Evaluando	57	53	134	77	439	609	1
el	139	53	151	77	439	609	1
liderazgo	156	53	221	77	439	609	1
educativo	226	53	296	77	439	609	1
centrado	301	53	365	77	439	609	1
en	57	77	74	101	439	609	1
los	79	77	99	101	439	609	1
aprendizajes	104	77	193	101	439	609	1
del	197	77	219	101	439	609	1
alumnado	224	77	298	101	439	609	1
MARCOS	241	150	278	163	439	609	1
SARASOLA	280	150	324	163	439	609	1
BONETTI	327	150	366	163	439	609	1
*	366	150	369	158	439	609	1
CAROLINA	273	163	319	176	439	609	1
DA	321	163	334	176	439	609	1
COSTA	336	163	364	176	439	609	1
**	364	163	369	171	439	609	1
Universidad	243	176	289	188	439	609	1
de	292	176	301	188	439	609	1
Deusto	303	176	331	188	439	609	1
–	334	176	339	188	439	609	1
España	341	176	369	188	439	609	1
Recibido	161	202	192	213	439	609	1
el	194	202	200	213	439	609	1
01-10-2015;	202	202	246	213	439	609	1
primera	248	202	275	213	439	609	1
evaluación	278	202	314	213	439	609	1
el	316	202	322	213	439	609	1
20-11-2015;	324	202	369	213	439	609	1
segunda	162	212	190	224	439	609	1
evaluación	193	212	229	224	439	609	1
el	231	212	237	224	439	609	1
10-11-2015;	239	212	283	224	439	609	1
aceptado	286	212	316	224	439	609	1
el	319	212	324	224	439	609	1
05-05-2016	327	212	369	224	439	609	1
Resumen	57	252	95	264	439	609	1
Palabras	71	324	104	336	439	609	1
clave:	106	324	128	336	439	609	1
VAL-ED,	130	324	167	337	439	609	1
liderazgo	170	324	204	337	439	609	1
centrado	207	324	240	337	439	609	1
en	243	324	252	337	439	609	1
los	255	324	265	337	439	609	1
aprendizajes,	268	324	317	337	439	609	1
evaluación.	319	324	362	337	439	609	1
Evaluating	57	348	100	360	439	609	1
learning	103	348	136	360	439	609	1
centered	139	348	173	360	439	609	1
school	175	348	202	360	439	609	1
leadership	204	348	246	360	439	609	1
Abstract	57	366	97	377	439	609	1
Keywords:	71	438	112	449	439	609	1
VAL-ED,	115	437	152	450	439	609	1
learning	154	437	186	450	439	609	1
centered	188	437	221	450	439	609	1
leadership,	223	437	264	450	439	609	1
assessment.	267	437	310	450	439	609	1
*	57	460	59	467	439	609	1
Doctor	68	461	90	471	439	609	1
en	93	461	100	471	439	609	1
Educación	103	461	136	471	439	609	1
(Universidad	138	461	178	471	439	609	1
de	181	461	188	471	439	609	1
Deusto,	190	461	215	471	439	609	1
Bilbao),	218	461	242	471	439	609	1
magíster	245	461	271	471	439	609	1
en	273	461	281	471	439	609	1
Educación	283	461	316	471	439	609	1
y	319	461	322	471	439	609	1
especialista	325	461	358	471	439	609	1
en	361	461	368	471	439	609	1
Gestión	57	471	81	481	439	609	1
de	84	471	91	481	439	609	1
Centros	95	471	119	481	439	609	1
Educativos	123	471	156	481	439	609	1
(Universidad	159	471	199	481	439	609	1
Católica	202	471	228	481	439	609	1
del	231	471	241	481	439	609	1
Uruguay),	244	471	275	481	439	609	1
profesor	279	471	304	481	439	609	1
de	307	471	314	481	439	609	1
Ciencias	317	471	344	481	439	609	1
Físicas.	347	471	369	481	439	609	1
Formado	57	481	85	491	439	609	1
en	88	481	96	491	439	609	1
el	99	481	104	491	439	609	1
Programa	107	481	137	491	439	609	1
Seekers	141	481	163	491	439	609	1
After	166	481	182	491	439	609	1
Truth	185	481	203	491	439	609	1
de	206	481	213	491	439	609	1
terapias	217	481	240	491	439	609	1
integrativas.	244	481	281	491	439	609	1
Meditador	284	481	317	491	439	609	1
Vipassana	320	481	350	491	439	609	1
tal	354	481	362	491	439	609	1
y	365	481	368	491	439	609	1
como	57	490	74	500	439	609	1
la	77	490	82	500	439	609	1
enseña	84	490	105	500	439	609	1
S.N.Goenka	107	490	146	500	439	609	1
en	148	490	156	500	439	609	1
la	158	490	164	500	439	609	1
tradición	166	490	194	500	439	609	1
de	197	490	204	500	439	609	1
Sayagyi	206	490	229	500	439	609	1
U	232	490	238	500	439	609	1
Ba	240	490	248	500	439	609	1
Khin.	251	490	269	500	439	609	1
Asesor	271	490	291	500	439	609	1
para	294	490	307	500	439	609	1
la	310	490	315	500	439	609	1
adaptación	317	490	351	500	439	609	1
de	354	490	361	500	439	609	1
la	363	490	369	500	439	609	1
Metodología	57	500	96	510	439	609	1
CREA	98	500	118	510	439	609	1
a	120	500	124	510	439	609	1
la	126	500	131	510	439	609	1
educación.	133	500	166	510	439	609	1
Contacto:	168	500	199	510	439	609	1
marsaras@ucu.edu.uy	201	500	268	510	439	609	1
**	57	509	61	516	439	609	1
Consultor	68	510	98	520	439	609	1
para	100	510	113	520	439	609	1
la	115	510	120	520	439	609	1
capacitación	122	510	159	520	439	609	1
de	161	510	168	520	439	609	1
los	170	510	178	520	439	609	1
Directores	181	510	211	520	439	609	1
de	213	510	220	520	439	609	1
Unidades	222	510	250	520	439	609	1
de	253	510	260	520	439	609	1
Internación	262	510	296	520	439	609	1
de	298	510	305	520	439	609	1
personas	308	510	333	520	439	609	1
privadas	335	510	359	520	439	609	1
de	361	510	369	520	439	609	1
libertad	57	519	79	529	439	609	1
del	81	519	90	529	439	609	1
Instituto	91	519	117	529	439	609	1
Nacional	118	519	145	529	439	609	1
de	146	519	153	529	439	609	1
Rehabilitación	155	519	197	529	439	609	1
para	199	519	212	529	439	609	1
la	213	519	218	529	439	609	1
Organización	220	519	259	529	439	609	1
Internacional	261	519	300	529	439	609	1
del	302	519	310	529	439	609	1
Trabajo	312	519	334	529	439	609	1
/	335	519	338	529	439	609	1
Cinterfor.	339	519	369	529	439	609	1
Maestra	57	529	80	539	439	609	1
de	82	529	89	539	439	609	1
Educación	90	529	122	539	439	609	1
Común	123	529	147	539	439	609	1
en	148	529	155	539	439	609	1
Institutos	157	529	185	539	439	609	1
Normales	186	529	215	539	439	609	1
«María	216	529	237	539	439	609	1
Stagnero	238	529	264	539	439	609	1
de	266	529	273	539	439	609	1
Munar»	274	529	298	539	439	609	1
y	299	529	303	539	439	609	1
«Joaquín	304	529	330	539	439	609	1
R.	332	529	339	539	439	609	1
Sánchez».	340	529	369	539	439	609	1
Dirección	57	539	86	549	439	609	1
de	87	539	94	549	439	609	1
Inicial	96	539	114	549	439	609	1
y	115	539	119	549	439	609	1
Primaria.	120	539	147	549	439	609	1
Colegio	149	539	172	549	439	609	1
Idejo,	173	539	190	549	439	609	1
Montevideo,	191	539	229	549	439	609	1
desde	231	539	247	549	439	609	1
2014.	248	539	266	549	439	609	1
Contacto:	267	539	297	549	439	609	1
carolinadac@gmail.com	298	539	369	549	439	609	1
Educación	114	562	146	573	439	609	1
Vol.	148	562	161	573	439	609	1
XXV,	163	562	181	573	439	609	1
N°	183	562	192	573	439	609	1
49,	194	562	205	573	439	609	1
septiembre	207	562	242	573	439	609	1
2016,	244	562	263	573	439	609	1
pp.	265	562	276	573	439	609	1
121-139	278	562	306	573	439	609	1
/	308	562	310	573	439	609	1
ISSN	312	562	330	573	439	609	1
1019-9403	332	562	369	573	439	609	1
http://dx.doi.org/10.18800/educacion.201602.007	208	573	369	583	439	609	1
Marcos	71	27	95	38	439	609	2
Sarasola	97	27	123	38	439	609	2
Bonetti	125	27	150	38	439	609	2
y	152	27	156	38	439	609	2
Carolina	158	27	186	38	439	609	2
da	188	27	196	38	439	609	2
Costa	198	27	217	38	439	609	2
Avaliando	71	55	112	67	439	609	2
a	114	55	119	67	439	609	2
liderança	121	55	158	67	439	609	2
educacional	161	55	209	67	439	609	2
focado	212	55	239	67	439	609	2
na	241	55	251	67	439	609	2
aprendizagem	254	55	311	67	439	609	2
dos	313	55	327	67	439	609	2
alunos	330	55	357	67	439	609	2
Resumo	71	73	105	84	439	609	2
Palavras	85	145	117	156	439	609	2
chave:	119	145	144	156	439	609	2
VAL-ED,	146	144	183	157	439	609	2
liderança	186	144	220	157	439	609	2
centrado	223	144	257	157	439	609	2
na	259	144	268	157	439	609	2
aprendizagem,	271	144	327	157	439	609	2
avaliação.	329	144	366	157	439	609	2
1.	71	200	79	213	439	609	2
Introducción	85	200	152	213	439	609	2
En	71	221	82	235	439	609	2
los	87	221	98	235	439	609	2
últimos	102	221	132	235	439	609	2
años	136	221	155	235	439	609	2
la	159	221	166	235	439	609	2
OCDE	170	221	200	235	439	609	2
ha	204	221	213	235	439	609	2
puesto	217	221	244	235	439	609	2
especial	248	221	279	235	439	609	2
atención	283	221	318	235	439	609	2
a	322	221	326	235	439	609	2
la	330	221	337	235	439	609	2
formación	341	221	383	235	439	609	2
de	71	234	80	248	439	609	2
líderes	85	234	111	248	439	609	2
educativos	115	234	158	248	439	609	2
(Pont,	162	234	187	248	439	609	2
Nusche,	192	234	225	248	439	609	2
Moorman	229	234	271	248	439	609	2
&	275	234	284	248	439	609	2
David,	288	234	316	248	439	609	2
2008a,	321	234	348	248	439	609	2
2008b)	353	234	383	248	439	609	2
y	71	247	75	261	439	609	2
el	80	247	86	261	439	609	2
informe	91	247	123	261	439	609	2
TALIS	126	247	154	261	439	609	2
2013	158	247	179	261	439	609	2
(OECD,	183	247	219	261	439	609	2
2014)	223	247	248	261	439	609	2
le	252	247	258	261	439	609	2
dedica	263	247	289	261	439	609	2
un	293	247	304	261	439	609	2
capítulo	308	247	341	261	439	609	2
completo	345	247	383	261	439	609	2
con	71	260	86	274	439	609	2
el	90	260	97	274	439	609	2
título	101	260	123	274	439	609	2
La	127	260	138	274	439	609	2
importancia	142	260	189	274	439	609	2
del	193	260	204	274	439	609	2
liderazgo	209	260	243	274	439	609	2
escolar.	247	260	275	274	439	609	2
Desde	279	260	304	274	439	609	2
el	308	260	315	274	439	609	2
reconocimiento	319	260	383	274	439	609	2
de	71	273	80	287	439	609	2
la	84	273	91	287	439	609	2
complejidad,	94	273	147	287	439	609	2
como	150	273	173	287	439	609	2
así	176	273	187	287	439	609	2
también	190	273	223	287	439	609	2
de	227	273	236	287	439	609	2
la	240	273	247	287	439	609	2
incidencia	250	273	291	287	439	609	2
que	295	273	310	287	439	609	2
tiene	313	273	333	287	439	609	2
el	336	273	343	287	439	609	2
liderazgo	346	273	383	287	439	609	2
en	71	286	81	300	439	609	2
los	84	286	95	300	439	609	2
centros	99	286	128	300	439	609	2
educativos,	132	286	177	300	439	609	2
el	180	286	187	300	439	609	2
informe	191	286	223	300	439	609	2
establece	227	286	262	300	439	609	2
algunas	266	286	296	300	439	609	2
características	300	286	355	300	439	609	2
de	358	286	368	300	439	609	2
los	372	286	383	300	439	609	2
líderes	71	299	97	313	439	609	2
educativos:	100	299	144	313	439	609	2
(a)	147	299	158	313	439	609	2
desarrollan	161	299	205	313	439	609	2
una	208	299	224	313	439	609	2
visión	227	299	251	313	439	609	2
y	254	299	258	313	439	609	2
demuestran	261	299	308	313	439	609	2
competencia	311	299	362	313	439	609	2
para	365	299	383	313	439	609	2
compartirla	71	312	118	326	439	609	2
con	122	312	137	326	439	609	2
los	141	312	152	326	439	609	2
docentes,	156	312	193	326	439	609	2
inspirándolos	197	312	252	326	439	609	2
y	256	312	260	326	439	609	2
motivando	264	312	308	326	439	609	2
su	312	312	321	326	439	609	2
desarrollo;	325	312	367	326	439	609	2
(b)	371	312	383	326	439	609	2
permanecen	71	325	120	339	439	609	2
especialmente	122	325	178	339	439	609	2
atentos	181	325	210	339	439	609	2
a	212	325	216	339	439	609	2
los	219	325	230	339	439	609	2
nuevos	232	325	260	339	439	609	2
conocimientos	263	325	322	339	439	609	2
sobre	324	325	346	339	439	609	2
la	348	325	355	339	439	609	2
didác-	357	325	383	339	439	609	2
tica,	71	338	88	352	439	609	2
la	91	338	98	352	439	609	2
forma	101	338	125	352	439	609	2
en	128	338	138	352	439	609	2
que	141	338	156	352	439	609	2
aprenden	159	338	197	352	439	609	2
los	200	338	211	352	439	609	2
estudiantes	214	338	259	352	439	609	2
y	262	338	267	352	439	609	2
las	270	338	280	352	439	609	2
prácticas	283	338	318	352	439	609	2
adecuadas	322	338	362	352	439	609	2
para	365	338	383	352	439	609	2
evaluar	71	351	99	365	439	609	2
los	103	351	114	365	439	609	2
aprendizajes;	118	351	169	365	439	609	2
(c)	173	351	184	365	439	609	2
gestionan	187	351	226	365	439	609	2
hábilmente	229	351	275	365	439	609	2
a	278	351	283	365	439	609	2
las	286	351	296	365	439	609	2
personas,	300	351	337	365	439	609	2
en	341	351	350	365	439	609	2
general	354	351	383	365	439	609	2
retroalimentándolas	71	364	151	378	439	609	2
y	156	364	161	378	439	609	2
promoviendo	165	364	220	378	439	609	2
su	225	364	233	378	439	609	2
crecimiento	238	364	286	378	439	609	2
profesional;	291	364	338	378	439	609	2
(d)	343	364	355	378	439	609	2
atien-	360	364	383	378	439	609	2
den	71	377	86	391	439	609	2
al	89	377	96	391	439	609	2
tratamiento	99	377	146	391	439	609	2
y	150	377	154	391	439	609	2
los	157	377	168	391	439	609	2
vínculos	172	377	205	391	439	609	2
con	208	377	223	391	439	609	2
las	226	377	236	391	439	609	2
familias	239	377	271	391	439	609	2
y	274	377	278	391	439	609	2
el	282	377	288	391	439	609	2
entorno	291	377	324	391	439	609	2
más	327	377	343	391	439	609	2
próximo,	346	377	383	391	439	609	2
manejando	71	390	116	404	439	609	2
redes	118	390	139	404	439	609	2
profesionales;	141	390	196	404	439	609	2
y	198	390	203	404	439	609	2
por	205	390	219	404	439	609	2
último,	221	390	251	404	439	609	2
(e)	253	390	264	404	439	609	2
administran	267	390	315	404	439	609	2
los	318	390	329	404	439	609	2
recursos	331	390	364	404	439	609	2
eco-	366	390	383	404	439	609	2
nómicos.	71	403	108	417	439	609	2
Es	112	403	121	417	439	609	2
así	125	403	135	417	439	609	2
que	139	403	154	417	439	609	2
sugieren	158	403	191	417	439	609	2
a	195	403	199	417	439	609	2
los	203	403	214	417	439	609	2
países	218	403	241	417	439	609	2
que	245	403	260	417	439	609	2
apuesten	264	403	299	417	439	609	2
a	303	403	307	417	439	609	2
la	311	403	318	417	439	609	2
formación	322	403	364	417	439	609	2
y	368	403	372	417	439	609	2
el	376	403	383	417	439	609	2
desarrollo	71	416	110	430	439	609	2
de	113	416	122	430	439	609	2
estos	125	416	144	430	439	609	2
líderes	147	416	173	430	439	609	2
en	175	416	185	430	439	609	2
cuatro	188	416	213	430	439	609	2
líneas	216	416	238	430	439	609	2
acción:	253	416	282	430	439	609	2
–	71	435	76	448	439	609	2
Desarrollar	85	435	130	448	439	609	2
programas	132	435	174	448	439	609	2
formales	176	435	211	448	439	609	2
de	213	435	222	448	439	609	2
formación	225	435	266	448	439	609	2
inicial	268	435	293	448	439	609	2
para	295	435	313	448	439	609	2
los	315	435	326	448	439	609	2
líderes	328	435	354	448	439	609	2
educa-	356	435	383	448	439	609	2
tivos	85	448	104	461	439	609	2
antes	107	448	127	461	439	609	2
de	130	448	139	461	439	609	2
ocupar	142	448	170	461	439	609	2
los	172	448	183	461	439	609	2
cargos	186	448	211	461	439	609	2
correspondientes.	214	448	284	461	439	609	2
–	71	461	76	474	439	609	2
Proveer	85	461	115	474	439	609	2
oportunidades	118	461	176	474	439	609	2
y	179	461	184	474	439	609	2
allanar	186	461	213	474	439	609	2
los	216	461	227	474	439	609	2
caminos	230	461	263	474	439	609	2
para	266	461	284	474	439	609	2
el	286	461	293	474	439	609	2
desarrollo	296	461	335	474	439	609	2
profesional	338	461	383	474	439	609	2
continuo	85	474	122	487	439	609	2
de	124	474	134	487	439	609	2
los	137	474	148	487	439	609	2
directivos.	150	474	192	487	439	609	2
–	71	487	76	500	439	609	2
Fomentar	85	487	124	500	439	609	2
el	127	487	134	500	439	609	2
liderazgo	136	487	173	500	439	609	2
distribuido	175	487	220	500	439	609	2
de	222	487	232	500	439	609	2
los	235	487	246	500	439	609	2
directivos.	248	487	290	500	439	609	2
–	71	500	76	513	439	609	2
Asegurar	85	500	120	513	439	609	2
que	126	500	140	513	439	609	2
los	146	500	157	513	439	609	2
directivos	162	500	201	513	439	609	2
son	206	500	220	513	439	609	2
formados	225	500	263	513	439	609	2
y	268	500	273	513	439	609	2
tienen	278	500	304	513	439	609	2
las	309	500	319	513	439	609	2
oportunidades	324	500	383	513	439	609	2
de	85	513	95	526	439	609	2
desarrollar	100	513	142	526	439	609	2
un	147	513	158	526	439	609	2
liderazgo	164	513	200	526	439	609	2
centrado	205	513	241	526	439	609	2
en	246	513	256	526	439	609	2
los	261	513	272	526	439	609	2
procesos	278	513	312	526	439	609	2
de	317	513	327	526	439	609	2
enseñanza	332	513	373	526	439	609	2
y	378	513	383	526	439	609	2
aprendizaje.	85	526	133	539	439	609	2
122	29	547	44	558	439	609	2
Educación	71	574	103	584	439	609	2
Vol.	105	574	119	585	439	609	2
XXV,	121	574	139	585	439	609	2
N°	141	574	150	585	439	609	2
49,	152	574	163	585	439	609	2
septiembre	165	574	200	585	439	609	2
2016	203	574	220	585	439	609	2
/	222	574	224	585	439	609	2
ISSN	227	574	244	585	439	609	2
1019-9403	247	574	283	585	439	609	2
Validación	49	27	83	38	439	609	3
del	86	27	95	38	439	609	3
VAL-E.	97	27	122	38	439	609	3
Evaluando	124	27	158	38	439	609	3
el	160	27	166	38	439	609	3
liderazgo	168	27	197	38	439	609	3
educativo	199	27	230	38	439	609	3
centrado	232	27	260	38	439	609	3
en	262	27	270	38	439	609	3
los	272	27	281	38	439	609	3
aprendizajes	283	27	322	38	439	609	3
del	324	27	334	38	439	609	3
alumnado	336	27	369	38	439	609	3
La	71	55	81	68	439	609	3
gestión	85	55	114	68	439	609	3
del	119	55	131	68	439	609	3
centro	135	55	161	68	439	609	3
educativo	166	55	204	68	439	609	3
depende,	209	55	246	68	439	609	3
en	250	55	260	68	439	609	3
gran	264	55	282	68	439	609	3
medida,	287	55	320	68	439	609	3
del	324	55	336	68	439	609	3
rol	341	55	352	68	439	609	3
del	356	55	369	68	439	609	3
director,	57	68	90	81	439	609	3
de	93	68	102	81	439	609	3
su	105	68	114	81	439	609	3
capacidad	117	68	157	81	439	609	3
de	159	68	169	81	439	609	3
liderazgo,	171	68	210	81	439	609	3
de	213	68	223	81	439	609	3
aunar	225	68	248	81	439	609	3
los	251	68	262	81	439	609	3
esfuerzos	265	68	301	81	439	609	3
de	303	68	313	81	439	609	3
los	316	68	327	81	439	609	3
diferentes	329	68	368	81	439	609	3
protagonistas,	57	81	113	94	439	609	3
docentes,	116	81	153	94	439	609	3
estudiantes	156	81	201	94	439	609	3
y	203	81	208	94	439	609	3
comunidad	210	81	257	94	439	609	3
educativa,	259	81	300	94	439	609	3
en	302	81	312	94	439	609	3
aras	315	81	330	94	439	609	3
de	333	81	342	94	439	609	3
lograr	345	81	369	94	439	609	3
las	57	94	67	107	439	609	3
metas	70	94	94	107	439	609	3
comunes,	97	94	136	107	439	609	3
previamente	140	94	189	107	439	609	3
consensuadas	193	94	247	107	439	609	3
y	250	94	255	107	439	609	3
definidas	258	94	295	107	439	609	3
(Moos	298	94	324	107	439	609	3
&	328	94	337	107	439	609	3
Huber,	340	94	369	107	439	609	3
2007).	57	107	84	120	439	609	3
El	71	120	79	133	439	609	3
conjunto	83	120	120	133	439	609	3
de	123	120	132	133	439	609	3
los	136	120	147	133	439	609	3
factores	150	120	181	133	439	609	3
de	184	120	194	133	439	609	3
organización	197	120	249	133	439	609	3
y	252	120	257	133	439	609	3
funcionamiento,	260	120	327	133	439	609	3
mantiene	331	120	368	133	439	609	3
estrecha	57	133	89	146	439	609	3
relación	93	133	124	146	439	609	3
con	128	133	143	146	439	609	3
factores	147	133	178	146	439	609	3
propios	181	133	212	146	439	609	3
de	215	133	225	146	439	609	3
los	229	133	240	146	439	609	3
procesos	243	133	278	146	439	609	3
que	281	133	296	146	439	609	3
se	300	133	307	146	439	609	3
desarrollan	311	133	355	146	439	609	3
en	359	133	369	146	439	609	3
aula,	57	146	76	159	439	609	3
que	80	146	95	159	439	609	3
son	99	146	113	159	439	609	3
los	117	146	128	159	439	609	3
que	132	146	147	159	439	609	3
dan	151	146	166	159	439	609	3
la	171	146	177	159	439	609	3
razón	182	146	204	159	439	609	3
de	208	146	218	159	439	609	3
ser	222	146	233	159	439	609	3
del	237	146	249	159	439	609	3
centro.	253	146	281	159	439	609	3
Numerosos	286	146	332	159	439	609	3
estudios	336	146	369	159	439	609	3
internacionales	57	159	117	172	439	609	3
y	120	159	125	172	439	609	3
regionales,	128	159	171	172	439	609	3
ratifican	174	159	207	172	439	609	3
y	210	159	214	172	439	609	3
verifican	217	159	252	172	439	609	3
la	255	159	262	172	439	609	3
importancia	265	159	314	172	439	609	3
de	317	159	326	172	439	609	3
esta	329	159	344	172	439	609	3
diná-	347	159	369	172	439	609	3
mica	57	172	76	185	439	609	3
de	80	172	89	185	439	609	3
relación	93	172	125	185	439	609	3
entre	128	172	149	185	439	609	3
el	152	172	159	185	439	609	3
sentimiento	162	172	210	185	439	609	3
de	214	172	223	185	439	609	3
satisfacción	227	172	273	185	439	609	3
y	276	172	281	185	439	609	3
la	285	172	291	185	439	609	3
gestión	295	172	324	185	439	609	3
del	327	172	339	185	439	609	3
centro	343	172	369	185	439	609	3
(Creemers	57	185	98	198	439	609	3
&	101	185	109	198	439	609	3
Scheerens,	112	185	154	198	439	609	3
1997;	157	185	180	198	439	609	3
Murillo	183	185	214	198	439	609	3
&	217	185	225	198	439	609	3
Castilla,	228	185	261	198	439	609	3
2011;	263	185	287	198	439	609	3
Sammons,	289	185	332	198	439	609	3
Hillman	334	185	369	198	439	609	3
&	57	198	65	211	439	609	3
Mortimore,	67	198	115	211	439	609	3
