673	581	788	4
t	497	663	499	673	581	788	4
Elasticidad	55	676	89	686	581	788	4
de	91	676	99	686	581	788	4
la	101	676	107	686	581	788	4
demanda	108	676	138	686	581	788	4
-0,43	285	676	301	686	581	788	4
u	496	676	500	686	581	788	4
Gasto	55	690	74	700	581	788	4
total	76	690	89	700	581	788	4
en	91	690	99	700	581	788	4
salud	101	690	118	700	581	788	4
(%	120	690	129	700	581	788	4
PIB)	131	690	145	700	581	788	4
9	287	690	291	700	581	788	4
%	292	690	299	700	581	788	4
v	496	690	500	700	581	788	4
Producto	55	663	82	673	581	788	4
bruto	83	663	98	673	581	788	4
interno	100	663	120	673	581	788	4
(PIB-PYB,	121	663	151	673	581	788	4
millones)	153	663	179	673	581	788	4
Tasa	51	707	66	717	581	788	4
de	68	707	76	717	581	788	4
cambio:	77	707	102	717	581	788	4
1USD	104	707	123	717	581	788	4
=	125	707	129	717	581	788	4
5	131	707	134	717	581	788	4
787guaraníes	136	707	179	717	581	788	4
(diciembre	181	707	214	717	581	788	4
2015)	216	707	269	717	581	788	4
PYG:	51	716	68	725	581	788	4
guaraníes,	70	716	103	725	581	788	4
USD:	105	716	121	725	581	788	4
dólares	123	716	146	725	581	788	4
estadounidenses,	148	716	203	725	581	788	4
EPOC:	205	716	227	725	581	788	4
enfermedad	229	716	266	725	581	788	4
pulmonar	268	716	297	725	581	788	4
obstructiva	299	716	333	725	581	788	4
crónica	335	716	358	725	581	788	4
*	51	724	54	734	581	788	4
Anexo	55	724	75	734	581	788	4
2	77	724	81	734	581	788	4
602	50	757	67	769	581	788	4
Consecuencias	369	38	425	49	581	788	5
del	427	38	438	49	581	788	5
tabaquismo	440	38	482	49	581	788	5
en	484	38	493	49	581	788	5
Paraguay	495	38	530	49	581	788	5
Rev	62	40	77	49	581	788	5
Peru	80	40	99	49	581	788	5
Med	102	40	120	49	581	788	5
Exp	123	40	136	49	581	788	5
Salud	139	40	164	49	581	788	5
Publica.	166	40	200	49	581	788	5
2018;35(4):599-609.	202	40	273	49	581	788	5
EPOC,	62	83	89	94	581	788	5
cáncer	93	83	118	94	581	788	5
de	122	83	131	94	581	788	5
pulmón	135	83	163	94	581	788	5
de	166	83	176	94	581	788	5
primer	179	83	203	94	581	788	5
año,	206	83	223	94	581	788	5
segundo	226	83	260	94	581	788	5
año	263	83	277	94	581	788	5
y	280	83	285	94	581	788	5
consecutivos.	62	94	114	106	581	788	5
Los	62	117	76	129	581	788	5
costos	80	117	104	129	581	788	5
de	108	117	117	129	581	788	5
los	121	117	132	129	581	788	5
eventos	135	117	165	129	581	788	5
de	168	117	178	129	581	788	5
cáncer	181	117	207	129	581	788	5
fueron	210	117	234	129	581	788	5
valuados	238	117	272	129	581	788	5
de	275	117	285	129	581	788	5
acuerdo	62	128	93	140	581	788	5
a	97	128	102	140	581	788	5
la	105	128	112	140	581	788	5
estimación	115	128	156	140	581	788	5
hecha	159	128	183	140	581	788	5
para	186	128	203	140	581	788	5
el	206	128	213	140	581	788	5
primer	217	128	241	140	581	788	5
y	244	128	249	140	581	788	5
segundo	252	128	285	140	581	788	5
año	62	140	77	152	581	788	5
de	78	140	88	152	581	788	5
cáncer	90	140	115	152	581	788	5
de	117	140	127	152	581	788	5
pulmón.	128	140	159	152	581	788	5
Para	160	140	178	152	581	788	5
esto	180	140	196	152	581	788	5
se	198	140	207	152	581	788	5
realizó	208	140	233	152	581	788	5
un	235	140	244	152	581	788	5
consenso,	246	140	285	152	581	788	5
cuyo	62	151	81	163	581	788	5
grupo	87	151	109	163	581	788	5
de	115	151	125	163	581	788	5
trabajo	131	151	157	163	581	788	5
estuvo	163	151	188	163	581	788	5
conformado	195	151	240	163	581	788	5
por	246	151	259	163	581	788	5
cinco	265	151	285	163	581	788	5
expertos	62	163	95	175	581	788	5
locales	98	163	124	175	581	788	5
en	128	163	137	175	581	788	5
el	140	163	147	175	581	788	5
área	150	163	168	175	581	788	5
de	171	163	180	175	581	788	5
oncología	183	163	220	175	581	788	5
provenientes	223	163	272	175	581	788	5
de	275	163	285	175	581	788	5
diferentes	62	174	99	186	581	788	5
instituciones	102	174	148	186	581	788	5
del	151	174	163	186	581	788	5
sector	165	174	189	186	581	788	5
público	191	174	218	186	581	788	5
y	221	174	225	186	581	788	5
privado.	228	174	258	186	581	788	5
A	260	174	266	186	581	788	5
este	269	174	285	186	581	788	5
grupo	62	186	84	198	581	788	5
se	87	186	97	198	581	788	5
le	100	186	106	198	581	788	5
solicitó	110	186	135	198	581	788	5
calcular	138	186	167	198	581	788	5
la	171	186	177	198	581	788	5
relación	180	186	210	198	581	788	5
entre	213	186	233	198	581	788	5
cada	236	186	254	198	581	788	5
uno	258	186	272	198	581	788	5
de	275	186	285	198	581	788	5
los	62	197	73	209	581	788	5
costos	77	197	102	209	581	788	5
médicos	105	197	137	209	581	788	5
totales	141	197	165	209	581	788	5
para	169	197	186	209	581	788	5
la	190	197	196	209	581	788	5
atención	200	197	232	209	581	788	5
de	236	197	245	209	581	788	5
cada	249	197	268	209	581	788	5
tipo	271	197	285	209	581	788	5
cáncer	62	208	88	220	581	788	5
y	90	208	95	220	581	788	5
el	97	208	103	220	581	788	5
costo	105	208	126	220	581	788	5
médico	128	208	156	220	581	788	5
total	158	208	174	220	581	788	5
del	176	208	187	220	581	788	5
cáncer	189	208	215	220	581	788	5
de	217	208	227	220	581	788	5
pulmón.	229	208	259	220	581	788	5
Se	261	208	272	220	581	788	5
les	274	208	285	220	581	788	5
aclaró	62	220	86	232	581	788	5
a	88	220	93	232	581	788	5
los	96	220	107	232	581	788	5
expertos	110	220	143	232	581	788	5
que	145	220	160	232	581	788	5
en	163	220	172	232	581	788	5
sus	175	220	189	232	581	788	5
respuestas	191	220	233	232	581	788	5
consideraran	236	220	285	232	581	788	5
todos	62	231	84	243	581	788	5
los	88	231	99	243	581	788	5
costos	103	231	128	243	581	788	5
relacionados	132	231	182	243	581	788	5
con	185	231	200	243	581	788	5
la	203	231	210	243	581	788	5
enfermedad	214	231	261	243	581	788	5
en	264	231	274	243	581	788	5
el	278	231	285	243	581	788	5
primer	62	243	87	255	581	788	5
o	89	243	94	255	581	788	5
segundo	96	243	129	255	581	788	5
año	131	243	146	255	581	788	5
(diagnóstico,	148	243	196	255	581	788	5
cirugías,	198	243	230	255	581	788	5
quimioterapia,	232	243	285	255	581	788	5
internaciones,	62	254	115	266	581	788	5
consultas,	118	254	156	266	581	788	5
radioterapia,	160	254	207	266	581	788	5
cuidados	210	254	244	266	581	788	5
paliativos,	248	254	285	266	581	788	5
etc.)	62	266	79	278	581	788	5
y	81	266	85	278	581	788	5
para	87	266	104	278	581	788	5
un	106	266	116	278	581	788	5
paciente	118	266	150	278	581	788	5
«promedio»	152	266	197	278	581	788	5
con	199	266	213	278	581	788	5
cada	215	266	234	278	581	788	5
patología.	236	266	273	278	581	788	5
IMPACTO	62	289	101	301	581	788	5
DE	103	289	116	301	581	788	5
POLÍTICAS	118	289	163	301	581	788	5
FISCALES	165	289	207	301	581	788	5
Para	308	140	327	152	581	788	5
valuar	329	140	354	152	581	788	5
el	356	140	363	152	581	788	5
caso	366	140	385	152	581	788	5
basal,	388	140	412	152	581	788	5
se	414	140	424	152	581	788	5
combinaron	426	140	473	152	581	788	5
resultados	476	140	517	152	581	788	5
de	520	140	530	152	581	788	5
los	308	151	319	163	581	788	5
tres	321	151	335	163	581	788	5
contextos	338	151	375	163	581	788	5
(desde	377	151	404	163	581	788	5
que	406	151	421	163	581	788	5
se	423	151	432	163	581	788	5
inicia	435	151	454	163	581	788	5
la	457	151	463	163	581	788	5
política	466	151	493	163	581	788	5
hasta	495	151	517	163	581	788	5
los	519	151	530	163	581	788	5
siguientes	308	163	347	175	581	788	5
diez	350	163	367	175	581	788	5
años)	370	163	392	175	581	788	5
de	395	163	405	175	581	788	5
la	408	163	415	175	581	788	5
siguiente	418	163	453	175	581	788	5
manera:	457	163	489	175	581	788	5
del	492	163	504	175	581	788	5
año	507	163	522	175	581	788	5
1	525	163	530	175	581	788	5
al	308	174	314	186	581	788	5
año	317	174	331	186	581	788	5
cinco	334	174	354	186	581	788	5
se	356	174	365	186	581	788	5
asigna	367	174	393	186	581	788	5
una	395	174	409	186	581	788	5
evolución	412	174	448	186	581	788	5
lineal	450	174	470	186	581	788	5
del	472	174	484	186	581	788	5
contexto	486	174	518	186	581	788	5
de	520	174	530	186	581	788	5
corto	308	186	327	198	581	788	5
a	329	186	334	198	581	788	5
mediano	336	186	370	198	581	788	5
plazo;	372	186	395	198	581	788	5
del	397	186	409	198	581	788	5
año	411	186	426	198	581	788	5
seis	428	186	443	198	581	788	5
al	446	186	452	198	581	788	5
diez	455	186	471	198	581	788	5
la	473	186	480	198	581	788	5
evolución	482	186	518	198	581	788	5
es	521	186	530	198	581	788	5
lineal	308	197	327	209	581	788	5
desde	329	197	353	209	581	788	5
mediano	355	197	388	209	581	788	5
a	390	197	395	209	581	788	5
largo	397	197	417	209	581	788	5
plazo.	419	197	441	209	581	788	5
IMPACTO	308	220	346	232	581	788	5
EN	348	220	361	232	581	788	5
LA	363	220	374	232	581	788	5
RECAUDACIÓN	375	220	440	232	581	788	5
IMPOSITIVA	442	220	491	232	581	788	5
La	308	243	317	255	581	788	5
variación	319	243	353	255	581	788	5
en	354	243	364	255	581	788	5
la	366	243	373	255	581	788	5
recaudación	374	243	421	255	581	788	5
impositiva	422	243	460	255	581	788	5
a	462	243	467	255	581	788	5
esperarse	468	243	506	255	581	788	5
en	508	243	517	255	581	788	5
los	519	243	530	255	581	788	5
diferentes	308	254	345	266	581	788	5
contextos	346	254	383	266	581	788	5
de	385	254	394	266	581	788	5
incremento	396	254	438	266	581	788	5
de	440	254	450	266	581	788	5
precios	452	254	479	266	581	788	5
de	481	254	491	266	581	788	5
cigarrillos,	493	254	530	266	581	788	5
fue	308	266	320	278	581	788	5
estimada	321	266	356	278	581	788	5
de	358	266	368	278	581	788	5
la	370	266	377	278	581	788	5
manera	378	266	408	278	581	788	5
siguiente:	410	266	446	278	581	788	5
∆%R	320	297	338	307	581	788	5
=	340	297	344	307	581	788	5
(1	347	297	354	307	581	788	5
+	356	297	361	307	581	788	5
Δ%consumo)	362	297	410	307	581	788	5
El	62	311	70	323	581	788	5
impacto	74	311	106	323	581	788	5
del	110	311	122	323	581	788	5
aumento	126	311	161	323	581	788	5
de	165	311	175	323	581	788	5
impuestos	179	311	220	323	581	788	5
al	224	311	231	323	581	788	5
cigarrillo	235	311	268	323	581	788	5
fue	272	311	285	323	581	788	5
revisado	62	323	95	335	581	788	5
en	97	323	107	335	581	788	5
niveles:	108	323	137	335	581	788	5
1)	139	323	147	335	581	788	5
Sobre	149	323	172	335	581	788	5
la	174	323	181	335	581	788	5
prevalencia	183	323	227	335	581	788	5
de	229	323	238	335	581	788	5
tabaquismo	240	323	285	335	581	788	5
y	62	334	67	346	581	788	5
eventos	69	334	99	346	581	788	5
sanitarios;	100	334	139	346	581	788	5
2)	141	334	149	346	581	788	5
Sobre	150	334	173	346	581	788	5
la	175	334	182	346	581	788	5
recaudación	183	334	230	346	581	788	5
de	232	334	242	346	581	788	5
impuestos;	243	334	285	346	581	788	5
y	62	346	67	358	581	788	5
3)	68	346	76	358	581	788	5
Impacto	77	346	108	358	581	788	5
financiero	109	346	146	358	581	788	5
general.	148	346	179	358	581	788	5
Se	180	346	191	358	581	788	5
tomaron	192	346	224	358	581	788	5
en	225	346	235	358	581	788	5
cuenta	236	346	262	358	581	788	5
como	264	346	285	358	581	788	5
medidas	62	357	95	369	581	788	5
puntuales:	97	357	136	369	581	788	5
la	138	357	145	369	581	788	5
elasticidad	146	357	187	369	581	788	5
del	188	357	200	369	581	788	5
precio	201	357	225	369	581	788	5
de	226	357	236	369	581	788	5
la	238	357	245	369	581	788	5
demanda,	246	357	285	369	581	788	5
cambios	62	369	95	381	581	788	5
en	97	369	107	381	581	788	5
los	110	369	121	381	581	788	5
niveles	124	369	151	381	581	788	5
de	154	369	164	381	581	788	5
consumo	166	369	202	381	581	788	5
y	205	369	209	381	581	788	5
los	212	369	223	381	581	788	5
cambios	226	369	258	381	581	788	5
en	261	369	271	381	581	788	5
los	274	369	285	381	581	788	5
precios.	62	380	92	392	581	788	5
El	62	403	70	415	581	788	5
impacto	73	403	103	415	581	788	5
que	105	403	120	415	581	788	5
era	122	403	134	415	581	788	5
esperado	137	403	173	415	581	788	5
para	175	403	192	415	581	788	5
los	195	403	206	415	581	788	5
diferentes	208	403	246	415	581	788	5
contextos	248	403	285	415	581	788	5
de	62	414	72	426	581	788	5
aumento	77	414	112	426	581	788	5
de	116	414	126	426	581	788	5
impuestos	131	414	172	426	581	788	5
se	176	414	186	426	581	788	5
calculó	190	414	218	426	581	788	5
de	223	414	233	426	581	788	5
la	237	414	244	426	581	788	5
siguiente	249	414	285	426	581	788	5
manera:	62	426	94	438	581	788	5
Prevalencia	104	426	149	438	581	788	5
pre	148	433	156	440	581	788	5
=	156	426	161	438	581	788	5
prevalencia	171	426	215	438	581	788	5
de	224	426	234	438	581	788	5
fumadores	244	426	285	438	581	788	5
antes	62	437	83	449	581	788	5
del	86	437	98	449	581	788	5
aumento	101	437	135	449	581	788	5
de	138	437	147	449	581	788	5
precio;	150	437	176	449	581	788	5
E	179	437	185	449	581	788	5
d	185	444	188	451	581	788	5
=	188	437	193	449	581	788	5
elasticidad	196	437	236	449	581	788	5
precio	239	437	262	449	581	788	5
de	265	437	275	449	581	788	5
la	278	437	285	449	581	788	5
demanda;	62	449	101	461	581	788	5
Δ%P=	103	449	127	461	581	788	5
diferencia	130	449	167	461	581	788	5
en	170	449	179	461	581	788	5
porcentaje	182	449	222	461	581	788	5
del	225	449	236	461	581	788	5
precio;	239	449	264	461	581	788	5
e	267	449	272	461	581	788	5
I	275	449	277	461	581	788	5
p	277	456	280	463	581	788	5
=	280	449	285	461	581	788	5
proporción	62	460	103	472	581	788	5
del	105	460	117	472	581	788	5
cambio	119	460	147	472	581	788	5
en	150	460	160	472	581	788	5
el	162	460	169	472	581	788	5
consumo,	171	460	209	472	581	788	5
con	211	460	225	472	581	788	5
consecuencias	228	460	285	472	581	788	5
en	62	472	72	484	581	788	5
la	74	472	81	484	581	788	5
prevalencia	83	472	127	484	581	788	5
del	129	472	140	484	581	788	5
ser	142	472	155	484	581	788	5
fumador	157	472	188	484	581	788	5
actual.	190	472	215	484	581	788	5
Prevalencia	69	493	106	503	581	788	5
post	106	499	114	505	581	788	5
=	115	493	119	503	581	788	5
Prevalencia	121	493	158	503	581	788	5
pre	158	499	164	505	581	788	5
+	165	493	169	503	581	788	5
(E	171	493	178	503	581	788	5
d	178	499	181	505	581	788	5
efecto	308	83	331	95	581	788	5
mayor	334	83	358	95	581	788	5
en	361	83	371	95	581	788	5
la	374	83	381	95	581	788	5
prevalencia	384	83	428	95	581	788	5
(I	431	83	437	95	581	788	5
p	436	89	439	96	581	788	5
=0,75),	439	83	466	95	581	788	5
y	469	83	474	95	581	788	5
en	477	83	487	95	581	788	5
la	490	83	497	95	581	788	5
cual	500	83	516	95	581	788	5
los	519	83	530	95	581	788	5
exfumadores	308	94	357	106	581	788	5
se	360	94	369	106	581	788	5
mantienen	371	94	411	106	581	788	5
constante	414	94	451	106	581	788	5
respecto	453	94	486	106	581	788	5
al	489	94	495	106	581	788	5
contexto	498	94	530	106	581	788	5
de	308	105	317	117	581	788	5
base	320	105	339	117	581	788	5
y	341	105	346	117	581	788	5
toda	348	105	365	117	581	788	5
la	367	105	374	117	581	788	5
disminución	377	105	422	117	581	788	5
en	424	105	434	117	581	788	5
la	437	105	443	117	581	788	5
prevalencia	446	105	490	117	581	788	5
se	492	105	501	117	581	788	5
pasa	504	105	523	117	581	788	5
a	525	105	530	117	581	788	5
los	308	117	319	129	581	788	5
no	321	117	330	129	581	788	5
tabaquistas.	332	117	379	129	581	788	5
*	184	494	189	507	581	788	5
∆%P	191	493	207	503	581	788	5
*	209	494	214	507	581	788	5
I	216	493	218	503	581	788	5
*	223	494	228	507	581	788	5
Prevalencia	230	493	267	503	581	788	5
p	218	499	220	505	581	788	5
pre	267	499	273	505	581	788	5
)	274	493	277	503	581	788	5
Para	62	516	81	528	581	788	5
la	84	516	91	528	581	788	5
traslación	94	516	132	528	581	788	5
del	135	516	147	528	581	788	5
aumento	150	516	184	528	581	788	5
de	187	516	197	528	581	788	5
impuestos	200	516	241	528	581	788	5
al	244	516	251	528	581	788	5
impacto	254	516	285	528	581	788	5
en	62	527	72	539	581	788	5
el	75	527	81	539	581	788	5
consumo	84	527	119	539	581	788	5
y	122	527	126	539	581	788	5
el	128	527	135	539	581	788	5
riesgo,	138	527	163	539	581	788	5
se	166	527	175	539	581	788	5
calcularon	178	527	217	539	581	788	5
en	219	527	229	539	581	788	5
tres	231	527	246	539	581	788	5
contextos	248	527	285	539	581	788	5
diferentes:	62	539	102	551	581	788	5
El	62	562	70	574	581	788	5
primero	73	562	104	574	581	788	5
a	107	562	112	574	581	788	5
corto	115	562	135	574	581	788	5
plazo:	138	562	162	574	581	788	5
donde	165	562	190	574	581	788	5
se	193	562	202	574	581	788	5
asume	205	562	232	574	581	788	5
que	235	562	250	574	581	788	5
la	253	562	260	574	581	788	5
mitad	263	562	285	574	581	788	5
de	62	573	72	585	581	788	5
la	75	573	82	585	581	788	5
disminución	85	573	130	585	581	788	5
del	133	573	145	585	581	788	5
consumo	147	573	183	585	581	788	5
impacta	186	573	216	585	581	788	5
en	219	573	228	585	581	788	5
la	231	573	238	585	581	788	5
prevalencia	241	573	285	585	581	788	5
(I	62	585	68	596	581	788	5
p	67	591	70	598	581	788	5
=0,5)	70	585	90	596	581	788	5
y	93	585	97	596	581	788	5
esta	100	585	117	596	581	788	5
disminución	119	585	165	596	581	788	5
se	167	585	177	596	581	788	5
transfiere	180	585	215	596	581	788	5
a	218	585	223	596	581	788	5
la	226	585	233	596	581	788	5
población	236	585	272	596	581	788	5
de	275	585	285	596	581	788	5
exfumadores.	62	596	114	608	581	788	5
A	62	619	68	631	581	788	5
mediano	69	619	101	631	581	788	5
plazo:	103	619	124	631	581	788	5
incluye	126	619	151	631	581	788	5
a	153	619	158	631	581	788	5
los	159	619	170	631	581	788	5
efectos	171	619	198	631	581	788	5
hipotéticos	199	619	238	631	581	788	5
relacionados	239	619	285	631	581	788	5
con	62	630	77	642	581	788	5
disminuir	80	630	115	642	581	788	5
el	118	630	125	642	581	788	5
número	128	630	158	642	581	788	5
de	161	630	171	642	581	788	5
cigarrillos	174	630	211	642	581	788	5
consumidos.	214	630	264	642	581	788	5
Esta	267	630	285	642	581	788	5
disminución	62	642	107	654	581	788	5
fue	111	642	123	654	581	788	5
considerada	128	642	174	654	581	788	5
en	178	642	188	654	581	788	5
forma	192	642	214	654	581	788	5
proporcional	218	642	265	654	581	788	5
a	269	642	274	654	581	788	5
la	278	642	285	654	581	788	5
disminución	62	653	106	665	581	788	5
del	109	653	120	665	581	788	5
consumo,	123	653	159	665	581	788	5
al	161	653	168	665	581	788	5
75	171	653	180	665	581	788	5
%	183	653	191	665	581	788	5
del	193	653	204	665	581	788	5
exceso	207	653	234	665	581	788	5
del	236	653	247	665	581	788	5
riesgo	250	653	273	665	581	788	5
de	275	653	285	665	581	788	5
diferencia	62	665	99	677	581	788	5
entre	103	665	123	677	581	788	5
un	127	665	137	677	581	788	5
tabaquista	141	665	181	677	581	788	5
actual	185	665	207	677	581	788	5
y	212	665	216	677	581	788	5
un	220	665	230	677	581	788	5
extabaquista,	234	665	285	677	581	788	5
asumiendo	62	676	103	688	581	788	5
que	107	676	121	688	581	788	5
25	124	676	134	688	581	788	5
%	137	676	145	688	581	788	5
del	149	676	160	688	581	788	5
riesgo	163	676	186	688	581	788	5
adicional,	189	676	224	688	581	788	5
sería	227	676	246	688	581	788	5
eliminado	249	676	285	688	581	788	5
cuando	62	688	90	700	581	788	5
la	92	688	99	700	581	788	5
persona	100	688	131	700	581	788	5
pasa	132	688	151	700	581	788	5
a	153	688	158	700	581	788	5
ser	159	688	171	700	581	788	5
un	173	688	183	700	581	788	5
exfumador	184	688	224	700	581	788	5
(24)	226	688	235	695	581	788	5
.	234	688	237	700	581	788	5
A	62	710	68	722	581	788	5
largo	70	710	90	722	581	788	5
plazo:	93	710	117	722	581	788	5
el	120	710	127	722	581	788	5
máximo	129	710	161	722	581	788	5
efecto,	163	710	190	722	581	788	5
el	193	710	200	722	581	788	5
cual	202	710	219	722	581	788	5
podría	221	710	247	722	581	788	5
aparecer	249	710	285	722	581	788	5
en	62	722	72	734	581	788	5
diez	76	722	92	734	581	788	5
años.	95	722	117	734	581	788	5
Es	120	722	131	734	581	788	5
igual	134	722	153	734	581	788	5
al	156	722	163	734	581	788	5
escenario	166	722	204	734	581	788	5
previo,	208	722	234	734	581	788	5
aunque	238	722	267	734	581	788	5
con	271	722	285	734	581	788	5
*	416	297	421	309	581	788	5
(	424	284	430	323	581	788	5
1	430	297	434	307	581	788	5
+	436	297	441	307	581	788	5
Δ%precio	449	293	483	304	581	788	5
%impuesto	445	304	485	315	581	788	5
(	486	284	493	323	581	788	5
-	494	297	497	307	581	788	5
1	499	297	504	307	581	788	5
Donde	308	332	333	344	581	788	5
Δ%R	334	332	354	344	581	788	5
es	355	332	364	344	581	788	5
el	365	332	372	344	581	788	5
cambio	373	332	401	344	581	788	5
en	402	332	412	344	581	788	5
el	413	332	420	344	581	788	5
porcentaje	421	332	461	344	581	788	5
de	462	332	472	344	581	788	5
la	473	332	480	344	581	788	5
recaudación;	481	332	530	344	581	788	5
Δ%consumo	308	344	356	356	581	788	5
es	360	344	369	356	581	788	5
el	373	344	379	356	581	788	5
cambio	383	344	411	356	581	788	5
en	414	344	424	356	581	788	5
porcentaje	428	344	468	356	581	788	5
del	471	344	483	356	581	788	5
consumo	486	344	521	356	581	788	5
a	525	344	530	356	581	788	5
esperarse	308	355	346	367	581	788	5
por	348	355	361	367	581	788	5
el	363	355	370	367	581	788	5
incremento	372	355	414	367	581	788	5
del	417	355	428	367	581	788	5
precio	430	355	454	367	581	788	5
de	456	355	466	367	581	788	5
venta;	468	355	491	367	581	788	5
Δ%precio	493	355	530	367	581	788	5
es	308	367	317	379	581	788	5
el	321	367	327	379	581	788	5
cambio	331	367	359	379	581	788	5
en	363	367	373	379	581	788	5
el	377	367	384	379	581	788	5
porcentaje	387	367	427	379	581	788	5
del	431	367	443	379	581	788	5
precio	447	367	470	379	581	788	5
de	474	367	484	379	581	788	5
la	488	367	494	379	581	788	5
venta;	498	367	522	379	581	788	5
y	526	367	530	379	581	788	5
%impuesto	308	378	350	390	581	788	5
es	354	378	363	390	581	788	5
la	366	378	373	390	581	788	5
proporción	376	378	417	390	581	788	5
del	420	378	431	390	581	788	5
precio	435	378	458	390	581	788	5
inicial	461	378	483	390	581	788	5
de	486	378	496	390	581	788	5
venta	499	378	520	390	581	788	5
al	523	378	530	390	581	788	5
público	308	390	335	401	581	788	5
que	337	390	351	401	581	788	5
se	353	390	363	401	581	788	5
relaciona	365	390	399	401	581	788	5
a	401	390	406	401	581	788	5
la	409	390	415	401	581	788	5
carga	417	390	439	401	581	788	5
impositiva.	441	390	481	401	581	788	5
IMPACTO	308	412	346	424	581	788	5
ECONÓMICO	348	412	403	424	581	788	5
GENERAL	405	412	447	424	581	788	5
Estimado	308	435	343	447	581	788	5
a	347	435	352	447	581	788	5
través	355	435	379	447	581	788	5
de	382	435	392	447	581	788	5
la	395	435	402	447	581	788	5
combinación	406	435	454	447	581	788	5
de	457	435	467	447	581	788	5
la	471	435	477	447	581	788	5
variación	481	435	515	447	581	788	5
del	518	435	530	447	581	788	5
gasto	308	447	329	459	581	788	5
sanitario	333	447	365	459	581	788	5
directo	369	447	395	459	581	788	5
que	399	447	414	459	581	788	5
es	418	447	427	459	581	788	5
atribuible	431	447	466	459	581	788	5
al	470	447	477	459	581	788	5
consumo	481	447	516	459	581	788	5
de	520	447	530	459	581	788	5
tabaco	308	458	333	470	581	788	5
calculado	336	458	372	470	581	788	5
en	375	458	385	470	581	788	5
el	387	458	394	470	581	788	5
primer	397	458	421	470	581	788	5
punto	424	458	445	470	581	788	5
con	448	458	462	470	581	788	5
la	465	458	471	470	581	788	5
variación	474	458	508	470	581	788	5
en	511	458	521	470	581	788	5
la	523	458	530	470	581	788	5
recaudación	308	470	354	482	581	788	5
por	356	470	369	482	581	788	5
los	371	470	382	482	581	788	5
impuestos.	384	470	426	482	581	788	5
RESULTADOS	308	491	386	505	581	788	5
CALIBRACIÓN	308	516	366	527	581	788	5
Y	368	516	374	527	581	788	5
VALIDACIÓN	376	516	428	527	581	788	5
Una	308	538	324	550	581	788	5
vez	326	538	340	550	581	788	5
finalizado	342	538	380	550	581	788	5
el	382	538	389	550	581	788	5