1995;	117	198	141	211	439	609	3
Scheerens,	143	198	185	211	439	609	3
2004;	187	198	211	211	439	609	3
Teddlie	213	198	243	211	439	609	3
&	245	198	253	211	439	609	3
Reynolds,	256	198	296	211	439	609	3
2000).	298	198	325	211	439	609	3
No	327	198	340	211	439	609	3
menos	342	198	369	211	439	609	3
importante	57	211	102	224	439	609	3
es	104	211	112	224	439	609	3
el	114	211	121	224	439	609	3
papel	123	211	145	224	439	609	3
de	147	211	157	224	439	609	3
los	159	211	170	224	439	609	3
líderes	172	211	198	224	439	609	3
educativos	200	211	242	224	439	609	3
en	245	211	254	224	439	609	3
un	257	211	268	224	439	609	3
horizonte	270	211	309	224	439	609	3
no	311	211	321	224	439	609	3
muy	324	211	342	224	439	609	3
lejano	344	211	368	224	439	609	3
de	57	224	66	237	439	609	3
mayor	68	224	94	237	439	609	3
autonomía,	96	224	142	237	439	609	3
donde	145	224	170	237	439	609	3
los	172	224	183	237	439	609	3
directivos	185	224	224	237	439	609	3
tomen	226	224	252	237	439	609	3
decisiones	255	224	295	237	439	609	3
curriculares,	297	224	347	237	439	609	3
deci-	349	224	369	237	439	609	3
siones	57	237	81	250	439	609	3
en	84	237	93	250	439	609	3
cuanto	96	237	123	250	439	609	3
a	126	237	130	250	439	609	3
los	133	237	144	250	439	609	3
objetivos	147	237	183	250	439	609	3
de	185	237	195	250	439	609	3
aprendizaje	197	237	243	250	439	609	3
y	245	237	250	250	439	609	3
cómo	253	237	275	250	439	609	3
supervisar	278	237	318	250	439	609	3
los	321	237	332	250	439	609	3
procesos	334	237	369	250	439	609	3
para	57	250	74	263	439	609	3
alcanzarlos.	79	250	125	263	439	609	3
En	130	250	142	263	439	609	3
el	147	250	154	263	439	609	3
informe	159	250	191	263	439	609	3
Preparing	196	250	234	263	439	609	3
Teachers	239	250	271	263	439	609	3
and	276	250	291	263	439	609	3
Developing	296	250	339	263	439	609	3
School	344	250	368	263	439	609	3
Leaders	57	263	86	276	439	609	3
for	89	263	99	276	439	609	3
the	102	263	114	276	439	609	3
21st	117	263	133	276	439	609	3
Century.	136	263	169	276	439	609	3
Lessons	172	263	199	276	439	609	3
from	202	263	220	276	439	609	3
around	223	263	251	276	439	609	3
the	254	263	266	276	439	609	3
World	268	263	291	276	439	609	3
(Schleicher,	294	263	341	276	439	609	3
2012)	344	263	368	276	439	609	3
se	57	276	64	289	439	609	3
hace	67	276	85	289	439	609	3
un	87	276	98	289	439	609	3
llamado	101	276	133	289	439	609	3
explícito	136	276	171	289	439	609	3
a	173	276	177	289	439	609	3
la	180	276	187	289	439	609	3
formación	189	276	231	289	439	609	3
de	234	276	243	289	439	609	3
profesionales	246	276	298	289	439	609	3
en	301	276	310	289	439	609	3
la	313	276	320	289	439	609	3
gestión	322	276	351	289	439	609	3
con	354	276	369	289	439	609	3
un	57	289	68	302	439	609	3
fuerte	70	289	94	302	439	609	3
liderazgo,	96	289	135	302	439	609	3
como	138	289	160	302	439	609	3
conclusión	163	289	206	302	439	609	3
de	209	289	218	302	439	609	3
la	221	289	228	302	439	609	3
investigación	230	289	283	302	439	609	3
sobre	285	289	307	302	439	609	3
de	309	289	319	302	439	609	3
qué	321	289	336	302	439	609	3
manera	339	289	368	302	439	609	3
es	57	302	64	315	439	609	3
menester	67	302	103	315	439	609	3
trabajar	106	302	137	315	439	609	3
en	139	302	149	315	439	609	3
este	152	302	167	315	439	609	3
siglo	169	302	188	315	439	609	3
XXI.	190	302	210	315	439	609	3
Los	71	315	85	328	439	609	3
directores	89	315	128	328	439	609	3
a	132	315	136	328	439	609	3
menudo	140	315	174	328	439	609	3
destinan	178	315	212	328	439	609	3
poco	216	315	235	328	439	609	3
tiempo	239	315	268	328	439	609	3
al	272	315	279	328	439	609	3
liderazgo	283	315	319	328	439	609	3
pedagógico	323	315	368	328	439	609	3
ya	57	328	66	341	439	609	3
que	68	328	83	341	439	609	3
las	86	328	96	341	439	609	3
actividades	99	328	143	341	439	609	3
administrativas	146	328	207	341	439	609	3
y	210	328	215	341	439	609	3
los	217	328	229	341	439	609	3
emergentes	231	328	277	341	439	609	3
tienden	279	328	310	341	439	609	3
a	313	328	317	341	439	609	3
ocupar	320	328	348	341	439	609	3
gran	351	328	369	341	439	609	3
parte	57	341	77	354	439	609	3
del	80	341	93	354	439	609	3
tiempo.	96	341	127	354	439	609	3
Así	130	341	143	354	439	609	3
los	146	341	157	354	439	609	3
equipos	161	341	192	354	439	609	3
directivos	195	341	234	354	439	609	3
ven	237	341	251	354	439	609	3
cómo	255	341	277	354	439	609	3
el	281	341	287	354	439	609	3
tiempo	291	341	319	354	439	609	3
se	323	341	330	354	439	609	3
les	334	341	344	354	439	609	3
va	347	341	356	354	439	609	3
de	359	341	368	354	439	609	3
entre	57	354	77	367	439	609	3
las	80	354	90	367	439	609	3
manos	92	354	119	367	439	609	3
realizando	121	354	162	367	439	609	3
tareas	165	354	187	367	439	609	3
administrativas,	190	354	253	367	439	609	3
atendiendo	256	354	301	367	439	609	3
problemas	304	354	345	367	439	609	3
edili-	348	354	369	367	439	609	3
cios,	57	367	75	380	439	609	3
cumpliendo	77	367	126	380	439	609	3
con	128	367	143	380	439	609	3
exigencias	145	367	185	380	439	609	3
externas,	188	367	223	380	439	609	3
alejados	225	367	257	380	439	609	3
de	260	367	269	380	439	609	3
los	271	367	282	380	439	609	3
temas	285	367	308	380	439	609	3
pedagógicos	310	367	359	380	439	609	3
le	362	367	369	380	439	609	3
dan	57	380	72	393	439	609	3
la	74	380	81	393	439	609	3
espalda	84	380	113	393	439	609	3
al	116	380	123	393	439	609	3
aprendizaje.	125	380	174	393	439	609	3
Una	71	393	88	406	439	609	3
gestión	91	393	120	406	439	609	3
que	124	393	138	406	439	609	3
busca	142	393	164	406	439	609	3
acercarse	167	393	203	406	439	609	3
a	206	393	211	406	439	609	3
un	214	393	225	406	439	609	3
enfoque	228	393	261	406	439	609	3
de	264	393	274	406	439	609	3
educación	277	393	318	406	439	609	3
centrada	321	393	355	406	439	609	3
en	359	393	369	406	439	609	3
los	57	406	68	419	439	609	3
aprendizajes	71	406	120	419	439	609	3
necesita	123	406	154	419	439	609	3
apoyarse	157	406	191	419	439	609	3
en	194	406	204	419	439	609	3
instrumentos,	207	406	263	419	439	609	3
herramientas	266	406	318	419	439	609	3
y	321	406	325	419	439	609	3
conceptos	328	406	368	419	439	609	3
que	57	419	71	432	439	609	3
le	74	419	81	432	439	609	3
ayuden	84	419	113	432	439	609	3
a	116	419	120	432	439	609	3
alinear	123	419	150	432	439	609	3
sus	153	419	165	432	439	609	3
prácticas	168	419	203	432	439	609	3
en	206	419	216	432	439	609	3
un	219	419	230	432	439	609	3
plan	233	419	250	432	439	609	3
de	253	419	263	432	439	609	3
trabajo	266	419	294	432	439	609	3
coherente	297	419	336	432	439	609	3
con	339	419	354	432	439	609	3
ese	357	419	369	432	439	609	3
enfoque.	57	432	92	445	439	609	3
La	95	432	105	445	439	609	3
investigación	108	432	161	445	439	609	3
en	164	432	174	445	439	609	3
liderazgo	177	432	213	445	439	609	3
educativo	216	432	255	445	439	609	3
(Murphy,	258	432	297	445	439	609	3
Elliott,	300	432	328	445	439	609	3
Goldring	331	432	368	445	439	609	3
&	57	445	65	458	439	609	3
Porter,	69	445	96	458	439	609	3
2006)	99	445	123	458	439	609	3
han	127	445	142	458	439	609	3
logrado	146	445	176	458	439	609	3
identificar	180	445	221	458	439	609	3
prácticas	224	445	259	458	439	609	3
de	263	445	272	458	439	609	3
gestión	276	445	305	458	439	609	3
que	308	445	323	458	439	609	3
hacen	327	445	350	458	439	609	3
que	354	445	368	458	439	609	3
toda	57	458	75	471	439	609	3
la	77	458	84	471	439	609	3
institución	87	458	130	471	439	609	3
se	133	458	140	471	439	609	3
acerque	143	458	174	471	439	609	3
a	176	458	180	471	439	609	3
los	183	458	194	471	439	609	3
objetivos	197	458	233	471	439	609	3
de	235	458	245	471	439	609	3
una	247	458	262	471	439	609	3
educación	265	458	306	471	439	609	3
centrada	308	458	343	471	439	609	3
en	345	458	355	471	439	609	3
los	357	458	368	471	439	609	3
aprendizajes.	57	471	108	484	439	609	3
Este	110	471	127	484	439	609	3
artículo	129	471	160	484	439	609	3
presenta	163	471	196	484	439	609	3
y	198	471	203	484	439	609	3
analiza	205	471	232	484	439	609	3
el	234	471	241	484	439	609	3
VAL-ED	243	471	279	484	439	609	3
(Vanderbilt	281	471	326	484	439	609	3
Assessment	328	471	369	484	439	609	3
of	57	484	64	497	439	609	3
Leadership	67	484	108	497	439	609	3
in	111	484	119	497	439	609	3
Education)	122	484	165	497	439	609	3
como	168	484	191	497	439	609	3
un	193	484	204	497	439	609	3
instrumento	207	484	257	497	439	609	3
de	260	484	269	497	439	609	3
evaluación	272	484	315	497	439	609	3
de	318	484	327	497	439	609	3
la	330	484	337	497	439	609	3
gestión	340	484	368	497	439	609	3
concebido	57	497	98	510	439	609	3
a	101	497	105	510	439	609	3
partir	107	497	130	510	439	609	3
de	132	497	142	510	439	609	3
la	144	497	151	510	439	609	3
investigación	154	497	206	510	439	609	3
sobre	209	497	230	510	439	609	3
liderazgo	232	497	269	510	439	609	3
centrado	271	497	306	510	439	609	3
en	309	497	318	510	439	609	3
los	321	497	332	510	439	609	3
aprendi-	334	497	368	510	439	609	3
zajes.	57	510	78	523	439	609	3
Este	81	510	98	523	439	609	3
instrumento	101	510	151	523	439	609	3
constituye	154	510	196	523	439	609	3
un	199	510	210	523	439	609	3
apoyo	213	510	237	523	439	609	3
para	240	510	257	523	439	609	3
los	260	510	272	523	439	609	3
equipos	275	510	306	523	439	609	3
de	309	510	319	523	439	609	3
gestión	322	510	351	523	439	609	3
que	354	510	368	523	439	609	3
buscan	57	523	85	536	439	609	3
liderar	87	523	113	536	439	609	3
cambios	115	523	148	536	439	609	3
en	151	523	160	536	439	609	3
la	163	523	170	536	439	609	3
manera	172	523	202	536	439	609	3
en	204	523	214	536	439	609	3
que	216	523	231	536	439	609	3
se	233	523	241	536	439	609	3
toman	243	523	269	536	439	609	3
las	272	523	282	536	439	609	3
decisiones	284	523	325	536	439	609	3
colocando	327	523	369	536	439	609	3
a	57	536	61	549	439	609	3
los	64	536	75	549	439	609	3
aprendizajes	77	536	126	549	439	609	3
de	129	536	138	549	439	609	3
los	141	536	152	549	439	609	3
alumnos	155	536	189	549	439	609	3
en	192	536	202	549	439	609	3
el	204	536	211	549	439	609	3
centro.	214	536	242	549	439	609	3
Educación	156	574	189	584	439	609	3
Vol.	191	574	204	585	439	609	3
XXV,	206	574	224	585	439	609	3
N°	226	574	235	585	439	609	3
49,	237	574	248	585	439	609	3
septiembre	250	574	286	585	439	609	3
2016	288	574	305	585	439	609	3
/	307	574	310	585	439	609	3
ISSN	312	574	330	585	439	609	3
1019-9403	332	574	369	585	439	609	3
123	395	547	410	558	439	609	3
Marcos	71	27	95	38	439	609	4
Sarasola	97	27	123	38	439	609	4
Bonetti	125	27	150	38	439	609	4
y	152	27	156	38	439	609	4
Carolina	158	27	186	38	439	609	4
da	188	27	196	38	439	609	4
Costa	198	27	217	38	439	609	4
2.	71	55	79	68	439	609	4
El	85	55	96	68	439	609	4
liderazgo	99	55	147	68	439	609	4
educativo:	150	55	202	68	439	609	4
distribuido,	204	55	264	68	439	609	4
para	267	55	288	68	439	609	4
la	291	55	301	68	439	609	4
justicia	304	55	341	68	439	609	4
social	344	55	374	68	439	609	4
y	85	68	90	81	439	609	4
centrado	93	68	139	81	439	609	4
en	142	68	153	81	439	609	4
los	156	68	172	81	439	609	4
aprendizajes	174	68	236	81	439	609	4
124	29	547	44	558	439	609	4
Si	71	90	79	103	439	609	4
se	81	90	88	103	439	609	4
analizan	91	90	124	103	439	609	4
diferentes	126	90	165	103	439	609	4
documentos	168	90	217	103	439	609	4
que	220	90	234	103	439	609	4
abordan	237	90	270	103	439	609	4
el	272	90	279	103	439	609	4
liderazgo	281	90	317	103	439	609	4
educativo	320	90	359	103	439	609	4
y	361	90	366	103	439	609	4
que	368	90	383	103	439	609	4
lo	71	103	79	116	439	609	4
definen,	81	103	114	116	439	609	4
es	117	103	124	116	439	609	4
posible	127	103	155	116	439	609	4
encontrar	158	103	197	116	439	609	4
dos	200	103	213	116	439	609	4
conceptos	216	103	256	116	439	609	4
comunes	259	103	295	116	439	609	4
a	298	103	302	116	439	609	4
ellos:	304	103	325	116	439	609	4
«influencia»	328	103	375	116	439	609	4
y	378	103	383	116	439	609	4
«direccionalidad».	71	116	143	129	439	609	4
Algunos	146	116	179	129	439	609	4
ejemplos	182	116	217	129	439	609	4
pueden	220	116	250	129	439	609	4
verse	252	116	272	129	439	609	4
a	275	116	279	129	439	609	4
continuación:	282	116	338	129	439	609	4
Marcar	85	129	114	142	439	609	4
una	116	129	132	142	439	609	4
meta	134	129	154	142	439	609	4
común	156	129	185	142	439	609	4
e	187	129	191	142	439	609	4
influir	193	129	219	142	439	609	4
en	221	129	231	142	439	609	4
otros	233	129	253	142	439	609	4
para	256	129	273	142	439	609	4
compartirla	275	129	322	142	439	609	4
(Leithwood	325	129	372	142	439	609	4
&	374	129	383	142	439	609	4
Seashore-Louis,	71	142	134	155	439	609	4
2011).	137	142	164	155	439	609	4
Movilizar	85	155	124	168	439	609	4
e	127	155	132	168	439	609	4
influir	135	155	161	168	439	609	4
en	164	155	174	168	439	609	4
otros	178	155	198	168	439	609	4
para	202	155	219	168	439	609	4
desarrollar	223	155	265	168	439	609	4
comprensiones	269	155	329	168	439	609	4
compartidas	333	155	383	168	439	609	4
acerca	71	168	95	181	439	609	4
de	98	168	107	181	439	609	4
las	110	168	120	181	439	609	4
metas	123	168	146	181	439	609	4
a	149	168	153	181	439	609	4
alcanzar	156	168	188	181	439	609	4
por	191	168	205	181	439	609	4
la	207	168	214	181	439	609	4
escuela	217	168	245	181	439	609	4
(Firestone	248	168	288	181	439	609	4
&	290	168	299	181	439	609	4
Riehl,	302	168	326	181	439	609	4
2005).	329	168	356	181	439	609	4
Influencia	85	181	126	194	439	609	4
no	129	181	139	194	439	609	4
basada	143	181	169	194	439	609	4
en	173	181	182	194	439	609	4
la	186	181	192	194	439	609	4
fuerza,	196	181	223	194	439	609	4
la	226	181	233	194	439	609	4
coerción,	236	181	273	194	439	609	4
la	276	181	283	194	439	609	4
manipulación.	286	181	345	194	439	609	4
Proviene	348	181	383	194	439	609	4
del	71	194	83	207	439	609	4
ejercicio	87	194	120	207	439	609	4
razonable	124	194	162	207	439	609	4
de	166	194	175	207	439	609	4
la	179	194	186	207	439	609	4
autoridad	189	194	228	207	439	609	4
formal,	232	194	261	207	439	609	4
de	265	194	275	207	439	609	4
las	278	194	289	207	439	609	4
propias	292	194	322	207	439	609	4
cualidades	325	194	367	207	439	609	4
del	371	194	383	207	439	609	4
líder,	71	207	91	220	439	609	4
de	95	207	105	220	439	609	4
su	109	207	117	220	439	609	4
grado	122	207	144	220	439	609	4
de	148	207	158	220	439	609	4
conocimiento	162	207	218	220	439	609	4
y	222	207	226	220	439	609	4
experiencia	230	207	276	220	439	609	4
como	280	207	302	220	439	609	4
para	306	207	324	220	439	609	4
poder	328	207	351	220	439	609	4
ofrecer	355	207	383	220	439	609	4
orientaciones	71	220	124	233	439	609	4
a	127	220	131	233	439	609	4
los	134	220	145	233	439	609	4
demás	148	220	173	233	439	609	4
(Robinson,	176	220	221	233	439	609	4
2011).	223	220	250	233	439	609	4
Efecto	85	233	111	246	439	609	4
mediado	114	233	149	246	439	609	4
por	152	233	165	246	439	609	4
el	168	233	175	246	439	609	4
trabajo	178	233	206	246	439	609	4
que	209	233	224	246	439	609	4
realizan	226	233	257	246	439	609	4
los	260	233	271	246	439	609	4
educadores.	274	233	321	246	439	609	4
La	324	233	334	246	439	609	4
creación	337	233	370	246	439	609	4
de	373	233	383	246	439	609	4
un	71	246	82	259	439	609	4
ambiente	84	246	121	259	439	609	4
y	124	246	128	259	439	609	4
de	131	246	140	259	439	609	4
unas	142	246	161	259	439	609	4
condiciones	163	246	211	259	439	609	4
de	213	246	223	259	439	609	4
trabajo	225	246	253	259	439	609	4
que	255	246	270	259	439	609	4
favorezcan	272	246	315	259	439	609	4
a	317	246	321	259	439	609	4
su	323	246	332	259	439	609	4
vez	334	246	347	259	439	609	4
un	349	246	360	259	439	609	4
buen	362	246	383	259	439	609	4
trabajo	71	259	99	272	439	609	4
en	103	259	113	272	439	609	4
las	116	259	127	272	439	609	4
aulas	131	259	150	272	439	609	4
es	154	259	162	272	439	609	4
algo	166	259	182	272	439	609	4
en	186	259	196	272	439	609	4
lo	200	259	207	272	439	609	4
que	211	259	226	272	439	609	4
pueden	230	259	260	272	439	609	4
incidir	263	259	290	272	439	609	4
los	294	259	305	272	439	609	4
equipos	309	259	340	272	439	609	4
directivos	344	259	383	272	439	609	4
(Bolívar,	71	272	105	285	439	609	4
López-Yáñez	108	272	159	285	439	609	4
&	161	272	170	285	439	609	4
Murillo	173	272	204	285	439	609	4
Torrecilla,	206	272	247	285	439	609	4
2014).	249	272	276	285	439	609	4
Es	85	285	94	298	439	609	4
decir,	97	285	118	298	439	609	4
conceptualmente	120	285	188	298	439	609	4
en	190	285	199	298	439	609	4
este	201	285	216	298	439	609	4
artículo,	218	285	251	298	439	609	4
el	253	285	260	298	439	609	4
liderazgo	262	285	297	298	439	609	4
educativo	299	285	337	298	439	609	4
se	339	285	347	298	439	609	4
entiende	349	285	383	298	439	609	4
como	71	298	93	311	439	609	4
la	98	298	104	311	439	609	4
competencia	109	298	159	311	439	609	4
a	163	298	167	311	439	609	4
través	171	298	194	311	439	609	4
de	198	298	208	311	439	609	4
la	212	298	219	311	439	609	4
que	223	298	237	311	439	609	4
las	242	298	252	311	439	609	4
personas	256	298	290	311	439	609	4
influyen	294	298	327	311	439	609	4
planificada	331	298	374	311	439	609	4
e	378	298	383	311	439	609	4
intencionadamente	71	311	147	324	439	609	4
en	151	311	160	324	439	609	4
otros,	164	311	186	324	439	609	4
con	190	311	205	324	439	609	4
la	208	311	215	324	439	609	4
finalidad	219	311	253	324	439	609	4
de	257	311	266	324	439	609	4
mejorar	270	311	301	324	439	609	4
los	305	311	316	324	439	609	4
aprendizajes	319	311	367	324	439	609	4
del	371	311	383	324	439	609	4
alumnado.	71	324	113	337	439	609	4
De	117	324	129	337	439	609	4
esta	132	324	147	337	439	609	4
manera,	150	324	182	337	439	609	4
el	186	324	192	337	439	609	4
rol	196	324	207	337	439	609	4
del	210	324	222	337	439	609	4
director	226	324	257	337	439	609	4
del	260	324	272	337	439	609	4
centro	275	324	301	337	439	609	4
educativo	304	324	342	337	439	609	4
es	345	324	353	337	439	609	4
funda-	356	324	383	337	439	609	4
mental	71	337	98	350	439	609	4
a	102	337	106	350	439	609	4
la	109	337	116	350	439	609	4
hora	120	337	137	350	439	609	4
de	141	337	150	350	439	609	4
hacer	154	337	175	350	439	609	4
una	178	337	193	350	439	609	4
diferencia	197	337	235	350	439	609	4
en	238	337	248	350	439	609	4
el	251	337	258	350	439	609	4
rendimiento	262	337	311	350	439	609	4
académico	314	337	356	350	439	609	4
de	359	337	368	350	439	609	4
los	372	337	383	350	439	609	4
estudiantes.	71	350	117	363	439	609	4
El	119	350	127	363	439	609	4
liderazgo	129	350	165	363	439	609	4
escolar	167	350	193	363	439	609	4
influye	195	350	222	363	439	609	4
en	224	350	234	363	439	609	4
los	236	350	247	363	439	609	4
aprendizajes	249	350	296	363	439	609	4
del	298	350	310	363	439	609	4
alumnado	312	350	352	363	439	609	4
a	354	350	358	363	439	609	4
través	360	350	383	363	439	609	4
de	71	363	80	376	439	609	4
cuatro	84	363	109	376	439	609	4
canales	113	363	140	376	439	609	4
identificados	144	363	194	376	439	609	4
por	198	363	212	376	439	609	4
Leithwood,	215	363	261	376	439	609	4
Anderscon,	265	363	310	376	439	609	4
Mascall	313	363	343	376	439	609	4
y	347	363	352	376	439	609	4
Strauss	355	363	383	376	439	609	4
(2010):	71	376	101	389	439	609	4
el	103	376	110	389	439	609	4
racional,	112	376	146	389	439	609	4
el	148	376	155	389	439	609	4
emocional,	157	376	200	389	439	609	4
el	203	376	209	389	439	609	4
organizacional	212	376	269	389	439	609	4
y	271	376	275	389	439	609	4
el	278	376	284	389	439	609	4
familiar.	287	376	319	389	439	609	4
En	321	376	333	389	439	609	4
cada	335	376	353	389	439	609	4
uno	355	376	371	389	439	609	4
de	373	376	383	389	439	609	4
estos	71	389	90	402	439	609	4
canales	93	389	121	402	439	609	4
existen	124	389	151	402	439	609	4
variables	154	389	188	402	439	609	4
que	191	389	205	402	439	609	4
influyen	209	389	241	402	439	609	4
en	244	389	254	402	439	609	4
los	257	389	268	402	439	609	4
aprendizajes	271	389	319	402	439	609	4
de	322	389	332	402	439	609	4
los	335	389	346	402	439	609	4
alumnos	349	389	383	402	439	609	4
de	71	402	80	415	439	609	4
diferentes	84	402	122	415	439	609	4
maneras.	126	402	161	415	439	609	4
Las	165	402	178	415	439	609	4
mejoras	182	402	213	415	439	609	4
en	216	402	226	415	439	609	4
la	230	402	236	415	439	609	4
gestión	240	402	268	415	439	609	4
educativa	272	402	309	415	439	609	4
deberán	313	402	344	415	439	609	4
entonces	348	402	383	415	439	609	4
tener	71	415	91	428	439	609	4
en	93	415	103	428	439	609	4