proceso	392	538	424	550	581	788	5
de	426	538	436	550	581	788	5
calibración	438	538	481	550	581	788	5
o	483	538	488	550	581	788	5
validación	490	538	530	550	581	788	5
interna,	308	550	335	562	581	788	5
la	337	550	344	562	581	788	5
tasa	346	550	362	562	581	788	5
media	364	550	387	562	581	788	5
de	389	550	399	562	581	788	5
cada	401	550	419	562	581	788	5
evento	421	550	446	562	581	788	5
prevista	448	550	477	562	581	788	5
por	479	550	492	562	581	788	5
el	494	550	500	562	581	788	5
modelo	502	550	530	562	581	788	5
se	308	561	317	573	581	788	5
encontró	320	561	355	573	581	788	5
dentro	359	561	384	573	581	788	5
del	388	561	400	573	581	788	5
+/-	403	561	414	573	581	788	5
4	417	561	422	573	581	788	5
%	425	561	433	573	581	788	5
de	437	561	447	573	581	788	5
aquellas	450	561	484	573	581	788	5
reportadas	487	561	530	573	581	788	5
oficialmente	308	573	353	585	581	788	5
para	356	573	373	585	581	788	5
el	376	573	383	585	581	788	5
país,	386	573	404	585	581	788	5
lo	407	573	414	585	581	788	5
cual	417	573	432	585	581	788	5
muestra	435	573	466	585	581	788	5
el	469	573	476	585	581	788	5
alto	479	573	492	585	581	788	5
grado	495	573	517	585	581	788	5
de	520	573	530	585	581	788	5
correlación.	308	584	350	596	581	788	5
En	351	584	362	596	581	788	5
la	363	584	369	596	581	788	5
Figura	370	584	394	596	581	788	5
1	395	584	400	596	581	788	5
pueden	401	584	429	596	581	788	5
observarse	430	584	471	596	581	788	5
las	472	584	483	596	581	788	5
predicciones	483	584	530	596	581	788	5
del	308	596	319	608	581	788	5
modelo,	321	596	351	608	581	788	5
en	353	596	363	608	581	788	5
comparación	365	596	413	608	581	788	5
con	415	596	429	608	581	788	5
las	431	596	442	608	581	788	5
estadísticas	444	596	488	608	581	788	5
nacionales	490	596	530	608	581	788	5
y	308	607	312	619	581	788	5
Globocan.	315	607	354	619	581	788	5
La	356	607	366	619	581	788	5
validación	369	607	407	619	581	788	5
externa	409	607	438	619	581	788	5
mostró	441	607	467	619	581	788	5
una	470	607	484	619	581	788	5
muy	487	607	503	619	581	788	5
buena	506	607	530	619	581	788	5
correlación	308	619	348	630	581	788	5
entre	350	619	369	630	581	788	5
los	371	619	382	630	581	788	5
resultados	384	619	423	630	581	788	5
previstos	425	619	458	630	581	788	5
por	460	619	473	630	581	788	5
el	475	619	481	630	581	788	5
modelo	484	619	511	630	581	788	5
y	514	619	518	630	581	788	5
en	520	619	530	630	581	788	5
los	308	630	318	642	581	788	5
estudios	320	630	351	642	581	788	5
epidemiológicos	353	630	412	642	581	788	5
observados.	414	630	460	642	581	788	5
MUERTES	308	653	350	665	581	788	5
Y	352	653	358	665	581	788	5
EVENTOS	360	653	401	665	581	788	5
ATRIBUIBLES	403	653	458	665	581	788	5
AL	460	653	471	665	581	788	5
TABAQUISMO	473	653	530	665	581	788	5
En	308	676	319	688	581	788	5
2015,	325	676	347	688	581	788	5
el	353	676	360	688	581	788	5
cigarrillo	366	676	401	688	581	788	5
fue	406	676	419	688	581	788	5
el	425	676	432	688	581	788	5
responsable	438	676	488	688	581	788	5
de	494	676	504	688	581	788	5
3354	510	676	530	688	581	788	5
fallecimientos	308	688	362	700	581	788	5
en	367	688	377	700	581	788	5
Paraguay.	381	688	421	700	581	788	5
Esto	426	688	444	700	581	788	5
representa	448	688	492	700	581	788	5
el	496	688	503	700	581	788	5
12	508	688	518	700	581	788	5
%	522	688	530	700	581	788	5
del	308	699	320	711	581	788	5
total	323	699	340	711	581	788	5
de	344	699	354	711	581	788	5
los	358	699	369	711	581	788	5
fallecimientos	373	699	428	711	581	788	5
que	431	699	446	711	581	788	5
ocurren	450	699	481	711	581	788	5
al	485	699	492	711	581	788	5
año.	495	699	513	711	581	788	5
Del	517	699	530	711	581	788	5
total	308	711	325	723	581	788	5
de	328	711	338	723	581	788	5
muertes	341	711	374	723	581	788	5
por	377	711	390	723	581	788	5
enfermedades	394	711	451	723	581	788	5
cardíacas	455	711	494	723	581	788	5
y	497	711	502	723	581	788	5
de	505	711	515	723	581	788	5
las	519	711	530	723	581	788	5
producidas	308	722	352	734	581	788	5
por	354	722	367	734	581	788	5
ACV	370	722	388	734	581	788	5
pueden	391	722	421	734	581	788	5
atribuirse	424	722	461	734	581	788	5
al	464	722	471	734	581	788	5
tabaquismo	474	722	520	734	581	788	5
el	523	722	530	734	581	788	5
603	513	757	530	769	581	788	5
Bardach	462	38	492	49	581	788	6
A	494	38	499	49	581	788	6
et	501	38	508	49	581	788	6
al.	510	38	519	49	581	788	6
Rev	51	39	66	48	581	788	6
Peru	68	39	88	48	581	788	6
Med	91	39	109	48	581	788	6
Exp	111	39	125	48	581	788	6
Salud	128	39	152	48	581	788	6
Publica.	155	39	189	48	581	788	6
2018;35(4):599-609.	191	39	262	48	581	788	6
45	73	84	80	93	581	788	6
40	73	93	80	103	581	788	6
35	73	103	80	112	581	788	6
30	73	113	80	122	581	788	6
25	73	122	80	131	581	788	6
20	73	132	80	141	581	788	6
15	73	141	80	151	581	788	6
10	73	151	80	160	581	788	6
5	76	161	80	170	581	788	6
0	76	170	80	180	581	788	6
Valores	241	91	260	99	581	788	6
predichos	241	98	266	106	581	788	6
por	241	106	250	113	581	788	6
el	251	106	255	113	581	788	6
modelo	241	113	260	121	581	788	6
Paraguay	241	120	266	128	581	788	6
Estadísticas	241	133	272	141	581	788	6
Nacionales	241	140	269	148	581	788	6
de	241	147	248	155	581	788	6
Paraguay	249	147	273	155	581	788	6
B)	283	83	291	94	581	788	6
35	303	83	311	93	581	788	6
Valores	288	136	299	163	581	788	6
predichos	288	99	299	134	581	788	6
Muertes	58	140	69	168	581	788	6
por	58	126	69	137	581	788	6
infarto	58	102	69	124	581	788	6
A)	51	83	59	94	581	788	6
30	303	96	311	105	581	788	6
25	303	109	311	118	581	788	6
15	303	134	311	143	581	788	6
10	303	147	311	156	581	788	6
Muertes	402	155	423	163	581	788	6
por	425	155	434	163	581	788	6
ACV	435	155	448	163	581	788	6
(Hombres)-Paraguay	449	155	505	163	581	788	6
5	307	159	311	169	581	788	6
0	307	172	311	181	581	788	6
35	84	179	91	188	581	788	6
40	94	179	101	188	581	788	6
45	104	179	111	188	581	788	6
50	114	179	121	188	581	788	6
55	124	179	131	188	581	788	6
60	134	179	141	188	581	788	6
65	144	179	152	188	581	788	6
70	154	179	162	188	581	788	6
75	164	179	172	188	581	788	6
80	174	179	182	188	581	788	6
85	184	179	192	188	581	788	6
90	194	179	202	188	581	788	6
95100	204	179	224	188	581	788	6
y	454	117	457	125	581	788	6
=0,9992x;	458	117	484	125	581	788	6
R	486	117	490	125	581	788	6
2	490	118	492	122	581	788	6
=	492	117	496	125	581	788	6
0,9998	497	117	515	125	581	788	6
20	303	121	311	131	581	788	6
0	316	181	320	190	581	788	6
5	345	181	348	190	581	788	6
10	371	181	379	190	581	788	6
Edad	139	192	154	201	581	788	6
(años)	155	192	174	201	581	788	6
D)	283	227	290	237	581	788	6
300	78	229	90	238	581	788	6
250	78	244	90	253	581	788	6
200	78	259	90	268	581	788	6
150	78	274	90	283	581	788	6
100	78	289	90	298	581	788	6
Resultado	118	241	144	249	581	788	6
del	118	247	126	255	581	788	6
modelo	127	247	146	255	581	788	6
Paraguay	118	254	143	262	581	788	6
Dinamarca	118	262	146	270	581	788	6
MONICA	118	268	141	276	581	788	6
Estudio	118	277	137	284	581	788	6
Coronel	118	283	138	291	581	788	6
Suarez	140	283	158	291	581	788	6
50	82	304	89	313	581	788	6
0	85	319	89	328	581	788	6
F)	283	376	288	384	581	788	6
800	80	392	91	401	581	788	6
500	80	404	91	413	581	788	6
Finlandia	230	410	253	418	581	788	6
MONICA	230	417	253	425	581	788	6
400	80	417	91	426	581	788	6
Rusia	230	429	245	437	581	788	6
MONICA	230	436	253	444	581	788	6
300	80	430	91	439	581	788	6
200	80	442	91	452	581	788	6
Lituania	230	449	250	457	581	788	6
MONICA	230	456	253	464	581	788	6
100	80	455	91	464	581	788	6
45-54	144	476	161	486	581	788	6
35	510	181	518	190	581	788	6
40%	299	268	312	278	581	788	6
Estudio	484	272	502	280	581	788	6
PLATINO	484	278	508	286	581	788	6
30%	299	281	312	290	581	788	6
20%	299	294	312	303	581	788	6
10%	299	307	312	316	581	788	6
35-39	315	328	332	338	581	788	6
45-49	342	328	359	338	581	788	6
55-59	369	328	386	338	581	788	6
65-69	395	328	412	338	581	788	6
75-79	422	328	439	338	581	788	6
≥	450	328	453	338	581	788	6
85	455	328	463	338	581	788	6
Grupos	367	340	389	349	581	788	6
de	390	340	398	349	581	788	6
edad	399	340	414	349	581	788	6
(años)	416	340	434	349	581	788	6
Resultado	230	384	256	392	581	788	6
del	230	391	238	399	581	788	6
modelo	239	391	258	399	581	788	6
Paraguay	230	398	255	406	581	788	6
35-44	107	476	125	486	581	788	6
30	487	181	495	190	581	788	6
Resultado	484	238	509	246	581	788	6
del	484	246	491	254	581	788	6
modelo	492	246	511	254	581	788	6
Paraguay	484	253	507	261	581	788	6
(Hombres)	484	261	510	269	581	788	6
50%	299	256	312	265	581	788	6
0%	303	320	312	329	581	788	6
35-39	98	327	115	336	581	788	6
40-44	121	327	138	336	581	788	6
45-49	144	327	161	336	581	788	6
50-54	167	327	184	336	581	788	6
55-59	190	327	207	336	581	788	6
60-64	213	327	230	336	581	788	6
65-69	236	327	253	336	581	788	6
70-74	259	327	276	336	581	788	6
700	80	379	91	388	581	788	6
0	88	468	91	477	581	788	6
25	458	181	466	190	581	788	6
60%	299	243	312	252	581	788	6
Grupos	150	339	171	348	581	788	6
de	173	339	180	348	581	788	6
edad	182	339	196	348	581	788	6
(años)	198	339	217	348	581	788	6
E)	51	376	58	385	581	788	6
20	429	181	437	190	581	788	6
70%	299	230	312	239	581	788	6
Prevalencia	289	276	298	313	581	788	6
de	289	267	298	274	581	788	6
EPOC	289	245	298	265	581	788	6
C)	51	227	58	237	581	788	6
15	400	181	408	190	581	788	6
Estadísticas	376	192	413	201	581	788	6
Nacionales	415	192	450	201	581	788	6
55-64	180	476	198	486	581	788	6
Grupos	124	491	147	500	581	788	6
de	149	491	156	500	581	788	6
edad	158	491	174	500	581	788	6
(años)	176	491	195	500	581	788	6
300	306	376	317	385	581	788	6
250	306	391	317	401	581	788	6
200	306	407	317	416	581	788	6
Resultado	482	395	507	403	581	788	6
del	508	395	515	403	581	788	6
modelo	482	401	500	409	581	788	6
Paraguay	482	407	506	415	581	788	6
150	306	423	317	432	581	788	6
Globocan	482	419	506	427	581	788	6
país	482	424	492	432	581	788	6
100	306	439	317	448	581	788	6
Globocan	482	436	506	444	581	788	6
región	482	442	497	450	581	788	6
50	310	454	317	464	581	788	6
0	313	470	317	479	581	788	6
35-39	322	479	339	488	581	788	6
45-49	351	479	368	488	581	788	6
55-59	380	479	396	488	581	788	6
65-69	408	479	425	488	581	788	6
75-79	437	479	454	488	581	788	6
Grupos	374	491	396	500	581	788	6
de	397	491	405	500	581	788	6
edad	406	491	421	500	581	788	6
(años)	423	491	441	500	581	788	6
A.	51	510	58	519	581	788	6
Calibración:	59	510	96	519	581	788	6
Número	97	510	122	519	581	788	6
anual	124	510	140	519	581	788	6
de	142	510	150	519	581	788	6
muertes	152	510	177	519	581	788	6
predicho	178	510	205	519	581	788	6
por	206	510	216	519	581	788	6
el	218	510	224	519	581	788	6
modelo	225	510	248	519	581	788	6
comparado	250	510	284	519	581	788	6
con	286	510	297	519	581	788	6
las	299	510	308	519	581	788	6
estadísticas	309	510	346	519	581	788	6
nacionales	347	510	380	519	581	788	6
y	382	510	385	519	581	788	6
Globocan.	387	510	419	519	581	788	6
Ejemplo:	420	510	447	519	581	788	6
Infarto	449	510	468	519	581	788	6
de	470	510	478	519	581	788	6
miocardio	479	510	509	519	581	788	6
en	511	510	519	519	581	788	6
mujeres	51	518	75	527	581	788	6
B.	51	527	58	536	581	788	6
Correlación	60	527	95	536	581	788	6
entre	97	527	113	536	581	788	6
los	115	527	124	536	581	788	6
valores	126	527	148	536	581	788	6
predichos	150	527	180	536	581	788	6
por	182	527	192	536	581	788	6
el	195	527	200	536	581	788	6
modelo	202	527	225	536	581	788	6
y	227	527	231	536	581	788	6
los	233	527	242	536	581	788	6
valores	244	527	266	536	581	788	6
esperados	268	527	300	536	581	788	6
de	303	527	310	536	581	788	6
acuerdo	312	527	337	536	581	788	6
a	340	527	343	536	581	788	6
estadísticas	346	527	382	536	581	788	6
nacionales.	384	527	419	536	581	788	6
Ejemplo:	421	527	448	536	581	788	6
muertes	450	527	475	536	581	788	6
por	477	527	487	536	581	788	6
accidente	489	527	519	536	581	788	6
cerebro	51	535	74	544	581	788	6
vascular	76	535	102	544	581	788	6
en	104	535	111	544	581	788	6
hombres	113	535	140	544	581	788	6
Validación	51	543	82	553	581	788	6
externa	84	543	107	553	581	788	6
con	109	543	120	553	581	788	6
estudios	122	543	147	553	581	788	6
epidemiológicos	149	543	198	553	581	788	6
seleccionados	200	543	244	553	581	788	6
en	245	543	253	553	581	788	6
hombres	255	543	282	553	581	788	6
(C,	283	543	293	553	581	788	6
D,	294	543	301	553	581	788	6
E,	303	543	310	553	581	788	6
F)	312	543	318	553	581	788	6
C.	51	552	58	561	581	788	6
Incidencia	60	552	91	561	581	788	6
de	92	552	100	561	581	788	6
infarto	102	552	121	561	581	788	6
predicho	123	552	149	561	581	788	6
por	151	552	161	561	581	788	6
el	163	552	168	561	581	788	6
modelo	170	552	192	561	581	788	6
comparado	194	552	229	561	581	788	6
con	230	552	241	561	581	788	6
el	243	552	249	561	581	788	6
estudio	250	552	273	561	581	788	6
de	274	552	282	561	581	788	6
incidencia	284	552	314	561	581	788	6
de	316	552	324	561	581	788	6
base	326	552	341	561	581	788	6
poblacional:	342	552	379	561	581	788	6
Danish	381	552	402	561	581	788	6
WHO	404	552	421	561	581	788	6
MONICA	423	552	450	561	581	788	6
study	452	552	468	561	581	788	6
register,	470	552	494	561	581	788	6
(EM27)	496	552	519	561	581	788	6
y	51	560	55	569	581	788	6
Estudio	56	560	79	569	581	788	6
de	81	560	89	569	581	788	6
incidencia	91	560	121	569	581	788	6
de	123	560	131	569	581	788	6
infarto	132	560	151	569	581	788	6
en	153	560	161	569	581	788	6
Argentina	162	560	192	569	581	788	6
(Coronel	194	560	220	569	581	788	6
Suarez)	222	560	246	569	581	788	6
(EM29,30)	248	560	280	569	581	788	6
D.	51	569	58	578	581	788	6
Prevalencia	60	569	96	578	581	788	6
de	98	569	106	578	581	788	6
EPOC	108	569	127	578	581	788	6
predicha	129	569	156	578	581	788	6
por	158	569	168	578	581	788	6
el	170	569	175	578	581	788	6
modelo	177	569	200	578	581	788	6
comparado	202	569	236	578	581	788	6
con	239	569	250	578	581	788	6
la	252	569	257	578	581	788	6
prevalencia	259	569	294	578	581	788	6
reportada	296	569	326	578	581	788	6
por	328	569	338	578	581	788	6
el	340	569	345	578	581	788	6
estudio	347	569	369	578	581	788	6
Platino	371	569	392	578	581	788	6
(PLATINO	395	569	426	578	581	788	6
Latin	428	569	443	578	581	788	6
American	444	569	474	578	581	788	6
Project	476	569	497	578	581	788	6
for	499	569	507	578	581	788	6
the	509	569	519	578	581	788	6
Investigation	51	577	89	586	581	788	6
of	91	577	97	586	581	788	6
Obstructive	99	577	134	586	581	788	6
Lung	135	577	151	586	581	788	6
Disease)	153	577	180	586	581	788	6
(EM31)	181	577	204	586	581	788	6
E.	51	585	58	595	581	788	6
Incidencia	60	585	91	595	581	788	6
de	94	585	101	595	581	788	6
Accidente	104	585	134	595	581	788	6
Cerebro	136	585	161	595	581	788	6
Vascular	164	585	190	595	581	788	6
(ACV)	193	585	212	595	581	788	6
predicha	214	585	241	595	581	788	6
por	243	585	253	595	581	788	6
el	256	585	261	595	581	788	6
modelo	264	585	286	595	581	788	6
comparado	289	585	323	595	581	788	6
con	326	585	337	595	581	788	6
el	340	585	345	595	581	788	6
WHO	348	585	365	595	581	788	6
MONICA	367	585	395	595	581	788	6
study	397	585	414	595	581	788	6
register	416	585	439	595	581	788	6
en	442	585	450	595	581	788	6
países	452	585	473	595	581	788	6
seleccionados	475	585	519	595	581	788	6
(Finland	51	594	76	603	581	788	6
WHO	77	594	94	603	581	788	6
MONICA	96	594	124	603	581	788	6
study	125	594	141	603	581	788	6
register	143	594	166	603	581	788	6
North	167	594	184	603	581	788	6
Karelia	186	594	207	603	581	788	6
province,	209	594	237	603	581	788	6
Russia	238	594	259	603	581	788	6
WHO	261	594	278	603	581	788	6
MONICA	279	594	307	603	581	788	6
study	308	594	325	603	581	788	6
register	326	594	349	603	581	788	6
Novosibirsk	351	594	386	603	581	788	6
city,	388	594	399	603	581	788	6
Lithuania	401	594	429	603	581	788	6
WHO	430	594	447	603	581	788	6
MONICA	449	594	477	603	581	788	6
study	478	594	494	603	581	788	6
register	496	594	519	603	581	788	6
Kaunas	51	602	74	611	581	788	6
city)	76	602	89	611	581	788	6
(EM28)	91	602	113	611	581	788	6
F.	51	611	56	620	581	788	6
Tasa	58	611	73	620	581	788	6
de	75	611	83	620	581	788	6
mortalidad	85	611	117	620	581	788	6
por	119	611	129	620	581	788	6
cáncer	131	611	151	620	581	788	6
de	153	611	161	620	581	788	6
pulmón	163	611	186	620	581	788	6
predicha	188	611	214	620	581	788	6
por	216	611	226	620	581	788	6
el	228	611	233	620	581	788	6
modelo	235	611	258	620	581	788	6
comparado	260	611	294	620	581	788	6
con	296	611	307	620	581	788	6
las	309	611	318	620	581	788	6
estimaciones	320	611	360	620	581	788	6
realizadas	362	611	394	620	581	788	6
por	396	611	406	620	581	788	6
la	407	611	413	620	581	788	6
International	415	611	453	620	581	788	6
Agency	454	611	477	620	581	788	6
for	479	611	487	620	581	788	6
Research	489	611	519	620	581	788	6
on	51	619	59	628	581	788	6
Cancer	61	619	83	628	581	788	6
(IARC)	85	619	106	628	581	788	6
(EM16,17)	107	619	140	628	581	788	6
Las	51	627	62	637	581	788	6
referencias	64	627	98	637	581	788	6
bibliográficas	100	627	140	637	581	788	6
mencionadas	142	627	182	637	581	788	6
corresponden	184	627	226	637	581	788	6
al	228	627	233	637	581	788	6
estudio	235	627	257	637	581	788	6
metodológico	259	627	300	637	581	788	6
(EM)	302	627	317	637	581	788	6
publicado	319	627	348	637	581	788	6
por	350	627	360	637	581	788	6
Pichon-Riviere	362	627	406	637	581	788	6
et	408	627	414	637	581	788	6
al.	416	627	423	637	581	788	6
(14)	425	628	432	633	581	788	6
Figura	51	644	75	655	581	788	6
1.	77	644	84	655	581	788	6
Consistencia	86	644	131	655	581	788	6
interna,	133	644	159	655	581	788	6
calibración	161	644	198	655	581	788	6
y	200	644	204	655	581	788	6
validación	207	644	241	655	581	788	6
externa	243	644	270	655	581	788	6
del	272	644	282	655	581	788	6
modelo	284	644	310	655	581	788	6
de	312	644	321	655	581	788	6
simulación	323	644	360	655	581	788	6
de	362	644	371	655	581	788	6
carga	373	644	393	655	581	788	6
de	395	644	404	655	581	788	6
enfermedad	406	644	448	655	581	788	6
en	450	644	459	655	581	788	6
Paraguay,	461	644	496	655	581	788	6
2015	498	644	515	655	581	788	6
19	51	676	61	688	581	788	6
%	63	676	71	688	581	788	6
y	73	676	78	688	581	788	6
el	80	676	87	688	581	788	6
15	89	676	99	688	581	788	6
%,	101	676	112	688	581	788	6
respectivamente.	114	676	182	688	581	788	6
Estos	184	676	207	688	581	788	6
valores	209	676	238	688	581	788	6
son	240	676	254	688	581	788	6
más	257	676	274	688	581	788	6
elevados	51	687	87	699	581	788	6
en	91	687	101	699	581	788	6
las	106	687	117	699	581	788	6
patologías	122	687	163	699	581	788	6
respiratorias	168	687	217	699	581	788	6
como	222	687	244	699	581	788	6
EPOC	248	687	274	699	581	788	6
(77	51	699	64	711	581	788	6
%)	67	699	78	711	581	788	6
y	81	699	85	711	581	788	6
cáncer	88	699	115	711	581	788	6
pulmonar	118	699	156	711	581	788	6
(83	158	699	171	711	581	788	6
%).	174	699	188	711	581	788	6
También,	190	699	227	711	581	788	6
el	230	699	237	711	581	788	6
16	240	699	250	711	581	788	6
%	253	699	261	711	581	788	6
de	264	699	274	711	581	788	6
las	51	710	63	722	581	788	6
neumonías	65	710	110	722	581	788	6
y	113	710	117	722	581	788	6
el	120	710	127	722	581	788	6
29	130	710	140	722	581	788	6
%	143	710	151	722	581	788	6
de	153	710	163	722	581	788	6
las	166	710	178	722	581	788	6
muertes	181	710	213	722	581	788	6
por	216	710	229	722	581	788	6
otros	232	710	252	722	581	788	6
tipos	255	710	274	722	581	788	6
de	51	722	61	734	581	788	6
cánceres	64	722	100	734	581	788	6
se	103	722	112	734	581	788	6
atribuyen	115	722	152	734	581	788	6
al	154	722	161	734	581	788	6
hábito	164	722	188	734	581	788	6
tabáquico	191	722	230	734	581	788	6
(Tabla	232	722	257	734	581	788	6
2).	259	722	270	734	581	788	6
604	50	757	67	769	581	788	6
Anualmente,	296	676	347	688	581	788	6
el	350	676	357	688	581	788	6
consumo	360	676	397	688	581	788	6
de	400	676	410	688	581	788	6
tabaco	413	676	440	688	581	788	6
es	444	676	453	688	581	788	6
responsable	456	676	505	688	581	788	6
de	509	676	519	688	581	788	6
22	296	687	306	699	581	788	6
386	308	687	323	699	581	788	6
eventos	325	687	357	699	581	788	6
en	359	687	369	699	581	788	6
el	371	687	378	699	581	788	6
país.	380	687	400	699	581	788	6
De	402	687	413	699	581	788	6
estos,	415	687	439	699	581	788	6
9075	442	687	462	699	581	788	6
corresponden	464	687	519	699	581	788	6
a	296	699	301	711	581	788	6
infartos	305	699	333	711	581	788	6
y	336	699	341	711	581	788	6
otras	344	699	363	711	581	788	6
enfermedades	367	699	422	711	581	788	6
cardíacas,	425	699	465	711	581	788	6
1414	468	699	488	711	581	788	6
a	491	699	496	711	581	788	6
ACV,	499	699	519	711	581	788	6
1410	296	710	316	722	581	788	6
a	319	710	324	722	581	788	6
nuevos	327	710	355	722	581	788	6
diagnósticos	358	710	405	722	581	788	6
de	408	710	418	722	581	788	6
cáncer	421	710	447	722	581	788	6
por	450	710	463	722	581	788	6
año	466	710	481	722	581	788	6
y	484	710	488	722	581	788	6
10	491	710	501	722	581	788	6
385	504	710	519	722	581	788	6
a	296	722	301	734	581	788	6
EPOC.	304	722	331	734	581	788	6
La	334	722	343	734	581	788	6
fracción	346	722	376	734	581	788	6
atribuible	379	722	413	734	581	788	6
al	416	722	423	734	581	788	6
cáncer	425	722	451	734	581	788	6
es	454	722	463	734	581	788	6
de	466	722	476	734	581	788	6
83	478	722	488	734	581	788	6
%	491	722	499	734	581	788	6
para	501	722	519	734	581	788	6
Consecuencias	369	38	425	49	581	788	7
del	427	38	438	49	581	788	7
tabaquismo	440	38	482	49	581	788	7
en	484	38	493	49	581	788	7
Paraguay	495	38	530	49	581	788	7
Rev	62	40	77	49	581	788	7
Peru	80	40	99	49	581	788	7
Med	102	40	120	49	581	788	7
Exp	123	40	136	49	581	788	7
Salud	139	40	164	49	581	788	7
Publica.	166	40	200	49	581	788	7
2018;35(4):599-609.	202	40	273	49	581	788	7
Tabla	62	82	85	95	581	788	7
2.	88	82	95	95	581	788	7
Muertes,	98	83	133	95	581	788	7
eventos	135	83	167	95	581	788	7
y	169	83	174	95	581	788	7
costos	176	83	202	95	581	788	7
asociados	205	83	245	95	581	788	7
y	248	83	252	95	581	788	7
atribuibles	255	83	296	95	581	788	7
al	298	83	305	95	581	788	7
tabaquismo	308	83	354	95	581	788	7
en	357	83	367	95	581	788	7
Paraguay,	369	83	410	95	581	788	7
2015	412	83	432	95	581	788	7
Patología	66	124	101	135	581	788	7
asociada	103	124	136	135	581	788	7
al	138	124	145	135	581	788	7
tabaquismo	66	133	110	145	581	788	7
Muertes	196	124	225	135	581	788	7
totales	198	133	223	145	581	788	7
Muertes	248	117	278	128	581	788	7
Atribuibles	243	126	283	138	581	788	7
Eventos	306	124	336	135	581	788	7
totales	309	133	333	145	581	788	7
Eventos	361	117	391	128	581	788	7
atribuibles	357	126	395	138	581	788	7
n	246	150	251	161	581	788	7
%	276	150	283	161	581	788	7
n	361	150	366	161	581	788	7
%	388	150	395	161	581	788	7
Infarto	66	164	88	174	581	788	7
agudo	90	164	112	174	581	788	7
de	114	164	122	174	581	788	7
miocardio	124	164	158	174	581	788	7
(IAM)	159	164	178	174	581	788	7
2870	202	164	219	174	581	788	7
573	242	164	255	174	581	788	7
20	275	164	284	174	581	788	7
18	309	164	318	174	581	788	7
959	320	164	333	174	581	788	7
5077	355	164	372	174	581	788	7
27	388	164	396	174	581	788	7
Síndrome	66	178	100	188	581	788	7
coronário	102	178	134	188	581	788	7
agudo	136	178	157	188	581	788	7
no	159	178	168	188	581	788	7
IAM	170	178	184	188	581	788	7
519	204	178	217	188	581	788	7
94	244	178	252	188	581	788	7
18	275	178	284	188	581	788	7
17	309	178	318	188	581	788	7
669	320	178	333	188	581	788	7