cuenta	105	415	132	428	439	609	4
estos	134	415	153	428	439	609	4
canales	155	415	183	428	439	609	4
y	186	415	190	428	439	609	4
variables	193	415	226	428	439	609	4
para	229	415	246	428	439	609	4
lograr	248	415	271	428	439	609	4
mejoras	274	415	304	428	439	609	4
en	307	415	316	428	439	609	4
los	319	415	330	428	439	609	4
aprendizajes.	332	415	383	428	439	609	4
Las	71	428	84	441	439	609	4
prácticas	87	428	121	441	439	609	4
de	123	428	133	441	439	609	4
gestión	135	428	163	441	439	609	4
que	166	428	181	441	439	609	4
forman	183	428	212	441	439	609	4
la	215	428	221	441	439	609	4
base	224	428	241	441	439	609	4
para	243	428	260	441	439	609	4
un	263	428	274	441	439	609	4
centro	276	428	301	441	439	609	4
educativo	304	428	342	441	439	609	4
donde	344	428	369	441	439	609	4
los	372	428	383	441	439	609	4
alumnos	71	441	105	454	439	609	4
logren	106	441	131	454	439	609	4
aprendizajes	133	441	181	454	439	609	4
significativos,	182	441	235	454	439	609	4
se	237	441	244	454	439	609	4
desprenden	246	441	291	454	439	609	4
de	293	441	302	454	439	609	4
las	304	441	314	454	439	609	4
características	316	441	369	454	439	609	4
del	371	441	383	454	439	609	4
liderazgo	71	454	106	467	439	609	4
efectivo	109	454	139	467	439	609	4
(Leithwood,	141	454	190	467	439	609	4
Seashore	192	454	227	467	439	609	4
Louis,	229	454	253	467	439	609	4
Anderson	256	454	294	467	439	609	4
&	297	454	305	467	439	609	4
Wahlstrom,	307	454	354	467	439	609	4
2004).	356	454	383	467	439	609	4
El	85	467	94	480	439	609	4
liderazgo	98	467	135	480	439	609	4
en	140	467	149	480	439	609	4
los	154	467	165	480	439	609	4
centros	170	467	199	480	439	609	4
educativos	204	467	246	480	439	609	4
es	251	467	258	480	439	609	4
considerado	263	467	312	480	439	609	4
fundamental	317	467	368	480	439	609	4
en	373	467	383	480	439	609	4
los	71	480	82	493	439	609	4
procesos	86	480	120	493	439	609	4
de	123	480	133	493	439	609	4
cambio:	136	480	169	493	439	609	4
es	172	480	180	493	439	609	4
el	183	480	190	493	439	609	4
segundo	194	480	227	493	439	609	4
factor	231	480	254	493	439	609	4
después	258	480	289	493	439	609	4
del	293	480	305	493	439	609	4
trabajo	308	480	336	493	439	609	4
en	340	480	350	493	439	609	4
el	353	480	360	493	439	609	4
aula,	364	480	383	493	439	609	4
que	71	493	86	506	439	609	4
incide	89	493	113	506	439	609	4
en	116	493	126	506	439	609	4
los	129	493	140	506	439	609	4
aprendizajes	143	493	192	506	439	609	4
de	196	493	205	506	439	609	4
los	208	493	219	506	439	609	4
alumnos	222	493	257	506	439	609	4
(Leithwood	260	493	307	506	439	609	4
et	310	493	317	506	439	609	4
al.,	320	493	332	506	439	609	4
2004).	336	493	362	506	439	609	4
Más	366	493	383	506	439	609	4
recientemente	71	506	128	519	439	609	4
Bolívar	130	506	159	519	439	609	4
Batía	161	506	182	519	439	609	4
(2012)	184	506	212	519	439	609	4
hace	214	506	232	519	439	609	4
una	235	506	250	519	439	609	4
excelente	252	506	289	519	439	609	4
revisión	291	506	323	519	439	609	4
de	325	506	334	519	439	609	4
la	337	506	344	519	439	609	4
literatura	346	506	383	519	439	609	4
internacional	71	519	124	532	439	609	4
y	128	519	133	532	439	609	4
de	136	519	146	532	439	609	4
experiencias	150	519	198	532	439	609	4
que	202	519	217	532	439	609	4
muestran	221	519	259	532	439	609	4
la	263	519	269	532	439	609	4
relevancia	273	519	313	532	439	609	4
del	317	519	329	532	439	609	4
liderazgo	333	519	369	532	439	609	4
en	373	519	383	532	439	609	4
tanto	71	532	92	545	439	609	4
factor	95	532	118	545	439	609	4
de	121	532	130	545	439	609	4
impacto	133	532	166	545	439	609	4
en	169	532	179	545	439	609	4
los	181	532	192	545	439	609	4
aprendizajes.	195	532	247	545	439	609	4
Esta	250	532	267	545	439	609	4
línea	269	532	289	545	439	609	4
ha	291	532	301	545	439	609	4
sido	304	532	320	545	439	609	4
retomada	323	532	361	545	439	609	4
en	364	532	373	545	439	609	4
el	376	532	383	545	439	609	4
marco	71	545	96	558	439	609	4
del	99	545	111	558	439	609	4
Plan	115	545	133	558	439	609	4
Nacional	136	545	172	558	439	609	4
I+D+i	175	545	200	558	439	609	4
de	203	545	213	558	439	609	4
España,	216	545	248	558	439	609	4
centrándose	251	545	299	558	439	609	4
en	302	545	312	558	439	609	4
tres	315	545	329	558	439	609	4
dimensiones	332	545	383	558	439	609	4
Educación	71	574	103	584	439	609	4
Vol.	105	574	119	585	439	609	4
XXV,	121	574	139	585	439	609	4
N°	141	574	150	585	439	609	4
49,	152	574	163	585	439	609	4
septiembre	165	574	200	585	439	609	4
2016	203	574	220	585	439	609	4
/	222	574	224	585	439	609	4
ISSN	227	574	244	585	439	609	4
1019-9403	247	574	283	585	439	609	4
Validación	49	27	83	38	439	609	5
del	86	27	95	38	439	609	5
VAL-E.	97	27	122	38	439	609	5
Evaluando	124	27	158	38	439	609	5
el	160	27	166	38	439	609	5
liderazgo	168	27	197	38	439	609	5
educativo	199	27	230	38	439	609	5
centrado	232	27	260	38	439	609	5
en	262	27	270	38	439	609	5
los	272	27	281	38	439	609	5
aprendizajes	283	27	322	38	439	609	5
del	324	27	334	38	439	609	5
alumnado	336	27	369	38	439	609	5
de	57	55	66	68	439	609	5
la	69	55	75	68	439	609	5
investigación	78	55	131	68	439	609	5
actual	133	55	157	68	439	609	5
sobre	159	55	181	68	439	609	5
liderazgo:	183	55	222	68	439	609	5
el	224	55	231	68	439	609	5
liderazgo	234	55	270	68	439	609	5
pedagógico,	272	55	321	68	439	609	5
el	323	55	330	68	439	609	5
liderazgo	332	55	369	68	439	609	5
distribuido	57	68	101	81	439	609	5
y	104	68	109	81	439	609	5
el	111	68	118	81	439	609	5
liderazgo	121	68	157	81	439	609	5
para	160	68	177	81	439	609	5
la	179	68	186	81	439	609	5
justicia	189	68	217	81	439	609	5
social	220	68	242	81	439	609	5
(Bolívar	245	68	277	81	439	609	5
et	280	68	287	81	439	609	5
al.,	289	68	302	81	439	609	5
2014),	304	68	331	81	439	609	5
a	334	68	338	81	439	609	5
las	341	68	351	81	439	609	5
que	354	68	369	81	439	609	5
se	57	81	64	94	439	609	5
hará	67	81	84	94	439	609	5
referencia	87	81	126	94	439	609	5
somera	128	81	157	94	439	609	5
a	160	81	164	94	439	609	5
continuación.	167	81	223	94	439	609	5
El	57	105	65	118	439	609	5
liderazgo	68	105	105	118	439	609	5
distribuido	108	105	154	118	439	609	5
Existe	57	127	81	140	439	609	5
un	84	127	95	140	439	609	5
cierto	98	127	121	140	439	609	5
consenso	124	127	160	140	439	609	5
en	163	127	173	140	439	609	5
la	176	127	183	140	439	609	5
literatura	186	127	222	140	439	609	5
del	225	127	237	140	439	609	5
liderazgo	240	127	277	140	439	609	5
acerca	280	127	304	140	439	609	5
de	307	127	317	140	439	609	5
la	320	127	326	140	439	609	5
necesidad	329	127	368	140	439	609	5
de	57	140	66	153	439	609	5
un	69	140	80	153	439	609	5
liderazgo	83	140	119	153	439	609	5
distribuido	122	140	167	153	439	609	5
(Gronn,	170	140	203	153	439	609	5
2002;	206	140	230	153	439	609	5
Spillane,	233	140	268	153	439	609	5
Halverson	271	140	312	153	439	609	5
&	315	140	324	153	439	609	5
Diamond,	327	140	369	153	439	609	5
2001,	57	153	80	166	439	609	5
2004).	83	153	110	166	439	609	5
El	113	153	122	166	439	609	5
interés	125	153	152	166	439	609	5
en	155	153	164	166	439	609	5
este	168	153	182	166	439	609	5
tipo	186	153	202	166	439	609	5
de	205	153	214	166	439	609	5
liderazgo	218	153	254	166	439	609	5
se	257	153	264	166	439	609	5
sustenta	268	153	300	166	439	609	5
en	303	153	313	166	439	609	5
la	316	153	323	166	439	609	5
evaluación	326	153	368	166	439	609	5
de	57	166	66	179	439	609	5
las	68	166	79	179	439	609	5
prácticas	81	166	116	179	439	609	5
de	118	166	127	179	439	609	5
las	129	166	140	179	439	609	5
personas	142	166	176	179	439	609	5
que	178	166	193	179	439	609	5
ocupan	195	166	225	179	439	609	5
cargos	227	166	252	179	439	609	5
directivos	254	166	293	179	439	609	5
y	295	166	300	179	439	609	5
académicos	302	166	348	179	439	609	5
en	350	166	360	179	439	609	5
el	362	166	368	179	439	609	5
centro.	57	179	85	192	439	609	5
Esta	87	179	104	192	439	609	5
perspectiva	106	179	150	192	439	609	5
es	152	179	160	192	439	609	5
consistente	162	179	206	192	439	609	5
con	208	179	223	192	439	609	5
los	225	179	236	192	439	609	5
argumentos	238	179	286	192	439	609	5
expuestos	288	179	326	192	439	609	5
por	328	179	342	192	439	609	5
Locke	344	179	369	192	439	609	5
(2003)	57	192	84	205	439	609	5
en	87	192	96	205	439	609	5
sus	99	192	111	205	439	609	5
modelo	113	192	144	205	439	609	5
de	146	192	155	205	439	609	5
liderazgo	158	192	194	205	439	609	5
distribuido	196	192	241	205	439	609	5
que	243	192	258	205	439	609	5
sostienen	260	192	297	205	439	609	5
Leithwood,	299	192	346	205	439	609	5
Mas-	348	192	369	205	439	609	5
call,	57	205	73	218	439	609	5
Strauss,	76	205	106	218	439	609	5
Sacks,	109	205	133	218	439	609	5
Memon	136	205	168	218	439	609	5
y	171	205	176	218	439	609	5
Yashkina	178	205	214	218	439	609	5
(2007).	217	205	247	218	439	609	5
No	71	218	84	231	439	609	5
obstante	86	218	120	231	439	609	5
y	122	218	126	231	439	609	5
aunque	128	218	158	231	439	609	5
resulta	160	218	187	231	439	609	5
patente	188	218	218	231	439	609	5
la	220	218	227	231	439	609	5
necesidad	229	218	268	231	439	609	5
de	270	218	279	231	439	609	5
distribuir	281	218	319	231	439	609	5
el	321	218	328	231	439	609	5
liderazgo,	330	218	368	231	439	609	5
la	57	231	64	244	439	609	5
distribución	66	231	115	244	439	609	5
del	118	231	130	244	439	609	5
liderazgo	133	231	170	244	439	609	5
encuentra	173	231	213	244	439	609	5
resistencias	215	231	260	244	439	609	5
aun	263	231	278	244	439	609	5
cuando	281	231	311	244	439	609	5
el	314	231	320	244	439	609	5
director	323	231	355	244	439	609	5
no	358	231	369	244	439	609	5
puede	57	244	81	257	439	609	5
abordar	83	244	114	257	439	609	5
por	117	244	131	257	439	609	5
sí	133	244	139	257	439	609	5
mismo	142	244	169	257	439	609	5
todas	172	244	193	257	439	609	5
las	196	244	206	257	439	609	5
decisiones	208	244	249	257	439	609	5
que	251	244	266	257	439	609	5
tienen	269	244	294	257	439	609	5
que	296	244	311	257	439	609	5
tomarse	313	244	345	257	439	609	5
en	348	244	357	257	439	609	5
su	360	244	369	257	439	609	5
centro,	57	257	85	270	439	609	5
ni	88	257	96	270	439	609	5
supervisar	99	257	139	270	439	609	5
todos	142	257	164	270	439	609	5
los	167	257	178	270	439	609	5
procesos,	181	257	218	270	439	609	5
o	221	257	226	270	439	609	5
estar	229	257	248	270	439	609	5
presente	250	257	284	270	439	609	5
cuando	287	257	316	270	439	609	5
los	319	257	330	270	439	609	5
docentes	333	257	368	270	439	609	5
tienen	57	270	82	283	439	609	5
que	85	270	99	283	439	609	5
evaluar	102	270	131	283	439	609	5
o	133	270	138	283	439	609	5
resolver	141	270	172	283	439	609	5
conflictos	174	270	213	283	439	609	5
en	216	270	225	283	439	609	5
el	228	270	235	283	439	609	5
aula.	237	270	257	283	439	609	5
El	71	283	79	296	439	609	5
conocimiento	86	283	142	296	439	609	5
disponible	148	283	190	296	439	609	5
actualmente	197	283	246	296	439	609	5
acerca	252	283	277	296	439	609	5
de	283	283	293	296	439	609	5
los	299	283	310	296	439	609	5
factores	317	283	347	296	439	609	5
que	354	283	369	296	439	609	5
influyen	57	296	90	309	439	609	5
en	93	296	103	309	439	609	5
el	107	296	113	309	439	609	5
desarrollo	117	296	156	309	439	609	5
del	160	296	172	309	439	609	5
liderazgo	175	296	212	309	439	609	5
distribuido	215	296	260	309	439	609	5
en	263	296	273	309	439	609	5
los	277	296	288	309	439	609	5
centros	291	296	320	309	439	609	5
educativos,	324	296	368	309	439	609	5
es	57	309	64	322	439	609	5
el	68	309	75	322	439	609	5
producto	78	309	115	322	439	609	5
de	119	309	129	322	439	609	5
la	132	309	139	322	439	609	5
investigación	143	309	195	322	439	609	5
en	199	309	209	322	439	609	5
las	212	309	222	322	439	609	5
dos	226	309	240	322	439	609	5
últimas	244	309	273	322	439	609	5
décadas.	277	309	311	322	439	609	5
Los	314	309	329	322	439	609	5
hallazgos	332	309	368	322	439	609	5
obtenidos	57	322	96	335	439	609	5
indican	101	322	131	335	439	609	5
que	135	322	150	335	439	609	5
el	154	322	161	335	439	609	5
grado	165	322	188	335	439	609	5
en	193	322	202	335	439	609	5
que	207	322	221	335	439	609	5
los	226	322	237	335	439	609	5
docentes	241	322	276	335	439	609	5
asumen	280	322	311	335	439	609	5
funciones	316	322	355	335	439	609	5
de	359	322	369	335	439	609	5
liderazgo	57	335	93	348	439	609	5
organizativo	96	335	145	348	439	609	5
depende	148	335	182	348	439	609	5
de	185	335	194	348	439	609	5
las	197	335	207	348	439	609	5
características	210	335	265	348	439	609	5
de	268	335	277	348	439	609	5
la	280	335	287	348	439	609	5
estructura	290	335	330	348	439	609	5
y	333	335	337	348	439	609	5
cultura	340	335	368	348	439	609	5
del	57	348	69	361	439	609	5
centro,	72	348	100	361	439	609	5
la	103	348	110	361	439	609	5
naturaleza	113	348	154	361	439	609	5
de	157	348	166	361	439	609	5
las	169	348	180	361	439	609	5
relaciones	183	348	222	361	439	609	5
dirección-docentes,	225	348	304	361	439	609	5
y	307	348	311	361	439	609	5
el	314	348	321	361	439	609	5
apoyo	324	348	348	361	439	609	5
a	351	348	355	361	439	609	5
las	358	348	369	361	439	609	5
formas	57	361	84	374	439	609	5
distribuidas	88	361	135	374	439	609	5
de	139	361	148	374	439	609	5
liderazgo	152	361	188	374	439	609	5
por	192	361	206	374	439	609	5
parte	209	361	230	374	439	609	5
de	233	361	243	374	439	609	5
los	247	361	258	374	439	609	5
directores	261	361	300	374	439	609	5
(Day	304	361	324	374	439	609	5
&	328	361	337	374	439	609	5
Harris,	340	361	369	374	439	609	5
2002;	57	373	80	387	439	609	5
Harris,	83	373	112	387	439	609	5
2005;	115	373	138	387	439	609	5
Harris	141	373	167	387	439	609	5
&	170	373	179	387	439	609	5
Lambert,	182	373	219	387	439	609	5
2003;	222	373	245	387	439	609	5
Leithwood,	248	373	295	387	439	609	5
Jantzi,	298	373	323	387	439	609	5
Steinbach,	326	373	369	387	439	609	5
Bennett,	57	386	91	400	439	609	5
Crawford	95	386	133	400	439	609	5
&	136	386	145	400	439	609	5
Cartwright,	148	386	196	400	439	609	5
2003;	199	386	222	400	439	609	5
Leithwood	226	386	269	400	439	609	5
et	272	386	279	400	439	609	5
al.,	282	386	295	400	439	609	5
2007;	298	386	322	400	439	609	5
MacBeath,	325	386	369	400	439	609	5
2005;	57	399	80	413	439	609	5
Smylie,	83	399	113	413	439	609	5
Conley	115	399	145	413	439	609	5
&	147	399	156	413	439	609	5
Marks,	159	399	187	413	439	609	5
2002).	189	399	216	413	439	609	5
Uno	71	412	89	426	439	609	5
de	92	412	102	426	439	609	5
los	105	412	116	426	439	609	5
aspectos	119	412	152	426	439	609	5
más	155	412	171	426	439	609	5
destacables	174	412	218	426	439	609	5
extraído	221	412	254	426	439	609	5
de	257	412	266	426	439	609	5
un	269	412	280	426	439	609	5
estudio	283	412	313	426	439	609	5
realizado	316	412	352	426	439	609	5
por	355	412	368	426	439	609	5
Leithwood	57	425	100	439	439	609	5
et	104	425	111	439	439	609	5
al.	115	425	124	439	439	609	5
(2007)	128	425	156	439	439	609	5
sobre	160	425	181	439	439	609	5
la	185	425	192	439	439	609	5
distribución	195	425	244	439	439	609	5
del	248	425	260	439	439	609	5
liderazgo	264	425	300	439	439	609	5
en	304	425	314	439	439	609	5
una	318	425	333	439	439	609	5
muestra	336	425	369	439	439	609	5
de	57	438	66	452	439	609	5
escuelas	69	438	101	452	439	609	5
de	103	438	113	452	439	609	5
un	116	438	127	452	439	609	5
distrito	129	438	159	452	439	609	5
urbano	161	438	190	452	439	609	5
del	193	438	205	452	439	609	5
sur	208	438	220	452	439	609	5
de	223	438	233	452	439	609	5
Ontario,	235	438	271	452	439	609	5
es	273	438	281	452	439	609	5
el	284	438	291	452	439	609	5
hallazgo	293	438	326	452	439	609	5
relativo	329	438	359	452	439	609	5
al	362	438	368	452	439	609	5
papel	57	451	78	465	439	609	5
fundamental	81	451	132	465	439	609	5
desempeñado	135	451	190	465	439	609	5
por	192	451	206	465	439	609	5
los	209	451	220	465	439	609	5
líderes	222	451	248	465	439	609	5
formales	250	451	285	465	439	609	5
del	287	451	299	465	439	609	5
centro	302	451	327	465	439	609	5
educativo	330	451	369	465	439	609	5
y	57	464	61	478	439	609	5
del	64	464	76	478	439	609	5
distrito	78	464	107	478	439	609	5
en	109	464	119	478	439	609	5
contribuir	121	464	162	478	439	609	5
a	164	464	169	478	439	609	5
desarrollar	171	464	213	478	439	609	5
formas	215	464	243	478	439	609	5
productivas	245	464	292	478	439	609	5
de	294	464	304	478	439	609	5
liderazgo	306	464	342	478	439	609	5
distri-	344	464	368	478	439	609	5
buido.	57	477	83	491	439	609	5
Los	85	477	100	491	439	609	5
directores	102	477	141	491	439	609	5
dieron	144	477	170	491	439	609	5
prioridad	173	477	210	491	439	609	5
a	213	477	217	491	439	609	5
modelos	220	477	254	491	439	609	5
coordinados	256	477	306	491	439	609	5
planificados	308	477	356	491	439	609	5
de	359	477	368	491	439	609	5
liderazgo	57	490	93	504	439	609	5
distribuido.	96	490	143	504	439	609	5
Asimismo,	146	490	189	504	439	609	5
los	192	490	203	504	439	609	5
resultados	206	490	246	504	439	609	5
del	249	490	261	504	439	609	5
estudio	264	490	294	504	439	609	5
refuerzan	297	490	334	504	439	609	5
el	337	490	344	504	439	609	5
papel	347	490	368	504	439	609	5
de	57	503	66	517	439	609	5
los	69	503	80	517	439	609	5
directores	83	503	122	517	439	609	5
de	125	503	135	517	439	609	5
los	137	503	149	517	439	609	5
centros,	152	503	183	517	439	609	5
en	186	503	196	517	439	609	5
cuanto	199	503	226	517	439	609	5
que	229	503	244	517	439	609	5
se	247	503	254	517	439	609	5
observó	257	503	289	517	439	609	5
que	291	503	306	517	439	609	5
las	309	503	319	517	439	609	5
estructuras,	322	503	369	517	439	609	5
normas	57	516	87	530	439	609	5
culturales	90	516	129	530	439	609	5
y	132	516	137	530	439	609	5
oportunidades	140	516	198	530	439	609	5
para	202	516	219	530	439	609	5
que	222	516	237	530	439	609	5
el	240	516	247	530	439	609	5
personal	250	516	284	530	439	609	5
docente	287	516	319	530	439	609	5
desarrollase	322	516	369	530	439	609	5
sus	57	529	69	543	439	609	5
capacidades	72	529	119	543	439	609	5
de	122	529	131	543	439	609	5
liderazgo,	134	529	173	543	439	609	5
dependían	176	529	218	543	439	609	5
profundamente	221	529	283	543	439	609	5
del	286	529	298	543	439	609	5
trabajo	301	529	329	543	439	609	5
intencio-	332	529	369	543	439	609	5
nado	57	542	77	556	439	609	5
hecho	80	542	104	556	439	609	5
por	106	542	120	556	439	609	5
los	123	542	134	556	439	609	5
directores	137	542	176	556	439	609	5
(Leithwood	178	542	225	556	439	609	5
et	228	542	235	556	439	609	5
al.,	237	542	250	556	439	609	5
2007).	252	542	279	556	439	609	5
Educación	156	574	189	584	439	609	5
Vol.	191	574	204	585	439	609	5
XXV,	206	574	224	585	439	609	5
N°	226	574	235	585	439	609	5
49,	237	574	248	585	439	609	5
septiembre	250	574	286	585	439	609	5
2016	288	574	305	585	439	609	5
/	307	574	310	585	439	609	5
ISSN	312	574	330	585	439	609	5
1019-9403	332	574	369	585	439	609	5
125	395	547	410	558	439	609	5
Marcos	71	27	95	38	439	609	6
Sarasola	97	27	123	38	439	609	6
Bonetti	125	27	150	38	439	609	6
y	152	27	156	38	439	609	6
Carolina	158	27	186	38	439	609	6
da	188	27	196	38	439	609	6
Costa	198	27	217	38	439	609	6
Smylie,	85	55	115	68	439	609	6
Conley	117	55	147	68	439	609	6
y	149	55	154	68	439	609	6
Marks	156	55	182	68	439	609	6
(2002)	185	55	212	68	439	609	6
realizaron	215	55	254	68	439	609	6
una	257	55	272	68	439	609	6
revisión	275	55	306	68	439	609	6
de	309	55	318	68	439	609	6
la	321	55	328	68	439	609	6
investigación	330	55	383	68	439	609	6
sobre	71	68	92	81	439	609	6
el	96	68	103	81	439	609	6
liderazgo	107	68	143	81	439	609	6
distribuido	147	68	192	81	439	609	6
y	196	68	200	81	439	609	6
el	204	68	211	81	439	609	6
liderazgo	215	68	251	81	439	609	6
del	255	68	267	81	439	609	6
docente.	271	68	305	81	439	609	6
Como	309	68	335	81	439	609	6
conclusión	339	68	383	81	439	609	6
de	71	81	80	94	439	609	6
su	84	81	93	94	439	609	6
trabajo,	97	81	127	94	439	609	6
los	131	81	142	94	439	609	6
autores	146	81	175	94	439	609	6
subrayan	178	81	214	94	439	609	6
dos	218	81	232	94	439	609	6
ideas	236	81	255	94	439	609	6
muy	259	81	277	94	439	609	6
importantes	281	81	330	94	439	609	6
que	333	81	348	94	439	609	6
dan	352	81	367	94	439	609	6
luz	371	81	383	94	439	609	6
a	71	94	75	107	439	609	6
esta	79	94	94	107	439	609	6
cuestión	98	94	132	107	439	609	6
de	136	94	145	107	439	609	6
los	149	94	160	107	439	609	6
nuevos	164	94	192	107	439	609	6
enfoques	196	94	232	107	439	609	6
de	236	94	245	107	439	609	6