3972	355	178	372	188	581	788	7
22	388	178	396	188	581	788	7
Muerte	66	191	90	202	581	788	7
cardiovascular	92	191	142	202	581	788	7
de	144	191	152	202	581	788	7
causa	154	191	175	202	581	788	7
no	66	201	75	212	581	788	7
isquémica	77	201	112	212	581	788	7
184	204	196	217	207	581	788	7
26	244	196	252	207	581	788	7
14	275	196	284	207	581	788	7
184	314	196	328	207	581	788	7
26	359	196	368	207	581	788	7
14	388	196	396	207	581	788	7
Accidente	66	215	100	226	581	788	7
cerebrovascular	102	215	157	226	581	788	7
1770	202	215	219	226	581	788	7
270	242	215	255	226	581	788	7
15	275	215	284	226	581	788	7
8433	312	215	330	226	581	788	7
1414	355	215	372	226	581	788	7
Cáncer	66	229	91	239	581	788	7
de	93	229	102	239	581	788	7
pulmón	104	229	129	239	581	788	7
728	204	229	217	239	581	788	7
607	242	229	255	239	581	788	7
83	275	229	284	239	581	788	7
772	314	229	328	239	581	788	7
Neumonía	66	243	102	253	581	788	7
52	206	243	215	253	581	788	7
8	246	243	250	253	581	788	7
16	275	243	284	253	581	788	7
625	314	243	328	253	581	788	7
1174	202	261	219	272	581	788	7
907	242	261	255	272	581	788	7
77	275	261	284	272	581	788	7
14	309	261	318	272	581	788	7
887	320	261	333	272	581	788	7
Cáncer	66	280	91	290	581	788	7
de	93	280	102	290	581	788	7
boca	104	280	121	290	581	788	7
y	123	280	127	290	581	788	7
faringe	129	280	152	290	581	788	7
39	206	280	215	290	581	788	7
26	244	280	252	290	581	788	7
67	275	280	284	290	581	788	7
Cáncer	66	294	91	304	581	788	7
de	93	294	102	304	581	788	7
esófago	104	294	131	304	581	788	7
158	204	294	217	304	581	788	7
108	242	294	255	304	581	788	7
Cáncer	66	307	91	318	581	788	7
de	93	307	102	318	581	788	7
estómago	104	307	138	318	581	788	7
314	204	307	217	318	581	788	7
75	244	307	252	318	581	788	7
Cáncer	66	321	91	332	581	788	7
de	93	321	102	332	581	788	7
páncreas	104	321	136	332	581	788	7
285	204	321	217	332	581	788	7
Cáncer	66	335	91	346	581	788	7
de	93	335	102	346	581	788	7
riñón	104	335	121	346	581	788	7
52	206	335	215	346	581	788	7
Cáncer	66	349	91	360	581	788	7
de	93	349	102	360	581	788	7
laringe	104	349	127	360	581	788	7
Leucemia	66	363	100	373	581	788	7
Costos	419	114	445	125	581	788	7
totales	419	124	444	135	581	788	7
(millones	409	133	443	145	581	788	7
de	445	133	454	145	581	788	7
PYG)	422	143	441	154	581	788	7
Costos	481	107	508	118	581	788	7
atribuibles	475	117	514	128	581	788	7
(millones	472	126	506	138	581	788	7
de	508	126	517	138	581	788	7
PYG)	485	136	504	147	581	788	7
n	478	150	482	161	581	788	7
%	512	150	519	161	581	788	7
2	413	182	418	193	581	788	7
736	420	182	433	193	581	788	7
683	435	182	448	193	581	788	7
†	447	183	450	189	581	788	7
641	465	182	478	193	581	788	7
603	480	182	493	193	581	788	7
†	493	183	495	189	581	788	7
23	511	182	520	193	581	788	7
17	388	215	396	226	581	788	7
573	418	215	431	226	581	788	7
502	433	215	446	226	581	788	7
108	466	215	479	226	581	788	7
257	481	215	494	226	581	788	7
19	511	215	520	226	581	788	7
644	357	229	370	239	581	788	7
83	388	229	396	239	581	788	7
108	418	229	431	239	581	788	7
246	433	229	446	239	581	788	7
90	468	229	477	239	581	788	7
526	479	229	492	239	581	788	7
74	511	229	520	239	581	788	7
102	357	243	370	253	581	788	7
16	388	243	396	253	581	788	7
2814	423	243	440	253	581	788	7
458	473	243	486	253	581	788	7
16	511	243	520	253	581	788	7
10	352	261	360	272	581	788	7
385	362	261	375	272	581	788	7
70	388	261	396	272	581	788	7
595	418	261	431	272	581	788	7
775	433	261	446	272	581	788	7
440	466	261	479	272	581	788	7
400	481	261	494	272	581	788	7
84	511	261	520	272	581	788	7
105	314	280	327	290	581	788	7
71	359	280	368	290	581	788	7
68	388	280	396	290	581	788	7
68	275	294	284	304	581	788	7
170	314	294	328	304	581	788	7
115	357	294	370	304	581	788	7
68	388	294	396	304	581	788	7
24	275	307	284	318	581	788	7
409	314	307	328	318	581	788	7
97	359	307	368	318	581	788	7
24	388	307	396	318	581	788	7
59	244	321	252	332	581	788	7
21	275	321	284	332	581	788	7
296	314	321	328	332	581	788	7
61	359	321	368	332	581	788	7
21	388	321	396	332	581	788	7
16	244	335	252	346	581	788	7
31	275	335	284	346	581	788	7
90	317	335	325	346	581	788	7
30	359	335	368	346	581	788	7
33	388	335	396	346	581	788	7
381	416	335	429	346	581	788	7
732	431	335	444	346	581	788	7
‡	444	336	447	342	581	788	7
107	465	335	478	346	581	788	7
000	480	335	493	346	581	788	7
‡	493	336	495	342	581	788	7
28	511	335	520	346	581	788	7
139	204	349	217	360	581	788	7
115	242	349	254	360	581	788	7
82	275	349	284	360	581	788	7
280	314	349	328	360	581	788	7
232	357	349	370	360	581	788	7
83	388	349	396	360	581	788	7
211	204	363	217	373	581	788	7
39	244	363	252	373	581	788	7
18	275	363	284	373	581	788	7
228	314	363	328	373	581	788	7
42	359	363	368	373	581	788	7
18	388	363	396	373	581	788	7
Cáncer	66	377	91	387	581	788	7
de	93	377	102	387	581	788	7
vejiga	104	377	124	387	581	788	7
44	206	377	215	387	581	788	7
20	244	377	252	387	581	788	7
45	275	377	284	387	581	788	7
143	314	377	328	387	581	788	7
64	359	377	368	387	581	788	7
45	388	377	396	387	581	788	7
Cáncer	66	390	91	401	581	788	7
de	93	390	102	401	581	788	7
cuello	104	390	124	401	581	788	7
de	126	390	135	401	581	788	7
útero	137	390	154	401	581	788	7
426	204	390	217	401	581	788	7
27	244	390	252	401	581	788	7
6	277	390	282	401	581	788	7
865	314	390	328	401	581	788	7
55	359	390	368	401	581	788	7
6	390	390	394	401	581	788	7
Tabaquismo	66	404	108	415	581	788	7
pasivo	110	404	132	415	581	788	7
y	134	404	138	415	581	788	7
otras	140	404	157	415	581	788	7
causas	159	404	184	415	581	788	7
386	204	404	217	415	581	788	7
386	242	404	255	415	581	788	7
100	273	404	286	415	581	788	7
NC	315	404	327	415	581	788	7
NC	358	404	369	415	581	788	7
NC	386	404	398	415	581	788	7
NC	426	404	437	415	581	788	7
180	466	404	479	415	581	788	7
472	481	404	494	415	581	788	7
100	509	404	522	415	581	788	7
Total	66	418	83	429	581	788	7
por	85	418	96	429	581	788	7
patologías	98	418	133	429	581	788	7
asociadas	135	418	170	429	581	788	7
al	172	418	178	429	581	788	7
tabaquismo	66	428	106	438	581	788	7
9351	202	423	219	434	581	788	7
3354	239	423	257	434	581	788	7
36	275	423	284	434	581	788	7
64	309	423	318	434	581	788	7
115	320	423	333	434	581	788	7
22	352	423	360	434	581	788	7
386	362	423	375	434	581	788	7
35	388	423	396	434	581	788	7
4	415	423	419	434	581	788	7
398	421	423	434	434	581	788	7
752	436	423	449	434	581	788	7
1	463	423	467	434	581	788	7
568	469	423	482	434	581	788	7
716	484	423	497	434	581	788	7
36	511	423	520	434	581	788	7
Enfermedad	66	256	108	267	581	788	7
pulmonar	110	256	143	267	581	788	7
obstructiva	145	256	182	267	581	788	7
crónica	66	266	91	277	581	788	7
*	62	446	65	455	581	788	7
Tasa	67	446	82	455	581	788	7
de	84	446	91	455	581	788	7
cambio:	93	446	118	455	581	788	7
1USD	120	446	138	455	581	788	7
=	140	446	145	455	581	788	7
5	146	446	150	455	581	788	7
787	152	446	164	455	581	788	7
guaraníes	166	446	197	455	581	788	7
(diciembre	199	446	232	455	581	788	7
2015)	234	446	252	455	581	788	7
†	62	455	65	460	581	788	7
El	67	454	73	463	581	788	7
monto	75	454	95	463	581	788	7
expresado	97	454	130	463	581	788	7
corresponde	132	454	171	463	581	788	7
globalmente	173	454	211	463	581	788	7
a	213	454	217	463	581	788	7
infarto	220	454	239	463	581	788	7
agudo	241	454	261	463	581	788	7
de	263	454	271	463	581	788	7
miocardio	273	454	303	463	581	788	7
(IAM),	305	454	325	463	581	788	7
síndrome	327	454	356	463	581	788	7
coronario	358	454	387	463	581	788	7
no	390	454	397	463	581	788	7
IAM	400	454	412	463	581	788	7
y	414	454	418	463	581	788	7
muerte	420	454	442	463	581	788	7
cardiovascular	444	454	489	463	581	788	7
de	491	454	499	463	581	788	7
causa	501	454	520	463	581	788	7
no	522	454	530	463	581	788	7
isquémica	62	462	94	472	581	788	7
‡	62	471	65	477	581	788	7
El	67	471	73	480	581	788	7
monto	75	471	94	480	581	788	7
expresado	96	471	129	480	581	788	7
corresponde	131	471	170	480	581	788	7
globalmente	172	471	210	480	581	788	7
a	212	471	216	480	581	788	7
todos	218	471	235	480	581	788	7
los	237	471	246	480	581	788	7
cánceres	247	471	276	480	581	788	7
considerados	278	471	319	480	581	788	7
PYG:	62	479	79	489	581	788	7
guaraníes,	81	479	114	489	581	788	7
USD:	116	479	133	489	581	788	7
dólares	135	479	158	489	581	788	7
estadounidenses,	160	479	214	489	581	788	7
NC:	216	479	228	489	581	788	7
no	230	479	238	489	581	788	7
corresponde	240	479	279	489	581	788	7
pulmón	62	504	91	516	581	788	7
y	94	504	98	516	581	788	7
laringe,	101	504	129	516	581	788	7
de	132	504	142	516	581	788	7
68	145	504	155	516	581	788	7
%	158	504	166	516	581	788	7
en	169	504	179	516	581	788	7
los	182	504	193	516	581	788	7
de	196	504	205	516	581	788	7
boca	209	504	227	516	581	788	7
o	230	504	235	516	581	788	7
faringe	238	504	265	516	581	788	7
y	268	504	272	516	581	788	7
en	275	504	285	516	581	788	7
cáncer	62	516	88	528	581	788	7
de	91	516	101	528	581	788	7
esófago,	104	516	137	528	581	788	7
siendo	140	516	166	528	581	788	7
además	169	516	199	528	581	788	7
importante	203	516	243	528	581	788	7
en	246	516	256	528	581	788	7
cáncer	259	516	285	528	581	788	7
de	62	528	72	540	581	788	7
estómago,	74	528	114	540	581	788	7
renal	116	528	136	540	581	788	7
y	138	528	142	540	581	788	7
de	144	528	154	540	581	788	7
páncreas	156	528	191	540	581	788	7
(Tabla	194	528	217	540	581	788	7
2).	219	528	229	540	581	788	7
El	62	552	70	564	581	788	7
impacto	73	552	103	564	581	788	7
difiere	105	552	128	564	581	788	7
para	131	552	148	564	581	788	7
ambos	151	552	177	564	581	788	7
sexos:	180	552	204	564	581	788	7
en	207	552	217	564	581	788	7
hombres,	219	552	255	564	581	788	7
37,4	257	552	274	564	581	788	7
%	277	552	285	564	581	788	7
de	62	564	72	576	581	788	7
las	75	564	86	576	581	788	7
muertes	88	564	121	576	581	788	7
y	123	564	128	576	581	788	7
45	130	564	140	576	581	788	7
%	142	564	150	576	581	788	7
de	152	564	162	576	581	788	7
los	165	564	176	576	581	788	7
eventos	178	564	210	576	581	788	7
por	212	564	225	576	581	788	7
enfermedades	227	564	285	576	581	788	7
son	62	576	76	588	581	788	7
atribuibles	79	576	117	588	581	788	7
al	119	576	126	588	581	788	7
tabaquismo;	128	576	175	588	581	788	7
y	177	576	181	588	581	788	7
en	184	576	193	588	581	788	7
mujeres,	196	576	228	588	581	788	7
dichos	231	576	255	588	581	788	7
valores	257	576	285	588	581	788	7
son	62	588	76	600	581	788	7
30,4	78	588	95	600	581	788	7
%	97	588	105	600	581	788	7
y	107	588	111	600	581	788	7
20	113	588	123	600	581	788	7
%,	125	588	135	600	581	788	7
respectivamente.	137	588	202	600	581	788	7
AÑOS	62	612	87	624	581	788	7
DE	89	612	102	624	581	788	7
VIDA	104	612	124	624	581	788	7
PERDIDOS	126	612	171	624	581	788	7
Y	173	612	179	624	581	788	7
CALIDAD	181	612	218	624	581	788	7
DE	221	612	233	624	581	788	7
VIDA	235	612	255	624	581	788	7
ASOCIADOS	62	624	114	636	581	788	7
AL	116	624	127	636	581	788	7
CONSUMO	128	624	174	636	581	788	7
DE	176	624	188	636	581	788	7
TABACO	190	624	226	636	581	788	7
Los	62	648	76	660	581	788	7
varones	78	648	109	660	581	788	7
tabaquistas	110	648	154	660	581	788	7
tienen	156	648	179	660	581	788	7
una	181	648	195	660	581	788	7
esperanza	197	648	237	660	581	788	7
de	239	648	249	660	581	788	7
vida	250	648	266	660	581	788	7
5,56	268	648	285	660	581	788	7
años	62	660	81	672	581	788	7
menor	84	660	108	672	581	788	7
que	111	660	126	672	581	788	7
los	128	660	139	672	581	788	7
que	142	660	156	672	581	788	7
no	159	660	169	672	581	788	7
tienen	171	660	195	672	581	788	7
el	197	660	204	672	581	788	7
hábito,	207	660	232	672	581	788	7
mientras	235	660	268	672	581	788	7
que	270	660	285	672	581	788	7
en	62	672	72	684	581	788	7
los	75	672	86	684	581	788	7
extabaquistas	89	672	142	684	581	788	7
la	145	672	152	684	581	788	7
reducción	155	672	192	684	581	788	7
es	195	672	205	684	581	788	7
de	208	672	218	684	581	788	7
2,4	221	672	233	684	581	788	7
años.	236	672	257	684	581	788	7
En	260	672	271	684	581	788	7
las	274	672	285	684	581	788	7
mujeres	62	684	93	696	581	788	7
ocurre	96	684	120	696	581	788	7
también	124	684	154	696	581	788	7
algo	157	684	174	696	581	788	7
similar,	177	684	203	696	581	788	7
siendo	206	684	232	696	581	788	7
la	235	684	242	696	581	788	7
esperanza	245	684	285	696	581	788	7
de	62	696	72	708	581	788	7
vida	77	696	93	708	581	788	7
entre	97	696	117	708	581	788	7
fumadoras	122	696	162	708	581	788	7
6,05	167	696	184	708	581	788	7
años	189	696	207	708	581	788	7
menor	212	696	237	708	581	788	7
que	241	696	256	708	581	788	7
en	261	696	270	708	581	788	7
no	275	696	285	708	581	788	7
tabaquistas	62	708	106	720	581	788	7
y	109	708	113	720	581	788	7
2,22	116	708	133	720	581	788	7
en	135	708	145	720	581	788	7
las	148	708	159	720	581	788	7
exfumadoras	161	708	211	720	581	788	7
con	214	708	228	720	581	788	7
respecto	231	708	264	720	581	788	7
a	266	708	271	720	581	788	7
las	274	708	285	720	581	788	7
que	62	720	77	732	581	788	7
no	79	720	89	732	581	788	7
son	91	720	105	732	581	788	7
fumadoras.	107	720	150	732	581	788	7
Los	308	504	322	516	581	788	7
años	324	504	343	516	581	788	7
de	345	504	355	516	581	788	7
vidas	357	504	377	516	581	788	7
perdidos	380	504	413	516	581	788	7
(AVP)	415	504	437	516	581	788	7
por	440	504	452	516	581	788	7
consumo	455	504	490	516	581	788	7
de	492	504	502	516	581	788	7
tabaco	504	504	530	516	581	788	7
por	308	515	320	527	581	788	7
año	322	515	337	527	581	788	7
fueron	339	515	363	527	581	788	7
78	365	515	375	527	581	788	7
295,	377	515	394	527	581	788	7
el	396	515	403	527	581	788	7
67	405	515	415	527	581	788	7
%	417	515	425	527	581	788	7
de	427	515	437	527	581	788	7
los	439	515	450	527	581	788	7
AVP	451	515	468	527	581	788	7
fue	470	515	482	527	581	788	7
por	484	515	497	527	581	788	7
muertes	499	515	530	527	581	788	7
prematuras	308	527	351	539	581	788	7
y	353	527	358	539	581	788	7
33	360	527	370	539	581	788	7
%	372	527	380	539	581	788	7
por	382	527	395	539	581	788	7
vivir	397	527	412	539	581	788	7
en	414	527	424	539	581	788	7
condiciones	427	527	472	539	581	788	7
subóptimas	474	527	518	539	581	788	7
en	520	527	530	539	581	788	7
cuanto	308	538	334	550	581	788	7
a	336	538	341	550	581	788	7
la	343	538	350	550	581	788	7
calidad	352	538	380	550	581	788	7
de	382	538	391	550	581	788	7
vida	393	538	410	550	581	788	7
relacionada	411	538	457	550	581	788	7
en	459	538	469	550	581	788	7
salud	471	538	492	550	581	788	7
.	494	538	496	550	581	788	7
Del	498	538	511	550	581	788	7
total	513	538	530	550	581	788	7
de	308	550	317	562	581	788	7
estos	319	550	340	562	581	788	7
AVP,	341	550	359	562	581	788	7
18	361	550	370	562	581	788	7
238	372	550	387	562	581	788	7
se	388	550	398	562	581	788	7
pierden	399	550	428	562	581	788	7
en	430	550	439	562	581	788	7
mujeres	441	550	472	562	581	788	7
y	473	550	478	562	581	788	7
más	480	550	496	562	581	788	7
del	498	550	509	562	581	788	7
triple	511	550	530	562	581	788	7
(60	308	561	320	573	581	788	7
056)	322	561	339	573	581	788	7
se	342	561	351	573	581	788	7
pierden	353	561	382	573	581	788	7
en	384	561	393	573	581	788	7
hombres.	395	561	431	573	581	788	7
Si	308	584	316	596	581	788	7
se	319	584	329	596	581	788	7
toma	332	584	352	596	581	788	7
en	356	584	366	596	581	788	7
cuenta	369	584	396	596	581	788	7
al	400	584	407	596	581	788	7
daño	410	584	430	596	581	788	7
por	434	584	447	596	581	788	7
humo	450	584	473	596	581	788	7
ajeno	476	584	498	596	581	788	7
y	502	584	507	596	581	788	7
otras	510	584	530	596	581	788	7
condiciones	308	595	355	607	581	788	7
no	358	595	368	607	581	788	7
incluidas,	370	595	408	607	581	788	7
como	411	595	433	607	581	788	7
la	435	595	442	607	581	788	7
enfermedad	445	595	493	607	581	788	7
perinatal	496	595	530	607	581	788	7
o	308	607	313	619	581	788	7
accidentes	315	607	356	619	581	788	7
vinculados	358	607	399	619	581	788	7
al	401	607	408	619	581	788	7
hecho	410	607	433	619	581	788	7
de	435	607	445	619	581	788	7
fumar,	447	607	471	619	581	788	7
la	473	607	480	619	581	788	7
cifra	482	607	498	619	581	788	7
alcanza	500	607	530	619	581	788	7
a	308	618	313	630	581	788	7
88	315	618	324	630	581	788	7
473	326	618	341	630	581	788	7
AVP	343	618	359	630	581	788	7
por	361	618	374	630	581	788	7
año.	376	618	393	630	581	788	7
COSTOS	308	641	344	653	581	788	7
ASOCIADOS	346	641	398	653	581	788	7
CON	400	641	419	653	581	788	7
EL	421	641	432	653	581	788	7
TABAQUISMO	434	641	491	653	581	788	7
En	308	664	318	676	581	788	7
Paraguay,	326	664	365	676	581	788	7
nuestros	372	664	405	676	581	788	7
resultados	413	664	453	676	581	788	7
sugieren	460	664	493	676	581	788	7
que	501	664	516	676	581	788	7
el	523	664	530	676	581	788	7
consumo	308	675	343	687	581	788	7
de	345	675	355	687	581	788	7
tabaco	357	675	383	687	581	788	7
es	385	675	395	687	581	788	7
responsable	397	675	444	687	581	788	7
anualmente	446	675	491	687	581	788	7
de	493	675	503	687	581	788	7
costos	505	675	530	687	581	788	7
médicos	308	687	340	699	581	788	7
directos	343	687	373	699	581	788	7
de	376	687	385	699	581	788	7
aproximadamente	389	687	457	699	581	788	7
1,5	460	687	472	699	581	788	7
x	475	687	480	699	581	788	7
10	483	687	493	699	581	788	7
6	493	688	496	695	581	788	7
millones	499	687	530	699	581	788	7
de	308	698	317	710	581	788	7
guaraníes	321	698	360	710	581	788	7
(PYG),	364	698	390	710	581	788	7
lo	394	698	401	710	581	788	7
que	405	698	419	710	581	788	7
corresponde	423	698	471	710	581	788	7
al	475	698	482	710	581	788	7
1,09	486	698	503	710	581	788	7
%	506	698	514	710	581	788	7
del	518	698	530	710	581	788	7
producto	308	710	341	722	581	788	7
interno	343	710	369	722	581	788	7
bruto	371	710	390	722	581	788	7
(PIB)	392	710	412	722	581	788	7
nacional	414	710	446	722	581	788	7
y	447	710	452	722	581	788	7
al	454	710	461	722	581	788	7
12,12	462	710	484	722	581	788	7
%	486	710	494	722	581	788	7
del	496	710	507	722	581	788	7
gasto	509	710	530	722	581	788	7
anual	308	721	329	733	581	788	7
en	332	721	341	733	581	788	7
salud	344	721	365	733	581	788	7
pública.	368	721	397	733	581	788	7
La	400	721	410	733	581	788	7
recaudación	413	721	460	733	581	788	7
en	463	721	472	733	581	788	7
impuestos	475	721	515	733	581	788	7
por	517	721	530	733	581	788	7
605	513	757	530	769	581	788	7
Bardach	462	38	492	49	581	788	8
A	494	38	499	49	581	788	8
et	501	38	508	49	581	788	8
al.	510	38	519	49	581	788	8
Rev	51	39	66	48	581	788	8
Peru	68	39	88	48	581	788	8
Med	91	39	109	48	581	788	8
Exp	111	39	125	48	581	788	8
Salud	128	39	152	48	581	788	8
Publica.	155	39	189	48	581	788	8
2018;35(4):599-609.	191	39	262	48	581	788	8
Tabla	51	82	74	95	581	788	8
3.	78	82	85	95	581	788	8
Impacto	89	83	121	95	581	788	8
en	125	83	135	95	581	788	8
la	139	83	146	95	581	788	8
salud	150	83	171	95	581	788	8
e	175	83	180	95	581	788	8
impositivo	184	83	224	95	581	788	8
acumulado	228	83	272	95	581	788	8
a	276	83	281	95	581	788	8
diez	285	83	302	95	581	788	8
años	305	83	325	95	581	788	8
con	329	83	343	95	581	788	8
tres	347	83	362	95	581	788	8
escenarios	366	83	410	95	581	788	8
de	414	83	424	95	581	788	8
aumento	427	83	463	95	581	788	8
de	466	83	476	95	581	788	8
precio	480	83	505	95	581	788	8
de	509	83	519	95	581	788	8
cigarrillos	51	95	89	107	581	788	8
a	92	95	97	107	581	788	8
través	99	95	124	107	581	788	8
de	126	95	136	107	581	788	8
impuestos	139	95	180	107	581	788	8
en	182	95	192	107	581	788	8
Paraguay,	195	95	235	107	581	788	8
2015	237	95	257	107	581	788	8
Impacto	55	132	83	143	581	788	8
en	86	132	95	143	581	788	8
la	97	132	103	143	581	788	8
salud	105	132	124	143	581	788	8
e	127	132	131	143	581	788	8
impositivo	133	132	169	143	581	788	8
Aumento	378	125	410	136	581	788	8
de	412	125	421	136	581	788	8
precio	423	125	445	136	581	788	8
10	332	139	341	150	581	788	8
%	344	139	351	150	581	788	8
†	351	140	353	146	581	788	8
20	405	139	414	150	581	788	8
%	416	139	423	150	581	788	8
50	473	139	482	150	581	788	8
%	484	139	492	150	581	788	8
Muertes	55	154	84	164	581	788	8
evitadas	86	154	116	164	581	788	8
501	336	154	350	164	581	788	8
1003	405	154	423	164	581	788	8
2507	474	154	491	164	581	788	8
Enfermedades	55	168	107	179	581	788	8
cardíacas	109	168	144	179	581	788	8
evitadas	146	168	176	179	581	788	8
1477	334	168	352	179	581	788	8
2953	405	168	423	179	581	788	8
7383	474	168	491	179	581	788	8
Accidentes	55	182	94	193	581	788	8
cerebrovasculares	96	182	162	193	581	788	8
evitados	164	182	194	193	581	788	8
422	336	182	350	193	581	788	8
845	408	182	421	193	581	788	8
2112	474	182	491	193	581	788	8
Nuevos	55	197	82	207	581	788	8
casos	84	197	105	207	581	788	8
de	108	197	116	207	581	788	8
cáncer	119	197	143	207	581	788	8
evitados	145	197	175	207	581	788	8
211	338	197	350	207	581	788	8
423	408	197	421	207	581	788	8
1056	474	197	491	207	581	788	8
Años	55	211	73	222	581	788	8
de	76	211	84	222	581	788	8
vida	87	211	101	222	581	788	8
debidos	104	211	132	222	581	788	8
a	134	211	138	222	581	788	8
muerte	140	211	165	222	581	788	8
prematura	168	211	204	222	581	788	8
y	206	211	210	222	581	788	8
discapacidad	212	211	259	222	581	788	8
evitados	261	211	291	222	581	788	8
13	331	211	340	222	581	788	8
507	342	211	355	222	581	788	8
27	402	211	411	222	581	788	8
015	413	211	426	222	581	788	8
67	470	211	479	222	581	788	8
537	481	211	495	222	581	788	8
Costos	55	225	80	236	581	788	8
sanitarios	82	225	116	236	581	788	8
evitados	119	225	148	236	581	788	8
(millones	151	225	183	236	581	788	8
PYG)	185	225	204	236	581	788	8
229	328	225	342	236	581	788	8
757	344	225	357	236	581	788	8
459	400	225	413	236	581	788	8
514	415	225	429	236	581	788	8
1	465	225	469	236	581	788	8
148	471	225	485	236	581	788	8
786	487	225	500	236	581	788	8
Aumento	55	240	87	250	581	788	8
en	89	240	98	250	581	788	8
la	100	240	107	250	581	788	8
recaudación	109	240	152	250	581	788	8
impositiva	155	240	190	250	581	788	8
(millones	192	240	224	250	581	788	8
PYG)	227	240	246	250	581	788	8
349	328	240	342	250	581	788	8
897	344	240	357	250	581	788	8
656	400	240	413	250	581	788	8
027	415	240	429	250	581	788	8
1	465	240	469	250	581	788	8
311	472	240	484	250	581	788	8
810	487	240	500	250	581	788	8
Beneficio	55	254	88	265	581	788	8
económico	90	254	129	265	581	788	8
total	131	254	146	265	581	788	8
(millones	148	254	180	265	581	788	8
PYG)	183	254	202	265	581	788	8
579	328	254	342	265	581	788	8
655	344	254	357	265	581	788	8
1	397	254	401	265	581	788	8
115	403	254	416	265	581	788	8
542	418	254	432	265	581	788	8
2	465	254	469	265	581	788	8
460	471	254	485	265	581	788	8
596	487	254	500	265	581	788	8
Tasa	51	272	66	281	581	788	8
de	68	272	76	281	581	788	8
cambio:	77	272	102	281	581	788	8
1USD	104	272	123	281	581	788	8
=	125	272	129	281	581	788	8
5787	131	272	146	281	581	788	8
guaraníes	148	272	179	281	581	788	8
(diciembre	181	272	214	281	581	788	8
2015)	216	272	234	281	581	788	8
†	51	281	53	286	581	788	8
El	55	280	61	289	581	788	8
incremento	63	280	98	289	581	788	8
del	100	280	109	289	581	788	8
10	111	280	119	289	581	788	8
%	121	280	127	289	581	788	8
en	129	280	137	289	581	788	8
el	139	280	144	289	581	788	8
precio	146	280	165	289	581	788	8
de	167	280	175	289	581	788	8
los	177	280	186	289	581	788	8
cigarrillos	188	280	217	289	581	788	8
se	219	280	227	289	581	788	8
corresponde	229	280	268	289	581	788	8
con	270	280	281	289	581	788	8
un	283	280	291	289	581	788	8
aumento	293	280	320	289	581	788	8
del	322	280	331	289	581	788	8
16	333	280	341	289	581	788	8
%	343	280	349	289	581	788	8
del	351	280	360	289	581	788	8
impuesto	362	280	391	289	581	788	8
al	393	280	398	289	581	788	8
tabaco	400	280	421	289	581	788	8
PYG:	51	288	68	298	581	788	8
guaraníes	70	288	101	298	581	788	8
el	51	321	58	333	581	788	8
consumo	61	321	96	333	581	788	8
de	99	321	109	333	581	788	8
cigarrillos	111	321	147	333	581	788	8
en	150	321	160	333	581	788	8
Paraguay	163	321	200	333	581	788	8
ronda	203	321	225	333	581	788	8
los	228	321	239	333	581	788	8
318	241	321	256	333	581	788	8
945	259	321	274	333	581	788	8
millones	51	332	82	344	581	788	8
anuales	86	332	116	344	581	788	8
de	119	332	129	344	581	788	8
PYG	132	332	150	344	581	788	8
(estimaciones	153	332	206	344	581	788	8
del	209	332	221	344	581	788	8
2015)	224	332	246	344	581	788	8
(25)	249	333	258	340	581	788	8
,	258	332	261	344	581	788	8
un	264	332	274	344	581	788	8
valor	51	344	70	356	581	788	8
que	72	344	86	356	581	788	8
llega	89	344	107	356	581	788	8
a	109	344	114	356	581	788	8
cubrir	116	344	137	356	581	788	8
sólo	140	344	155	356	581	788	8
al	158	344	164	356	581	788	8
20	166	344	176	356	581	788	8
%	178	344	186	356	581	788	8
de	189	344	198	356	581	788	8
los	201	344	212	356	581	788	8
gastos	214	344	239	356	581	788	8
médicos	241	344	273	356	581	788	8
directos	51	355	81	367	581	788	8
causados	84	355	121	367	581	788	8
por	125	355	137	367	581	788	8
el	140	355	147	367	581	788	8
cigarrillo	151	355	182	367	581	788	8
al	185	355	192	367	581	788	8
sistema	195	355	225	367	581	788	8
nacional	228	355	260	367	581	788	8
de	264	355	274	367	581	788	8
salud.	51	366	74	378	581	788	8
de	296	321	306	333	581	788	8
más	308	321	324	333	581	788	8
de	327	321	336	333	581	788	8
88	339	321	348	333	581	788	8
473	350	321	365	333	581	788	8
años	367	321	385	333	581	788	8
de	388	321	397	333	581	788	8
vida	400	321	415	333	581	788	8
saludable.	417	321	455	333	581	788	8
Además,	457	321	490	333	581	788	8
generó	492	321	519	333	581	788	8
un	296	332	306	344	581	788	8
costo	307	332	327	344	581	788	8
directo	329	332	354	344	581	788	8
de	355	332	365	344	581	788	8
más	366	332	382	344	581	788	8
de	384	332	394	344	581	788	8
1,5	395	332	407	344	581	788	8
x	408	332	413	344	581	788	8
10	414	332	424	344	581	788	8
6	424	333	426	340	581	788	8
millones	428	332	459	344	581	788	8
,	460	332	462	344	581	788	8
lo	464	332	471	344	581	788	8
que	472	332	486	344	581	788	8
equivale	488	332	519	344	581	788	8
a	296	343	301	355	581	788	8
271	305	343	320	355	581	788	8
millones	323	343	356	355	581	788	8
de	360	343	370	355	581	788	8
dólares	373	343	403	355	581	788	8
estadounidenses.	406	343	477	355	581	788	8
Esta	480	343	498	355	581	788	8
cifra	502	343	519	355	581	788	8
representa	296	354	336	366	581	788	8
el	338	354	344	366	581	788	8
1,1	346	354	358	366	581	788	8
%	360	354	368	366	581	788	8
del	370	354	381	366	581	788	8
producto	383	354	415	366	581	788	8
interno	417	354	443	366	581	788	8
bruto	444	354	463	366	581	788	8
(PIB)	465	354	484	366	581	788	8
y	486	354	491	366	581	788	8
12,1	492	354	509	366	581	788	8
%	511	354	519	366	581	788	8
del	296	365	308	377	581	788	8
gasto	309	365	330	377	581	788	8
total	332	365	347	377	581	788	8
en	349	365	359	377	581	788	8
salud	360	365	380	377	581	788	8
del	382	365	394	377	581	788	8
país.	395	365	413	377	581	788	8
Los	51	389	65	401	581	788	8
factores	68	389	99	401	581	788	8
principales	102	389	143	401	581	788	8
de	146	389	155	401	581	788	8
este	159	389	175	401	581	788	8
elevado	178	389	208	401	581	788	8
costo	211	389	232	401	581	788	8
fueron	235	389	259	401	581	788	8
las	262	389	274	401	581	788	8
enfermedades	51	401	105	413	581	788	8
cardiovasculares,	106	401	170	413	581	788	8
así	172	401	183	413	581	788	8
como	185	401	206	413	581	788	8
las	208	401	218	413	581	788	8
enfermedades	220	401	274	413	581	788	8
neoplásicas,	51	412	101	424	581	788	8
donde	105	412	130	424	581	788	8
destaca	134	412	165	424	581	788	8
el	169	412	176	424	581	788	8
cáncer	180	412	207	424	581	788	8
de	211	412	221	424	581	788	8
pulmón	225	412	254	424	581	788	8
y	258	412	263	424	581	788	8
la	267	412	274	424	581	788	8
enfermedad	51	424	99	436	581	788	8
pulmonar	102	424	139	436	581	788	8
crónica,	142	424	173	436	581	788	8
debido	176	424	203	436	581	788	8
a	205	424	210	436	581	788	8
su	213	424	222	436	581	788	8
alta	225	424	239	436	581	788	8
fracción	242	424	274	436	581	788	8
atribuible	51	435	84	447	581	788	8
y	87	435	91	447	581	788	8
a	94	435	99	447	581	788	8
sus	102	435	115	447	581	788	8
altos	118	435	135	447	581	788	8
costos	138	435	162	447	581	788	8
de	165	435	175	447	581	788	8
tratamiento	177	435	219	447	581	788	8
y	221	435	226	447	581	788	8
seguimiento	229	435	274	447	581	788	8
(Tabla	51	447	74	459	581	788	8
2).	75	447	85	459	581	788	8
Los	87	447	101	459	581	788	8
costos	103	447	127	459	581	788	8
expresados	129	447	172	459	581	788	8
en	174	447	183	459	581	788	8
dólares	185	447	212	459	581	788	8
se	214	447	223	459	581	788	8
presentan	225	447	262	459	581	788	8
en	264	447	274	459	581	788	8
el	51	458	58	470	581	788	8
Anexo	59	458	83	470	581	788	8
1.	85	458	92	470	581	788	8
La	296	387	306	399	581	788	8
recaudación	310	387	357	399	581	788	8
impositiva	361	387	399	399	581	788	8
estimada	403	387	438	399	581	788	8
por	442	387	455	399	581	788	8
el	459	387	466	399	581	788	8
comercio	470	387	505	399	581	788	8
de	509	387	519	399	581	788	8
cigarrillos	296	398	332	410	581	788	8
por	335	398	348	410	581	788	8
el	351	398	358	410	581	788	8
Ministerio	361	398	397	410	581	788	8
de	401	398	411	410	581	788	8
Hacienda	414	398	450	410	581	788	8
para	453	398	471	410	581	788	8
el	474	398	481	410	581	788	8
2016	484	398	503	410	581	788	8
fue	507	398	519	410	581	788	8
alrededor	296	409	334	421	581	788	8
de	338	409	348	421	581	788	8
318	352	409	367	421	581	788	8
945	370	409	385	421	581	788	8
millones	389	409	422	421	581	788	8
de	426	409	436	421	581	788	8
guaraníes,	439	409	482	421	581	788	8
un	486	409	496	421	581	788	8
valor	499	409	519	421	581	788	8
que	296	421	311	433	581	788	8
apenas	313	421	342	433	581	788	8
alcanza	345	421	374	433	581	788	8
la	377	421	384	433	581	788	8
quinta	386	421	410	433	581	788	8
parte	413	421	432	433	581	788	8
de	435	421	445	433	581	788	8
los	447	421	458	433	581	788	8
costos	461	421	486	433	581	788	8
directos	489	421	519	433	581	788	8
atribuibles	296	432	337	444	581	788	8
al	341	432	348	444	581	788	8
tabaquismo	352	432	398	444	581	788	8
en	402	432	412	444	581	788	8
el	416	432	423	444	581	788	8
país	426	432	443	444	581	788	8
(26)	447	432	456	439	581	788	8
.	456	432	459	444	581	788	8
El	463	432	471	444	581	788	8
incremento	474	432	519	444	581	788	8
del	296	443	308	455	581	788	8
impuesto	311	443	347	455	581	788	8
en	350	443	360	455	581	788	8
un	362	443	372	455	581	788	8
50	375	443	385	455	581	788	8
%	387	443	395	455	581	788	8
al	398	443	405	455	581	788	8
precio	407	443	432	455	581	788	8
de	434	443	444	455	581	788	8
los	447	443	458	455	581	788	8
cigarrillos,	461	443	501	455	581	788	8
una	504	443	519	455	581	788	8
estrategia	296	454	334	466	581	788	8
razonable	336	454	374	466	581	788	8
y	377	454	381	466	581	788	8
utilizada	384	454	415	466	581	788	8
en	418	454	428	466	581	788	8
otros	430	454	450	466	581	788	8
países	452	454	478	466	581	788	8
(27)	480	455	489	462	581	788	8
,	489	454	492	466	581	788	8
podría	494	454	519	466	581	788	8
no	296	465	306	477	581	788	8
solamente	308	465	348	477	581	788	8
evitar	350	465	371	477	581	788	8
una	373	465	388	477	581	788	8
considerable	390	465	439	477	581	788	8
cantidad	441	465	473	477	581	788	8
de	476	465	485	477	581	788	8
muertes	488	465	519	477	581	788	8
y	296	476	301	488	581	788	8
enfermedad,	305	476	356	488	581	788	8
sino	360	476	377	488	581	788	8
generar	381	476	412	488	581	788	8
una	417	476	432	488	581	788	8
recaudación	436	476	485	488	581	788	8
que	490	476	505	488	581	788	8
es	509	476	519	488	581	788	8
equivalente	296	487	340	499	581	788	8
a	344	487	349	499	581	788	8
las	352	487	363	499	581	788	8
pérdidas	367	487	400	499	581	788	8
generadas	403	487	444	499	581	788	8
por	448	487	460	499	581	788	8
el	464	487	471	499	581	788	8
tabaquismo	474	487	519	499	581	788	8
anualmente	296	498	341	510	581	788	8
en	343	498	353	510	581	788	8
el	355	498	362	510	581	788	8
país.	364	498	383	510	581	788	8
EFECTO	51	481	86	493	581	788	8
POTENCIAL	89	481	138	493	581	788	8
DEL	140	481	157	493	581	788	8
INCREMENTO	159	481	217	493	581	788	8
DE	220	481	232	493	581	788	8
PRECIOS	234	481	274	493	581	788	8
POR	51	492	70	504	581	788	8
IMPUESTOS	72	492	123	504	581	788	8
En	51	515	62	527	581	788	8
la	64	515	70	527	581	788	8
Tabla	72	515	92	527	581	788	8
3	94	515	99	527	581	788	8
y	100	515	105	527	581	788	8
en	107	515	116	527	581	788	8
la	118	515	125	527	581	788	8
Figura	127	515	150	527	581	788	8
2	152	515	157	527	581	788	8
se	159	515	168	527	581	788	8
presenta	170	515	202	527	581	788	8
el	204	515	210	527	581	788	8
impacto	212	515	241	527	581	788	8
sanitario	243	515	274	527	581	788	8
y	51	527	56	539	581	788	8
financiero	57	527	92	539	581	788	8
producido	94	527	130	539	581	788	8
por	131	527	144	539	581	788	8
aumentos	145	527	181	539	581	788	8
de	183	527	193	539	581	788	8
10	194	527	204	539	581	788	8
%,	205	527	215	539	581	788	8
20	217	527	226	539	581	788	8
%	228	527	236	539	581	788	8
y	237	527	242	539	581	788	8
50	243	527	253	539	581	788	8
%	254	527	262	539	581	788	8
en	264	527	274	539	581	788	8
el	51	538	58	550	581	788	8
precio	60	538	82	550	581	788	8
de	84	538	93	550	581	788	8
los	95	538	106	550	581	788	8
paquetes	108	538	142	550	581	788	8
de	144	538	153	550	581	788	8
cigarrillos.	155	538	191	550	581	788	8
A	192	538	198	550	581	788	8
modo	200	538	221	550	581	788	8
de	223	538	232	550	581	788	8
ejemplo,	234	538	265	550	581	788	8
el	267	538	274	550	581	788	8
aumento	51	550	83	562	581	788	8
en	85	550	95	562	581	788	8
el	97	550	103	562	581	788	8
precio	105	550	127	562	581	788	8
de	129	550	138	562	581	788	8
los	140	550	151	562	581	788	8
cigarrillos	153	550	186	562	581	788	8
en	188	550	198	562	581	788	8
un	199	550	209	562	581	788	8
20	211	550	220	562	581	788	8
%	222	550	230	562	581	788	8
redunda	232	550	262	562	581	788	8
en	264	550	274	562	581	788	8
más	51	561	67	573	581	788	8
de	70	561	80	573	581	788	8
1000	82	561	101	573	581	788	8
muertes	104	561	134	573	581	788	8
y	136	561	141	573	581	788	8
casi	144	561	158	573	581	788	8
3000	161	561	180	573	581	788	8
enfermedades	183	561	235	573	581	788	8
cardíacas	238	561	274	573	581	788	8
evitadas,	51	573	85	585	581	788	8
con	88	573	102	585	581	788	8
un	104	573	114	585	581	788	8
costo	117	573	137	585	581	788	8
sanitario	140	573	172	585	581	788	8
evitado	175	573	202	585	581	788	8
cercano	205	573	235	585	581	788	8
a	238	573	243	585	581	788	8
460	245	573	260	585	581	788	8
mil	262	573	274	585	581	788	8
millones	51	584	81	596	581	788	8
de	84	584	93	596	581	788	8
PYG.	96	584	116	596	581	788	8
También	119	584	150	596	581	788	8
se	153	584	162	596	581	788	8
observa	164	584	194	596	581	788	8
que	196	584	210	596	581	788	8
ante	213	584	229	596	581	788	8
el	232	584	238	596	581	788	8
aumento	241	584	274	596	581	788	8
del	51	595	62	607	581	788	8
50	64	595	74	607	581	788	8
%	76	595	84	607	581	788	8
del	86	595	97	607	581	788	8
precio	99	595	121	607	581	788	8
de	123	595	133	607	581	788	8
cigarrillos	135	595	168	607	581	788	8
se	170	595	179	607	581	788	8
podría	182	595	205	607	581	788	8
esperar	207	595	235	607	581	788	8
a	237	595	242	607	581	788	8
10	244	595	253	607	581	788	8
años	255	595	273	607	581	788	8
una	51	607	66	619	581	788	8
reducción	69	607	106	619	581	788	8
de	109	607	119	619	581	788	8
muertes	122	607	153	619	581	788	8
de	156	607	166	619	581	788	8
0,1	169	607	181	619	581	788	8
%.	184	607	194	619	581	788	8
Los	197	607	212	619	581	788	8
tres	215	607	229	619	581	788	8
escenarios	232	607	274	619	581	788	8
presentados	51	618	96	630	581	788	8
de	101	618	111	630	581	788	8
aumento	116	618	149	630	581	788	8
de	154	618	164	630	581	788	8
precio	169	618	191	630	581	788	8
de	196	618	206	630	581	788	8
cigarrillos	211	618	245	630	581	788	8
fueron	250	618	273	630	581	788	8
escogidos	51	630	88	642	581	788	8
según	90	630	112	642	581	788	8
plausibilidad	114	630	158	642	581	788	8
y	160	630	164	642	581	788	8
expectativas	166	630	211	642	581	788	8
locales.	212	630	240	642	581	788	8
DISCUSIÓN	51	651	123	665	581	788	8
El	296	520	304	532	581	788	8
único	307	520	328	532	581	788	8
estudio	331	520	360	532	581	788	8
sobre	362	520	385	532	581	788	8
mortalidad	387	520	429	532	581	788	8
atribuible	432	520	467	532	581	788	8
realizado	470	520	506	532	581	788	8
en	509	520	519	532	581	788	8
Paraguay	296	532	335	544	581	788	8
estimó,	338	532	367	544	581	788	8
para	371	532	389	544	581	788	8
el	393	532	400	544	581	788	8
periodo	403	532	433	544	581	788	8
1998	437	532	457	544	581	788	8
-	460	532	463	544	581	788	8
2000,	467	532	490	544	581	788	8
que	493	532	508	544	581	788	8
el	512	532	519	544	581	788	8
13,4	296	543	313	555	581	788	8
%	316	543	324	555	581	788	8
de	326	543	336	555	581	788	8
las	338	543	349	555	581	788	8
muertes	351	543	381	555	581	788	8
ocurridas	383	543	417	555	581	788	8
entre	419	543	438	555	581	788	8
los	440	543	451	555	581	788	8
individuos	452	543	489	555	581	788	8
de	491	543	501	555	581	788	8
35	503	543	512	555	581	788	8
y	514	543	519	555	581	788	8
65	296	554	306	566	581	788	8
años,	308	554	328	566	581	788	8
fueron	330	554	354	566	581	788	8
debidas	356	554	385	566	581	788	8
al	387	554	394	566	581	788	8
tabaquismo	395	554	439	566	581	788	8
(26)	441	555	449	562	581	788	8
.	449	554	451	566	581	788	8
Este	453	554	470	566	581	788	8
dato	472	554	489	566	581	788	8
debería	490	554	519	566	581	788	8
ser	296	565	309	577	581	788	8
interpretado	313	565	360	577	581	788	8
como	364	565	386	577	581	788	8
muerte	390	565	417	577	581	788	8
prematura	422	565	462	577	581	788	8
atribuible	466	565	502	577	581	788	8
por	506	565	519	577	581	788	8
el	296	576	303	588	581	788	8
rango	306	576	328	588	581	788	8
de	330	576	340	588	581	788	8
edad	343	576	362	588	581	788	8
estudiado.	364	576	403	588	581	788	8
El	405	576	413	588	581	788	8
presente	415	576	448	588	581	788	8
estudio	451	576	477	588	581	788	8
amplía	480	576	505	588	581	788	8
los	508	576	519	588	581	788	8
datos	296	587	317	599	581	788	8
a	319	587	324	599	581	788	8
la	326	587	333	599	581	788	8
morbilidad	335	587	374	599	581	788	8
asociada,	376	587	412	599	581	788	8
extiende	414	587	446	599	581	788	8
la	448	587	455	599	581	788	8
muerte	457	587	483	599	581	788	8
atribuible	485	587	519	599	581	788	8
a	296	598	301	610	581	788	8
otros	305	598	323	610	581	788	8
estratos	327	598	356	610	581	788	8
superiores	359	598	398	610	581	788	8
de	402	598	411	610	581	788	8
la	415	598	421	610	581	788	8
vida	425	598	440	610	581	788	8
en	443	598	453	610	581	788	8
donde	456	598	480	610	581	788	8
el	483	598	490	610	581	788	8
tabaco	493	598	519	610	581	788	8
condiciona	296	609	336	621	581	788	8
en	339	609	349	621	581	788	8
mayor	352	609	376	621	581	788	8
medida	379	609	407	621	581	788	8
el	410	609	416	621	581	788	8
estado	420	609	445	621	581	788	8
de	448	609	458	621	581	788	8
salud,	461	609	483	621	581	788	8
y	486	609	491	621	581	788	8
estima	494	609	519	621	581	788	8
los	296	620	307	632	581	788	8
costos	309	620	333	632	581	788	8
directos	335	620	364	632	581	788	8
asociados	366	620	404	632	581	788	8
al	406	620	412	632	581	788	8
tabaquismo.	414	620	460	632	581	788	8
Esto	462	620	479	632	581	788	8
último,	481	620	505	632	581	788	8
fue	507	620	519	632	581	788	8
consistente	296	631	338	643	581	788	8
con	341	631	355	643	581	788	8
otros	358	631	376	643	581	788	8
trabajos	379	631	409	643	581	788	8
a	412	631	417	643	581	788	8
nivel	420	631	437	643	581	788	8
global	440	631	462	643	581	788	8
que	465	631	479	643	581	788	8
estimaron	482	631	519	643	581	788	8
la	296	643	303	655	581	788	8
carga	306	643	327	655	581	788	8
mundial,	330	643	361	655	581	788	8
la	364	643	371	655	581	788	8
posible	374	643	400	655	581	788	8
reducción	403	643	439	655	581	788	8
de	442	643	452	655	581	788	8
su	455	643	464	655	581	788	8
consumo	467	643	502	655	581	788	8
y	505	643	509	655	581	788	8
el	512	643	519	655	581	788	8
impacto	296	654	326	666	581	788	8
inherente	327	654	362	666	581	788	8
a	364	654	369	666	581	788	8
la	371	654	377	666	581	788	8
subida	379	654	404	666	581	788	8
de	405	654	415	666	581	788	8
los	417	654	428	666	581	788	8
impuestos	429	654	468	666	581	788	8
(13,28,29)	469	654	491	661	581	788	8
.	491	654	494	666	581	788	8
El	51	676	59	688	581	788	8
presente	61	676	94	688	581	788	8
estudio	96	676	123	688	581	788	8
estima	126	676	151	688	581	788	8
que	153	676	167	688	581	788	8
en	170	676	180	688	581	788	8
Paraguay	182	676	218	688	581	788	8
el	221	676	228	688	581	788	8
tabaquismo	230	676	274	688	581	788	8
causa	51	688	74	700	581	788	8
una	76	688	90	700	581	788	8
importante	93	688	132	700	581	788	8
carga	134	688	155	700	581	788	8
al	158	688	164	700	581	788	8
sistema	167	688	195	700	581	788	8
de	198	688	207	700	581	788	8
salud,	210	688	232	700	581	788	8
expresada	234	688	274	700	581	788	8
en	51	699	61	711	581	788	8
morbilidad,	62	699	102	711	581	788	8
mortalidad	103	699	142	711	581	788	8
y	143	699	147	711	581	788	8
costos.	149	699	175	711	581	788	8
En	176	699	187	711	581	788	8
el	188	699	194	711	581	788	8
2015	195	699	214	711	581	788	8
fue	215	699	227	711	581	788	8
responsable	228	699	274	711	581	788	8
del	51	711	62	722	581	788	8
12,2	64	711	81	722	581	788	8
%	83	711	91	722	581	788	8
de	93	711	103	722	581	788	8
las	105	711	116	722	581	788	8
muertes	118	711	148	722	581	788	8
evitables	150	711	183	722	581	788	8
en	185	711	195	722	581	788	8
mayores	197	711	229	722	581	788	8
de	232	711	241	722	581	788	8
35	243	711	253	722	581	788	8
años	255	711	274	722	581	788	8
(3354	51	722	73	734	581	788	8
muertes	75	722	106	734	581	788	8
por	108	722	120	734	581	788	8
año)	123	722	140	734	581	788	8
y	142	722	147	734	581	788	8
generó	149	722	176	734	581	788	8
una	178	722	193	734	581	788	8
pérdida	195	722	223	734	581	788	8
directa	226	722	250	734	581	788	8
anual	253	722	274	734	581	788	8
A	296	676	302	688	581	788	8
pesar	305	676	326	688	581	788	8
de	329	676	338	688	581	788	8
que	341	676	356	688	581	788	8
el	358	676	365	688	581	788	8
tabaquismo	368	676	412	688	581	788	8
sea	415	676	429	688	581	788	8
la	432	676	438	688	581	788	8
segunda	441	676	474	688	581	788	8
droga	477	676	499	688	581	788	8
lícita	502	676	519	688	581	788	8
más	296	687	313	699	581	788	8
consumida	315	687	356	699	581	788	8
en	358	687	368	699	581	788	8
Paraguay,	370	687	408	699	581	788	8
las	410	687	421	699	581	788	8
prevalencias	423	687	470	699	581	788	8
de	472	687	482	699	581	788	8
consumo	484	687	519	699	581	788	8
de	296	698	306	710	581	788	8
tabaco	311	698	336	710	581	788	8
están	341	698	362	710	581	788	8
entre	367	698	386	710	581	788	8
las	391	698	402	710	581	788	8
más	406	698	423	710	581	788	8
bajas	427	698	448	710	581	788	8
de	453	698	462	710	581	788	8
la	467	698	474	710	581	788	8
región.	478	698	504	710	581	788	8
La	509	698	519	710	581	788	8
Encuesta	296	709	332	721	581	788	8
Nacional	333	709	366	721	581	788	8
de	368	709	378	721	581	788	8
Factores	379	709	412	721	581	788	8
de	414	709	423	721	581	788	8
Riesgos	425	709	456	721	581	788	8
y	457	709	462	721	581	788	8
Enfermedades	463	709	519	721	581	788	8
No	296	720	307	732	581	788	8
Trasmisibles	309	720	357	732	581	788	8
del	359	720	370	732	581	788	8
2011	372	720	391	732	581	788	8
no	393	720	403	732	581	788	8
muestra	405	720	436	732	581	788	8
diferencias	438	720	479	732	581	788	8
marcadas	481	720	519	732	581	788	8
606	50	757	67	769	581	788	8
Consecuencias	369	38	425	49	581	788	9
del	427	38	438	49	581	788	9
tabaquismo	440	38	482	49	581	788	9
en	484	38	493	49	581	788	9
Paraguay	495	38	530	49	581	788	9
Rev	62	40	77	49	581	788	9
Peru	80	40	99	49	581	788	9
Med	102	40	120	49	581	788	9
Exp	123	40	136	49	581	788	9
Salud	139	40	164	49	581	788	9
Publica.	166	40	200	49	581	788	9
2018;35(4):599-609.	202	40	273	49	581	788	9
Muertes	182	86	206	95	581	788	9
evitadas	207	86	232	95	581	788	9
(n)	233	86	241	95	581	788	9
400	142	92	155	103	581	788	9
%	264	86	270	95	581	788	9
de	272	86	279	95	581	788	9
reducción	281	86	309	95	581	788	9
de	311	86	318	95	581	788	9
las	320	86	328	95	581	788	9
muertes	330	86	354	95	581	788	9
atribuibles	355	86	385	95	581	788	9
al	387	86	392	95	581	788	9
tabaquismo	393	86	428	95	581	788	9
350	142	105	155	116	581	788	9
300	142	119	155	130	581	788	9
263	271	123	282	132	581	788	9
250	142	133	155	143	581	788	9
190	219	140	231	150	581	788	9
200	142	146	155	157	581	788	9
150	142	160	155	170	581	788	9
278	296	122	308	131	581	788	9
294	322	114	333	124	581	788	9
309	347	110	359	120	581	788	9
325	373	108	385	118	581	788	9
341	398	103	410	112	581	788	9
-0,02	421	111	439	121	581	788	9
-0,04	421	128	439	139	581	788	9
225	245	135	257	145	581	788	9
-0,06	421	147	439	157	581	788	9
156	194	152	206	162	581	788	9
125	169	163	180	173	581	788	9
-0,08	421	165	439	176	581	788	9
100	142	174	155	184	581	788	9
-0,1	421	183	435	194	581	788	9
50	146	188	155	198	581	788	9
0	151	201	155	212	581	788	9
0	424	92	428	103	581	788	9
Año	164	210	178	220	581	788	9
1	180	210	184	220	581	788	9
Año	189	210	203	220	581	788	9
2	204	210	209	220	581	788	9
Año	214	210	228	220	581	788	9
3	229	210	234	220	581	788	9
Año	240	210	254	220	581	788	9
4	256	210	260	220	581	788	9
Año	266	210	279	220	581	788	9
5	281	210	286	220	581	788	9
Año	291	210	305	220	581	788	9
6	307	210	311	220	581	788	9
Año	316	210	330	220	581	788	9
7	332	210	337	220	581	788	9
Año	343	210	357	220	581	788	9
8	358	210	363	220	581	788	9
Año	367	210	381	220	581	788	9
9	383	210	388	220	581	788	9
Año	392	210	406	220	581	788	9
10	408	210	417	220	581	788	9
Costos	172	238	193	248	581	788	9
evitados	194	238	219	248	581	788	9
($)	220	238	229	248	581	788	9
%	254	238	261	248	581	788	9
de	262	238	270	248	581	788	9
reducción	271	238	300	248	581	788	9
de	301	238	309	248	581	788	9
los	310	238	319	248	581	788	9
costos	320	238	340	248	581	788	9
sanitarios	341	238	369	248	581	788	9
atribuibles	371	238	400	248	581	788	9
al	402	238	407	248	581	788	9
tabaquismo	409	238	443	248	581	788	9
180	142	252	155	263	581	788	9
000	157	252	171	263	581	788	9
160	142	265	155	275	581	788	9
000	157	265	171	275	581	788	9
140	142	278	155	288	581	788	9
000	157	278	171	288	581	788	9
120	277	284	289	293	581	788	9
453	290	284	302	293	581	788	9
120	142	290	155	301	581	788	9
000	157	290	171	301	581	788	9
60	146	329	155	340	581	788	9
000	157	329	171	340	581	788	9
134	328	271	339	280	581	788	9
752	341	271	352	280	581	788	9
142	355	268	367	277	581	788	9
129	368	268	380	277	581	788	9
127	304	278	316	287	581	788	9
527	318	278	329	287	581	788	9
149	380	262	391	271	581	788	9
656	393	262	405	271	581	788	9
157	405	256	417	265	581	788	9
333	419	256	430	265	581	788	9
0	434	252	439	263	581	788	9
70	206	315	213	324	581	788	9
990	215	315	227	324	581	788	9
86	231	309	238	318	581	788	9
347	240	309	251	318	581	788	9
-6	432	310	439	320	581	788	9
56	180	324	188	333	581	788	9