liderazgo.	249	94	288	107	439	609	6
Una	292	94	309	107	439	609	6
de	313	94	323	107	439	609	6
las	326	94	337	107	439	609	6
ideas	341	94	360	107	439	609	6
es	364	94	372	107	439	609	6
la	376	94	383	107	439	609	6
importancia	71	107	120	120	439	609	6
de	123	107	133	120	439	609	6
la	136	107	143	120	439	609	6
figura	146	107	169	120	439	609	6
del	172	107	185	120	439	609	6
director	188	107	219	120	439	609	6
y	223	107	227	120	439	609	6
del	230	107	243	120	439	609	6
liderazgo	246	107	282	120	439	609	6
formal	285	107	312	120	439	609	6
del	315	107	327	120	439	609	6
director	331	107	362	120	439	609	6
para	365	107	383	120	439	609	6
el	71	120	78	133	439	609	6
funcionamiento	82	120	146	133	439	609	6
y	150	120	155	133	439	609	6
los	159	120	170	133	439	609	6
resultados	174	120	214	133	439	609	6
de	218	120	227	133	439	609	6
los	231	120	242	133	439	609	6
nuevos	246	120	274	133	439	609	6
enfoques	278	120	314	133	439	609	6
de	318	120	327	133	439	609	6
liderazgo.	331	120	370	133	439	609	6
El	374	120	383	133	439	609	6
liderazgo	71	133	107	146	439	609	6
del	110	133	122	146	439	609	6
director,	126	133	159	146	439	609	6
explican	162	133	195	146	439	609	6
los	199	133	210	146	439	609	6
autores,	213	133	244	146	439	609	6
sirve	248	133	266	146	439	609	6
de	269	133	279	146	439	609	6
ejemplo,	282	133	317	146	439	609	6
incentivo,	320	133	360	146	439	609	6
guía,	363	133	383	146	439	609	6
apoyo	71	146	95	159	439	609	6
y	98	146	102	159	439	609	6
como	105	146	128	159	439	609	6
medio	130	146	156	159	439	609	6
para	158	146	176	159	439	609	6
la	178	146	185	159	439	609	6
responsabilidad	188	146	250	159	439	609	6
ante	253	146	270	159	439	609	6
los	273	146	284	159	439	609	6
resultados.	287	146	329	159	439	609	6
Una	85	159	102	172	439	609	6
segunda	106	159	139	172	439	609	6
idea	142	159	158	172	439	609	6
que	162	159	177	172	439	609	6
subrayan	180	159	216	172	439	609	6
los	220	159	231	172	439	609	6
investigadores	235	159	291	172	439	609	6
como	295	159	317	172	439	609	6
conclusión	321	159	365	172	439	609	6
a	368	159	372	172	439	609	6
la	376	159	383	172	439	609	6
revisión,	71	172	105	185	439	609	6
es	109	172	116	185	439	609	6
la	120	172	127	185	439	609	6
necesidad	130	172	169	185	439	609	6
de	173	172	183	185	439	609	6
que	186	172	201	185	439	609	6
la	205	172	212	185	439	609	6
organización	215	172	267	185	439	609	6
más	271	172	286	185	439	609	6
amplia	290	172	317	185	439	609	6
y	321	172	326	185	439	609	6
los	329	172	341	185	439	609	6
contextos	344	172	383	185	439	609	6
institucionales	71	185	129	198	439	609	6
en	132	185	141	198	439	609	6
los	144	185	155	198	439	609	6
que	158	185	172	198	439	609	6
se	175	185	182	198	439	609	6
desarrollan	185	185	229	198	439	609	6
y	232	185	236	198	439	609	6
operan	239	185	267	198	439	609	6
los	269	185	281	198	439	609	6
nuevos	283	185	311	198	439	609	6
enfoques	314	185	350	198	439	609	6
de	352	185	362	198	439	609	6
lide-	365	185	383	198	439	609	6
razgo	71	198	92	211	439	609	6
sean	95	198	113	211	439	609	6
favorables	116	198	156	211	439	609	6
para	159	198	176	211	439	609	6
que	180	198	194	211	439	609	6
las	197	198	208	211	439	609	6
iniciativas	211	198	251	211	439	609	6
de	254	198	264	211	439	609	6
liderazgo	267	198	303	211	439	609	6
puedan	306	198	336	211	439	609	6
llegar	339	198	361	211	439	609	6
a	364	198	368	211	439	609	6
ser	372	198	383	211	439	609	6
eficaces:	71	211	103	224	439	609	6
descubrir	106	211	143	224	439	609	6
y	146	211	150	224	439	609	6
promover	153	211	192	224	439	609	6
las	194	211	204	224	439	609	6
condiciones	207	211	255	224	439	609	6
que	257	211	272	224	439	609	6
permiten	274	211	311	224	439	609	6
que	314	211	328	224	439	609	6
el	331	211	338	224	439	609	6
proceso	340	211	371	224	439	609	6
de	373	211	383	224	439	609	6
liderazgo	71	224	107	237	439	609	6
florezca.	110	224	143	237	439	609	6
El	71	248	80	261	439	609	6
liderazgo	82	248	120	261	439	609	6
para	122	248	140	261	439	609	6
la	143	248	150	261	439	609	6
justicia	152	248	182	261	439	609	6
social	184	248	207	261	439	609	6
126	29	547	44	558	439	609	6
El	71	270	79	283	439	609	6
concepto	82	270	119	283	439	609	6
de	122	270	132	283	439	609	6
educación	135	270	176	283	439	609	6
social	179	270	201	283	439	609	6
sigue	204	270	224	283	439	609	6
presentando	227	270	276	283	439	609	6
algunas	279	270	309	283	439	609	6
dificultades	312	270	358	283	439	609	6
tanto	361	270	383	283	439	609	6
en	71	283	81	296	439	609	6
su	83	283	92	296	439	609	6
aproximación	95	283	150	296	439	609	6
conceptual,	153	283	199	296	439	609	6
como	202	283	225	296	439	609	6
en	227	283	237	296	439	609	6
la	240	283	247	296	439	609	6
forma	249	283	273	296	439	609	6
que	276	283	291	296	439	609	6
puede	294	283	318	296	439	609	6
desarrollarse	321	283	370	296	439	609	6
en	373	283	383	296	439	609	6
las	71	296	81	309	439	609	6
sociedades	85	296	127	309	439	609	6
(Bogotch,	130	296	171	309	439	609	6
2008).	174	296	201	309	439	609	6
El	205	296	213	309	439	609	6
impacto	217	296	250	309	439	609	6
que	254	296	269	309	439	609	6
puede	272	296	297	309	439	609	6
conseguir	300	296	339	309	439	609	6
un	343	296	353	309	439	609	6
centro	357	296	383	309	439	609	6
educativo	71	309	110	322	439	609	6
que	112	309	127	322	439	609	6
trabaja	130	309	157	322	439	609	6
con	160	309	174	322	439	609	6
una	177	309	192	322	439	609	6
población	195	309	235	322	439	609	6
vulnerable,	237	309	282	322	439	609	6
es	285	309	292	322	439	609	6
mayor	295	309	320	322	439	609	6
que	323	309	338	322	439	609	6
el	340	309	347	322	439	609	6
impacto	350	309	383	322	439	609	6
logrado	71	322	101	335	439	609	6
por	105	322	118	335	439	609	6
los	122	322	133	335	439	609	6
centros	136	322	165	335	439	609	6
educativos	168	322	210	335	439	609	6
con	213	322	228	335	439	609	6
una	231	322	246	335	439	609	6
población	249	322	289	335	439	609	6
que	292	322	307	335	439	609	6
no	310	322	321	335	439	609	6
lo	324	322	332	335	439	609	6
es,	335	322	345	335	439	609	6
como	348	322	371	335	439	609	6
ya	374	322	383	335	439	609	6
ha	71	335	81	348	439	609	6
sido	83	335	100	348	439	609	6
medido.	103	335	136	348	439	609	6
Concretamente	139	335	201	348	439	609	6
los	204	335	215	348	439	609	6
estudios	218	335	250	348	439	609	6
de	253	335	263	348	439	609	6
Louis	266	335	288	348	439	609	6
(2010)	291	335	318	348	439	609	6
y	321	335	326	348	439	609	6
de	329	335	338	348	439	609	6
Robinson,	341	335	383	348	439	609	6
Hohepa	71	348	103	361	439	609	6
&	107	348	115	361	439	609	6
Lloyd	119	348	142	361	439	609	6
(2007)	145	348	173	361	439	609	6
coinciden	177	348	216	361	439	609	6
en	219	348	229	361	439	609	6
destacar	232	348	265	361	439	609	6
la	268	348	275	361	439	609	6
importancia	278	348	328	361	439	609	6
del	331	348	343	361	439	609	6
liderazgo	346	348	383	361	439	609	6
pedagógico	71	361	116	374	439	609	6
en	119	361	128	374	439	609	6
los	131	361	142	374	439	609	6
centros	144	361	173	374	439	609	6
educativos	176	361	218	374	439	609	6
para	220	361	238	374	439	609	6
incrementar	240	361	289	374	439	609	6
la	291	361	298	374	439	609	6
calidad	300	361	329	374	439	609	6
de	331	361	341	374	439	609	6
los	343	361	354	374	439	609	6
apren-	357	361	383	374	439	609	6
dizajes.	71	373	100	387	439	609	6
Es	103	373	112	387	439	609	6
más,	115	373	134	387	439	609	6
hoy	137	373	152	387	439	609	6
se	155	373	162	387	439	609	6
sabe	165	373	182	387	439	609	6
que	185	373	200	387	439	609	6
sus	203	373	215	387	439	609	6
efectos	218	373	245	387	439	609	6
son	248	373	262	387	439	609	6
aún	265	373	280	387	439	609	6
mayores	283	373	316	387	439	609	6
en	319	373	329	387	439	609	6
contextos	332	373	370	387	439	609	6
de	373	373	383	387	439	609	6
población	71	386	111	400	439	609	6
vulnerable	113	386	155	400	439	609	6
como	157	386	180	400	439	609	6
afirma	182	386	208	400	439	609	6
Bolívar	210	386	239	400	439	609	6
(2009)	242	386	269	400	439	609	6
a	272	386	276	400	439	609	6
partir	278	386	301	400	439	609	6
de	303	386	312	400	439	609	6
los	315	386	326	400	439	609	6
resultados	328	386	368	400	439	609	6
del	371	386	383	400	439	609	6
metaestudio	71	399	120	413	439	609	6
de	123	399	132	413	439	609	6
Waters,	135	399	165	413	439	609	6
Marzano	168	399	204	413	439	609	6
y	206	399	211	413	439	609	6
McNulty	213	399	251	413	439	609	6
(2003).	253	399	284	413	439	609	6
Los	85	412	99	426	439	609	6
centros	103	412	132	426	439	609	6
educativos	137	412	179	426	439	609	6
pueden	183	412	213	426	439	609	6
facilitar	217	412	247	426	439	609	6
al	251	412	258	426	439	609	6
alumnado	262	412	303	426	439	609	6
más	307	412	323	426	439	609	6
vulnerable,	327	412	372	426	439	609	6
el	376	412	383	426	439	609	6
desarrollo	71	425	110	439	439	609	6
de	113	425	123	439	439	609	6
una	126	425	141	439	439	609	6
estructura	144	425	184	439	439	609	6
social	187	425	209	439	439	609	6
y	212	425	217	439	439	609	6
emocional	220	425	262	439	439	609	6
que	265	425	280	439	439	609	6
no	283	425	293	439	439	609	6
suelen	296	425	321	439	439	609	6
haber	324	425	347	439	439	609	6
recibido	350	425	383	439	439	609	6
en	71	438	81	452	439	609	6
sus	83	438	95	452	439	609	6
hogares.	97	438	130	452	439	609	6
Pueden,	132	438	165	452	439	609	6
sin	167	438	178	452	439	609	6
dudas,	181	438	207	452	439	609	6
aunque	209	438	239	452	439	609	6
no	241	438	252	452	439	609	6
es	254	438	261	452	439	609	6
lo	263	438	271	452	439	609	6
más	273	438	289	452	439	609	6
generalizado.	291	438	344	452	439	609	6
La	346	438	356	452	439	609	6
buena	358	438	383	452	439	609	6
noticia	71	451	99	465	439	609	6
es	101	451	109	465	439	609	6
que	111	451	126	465	439	609	6
sucede	129	451	156	465	439	609	6
y	158	451	163	465	439	609	6
allí	166	451	178	465	439	609	6
hay	180	451	195	465	439	609	6
conocimiento	197	451	253	465	439	609	6
acumulado:	256	451	303	465	439	609	6
existen	306	451	334	465	439	609	6
centros	336	451	365	465	439	609	6
que	368	451	383	465	439	609	6
logran	71	464	96	478	439	609	6
ayudar	101	464	128	478	439	609	6
a	132	464	136	478	439	609	6
superar	140	464	170	478	439	609	6
esta	174	464	189	478	439	609	6
situación	193	464	230	478	439	609	6
desventajosa	234	464	284	478	439	609	6
(Aristimuño	288	464	337	478	439	609	6
&	342	464	350	478	439	609	6
Lasida,	354	464	383	478	439	609	6
2003;	71	477	94	491	439	609	6
Barr	98	477	115	491	439	609	6
&	118	477	127	491	439	609	6
Parrett,	130	477	160	491	439	609	6
2007;	163	477	186	491	439	609	6
Harris,	190	477	218	491	439	609	6
Clarke,	221	477	250	491	439	609	6
Gunraj,	254	477	285	491	439	609	6
James	288	477	312	491	439	609	6
&	315	477	323	491	439	609	6
James,	327	477	353	491	439	609	6
2006).	356	477	383	491	439	609	6
Lo	71	490	82	504	439	609	6
que	85	490	100	504	439	609	6
no	103	490	113	504	439	609	6
es	116	490	124	504	439	609	6
muy	127	490	145	504	439	609	6
alentador	148	490	186	504	439	609	6
es	189	490	197	504	439	609	6
la	200	490	207	504	439	609	6
lentitud	210	490	242	504	439	609	6
con	245	490	260	504	439	609	6
la	263	490	270	504	439	609	6
que	273	490	288	504	439	609	6
se	291	490	298	504	439	609	6
logran	302	490	327	504	439	609	6
las	330	490	341	504	439	609	6
mejoras	344	490	375	504	439	609	6
y	378	490	383	504	439	609	6
el	71	503	78	517	439	609	6
trabajo	81	503	110	517	439	609	6
duro	113	503	133	517	439	609	6
y	136	503	141	517	439	609	6
desgastante	145	503	190	517	439	609	6
que	194	503	209	517	439	609	6
supone	213	503	242	517	439	609	6
alcanzarlas.	246	503	291	517	439	609	6
Intentar	295	503	327	517	439	609	6
la	331	503	338	517	439	609	6
aplicación	342	503	383	517	439	609	6
del	71	516	83	530	439	609	6
conocimiento	86	516	142	530	439	609	6
que	145	516	160	530	439	609	6
hoy	163	516	178	530	439	609	6
existe	182	516	204	530	439	609	6
sobre	207	516	228	530	439	609	6
el	232	516	238	530	439	609	6
cambio	242	516	271	530	439	609	6
y	275	516	279	530	439	609	6
la	282	516	289	530	439	609	6
innovación	293	516	337	530	439	609	6
en	341	516	350	530	439	609	6
centros	354	516	383	530	439	609	6
educativos,	71	529	116	543	439	609	6
en	118	529	128	543	439	609	6
aquellos	130	529	162	543	439	609	6
que	165	529	179	543	439	609	6
trabajan	182	529	214	543	439	609	6
con	217	529	231	543	439	609	6
una	234	529	249	543	439	609	6
población	251	529	291	543	439	609	6
vulnerable,	293	529	338	543	439	609	6
es	340	529	347	543	439	609	6
comple-	350	529	383	543	439	609	6
tamente	71	542	104	556	439	609	6
inadecuado.	106	542	155	556	439	609	6
La	158	542	168	556	439	609	6
experiencia	170	542	215	556	439	609	6
así	218	542	228	556	439	609	6
lo	231	542	239	556	439	609	6
demuestra	241	542	283	556	439	609	6
(Harris,	286	542	317	556	439	609	6
2009).	320	542	347	556	439	609	6
Educación	71	574	103	584	439	609	6
Vol.	105	574	119	585	439	609	6
XXV,	121	574	139	585	439	609	6
N°	141	574	150	585	439	609	6
49,	152	574	163	585	439	609	6
septiembre	165	574	200	585	439	609	6
2016	203	574	220	585	439	609	6
/	222	574	224	585	439	609	6
ISSN	227	574	244	585	439	609	6
1019-9403	247	574	283	585	439	609	6
Validación	49	27	83	38	439	609	7
del	86	27	95	38	439	609	7
VAL-E.	97	27	122	38	439	609	7
Evaluando	124	27	158	38	439	609	7
el	160	27	166	38	439	609	7
liderazgo	168	27	197	38	439	609	7
educativo	199	27	230	38	439	609	7
centrado	232	27	260	38	439	609	7
en	262	27	270	38	439	609	7
los	272	27	281	38	439	609	7
aprendizajes	283	27	322	38	439	609	7
del	324	27	334	38	439	609	7
alumnado	336	27	369	38	439	609	7
Desde	71	55	96	68	439	609	7
la	98	55	105	68	439	609	7
perspectiva	107	55	152	68	439	609	7
de	154	55	164	68	439	609	7
la	166	55	173	68	439	609	7
justicia	175	55	203	68	439	609	7
social,	206	55	230	68	439	609	7
se	233	55	240	68	439	609	7
abre	242	55	259	68	439	609	7
un	262	55	273	68	439	609	7
camino	275	55	305	68	439	609	7
para	307	55	324	68	439	609	7
desarrollar	326	55	369	68	439	609	7
prácticas	57	68	92	81	439	609	7
de	95	68	105	81	439	609	7
liderazgo	108	68	145	81	439	609	7
con	148	68	163	81	439	609	7
una	167	68	182	81	439	609	7
especial	186	68	216	81	439	609	7
conciencia.	220	68	265	81	439	609	7
En	269	68	280	81	439	609	7
una	284	68	299	81	439	609	7
aproximación	303	68	358	81	439	609	7
al	362	68	368	81	439	609	7
concepto	57	81	94	94	439	609	7
actual	97	81	121	94	439	609	7
de	125	81	134	94	439	609	7
justicia	138	81	166	94	439	609	7
social	170	81	192	94	439	609	7
(Murillo	196	81	230	94	439	609	7
Torrecilla	234	81	272	94	439	609	7
&	275	81	284	94	439	609	7
Hernández-Castilla,	288	81	369	94	439	609	7
2011),	57	94	84	107	439	609	7
es	88	94	96	107	439	609	7
posible	100	94	129	107	439	609	7
establecer	133	94	172	107	439	609	7
cuatro	177	94	202	107	439	609	7
dimensiones,	207	94	260	107	439	609	7
no	264	94	275	107	439	609	7
excluyentes,	280	94	328	107	439	609	7
sino	332	94	349	107	439	609	7
que	354	94	369	107	439	609	7
vinculadas	57	107	99	120	439	609	7
y	102	107	106	120	439	609	7
complementarias	109	107	178	120	439	609	7
y	181	107	186	120	439	609	7
que	188	107	203	120	439	609	7
podrían	206	107	238	120	439	609	7
sinterizarse	241	107	285	120	439	609	7
en:	288	107	300	120	439	609	7
responsabilidad,	303	107	369	120	439	609	7
redistribución,	57	120	116	133	439	609	7
reconocimiento	118	120	182	133	439	609	7
y	184	120	189	133	439	609	7
representación.	192	120	253	133	439	609	7
–	57	138	62	152	439	609	7
Responsabilidad.	71	138	139	152	439	609	7
En	144	138	155	152	439	609	7
un	159	138	170	152	439	609	7
artículo	174	138	205	152	439	609	7
con	210	138	224	152	439	609	7
el	229	138	235	152	439	609	7
sugestivo	239	138	276	152	439	609	7
nombre	280	138	312	152	439	609	7
de	316	138	325	152	439	609	7
La	330	138	340	152	439	609	7
guerra	344	138	368	152	439	609	7
contra	71	151	95	165	439	609	7
la	99	151	107	165	439	609	7
pobreza	111	151	141	165	439	609	7
debe	145	151	163	165	439	609	7
ganarse:	167	151	198	165	439	609	7
los	203	151	212	165	439	609	7
líderes	217	151	241	165	439	609	7
transformativos	245	151	305	165	439	609	7
pueden	309	151	336	165	439	609	7
marcar	341	151	369	165	439	609	7
la	71	164	78	178	439	609	7
diferencia	82	164	120	178	439	609	7
(Shields,	124	164	159	178	439	609	7
2014),	163	164	190	178	439	609	7
se	194	164	202	178	439	609	7
encuentran	206	164	251	178	439	609	7
evidencias	255	164	296	178	439	609	7
del	300	164	312	178	439	609	7
impacto	317	164	350	178	439	609	7
que	354	164	369	178	439	609	7
pueden	71	177	101	191	439	609	7
tener	103	177	124	191	439	609	7
los	126	177	137	191	439	609	7
líderes.	139	177	168	191	439	609	7
Es	170	177	179	191	439	609	7
un	182	177	193	191	439	609	7
llamado	195	177	227	191	439	609	7
de	230	177	239	191	439	609	7
atención	241	177	276	191	439	609	7
a	278	177	283	191	439	609	7
la	285	177	292	191	439	609	7
responsabilidad	294	177	357	191	439	609	7
de	359	177	369	191	439	609	7
los	71	190	82	204	439	609	7
educadores	85	190	129	204	439	609	7
y	132	190	137	204	439	609	7
de	139	190	149	204	439	609	7
lo	151	190	159	204	439	609	7
que	162	190	176	204	439	609	7
pueden	179	190	209	204	439	609	7
hacer	211	190	233	204	439	609	7
frente	236	190	259	204	439	609	7
a	262	190	266	204	439	609	7
la	269	190	275	204	439	609	7
inequidad.	278	190	321	204	439	609	7
–	57	203	62	217	439	609	7
Redistribución.	71	203	133	217	439	609	7
No	137	203	150	217	439	609	7
solo	154	203	170	217	439	609	7
entendida	174	203	214	217	439	609	7
como	217	203	240	217	439	609	7
la	244	203	251	217	439	609	7
redistribución	254	203	311	217	439	609	7
de	315	203	324	217	439	609	7
recursos	328	203	360	217	439	609	7
y	364	203	369	217	439	609	7
bienes	71	216	96	230	439	609	7
primarios,	99	216	140	230	439	609	7
sino	142	216	159	230	439	609	7
también	162	216	195	230	439	609	7
como	198	216	220	230	439	609	7
dar	223	216	236	230	439	609	7
más	239	216	254	230	439	609	7
a	257	216	261	230	439	609	7
quien	264	216	287	230	439	609	7
por	289	216	303	230	439	609	7
sus	306	216	318	230	439	609	7
condiciones	321	216	369	230	439	609	7
o	71	229	76	243	439	609	7
su	79	229	87	243	439	609	7
situación	90	229	126	243	439	609	7
de	129	229	139	243	439	609	7
partida	141	229	170	243	439	609	7
más	172	229	188	243	439	609	7
lo	191	229	199	243	439	609	7
necesita.	201	229	236	243	439	609	7
–	57	242	62	256	439	609	7
Reconocimiento	71	242	137	256	439	609	7
y	144	242	148	256	439	609	7
valoración	155	242	196	256	439	609	7
de	202	242	212	256	439	609	7
las	218	242	228	256	439	609	7
diferencias	235	242	278	256	439	609	7
cultuales,	284	242	322	256	439	609	7
sociales	328	242	358	256	439	609	7
y	364	242	368	256	439	609	7
personales.	71	255	115	269	439	609	7
–	57	268	62	282	439	609	7
Representación,	71	268	135	282	439	609	7
como	140	268	162	282	439	609	7
participación	167	268	220	282	439	609	7
real	225	268	239	282	439	609	7
de	243	268	253	282	439	609	7
todos	257	268	280	282	439	609	7
los	284	268	295	282	439	609	7
grupos,	300	268	330	282	439	609	7
especial-	334	268	369	282	439	609	7
mente	71	281	96	295	439	609	7
de	99	281	108	295	439	609	7
aquellos	111	281	144	295	439	609	7
tradicionalmente	146	281	215	295	439	609	7
excluidos.	218	281	257	295	439	609	7
No	71	300	84	313	439	609	7
obstante,	87	300	124	313	439	609	7
vale	127	300	143	313	439	609	7
la	146	300	153	313	439	609	7
pena	156	300	175	313	439	609	7
tomar	178	300	203	313	439	609	7
los	206	300	217	313	439	609	7
recaudos	220	300	256	313	439	609	7
necesarios	259	300	299	313	439	609	7
frente	302	300	326	313	439	609	7
a	329	300	333	313	439	609	7
posibles	337	300	369	313	439	609	7
simplismos	57	313	102	326	439	609	7
o	106	313	111	326	439	609	7
perspectivas	115	313	163	326	439	609	7
ingenuas	167	313	203	326	439	609	7
sobre	207	313	228	326	439	609	7
la	232	313	239	326	439	609	7
justicia	243	313	272	326	439	609	7
social.	276	313	301	326	439	609	7
Las	305	313	318	326	439	609	7
dificultades	322	313	369	326	439	609	7
ya	57	326	66	339	439	609	7
mencionadas	69	326	121	339	439	609	7
al	125	326	132	339	439	609	7
principio	135	326	172	339	439	609	7
de	175	326	185	339	439	609	7
este	188	326	203	339	439	609	7
apartado,	206	326	244	339	439	609	7
se	247	326	255	339	439	609	7
refuerzan	258	326	295	339	439	609	7
en	299	326	308	339	439	609	7
el	312	326	318	339	439	609	7
análisis	322	326	350	339	439	609	7
que	354	326	368	339	439	609	7
hace	57	339	75	352	439	609	7
da	78	339	88	352	439	609	7