765	190	324	201	333	581	788	9
-8	432	329	439	340	581	788	9
40	146	342	155	352	581	788	9
000	157	342	171	352	581	788	9
-10	432	348	443	359	581	788	9
20	146	355	155	365	581	788	9
000	157	355	171	365	581	788	9
0	151	367	155	378	581	788	9
000	157	367	171	378	581	788	9
-2	432	271	439	281	581	788	9
-4	432	290	439	301	581	788	9
102	253	295	264	304	581	788	9
834	266	295	277	304	581	788	9
100	142	303	155	314	581	788	9
000	157	303	171	314	581	788	9
80	146	316	155	327	581	788	9
000	157	316	171	327	581	788	9
-0,12	422	201	440	212	581	788	9
Año	177	376	191	387	581	788	9
1	193	376	197	387	581	788	9
Año	202	376	216	387	581	788	9
2	218	376	222	387	581	788	9
Año	228	376	242	387	581	788	9
3	244	376	248	387	581	788	9
Año	254	376	268	387	581	788	9
4	269	376	274	387	581	788	9
Año	279	376	293	387	581	788	9
5	295	376	299	387	581	788	9
Año	304	376	318	387	581	788	9
6	319	376	324	387	581	788	9
Año	329	376	343	387	581	788	9
7	344	376	349	387	581	788	9
Año	354	376	368	387	581	788	9
8	370	376	374	387	581	788	9
Año	378	376	392	387	581	788	9
9	394	376	398	387	581	788	9
Año	406	376	420	387	581	788	9
10	421	376	430	387	581	788	9
-12	433	367	444	378	581	788	9
Figura	132	398	156	409	581	788	9
2.	159	398	165	409	581	788	9
Escenario	168	398	203	408	581	788	9
de	206	398	215	408	581	788	9
aumento	217	398	248	408	581	788	9
de	251	398	260	408	581	788	9
precio	262	398	284	408	581	788	9
de	286	398	295	408	581	788	9
cigarrillos	297	398	331	408	581	788	9
de	334	398	343	408	581	788	9
50	345	398	354	408	581	788	9
%	356	398	363	408	581	788	9
y	366	398	370	408	581	788	9
los	372	398	382	408	581	788	9
beneficios	385	398	421	408	581	788	9
esperados	423	398	461	408	581	788	9
a	132	407	136	417	581	788	9
diez	139	407	153	417	581	788	9
años	155	407	173	417	581	788	9
en	175	407	184	417	581	788	9
Paraguay,	186	407	222	417	581	788	9
2015	224	407	242	417	581	788	9
por	62	435	75	447	581	788	9
grupos	78	435	104	447	581	788	9
de	107	435	117	447	581	788	9
nivel	120	435	137	447	581	788	9
educativo	141	435	177	447	581	788	9
o	180	435	185	447	581	788	9
por	188	435	201	447	581	788	9
quintiles	204	435	235	447	581	788	9
de	238	435	247	447	581	788	9
ingresos,	251	435	285	447	581	788	9
pero	62	446	80	458	581	788	9
sí	83	446	89	458	581	788	9
se	92	446	102	458	581	788	9
observa	105	446	135	458	581	788	9
una	138	446	153	458	581	788	9
mayor	156	446	180	458	581	788	9
prevalencia	183	446	226	458	581	788	9
de	229	446	239	458	581	788	9
consumo	242	446	277	458	581	788	9
a	280	446	285	458	581	788	9
nivel	62	458	80	470	581	788	9
urbano,	82	458	111	470	581	788	9
en	113	458	123	470	581	788	9
hombres	125	458	159	470	581	788	9
y	161	458	165	470	581	788	9
en	168	458	177	470	581	788	9
las	180	458	191	470	581	788	9
poblaciones	193	458	238	470	581	788	9
con	240	458	254	470	581	788	9
edades	257	458	285	470	581	788	9
superiores	62	469	102	481	581	788	9
a	107	469	112	481	581	788	9
30	117	469	127	481	581	788	9
años	132	469	151	481	581	788	9
(5)	156	470	163	477	581	788	9
.	162	469	165	481	581	788	9
En	170	469	181	481	581	788	9
este	186	469	202	481	581	788	9
sentido,	208	469	237	481	581	788	9
se	242	469	252	481	581	788	9
percibe	257	469	285	481	581	788	9
además	62	481	93	493	581	788	9
que	98	481	113	493	581	788	9
el	117	481	124	493	581	788	9
consumo	128	481	164	493	581	788	9
de	169	481	179	493	581	788	9
tabaco	183	481	210	493	581	788	9
entre	214	481	234	493	581	788	9
los	239	481	250	493	581	788	9
jóvenes	254	481	285	493	581	788	9
está	62	492	79	504	581	788	9
descendiendo.	82	492	140	504	581	788	9
Esto	143	492	161	504	581	788	9
es	164	492	174	504	581	788	9
observado	177	492	218	504	581	788	9
en	222	492	232	504	581	788	9
la	235	492	242	504	581	788	9
secuencia	245	492	285	504	581	788	9
de	62	504	72	516	581	788	9
las	76	504	87	516	581	788	9
Encuestas	91	504	132	516	581	788	9
Globales	136	504	171	516	581	788	9
de	174	504	184	516	581	788	9
Consumo	188	504	226	516	581	788	9
de	229	504	239	516	581	788	9
Tabaco	243	504	271	516	581	788	9
en	275	504	285	516	581	788	9
jóvenes	62	515	93	527	581	788	9
en	95	515	105	527	581	788	9
Paraguay	107	515	145	527	581	788	9
realizadas	147	515	187	527	581	788	9
en	189	515	199	527	581	788	9
2008	201	515	221	527	581	788	9
y	223	515	227	527	581	788	9
2014,	229	515	252	527	581	788	9
con	254	515	268	527	581	788	9
una	270	515	285	527	581	788	9
prevalencia	62	527	107	539	581	788	9
de	110	527	120	539	581	788	9
consumo	123	527	159	539	581	788	9
de	161	527	171	539	581	788	9
cigarrillos	174	527	211	539	581	788	9
de	214	527	224	539	581	788	9
8,3	227	527	239	539	581	788	9
%	242	527	250	539	581	788	9
y	252	527	257	539	581	788	9
5,8	259	527	272	539	581	788	9
%,	274	527	285	539	581	788	9
respectivamente	62	538	127	550	581	788	9
(6,30)	130	539	144	546	581	788	9
.	143	538	146	550	581	788	9
Se	149	538	160	550	581	788	9
estima	162	538	187	550	581	788	9
que	190	538	204	550	581	788	9
en	207	538	217	550	581	788	9
Latinoamérica	219	538	273	550	581	788	9
un	275	538	285	550	581	788	9
aumento	62	549	96	561	581	788	9
del	98	549	110	561	581	788	9
10	113	549	122	561	581	788	9
%	125	549	133	561	581	788	9
en	136	549	145	561	581	788	9
los	148	549	159	561	581	788	9
precios	162	549	189	561	581	788	9
reduciría	192	549	224	561	581	788	9
la	227	549	234	561	581	788	9
demanda	237	549	272	561	581	788	9
de	275	549	285	561	581	788	9
cigarrillos	62	561	98	573	581	788	9
en	100	561	110	573	581	788	9
al	112	561	119	573	581	788	9
menos	121	561	147	573	581	788	9
5	149	561	154	573	581	788	9
%	156	561	164	573	581	788	9
(31)	167	562	175	569	581	788	9
.	175	561	178	573	581	788	9
Este	180	561	197	573	581	788	9
u	199	561	204	573	581	788	9
otro	207	561	221	573	581	788	9
tipo	224	561	237	573	581	788	9
de	240	561	249	573	581	788	9
aumento	251	561	285	573	581	788	9
de	62	572	72	584	581	788	9
precios	77	572	105	584	581	788	9
del	110	572	122	584	581	788	9
tabaco,	127	572	155	584	581	788	9
impactará	160	572	198	584	581	788	9
esencialmente	203	572	258	584	581	788	9
en	263	572	273	584	581	788	9
la	278	572	285	584	581	788	9
iniciación	62	584	97	596	581	788	9
y	100	584	105	596	581	788	9
la	108	584	115	596	581	788	9
cesación	118	584	151	596	581	788	9
del	155	584	166	596	581	788	9
consumo	169	584	204	596	581	788	9
de	207	584	217	596	581	788	9
los	220	584	231	596	581	788	9
jóvenes	234	584	264	596	581	788	9
(32,33)	267	585	283	592	581	788	9
.	282	584	285	596	581	788	9
Esto	62	595	80	607	581	788	9
es	82	595	91	607	581	788	9
importante	93	595	133	607	581	788	9
desde	135	595	158	607	581	788	9
el	160	595	167	607	581	788	9
punto	169	595	191	607	581	788	9
de	193	595	202	607	581	788	9
vista	204	595	222	607	581	788	9
de	224	595	234	607	581	788	9
salud	236	595	256	607	581	788	9
pública	258	595	285	607	581	788	9
ya	62	607	72	619	581	788	9
que	73	607	88	619	581	788	9
la	90	607	96	619	581	788	9
exposición	98	607	138	619	581	788	9
al	140	607	147	619	581	788	9
tabaco	149	607	174	619	581	788	9
desde	176	607	200	619	581	788	9
la	202	607	208	619	581	788	9
juventud	210	607	242	619	581	788	9
y	244	607	249	619	581	788	9
a	250	607	255	619	581	788	9
lo	257	607	264	619	581	788	9
largo	266	607	285	619	581	788	9
de	62	618	72	630	581	788	9
los	75	618	86	630	581	788	9
años	90	618	108	630	581	788	9
es	112	618	121	630	581	788	9
el	124	618	131	630	581	788	9
marcador	134	618	171	630	581	788	9
principal	174	618	205	630	581	788	9
del	209	618	220	630	581	788	9
daño	223	618	243	630	581	788	9
a	246	618	251	630	581	788	9
la	254	618	261	630	581	788	9
salud	264	618	285	630	581	788	9
individual	62	630	97	642	581	788	9
y	99	630	104	642	581	788	9
poblacional.	106	630	151	642	581	788	9
Este	62	653	80	664	581	788	9
estudio	85	653	114	664	581	788	9
corresponde	119	653	168	664	581	788	9
a	174	653	179	664	581	788	9
un	184	653	194	664	581	788	9
grupo	199	653	222	664	581	788	9
de	227	653	237	664	581	788	9
trabajo	243	653	270	664	581	788	9
en	275	653	285	664	581	788	9
Latinoamérica	62	664	116	676	581	788	9
que	117	664	132	676	581	788	9
busca	134	664	157	676	581	788	9
utilizar	159	664	183	676	581	788	9
una	185	664	199	676	581	788	9
modalidad	201	664	240	676	581	788	9
de	242	664	252	676	581	788	9
decisión	254	664	285	676	581	788	9
con	62	675	76	687	581	788	9
fuertes	77	675	103	687	581	788	9
evidencias	104	675	144	687	581	788	9
científicas	146	675	183	687	581	788	9
e	184	675	189	687	581	788	9
información	190	675	234	687	581	788	9
convalidadas	235	675	285	687	581	788	9
por	62	687	75	699	581	788	9
expertos	78	687	111	699	581	788	9
de	115	687	124	699	581	788	9
varios	128	687	151	699	581	788	9
países	154	687	179	699	581	788	9
(14)	183	688	192	695	581	788	9
;	191	687	194	699	581	788	9
sin	198	687	209	699	581	788	9
embargo,	212	687	248	699	581	788	9
presenta	252	687	285	699	581	788	9
algunas	62	698	92	710	581	788	9
limitaciones,	94	698	140	710	581	788	9
puesto	141	698	167	710	581	788	9
que	168	698	183	710	581	788	9
es	184	698	193	710	581	788	9
una	195	698	209	710	581	788	9
estimación	210	698	251	710	581	788	9
bastante	252	698	285	710	581	788	9
conservadora	62	710	114	722	581	788	9
debido	117	710	142	722	581	788	9
principalmente	145	710	200	722	581	788	9
a	203	710	208	722	581	788	9
la	211	710	218	722	581	788	9
falta	221	710	237	722	581	788	9
de	239	710	249	722	581	788	9
inclusión	252	710	285	722	581	788	9
de	62	721	72	733	581	788	9
una	75	721	89	733	581	788	9
inmensa	91	721	124	733	581	788	9
variedad	126	721	159	733	581	788	9
de	161	721	171	733	581	788	9
costos	173	721	198	733	581	788	9
indirectos	201	721	237	733	581	788	9
que	239	721	254	733	581	788	9
podrían	256	721	285	733	581	788	9
hasta	308	435	328	447	581	788	9
triplicar	332	435	359	447	581	788	9
los	363	435	373	447	581	788	9
costos	377	435	402	447	581	788	9
atribuibles	405	435	444	447	581	788	9
al	447	435	454	447	581	788	9
tabaquismo	458	435	502	447	581	788	9
(10,34,35)	505	436	528	443	581	788	9
.	528	435	530	447	581	788	9
Por	308	446	321	458	581	788	9
otra	324	446	339	458	581	788	9
parte,	342	446	364	458	581	788	9
cabe	367	446	386	458	581	788	9
considerar	389	446	429	458	581	788	9
la	432	446	439	458	581	788	9
falta	442	446	458	458	581	788	9
de	461	446	471	458	581	788	9
datos	474	446	495	458	581	788	9
precisos	498	446	530	458	581	788	9
en	308	458	317	470	581	788	9
Paraguay	323	458	359	470	581	788	9
de	365	458	375	470	581	788	9
ciertos	380	458	405	470	581	788	9
parámetros	411	458	454	470	581	788	9
epidemiológicos	459	458	520	470	581	788	9
y	526	458	530	470	581	788	9
de	308	469	317	481	581	788	9
costos	320	469	345	481	581	788	9
que	348	469	363	481	581	788	9
son	366	469	380	481	581	788	9
necesarios	383	469	424	481	581	788	9
para	427	469	445	481	581	788	9
el	448	469	454	481	581	788	9
modelo,	458	469	488	481	581	788	9
los	491	469	502	481	581	788	9
cuales	505	469	530	481	581	788	9
generan	308	481	339	493	581	788	9
alguna	342	481	368	493	581	788	9
incertidumbre	370	481	422	493	581	788	9
en	425	481	434	493	581	788	9
los	437	481	448	493	581	788	9
resultados,	451	481	493	493	581	788	9
pero	495	481	513	493	581	788	9
que	516	481	530	493	581	788	9
se	308	492	317	504	581	788	9
intentan	319	492	349	504	581	788	9
corregir	351	492	379	504	581	788	9
con	381	492	395	504	581	788	9
la	397	492	404	504	581	788	9
calibración.	406	492	449	504	581	788	9
El	308	515	315	527	581	788	9
cambio	317	515	345	527	581	788	9
reciente	346	515	377	527	581	788	9
observado	379	515	419	527	581	788	9
en	420	515	430	527	581	788	9
la	432	515	439	527	581	788	9
legislación	440	515	480	527	581	788	9
de	482	515	491	527	581	788	9
Paraguay	493	515	530	527	581	788	9
ha	308	527	317	539	581	788	9
conseguido	321	527	365	539	581	788	9
concretar	369	527	405	539	581	788	9
un	409	527	419	539	581	788	9
proceso	423	527	454	539	581	788	9
de	458	527	468	539	581	788	9
concientización	472	527	530	539	581	788	9
sobre	308	538	330	550	581	788	9
el	333	538	340	550	581	788	9
impacto	343	538	375	550	581	788	9
del	378	538	390	550	581	788	9
consumo	393	538	430	550	581	788	9
del	433	538	445	550	581	788	9
tabaco	448	538	475	550	581	788	9
que	478	538	493	550	581	788	9
se	496	538	505	550	581	788	9
viene	509	538	530	550	581	788	9
trabajando	308	549	348	561	581	788	9
desde	351	549	374	561	581	788	9
hace	377	549	396	561	581	788	9
años	399	549	417	561	581	788	9
en	420	549	430	561	581	788	9
el	432	549	439	561	581	788	9
país.	442	549	461	561	581	788	9
Aún	463	549	478	561	581	788	9
es	481	549	490	561	581	788	9
necesario	493	549	530	561	581	788	9
profundizar	308	561	350	573	581	788	9
en	354	561	363	573	581	788	9
las	367	561	378	573	581	788	9
campañas	381	561	421	573	581	788	9
de	424	561	434	573	581	788	9
concientización	437	561	495	573	581	788	9
y	499	561	503	573	581	788	9
ayuda	506	561	530	573	581	788	9
para	308	572	325	584	581	788	9
que	328	572	343	584	581	788	9
los	346	572	357	584	581	788	9
fumadores	360	572	400	584	581	788	9
dejen	403	572	425	584	581	788	9
de	428	572	437	584	581	788	9
serlo.	440	572	461	584	581	788	9
Las	464	572	478	584	581	788	9
advertencias	481	572	530	584	581	788	9
textuales	308	584	342	596	581	788	9
y	347	584	351	596	581	788	9
gráficas	356	584	386	596	581	788	9
ayudan	391	584	419	596	581	788	9
a	424	584	429	596	581	788	9
reducir	434	584	460	596	581	788	9
el	465	584	471	596	581	788	9
consumo,	476	584	514	596	581	788	9
así	518	584	530	596	581	788	9
como	308	595	329	607	581	788	9
otras	331	595	350	607	581	788	9
medidas	353	595	386	607	581	788	9
efectivas	388	595	422	607	581	788	9
propuestas	424	595	467	607	581	788	9
por	469	595	482	607	581	788	9
la	484	595	491	607	581	788	9
ley,	494	595	506	607	581	788	9
como	509	595	530	607	581	788	9
la	308	607	314	619	581	788	9
prohibición	318	607	359	619	581	788	9
de	362	607	372	619	581	788	9
la	375	607	382	619	581	788	9
publicidad,	385	607	426	619	581	788	9
el	429	607	436	619	581	788	9
control	439	607	465	619	581	788	9
de	468	607	478	619	581	788	9
la	481	607	488	619	581	788	9
venta	491	607	512	619	581	788	9
y	516	607	520	619	581	788	9
el	523	607	530	619	581	788	9
comercio,	308	618	345	630	581	788	9
el	350	618	357	630	581	788	9
control	362	618	387	630	581	788	9
de	392	618	402	630	581	788	9
los	407	618	418	630	581	788	9
ambientes	423	618	463	630	581	788	9
libres	468	618	488	630	581	788	9
de	493	618	503	630	581	788	9
humo	508	618	530	630	581	788	9
y	308	630	312	642	581	788	9
la	317	630	324	642	581	788	9
trazabilidad	328	630	372	642	581	788	9
de	377	630	387	642	581	788	9
los	391	630	402	642	581	788	9
productos	407	630	445	642	581	788	9
de	450	630	459	642	581	788	9
tabaco.	464	630	492	642	581	788	9
Pero	497	630	516	642	581	788	9
en	520	630	530	642	581	788	9
lo	308	641	314	653	581	788	9
relacionado	319	641	363	653	581	788	9
a	367	641	372	653	581	788	9
los	376	641	388	653	581	788	9
impuestos,	392	641	433	653	581	788	9
aún	438	641	452	653	581	788	9
queda	456	641	481	653	581	788	9
una	485	641	499	653	581	788	9
brecha	504	641	530	653	581	788	9
importante	308	652	348	664	581	788	9
de	350	652	360	664	581	788	9
ajuste	362	652	385	664	581	788	9
que	387	652	401	664	581	788	9
realizar.	403	652	433	664	581	788	9
En	308	675	318	687	581	788	9
relación	320	675	350	687	581	788	9
con	352	675	366	687	581	788	9
los	368	675	379	687	581	788	9
impuestos	381	675	420	687	581	788	9
indirectos	422	675	458	687	581	788	9
al	460	675	467	687	581	788	9
tabaco,	469	675	497	687	581	788	9
en	499	675	509	687	581	788	9
2015	511	675	530	687	581	788	9
el	308	687	314	699	581	788	9
impuesto	316	687	351	699	581	788	9
ad	352	687	362	699	581	788	9
valorem	363	687	394	699	581	788	9
fue	395	687	407	699	581	788	9
del	409	687	420	699	581	788	9
6,91	422	687	438	699	581	788	9
%	440	687	448	699	581	788	9
sin	449	687	460	699	581	788	9
impuesto	462	687	496	699	581	788	9
indirecto	498	687	530	699	581	788	9
específico.	308	698	349	710	581	788	9
En	351	698	361	710	581	788	9
relación	363	698	393	710	581	788	9
al	395	698	402	710	581	788	9
IVA,	404	698	420	710	581	788	9
fue	422	698	434	710	581	788	9
del	436	698	447	710	581	788	9
9,09	449	698	466	710	581	788	9
%,	468	698	478	710	581	788	9
configurando	480	698	530	710	581	788	9
un	308	710	317	722	581	788	9
impuesto	319	710	354	722	581	788	9
indirecto	355	710	387	722	581	788	9
total	389	710	405	722	581	788	9
de	406	710	416	722	581	788	9
16,0	418	710	435	722	581	788	9
%	436	710	444	722	581	788	9
(9)	445	711	452	718	581	788	9
.	451	710	454	722	581	788	9
Actualmente,	455	710	505	722	581	788	9
según	506	710	530	722	581	788	9
el	308	721	314	733	581	788	9
Banco	317	721	342	733	581	788	9
Mundial,	345	721	377	733	581	788	9
una	380	721	395	733	581	788	9
caja	398	721	413	733	581	788	9
de	416	721	426	733	581	788	9
20	429	721	439	733	581	788	9
cigarrillos	442	721	478	733	581	788	9
en	480	721	490	733	581	788	9
Paraguay	493	721	530	733	581	788	9
607	513	757	530	769	581	788	9
Bardach	462	38	492	49	581	788	10
A	494	38	499	49	581	788	10
et	501	38	508	49	581	788	10
al.	510	38	519	49	581	788	10
Rev	51	39	66	48	581	788	10
Peru	68	39	88	48	581	788	10
Med	91	39	109	48	581	788	10
Exp	111	39	125	48	581	788	10
Salud	128	39	152	48	581	788	10
Publica.	155	39	189	48	581	788	10
2018;35(4):599-609.	191	39	262	48	581	788	10
es,	51	83	63	95	581	788	10
después	65	83	98	95	581	788	10
del	100	83	112	95	581	788	10
de	115	83	124	95	581	788	10
Irak,	127	83	143	95	581	788	10
el	146	83	153	95	581	788	10
más	155	83	172	95	581	788	10
barato	175	83	199	95	581	788	10
del	202	83	213	95	581	788	10
mundo,	216	83	245	95	581	788	10
con	247	83	261	95	581	788	10
un	264	83	274	95	581	788	10
precio	51	94	74	106	581	788	10
de	78	94	87	106	581	788	10
0,54	90	94	107	106	581	788	10
dólares	110	94	139	106	581	788	10
(8)	142	95	148	102	581	788	10
.	148	94	150	106	581	788	10
Cabe	153	94	174	106	581	788	10
destacar	177	94	210	106	581	788	10
que	213	94	228	106	581	788	10
a	231	94	236	106	581	788	10
pesar	239	94	261	106	581	788	10
de	264	94	274	106	581	788	10
aplicar	51	105	76	117	581	788	10
el	80	105	86	117	581	788	10
máximo	90	105	120	117	581	788	10
aumento	124	105	157	117	581	788	10
impositivo	161	105	199	117	581	788	10
propuesto	202	105	240	117	581	788	10
en	244	105	254	117	581	788	10
este	257	105	274	117	581	788	10
trabajo,	51	117	79	129	581	788	10
el	82	117	89	129	581	788	10
valor	92	117	111	129	581	788	10
seguiría	114	117	144	129	581	788	10
estando	147	117	178	129	581	788	10
por	181	117	193	129	581	788	10
debajo	196	117	222	129	581	788	10
de	225	117	235	129	581	788	10
65	238	117	248	129	581	788	10
%	251	117	259	129	581	788	10
del	262	117	273	129	581	788	10
precio	51	128	74	140	581	788	10
de	78	128	88	140	581	788	10
expendio	91	128	126	140	581	788	10
que	129	128	144	140	581	788	10
recomienda	147	128	192	140	581	788	10
el	195	128	202	140	581	788	10
Banco	205	128	230	140	581	788	10
Mundial;	233	128	266	140	581	788	10
y	269	128	274	140	581	788	10
con	51	140	65	152	581	788	10
precios	69	140	96	152	581	788	10
por	100	140	112	152	581	788	10
paquete	116	140	147	152	581	788	10
comparables	151	140	200	152	581	788	10
a	204	140	209	152	581	788	10
otros	212	140	231	152	581	788	10
países	235	140	260	152	581	788	10
de	264	140	274	152	581	788	10
América	51	151	83	163	581	788	10
del	85	151	96	163	581	788	10
Sur	98	151	112	163	581	788	10
(8,32)	114	152	127	159	581	788	10
.	127	151	129	163	581	788	10
En	51	174	62	186	581	788	10
conclusión,	64	174	107	186	581	788	10
las	109	174	120	186	581	788	10
enfermedades	122	174	177	186	581	788	10
atribuibles	179	174	218	186	581	788	10
al	220	174	227	186	581	788	10
tabaquismo	229	174	274	186	581	788	10
conllevan	51	186	87	198	581	788	10
un	91	186	100	198	581	788	10
importante	104	186	144	198	581	788	10
daño	148	186	167	198	581	788	10
en	170	186	180	198	581	788	10
Paraguay.	184	186	222	198	581	788	10
Teniendo	225	186	260	198	581	788	10
en	264	186	274	198	581	788	10
cuenta	51	197	77	209	581	788	10
que	81	197	96	209	581	788	10
estas	100	197	121	209	581	788	10
estimaciones	125	197	175	209	581	788	10
son	179	197	193	209	581	788	10
conservadoras	197	197	254	209	581	788	10
y	258	197	262	209	581	788	10
la	267	197	274	209	581	788	10
realidad	51	208	81	220	581	788	10
del	85	208	96	220	581	788	10
daño	99	208	119	220	581	788	10
atribuible	122	208	156	220	581	788	10
real	160	208	174	220	581	788	10
podría	177	208	202	220	581	788	10
ser	205	208	217	220	581	788	10
mucho	220	208	246	220	581	788	10
mayor	249	208	274	220	581	788	10
considerando	51	220	103	232	581	788	10
costos	104	220	129	232	581	788	10
indirectos.	130	220	169	232	581	788	10
El	171	220	178	232	581	788	10
equipo	180	220	206	232	581	788	10
de	207	220	217	232	581	788	10
investigadores	218	220	274	232	581	788	10
espera	51	231	77	243	581	788	10
que	83	231	98	243	581	788	10
nuestras	104	231	136	243	581	788	10
estimaciones	142	231	192	243	581	788	10
lleven	198	231	220	243	581	788	10
a	226	231	231	243	581	788	10
aumentar	237	231	274	243	581	788	10
la	51	243	58	255	581	788	10
conciencia	62	243	103	255	581	788	10
y	107	243	112	255	581	788	10
que	116	243	131	255	581	788	10
constituyan	135	243	179	255	581	788	10
una	183	243	198	255	581	788	10
base	202	243	221	255	581	788	10
para	226	243	243	255	581	788	10
que	248	243	262	255	581	788	10
el	267	243	274	255	581	788	10
gobierno	51	254	84	266	581	788	10
y	87	254	91	266	581	788	10
otros	94	254	113	266	581	788	10
actores	116	254	144	266	581	788	10
sociales	146	254	177	266	581	788	10
logren	180	254	203	266	581	788	10
impulsar	206	254	238	266	581	788	10
medidas	241	254	274	266	581	788	10
costo-efectivas.	51	266	110	278	581	788	10
Agradecimientos:	51	287	119	298	581	788	10
Al	123	287	130	297	581	788	10
Dr.	134	287	144	297	581	788	10
Akram	148	287	171	297	581	788	10
Abdul	174	287	195	297	581	788	10
Hernandez-Vazquez,	199	287	274	297	581	788	10
por	51	297	63	307	581	788	10
su	66	297	74	307	581	788	10
colaboración	78	297	123	307	581	788	10
en	127	297	136	307	581	788	10
la	139	297	145	307	581	788	10
evaluación	149	297	187	307	581	788	10
final	190	297	205	307	581	788	10
del	208	297	219	307	581	788	10
manuscrito,	223	297	264	307	581	788	10
al	267	297	274	307	581	788	10
bibliotecario	51	307	94	317	581	788	10
del	96	307	107	317	581	788	10
Instituto	110	307	138	317	581	788	10
de	140	307	149	317	581	788	10
Efectividad	152	307	191	317	581	788	10
Clínica	193	307	218	317	581	788	10
y	220	307	224	317	581	788	10
Sanitaria	227	307	259	317	581	788	10
Lic.	261	307	274	317	581	788	10
Daniel	296	83	319	93	581	788	10
Comandé,	321	83	358	93	581	788	10
por	360	83	371	93	581	788	10
su	373	83	382	93	581	788	10
ayuda	384	83	406	93	581	788	10
con	408	83	421	93	581	788	10
las	423	83	433	93	581	788	10
búsquedas	435	83	474	93	581	788	10
electrónicas	476	83	519	93	581	788	10
y	296	93	300	103	581	788	10
al	303	93	309	103	581	788	10
Sanatorio	312	93	346	103	581	788	10
y	349	93	353	103	581	788	10
Servicios	356	93	388	103	581	788	10
Médicos	391	93	421	103	581	788	10
Migone	424	93	450	103	581	788	10
(SSM	453	93	473	103	581	788	10
Migone),	476	93	507	103	581	788	10
de	510	93	519	103	581	788	10
Asunción	296	103	329	113	581	788	10
por	331	103	343	113	581	788	10
su	345	103	354	113	581	788	10
colaboración	356	103	401	113	581	788	10
con	403	103	416	113	581	788	10
la	419	103	425	113	581	788	10
provisión	427	103	459	113	581	788	10
de	461	103	470	113	581	788	10
costos.	472	103	498	113	581	788	10
Contribuciones	296	123	355	134	581	788	10
de	358	123	367	134	581	788	10
autoría:	370	123	399	134	581	788	10
APR,	402	123	420	133	581	788	10
FA,	423	123	435	133	581	788	10
AB,	437	123	450	133	581	788	10
AA,	453	123	466	133	581	788	10
JC,	468	123	480	133	581	788	10
AP	483	123	493	133	581	788	10
fueron	496	123	519	133	581	788	10
responsables	296	133	342	143	581	788	10
de	343	133	352	143	581	788	10
la	353	133	359	143	581	788	10
idea	361	133	375	143	581	788	10
general	377	133	402	143	581	788	10
y	404	133	408	143	581	788	10
de	409	133	418	143	581	788	10
la	420	133	426	143	581	788	10
conducción	427	133	466	143	581	788	10
del	467	133	478	143	581	788	10
proyecto	479	133	508	143	581	788	10
en	510	133	519	143	581	788	10
varios	296	143	317	153	581	788	10
países.	318	143	342	153	581	788	10
JC,	344	143	355	153	581	788	10
AA,	356	143	369	153	581	788	10
AB,	369	143	382	153	581	788	10
AP	383	143	393	153	581	788	10
recopilaron	394	143	432	153	581	788	10
los	433	143	443	153	581	788	10
datos	444	143	463	153	581	788	10
epidemiológicos	464	143	519	153	581	788	10
y	296	153	300	163	581	788	10
de	302	153	311	163	581	788	10
costos.	313	153	337	163	581	788	10
FCV,	339	153	356	163	581	788	10
VGS	358	153	375	163	581	788	10
aportaron	377	153	410	163	581	788	10
datos	412	153	430	163	581	788	10
primarios,	432	153	466	163	581	788	10
ayudaron	468	153	500	163	581	788	10
en	502	153	511	163	581	788	10
la	513	153	519	163	581	788	10
redacción	296	163	330	173	581	788	10
de	332	163	341	173	581	788	10
diferentes	343	163	376	173	581	788	10
secciones,	379	163	415	173	581	788	10
AB,	417	163	429	173	581	788	10
JC,	431	163	443	173	581	788	10
AA,	445	163	457	173	581	788	10
FA,	459	163	471	173	581	788	10
AP,	473	163	484	173	581	788	10
BR,	487	163	500	173	581	788	10
FCV,	502	163	519	173	581	788	10
VGS	296	173	313	183	581	788	10
y	316	173	320	183	581	788	10
APR	323	173	339	183	581	788	10
analizaron	343	173	378	183	581	788	10
e	381	173	386	183	581	788	10
interpretaron	389	173	432	183	581	788	10
los	435	173	445	183	581	788	10
datos,	449	173	469	183	581	788	10
redactaron	473	173	509	183	581	788	10
el	513	173	519	183	581	788	10
manuscrito	296	183	334	193	581	788	10
y	335	183	339	193	581	788	10
aprobaron	341	183	376	193	581	788	10
la	378	183	384	193	581	788	10
versión	386	183	410	193	581	788	10
final.	412	183	428	193	581	788	10
Fuentes	296	204	326	215	581	788	10
de	328	204	337	215	581	788	10
financiamiento:	339	204	395	215	581	788	10
Este	398	204	413	214	581	788	10
trabajo	415	204	438	214	581	788	10
se	440	204	449	214	581	788	10
realizó	451	204	473	214	581	788	10
con	475	204	488	214	581	788	10
la	490	204	496	214	581	788	10
ayuda	498	204	519	214	581	788	10
de	296	214	305	224	581	788	10
una	307	214	321	224	581	788	10
subvención	323	214	363	224	581	788	10
del	365	214	376	224	581	788	10
Centro	378	214	402	224	581	788	10
Internacional	405	214	450	224	581	788	10
de	453	214	461	224	581	788	10
Investigaciones	464	214	519	224	581	788	10
para	296	224	312	234	581	788	10
el	314	224	320	234	581	788	10
Desarrollo,	322	224	361	234	581	788	10
Ottawa,	363	224	391	234	581	788	10
Canadá	392	224	420	234	581	788	10
(IDRC).	422	224	449	234	581	788	10
Título	451	224	471	234	581	788	10
del	473	224	484	234	581	788	10
proyecto:	486	224	519	234	581	788	10
Empowering	296	234	339	244	581	788	10
healthcare	340	234	376	244	581	788	10
decision	377	234	405	244	581	788	10
makers	407	234	432	244	581	788	10
to	433	234	440	244	581	788	10
achieve	441	234	468	244	581	788	10
regional	469	234	496	244	581	788	10
needs	498	234	519	244	581	788	10
for	296	244	305	254	581	788	10
tobacco	307	244	334	254	581	788	10
in	336	244	342	254	581	788	10
Latin	344	244	360	254	581	788	10
America:	362	244	392	254	581	788	10
Moving	394	244	419	254	581	788	10
forward	421	244	446	254	581	788	10
interventions	448	244	491	254	581	788	10
through	493	244	519	254	581	788	10
evidence	296	254	327	264	581	788	10
packages	330	254	363	264	581	788	10
and	365	254	378	264	581	788	10
cost-effectiveness	381	254	442	264	581	788	10
evaluations	445	254	483	264	581	788	10
(Proyecto	486	254	519	264	581	788	10
IDRC-Componente	296	264	361	274	581	788	10
Número-Actividad:	366	264	428	274	581	788	10
107978-000000000-001).	433	264	519	274	581	788	10
Las	296	274	309	284	581	788	10
opiniones	313	274	345	284	581	788	10
expresadas	349	274	389	284	581	788	10
en	393	274	401	284	581	788	10
este	405	274	420	284	581	788	10
documento	424	274	462	284	581	788	10
no	465	274	474	284	581	788	10
representan	478	274	519	284	581	788	10
necesariamente	296	284	351	294	581	788	10
las	352	284	362	294	581	788	10
de	364	284	373	294	581	788	10
IDRC	375	284	393	294	581	788	10
o	395	284	400	294	581	788	10
las	402	284	411	294	581	788	10
de	413	284	422	294	581	788	10
su	424	284	432	294	581	788	10
Junta	434	284	453	294	581	788	10
de	454	284	463	294	581	788	10
Gobernanza.	465	284	509	294	581	788	10
Conflictos	296	307	334	318	581	788	10
de	336	307	345	318	581	788	10
interés:	347	307	374	318	581	788	10
Ninguno	376	307	404	317	581	788	10
declarado	406	307	440	317	581	788	10
por	442	307	453	317	581	788	10
los	455	307	464	317	581	788	10
autores.	466	307	494	317	581	788	10
Referencias	51	342	132	357	581	788	10
Bibliográficas	136	342	236	357	581	788	10
1.	51	374	57	386	581	788	10
Institute	65	374	94	386	581	788	10
of	97	374	104	386	581	788	10
Health	107	374	130	386	581	788	10
Metrics	133	374	159	386	581	788	10
[Internet].	162	374	197	386	581	788	10
Seattle:	65	385	91	396	581	788	10
Global	97	385	120	396	581	788	10
Burden	127	385	152	396	581	788	10
of	158	385	165	396	581	788	10
Disease	172	385	197	396	581	788	10
Study;	65	395	88	407	581	788	10
2017.	91	395	110	407	581	788	10
[Citado	114	395	141	407	581	788	10
23	144	395	153	407	581	788	10
Nov	157	395	172	407	581	788	10
2018].	175	395	197	407	581	788	10
Disponible	65	406	103	417	581	788	10
en:	107	406	118	417	581	788	10
http://www.healthda-	122	406	197	417	581	788	10
ta.org/paraguay	65	416	119	428	581	788	10
2.	51	430	57	441	581	788	10
Centers	65	430	92	441	581	788	10
for	95	430	105	441	581	788	10
Disease	108	430	134	441	581	788	10
Control	137	430	165	441	581	788	10
and	168	430	180	441	581	788	10
Pre-	184	430	197	441	581	788	10
vention.	65	440	93	451	581	788	10
Smoking-attributable	100	440	173	451	581	788	10
mor-	181	440	197	451	581	788	10
tality,	65	451	84	462	581	788	10
morbidity,	88	451	124	462	581	788	10
and	128	451	140	462	581	788	10
economic	144	451	177	462	581	788	10
costs	181	451	197	462	581	788	10
(SAMMEC).	65	461	111	472	581	788	10
Adult	115	461	135	472	581	788	10
SAMMEC,	139	461	179	472	581	788	10
Rel-	183	461	197	472	581	788	10
ative	65	472	81	483	581	788	10
Risk	85	472	101	483	581	788	10
-	105	472	108	483	581	788	10
CPS–II	112	472	139	483	581	788	10
(82-88).	143	472	172	483	581	788	10
Atlan-	176	472	197	483	581	788	10
ta2008.	65	482	91	493	581	788	10
Available	96	482	127	493	581	788	10
from:	132	482	151	493	581	788	10
http://apps.	156	482	197	493	581	788	10
nccd.cdc.gov/sammec/.	65	493	145	504	581	788	10
3.	51	506	57	517	581	788	10
Ciapponi	65	506	96	517	581	788	10
A,	101	506	109	517	581	788	10
Bardach	115	506	141	517	581	788	10
A,	147	506	155	517	581	788	10
Casetta	161	506	185	517	581	788	10
B,	191	506	197	517	581	788	10
Aruj	65	516	80	528	581	788	10
P,	83	516	89	528	581	788	10
Linetzky	92	516	121	528	581	788	10
B,	124	516	131	528	581	788	10
Glujovsky	134	516	166	528	581	788	10
D,	169	516	178	528	581	788	10
et	181	516	187	528	581	788	10
al.	190	516	197	528	581	788	10
Systematic	65	527	99	538	581	788	10
review	103	527	124	538	581	788	10
of	128	527	135	538	581	788	10
the	139	527	149	538	581	788	10
link	153	527	166	538	581	788	10
between	170	527	197	538	581	788	10
tobacco	65	537	90	549	581	788	10
and	96	537	108	549	581	788	10
poverty.	114	537	139	549	581	788	10
Geneva:	145	537	171	549	581	788	10
World	177	537	197	549	581	788	10
Health	65	548	88	559	581	788	10
Organization;	91	548	136	559	581	788	10
2011.	140	548	158	559	581	788	10
Disponible	162	548	197	559	581	788	10
en:	65	558	75	570	581	788	10
http://apps.who.int/iris/bitstre	99	558	197	570	581	788	10
am/10665/44453/1/9789241500548_	65	569	197	580	581	788	10
eng.pdf	65	580	89	591	581	788	10
4.	51	593	57	604	581	788	10
Pichon-Riviere	65	593	116	604	581	788	10
A,	119	593	127	604	581	788	10
Bardach	131	593	159	604	581	788	10
A,	162	593	170	604	581	788	10
Augus-	173	593	197	604	581	788	10
tovski	65	603	86	615	581	788	10
F,	90	603	96	615	581	788	10
Alcaraz	101	603	126	615	581	788	10
A,	131	603	139	615	581	788	10
Reynales-Shige-	143	603	197	615	581	788	10
matsu	65	614	86	625	581	788	10
LM,	89	614	104	625	581	788	10
Pinto	108	614	126	625	581	788	10
MT,	130	614	145	625	581	788	10
et	148	614	154	626	581	788	10
al.	158	614	166	626	581	788	10
Impacto	169	614	197	625	581	788	10
económico	65	624	103	636	581	788	10
del	105	624	115	636	581	788	10
tabaquismo	117	624	157	636	581	788	10
en	159	624	167	636	581	788	10
los	169	624	178	636	581	788	10
siste-	180	624	197	636	581	788	10
mas	65	635	78	646	581	788	10
de	81	635	89	646	581	788	10
salud	91	635	108	646	581	788	10
de	110	635	118	646	581	788	10
América	120	635	149	646	581	788	10
Latina:	151	635	175	646	581	788	10
un	177	635	186	646	581	788	10
es-	188	635	197	646	581	788	10
tudio	65	645	84	657	581	788	10
en	85	645	93	657	581	788	10
siete	95	645	110	657	581	788	10
países	111	645	131	657	581	788	10
y	132	645	136	657	581	788	10
su	138	645	145	657	581	788	10
extrapolación	146	645	192	657	581	788	10
a	194	645	197	657	581	788	10
nivel	65	656	82	667	581	788	10
regional.	84	656	113	667	581	788	10
Rev	115	656	128	667	581	788	10
Panam	130	656	154	667	581	788	10
Salud	156	656	175	667	581	788	10
Publi-	177	656	197	667	581	788	10
ca.	65	666	74	678	581	788	10
2016;40(4):213-21.	76	666	144	678	581	788	10
5.	51	680	57	691	581	788	10
Ministerio	65	680	101	691	581	788	10
de	103	680	111	691	581	788	10
Salud	113	680	132	691	581	788	10
Pública	133	680	159	691	581	788	10
y	161	680	164	691	581	788	10
Bienestar	166	680	197	691	581	788	10
Social.	65	690	88	701	581	788	10
Primera	91	690	118	701	581	788	10
Encuesta	121	690	152	701	581	788	10
Nacional	155	690	186	701	581	788	10
de	189	690	197	701	581	788	10
Factores	65	701	93	712	581	788	10
de	98	701	106	712	581	788	10
Riesgo	110	701	133	712	581	788	10
de	137	701	145	712	581	788	10
Enfermedades	149	701	197	712	581	788	10
No	65	711	76	722	581	788	10
Transmisibles.	83	711	131	722	581	788	10
Asunción,	138	711	173	722	581	788	10
Para-	180	711	197	722	581	788	10
guay2012.	65	722	100	733	581	788	10
Available	108	722	139	733	581	788	10
from:	146	722	166	733	581	788	10
http://	173	722	197	733	581	788	10
608	50	757	67	769	581	788	10
6.	212	409	218	420	581	788	10
7.	212	496	218	507	581	788	10
8.	212	573	218	584	581	788	10
9.	212	649	218	661	581	788	10
www.mspbs.gov.py/dvent/wp-con-	226	374	358	386	581	788	10
tent/uploads/2015/10/Encuesta-Na-	226	385	358	396	581	788	10
cional.pdf.	226	395	262	407	581	788	10
Ministerio	226	409	262	420	581	788	10
de	264	409	272	420	581	788	10
Salud	273	409	292	420	581	788	10
Pública	294	409	319	420	581	788	10
y	321	409	325	420	581	788	10
Bienestar	327	409	358	420	581	788	10
Social.	226	419	248	431	581	788	10
Encuesta	252	419	282	431	581	788	10
Global	286	419	309	431	581	788	10
de	313	419	321	431	581	788	10
Consumo	324	419	358	431	581	788	10
de	226	430	234	441	581	788	10
Tabaco	239	430	264	441	581	788	10
en	269	430	278	441	581	788	10
Jóvenes	283	430	308	441	581	788	10
en	314	430	322	441	581	788	10
Paraguay	328	430	358	441	581	788	10
2014.	226	440	245	452	581	788	10
.	248	440	250	452	581	788	10
Paraguay2014.	252	440	302	452	581	788	10
Available	305	440	336	452	581	788	10
from:	339	440	358	452	581	788	10
http	226	451	242	462	581	788	10
://www.mspbs.gov.py/dvent/	243	451	358	462	581	788	10
wp-content/uploads/2016/01/En-	226	461	358	473	581	788	10
cuesta-Global-de-Consumo-de-Taba-	226	472	358	483	581	788	10
co-en-J%C3%B3venes-2014.pdf.	226	483	338	494	581	788	10
Organización	226	496	269	507	581	788	10
Mundial	277	496	305	507	581	788	10
de	312	496	320	507	581	788	10
la	327	496	333	507	581	788	10
Salud	340	496	358	507	581	788	10
(OMS).	226	506	252	518	581	788	10
Convenio	262	506	294	518	581	788	10
Marco	304	506	325	518	581	788	10
de	335	506	343	518	581	788	10
la	353	506	358	518	581	788	10
OMS	226	517	245	528	581	788	10
para	252	517	266	528	581	788	10
el	273	517	278	528	581	788	10
Control	285	517	311	528	581	788	10
del	318	517	328	528	581	788	10
Tabaco	335	517	358	528	581	788	10
[Internet].	226	528	259	539	581	788	10
Ginebra:	269	528	298	539	581	788	10
OMS;	308	528	329	539	581	788	10
2003.	340	528	358	539	581	788	10
Disponible	226	538	261	549	581	788	10
en:	265	538	275	549	581	788	10
http://apps.who.int/iris/	279	538	358	549	581	788	10
bitstream/10665/42813/1/9243591010.	226	549	358	560	581	788	10
pdf?ua=1.	226	559	259	571	581	788	10
World	226	573	246	584	581	788	10
Health	252	573	274	584	581	788	10
Organization	281	573	322	584	581	788	10
(WHO).	328	573	358	584	581	788	10
WHO	226	583	248	594	581	788	10
report	251	583	271	594	581	788	10
on	274	583	282	594	581	788	10
the	285	583	296	594	581	788	10
global	299	583	318	594	581	788	10
tobacco	321	583	345	594	581	788	10
ep-	348	583	358	594	581	788	10
idemic,	226	594	249	605	581	788	10
2015:	253	594	271	605	581	788	10
raising	276	594	296	605	581	788	10
taxes	301	594	316	605	581	788	10
on	320	594	329	605	581	788	10
tobacco	334	594	358	605	581	788	10
[Internet].	226	604	258	616	581	788	10
Luxenburg:	260	604	296	616	581	788	10
WHO;	298	604	323	616	581	788	10
2015.	325	604	343	616	581	788	10
Dis-	345	604	358	616	581	788	10
ponible	226	615	250	626	581	788	10
en:	253	615	263	626	581	788	10
http://apps.who.int/iris/bitstr	266	615	358	626	581	788	10
eam/10665/178574/1/9789240694606_	226	625	358	637	581	788	10
eng.pdf?ua=1&ua=1.	226	636	294	647	581	788	10
Organización	226	649	268	661	581	788	10
Panamericana	272	649	315	661	581	788	10
de	319	649	327	661	581	788	10
la	331	649	337	661	581	788	10
Salud	341	649	358	661	581	788	10
(OPS).	226	660	248	671	581	788	10
Informe	251	660	277	671	581	788	10
sobre	279	660	296	671	581	788	10
el	299	660	304	671	581	788	10
Control	307	660	333	671	581	788	10
del	335	660	345	671	581	788	10
Ta-	348	660	358	671	581	788	10
baco	226	670	241	682	581	788	10
en	243	670	251	682	581	788	10
la	254	670	259	682	581	788	10
Región	262	670	284	682	581	788	10
de	287	670	295	682	581	788	10
las	297	670	305	682	581	788	10
Américas.	308	670	338	682	581	788	10
A	341	670	347	682	581	788	10
10	350	670	358	682	581	788	10
años	226	681	240	692	581	788	10
del	243	681	253	692	581	788	10
Convenio	256	681	287	692	581	788	10
Marco	290	681	311	692	581	788	10
de	314	681	322	692	581	788	10
la	325	681	330	692	581	788	10
Organi-	333	681	358	692	581	788	10
zación	226	691	246	703	581	788	10
Mundial	249	691	276	703	581	788	10
de	278	691	286	703	581	788	10
la	289	691	294	703	581	788	10
Salud	297	691	314	703	581	788	10
para	317	691	331	703	581	788	10
el	333	691	339	703	581	788	10
Con-	341	691	358	703	581	788	10
trol	226	702	237	713	581	788	10
del	241	702	251	713	581	788	10
Tabaco	255	702	278	713	581	788	10
[Internet].	282	702	314	713	581	788	10
Washington,	318	702	358	713	581	788	10
DC:	226	713	241	724	581	788	10
OPS;	244	713	262	724	581	788	10
2016.	265	713	283	724	581	788	10
Disponible	286	713	320	724	581	788	10
en:	323	713	333	724	581	788	10
http://	336	713	358	724	581	788	10
iris.paho.org/xmlui/bitstream/han-	226	723	358	734	581	788	10
10.	372	407	383	419	581	788	10
11.	372	501	383	512	581	788	10
12.	372	555	383	566	581	788	10
13.	372	598	383	609	581	788	10
14.	372	661	383	672	581	788	10
dle/123456789/28380/9789275318867_	386	374	519	386	581	788	10
spa.pdf	386	384	421	396	581	788	10
?sequence=1&isAl-	424	384	519	396	581	788	10
lowed=y&ua=1.	386	395	439	406	581	788	10
Lightwood	386	407	425	419	581	788	10
J,	429	407	433	419	581	788	10
Collins	438	407	463	419	581	788	10
D,	467	407	476	419	581	788	10
Lapsley	480	407	505	419	581	788	10
H,	510	407	519	419	581	788	10
Novotny	386	418	417	429	581	788	10
TE.	420	418	433	429	581	788	10
Estimating	437	418	473	429	581	788	10
the	477	418	488	429	581	788	10
costs	492	418	508	429	581	788	10
of	512	418	519	429	581	788	10
tobacco	386	428	413	439	581	788	10
use	415	428	426	439	581	788	10
[Internet].	428	428	464	439	581	788	10
En:	466	428	478	439	581	788	10
Jha	480	428	491	439	581	788	10
P,	493	428	499	439	581	788	10
Cha-	502	428	519	439	581	788	10
loupka	386	438	410	449	581	788	10
F,	413	438	419	449	581	788	10
editors.	423	438	448	449	581	788	10
Tobacco	452	438	480	449	581	788	10
control	484	438	508	449	581	788	10
in	512	438	519	449	581	788	10
developing	386	448	423	459	581	788	10
countries.	427	448	460	459	581	788	10
Oxford:	463	448	490	459	581	788	10
Oxford	493	448	519	459	581	788	10
University	386	458	422	469	581	788	10
Press;	424	458	444	469	581	788	10
2000.	446	458	465	469	581	788	10
Disponible	468	458	506	469	581	788	10
en:	508	458	519	469	581	788	10
http://siteresources.worldbank.org/	386	468	519	479	581	788	10
INTETC/Resources/375990-108990	386	478	519	489	581	788	10
4539172/063TO104.PDF.	386	488	479	500	581	788	10
Guindon	386	501	418	512	581	788	10
GE,	425	501	439	512	581	788	10
Tobin	446	501	466	512	581	788	10
S,	473	501	480	512	581	788	10
Yach	487	501	503	512	581	788	10
D.	510	501	519	512	581	788	10
Trends	386	511	410	523	581	788	10
and	414	511	427	523	581	788	10
affordability	432	511	474	523	581	788	10
of	478	511	485	523	581	788	10
cigarette	490	511	519	523	581	788	10
prices:	386	521	409	533	581	788	10
ample	413	521	433	533	581	788	10
room	437	521	456	533	581	788	10
for	460	521	470	533	581	788	10
tax	474	521	485	533	581	788	10
increases	489	521	519	533	581	788	10
and	386	531	399	543	581	788	10
related	402	531	425	543	581	788	10
health	429	531	450	543	581	788	10
gains.	453	531	472	543	581	788	10
Tob	475	531	489	543	581	788	10
control.	492	531	519	543	581	788	10
2002;11(1):35-43.	386	542	450	553	581	788	10
Ross	386	555	402	566	581	788	10
H,	405	555	414	566	581	788	10
Chaloupka	416	555	454	566	581	788	10
FJ.	456	555	466	566	581	788	10
Economic	468	555	503	566	581	788	10
pol-	505	555	519	566	581	788	10
icies	386	565	401	576	581	788	10
for	403	565	413	576	581	788	10
tobacco	416	565	443	576	581	788	10
control	445	565	470	576	581	788	10
in	472	565	479	576	581	788	10
developing	482	565	519	576	581	788	10
countries.	386	575	420	586	581	788	10
Salud	422	575	441	586	581	788	10
Publica	443	575	468	586	581	788	10
Mex.	471	575	488	586	581	788	10
2006;48	490	575	519	586	581	788	10
Suppl	386	585	406	596	581	788	10
1:S113-20.	408	585	445	596	581	788	10
Hoffman	386	598	418	609	581	788	10
SJ,	421	598	430	609	581	788	10
Tan	433	598	446	609	581	788	10
C.	449	598	457	609	581	788	10
Overview	460	598	494	609	581	788	10
of	497	598	504	609	581	788	10
sys-	507	598	519	609	581	788	10
tematic	386	608	412	619	581	788	10
reviews	415	608	440	619	581	788	10
on	444	608	453	619	581	788	10
the	457	608	468	619	581	788	10
health-related	472	608	519	619	581	788	10
effects	386	618	408	629	581	788	10
of	413	618	420	629	581	788	10
government	426	618	466	629	581	788	10
tobacco	472	618	498	629	581	788	10
con-	504	618	519	629	581	788	10
trol	386	628	399	639	581	788	10
policies.	405	628	433	639	581	788	10
BMC	439	628	459	639	581	788	10
Public	465	628	487	639	581	788	10
Health.	493	628	519	639	581	788	10
2015;15:744.	386	638	432	649	581	788	10
doi:	439	638	453	649	581	788	10
10.1186/s12889-	460	638	519	649	581	788	10
015-2041-6.	386	648	429	660	581	788	10
Pichon-Riviere	386	661	437	672	581	788	10
A,	440	661	448	672	581	788	10
Augustovski	451	661	493	672	581	788	10
F,	496	661	501	672	581	788	10
Bar-	504	661	519	672	581	788	10
dach	386	671	403	683	581	788	10
A,	406	671	414	683	581	788	10
Colantonio	418	671	457	683	581	788	10
L,	461	671	468	683	581	788	10
Latinclen	471	671	503	683	581	788	10
To-	507	671	519	683	581	788	10
bacco	386	681	406	693	581	788	10
Research	410	681	440	693	581	788	10
Group.	444	681	468	693	581	788	10
Development	472	681	519	693	581	788	10
and	386	691	399	703	581	788	10
validation	404	691	438	703	581	788	10
of	443	691	450	703	581	788	10
a	454	691	458	703	581	788	10
microsimulation	463	691	519	703	581	788	10
economic	386	702	420	713	581	788	10
model	424	702	445	713	581	788	10
to	449	702	456	713	581	788	10
evaluate	460	702	488	713	581	788	10
the	492	702	502	713	581	788	10
dis-	506	702	519	713	581	788	10
ease	386	712	400	723	581	788	10
burden	404	712	428	723	581	788	10
associated	432	712	466	723	581	788	10
with	470	712	486	723	581	788	10
smoking	490	712	519	723	581	788	10
and	386	722	399	734	581	788	10
the	403	722	414	734	581	788	10
cost-effectiveness	419	722	477	734	581	788	10
of	481	722	488	734	581	788	10
tobacco	492	722	519	734	581	788	10
Rev	62	40	77	49	581	788	11
Peru	80	40	99	49	581	788	11
Med	102	40	120	49	581	788	11
Exp	123	40	136	49	581	788	11
Salud	139	40	164	49	581	788	11
Publica.	166	40	200	49	581	788	11
2018;35(4):599-609.	202	40	273	49	581	788	11
Consecuencias	369	38	425	49	581	788	11
del	427	38	438	49	581	788	11
tabaquismo	440	38	482	49	581	788	11
en	484	38	493	49	581	788	11
Paraguay	495	38	530	49	581	788	11
control	77	83	101	95	581	788	11
interventions	103	83	148	95	581	788	11
in	150	83	157	95	581	788	11
Latin	158	83	176	95	581	788	11
America.	178	83	209	95	581	788	11
Value	77	94	95	106	581	788	11
Health.	97	94	123	106	581	788	11
2011;14(5	124	94	160	106	581	788	11
Suppl	162	94	182	106	581	788	11
1):S51-	183	94	209	106	581	788	11
9.	77	105	83	117	581	788	11
doi:	85	105	98	117	581	788	11
10.1016/j.jval.2011.05.010.	100	105	194	117	581	788	11
longitudinal	237	83	277	94	581	788	11
population	279	83	315	94	581	788	11
model	317	83	338	94	581	788	11
with	340	83	355	94	581	788	11
two	357	83	369	94	581	788	11
interacting	237	94	272	106	581	788	11
disease	273	94	296	106	581	788	11
states.	297	94	316	106	581	788	11
Cost	318	94	334	106	581	788	11
Eff	335	94	345	106	581	788	11
Resour	346	94	369	106	581	788	11
Alloc.	237	106	257	117	581	788	11
2003;1(1):6.	258	106	299	117	581	788	11
15.	62	119	73	130	581	788	11
Alcaraz	77	119	102	130	581	788	11
A,	104	119	113	130	581	788	11
Caporale	115	119	146	130	581	788	11
J,	148	119	153	130	581	788	11
Bardach	155	119	183	130	581	788	11
A,	185	119	194	130	581	788	11
Au-	196	119	209	130	581	788	11
gustovski	77	130	108	141	581	788	11
F,	112	130	118	141	581	788	11
Pichon-Riviere	122	130	172	141	581	788	11
A.	176	130	185	141	581	788	11
Carga	188	130	209	141	581	788	11
de	77	141	85	152	581	788	11
enfermedad	87	141	127	152	581	788	11
atribuible	130	141	163	152	581	788	11
al	166	141	172	152	581	788	11
uso	174	141	186	152	581	788	11
de	189	141	197	152	581	788	11
ta-	200	141	209	152	581	788	11
baco	77	152	92	163	581	788	11
en	96	152	104	163	581	788	11
Argentina	107	152	141	163	581	788	11
y	144	152	148	163	581	788	11