Silveira	91	339	120	352	439	609	7
(2009)	124	339	151	352	439	609	7
sobre	155	339	176	352	439	609	7
la	179	339	186	352	439	609	7
igualdad	189	339	224	352	439	609	7
de	227	339	237	352	439	609	7
oportunidades	240	339	298	352	439	609	7
y	302	339	306	352	439	609	7
el	310	339	316	352	439	609	7
gobierno	320	339	356	352	439	609	7
de	359	339	369	352	439	609	7
la	57	352	64	365	439	609	7
educación.	66	352	110	365	439	609	7
Ahora	71	365	96	378	439	609	7
bien,	98	365	119	378	439	609	7
volviendo	121	365	161	378	439	609	7
al	164	365	170	378	439	609	7
liderazgo	173	365	209	378	439	609	7
y	212	365	217	378	439	609	7
su	220	365	228	378	439	609	7
concreción	231	365	275	378	439	609	7
en	278	365	288	378	439	609	7
la	290	365	297	378	439	609	7
práctica,	300	365	334	378	439	609	7
es	337	365	344	378	439	609	7
nece-	347	365	369	378	439	609	7
sario	57	378	76	391	439	609	7
traducir	80	378	112	391	439	609	7
a	116	378	120	391	439	609	7
la	124	378	131	391	439	609	7
práctica	135	378	166	391	439	609	7
estas	170	378	189	391	439	609	7
características	193	378	248	391	439	609	7
del	252	378	264	391	439	609	7
liderazgo	268	378	304	391	439	609	7
para	308	378	325	391	439	609	7
la	329	378	336	391	439	609	7
justicia	340	378	368	391	439	609	7
social.	57	391	82	404	439	609	7
Por	84	391	98	404	439	609	7
el	101	391	108	404	439	609	7
momento,	111	391	153	404	439	609	7
en	156	391	166	404	439	609	7
un	169	391	180	404	439	609	7
nivel	183	391	202	404	439	609	7
de	205	391	214	404	439	609	7
hipótesis,	217	391	255	404	439	609	7
se	258	391	266	404	439	609	7
han	269	391	284	404	439	609	7
formulado	287	391	330	404	439	609	7
una	333	391	348	404	439	609	7
serie	351	391	368	404	439	609	7
de	57	404	66	417	439	609	7
prácticas	69	404	104	417	439	609	7
(Bolívar	107	404	139	417	439	609	7
et	142	404	148	417	439	609	7
al.,	151	404	164	417	439	609	7
2014)	166	404	191	417	439	609	7
que	193	404	208	417	439	609	7
están	211	404	231	417	439	609	7
profundamente	234	404	297	417	439	609	7
relacionadas	300	404	349	417	439	609	7
a	351	404	356	417	439	609	7
las	358	404	369	417	439	609	7
prácticas	57	417	92	430	439	609	7
identificadas	96	417	146	430	439	609	7
por	151	417	165	430	439	609	7
diversos	169	417	201	430	439	609	7
autores	205	417	234	430	439	609	7
como,	238	417	263	430	439	609	7
por	268	417	281	430	439	609	7
ejemplo,	286	417	321	430	439	609	7
Leithwood	325	417	369	430	439	609	7
(2010),	57	430	87	443	439	609	7
a	90	430	94	443	439	609	7
las	98	430	108	443	439	609	7
que	111	430	126	443	439	609	7
se	129	430	136	443	439	609	7
enriquece	139	430	178	443	439	609	7
en	182	430	191	443	439	609	7
algunos	194	430	225	443	439	609	7
casos	228	430	249	443	439	609	7
enfatizando	252	430	299	443	439	609	7
la	302	430	309	443	439	609	7
justicia	312	430	341	443	439	609	7
social.	344	430	369	443	439	609	7
En	57	443	68	456	439	609	7
este	71	443	86	456	439	609	7
sentido,	88	443	121	456	439	609	7
vale	123	443	139	456	439	609	7
destacar	141	443	174	456	439	609	7
las	176	443	186	456	439	609	7
siguientes	189	443	228	456	439	609	7
prácticas:	231	443	269	456	439	609	7
–	57	462	62	475	439	609	7
Identificar	71	462	113	475	439	609	7
y	115	462	120	475	439	609	7
articular	122	462	156	475	439	609	7
una	159	462	174	475	439	609	7
visión	176	462	200	475	439	609	7
del	203	462	215	475	439	609	7
centro	218	462	243	475	439	609	7
con	246	462	261	475	439	609	7
foco	263	462	281	475	439	609	7
en	283	462	293	475	439	609	7
la	296	462	303	475	439	609	7
justicia	305	462	334	475	439	609	7
social.	336	462	361	475	439	609	7
–	57	475	62	488	439	609	7
Potenciar	71	475	109	488	439	609	7
una	111	475	126	488	439	609	7
cultura	129	475	158	488	439	609	7
de	160	475	170	488	439	609	7
centro	172	475	198	488	439	609	7
en	201	475	210	488	439	609	7
y	213	475	217	488	439	609	7
para	220	475	237	488	439	609	7
la	240	475	247	488	439	609	7
justicia	249	475	278	488	439	609	7
social.	281	475	305	488	439	609	7
–	57	488	62	501	439	609	7
Los	71	488	85	501	439	609	7
miembros	89	488	129	501	439	609	7
de	132	488	142	501	439	609	7
la	145	488	152	501	439	609	7
comunidad	156	488	202	501	439	609	7
escolar	205	488	232	501	439	609	7
y	236	488	240	501	439	609	7
su	244	488	252	501	439	609	7
desarrollo	256	488	295	501	439	609	7
personal,	298	488	335	501	439	609	7
social	338	488	360	501	439	609	7
y	364	488	368	501	439	609	7
profesional,	71	501	118	514	439	609	7
son	121	501	135	514	439	609	7
la	137	501	144	514	439	609	7
máxima	147	501	179	514	439	609	7
prioridad.	182	501	222	514	439	609	7
–	57	514	62	527	439	609	7
Centrarse	71	514	110	527	439	609	7
en	112	514	122	527	439	609	7
la	125	514	132	527	439	609	7
mejora	134	514	162	527	439	609	7
de	165	514	174	527	439	609	7
los	177	514	188	527	439	609	7
procesos	191	514	225	527	439	609	7
de	227	514	237	527	439	609	7
enseñanza	239	514	280	527	439	609	7
y	283	514	287	527	439	609	7
aprendizaje.	290	514	338	527	439	609	7
–	57	527	62	540	439	609	7
Potenciar	71	527	109	540	439	609	7
la	111	527	118	540	439	609	7
creación	121	527	154	540	439	609	7
de	157	527	166	540	439	609	7
comunidades	169	527	223	540	439	609	7
profesionales	225	527	277	540	439	609	7
de	280	527	290	540	439	609	7
aprendizaje.	292	527	340	540	439	609	7
127	395	547	410	558	439	609	7
Educación	156	574	189	584	439	609	7
Vol.	191	574	204	585	439	609	7
XXV,	206	574	224	585	439	609	7
N°	226	574	235	585	439	609	7
49,	237	574	248	585	439	609	7
septiembre	250	574	286	585	439	609	7
2016	288	574	305	585	439	609	7
/	307	574	310	585	439	609	7
ISSN	312	574	330	585	439	609	7
1019-9403	332	574	369	585	439	609	7
Marcos	71	27	95	38	439	609	8
Sarasola	97	27	123	38	439	609	8
Bonetti	125	27	150	38	439	609	8
y	152	27	156	38	439	609	8
Carolina	158	27	186	38	439	609	8
da	188	27	196	38	439	609	8
Costa	198	27	217	38	439	609	8
–	71	55	76	68	439	609	8
Promover	85	55	124	68	439	609	8
la	127	55	133	68	439	609	8
colaboración	136	55	187	68	439	609	8
entre	190	55	210	68	439	609	8
la	212	55	219	68	439	609	8
escuela	221	55	250	68	439	609	8
y	252	55	256	68	439	609	8
la	259	55	266	68	439	609	8
familia,	268	55	298	68	439	609	8
potenciando	300	55	351	68	439	609	8
el	353	55	360	68	439	609	8
desa-	362	55	383	68	439	609	8
rrollo	85	68	107	81	439	609	8
de	110	68	119	81	439	609	8
culturas	122	68	154	81	439	609	8
educativas	157	68	198	81	439	609	8
en	201	68	210	81	439	609	8
las	213	68	223	81	439	609	8
familias.	226	68	260	81	439	609	8
–	71	81	76	94	439	609	8
Expandir	85	81	122	94	439	609	8
el	127	81	133	94	439	609	8
capital	138	81	164	94	439	609	8
social	169	81	191	94	439	609	8
de	196	81	205	94	439	609	8
los	209	81	221	94	439	609	8
estudiantes	225	81	270	94	439	609	8
valorizado	274	81	315	94	439	609	8
por	320	81	334	94	439	609	8
los	338	81	349	94	439	609	8
centros	354	81	383	94	439	609	8
educativos.	85	94	130	107	439	609	8
El	71	118	80	131	439	609	8
liderazgo	82	118	120	131	439	609	8
centrado	122	118	158	131	439	609	8
en	161	118	171	131	439	609	8
los	173	118	185	131	439	609	8
aprendizajes	187	118	238	131	439	609	8
El	71	140	79	153	439	609	8
liderazgo	82	140	118	153	439	609	8
centrado	120	140	156	153	439	609	8
en	158	140	168	153	439	609	8
los	170	140	181	153	439	609	8
aprendizajes	183	140	232	153	439	609	8
busca	235	140	257	153	439	609	8
que	260	140	274	153	439	609	8
el	277	140	283	153	439	609	8
aprendizaje	286	140	331	153	439	609	8
de	334	140	343	153	439	609	8
los	345	140	357	153	439	609	8
alum-	359	140	383	153	439	609	8
nos	71	153	85	166	439	609	8
sea	88	153	100	166	439	609	8
una	104	153	119	166	439	609	8
prioridad	123	153	160	166	439	609	8
en	164	153	174	166	439	609	8
todos	177	153	199	166	439	609	8
los	203	153	214	166	439	609	8
niveles	218	153	245	166	439	609	8
y	248	153	253	166	439	609	8
todos	256	153	279	166	439	609	8
los	282	153	293	166	439	609	8
ambientes	297	153	338	166	439	609	8
del	341	153	353	166	439	609	8
centro	357	153	383	166	439	609	8
educativo.	71	166	112	179	439	609	8
El	116	166	125	179	439	609	8
aprendizaje,	129	166	177	179	439	609	8
la	181	166	188	179	439	609	8
enseñanza,	192	166	236	179	439	609	8
el	240	166	247	179	439	609	8
currículo	251	166	287	179	439	609	8
y	291	166	296	179	439	609	8
las	300	166	310	179	439	609	8
evaluaciones	314	166	365	179	439	609	8
son	369	166	383	179	439	609	8
el	71	179	78	192	439	609	8
centro	81	179	107	192	439	609	8
de	111	179	120	192	439	609	8
la	124	179	131	192	439	609	8
actividad	135	179	171	192	439	609	8
del	175	179	187	192	439	609	8
director,	191	179	225	192	439	609	8
quien	228	179	251	192	439	609	8
se	255	179	263	192	439	609	8
asegura	267	179	296	192	439	609	8
que	300	179	315	192	439	609	8
las	318	179	329	192	439	609	8
dimensiones	332	179	383	192	439	609	8
organizacionales	71	192	137	205	439	609	8
y	139	192	144	205	439	609	8
administrativas	147	192	208	205	439	609	8
estén	211	192	231	205	439	609	8
al	234	192	240	205	439	609	8
servicio	243	192	274	205	439	609	8
del	276	192	288	205	439	609	8
aprendizaje	291	192	337	205	439	609	8
(Goldring,	340	192	383	205	439	609	8
Porter,	71	205	98	218	439	609	8
Murphy,	101	205	136	218	439	609	8
Elliott	140	205	165	218	439	609	8
&	169	205	177	218	439	609	8
Cravens,	181	205	216	218	439	609	8
2009).	220	205	247	218	439	609	8
Una	250	205	268	218	439	609	8
mejora	271	205	299	218	439	609	8
en	303	205	312	218	439	609	8
la	316	205	323	218	439	609	8
calidad	326	205	355	218	439	609	8
de	359	205	368	218	439	609	8
los	372	205	383	218	439	609	8
centros	71	218	100	231	439	609	8
educativos	103	218	145	231	439	609	8
estará	148	218	171	231	439	609	8
enmarcada	174	218	218	231	439	609	8
en	221	218	230	231	439	609	8
las	233	218	243	231	439	609	8
dimensiones	246	218	297	231	439	609	8
de	300	218	309	231	439	609	8
un	312	218	323	231	439	609	8
liderazgo	326	218	362	231	439	609	8
cen-	365	218	383	231	439	609	8
trado	71	231	92	244	439	609	8
en	95	231	105	244	439	609	8
los	108	231	119	244	439	609	8
aprendizajes	122	231	171	244	439	609	8
(Murphy,	174	231	213	244	439	609	8
Elliott,	216	231	244	244	439	609	8
Goldring	247	231	284	244	439	609	8
&	287	231	296	244	439	609	8
Porter,	299	231	326	244	439	609	8
2006):	329	231	356	244	439	609	8
visión	359	231	383	244	439	609	8
de	71	244	80	257	439	609	8
aprendizaje,	83	244	132	257	439	609	8
programa	135	244	173	257	439	609	8
de	176	244	186	257	439	609	8
enseñanza,	189	244	232	257	439	609	8
programa	235	244	274	257	439	609	8
curricular,	277	244	318	257	439	609	8
plan	321	244	339	257	439	609	8
de	342	244	351	257	439	609	8
evalua-	354	244	383	257	439	609	8
ciones,	71	257	99	270	439	609	8
comunidades	102	257	156	270	439	609	8
de	159	257	169	270	439	609	8
aprendizaje,	172	257	220	270	439	609	8
uso	224	257	238	270	439	609	8
de	241	257	251	270	439	609	8
recursos,	254	257	289	270	439	609	8
cultura	293	257	321	270	439	609	8
organizacional	324	257	383	270	439	609	8
y	71	270	75	283	439	609	8
promoción	78	270	123	283	439	609	8
social.	125	270	150	283	439	609	8
La	153	270	163	283	439	609	8
evaluación	166	270	208	283	439	609	8
del	211	270	223	283	439	609	8
liderazgo	225	270	262	283	439	609	8
forma	264	270	288	283	439	609	8
parte	291	270	312	283	439	609	8
de	314	270	324	283	439	609	8
un	326	270	337	283	439	609	8
proceso	340	270	371	283	439	609	8
de	373	270	383	283	439	609	8
reflexión	71	283	106	296	439	609	8
hacia	109	283	130	296	439	609	8
un	133	283	144	296	439	609	8
modelo	147	283	177	296	439	609	8
de	180	283	190	296	439	609	8
liderazgo	193	283	229	296	439	609	8
que	232	283	247	296	439	609	8
promueve	250	283	290	296	439	609	8
el	293	283	300	296	439	609	8
aprendizaje	303	283	349	296	439	609	8
efectivo	352	283	383	296	439	609	8
en	71	296	81	309	439	609	8
la	83	296	90	309	439	609	8
escuela.	93	296	123	309	439	609	8
Desde	85	309	110	322	439	609	8
los	113	309	124	322	439	609	8
seguidores	127	309	168	322	439	609	8
de	171	309	180	322	439	609	8
la	183	309	190	322	439	609	8
corriente	192	309	228	322	439	609	8
del	231	309	243	322	439	609	8
liderazgo	246	309	282	322	439	609	8
centrado	285	309	320	322	439	609	8
en	323	309	332	322	439	609	8
los	335	309	346	322	439	609	8
aprendi-	349	309	383	322	439	609	8
zajes,	71	322	92	335	439	609	8
se	95	322	103	335	439	609	8
ha	106	322	116	335	439	609	8
buscado	119	322	152	335	439	609	8
la	155	322	162	335	439	609	8
forma	165	322	189	335	439	609	8
de	192	322	202	335	439	609	8
definir	205	322	232	335	439	609	8
cuáles	235	322	259	335	439	609	8
serían	262	322	286	335	439	609	8
las	289	322	299	335	439	609	8
prácticas	302	322	337	335	439	609	8
propias	340	322	370	335	439	609	8
de	373	322	383	335	439	609	8
este	71	335	86	348	439	609	8
liderazgo,	89	335	128	348	439	609	8
con	131	335	146	348	439	609	8
la	149	335	156	348	439	609	8
finalidad	159	335	195	348	439	609	8
de	198	335	207	348	439	609	8
detectarlas	211	335	253	348	439	609	8
en	256	335	266	348	439	609	8
el	269	335	276	348	439	609	8
ejercicio	279	335	312	348	439	609	8
profesional.	315	335	363	348	439	609	8
Esta	366	335	383	348	439	609	8
idea	71	348	87	361	439	609	8
está	89	348	104	361	439	609	8
vinculada	106	348	145	361	439	609	8
con	147	348	162	361	439	609	8
evaluar,	164	348	195	361	439	609	8
es	197	348	204	361	439	609	8
decir	206	348	226	361	439	609	8
comparar,	228	348	268	361	439	609	8
el	270	348	277	361	439	609	8
desempeño	279	348	325	361	439	609	8
profesional	327	348	371	361	439	609	8
de	373	348	383	361	439	609	8
líderes	71	361	97	374	439	609	8
de	99	361	108	374	439	609	8
un	110	361	121	374	439	609	8
centro	124	361	149	374	439	609	8
educativo,	151	361	193	374	439	609	8
mediante	195	361	233	374	439	609	8
un	235	361	246	374	439	609	8
instrumento	248	361	298	374	439	609	8
que	300	361	315	374	439	609	8
permita	317	361	348	374	439	609	8
detectar	351	361	383	374	439	609	8
brechas	71	373	101	387	439	609	8
con	104	373	118	387	439	609	8
el	121	373	128	387	439	609	8
deber	130	373	153	387	439	609	8
ser.	155	373	168	387	439	609	8
Una	171	373	188	387	439	609	8
de	191	373	200	387	439	609	8
estas	203	373	221	387	439	609	8
herramientas	224	373	276	387	439	609	8
es	279	373	286	387	439	609	8
el	289	373	296	387	439	609	8
Vanderbilt	298	373	340	387	439	609	8
Assessment	342	373	383	387	439	609	8
of	71	386	78	400	439	609	8
Leadership	80	386	122	400	439	609	8
in	125	386	133	400	439	609	8
Education,	136	386	178	400	439	609	8
que	180	386	195	400	439	609	8
se	198	386	205	400	439	609	8
desarrollarán	208	386	260	400	439	609	8
en	262	386	272	400	439	609	8
las	275	386	285	400	439	609	8
página	288	386	314	400	439	609	8
siguientes.	317	386	359	400	439	609	8
2.	71	416	79	429	439	609	8
VAL-ED	82	416	119	429	439	609	8
128	29	547	44	558	439	609	8
El	71	438	79	451	439	609	8
Vanderbilt	84	438	125	451	439	609	8
Assessment	129	438	170	451	439	609	8
of	174	438	181	451	439	609	8
Leadership	185	438	227	451	439	609	8
in	231	438	240	451	439	609	8
Education	244	438	284	451	439	609	8
(en	288	438	301	451	439	609	8
adelante	305	438	339	451	439	609	8
VAL-ED)	343	438	383	451	439	609	8
es	71	451	78	464	439	609	8
un	82	451	93	464	439	609	8
instrumento	96	451	146	464	439	609	8
de	150	451	160	464	439	609	8
360º	163	451	183	464	439	609	8
para	187	451	204	464	439	609	8
la	207	451	214	464	439	609	8
evaluación	218	451	260	464	439	609	8
del	264	451	276	464	439	609	8
liderazgo	280	451	316	464	439	609	8
centrado	320	451	355	464	439	609	8
en	358	451	368	464	439	609	8
los	372	451	383	464	439	609	8
aprendizajes	71	464	120	477	439	609	8
que	122	464	137	477	439	609	8
fue	139	464	152	477	439	609	8
desarrollado	154	464	203	477	439	609	8
en	205	464	215	477	439	609	8
la	217	464	224	477	439	609	8
Universidad	226	464	275	477	439	609	8
de	277	464	287	477	439	609	8
Vanderbilt,	289	464	334	477	439	609	8
en	337	464	346	477	439	609	8
el	348	464	355	477	439	609	8
marco	357	464	383	477	439	609	8
de	71	477	80	490	439	609	8
un	83	477	94	490	439	609	8
proyecto	97	477	131	490	439	609	8
con	134	477	149	490	439	609	8
fondos	152	477	179	490	439	609	8
de	182	477	191	490	439	609	8
Wallace	194	477	224	490	439	609	8
Foundation	226	477	271	490	439	609	8
y	274	477	279	490	439	609	8
Department	281	477	328	490	439	609	8
of	331	477	338	490	439	609	8
Education/	340	477	383	490	439	609	8
Institute	71	490	103	503	439	609	8
for	107	490	117	503	439	609	8
Education	121	490	161	503	439	609	8
Science,	165	490	195	503	439	609	8
a	199	490	203	503	439	609	8
cargo	207	490	229	503	439	609	8
de	233	490	243	503	439	609	8
los	247	490	258	503	439	609	8
investigadores	262	490	318	503	439	609	8
Andrew	322	490	354	503	439	609	8
Porter	358	490	383	503	439	609	8
(University	71	503	116	516	439	609	8
of	120	503	128	516	439	609	8
Pennsylvania),	131	503	190	516	439	609	8
Joseph	193	503	220	516	439	609	8
Murphy	224	503	257	516	439	609	8
(Vanderbilt	261	503	307	516	439	609	8
University),	310	503	358	516	439	609	8
Ellen	362	503	383	516	439	609	8
Goldring	71	516	108	529	439	609	8
(Vanderbilt	112	516	159	529	439	609	8
University)	163	516	208	529	439	609	8
y	212	516	217	529	439	609	8
Stephen	221	516	254	529	439	609	8
Elliot	258	516	280	529	439	609	8
(Vanderbilt	285	516	331	529	439	609	8
University).	335	516	383	529	439	609	8
VAL-ED	71	529	107	542	439	609	8
mide	111	529	131	542	439	609	8
el	135	529	141	542	439	609	8
desempeño	145	529	190	542	439	609	8
del	194	529	206	542	439	609	8
líder	209	529	227	542	439	609	8
del	231	529	243	542	439	609	8
centro	246	529	272	542	439	609	8
educativo	275	529	314	542	439	609	8
y	318	529	322	542	439	609	8
puede	326	529	350	542	439	609	8
ser	354	529	365	542	439	609	8
uti-	368	529	383	542	439	609	8
lizado	71	542	95	555	439	609	8
como	99	542	122	555	439	609	8
herramienta	126	542	174	555	439	609	8
de	178	542	188	555	439	609	8
evaluación	192	542	235	555	439	609	8
integral	239	542	269	555	439	609	8
además	273	542	303	555	439	609	8
de	307	542	316	555	439	609	8
tener	320	542	341	555	439	609	8
como	345	542	368	555	439	609	8
fin	372	542	383	555	439	609	8
Educación	71	574	103	584	439	609	8
Vol.	105	574	119	585	439	609	8
XXV,	121	574	139	585	439	609	8
N°	141	574	150	585	439	609	8
49,	152	574	163	585	439	609	8
septiembre	165	574	200	585	439	609	8
2016	203	574	220	585	439	609	8
/	222	574	224	585	439	609	8
ISSN	227	574	244	585	439	609	8
1019-9403	247	574	283	585	439	609	8
Validación	49	27	83	38	439	609	9
del	86	27	95	38	439	609	9
VAL-E.	97	27	122	38	439	609	9
Evaluando	124	27	158	38	439	609	9
el	160	27	166	38	439	609	9
liderazgo	168	27	197	38	439	609	9
educativo	199	27	230	38	439	609	9
centrado	232	27	260	38	439	609	9
en	262	27	270	38	439	609	9
los	272	27	281	38	439	609	9
aprendizajes	283	27	322	38	439	609	9
del	324	27	334	38	439	609	9
alumnado	336	27	369	38	439	609	9
«obtener	57	55	92	68	439	609	9
perfiles	94	55	123	68	439	609	9
diagnósticos	125	55	174	68	439	609	9
con	177	55	192	68	439	609	9
propósitos	194	55	236	68	439	609	9
formativos»	238	55	285	68	439	609	9
(Murphy,	288	55	326	68	439	609	9
Goldring,	329	55	368	68	439	609	9
Cravens,	57	68	92	81	439	609	9
Elliott	95	68	120	81	439	609	9
&	123	68	131	81	439	609	9
Porter,	134	68	161	81	439	609	9
2007,	164	68	187	81	439	609	9
p.	190	68	198	81	439	609	9
24).	201	68	217	81	439	609	9
Este	220	68	237	81	439	609	9
instrumento	240	68	290	81	439	609	9
permite	293	68	324	81	439	609	9
evaluar	327	68	355	81	439	609	9
las	358	68	368	81	439	609	9
prácticas	57	81	92	94	439	609	9
de	95	81	104	94	439	609	9
gestión	107	81	136	94	439	609	9
desde	139	81	161	94	439	609	9
un	164	81	175	94	439	609	9
marco	178	81	203	94	439	609	9
de	206	81	216	94	439	609	9
educación	219	81	259	94	439	609	9
centrada	262	81	297	94	439	609	9
en	300	81	309	94	439	609	9
los	312	81	323	94	439	609	9
aprendiza-	326	81	369	94	439	609	9
jes	57	94	67	107	439	609	9
del	70	94	83	107	439	609	9
alumnado	86	94	127	107	439	609	9
como	130	94	153	107	439	609	9
insumo	157	94	187	107	439	609	9
para	190	94	208	107	439	609	9
la	211	94	218	107	439	609	9
mejora	222	94	250	107	439	609	9
de	253	94	263	107	439	609	9
la	266	94	273	107	439	609	9
gestión.	277	94	308	107	439	609	9
Los	312	94	326	107	439	609	9
directores	329	94	369	107	439	609	9
pueden	57	107	87	120	439	609	9
entonces	91	107	126	120	439	609	9
planear	130	107	159	120	439	609	9
mejoras	163	107	195	120	439	609	9