potencial	151	152	182	163	581	788	11
impac-	186	152	209	163	581	788	11
to	77	163	84	174	581	788	11
del	87	163	97	174	581	788	11
aumento	101	163	131	174	581	788	11
de	134	163	142	174	581	788	11
precio	146	163	167	174	581	788	11
a	171	163	174	174	581	788	11
través	178	163	197	174	581	788	11
de	201	163	209	174	581	788	11
impuestos.	77	174	113	185	581	788	11
Rev	116	174	129	185	581	788	11
Panam	133	174	156	185	581	788	11
Salud	159	174	178	185	581	788	11
Publica.	181	174	209	185	581	788	11
2016;40(4):204-212.	77	185	148	196	581	788	11
22.	223	120	234	131	581	788	11
Dirección	237	120	271	131	581	788	11
Nacional	275	120	306	131	581	788	11
de	310	120	318	131	581	788	11
Estadísticas	323	120	362	131	581	788	11
y	366	120	369	131	581	788	11
Censos.	237	131	264	142	581	788	11
Paraguay	266	131	297	142	581	788	11
Proyección	299	131	337	142	581	788	11
de	339	131	347	142	581	788	11
la	349	131	355	142	581	788	11
Po-	358	131	369	142	581	788	11
blación	237	142	262	153	581	788	11
por	264	142	276	153	581	788	11
Sexo	278	142	294	153	581	788	11
y	296	142	300	153	581	788	11
Edad,	302	142	322	153	581	788	11
según	324	142	343	153	581	788	11
Depar-	345	142	369	153	581	788	11
tamento,	237	153	267	165	581	788	11
2000-2025.	272	153	311	165	581	788	11
Revisión	316	153	346	165	581	788	11
2015.	350	153	369	165	581	788	11
Paraguay:	237	164	270	176	581	788	11
DGEEC;	276	164	308	176	581	788	11
2015.	314	164	333	176	581	788	11
Available	338	164	369	176	581	788	11
from:	237	176	256	187	581	788	11
http://www.dgeec.gov.py/Pub-	263	176	369	187	581	788	11
licaciones/Biblioteca/proyeccion%20	237	187	369	198	581	788	11
nacional/Proyecciones%20Departa-	237	198	369	209	581	788	11
mentales%20-%20final.pdf.	237	209	331	220	581	788	11
16.	62	199	73	210	581	788	11
Bardach	77	199	104	210	581	788	11
AE,	108	199	121	210	581	788	11
Caporale	124	199	155	210	581	788	11
JE,	159	199	169	210	581	788	11
Alcaraz	172	199	197	210	581	788	11
A,	201	199	209	210	581	788	11
Augustovski	77	210	118	221	581	788	11
F,	124	210	130	221	581	788	11
Huayanay-Falconi	135	210	196	221	581	788	11
L,	202	210	209	221	581	788	11
Loza-Munarriz	77	221	127	232	581	788	11
C,	131	221	139	232	581	788	11
et	142	221	148	233	581	788	11
al.	152	221	160	233	581	788	11
Carga	163	221	183	232	581	788	11
de	187	221	195	232	581	788	11
en-	198	221	209	232	581	788	11
fermedad	77	232	109	243	581	788	11
por	113	232	125	243	581	788	11
tabaquismo	129	232	169	243	581	788	11
e	173	232	177	243	581	788	11
impacto	181	232	209	243	581	788	11
potencial	77	243	108	254	581	788	11
del	110	243	121	254	581	788	11
incremento	123	243	162	254	581	788	11
de	164	243	172	254	581	788	11
precios	174	243	199	254	581	788	11
de	201	243	209	254	581	788	11
cigarrillos	77	254	110	265	581	788	11
en	111	254	119	265	581	788	11
el	121	254	126	265	581	788	11
Perú.	128	254	145	265	581	788	11
Rev	147	254	160	265	581	788	11
Peru	161	254	177	265	581	788	11
Med	178	254	194	265	581	788	11
Exp	196	254	209	265	581	788	11
Salud	77	265	96	276	581	788	11
Publica.	103	265	130	276	581	788	11
2016;33(4):651-661.	137	265	209	276	581	788	11
doi:	77	276	90	287	581	788	11
10.17843/rpmesp.2016.334.2548.	92	276	209	287	581	788	11
17.	62	290	73	301	581	788	11
McLean	77	290	105	301	581	788	11
S,	108	290	114	301	581	788	11
Barbour	117	290	145	301	581	788	11
V,	148	290	155	301	581	788	11
Wild	158	290	176	301	581	788	11
S,	179	290	185	301	581	788	11
Simp-	188	290	209	301	581	788	11
son	77	301	88	312	581	788	11
C,	91	301	100	312	581	788	11
Sheikh	103	301	126	312	581	788	11
A.	129	301	137	312	581	788	11
Models	140	301	166	312	581	788	11
for	169	301	179	312	581	788	11
estimat-	182	301	209	312	581	788	11
ing	77	312	87	323	581	788	11
projections	91	312	129	323	581	788	11
for	132	312	142	323	581	788	11
disease	146	312	169	323	581	788	11
prevalence	173	312	209	323	581	788	11
and	77	323	89	334	581	788	11
burden:	94	323	121	334	581	788	11
a	125	323	129	334	581	788	11
systematic	133	323	168	334	581	788	11
review	172	323	194	334	581	788	11
fo-	199	323	209	334	581	788	11
cusing	77	334	98	345	581	788	11
on	104	334	113	345	581	788	11
chronic	119	334	145	345	581	788	11
obstructive	151	334	189	345	581	788	11
pul-	195	334	209	345	581	788	11
monary	77	345	103	356	581	788	11
disease.	107	345	132	356	581	788	11
J	136	345	139	356	581	788	11
J	143	345	146	356	581	788	11
Health	150	345	174	356	581	788	11
Serv	178	345	193	356	581	788	11
Res	197	345	209	356	581	788	11
Policy.	77	356	99	367	581	788	11
2015;20(4):246-53.	113	356	181	367	581	788	11
doi:	195	356	209	367	581	788	11
10.1177/1355819615579232.	77	367	180	378	581	788	11
18.	62	381	73	392	581	788	11
Pinto	77	381	95	392	581	788	11
MT,	109	381	124	392	581	788	11
Pichon-Riviere	137	381	187	392	581	788	11
A,	201	381	209	392	581	788	11
Bardach	77	392	104	403	581	788	11
A.	109	392	117	403	581	788	11
The	121	392	134	403	581	788	11
burden	138	392	162	403	581	788	11
of	166	392	173	403	581	788	11
smoking-	177	392	209	403	581	788	11
related	77	403	100	414	581	788	11
diseases	105	403	131	414	581	788	11
in	136	403	143	414	581	788	11
Brazil:	148	403	170	414	581	788	11
mortality,	175	403	209	414	581	788	11
morbidity	77	414	111	425	581	788	11
and	119	414	132	425	581	788	11
costs.	140	414	158	425	581	788	11
Cad	166	414	181	425	581	788	11
Saude	189	414	209	425	581	788	11
Publica.	77	425	104	436	581	788	11
2015;31(6):1283-97.	116	425	184	436	581	788	11
doi:	196	425	209	436	581	788	11
10.1590/0102-311X00192013.	77	436	180	447	581	788	11
19.	62	449	73	461	581	788	11
Barendregt	77	449	113	461	581	788	11
JJ,	115	449	122	461	581	788	11
Van	124	449	137	461	581	788	11
Oortmarssen	139	449	182	461	581	788	11
GJ,	184	449	195	461	581	788	11
Vos	197	449	209	461	581	788	11
T,	77	460	83	472	581	788	11
Murray	86	460	111	472	581	788	11
CJ.	113	460	124	472	581	788	11
A	127	460	133	472	581	788	11
generic	136	460	159	472	581	788	11
model	162	460	183	472	581	788	11
for	186	460	195	472	581	788	11
the	198	460	209	472	581	788	11
assessment	77	471	111	483	581	788	11
of	114	471	121	483	581	788	11
disease	124	471	146	483	581	788	11
epidemiology:	149	471	195	483	581	788	11
the	198	471	209	483	581	788	11
computational	77	482	124	494	581	788	11
basis	126	482	141	494	581	788	11
of	143	482	149	494	581	788	11
DisMod	151	482	179	494	581	788	11
II.	180	482	188	494	581	788	11
Popul	189	482	209	494	581	788	11
Health	77	493	100	505	581	788	11
Metr.	101	493	119	505	581	788	11
2003;1(1):4.	120	493	161	505	581	788	11
20.	62	507	73	519	581	788	11
Ferlay	77	507	96	519	581	788	11
J,	100	507	105	519	581	788	11
Soerjomataram	109	507	159	519	581	788	11
I,	163	507	167	519	581	788	11
Dikshit	172	507	197	519	581	788	11
R,	201	507	209	519	581	788	11
Eser	77	518	90	530	581	788	11
S,	92	518	98	530	581	788	11
Mathers	100	518	127	530	581	788	11
C,	129	518	137	530	581	788	11
Rebelo	139	518	162	530	581	788	11
M,	164	518	173	530	581	788	11
et	175	518	181	530	581	788	11
al.	183	518	190	530	581	788	11
Can-	192	518	209	530	581	788	11
cer	77	529	86	541	581	788	11
incidence	89	529	120	541	581	788	11
and	123	529	135	541	581	788	11
mortality	138	529	169	541	581	788	11
worldwide:	172	529	209	541	581	788	11
sources,	77	540	102	552	581	788	11
methods	107	540	135	552	581	788	11
and	141	540	153	552	581	788	11
major	158	540	177	552	581	788	11
patterns	182	540	209	552	581	788	11
in	77	551	83	563	581	788	11
GLOBOCAN	87	551	137	563	581	788	11
2012.	141	551	160	563	581	788	11
Int	163	551	173	563	581	788	11
J	177	551	180	563	581	788	11
Cancer.	184	551	209	563	581	788	11
2015;136(5):E359-86.	77	562	150	574	581	788	11
doi:	158	562	171	574	581	788	11
10.1002/	178	562	209	574	581	788	11
ijc.29210.	77	573	108	585	581	788	11
21.	62	587	73	598	581	788	11
Lauer	77	587	95	598	581	788	11
JA,	97	587	107	598	581	788	11
Rohrich	109	587	136	598	581	788	11
K,	137	587	145	598	581	788	11
Wirth	147	587	168	598	581	788	11
H,	169	587	178	598	581	788	11
Charette	180	587	209	598	581	788	11
C,	77	598	85	609	581	788	11
Gribble	89	598	114	609	581	788	11
S,	118	598	124	609	581	788	11
Murray	127	598	152	609	581	788	11
CJ.	155	598	166	609	581	788	11
PopMod:	170	598	201	609	581	788	11
a	205	598	209	609	581	788	11
23.	223	223	233	235	581	788	11
Pichon-Riviere	237	223	285	235	581	788	11
A,	290	223	298	235	581	788	11
Alcaraz	302	223	326	235	581	788	11
A,	330	223	338	235	581	788	11
Bardach	343	223	369	235	581	788	11
A,	237	234	245	246	581	788	11
Augustovski	249	234	289	246	581	788	11
F,	292	234	298	246	581	788	11
Caporale	301	234	331	246	581	788	11
J,	334	234	339	246	581	788	11
Caccavo	342	234	369	246	581	788	11
F.	237	246	243	257	581	788	11
Carga	247	246	267	257	581	788	11
de	271	246	279	257	581	788	11
Enfermedad	284	246	324	257	581	788	11
atribuible	328	246	359	257	581	788	11
al	364	246	369	257	581	788	11
Tabaquismo	237	257	277	268	581	788	11
en	281	257	288	268	581	788	11
Argentina.	292	257	326	268	581	788	11
Documento	330	257	369	268	581	788	11
Técnico	237	268	263	279	581	788	11
N°	265	268	274	279	581	788	11
7.	276	268	282	279	581	788	11
Buenos	284	268	308	279	581	788	11
Aires:	310	268	329	279	581	788	11
Instituto	331	268	360	279	581	788	11
de	362	268	369	279	581	788	11
Efectividad	237	279	274	290	581	788	11
Clínica	277	279	301	290	581	788	11
y	304	279	308	290	581	788	11
Sanitaria	311	279	340	290	581	788	11
(IECS);	343	279	369	290	581	788	11
2013.	237	290	256	302	581	788	11
Disponible	260	290	296	302	581	788	11
en:	300	290	310	302	581	788	11
http://www.iecs.	315	290	369	302	581	788	11
org.ar/wp-content/uploads/N7Car-	237	302	369	313	581	788	11
ga-de-Enfermedad-Tabac-Argentina.pdf.	237	313	368	324	581	788	11
24.	223	327	233	338	581	788	11
Ross	237	327	252	338	581	788	11
H,	256	327	265	338	581	788	11
Blecher	268	327	293	338	581	788	11
E,	297	327	303	338	581	788	11
Yan	307	327	319	338	581	788	11
L,	323	327	330	338	581	788	11
Hyland	333	327	358	338	581	788	11
A.	361	327	369	338	581	788	11
Do	237	338	248	349	581	788	11
cigarette	251	338	278	349	581	788	11
prices	281	338	300	349	581	788	11
motivate	302	338	331	349	581	788	11
smokers	333	338	360	349	581	788	11
to	362	338	369	349	581	788	11
quit?	237	349	254	361	581	788	11
New	255	349	271	361	581	788	11
evidence	272	349	301	361	581	788	11
from	302	349	318	361	581	788	11
the	319	349	330	361	581	788	11
ITC	331	349	346	361	581	788	11
survey.	347	349	369	361	581	788	11
Addiction.	237	360	272	372	581	788	11
2011;106(3):609-19.	280	360	349	372	581	788	11
doi:	356	360	369	372	581	788	11
10.1111/j.1360-0443.2010.03192.x.	237	372	356	383	581	788	11
25.	223	386	233	397	581	788	11
Ministerio	237	386	271	397	581	788	11
de	273	386	281	397	581	788	11
Hacienda	283	386	314	397	581	788	11
de	316	386	324	397	581	788	11
Paraguay.	326	386	356	397	581	788	11
Re-	358	386	369	397	581	788	11
caudación	237	397	270	408	581	788	11
estimada	272	397	301	408	581	788	11
de	303	397	311	408	581	788	11
ISC	314	397	327	408	581	788	11
de	330	397	337	408	581	788	11
Tabaco	340	397	363	408	581	788	11
y	366	397	369	408	581	788	11
Cigarrillos	237	408	271	419	581	788	11
para	273	408	287	419	581	788	11
el	288	408	294	419	581	788	11
año	295	408	307	419	581	788	11
2016.	309	408	328	419	581	788	11
2017.	329	408	348	419	581	788	11
26.	223	422	233	433	581	788	11
San	237	422	249	433	581	788	11
Martín	253	422	276	433	581	788	11
V,	279	422	286	433	581	788	11
Gamarra	289	422	318	433	581	788	11
de	321	422	329	433	581	788	11
Cáceres	333	422	358	433	581	788	11
G.	361	422	369	433	581	788	11
Mortalidad	237	433	274	445	581	788	11
atribuible	277	433	308	445	581	788	11
al	310	433	316	445	581	788	11
consumo	318	433	348	445	581	788	11
de	350	433	358	445	581	788	11
ta-	361	433	369	445	581	788	11
baco	237	444	253	456	581	788	11
durante	254	444	279	456	581	788	11
los	281	444	290	456	581	788	11
años	292	444	307	456	581	788	11
1998,	308	444	327	456	581	788	11
1999	329	444	345	456	581	788	11
y	347	444	351	456	581	788	11
2000	352	444	369	456	581	788	11
en	237	456	245	467	581	788	11
Paraguay.	247	456	277	467	581	788	11
Mem	279	456	296	467	581	788	11
Inst	298	456	310	467	581	788	11
Investig	312	456	337	467	581	788	11
Cienc	338	456	358	467	581	788	11
Sa-	359	456	369	467	581	788	11
lud.	237	467	250	478	581	788	11
2006;4(1):15-8.	251	467	303	478	581	788	11
27.	223	481	233	492	581	788	11
European	237	481	269	492	581	788	11
Commission	271	481	313	492	581	788	11
[Internet].	316	481	349	492	581	788	11
Brus-	352	481	369	492	581	788	11
sels:	237	492	250	504	581	788	11
European	253	492	285	504	581	788	11
Commission	287	492	329	504	581	788	11
(Acceso	332	492	358	504	581	788	11
23	361	492	369	504	581	788	11
de	237	504	245	515	581	788	11
noviembre,	248	504	285	515	581	788	11
2018).	288	504	309	515	581	788	11
Excise	312	504	333	515	581	788	11
Duties	336	504	357	515	581	788	11
on	361	504	369	515	581	788	11
Tobacco	237	515	265	526	581	788	11
[dos	267	515	282	526	581	788	11
pantallas].	284	515	317	526	581	788	11
Disponible	320	515	356	526	581	788	11
en:	359	515	369	526	581	788	11
https://ec.europa.eu/taxation_customs/	237	526	369	537	581	788	11
business/excise-duties-alcohol-tobac-	237	538	369	549	581	788	11
co-energy/excise-duties-tobacco	237	549	341	560	581	788	11
28.	223	563	233	574	581	788	11
Chaloupka	237	563	274	574	581	788	11
FJ,	276	563	285	574	581	788	11
Yurekli	287	563	310	574	581	788	11
A,	313	563	321	574	581	788	11
Fong	323	563	340	574	581	788	11
GT.	342	563	355	574	581	788	11
To-	358	563	369	574	581	788	11
bacco	237	574	256	586	581	788	11
taxes	258	574	274	586	581	788	11
as	276	574	282	586	581	788	11
a	284	574	288	586	581	788	11
tobacco	290	574	315	586	581	788	11
control	317	574	341	586	581	788	11
strategy.	343	574	369	586	581	788	11
Tob	237	586	250	597	581	788	11
Control.	255	586	283	597	581	788	11
2012;21(2):172-80.	287	586	352	597	581	788	11
doi:	356	586	369	597	581	788	11
10.1136/tobaccocontrol-2011-050417.	237	597	365	608	581	788	11
29.	384	83	394	94	581	788	11
Mathers	398	83	425	94	581	788	11
CD,	430	83	445	94	581	788	11
Loncar	451	83	474	94	581	788	11
D.	480	83	488	94	581	788	11
Projections	494	83	530	94	581	788	11
of	398	94	405	105	581	788	11
global	408	94	428	105	581	788	11
mortality	431	94	462	105	581	788	11
and	465	94	478	105	581	788	11
burden	481	94	505	105	581	788	11
of	508	94	515	105	581	788	11
dis-	518	94	530	105	581	788	11
ease	398	105	411	116	581	788	11
from	415	105	431	116	581	788	11
2002	435	105	452	116	581	788	11
to	456	105	463	116	581	788	11
2030.	466	105	485	116	581	788	11
PLoS	489	105	508	116	581	788	11
Med.	512	105	530	116	581	788	11
2006;3(11):e442.	398	116	458	127	581	788	11
30.	384	129	394	140	581	788	11
Ministerio	398	129	434	140	581	788	11
de	437	129	445	140	581	788	11
Salud	449	129	468	140	581	788	11
Pública	472	129	497	140	581	788	11
y	501	129	505	140	581	788	11
Biene-	508	129	530	140	581	788	11
star	398	140	410	151	581	788	11
Social.	414	140	437	151	581	788	11
Encuesta	441	140	471	151	581	788	11
Global	475	140	499	151	581	788	11
de	503	140	511	151	581	788	11
con-	515	140	530	151	581	788	11
sumo	398	151	416	162	581	788	11
de	420	151	428	162	581	788	11
Tabaco	432	151	456	162	581	788	11
en	460	151	468	162	581	788	11
Jóvenes	472	151	497	162	581	788	11
en	501	151	509	162	581	788	11
Para-	513	151	530	162	581	788	11
guay.	398	162	415	173	581	788	11
Paraguay2008.	420	162	470	173	581	788	11
Available	475	162	506	173	581	788	11
from:	511	162	530	173	581	788	11
http	398	172	414	184	581	788	11
://www.mspbs.gov.py/dvent/	415	172	530	184	581	788	11
wp-content/uploads/2016/01/En-	398	183	530	194	581	788	11
cuesta-Global-de-Consumo-de-Taba-	398	194	530	205	581	788	11
co-en-J%C3%B3venes-2008.pdf.	398	205	510	216	581	788	11
31.	384	218	394	230	581	788	11
Guindon	398	218	429	230	581	788	11
GE,	430	218	444	230	581	788	11
Paraje	445	218	465	230	581	788	11
GR,	466	218	481	230	581	788	11
Chaloupka	482	218	520	230	581	788	11
FJ.	521	218	530	230	581	788	11
El	398	229	405	240	581	788	11
impacto	406	229	434	240	581	788	11
de	435	229	443	240	581	788	11
los	444	229	454	240	581	788	11
precios	455	229	479	240	581	788	11
e	480	229	484	240	581	788	11
impuestos	485	229	519	240	581	788	11
so-	520	229	530	240	581	788	11
bre	398	240	408	251	581	788	11
el	411	240	416	251	581	788	11
consumo	419	240	449	251	581	788	11
de	452	240	460	251	581	788	11
productos	462	240	496	251	581	788	11
de	498	240	506	251	581	788	11
tabaco	508	240	530	251	581	788	11
en	398	251	406	262	581	788	11
América	408	251	436	262	581	788	11
Latina	438	251	459	262	581	788	11
y	461	251	464	262	581	788	11
el	466	251	472	262	581	788	11
Caribe.	474	251	498	262	581	788	11
Rev	500	251	513	262	581	788	11
Pan-	515	251	530	262	581	788	11
am	398	262	408	273	581	788	11
Salud	410	262	428	273	581	788	11
Publica.	430	262	457	273	581	788	11
2016;40(4):272-284.	458	262	529	273	581	788	11
32.	384	275	394	287	581	788	11
Ekpu	398	275	415	287	581	788	11
VU,	416	275	430	287	581	788	11
Brown	431	275	454	287	581	788	11
AK.	455	275	469	287	581	788	11
The	470	275	483	287	581	788	11
Economic	484	275	517	287	581	788	11
Im-	518	275	530	287	581	788	11
pact	398	286	412	297	581	788	11
of	414	286	420	297	581	788	11
Smoking	422	286	451	297	581	788	11
and	453	286	465	297	581	788	11
of	467	286	474	297	581	788	11
Reducing	476	286	507	297	581	788	11
Smok-	509	286	530	297	581	788	11
ing	398	297	408	308	581	788	11
Prevalence:	410	297	447	308	581	788	11
Review	449	297	473	308	581	788	11
of	475	297	482	308	581	788	11
Evidence.	484	297	515	308	581	788	11
Tob	517	297	530	308	581	788	11
Use	398	308	410	319	581	788	11
Insights.	412	308	439	319	581	788	11
2015;8:1-35.	441	308	483	319	581	788	11
doi:	485	308	498	319	581	788	11
10.4137/	500	308	530	319	581	788	11
TUI.S15628.	398	318	442	330	581	788	11
33.	384	332	394	343	581	788	11
Kostova	398	332	424	343	581	788	11
D.	426	332	434	343	581	788	11
A	437	332	443	343	581	788	11
(nearly)	445	332	470	343	581	788	11
global	473	332	492	343	581	788	11
look	494	332	509	343	581	788	11
at	511	332	517	343	581	788	11
the	520	332	530	343	581	788	11
dynamics	398	343	428	354	581	788	11
of	429	343	436	354	581	788	11
youth	438	343	456	354	581	788	11
smoking	458	343	485	354	581	788	11
initiation	487	343	516	354	581	788	11
and	518	343	530	354	581	788	11
cessation:	398	354	428	365	581	788	11
the	430	354	441	365	581	788	11
role	443	354	455	365	581	788	11
of	457	354	464	365	581	788	11
cigarette	466	354	493	365	581	788	11
prices.	495	354	515	365	581	788	11
Ap-	517	354	530	365	581	788	11
plied	398	364	414	376	581	788	11
Economics.	418	364	455	376	581	788	11
2013;45(28):3943-51.	459	364	530	376	581	788	11
doi:	398	375	411	387	581	788	11
10.1080/00036846.2012.736947	412	375	519	387	581	788	11
34.	384	389	394	400	581	788	11
Bundhamcharoen	398	389	456	400	581	788	11
K,	461	389	469	400	581	788	11
Aungkulanon	474	389	519	400	581	788	11
S,	524	389	530	400	581	788	11
Makka	398	400	420	411	581	788	11
N,	423	400	431	411	581	788	11
Shibuya	433	400	459	411	581	788	11
K.	461	400	469	411	581	788	11
Economic	472	400	505	411	581	788	11
burden	507	400	530	411	581	788	11
from	398	410	414	422	581	788	11
smoking-related	418	410	470	422	581	788	11
diseases	474	410	498	422	581	788	11
in	502	410	509	422	581	788	11
Thai-	513	410	530	422	581	788	11
land.	398	421	414	433	581	788	11
Tob	414	421	427	433	581	788	11
Control.	428	421	456	433	581	788	11
2016;25(5):532-7.	457	421	516	433	581	788	11
doi:	517	421	530	433	581	788	11
10.1136/tobaccocontrol-2015-052319.	398	432	524	443	581	788	11
35.	384	446	394	457	581	788	11
Hoang	398	446	420	457	581	788	11
Anh	422	446	437	457	581	788	11
PT,	438	446	449	457	581	788	11
Thu	451	446	464	457	581	788	11
le	465	446	471	457	581	788	11
T,	472	446	479	457	581	788	11
Ross	480	446	495	457	581	788	11
H,	496	446	505	457	581	788	11
Quynh	506	446	530	457	581	788	11
Anh	398	457	413	468	581	788	11
N,	415	457	423	468	581	788	11
Linh	425	457	441	468	581	788	11
BN,	443	457	457	468	581	788	11
Minh	458	457	477	468	581	788	11
NT.	479	457	493	468	581	788	11
Direct	495	457	516	468	581	788	11
and	518	457	530	468	581	788	11
indirect	398	467	423	479	581	788	11
costs	427	467	443	479	581	788	11
of	447	467	454	479	581	788	11
smoking	458	467	485	479	581	788	11
in	489	467	496	479	581	788	11
Vietnam.	500	467	530	479	581	788	11
Tob	398	478	411	489	581	788	11
Control.	415	478	444	489	581	788	11
2016;25(1):96-100.	448	478	513	489	581	788	11
doi:	517	478	530	489	581	788	11
10.1136/tobaccocontrol-2014-051821.	398	489	526	500	581	788	11
Correspondencia:	384	565	444	578	581	788	11
Ariel	446	565	462	578	581	788	11
Bardach	464	565	492	578	581	788	11
Dirección:	384	576	418	588	581	788	11
Dr.	424	576	435	588	581	788	11
Emilio	442	576	464	588	581	788	11
Ravignani	471	576	506	588	581	788	11
2024	512	576	530	588	581	788	11
(C1014CPV).	384	587	433	599	581	788	11
Buenos	434	587	458	599	581	788	11
Aires,	460	587	479	599	581	788	11
Argentina	481	587	515	599	581	788	11
Correo	384	598	406	610	581	788	11
electrónico:	408	598	444	610	581	788	11
abardach@iecs.org.ar	446	598	516	610	581	788	11
609	513	757	530	769	581	788	11
ANEXOS	99	84	156	101	581	788	12
Anexo	99	116	127	128	581	788	12
1.	129	116	137	128	581	788	12
Costos	139	116	167	128	581	788	12
asociados	170	116	210	128	581	788	12
y	213	116	217	128	581	788	12
atribuibles	220	116	261	128	581	788	12
al	263	116	270	128	581	788	12
tabaquismo,	273	116	322	128	581	788	12
2015	324	116	344	128	581	788	12
Costos	301	145	328	156	581	788	12
totales	331	145	356	156	581	788	12
(millones	295	154	330	165	581	788	12
de	332	154	341	165	581	788	12
USD)	343	154	363	165	581	788	12
Costos	390	145	417	156	581	788	12
atribuibles	419	145	459	156	581	788	12
(millones	390	154	425	165	581	788	12
de	428	154	437	165	581	788	12
USD)	439	154	459	165	581	788	12
473	322	185	335	196	581	788	12
111	418	185	431	196	581	788	12
Accidente	103	215	138	225	581	788	12
cerebrovascular	141	215	197	225	581	788	12
99	324	215	333	225	581	788	12
19	420	215	429	225	581	788	12
Cáncer	103	230	129	240	581	788	12
de	131	230	140	240	581	788	12
pulmón	142	230	169	240	581	788	12
19	324	230	333	240	581	788	12
16	420	230	429	240	581	788	12
Patología	103	150	139	161	581	788	12
asociada	141	150	176	161	581	788	12
al	178	150	185	161	581	788	12
tabaquismo	187	150	232	161	581	788	12
Infarto	103	171	126	181	581	788	12
agudo	128	171	150	181	581	788	12
de	153	171	161	181	581	788	12
miocardio	164	171	198	181	581	788	12
(IAM)	201	171	220	181	581	788	12
Síndrome	103	185	138	196	581	788	12
coronario	140	185	173	196	581	788	12
agudo	176	185	198	196	581	788	12
no	200	185	209	196	581	788	12
IAM	211	185	225	196	581	788	12
Muerte	103	200	128	210	581	788	12
cardiovascular	130	200	182	210	581	788	12
de	184	200	193	210	581	788	12
causa	195	200	217	210	581	788	12
no	219	200	228	210	581	788	12
isquémica	230	200	266	210	581	788	12
Neumonía	103	245	140	255	581	788	12
0	327	245	331	255	581	788	12
0	422	245	427	255	581	788	12
103	322	260	335	270	581	788	12
76	420	260	429	270	581	788	12
66	324	335	333	345	581	788	12
18	420	335	429	345	581	788	12
Tabaquismo	103	410	146	420	581	788	12
pasivo	149	410	172	420	581	788	12