en	199	107	208	120	439	609	9
la	212	107	219	120	439	609	9
gestión	223	107	252	120	439	609	9
tomando	256	107	293	120	439	609	9
como	297	107	319	120	439	609	9
insumo	323	107	353	120	439	609	9
los	357	107	369	120	439	609	9
resultados	57	120	97	133	439	609	9
del	100	120	112	133	439	609	9
VAL-ED.	114	120	153	133	439	609	9
El	156	120	165	133	439	609	9
instrumento	167	120	217	133	439	609	9
guarda	220	120	247	133	439	609	9
coherencia	250	120	293	133	439	609	9
con	296	120	311	133	439	609	9
los	314	120	325	133	439	609	9
estándares	327	120	369	133	439	609	9
del	57	133	69	146	439	609	9
Interstate	71	133	107	146	439	609	9
School	110	133	134	146	439	609	9
Leaders	137	133	166	146	439	609	9
Licensure	169	133	205	146	439	609	9
Consortion	207	133	250	146	439	609	9
(ISLLC).	252	133	289	146	439	609	9
VAL-ED	71	146	107	159	439	609	9
recoge	112	146	138	159	439	609	9
las	142	146	153	159	439	609	9
respuestas	157	146	197	159	439	609	9
del	202	146	214	159	439	609	9
supervisor	219	146	260	159	439	609	9
(inspector),	265	146	311	159	439	609	9
el	316	146	323	159	439	609	9
director	328	146	359	159	439	609	9
y	364	146	368	159	439	609	9
los	57	159	68	172	439	609	9
docentes	72	159	107	172	439	609	9
sobre	112	159	133	172	439	609	9
72	138	159	148	172	439	609	9
comportamientos	153	159	224	172	439	609	9
de	229	159	238	172	439	609	9
liderazgo	243	159	279	172	439	609	9
que	283	159	298	172	439	609	9
se	303	159	310	172	439	609	9
enmarcan	315	159	354	172	439	609	9
en	359	159	368	172	439	609	9
seis	57	172	70	185	439	609	9
componentes	73	172	121	185	439	609	9
básicos	125	172	150	185	439	609	9
y	153	172	158	185	439	609	9
seis	161	172	175	185	439	609	9
procesos	178	172	207	185	439	609	9
clave	210	172	229	185	439	609	9
para	232	172	250	185	439	609	9
un	253	172	264	185	439	609	9
liderazgo	267	172	303	185	439	609	9
centrado	306	172	341	185	439	609	9
en	345	172	354	185	439	609	9
los	357	172	368	185	439	609	9
aprendizajes	57	185	106	198	439	609	9
de	110	185	119	198	439	609	9
los	123	185	135	198	439	609	9
alumnos	139	185	173	198	439	609	9
(Goldring	177	185	218	198	439	609	9
et	222	185	228	198	439	609	9
al.,	233	185	245	198	439	609	9
2009).	249	185	276	198	439	609	9
Para	280	185	298	198	439	609	9
cada	302	185	320	198	439	609	9
uno	324	185	340	198	439	609	9
de	344	185	353	198	439	609	9
los	357	185	369	198	439	609	9
72	57	198	67	211	439	609	9
ítems,	70	198	95	211	439	609	9
cada	98	198	116	211	439	609	9
persona	119	198	150	211	439	609	9
que	153	198	168	211	439	609	9
responde	171	198	208	211	439	609	9
va	211	198	220	211	439	609	9
a	223	198	227	211	439	609	9
valorar	230	198	258	211	439	609	9
el	261	198	268	211	439	609	9
grado	271	198	294	211	439	609	9
de	297	198	306	211	439	609	9
efectividad	310	198	353	211	439	609	9
del	356	198	368	211	439	609	9
director	57	211	88	224	439	609	9
que	91	211	106	224	439	609	9
puede	109	211	133	224	439	609	9
encontrarse	136	211	183	224	439	609	9
entre	186	211	206	224	439	609	9
los	209	211	220	224	439	609	9
conceptos	223	211	263	224	439	609	9
de	266	211	276	224	439	609	9
«no	279	211	293	224	439	609	9
hay	296	211	310	224	439	609	9
efectividad»	313	211	361	224	439	609	9
y	364	211	369	224	439	609	9
«efectividad	57	224	104	237	439	609	9
excepcional».	107	224	160	237	439	609	9
La	163	224	173	237	439	609	9
valoración	175	224	217	237	439	609	9
otorgada	220	224	255	237	439	609	9
a	258	224	262	237	439	609	9
cada	265	224	283	237	439	609	9
práctica	285	224	317	237	439	609	9
va	320	224	328	237	439	609	9
a	331	224	335	237	439	609	9
estar	338	224	356	237	439	609	9
en	359	224	369	237	439	609	9
concordancia	57	237	110	250	439	609	9
con	113	237	128	250	439	609	9
la	131	237	138	250	439	609	9
evidencia	141	237	177	250	439	609	9
sobre	180	237	201	250	439	609	9
esa	204	237	216	250	439	609	9
práctica.	219	237	253	250	439	609	9
Antes	256	237	279	250	439	609	9
de	282	237	292	250	439	609	9
responder	295	237	335	250	439	609	9
sobre	337	237	359	250	439	609	9
el	362	237	369	250	439	609	9
grado	57	250	80	263	439	609	9
de	83	250	92	263	439	609	9
efectividad	95	250	139	263	439	609	9
de	142	250	152	263	439	609	9
una	155	250	170	263	439	609	9
práctica,	173	250	207	263	439	609	9
quien	210	250	233	263	439	609	9
responde	237	250	273	263	439	609	9
al	276	250	283	263	439	609	9
cuestionario	286	250	335	263	439	609	9
buscará	338	250	369	263	439	609	9
evidencia	57	263	94	276	439	609	9
que	98	263	113	276	439	609	9
respalde	117	263	150	276	439	609	9
su	154	263	163	276	439	609	9
juicio.	167	263	192	276	439	609	9
Cada	196	263	217	276	439	609	9
respuesta	221	263	258	276	439	609	9
estará	262	263	285	276	439	609	9
entonces	289	263	324	276	439	609	9
basada	328	263	355	276	439	609	9
en	359	263	369	276	439	609	9
fuentes	57	276	86	289	439	609	9
de	88	276	98	289	439	609	9
evidencia	100	276	138	289	439	609	9
como	140	276	163	289	439	609	9
observaciones	166	276	221	289	439	609	9
personales,	224	276	268	289	439	609	9
información	270	276	320	289	439	609	9
recogida	323	276	356	289	439	609	9
de	359	276	369	289	439	609	9
otras	57	289	76	302	439	609	9
personas	79	289	113	302	439	609	9
y	116	289	121	302	439	609	9
documentos.	123	289	176	302	439	609	9
Este	71	302	88	315	439	609	9
cuestionario	94	302	143	315	439	609	9
cuenta	149	302	175	315	439	609	9
con	181	302	196	315	439	609	9
evidencia	202	302	239	315	439	609	9
sobre	245	302	266	315	439	609	9
su	272	302	281	315	439	609	9
validez	287	302	314	315	439	609	9
y	320	302	325	315	439	609	9
fiabilidad	331	302	369	315	439	609	9
(Goldring,	57	315	100	328	439	609	9
Cravens,	103	315	139	328	439	609	9
Murphy	142	315	175	328	439	609	9
&	179	315	188	328	439	609	9
Porter,	191	315	218	328	439	609	9
2012).	221	315	248	328	439	609	9
A	252	315	258	328	439	609	9
los	262	315	273	328	439	609	9
efectos	277	315	304	328	439	609	9
de	307	315	317	328	439	609	9
cuidar	320	315	346	328	439	609	9
estos	349	315	369	328	439	609	9
dos	57	328	71	341	439	609	9
aspectos,	74	328	110	341	439	609	9
es	113	328	120	341	439	609	9
decir,	124	328	146	341	439	609	9
que	149	328	164	341	439	609	9
mida	167	328	188	341	439	609	9
aquellas	191	328	223	341	439	609	9
prácticas	226	328	261	341	439	609	9
del	264	328	276	341	439	609	9
liderazgo	280	328	316	341	439	609	9
relacionadas	319	328	368	341	439	609	9
con	57	341	72	354	439	609	9
los	76	341	87	354	439	609	9
aprendizajes	92	341	141	354	439	609	9
(validez)	146	341	180	354	439	609	9
y	185	341	190	354	439	609	9
que	195	341	209	354	439	609	9
la	214	341	221	354	439	609	9
medida	226	341	256	354	439	609	9
sea	261	341	273	354	439	609	9
precisa	277	341	305	354	439	609	9
(fiabilidad),	310	341	357	354	439	609	9
la	362	341	369	354	439	609	9
evidencia	57	354	94	367	439	609	9
psicométrica	98	354	149	367	439	609	9
es	153	354	160	367	439	609	9
sustancial;	164	354	205	367	439	609	9
han	209	354	224	367	439	609	9
desarrollado	228	354	277	367	439	609	9
diversos	280	354	312	367	439	609	9
procesos	316	354	350	367	439	609	9
que	354	354	369	367	439	609	9
han	57	367	72	380	439	609	9
incluido	74	367	108	380	439	609	9
trabajo	110	367	138	380	439	609	9
en	141	367	150	380	439	609	9
laboratorio,	153	367	200	380	439	609	9
evaluación	202	367	245	380	439	609	9
de	247	367	257	380	439	609	9
piloto	259	367	283	380	439	609	9
y	286	367	290	380	439	609	9
en	293	367	302	380	439	609	9
campo.	305	367	334	380	439	609	9
En	337	367	348	380	439	609	9
cada	350	367	369	380	439	609	9
etapa	57	380	78	393	439	609	9
de	80	380	90	393	439	609	9
diseño	92	380	118	393	439	609	9
y	121	380	125	393	439	609	9
desarrollo	128	380	167	393	439	609	9
de	169	380	179	393	439	609	9
los	181	380	192	393	439	609	9
procesos,	195	380	232	393	439	609	9
las	234	380	244	393	439	609	9
características	247	380	302	393	439	609	9
del	304	380	316	393	439	609	9
instrumento	318	380	368	393	439	609	9
fueron	57	393	83	406	439	609	9
analizadas	86	393	127	406	439	609	9
empíricamente	129	393	190	406	439	609	9
así	193	393	203	406	439	609	9
como	206	393	228	406	439	609	9
a	231	393	235	406	439	609	9
través	238	393	261	406	439	609	9
de	264	393	273	406	439	609	9
la	276	393	283	406	439	609	9
revisión	286	393	317	406	439	609	9
de	320	393	330	406	439	609	9
expertos.	332	393	369	406	439	609	9
Todo	57	406	78	419	439	609	9
el	80	406	87	419	439	609	9
proceso	90	406	120	419	439	609	9
fue	123	406	136	419	439	609	9
guiado	138	406	165	419	439	609	9
por	168	406	182	419	439	609	9
los	184	406	196	419	439	609	9
American	198	406	235	419	439	609	9
Educational	238	406	285	419	439	609	9
Research	287	406	320	419	439	609	9
Association's	322	406	369	419	439	609	9
1999	57	419	78	432	439	609	9
Standards	81	419	120	432	439	609	9
for	123	419	134	432	439	609	9
Educational	138	419	185	432	439	609	9
and	188	419	203	432	439	609	9
Psychological	207	419	256	432	439	609	9
Testing.	260	419	289	432	439	609	9
De	293	419	305	432	439	609	9
esta	309	419	324	432	439	609	9
manera	327	419	357	432	439	609	9
se	361	419	369	432	439	609	9
pretende	57	432	92	445	439	609	9
que:	94	432	112	445	439	609	9
(a)	114	432	125	445	439	609	9
funcione	128	432	163	445	439	609	9
bien	166	432	184	445	439	609	9
en	186	432	196	445	439	609	9
una	198	432	213	445	439	609	9
variedad	216	432	250	445	439	609	9
de	252	432	262	445	439	609	9
entornos	264	432	300	445	439	609	9
y	302	432	307	445	439	609	9
circunstancias,	310	432	369	445	439	609	9
(b)	57	445	69	458	439	609	9
sea	72	445	83	458	439	609	9
un	86	445	97	458	439	609	9
constructo	100	445	143	458	439	609	9
válido,	146	445	173	458	439	609	9
(c)	176	445	187	458	439	609	9
sea	190	445	202	458	439	609	9
fiable,	205	445	229	458	439	609	9
(d)	232	445	244	458	439	609	9
sea	247	445	259	458	439	609	9
imparcial;	262	445	302	458	439	609	9
(e)	305	445	316	458	439	609	9
proporcione	319	445	368	458	439	609	9
información	57	458	107	471	439	609	9
precisa	109	458	136	471	439	609	9
y	139	458	143	471	439	609	9
presente,	146	458	182	471	439	609	9
(f	184	458	191	471	439	609	9
)	192	458	195	471	439	609	9
los	197	458	209	471	439	609	9
diagnósticos	211	458	261	471	439	609	9
ayuden	263	458	292	471	439	609	9
a	295	458	299	471	439	609	9
la	301	458	308	471	439	609	9
formación,	310	458	355	471	439	609	9
(g)	357	458	369	471	439	609	9
permita	57	471	88	484	439	609	9
medir	90	471	114	484	439	609	9
el	117	471	124	484	439	609	9
progreso	126	471	161	484	439	609	9
a	163	471	167	484	439	609	9
lo	170	471	177	484	439	609	9
largo	180	471	200	484	439	609	9
del	202	471	214	484	439	609	9
tiempo	217	471	245	484	439	609	9
en	248	471	257	484	439	609	9
el	260	471	267	484	439	609	9
desarrollo	269	471	308	484	439	609	9
del	311	471	323	484	439	609	9
liderazgo	325	471	361	484	439	609	9
y	364	471	368	484	439	609	9
(h)	57	484	69	497	439	609	9
prediga	71	484	101	497	439	609	9
los	104	484	115	497	439	609	9
resultados	118	484	158	497	439	609	9
más	160	484	176	497	439	609	9
sustantivos	179	484	223	497	439	609	9
(Murphy	226	484	262	497	439	609	9
et	265	484	272	497	439	609	9
al.,	274	484	287	497	439	609	9
2007).	289	484	316	497	439	609	9
Desde	71	497	96	510	439	609	9
el	98	497	105	510	439	609	9
punto	107	497	132	510	439	609	9
de	134	497	143	510	439	609	9
vista	145	497	164	510	439	609	9
conceptual	166	497	210	510	439	609	9
y	212	497	216	510	439	609	9
estructural,	219	497	264	510	439	609	9
se	266	497	274	510	439	609	9
divide	276	497	301	510	439	609	9
en	303	497	312	510	439	609	9
componentes	315	497	369	510	439	609	9
básicos	57	510	85	523	439	609	9
(qué	88	510	105	523	439	609	9
deben	109	510	133	523	439	609	9
hacer	137	510	158	523	439	609	9
los	161	510	173	523	439	609	9
directores	176	510	215	523	439	609	9
o	218	510	223	523	439	609	9
equipos	227	510	258	523	439	609	9
de	262	510	271	523	439	609	9
liderazgo	274	510	311	523	439	609	9
para	314	510	331	523	439	609	9
mejor	335	510	358	523	439	609	9
el	362	510	369	523	439	609	9
aprendizaje	57	523	102	536	439	609	9
académico	105	523	147	536	439	609	9
y	150	523	155	536	439	609	9
social	157	523	179	536	439	609	9
de	182	523	191	536	439	609	9
los	194	523	205	536	439	609	9
alumnos)	208	523	246	536	439	609	9
y	248	523	253	536	439	609	9
procesos	255	523	289	536	439	609	9
clave	292	523	312	536	439	609	9
(cómo	314	523	337	536	439	609	9
llegar	340	523	362	536	439	609	9
a	364	523	369	536	439	609	9
estos	57	536	76	549	439	609	9
componentes	79	536	133	549	439	609	9
básicos).	135	536	169	549	439	609	9
De	172	536	184	549	439	609	9
ahí	187	536	199	549	439	609	9
que	202	536	217	549	439	609	9
sea	220	536	231	549	439	609	9
vital	234	536	251	549	439	609	9
analizar	254	536	285	549	439	609	9
la	288	536	294	549	439	609	9
intersección	297	536	345	549	439	609	9
entre	348	536	369	549	439	609	9
unos	57	549	76	562	439	609	9
y	79	549	83	562	439	609	9
otros,	86	549	109	562	439	609	9
como	111	549	134	562	439	609	9
se	137	549	144	562	439	609	9
verá	147	549	163	562	439	609	9
a	166	549	170	562	439	609	9
continuación.	173	549	229	562	439	609	9
Educación	156	574	189	584	439	609	9
Vol.	191	574	204	585	439	609	9
XXV,	206	574	224	585	439	609	9
N°	226	574	235	585	439	609	9
49,	237	574	248	585	439	609	9
septiembre	250	574	286	585	439	609	9
2016	288	574	305	585	439	609	9
/	307	574	310	585	439	609	9
ISSN	312	574	330	585	439	609	9
1019-9403	332	574	369	585	439	609	9
129	395	547	410	558	439	609	9
Marcos	71	27	95	38	439	609	10
Sarasola	97	27	123	38	439	609	10
Bonetti	125	27	150	38	439	609	10
y	152	27	156	38	439	609	10
Carolina	158	27	186	38	439	609	10
da	188	27	196	38	439	609	10
Costa	198	27	217	38	439	609	10
Componentes	71	55	128	67	439	609	10
básicos	130	55	160	67	439	609	10
Según	71	73	96	87	439	609	10
Porter,	100	73	127	87	439	609	10
Murphy,	132	73	167	87	439	609	10
Goldring,	172	73	211	87	439	609	10
Elliott,	216	73	244	87	439	609	10
Polikoff	249	73	281	87	439	609	10
y	285	73	290	87	439	609	10
May	295	73	313	87	439	609	10
(2008)	318	73	345	87	439	609	10
hay	350	73	364	87	439	609	10
seis	369	73	383	87	439	609	10
características	71	86	126	100	439	609	10
de	130	86	140	100	439	609	10
los	144	86	155	100	439	609	10
centros	160	86	189	100	439	609	10
educativos	193	86	236	100	439	609	10
efectivos	240	86	275	100	439	609	10
que	279	86	294	100	439	609	10
apoyan	298	86	327	100	439	609	10
realmente	332	86	371	100	439	609	10
al	376	86	383	100	439	609	10
aprendizaje	71	99	117	113	439	609	10
del	121	99	133	113	439	609	10
alumnado	138	99	179	113	439	609	10
y	183	99	188	113	439	609	10
promueven	192	99	238	113	439	609	10
buenas	243	99	271	113	439	609	10
prácticas	275	99	310	113	439	609	10
de	315	99	325	113	439	609	10
los	329	99	340	113	439	609	10
docentes.	345	99	383	113	439	609	10
Estas	71	112	91	126	439	609	10
son:	94	112	111	126	439	609	10
–	71	131	76	144	439	609	10
Altos	85	131	106	144	439	609	10
niveles	109	131	136	144	439	609	10
de	138	131	148	144	439	609	10
logro	150	131	171	144	439	609	10
en	174	131	183	144	439	609	10
los	186	131	197	144	439	609	10
aprendizajes	200	131	249	144	439	609	10
del	251	131	264	144	439	609	10
alumnado	266	131	307	144	439	609	10
El	71	144	79	157	439	609	10
liderazgo	82	144	118	157	439	609	10
efectivo	120	144	151	157	439	609	10
confía	154	144	178	157	439	609	10
en	181	144	190	157	439	609	10
plantearse	193	144	233	157	439	609	10
objetivos	235	144	271	157	439	609	10
de	274	144	283	157	439	609	10
aprendizaje,	285	144	334	157	439	609	10
claros	336	144	359	157	439	609	10
y	361	144	366	157	439	609	10
exi-	368	144	383	157	439	609	10
gentes,	71	157	99	170	439	609	10
en	101	157	110	170	439	609	10
cuanto	113	157	140	170	439	609	10
a	142	157	147	170	439	609	10
los	149	157	160	170	439	609	10
logros	162	157	186	170	439	609	10
académicos	188	157	234	170	439	609	10
esperables	236	157	276	170	439	609	10
para	278	157	296	170	439	609	10
todos	298	157	320	170	439	609	10
los	322	157	333	170	439	609	10
estudiantes.	335	157	383	170	439	609	10
–	71	176	76	189	439	609	10
Currículo	85	176	124	189	439	609	10
exigente	127	176	160	189	439	609	10
El	71	189	79	202	439	609	10
currículo	82	189	118	202	439	609	10
ofrece	121	189	145	202	439	609	10
oportunidades	147	189	205	202	439	609	10
para	208	189	225	202	439	609	10
que	227	189	242	202	439	609	10
todos	245	189	267	202	439	609	10
los	269	189	280	202	439	609	10
estudiantes	283	189	327	202	439	609	10
estén	330	189	350	202	439	609	10
expues-	352	189	383	202	439	609	10
tos	71	202	83	215	439	609	10
a	86	202	90	215	439	609	10
contenidos	94	202	138	215	439	609	10
académicos	141	202	187	215	439	609	10
ambiciosos	191	202	235	215	439	609	10
en	239	202	248	215	439	609	10
todas	252	202	273	215	439	609	10
las	276	202	287	215	439	609	10
asignaturas.	290	202	337	215	439	609	10
Además	341	202	372	215	439	609	10
el	376	202	383	215	439	609	10
liderazgo	71	215	107	228	439	609	10
efectivo	111	215	142	228	439	609	10
garantiza	145	215	181	228	439	609	10
que	185	215	199	228	439	609	10
todos	203	215	225	228	439	609	10
y	228	215	233	228	439	609	10
cada	236	215	254	228	439	609	10
uno	258	215	274	228	439	609	10
de	277	215	287	228	439	609	10
los	290	215	301	228	439	609	10
estudiantes	305	215	349	228	439	609	10
puedan	353	215	383	228	439	609	10
aprovechar	71	228	115	241	439	609	10
el	117	228	124	241	439	609	10
currículo	127	228	163	241	439	609	10
al	166	228	173	241	439	609	10
máximo.	175	228	211	241	439	609	10
–	71	246	76	260	439	609	10
Educación	85	246	128	260	439	609	10
de	130	246	140	260	439	609	10
calidad	143	246	171	260	439	609	10
Un	71	259	84	273	439	609	10
excelente	88	259	125	273	439	609	10
currículo	129	259	165	273	439	609	10
necesita	169	259	201	273	439	609	10
además	205	259	235	273	439	609	10
una	239	259	254	273	439	609	10
excelente	258	259	294	273	439	609	10
práctica	299	259	330	273	439	609	10
La	373	259	383	273	439	609	10
gestión	71	272	100	286	439	609	10
efectiva	103	272	133	286	439	609	10
garantiza	137	272	173	286	439	609	10
el	177	272	183	286	439	609	10
uso	187	272	201	286	439	609	10
de	204	272	214	286	439	609	10
estrategias	217	272	258	286	439	609	10
pedagógicas	261	272	310	286	439	609	10
que	313	272	328	286	439	609	10
tienen	331	272	357	286	439	609	10
como	360	272	383	286	439	609	10
resultado	71	285	108	299	439	609	10
mejores	111	285	142	299	439	609	10
aprendizajes	145	285	194	299	439	609	10
académicos	197	285	243	299	439	609	10
y	246	285	251	299	439	609	10
sociales,	254	285	286	299	439	609	10
demostrando	289	285	342	299	439	609	10
un	345	285	356	299	439	609	10
cono-	359	285	383	299	439	609	10
cimiento	71	298	107	312	439	609	10
sobre	109	298	131	312	439	609	10
la	133	298	140	312	439	609	10
manera	143	298	173	312	439	609	10
en	175	298	185	312	439	609	10
que	188	298	202	312	439	609	10
aprenden	205	298	243	312	439	609	10
las	245	298	255	312	439	609	10
personas.	258	298	295	312	439	609	10
–	71	317	76	330	439	609	10
Cultura	85	317	116	330	439	609	10
de	119	317	129	330	439	609	10
aprendizaje	131	317	177	330	439	609	10
y	180	317	184	330	439	609	10
práctica	187	317	218	330	439	609	10
profesional	221	317	266	330	439	609	10
Una	71	330	88	343	439	609	10
cultura	92	330	121	343	439	609	10
de	125	330	135	343	439	609	10
comunidad	139	330	185	343	439	609	10
profesional	189	330	234	343	439	609	10
que	238	330	253	343	439	609	10
está	257	330	272	343	439	609	10
centrada	277	330	311	343	439	609	10
los	316	330	327	343	439	609	10
aprendizajes,	331	330	383	343	439	609	10
donde	71	343	96	356	439	609	10
se	100	343	108	356	439	609	10
valora	112	343	136	356	439	609	10
la	140	343	147	356	439	609	10
colaboración,	151	343	206	356	439	609	10
el	210	343	217	356	439	609	10
diálogo	221	343	250	356	439	609	10
reflexivo	255	343	289	356	439	609	10
y	293	343	297	356	439	609	10
una	301	343	316	356	439	609	10
visión	321	343	345	356	439	609	10
compar-	349	343	383	356	439	609	10
tida.	71	356	89	369	439	609	10
Es	92	356	101	369	439	609	10
decir,	104	356	126	369	439	609	10
un	129	356	140	369	439	609	10
ambiente	142	356	180	369	439	609	10
de	183	356	192	369	439	609	10
trabajo	195	356	223	369	439	609	10
que	226	356	241	369	439	609	10
prioriza	243	356	274	369	439	609	10
el	277	356	284	369	439	609	10
aprendizaje	287	356	332	369	439	609	10
tanto	335	356	357	369	439	609	10
de	359	356	369	369	439	609	10
los	372	356	383	369	439	609	10
docentes	71	369	106	382	439	609	10
como	109	369	131	382	439	609	10
de	134	369	143	382	439	609	10
los	146	369	157	382	439	609	10
alumnos.	160	369	197	382	439	609	10
–	71	388	76	401	439	609	10
Vínculos	85	388	121	401	439	609	10
con	124	388	138	401	439	609	10
el	141	388	148	401	439	609	10
entorno	150	388	182	401	439	609	10
La	71	401	81	414	439	609	10
gestión	85	401	114	414	439	609	10
busca	117	401	140	414	439	609	10
que	144	401	159	414	439	609	10
el	162	401	169	414	439	609	10
centro	173	401	199	414	439	609	10
tenga	203	401	224	414	439	609	10
una	228	401	243	414	439	609	10
relación	247	401	279	414	439	609	10
sólida	283	401	306	414	439	609	10
y	310	401	315	414	439	609	10
positiva	319	401	350	414	439	609	10
con	354	401	369	414	439	609	10
las	372	401	383	414	439	609	10
familias	71	414	102	427	439	609	10
y	105	414	109	427	439	609	10
con	112	414	127	427	439	609	10
la	129	414	136	427	439	609	10
comunidad	139	414	185	427	439	609	10
externa,	187	414	219	427	439	609	10
estableciendo	222	414	276	427	439	609	10
y	279	414	283	427	439	609	10
manteniendo	286	414	340	427	439	609	10
canales	342	414	371	427	439	609	10
de	373	414	383	427	439	609	10
comunicación	71	427	128	440	439	609	10
y	131	427	135	440	439	609	10
colaboración	138	427	190	440	439	609	10
con	192	427	207	440	439	609	10
ellos.	210	427	230	440	439	609	10
–	71	445	76	459	439	609	10
Responsabilidad	85	445	151	459	439	609	10
por	154	445	168	459	439	609	10
el	170	445	177	459	439	609	10
desempeño	180	445	225	459	439	609	10
El	71	458	79	472	439	609	10
liderazgo	83	458	120	472	439	609	10
efectivo	123	458	154	472	439	609	10
explicita	158	458	192	472	439	609	10
las	196	458	206	472	439	609	10
responsabilidades	210	458	280	472	439	609	10
individuales	284	458	332	472	439	609	10
y	336	458	341	472	439	609	10
colectivas	344	458	383	472	439	609	10
con	71	471	86	485	439	609	10
respecto	88	471	121	485	439	609	10
a	124	471	128	485	439	609	10
los	131	471	142	485	439	609	10
logros	145	471	169	485	439	609	10
académicos	171	471	217	485	439	609	10
de	220	471	229	485	439	609	10
los	232	471	243	485	439	609	10
estudiantes,	246	471	293	485	439	609	10
en	296	471	306	485	439	609	10
un	308	471	319	485	439	609	10
clima	322	471	344	485	439	609	10
de	346	471	356	485	439	609	10
apoyo	358	471	383	485	439	609	10
y	71	484	75	498	439	609	10
colaboración.	78	484	132	498	439	609	10
Procesos	71	509	106	521	439	609	10
clave	108	509	130	521	439	609	10
130	29	547	44	558	439	609	10
Los	71	527	85	541	439	609	10
directores	88	527	127	541	439	609	10
se	130	527	137	541	439	609	10
relacionan	140	527	182	541	439	609	10
con	184	527	199	541	439	609	10
los	202	527	213	541	439	609	10
componentes	216	527	270	541	439	609	10
básicos	272	527	301	541	439	609	10
antes	303	527	324	541	439	609	10
mencionados,	327	527	383	541	439	609	10
a	71	540	75	554	439	609	10
través	78	540	101	554	439	609	10
de	103	540	113	554	439	609	10
seis	115	540	129	554	439	609	10
procesos	132	540	166	554	439	609	10
claves.	168	540	194	554	439	609	10
Estos	197	540	218	554	439	609	10
son:	221	540	237	554	439	609	10
Educación	71	574	103	584	439	609	10
Vol.	105	574	119	585	439	609	10
XXV,	121	574	139	585	439	609	10
N°	141	574	150	585	439	609	10
49,	152	574	163	585	439	609	10
septiembre	165	574	200	585	439	609	10
2016	203	574	220	585	439	609	10
/	222	574	224	585	439	609	10
ISSN	227	574	244	585	439	609	10
1019-9403	247	574	283	585	439	609	10
Validación	49	27	83	38	439	609	11
del	86	27	95	38	439	609	11
VAL-E.	97	27	122	38	439	609	11
Evaluando	124	27	158	38	439	609	11
el	160	27	166	38	439	609	11
liderazgo	168	27	197	38	439	609	11
educativo	199	27	230	38	439	609	11
centrado	232	27	260	38	439	609	11
en	262	27	270	38	439	609	11
los	272	27	281	38	439	609	11
aprendizajes	283	27	322	38	439	609	11
del	324	27	334	38	439	609	11
alumnado	336	27	369	38	439	609	11
–	57	55	62	68	439	609	11
Planificación	71	55	123	68	439	609	11
Planificación	57	68	109	81	439	609	11
de	112	68	122	81	439	609	11
cada	125	68	143	81	439	609	11
uno	146	68	162	81	439	609	11
de	166	68	175	81	439	609	11
los	178	68	189	81	439	609	11
componentes	193	68	247	81	439	609	11
básicos	250	68	278	81	439	609	11
como	281	68	304	81	439	609	11
una	307	68	323	81	439	609	11
manera	326	68	356	81	439	609	11
de	359	68	368	81	439	609	11
mantener	57	81	95	94	439	609	11
las	97	81	108	94	439	609	11
prioridades	110	81	155	94	439	609	11
y	157	81	162	94	439	609	11
alcanzar	164	81	197	94	439	609	11
los	199	81	210	94	439	609	11
objetivos	212	81	248	94	439	609	11
en	251	81	260	94	439	609	11
el	263	81	269	94	439	609	11
aprendizaje	272	81	317	94	439	609	11
de	320	81	329	94	439	609	11
los	331	81	342	94	439	609	11
alum-	345	81	368	94	439	609	11
nos.	57	94	73	107	439	609	11
La	76	94	86	107	439	609	11
gestión	89	94	118	107	439	609	11
centrada	121	94	155	107	439	609	11
en	158	94	168	107	439	609	11
los	171	94	182	107	439	609	11
aprendizajes	185	94	234	107	439	609	11
entiende	237	94	271	107	439	609	11
a	274	94	278	107	439	609	11
la	281	94	288	107	439	609	11
planificación	291	94	343	107	439	609	11
como	346	94	368	107	439	609	11
un	57	107	68	120	439	609	11
mecanismo	70	107	116	120	439	609	11
facilitador	119	107	159	120	439	609	11
hacia	162	107	183	120	439	609	11
el	185	107	192	120	439	609	11
logro	195	107	216	120	439	609	11
académico	218	107	261	120	439	609	11
de	263	107	273	120	439	609	11
los	275	107	286	120	439	609	11
alumnos	289	107	323	120	439	609	11
y	326	107	330	120	439	609	11
participa	333	107	369	120	439	609	11
activamente	57	120	105	133	439	609	11
de	108	120	117	133	439	609	11
ella.	120	120	136	133	439	609	11
–	57	138	62	152	439	609	11
Implementación	71	138	138	152	439	609	11
Los	57	151	71	165	439	609	11
directores	74	151	113	165	439	609	11
llevan	115	151	139	165	439	609	11
a	141	151	146	165	439	609	11
la	148	151	155	165	439	609	11
práctica	158	151	189	165	439	609	11
las	192	151	202	165	439	609	11
acciones	205	151	238	165	439	609	11
tomando	241	151	278	165	439	609	11
una	280	151	295	165	439	609	11
actitud	298	151	326	165	439	609	11
proactiva,	329	151	368	165	439	609	11
modelando,	57	164	105	178	439	609	11
implementando	108	164	172	178	439	609	11
las	175	164	185	178	439	609	11
actividades	187	164	232	178	439	609	11
planificadas.	234	164	284	178	439	609	11
–	57	183	62	196	439	609	11
Apoyo	71	183	97	196	439	609	11
El	57	196	65	209	439	609	11
apoyo	69	196	93	209	439	609	11
de	96	196	106	209	439	609	11
los	109	196	120	209	439	609	11
directores	123	196	162	209	439	609	11
implica	166	196	196	209	439	609	11
dedicación	199	196	242	209	439	609	11
y	246	196	250	209	439	609	11
tiempo	254	196	282	209	439	609	11
destinado	286	196	325	209	439	609	11
a	328	196	332	209	439	609	11
crear	336	196	355	209	439	609	11
las	358	196	369	209	439	609	11
condiciones	57	209	105	222	439	609	11
para	108	209	125	222	439	609	11
el	128	209	135	222	439	609	11
efectivo	138	209	169	222	439	609	11
desarrollo	172	209	211	222	439	609	11
de	214	209	224	222	439	609	11
las	226	209	237	222	439	609	11
actividades.	240	209	286	222	439	609	11
Fundamentalmente	289	209	369	222	439	609	11
se	57	222	64	235	439	609	11
trata	67	222	85	235	439	609	11
del	88	222	100	235	439	609	11
apoyo	102	222	126	235	439	609	11
a	129	222	133	235	439	609	11
los	136	222	147	235	439	609	11
docentes	149	222	184	235	439	609	11
facilitándoles	187	222	240	235	439	609	11
el	242	222	249	235	439	609	11
acceso	251	222	277	235	439	609	11
a	279	222	284	235	439	609	11
recursos	286	222	318	235	439	609	11
materiales	321	222	361	235	439	609	11
y	364	222	369	235	439	609	11
a	57	235	61	248	439	609	11
oportunidades	64	235	122	248	439	609	11
para	125	235	142	248	439	609	11
la	144	235	151	248	439	609	11
mejora	154	235	182	248	439	609	11
de	184	235	194	248	439	609	11
su	197	235	205	248	439	609	11
práctica.	208	235	242	248	439	609	11
–	57	254	62	267	439	609	11
Promoción	71	254	116	267	439	609	11
El	57	267	65	280	439	609	11
director	68	267	100	280	439	609	11
defiende	103	267	137	280	439	609	11
los	140	267	151	280	439	609	11
intereses	154	267	188	280	439	609	11
y	191	267	196	280	439	609	11
necesidades	199	267	246	280	439	609	11
de	249	267	258	280	439	609	11
los	261	267	272	280	439	609	11
estudiantes	275	267	320	280	439	609	11
asegurando	323	267	368	280	439	609	11
la	57	280	64	293	439	609	11
inclusión	66	280	103	293	439	609	11
de	106	280	116	293	439	609	11
manera	118	280	148	293	439	609	11
que	151	280	166	293	439	609	11
todos	169	280	191	293	439	609	11
tengan	193	280	221	293	439	609	11
oportunidades	224	280	282	293	439	609	11
para	285	280	302	293	439	609	11
aprender.	305	280	342	293	439	609	11
Busca	345	280	368	293	439	609	11
que	57	293	71	306	439	609	11
las	74	293	84	306	439	609	11
diferencias	86	293	129	306	439	609	11
individuales	131	293	180	306	439	609	11
entre	182	293	202	306	439	609	11
estudiantes	204	293	249	306	439	609	11
no	251	293	262	306	439	609	11
se	264	293	271	306	439	609	11
transformen	274	293	323	306	439	609	11
en	325	293	335	306	439	609	11
barreras	337	293	369	306	439	609	11
para	57	306	74	319	439	609	11
el	77	306	83	319	439	609	11
aprendizaje.	86	306	134	319	439	609	11
–	57	324	62	338	439	609	11
Comunicación	71	324	131	338	439	609	11
Una	57	337	74	351	439	609	11
comunicación	78	337	135	351	439	609	11
eficaz	139	337	161	351	439	609	11
a	165	337	170	351	439	609	11
la	174	337	180	351	439	609	11
interna	184	337	213	351	439	609	11
de	217	337	227	351	439	609	11
la	231	337	238	351	439	609	11
comunidad	242	337	288	351	439	609	11
educativa	292	337	330	351	439	609	11
y	334	337	339	351	439	609	11
con	343	337	358	351	439	609	11
la	362	337	368	351	439	609	11
comunidad	57	350	103	364	439	609	11
externa	105	350	134	364	439	609	11
que	137	350	151	364	439	609	11
garantiza	154	350	190	364	439	609	11
una	192	350	207	364	439	609	11
articulación	210	350	257	364	439	609	11
entre	260	350	280	364	439	609	11
los	282	350	293	364	439	609	11
objetivos	296	350	332	364	439	609	11
escolares	334	350	369	364	439	609	11
y	57	363	61	377	439	609	11
las	64	363	74	377	439	609	11
prácticas	77	363	112	377	439	609	11
educativas.	114	363	158	377	439	609	11
–	57	382	62	395	439	609	11
Supervisión	71	382	118	395	439	609	11
Rol	57	395	71	408	439	609	11
activo	74	395	98	408	439	609	11
del	102	395	114	408	439	609	11
director	117	395	149	408	439	609	11
garantizando	152	395	204	408	439	609	11
que	208	395	222	408	439	609	11
las	226	395	236	408	439	609	11
acciones	239	395	273	408	439	609	11
planificadas	276	395	323	408	439	609	11
se	327	395	334	408	439	609	11
lleven	337	395	361	408	439	609	11
a	364	395	369	408	439	609	11
cabo.	57	408	78	421	439	609	11
Para	81	408	98	421	439	609	11
ello,	101	408	118	421	439	609	11
recoge	121	408	147	421	439	609	11
datos	150	408	171	421	439	609	11
de	174	408	184	421	439	609	11
la	187	408	194	421	439	609	11
práctica	197	408	228	421	439	609	11
docente	231	408	263	421	439	609	11
y	266	408	270	421	439	609	11
toma	273	408	294	421	439	609	11
decisiones	297	408	338	421	439	609	11
basado	341	408	369	421	439	609	11
en	57	421	66	434	439	609	11
evidencias	69	421	110	434	439	609	11
fiables.	113	421	140	434	439	609	11
Las	71	440	84	453	439	609	11
prácticas	89	440	124	453	439	609	11
de	128	440	137	453	439	609	11
gestión	142	440	170	453	439	609	11
efectivas	175	440	208	453	439	609	11
de	212	440	222	453	439	609	11
los	226	440	237	453	439	609	11
líderes	242	440	267	453	439	609	11
del	272	440	284	453	439	609	11
centro	288	440	314	453	439	609	11
educativo	318	440	357	453	439	609	11
se	361	440	368	453	439	609	11
encuentran	57	453	102	466	439	609	11
ubicadas	105	453	139	466	439	609	11
en	142	453	151	466	439	609	11
el	154	453	161	466	439	609	11
cruce	163	453	185	466	439	609	11
de	187	453	197	466	439	609	11
estos	199	453	219	466	439	609	11
seis	221	453	235	466	439	609	11
componentes	237	453	285	466	439	609	11
básicos	288	453	313	466	439	609	11
y	316	453	320	466	439	609	11
seis	323	453	337	466	439	609	11
procesos	339	453	369	466	439	609	11
clave.	57	466	78	479	439	609	11
Las	82	466	95	479	439	609	11
prácticas	98	466	133	479	439	609	11
puntualizadas	137	466	192	479	439	609	11
en	196	466	205	479	439	609	11
los	209	466	220	479	439	609	11
72	223	466	234	479	439	609	11
ítems	237	466	259	479	439	609	11
del	262	466	274	479	439	609	11
VAL-ED	277	466	314	479	439	609	11
tienen	317	466	342	479	439	609	11
como	346	466	369	479	439	609	11
resultado	57	479	94	492	439	609	11
una	96	479	111	492	439	609	11
mejora	113	479	141	492	439	609	11
en	144	479	153	492	439	609	11
el	156	479	163	492	439	609	11
desempeño	165	479	210	492	439	609	11
del	213	479	225	492	439	609	11
centro	227	479	253	492	439	609	11
educativo,	255	479	297	492	439	609	11
de	299	479	309	492	439	609	11
esta	311	479	326	492	439	609	11
manera	329	479	359	492	439	609	11
se	361	479	368	492	439	609	11
logran	57	492	82	505	439	609	11
mejoras	85	492	116	505	439	609	11
en	119	492	129	505	439	609	11
los	131	492	142	505	439	609	11
resultados	145	492	185	505	439	609	11
académicos	188	492	234	505	439	609	11
del	236	492	248	505	439	609	11
alumnado.	251	492	294	505	439	609	11
Como	71	505	97	518	439	609	11
se	101	505	108	518	439	609	11
muestra	112	505	145	518	439	609	11
en	149	505	158	518	439	609	11
la	162	505	169	518	439	609	11
Tabla	173	505	195	518	439	609	11
1,	199	505	207	518	439	609	11
cada	211	505	229	518	439	609	11
uno	233	505	249	518	439	609	11
de	253	505	263	518	439	609	11
los	267	505	278	518	439	609	11
componentes	282	505	336	518	439	609	11
básicos	340	505	369	518	439	609	11
(columna	57	518	95	531	439	609	11
de	98	518	108	531	439	609	11
la	110	518	117	531	439	609	11
tabla)	120	518	143	531	439	609	11
representa	146	518	187	531	439	609	11
las	189	518	200	531	439	609	11
dimensiones	202	518	253	531	439	609	11
del	255	518	267	531	439	609	11
liderazgo	270	518	307	531	439	609	11
de	309	518	319	531	439	609	11
la	322	518	328	531	439	609	11
dirección	331	518	368	531	439	609	11
y	57	531	61	544	439	609	11
cada	64	531	82	544	439	609	11
uno	85	531	101	544	439	609	11
supone	103	531	132	544	439	609	11
procesos	135	531	169	544	439	609	11
(fila	171	531	187	544	439	609	11
superior)	190	531	226	544	439	609	11
de	229	531	238	544	439	609	11
la	241	531	248	544	439	609	11
tabla.	250	531	272	544	439	609	11
131	395	547	410	558	439	609	11
Educación	156	574	189	584	439	609	11
Vol.	191	574	204	585	439	609	11
XXV,	206	574	224	585	439	609	11
N°	226	574	235	585	439	609	11
49,	237	574	248	585	439	609	11
septiembre	250	574	286	585	439	609	11
2016	288	574	305	585	439	609	11
/	307	574	310	585	439	609	11
ISSN	312	574	330	585	439	609	11
1019-9403	332	574	369	585	439	609	11
Responsabilidad	360	485	371	542	439	609	12
por	370	530	381	542	439	609	12
el	370	522	381	527	439	609	12
desempeño	370	481	381	519	439	609	12
Vínculos	335	511	347	542	439	609	12
con	335	496	347	509	439	609	12
el	335	488	347	494	439	609	12
entorno	345	514	357	542	439	609	12
Cultura	301	515	312	542	439	609	12
de	301	504	312	512	439	609	12
apren-	301	480	312	502	439	609	12
dizaje	311	522	322	542	439	609	12
y	311	516	322	520	439	609	12
práctica	311	486	322	513	439	609	12
profesional	321	503	332	542	439	609	12
Enseñanza	276	505	288	542	439	609	12
de	276	495	288	503	439	609	12
calidad	286	517	298	542	439	609	12
Currículo	252	508	263	542	439	609	12
exigente	262	513	273	542	439	609	12
Altos	207	524	219	542	439	609	12
niveles	207	498	219	522	439	609	12
de	217	534	229	542	439	609	12
logro	217	513	229	531	439	609	12
en	217	503	229	511	439	609	12
los	217	491	229	501	439	609	12
aprendizajes	227	500	239	542	439	609	12
del	227	487	239	497	439	609	12
alumnado	237	507	249	542	439	609	12
Planificación:	103	428	114	474	439	609	12
arti-	103	412	114	426	439	609	12
cular	113	459	124	476	439	609	12
mediante	113	425	124	457	439	609	12
una	113	409	124	422	439	609	12
dirección	123	437	134	469	439	609	12
com-	123	417	134	435	439	609	12
partida	133	447	144	471	439	609	12
prácticas	133	414	144	444	439	609	12
y	143	469	154	473	439	609	12
procedimientos	143	413	154	467	439	609	12
coherentes	153	433	164	470	439	609	12
para	153	416	164	431	439	609	12
conseguir	163	440	174	473	439	609	12
buenos	163	413	174	438	439	609	12
aprendizajes	173	431	184	473	439	609	12
en	173	421	184	429	439	609	12
el	173	413	184	418	439	609	12
alumnado.	183	424	194	461	439	609	12
Apoyo:	103	307	114	329	439	609	12
crear	103	288	114	304	439	609	12
las	103	277	114	286	439	609	12
Promoción:	103	220	114	257	439	609	12
los	103	208	114	217	439	609	12
Implementación:	103	345	114	401	439	609	12
líderes	113	233	124	255	439	609	12
deben	113	210	124	231	439	609	12
proceso	113	376	124	402	439	609	12
de	113	366	124	374	439	609	12
poner	113	343	124	363	439	609	12
condiciones	113	295	124	336	439	609	12
para	113	278	124	292	439	609	12
el	113	270	124	275	439	609	12
en	123	396	134	405	439	609	12
práctica	123	367	134	394	439	609	12
y	123	361	134	365	439	609	12
reali-	123	341	134	358	439	609	12
aprendizaje	123	295	134	334	439	609	12
asegu-	123	271	134	293	439	609	12
promover/abogar	123	203	134	262	439	609	12
por	133	247	144	259	439	609	12
las	133	236	144	244	439	609	12
diversas	133	207	144	233	439	609	12
zar	133	393	144	403	439	609	12
las	133	382	144	391	439	609	12
actividades	133	342	144	380	439	609	12
rando	133	309	144	329	439	609	12
recursos.	133	276	144	306	439	609	12
necesidades	143	224	154	264	439	609	12
de	143	213	154	221	439	609	12
los	143	202	154	211	439	609	12
requeridas	143	364	154	399	439	609	12
para	143	346	154	361	439	609	12
alumnos,	153	232	164	264	439	609	12
dentro	153	207	164	230	439	609	12
y	153	201	164	205	439	609	12
obtener	153	378	164	405	439	609	12
estándares	153	341	164	376	439	609	12
fuera	163	247	174	265	439	609	12
de	163	237	174	245	439	609	12
la	163	229	174	235	439	609	12
escuela.	163	200	174	227	439	609	12
altos	163	382	174	398	439	609	12
de	163	371	174	379	439	609	12
rendi-	163	348	174	369	439	609	12
miento	173	381	184	406	439	609	12
estudiantil.	173	340	184	379	439	609	12
Procesos	88	264	99	293	439	609	12
claves	88	242	99	262	439	609	12
Tabla	69	390	81	412	439	609	12
1.	69	380	81	388	439	609	12
Cuadro	69	348	81	378	439	609	12
resumen	69	312	81	346	439	609	12
de	69	301	81	310	439	609	12
componentes	69	246	81	298	439	609	12
y	69	239	81	243	439	609	12
procesos	69	203	81	236	439	609	12
Fuente:	387	535	397	558	439	609	12
Porter,	387	513	397	533	439	609	12
Polikoff,	387	485	397	511	439	609	12
Goldring,	387	452	397	483	439	609	12
Murphy,	387	424	397	450	439	609	12
Elliot	387	405	397	422	439	609	12
y	387	399	397	403	439	609	12
May	387	383	397	397	439	609	12
(2010).	387	358	397	381	439	609	12
Componentes	282	547	331	558	439	609	12
básicos	256	547	280	558	439	609	12
132	29	547	44	558	439	609	12
Comunicación:	103	143	114	194	439	609	12
los	103	131	114	141	439	609	12
líderes	113	173	124	195	439	609	12
desarrollan,	113	130	124	170	439	609	12
utilizan	123	163	134	189	439	609	12
y	123	157	134	161	439	609	12
man-	123	136	134	155	439	609	12
tienen	133	167	144	189	439	609	12
sistemas	133	137	144	165	439	609	12
de	143	181	154	189	439	609	12
intercambio	143	136	154	178	439	609	12
entre	153	178	164	196	439	609	12
los	153	166	164	176	439	609	12
miembros	153	129	164	164	439	609	12
de	163	180	174	188	439	609	12
la	163	172	174	178	439	609	12
escuela,	163	143	174	170	439	609	12
y	163	137	174	141	439	609	12
entre	173	174	184	192	439	609	12
la	173	166	184	172	439	609	12
escuela	173	140	184	164	439	609	12
y	173	133	184	137	439	609	12
su	183	181	194	189	439	609	12
comunidad/	183	136	194	179	439	609	12
contexto.	193	146	204	179	439	609	12
Supervisión:	103	82	114	123	439	609	12
reco-	103	62	114	80	439	609	12
pilación	113	95	124	123	439	609	12
y	113	89	124	93	439	609	12
análisis	113	62	124	87	439	609	12
de	123	111	134	119	439	609	12
información	123	66	134	109	439	609	12
para	133	101	144	116	439	609	12
formar	133	75	144	99	439	609	12
y	133	69	144	73	439	609	12
emitir	143	103	154	124	439	609	12
juicios,	143	76	154	101	439	609	12
que	143	61	154	74	439	609	12
orienten	153	92	164	121	439	609	12
la	153	84	164	90	439	609	12