y	174	410	178	420	581	788	12
otras	180	410	198	420	581	788	12
causas	200	410	225	420	581	788	12
NC	323	410	335	420	581	788	12
31	420	410	429	420	581	788	12
Total	103	425	120	435	581	788	12
por	122	425	134	435	581	788	12
patologías	136	425	173	435	581	788	12
asociadas	175	425	211	435	581	788	12
al	213	425	220	435	581	788	12
tabaquismo	222	425	263	435	581	788	12
760	322	425	335	435	581	788	12
271	418	425	431	435	581	788	12
Enfermedad	103	260	147	270	581	788	12
pulmonar	149	260	182	270	581	788	12
obstructiva	185	260	223	270	581	788	12
crónica	225	260	251	270	581	788	12
Cáncer	103	275	129	285	581	788	12
de	131	275	140	285	581	788	12
boca	142	275	160	285	581	788	12
y	162	275	166	285	581	788	12
faringe	168	275	193	285	581	788	12
Cáncer	103	290	129	300	581	788	12
de	131	290	140	300	581	788	12
esófago	142	290	171	300	581	788	12
Cáncer	103	305	129	315	581	788	12
de	131	305	140	315	581	788	12
estómago	142	305	177	315	581	788	12
Cáncer	103	320	129	330	581	788	12
de	131	320	140	330	581	788	12
páncreas	142	320	175	330	581	788	12
Cáncer	103	335	129	345	581	788	12
de	131	335	140	345	581	788	12
riñón	142	335	160	345	581	788	12
Cáncer	103	350	129	360	581	788	12
de	131	350	140	360	581	788	12
laringe	142	350	166	360	581	788	12
Leucemia	103	365	138	375	581	788	12
Cáncer	103	380	129	390	581	788	12
de	131	380	140	390	581	788	12
vejiga	142	380	163	390	581	788	12
Cáncer	103	395	129	405	581	788	12
de	131	395	140	405	581	788	12
cuello	142	395	163	405	581	788	12
de	165	395	174	405	581	788	12
útero	177	395	195	405	581	788	12
*	99	445	102	454	581	788	12
Tasa	104	445	119	454	581	788	12
de	120	445	128	454	581	788	12
cambio:	130	445	155	454	581	788	12
1USD	157	445	175	454	581	788	12
=	177	445	181	454	581	788	12
5787	183	445	199	454	581	788	12
guaraníes	201	445	232	454	581	788	12
(diciembre	234	445	267	454	581	788	12
2015)	269	445	286	454	581	788	12
†	99	454	101	460	581	788	12
El	104	453	110	463	581	788	12
monto	113	453	132	463	581	788	12
expresado	135	453	167	463	581	788	12
corresponde	170	453	209	463	581	788	12
globalmente	211	453	249	463	581	788	12
a	252	453	256	463	581	788	12
IAM,	258	453	273	463	581	788	12
síndrome	275	453	304	463	581	788	12
coronario	307	453	336	463	581	788	12
no	338	453	346	463	581	788	12
IAM	349	453	361	463	581	788	12
y	364	453	367	463	581	788	12
muerte	370	453	391	463	581	788	12
cardiovascular	394	453	439	463	581	788	12
de	442	453	449	463	581	788	12
causa	452	453	471	463	581	788	12
no	99	462	107	471	581	788	12
isquémica	109	462	140	471	581	788	12
‡	99	471	101	476	581	788	12
El	103	470	110	480	581	788	12
monto	112	470	131	480	581	788	12
expresado	133	470	166	480	581	788	12
corresponde	168	470	207	480	581	788	12
globalmente	208	470	247	480	581	788	12
a	249	470	252	480	581	788	12
todos	254	470	272	480	581	788	12
los	273	470	282	480	581	788	12
cánceres	284	470	313	480	581	788	12
considerados	315	470	356	480	581	788	12
PYG:	99	479	116	488	581	788	12
guaraníes,	118	479	151	488	581	788	12
USD:	153	479	170	488	581	788	12
dólares	172	479	195	488	581	788	12
estadounidenses,	196	479	251	488	581	788	12
NC:	253	479	265	488	581	788	12
no	267	479	275	488	581	788	12
corresponde.	277	479	318	488	581	788	12
Anexo	62	82	90	95	581	788	13
2.	92	82	100	95	581	788	13
Fuente	102	83	130	95	581	788	13
de	133	83	143	95	581	788	13
información	145	83	192	95	581	788	13
de	194	83	204	95	581	788	13
la	207	83	214	95	581	788	13
Tabla	216	83	238	95	581	788	13
1	240	83	245	95	581	788	13
a	62	106	67	117	581	788	13
Dirección	76	106	110	117	581	788	13
Nacional	111	106	143	117	581	788	13
de	144	106	153	117	581	788	13
Estadísticas	155	106	198	117	581	788	13
y	200	106	204	117	581	788	13
Censos.	206	106	235	117	581	788	13
Paraguay	237	106	271	117	581	788	13
Proyección	273	106	312	117	581	788	13
de	314	106	323	117	581	788	13
la	325	106	331	117	581	788	13
Población	333	106	368	117	581	788	13
por	370	106	381	117	581	788	13
Sexo	383	106	401	117	581	788	13
y	403	106	407	117	581	788	13
Edad,	409	106	430	117	581	788	13
según	431	106	453	117	581	788	13
Departamento,	455	106	508	117	581	788	13
2000-	510	106	530	117	581	788	13
2025.	76	116	96	127	581	788	13
Revisión	98	116	129	127	581	788	13
2015.	131	116	151	127	581	788	13
Paraguay:	152	116	189	127	581	788	13
DGEEC;	191	116	221	127	581	788	13
2015.	223	116	243	127	581	788	13
Available	244	116	277	127	581	788	13
from:	279	116	297	127	581	788	13
http://www.dgeec.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/proyeccion%20	299	116	530	127	581	788	13
nacional/Proyecciones%20Departamentales%20-%20final.pdf.	76	127	298	138	581	788	13
b	62	137	67	147	581	788	13
Ministerio	76	137	111	147	581	788	13
de	115	137	124	147	581	788	13
Salud	128	137	148	147	581	788	13
Pública	152	137	178	147	581	788	13
y	182	137	186	147	581	788	13
Bienestar	190	137	224	147	581	788	13
Social.	228	137	252	147	581	788	13
Primera	256	137	284	147	581	788	13
Encuesta	288	137	322	147	581	788	13
Nacional	326	137	357	147	581	788	13
de	361	137	370	147	581	788	13
Factores	374	137	405	147	581	788	13
de	409	137	418	147	581	788	13
Riesgo	422	137	447	147	581	788	13
de	451	137	460	147	581	788	13
Enfermedades	464	137	516	147	581	788	13
No	520	137	530	147	581	788	13
Transmisibles.	76	146	128	157	581	788	13
Asunción,	130	146	165	157	581	788	13
Paraguay2012.	167	146	222	157	581	788	13
Available	224	146	256	157	581	788	13
from:	259	146	277	157	581	788	13
http://www.mspbs.gov.py/dvent/wp-content/uploads/2015/10/Encuesta-	279	146	530	157	581	788	13
Nacional.pdf.	76	156	123	167	581	788	13
c	62	166	66	176	581	788	13
Datos	76	166	97	176	581	788	13
de	99	166	108	176	581	788	13
mortalidad	111	166	148	176	581	788	13
por	150	166	162	176	581	788	13
sexo	164	166	181	176	581	788	13
y	183	166	187	176	581	788	13
edad.	189	166	209	176	581	788	13
Paraguay.	212	166	247	176	581	788	13
Ministerio	250	166	284	176	581	788	13
de	286	166	295	176	581	788	13
Salud	297	166	318	176	581	788	13
Pública	320	166	346	176	581	788	13
y	348	166	352	176	581	788	13
Bienestar	355	166	388	176	581	788	13
Social.	391	166	415	176	581	788	13
2015	419	166	437	176	581	788	13
d	62	175	67	186	581	788	13
Main	76	175	94	186	581	788	13
C,	95	175	103	186	581	788	13
Palmer	105	175	130	186	581	788	13
S,	132	175	140	186	581	788	13
Griffin	141	175	163	186	581	788	13
S,	165	175	172	186	581	788	13
Jones	174	175	195	186	581	788	13
L,	197	175	204	186	581	788	13
Orton	205	175	225	186	581	788	13
V,	227	175	234	186	581	788	13
Sculpher	236	175	267	186	581	788	13
M,	269	175	278	186	581	788	13
et	279	175	286	186	581	788	13
al.	288	175	296	186	581	788	13
Clopidogrel	298	175	338	186	581	788	13
used	340	175	358	186	581	788	13
in	359	175	365	186	581	788	13
combination	367	175	410	186	581	788	13
with	412	175	426	186	581	788	13
aspirin	428	175	452	186	581	788	13
compared	453	175	489	186	581	788	13
with	491	175	505	186	581	788	13
aspirin	507	175	530	186	581	788	13
alone	76	185	96	195	581	788	13
in	99	185	105	195	581	788	13
the	108	185	119	195	581	788	13
treatment	122	185	155	195	581	788	13
of	158	185	165	195	581	788	13
non-ST-segment-elevation	168	185	261	195	581	788	13
acute	264	185	284	195	581	788	13
coronary	287	185	318	195	581	788	13
syndromes:	320	185	362	195	581	788	13
a	365	185	369	195	581	788	13
systematic	372	185	410	195	581	788	13
review	412	185	435	195	581	788	13
and	438	185	452	195	581	788	13
economic	454	185	489	195	581	788	13
evaluation,	491	185	530	195	581	788	13
Health	76	194	99	205	581	788	13
Technol	102	194	129	205	581	788	13
Assess.	131	194	159	205	581	788	13
2004	161	194	179	205	581	788	13
Oct;8(40):iii-iv,	181	194	232	205	581	788	13
xv-xvi,	234	194	257	205	581	788	13
1-141.	259	194	282	205	581	788	13
e	62	204	67	215	581	788	13
Nease	76	204	99	215	581	788	13
RF	102	204	113	215	581	788	13
Jr,	115	204	124	215	581	788	13
Kneeland	126	204	160	215	581	788	13
T,	162	204	169	215	581	788	13
O'Connor	171	204	205	215	581	788	13
GT,	208	204	220	215	581	788	13
Sumner	223	204	251	215	581	788	13
W,	254	204	263	215	581	788	13
Lumpkins	265	204	300	215	581	788	13
C,	302	204	310	215	581	788	13
Shaw	313	204	333	215	581	788	13
L,	335	204	342	215	581	788	13
et	345	204	351	215	581	788	13
al.	354	204	362	215	581	788	13
Variation	365	204	396	215	581	788	13
in	398	204	405	215	581	788	13
patient	407	204	431	215	581	788	13
utilities	434	204	458	215	581	788	13
for	461	204	470	215	581	788	13
outcomes	473	204	507	215	581	788	13
of	510	204	516	215	581	788	13
the	519	204	530	215	581	788	13
management	76	214	123	224	581	788	13
of	126	214	133	224	581	788	13
chronic	136	214	162	224	581	788	13
stable	165	214	186	224	581	788	13
angina,	189	214	216	224	581	788	13
Implications	219	214	261	224	581	788	13
for	264	214	273	224	581	788	13
clinical	277	214	301	224	581	788	13
practice	304	214	332	224	581	788	13
guidelines,	335	214	373	224	581	788	13
Ischemic	376	214	408	224	581	788	13
Heart	411	214	430	224	581	788	13
Disease	434	214	462	224	581	788	13
Patient	466	214	490	224	581	788	13
Outcomes	494	214	530	224	581	788	13
Research	76	223	111	234	581	788	13
Team.	113	223	134	234	581	788	13
JAMA.	137	223	160	234	581	788	13
1995	162	223	180	234	581	788	13
Apr	182	223	194	234	581	788	13
19;273(15):1185-90.	197	223	269	234	581	788	13
f	62	233	65	243	581	788	13
Tengs	76	233	98	243	581	788	13
TO,	100	233	113	243	581	788	13
Yu	115	233	124	243	581	788	13
M,	127	233	136	243	581	788	13
Luistro	138	233	162	243	581	788	13
E.	164	233	172	243	581	788	13
Health-related	174	233	224	243	581	788	13
quality	226	233	249	243	581	788	13
of	252	233	258	243	581	788	13
life	260	233	271	243	581	788	13
after	273	233	289	243	581	788	13
stroke	291	233	313	243	581	788	13
a	315	233	320	243	581	788	13
comprehensive	322	233	376	243	581	788	13
review,	378	233	403	243	581	788	13
Stroke,	405	233	431	243	581	788	13
2001;32(4):964-72.	433	233	501	243	581	788	13
g	62	242	67	253	581	788	13
Pepper	76	242	102	253	581	788	13
PV,	104	242	116	253	581	788	13
Owens	118	242	143	253	581	788	13
DK.	145	242	158	253	581	788	13
Cost-effectiveness	160	242	226	253	581	788	13
of	228	242	235	253	581	788	13
the	237	242	248	253	581	788	13
pneumococcal	250	242	301	253	581	788	13
vaccine	303	242	330	253	581	788	13
in	332	242	339	253	581	788	13
healthy	340	242	366	253	581	788	13
younger	368	242	397	253	581	788	13
adults,	399	242	423	253	581	788	13
Med	425	242	440	253	581	788	13
Decis	442	242	462	253	581	788	13
Making.	464	242	492	253	581	788	13
2002;22(5	494	242	530	253	581	788	13
Suppl):S45-57.	76	252	130	263	581	788	13
h	62	262	67	272	581	788	13
Hamel	76	262	99	272	581	788	13
MB,	102	262	116	272	581	788	13
Phillips	118	262	144	272	581	788	13
RS,	146	262	159	272	581	788	13
Davis	162	262	182	272	581	788	13
RB,	184	262	197	272	581	788	13
Teno	199	262	217	272	581	788	13
J,	219	262	225	272	581	788	13
Connors	228	262	258	272	581	788	13
AF,	260	262	271	272	581	788	13
Desbiens	273	262	307	272	581	788	13
N,	309	262	317	272	581	788	13
et	319	262	326	272	581	788	13
al.	328	262	337	272	581	788	13
Outcomes	339	262	376	272	581	788	13
and	378	262	391	272	581	788	13
cost-effectiveness	393	262	457	272	581	788	13
of	460	262	466	272	581	788	13
ventilator	469	262	501	272	581	788	13
support	503	262	530	272	581	788	13
and	76	271	90	282	581	788	13
aggressive	93	271	131	282	581	788	13
care	134	271	150	282	581	788	13
for	152	271	162	282	581	788	13
patients	165	271	193	282	581	788	13
with	195	271	210	282	581	788	13
acute	212	271	232	282	581	788	13
respiratory	235	271	273	282	581	788	13
failure	275	271	297	282	581	788	13
due	300	271	313	282	581	788	13
to	316	271	323	282	581	788	13
pneumonia	326	271	365	282	581	788	13
or	368	271	375	282	581	788	13
acute	378	271	398	282	581	788	13
respiratory	401	271	438	282	581	788	13
distress	441	271	469	282	581	788	13
syndrome.	472	271	509	282	581	788	13
Am	511	271	523	282	581	788	13
J	526	271	530	282	581	788	13
Med,	76	281	94	291	581	788	13
2000;109(8):614-20.	96	281	169	291	581	788	13
i	62	290	64	301	581	788	13
Rutten-van	76	290	114	301	581	788	13
Molken	116	290	141	301	581	788	13
M,	143	290	152	301	581	788	13
Lee	153	290	166	301	581	788	13
TA,	168	290	180	301	581	788	13
Economic	182	290	216	301	581	788	13
modeling	218	290	249	301	581	788	13
in	251	290	257	301	581	788	13
chronic	259	290	284	301	581	788	13
obstructive	286	290	323	301	581	788	13
pulmonary	325	290	361	301	581	788	13
disease.	362	290	391	301	581	788	13
Proc	393	290	409	301	581	788	13
Am	410	290	422	301	581	788	13
Thorac	424	290	448	301	581	788	13
Soc.	450	290	466	301	581	788	13
2006;3(7):630-4.	468	290	524	301	581	788	13
j	62	300	64	311	581	788	13
Montazeri	76	300	111	311	581	788	13
A,	114	300	121	311	581	788	13
Gillis	124	300	142	311	581	788	13
CR,	145	300	158	311	581	788	13
McEwen	161	300	192	311	581	788	13
J.	195	300	201	311	581	788	13
Quality	204	300	229	311	581	788	13
of	232	300	238	311	581	788	13
life	241	300	251	311	581	788	13
in	254	300	260	311	581	788	13
patients	263	300	291	311	581	788	13
with	294	300	308	311	581	788	13
lung	311	300	326	311	581	788	13
cancer:	329	300	355	311	581	788	13
a	358	300	363	311	581	788	13
review	366	300	389	311	581	788	13
of	392	300	398	311	581	788	13
literature	401	300	432	311	581	788	13
from	435	300	451	311	581	788	13
1970	454	300	472	311	581	788	13
to	475	300	481	311	581	788	13
1995.	484	300	504	311	581	788	13
Chest,	507	300	530	311	581	788	13
1998;113(2):467-81,	76	310	148	320	581	788	13
k	62	319	66	330	581	788	13
Downer	76	319	104	330	581	788	13
MC,	108	319	122	330	581	788	13
Jullien	126	319	148	330	581	788	13
JA,	152	319	164	330	581	788	13
Speight	167	319	194	330	581	788	13
PM.	198	319	212	330	581	788	13
An	215	319	225	330	581	788	13
interim	229	319	253	330	581	788	13
determination	256	319	305	330	581	788	13
of	308	319	315	330	581	788	13
health	319	319	340	330	581	788	13
gain	344	319	359	330	581	788	13
from	363	319	379	330	581	788	13
oral	382	319	396	330	581	788	13
cancer	399	319	423	330	581	788	13
and	427	319	440	330	581	788	13
precancer	444	319	479	330	581	788	13
screening:	483	319	520	330	581	788	13
1,	523	319	530	330	581	788	13
Obtaining	76	329	111	339	581	788	13
health	113	329	135	339	581	788	13
state	137	329	154	339	581	788	13
utilities,	156	329	183	339	581	788	13
Community	185	329	226	339	581	788	13
Dent	228	329	245	339	581	788	13
Health.	247	329	272	339	581	788	13
1997;14(3):139-42.	275	329	343	339	581	788	13
l	62	338	64	349	581	788	13
Graham	76	338	105	349	581	788	13
AJ,	108	338	119	349	581	788	13
Shrive	122	338	144	349	581	788	13
FM,	147	338	161	349	581	788	13
Ghali	164	338	182	349	581	788	13
WA,	185	338	200	349	581	788	13
Manns	203	338	227	349	581	788	13
BJ,	229	338	241	349	581	788	13
Grondin	244	338	272	349	581	788	13
SC,	275	338	288	349	581	788	13
Finley	291	338	312	349	581	788	13
RJ,	315	338	327	349	581	788	13
et	330	338	336	349	581	788	13
al.	339	338	347	349	581	788	13
Defining	350	338	379	349	581	788	13
the	382	338	393	349	581	788	13
optimal	396	338	422	349	581	788	13
treatment	425	338	458	349	581	788	13
of	461	338	468	349	581	788	13
locally	470	338	493	349	581	788	13
advanced	495	338	530	349	581	788	13
esophageal	76	348	118	359	581	788	13
cancer:	120	348	146	359	581	788	13
a	148	348	153	359	581	788	13
systematic	155	348	193	359	581	788	13
review	195	348	218	359	581	788	13
and	220	348	234	359	581	788	13
decision	236	348	265	359	581	788	13
analysis,	268	348	299	359	581	788	13
Ann	300	348	315	359	581	788	13
Thorac	317	348	342	359	581	788	13
Surg.	344	348	363	359	581	788	13
2007;83(4):1257-64.	365	348	438	359	581	788	13
m	62	358	69	368	581	788	13
Shenfine	76	358	108	368	581	788	13
J,	110	358	116	368	581	788	13
McNamee	118	358	154	368	581	788	13
P,	156	358	163	368	581	788	13
Steen	165	358	185	368	581	788	13
N,	187	358	195	368	581	788	13
Bond	197	358	216	368	581	788	13
J,	218	358	224	368	581	788	13
Griffin	226	358	247	368	581	788	13
SM.	249	358	263	368	581	788	13
A	265	358	270	368	581	788	13
pragmatic	271	358	306	368	581	788	13
randomised	308	358	350	368	581	788	13
controlled	352	358	387	368	581	788	13
trial	388	358	401	368	581	788	13
of	403	358	410	368	581	788	13
the	412	358	423	368	581	788	13
cost-effectiveness	425	358	489	368	581	788	13
of	490	358	497	368	581	788	13
palliative	499	358	530	368	581	788	13
therapies	76	367	109	378	581	788	13
for	111	367	121	378	581	788	13
patients	123	367	151	378	581	788	13
with	153	367	168	378	581	788	13
inoperable	170	367	207	378	581	788	13
oesophageal	209	367	255	378	581	788	13
cancer.	257	367	283	378	581	788	13
Health	285	367	309	378	581	788	13
Technol	311	367	338	378	581	788	13
Assess.	340	367	368	378	581	788	13
2005;9(5):iii,1-121.	370	367	437	378	581	788	13
n	62	377	67	387	581	788	13
Dan	76	377	91	387	581	788	13
YY,	93	377	105	387	581	788	13
So	107	377	117	387	581	788	13
JB,	119	377	131	387	581	788	13
Yeoh	133	377	151	387	581	788	13
KG.	153	377	167	387	581	788	13
Endoscopic	169	377	210	387	581	788	13
screening	213	377	247	387	581	788	13
for	250	377	259	387	581	788	13
gastric	261	377	285	387	581	788	13
cancer.	287	377	313	387	581	788	13
Clin	315	377	329	387	581	788	13
Gastroenterol	331	377	379	387	581	788	13
Hepatol.	382	377	411	387	581	788	13
2006;4(6):709-16.	414	377	477	387	581	788	13
o	62	386	67	397	581	788	13
Gordois	76	386	104	397	581	788	13
A,	106	386	114	397	581	788	13
Scuffham	116	386	150	397	581	788	13
P,	153	386	159	397	581	788	13
Warren	162	386	188	397	581	788	13
E,	190	386	198	397	581	788	13
Ward	200	386	219	397	581	788	13
S.	221	386	229	397	581	788	13
Cost-utility	231	386	269	397	581	788	13
analysis	271	386	300	397	581	788	13
of	303	386	309	397	581	788	13
imatinib	312	386	339	397	581	788	13
mesilate	342	386	372	397	581	788	13
for	374	386	383	397	581	788	13
the	386	386	397	397	581	788	13
treatment	400	386	433	397	581	788	13
of	436	386	443	397	581	788	13
advanced	445	386	480	397	581	788	13
stage	482	386	502	397	581	788	13
chronic	504	386	530	397	581	788	13
myeloid	76	396	104	407	581	788	13
leukaemia.	106	396	145	407	581	788	13
Br	147	396	155	407	581	788	13
J	157	396	161	407	581	788	13
Cancer,	163	396	191	407	581	788	13
2003;89(4):634-40.	193	396	261	407	581	788	13
p	62	406	67	416	581	788	13
Heinzer	76	406	104	416	581	788	13
H,	106	406	114	416	581	788	13
Mir	117	406	128	416	581	788	13
TS,	130	406	143	416	581	788	13
Huland	145	406	170	416	581	788	13
E,	173	406	180	416	581	788	13
Huland	183	406	208	416	581	788	13
H.	211	406	219	416	581	788	13
Subjective	221	406	258	416	581	788	13
and	260	406	274	416	581	788	13
objective	276	406	308	416	581	788	13
prospective,	310	406	353	416	581	788	13
long-term	356	406	389	416	581	788	13
analysis	392	406	421	416	581	788	13
of	423	406	430	416	581	788	13
quality	432	406	455	416	581	788	13
of	458	406	465	416	581	788	13
life	467	406	477	416	581	788	13
during	480	406	502	416	581	788	13
inhaled	504	406	530	416	581	788	13
interleukin-2	76	415	120	426	581	788	13
immunotherapy.	122	415	179	426	581	788	13
J	181	415	185	426	581	788	13
Clin	187	415	201	426	581	788	13
Oncol.	203	415	226	426	581	788	13
1999	229	415	247	426	581	788	13
Nov;17(11):3612-20.	249	415	322	426	581	788	13
q	62	425	67	435	581	788	13
Stratton	76	425	104	435	581	788	13
KR,	106	425	120	435	581	788	13
Durch	122	425	143	435	581	788	13
JS,	145	425	157	435	581	788	13
Lawrence	159	425	194	435	581	788	13
RS,	196	425	209	435	581	788	13
editors.	211	425	238	435	581	788	13
Vaccines	240	425	272	435	581	788	13
for	274	425	283	435	581	788	13
the	285	425	296	435	581	788	13
21st	298	425	313	435	581	788	13
Century.	316	425	345	435	581	788	13
Washington	347	425	389	435	581	788	13
(DC):	391	425	410	435	581	788	13
National	413	425	442	435	581	788	13
Academies	444	425	483	435	581	788	13
Press;	485	425	508	435	581	788	13
2000.	510	425	530	435	581	788	13
r	62	434	65	445	581	788	13
Sung	76	434	95	445	581	788	13
L,	97	434	104	445	581	788	13
Buckstein	106	434	141	445	581	788	13
R,	143	434	151	445	581	788	13
Doyle	153	434	174	445	581	788	13
JJ,	176	434	186	445	581	788	13
Crump	188	434	212	445	581	788	13
M,	214	434	223	445	581	788	13
Detsky	225	434	250	445	581	788	13
AS.	251	434	264	445	581	788	13
Treatment	266	434	303	445	581	788	13
options	305	434	330	445	581	788	13
for	333	434	342	445	581	788	13
patients	344	434	372	445	581	788	13
with	374	434	389	445	581	788	13
acute	391	434	410	445	581	788	13
myeloid	412	434	440	445	581	788	13
leukemia	442	434	474	445	581	788	13
with	476	434	491	445	581	788	13
a	493	434	497	445	581	788	13
matched	499	434	530	445	581	788	13
sibling	76	444	99	455	581	788	13
donor.	101	444	124	455	581	788	13
Cancer,	126	444	153	455	581	788	13
2003;97(3):592-600.	156	444	228	455	581	788	13
s	62	454	66	464	581	788	13
Ingresos	76	454	107	464	581	788	13
nacionales	110	454	148	464	581	788	13
por	150	454	162	464	581	788	13
impuestos	164	454	201	464	581	788	13
al	203	454	210	464	581	788	13
tabaco:	212	454	238	464	581	788	13
Ministerio	241	454	275	464	581	788	13
de	278	454	286	464	581	788	13
Hacienda	289	454	323	464	581	788	13
de	325	454	334	464	581	788	13
Paraguay,	337	454	373	464	581	788	13
Recaudación	375	454	422	464	581	788	13
estimada	424	454	457	464	581	788	13
de	459	454	468	464	581	788	13
ISC	471	454	484	464	581	788	13
de	487	454	495	464	581	788	13
Tabaco	498	454	524	464	581	788	13
y	526	454	530	464	581	788	13
Cigarrillos	76	463	112	474	581	788	13
para	114	463	130	474	581	788	13
el	132	463	139	474	581	788	13
año	141	463	154	474	581	788	13
2016.	156	463	176	474	581	788	13
t	62	473	65	483	581	788	13
Producto	76	473	108	483	581	788	13
bruto	111	473	129	483	581	788	13
interno:	131	473	158	483	581	788	13
World	160	473	181	483	581	788	13
Bank,	183	473	203	483	581	788	13
World	206	473	226	483	581	788	13
Development	229	473	276	483	581	788	13
Indicators;	278	473	315	483	581	788	13
2015.	317	473	337	483	581	788	13
u	62	482	67	493	581	788	13
Guindon	76	482	107	493	581	788	13
GE,	109	482	123	493	581	788	13
Paraje	126	482	149	493	581	788	13
GR,	152	482	166	493	581	788	13
Chaloupka	169	482	207	493	581	788	13
FJ.	210	482	221	493	581	788	13
El	224	482	231	493	581	788	13
impacto	234	482	262	493	581	788	13
de	265	482	274	493	581	788	13
los	277	482	287	493	581	788	13
precios	290	482	316	493	581	788	13
e	319	482	323	493	581	788	13
impuestos	326	482	363	493	581	788	13
sobre	365	482	385	493	581	788	13
el	388	482	395	493	581	788	13
consumo	397	482	430	493	581	788	13
de	433	482	442	493	581	788	13
productos	445	482	480	493	581	788	13
de	483	482	491	493	581	788	13
tabaco	494	482	518	493	581	788	13
en	521	482	530	493	581	788	13
América	76	492	106	503	581	788	13
Latina	108	492	130	503	581	788	13
y	132	492	136	503	581	788	13
el	138	492	144	503	581	788	13
Caribe.	147	492	172	503	581	788	13
Rev	175	492	189	503	581	788	13
Panam	191	492	216	503	581	788	13
Salud	219	492	239	503	581	788	13
Publica.	241	492	270	503	581	788	13
2016;40(4):272-284.	272	492	344	503	581	788	13
v	62	502	66	512	581	788	13
World	76	502	97	512	581	788	13
Bank,	99	502	120	512	581	788	13
World	122	502	143	512	581	788	13
Development	145	502	192	512	581	788	13
Indicators,	194	502	231	512	581	788	13
2015,	233	502	253	512	581	788	13