toma	153	64	164	82	439	609	12
de	163	110	174	118	439	609	12
decisiones	163	73	174	108	439	609	12
y	163	67	174	71	439	609	12
acciones	173	96	184	125	439	609	12
de	173	86	184	94	439	609	12
mejora	173	60	184	84	439	609	12
continua.	183	76	194	109	439	609	12
Validación	49	27	83	38	439	609	13
del	86	27	95	38	439	609	13
VAL-E.	97	27	122	38	439	609	13
Evaluando	124	27	158	38	439	609	13
el	160	27	166	38	439	609	13
liderazgo	168	27	197	38	439	609	13
educativo	199	27	230	38	439	609	13
centrado	232	27	260	38	439	609	13
en	262	27	270	38	439	609	13
los	272	27	281	38	439	609	13
aprendizajes	283	27	322	38	439	609	13
del	324	27	334	38	439	609	13
alumnado	336	27	369	38	439	609	13
Aplicar	57	55	86	67	439	609	13
el	89	55	96	67	439	609	13
VAL-ED	98	55	134	67	439	609	13
de	137	55	147	67	439	609	13
manera	149	55	180	67	439	609	13
efectiva	182	55	213	67	439	609	13
La	57	76	67	90	439	609	13
reflexión	69	76	104	90	439	609	13
sobre	106	76	128	90	439	609	13
la	130	76	137	90	439	609	13
práctica	139	76	171	90	439	609	13
es,	173	76	183	90	439	609	13
según	185	76	209	90	439	609	13
Fullan	211	76	237	90	439	609	13
(2011),	239	76	269	90	439	609	13
la	272	76	278	90	439	609	13
clave	281	76	300	90	439	609	13
para	303	76	320	90	439	609	13
una	322	76	337	90	439	609	13
gestión	340	76	368	90	439	609	13
que	57	89	71	103	439	609	13
aprende	75	89	107	103	439	609	13
y	110	89	115	103	439	609	13
que	118	89	133	103	439	609	13
sostiene	136	89	167	103	439	609	13
los	171	89	182	103	439	609	13
cambios.	185	89	221	103	439	609	13
Desde	224	89	249	103	439	609	13
esta	252	89	267	103	439	609	13
visión	270	89	294	103	439	609	13
del	298	89	310	103	439	609	13
cambio	313	89	343	103	439	609	13
como	346	89	369	103	439	609	13
algo	57	102	73	116	439	609	13
que	76	102	91	116	439	609	13
sucede	94	102	121	116	439	609	13
en	124	102	134	116	439	609	13
y	137	102	141	116	439	609	13
para	145	102	162	116	439	609	13
la	165	102	172	116	439	609	13
práctica,	175	102	209	116	439	609	13
el	212	102	219	116	439	609	13
líder	222	102	241	116	439	609	13
en	244	102	253	116	439	609	13
educación	256	102	297	116	439	609	13
aprende	300	102	333	116	439	609	13
reflexio-	336	102	369	116	439	609	13
nando,	57	115	85	129	439	609	13
aprende	88	115	120	129	439	609	13
haciendo.	123	115	162	129	439	609	13
Analizar	165	115	198	129	439	609	13
la	201	115	208	129	439	609	13
propia	210	115	237	129	439	609	13
práctica	239	115	271	129	439	609	13
puede	274	115	298	129	439	609	13
transformarse	301	115	356	129	439	609	13
en	359	115	369	129	439	609	13
una	57	128	72	142	439	609	13
tarea	75	128	94	142	439	609	13
que	97	128	112	142	439	609	13
sobrepasa	115	128	153	142	439	609	13
a	156	128	160	142	439	609	13
la	163	128	170	142	439	609	13
dirección	173	128	211	142	439	609	13
por	214	128	227	142	439	609	13
las	230	128	241	142	439	609	13
muchas	244	128	275	142	439	609	13
y	278	128	282	142	439	609	13
complejas	285	128	325	142	439	609	13
dimensio-	328	128	369	142	439	609	13
nes	57	141	70	155	439	609	13
que	72	141	87	155	439	609	13
se	90	141	97	155	439	609	13
abarcan	100	141	131	155	439	609	13
en	134	141	144	155	439	609	13
la	146	141	153	155	439	609	13
tarea	156	141	175	155	439	609	13
de	178	141	187	155	439	609	13
gestión.	190	141	221	155	439	609	13
Es	224	141	234	155	439	609	13
necesario	236	141	273	155	439	609	13
guiar	276	141	296	155	439	609	13
esa	299	141	311	155	439	609	13
reflexión	314	141	349	155	439	609	13
para	351	141	369	155	439	609	13
hacerla	57	154	85	168	439	609	13
posible	89	154	117	168	439	609	13
utilizando	121	154	162	168	439	609	13
herramientas	166	154	218	168	439	609	13
como	222	154	244	168	439	609	13
el	248	154	255	168	439	609	13
análisis	259	154	287	168	439	609	13
y	291	154	296	168	439	609	13
la	299	154	306	168	439	609	13
evaluación	310	154	353	168	439	609	13
del	356	154	368	168	439	609	13
proyecto	57	167	92	181	439	609	13
institucional,	95	167	148	181	439	609	13
contrastar	151	167	191	181	439	609	13
la	194	167	200	181	439	609	13
práctica	203	167	235	181	439	609	13
con	238	167	253	181	439	609	13
la	256	167	263	181	439	609	13
normativa	265	167	307	181	439	609	13
vigente,	310	167	341	181	439	609	13
orien-	344	167	368	181	439	609	13
tando	57	180	80	194	439	609	13
las	84	180	94	194	439	609	13
instancias	98	180	137	194	439	609	13
formativas	141	180	183	194	439	609	13
que	187	180	202	194	439	609	13
complementan	206	180	266	194	439	609	13
la	270	180	277	194	439	609	13
tarea	281	180	300	194	439	609	13
de	304	180	314	194	439	609	13
gestión,	317	180	349	194	439	609	13
o	353	180	358	194	439	609	13
el	362	180	369	194	439	609	13
apoyo	57	193	81	207	439	609	13
en	83	193	93	207	439	609	13
un	96	193	107	207	439	609	13
instrumento	109	193	159	207	439	609	13
de	162	193	171	207	439	609	13
evaluación	174	193	217	207	439	609	13
de	219	193	229	207	439	609	13
la	231	193	238	207	439	609	13
gestión.	241	193	272	207	439	609	13
La	71	206	81	220	439	609	13
evaluación	84	206	127	220	439	609	13
del	130	206	142	220	439	609	13
liderazgo	146	206	182	220	439	609	13
utilizando	185	206	226	220	439	609	13
el	229	206	236	220	439	609	13
instrumento	239	206	289	220	439	609	13
VAL-ED	293	206	329	220	439	609	13
inicia	332	206	354	220	439	609	13
un	358	206	368	220	439	609	13
cambio	57	219	86	233	439	609	13
positivo	90	219	122	233	439	609	13
en	126	219	136	233	439	609	13
el	140	219	146	233	439	609	13
centro	150	219	176	233	439	609	13
que	180	219	194	233	439	609	13
lleva	198	219	216	233	439	609	13
a	220	219	224	233	439	609	13
mejores	228	219	259	233	439	609	13
niveles	263	219	290	233	439	609	13
de	294	219	303	233	439	609	13
desempeño	307	219	353	233	439	609	13
del	356	219	369	233	439	609	13
alumnado.	57	232	100	246	439	609	13
VAL-ED	103	232	139	246	439	609	13
es	142	232	150	246	439	609	13
una	153	232	168	246	439	609	13
herramienta	171	232	220	246	439	609	13
para	223	232	240	246	439	609	13
apuntalar	243	232	281	246	439	609	13
la	284	232	291	246	439	609	13
gestión	294	232	323	246	439	609	13
a	326	232	330	246	439	609	13
través	333	232	356	246	439	609	13
de	359	232	368	246	439	609	13
un	57	245	68	259	439	609	13
análisis	70	245	99	259	439	609	13
y	102	245	107	259	439	609	13
una	109	245	124	259	439	609	13
reflexión	127	245	162	259	439	609	13
sobre	165	245	186	259	439	609	13
la	189	245	196	259	439	609	13
práctica	199	245	230	259	439	609	13
cotidiana,	233	245	273	259	439	609	13
que	276	245	291	259	439	609	13
permite	293	245	325	259	439	609	13
identificar	327	245	369	259	439	609	13
áreas	57	258	76	272	439	609	13
de	79	258	89	272	439	609	13
la	91	258	98	272	439	609	13
gestión	101	258	130	272	439	609	13
que	133	258	148	272	439	609	13
necesitan	151	258	188	272	439	609	13
un	191	258	202	272	439	609	13
plan	205	258	222	272	439	609	13
de	225	258	235	272	439	609	13
trabajo	238	258	266	272	439	609	13
con	269	258	284	272	439	609	13
objetivos	286	258	323	272	439	609	13
de	325	258	335	272	439	609	13
mejora.	338	258	368	272	439	609	13
De	57	271	69	285	439	609	13
acuerdo	72	271	104	285	439	609	13
a	107	271	112	285	439	609	13
los	115	271	126	285	439	609	13
resultados	129	271	169	285	439	609	13
obtenidos	173	271	212	285	439	609	13
en	216	271	225	285	439	609	13
la	229	271	235	285	439	609	13
evaluación	239	271	281	285	439	609	13
se	285	271	292	285	439	609	13
diseña	295	271	321	285	439	609	13
un	324	271	335	285	439	609	13
plan	338	271	356	285	439	609	13
de	359	271	369	285	439	609	13
mejora	57	284	85	298	439	609	13
de	88	284	98	298	439	609	13
la	101	284	108	298	439	609	13
gestión	111	284	140	298	439	609	13
desde	144	284	166	298	439	609	13
un	169	284	180	298	439	609	13
enfoque	184	284	216	298	439	609	13
de	220	284	229	298	439	609	13
educación	233	284	274	298	439	609	13
centrada	277	284	311	298	439	609	13
en	315	284	325	298	439	609	13
los	328	284	339	298	439	609	13
apren-	343	284	369	298	439	609	13
dizajes.	57	297	86	311	439	609	13
De	90	297	102	311	439	609	13
esta	106	297	121	311	439	609	13
manera	125	297	155	311	439	609	13
se	159	297	167	311	439	609	13
logra	171	297	191	311	439	609	13
coherencia	195	297	238	311	439	609	13
entre	242	297	263	311	439	609	13
una	267	297	282	311	439	609	13
visión	286	297	310	311	439	609	13
de	314	297	324	311	439	609	13
educación	328	297	368	311	439	609	13
centrada	57	310	91	324	439	609	13
en	94	310	103	324	439	609	13
los	106	310	117	324	439	609	13
aprendizajes	120	310	169	324	439	609	13
y	171	310	176	324	439	609	13
las	179	310	189	324	439	609	13
prácticas	192	310	227	324	439	609	13
de	229	310	239	324	439	609	13
gestión,	241	310	273	324	439	609	13
concretas	275	310	313	324	439	609	13
y	315	310	320	324	439	609	13
cotidianas.	323	310	366	324	439	609	13
El	71	323	79	337	439	609	13
VAL-ED	84	323	120	337	439	609	13
cumple	124	323	154	337	439	609	13
la	158	323	165	337	439	609	13
función	170	323	201	337	439	609	13
de	205	323	215	337	439	609	13
la	219	323	226	337	439	609	13
evaluación	230	323	273	337	439	609	13
de	277	323	287	337	439	609	13
la	291	323	298	337	439	609	13
gestión	302	323	331	337	439	609	13
desde	335	323	357	337	439	609	13
el	362	323	369	337	439	609	13
enfoque	57	336	89	350	439	609	13
de	93	336	102	350	439	609	13
educación	105	336	146	350	439	609	13
centrada	149	336	184	350	439	609	13
en	187	336	197	350	439	609	13
los	200	336	211	350	439	609	13
aprendizajes,	214	336	266	350	439	609	13
con	269	336	284	350	439	609	13
lo	287	336	295	350	439	609	13
cual	298	336	315	350	439	609	13
el	318	336	325	350	439	609	13
foco	328	336	346	350	439	609	13
de	349	336	358	350	439	609	13
la	362	336	369	350	439	609	13
reflexión	57	349	92	363	439	609	13
se	94	349	101	363	439	609	13
hace	104	349	122	363	439	609	13
concretamente	124	349	183	363	439	609	13
sobre	185	349	207	363	439	609	13
las	209	349	219	363	439	609	13
prácticas	221	349	256	363	439	609	13
relevantes	258	349	298	363	439	609	13
para	300	349	317	363	439	609	13
un	319	349	330	363	439	609	13
liderazgo	332	349	368	363	439	609	13
efectivo.	57	362	90	376	439	609	13
La	93	362	103	376	439	609	13
incorporación	105	362	162	376	439	609	13
del	164	362	176	376	439	609	13
VAL-ED	178	362	215	376	439	609	13
al	217	362	224	376	439	609	13
quehacer	226	362	263	376	439	609	13
de	265	362	275	376	439	609	13
la	277	362	284	376	439	609	13
gestión	286	362	315	376	439	609	13
es	317	362	325	376	439	609	13
un	327	362	338	376	439	609	13
desafío	341	362	369	376	439	609	13
que	57	375	71	389	439	609	13
requiere	74	375	107	389	439	609	13
tiempo	110	375	138	389	439	609	13
y	141	375	146	389	439	609	13
atención.	149	375	186	389	439	609	13
Es	189	375	198	389	439	609	13
necesario	201	375	238	389	439	609	13
tomarse	241	375	273	389	439	609	13
el	275	375	282	389	439	609	13
tiempo	285	375	314	389	439	609	13
para	317	375	334	389	439	609	13
conocer	337	375	368	389	439	609	13
los	57	388	68	402	439	609	13
objetivos	72	388	108	402	439	609	13
y	112	388	117	402	439	609	13
el	121	388	128	402	439	609	13
procedimiento	132	388	191	402	439	609	13
de	195	388	205	402	439	609	13
la	209	388	216	402	439	609	13
evaluación,	220	388	265	402	439	609	13
de	269	388	279	402	439	609	13
manera	283	388	313	402	439	609	13
que	317	388	332	402	439	609	13
tanto	336	388	358	402	439	609	13
la	362	388	369	402	439	609	13
dirección	57	401	94	415	439	609	13
del	97	401	109	415	439	609	13
centro	113	401	138	415	439	609	13
educativo	142	401	180	415	439	609	13
como	184	401	206	415	439	609	13
los	210	401	221	415	439	609	13
docentes	224	401	259	415	439	609	13
y	262	401	267	415	439	609	13
los	270	401	281	415	439	609	13
supervisores	285	401	333	415	439	609	13
deberán	336	401	369	415	439	609	13
prever	57	414	82	428	439	609	13
instancias	85	414	124	428	439	609	13
de	127	414	137	428	439	609	13
familiarización	140	414	200	428	439	609	13
con	203	414	218	428	439	609	13
el	221	414	228	428	439	609	13
VAL-ED,	231	414	270	428	439	609	13
con	274	414	288	428	439	609	13
su	292	414	300	428	439	609	13
vocabulario	304	414	351	428	439	609	13
y	354	414	358	428	439	609	13
el	362	414	369	428	439	609	13
alcance	57	427	86	440	439	609	13
de	88	427	98	440	439	609	13
sus	101	427	113	440	439	609	13
conceptos.	115	427	158	440	439	609	13
El	71	440	79	453	439	609	13
centro	83	440	109	453	439	609	13
educativo	112	440	151	453	439	609	13
que	155	440	169	453	439	609	13
cuenta	173	440	200	453	439	609	13
con	203	440	218	453	439	609	13
un	221	440	232	453	439	609	13
plan	236	440	254	453	439	609	13
de	257	440	267	453	439	609	13
evaluación	270	440	313	453	439	609	13
de	316	440	326	453	439	609	13
la	329	440	336	453	439	609	13
gestión	340	440	369	453	439	609	13
puede	57	453	81	466	439	609	13
incorporar	86	453	128	466	439	609	13
al	133	453	140	466	439	609	13
VAL-ED	144	453	180	466	439	609	13
como	185	453	207	466	439	609	13
un	212	453	223	466	439	609	13
instrumento	227	453	277	466	439	609	13
para	282	453	299	466	439	609	13
la	304	453	311	466	439	609	13
mejora	315	453	343	466	439	609	13
de	348	453	357	466	439	609	13
la	362	453	368	466	439	609	13
práctica	57	466	88	479	439	609	13
y	92	466	97	479	439	609	13
no	100	466	111	479	439	609	13
tiene	115	466	134	479	439	609	13
un	138	466	149	479	439	609	13
carácter	153	466	184	479	439	609	13
normativo	188	466	230	479	439	609	13
o	234	466	239	479	439	609	13
punitivo,	242	466	279	479	439	609	13
por	283	466	297	479	439	609	13
lo	301	466	309	479	439	609	13
cual	312	466	329	479	439	609	13
se	332	466	340	479	439	609	13
utiliza	344	466	368	479	439	609	13
con	57	479	72	492	439	609	13
honestidad	75	479	119	492	439	609	13
profesional	123	479	167	492	439	609	13
y	171	479	175	492	439	609	13
apertura	179	479	212	492	439	609	13
personal.	216	479	252	492	439	609	13
De	256	479	268	492	439	609	13
esta	271	479	286	492	439	609	13
manera	290	479	320	492	439	609	13
la	323	479	330	492	439	609	13
reflexión	333	479	368	492	439	609	13
y	57	492	61	505	439	609	13
el	65	492	71	505	439	609	13
cambio	75	492	104	505	439	609	13
sobre	108	492	129	505	439	609	13
una	132	492	148	505	439	609	13
práctica	151	492	182	505	439	609	13
que	186	492	201	505	439	609	13
parece	204	492	229	505	439	609	13
inabarcable	233	492	278	505	439	609	13
al	282	492	289	505	439	609	13
principio	292	492	329	505	439	609	13
se	332	492	340	505	439	609	13
vuelve	343	492	369	505	439	609	13
posible,	57	505	88	518	439	609	13
enriqueciendo	92	505	149	518	439	609	13
la	154	505	160	518	439	609	13
gestión	164	505	193	518	439	609	13
desde	197	505	220	518	439	609	13
el	224	505	230	518	439	609	13
momento	234	505	274	518	439	609	13
en	278	505	288	518	439	609	13
que	292	505	307	518	439	609	13
se	311	505	318	518	439	609	13
comienza	322	505	360	518	439	609	13
a	364	505	369	518	439	609	13
utilizar	57	518	85	531	439	609	13
hasta	88	518	108	531	439	609	13
el	111	518	117	531	439	609	13
análisis	120	518	149	531	439	609	13
de	151	518	161	531	439	609	13
los	164	518	175	531	439	609	13
resultados.	177	518	220	531	439	609	13
El	71	531	79	544	439	609	13
centro	83	531	108	544	439	609	13
educativo	112	531	151	544	439	609	13
incorpora	154	531	193	544	439	609	13
el	196	531	203	544	439	609	13
VAL-ED	206	531	243	544	439	609	13
en	246	531	256	544	439	609	13
la	259	531	266	544	439	609	13
evaluación	269	531	312	544	439	609	13
de	315	531	324	544	439	609	13
su	328	531	336	544	439	609	13
gestión	340	531	369	544	439	609	13
previendo	57	544	97	557	439	609	13
y	100	544	104	557	439	609	13
facilitando	107	544	150	557	439	609	13
las	152	544	163	557	439	609	13
siguientes	165	544	204	557	439	609	13
actividades:	207	544	254	557	439	609	13
Educación	156	574	189	584	439	609	13
Vol.	191	574	204	585	439	609	13
XXV,	206	574	224	585	439	609	13
N°	226	574	235	585	439	609	13
49,	237	574	248	585	439	609	13
septiembre	250	574	286	585	439	609	13
2016	288	574	305	585	439	609	13
/	307	574	310	585	439	609	13
ISSN	312	574	330	585	439	609	13
1019-9403	332	574	369	585	439	609	13
133	395	547	410	558	439	609	13
Marcos	71	27	95	38	439	609	14
Sarasola	97	27	123	38	439	609	14
Bonetti	125	27	150	38	439	609	14
y	152	27	156	38	439	609	14
Carolina	158	27	186	38	439	609	14
da	188	27	196	38	439	609	14
Costa	198	27	217	38	439	609	14
–	71	55	76	68	439	609	14
Presentación	85	55	136	68	439	609	14
del	139	55	151	68	439	609	14
VAL-ED	154	55	190	68	439	609	14
en	193	55	203	68	439	609	14
el	206	55	212	68	439	609	14
centro	215	55	241	68	439	609	14
educativo.	244	55	285	68	439	609	14
Incluyendo	288	55	334	68	439	609	14
una	337	55	352	68	439	609	14
instan-	355	55	383	68	439	609	14
cia	85	68	96	81	439	609	14
de	100	68	109	81	439	609	14
preguntas	113	68	152	81	439	609	14
y	155	68	160	81	439	609	14
respuestas	163	68	203	81	439	609	14
sobre	207	68	228	81	439	609	14
los	231	68	242	81	439	609	14
ítems	246	68	268	81	439	609	14
con	271	68	286	81	439	609	14
el	289	68	296	81	439	609	14
fin	299	68	310	81	439	609	14
de	314	68	323	81	439	609	14
familiarizar	327	68	372	81	439	609	14
al	376	68	383	81	439	609	14
personal	85	81	119	94	439	609	14
docente,	121	81	155	94	439	609	14
al	158	81	164	94	439	609	14
director	167	81	198	94	439	609	14
y	201	81	205	94	439	609	14
al	207	81	214	94	439	609	14
supervisor	216	81	258	94	439	609	14
del	260	81	272	94	439	609	14
director,	274	81	308	94	439	609	14
con	310	81	325	94	439	609	14
el	327	81	334	94	439	609	14
vocabulario	336	81	383	94	439	609	14
y	85	94	90	107	439	609	14
los	92	94	103	107	439	609	14
conceptos	106	94	146	107	439	609	14
del	149	94	161	107	439	609	14
instrumento.	164	94	216	107	439	609	14
–	71	112	76	126	439	609	14
Sesión	85	112	111	126	439	609	14
para	115	112	132	126	439	609	14
completar	137	112	177	126	439	609	14
el	181	112	188	126	439	609	14
cuestionario.	192	112	244	126	439	609	14
El	248	112	257	126	439	609	14
cuestionario	261	112	310	126	439	609	14
VAL-ED	314	112	350	126	439	609	14
fue	355	112	367	126	439	609	14
di-	371	112	383	126	439	609	14
señado	85	125	113	139	439	609	14
para	116	125	133	139	439	609	14
ser	137	125	148	139	439	609	14
respondido	151	125	197	139	439	609	14
por	200	125	214	139	439	609	14
tres	217	125	232	139	439	609	14
grupos	235	125	262	139	439	609	14
de	266	125	275	139	439	609	14
personas:	279	125	316	139	439	609	14
por	319	125	333	139	439	609	14
un	337	125	348	139	439	609	14
lado	351	125	368	139	439	609	14
los	372	125	383	139	439	609	14
docentes	85	138	120	152	439	609	14
que	124	138	138	152	439	609	14
trabajan	142	138	175	152	439	609	14
en	178	138	188	152	439	609	14
el	192	138	198	152	439	609	14
centro,	202	138	230	152	439	609	14
por	234	138	248	152	439	609	14
otro	251	138	268	152	439	609	14
lado	272	138	289	152	439	609	14
por	293	138	307	152	439	609	14
el	310	138	317	152	439	609	14
propio	321	138	347	152	439	609	14
director	351	138	383	152	439	609	14
que	85	151	100	165	439	609	14
realiza	102	151	127	165	439	609	14
una	130	151	145	165	439	609	14
autoevaluación,	147	151	211	165	439	609	14
y	213	151	218	165	439	609	14
finalmente	220	151	263	165	439	609	14
por	266	151	279	165	439	609	14
el	282	151	289	165	439	609	14
supervisor	291	151	332	165	439	609	14
del	335	151	347	165	439	609	14
director.	349	151	383	165	439	609	14
La	85	164	95	178	439	609	14
instancia	98	164	134	178	439	609	14
de	137	164	146	178	439	609	14
aplicación	150	164	190	178	439	609	14
del	193	164	206	178	439	609	14
instrumento	209	164	259	178	439	609	14
será	262	164	277	178	439	609	14
cerca	280	164	300	178	439	609	14
de	303	164	313	178	439	609	14
la	316	164	323	178	439	609	14
mitad	326	164	350	178	439	609	14
del	353	164	365	178	439	609	14
año	368	164	383	178	439	609	14
escolar	85	177	112	191	439	609	14
cuando	116	177	145	191	439	609	14
todos	149	177	171	191	439	609	14
los	174	177	185	191	439	609	14
docentes	189	177	224	191	439	609	14
están	227	177	248	191	439	609	14
familiarizados	251	177	307	191	439	609	14
con	310	177	325	191	439	609	14
la	328	177	335	191	439	609	14
gestión	338	177	367	191	439	609	14
del	371	177	383	191	439	609	14
director.	85	190	119	204	439	609	14
Está	123	190	140	204	439	609	14
previsto	144	190	175	204	439	609	14
que	179	190	194	204	439	609	14
completar	198	190	239	204	439	609	14
el	243	190	249	204	439	609	14
cuestionario	253	190	303	204	439	609	14
tome	307	190	327	204	439	609	14
alrededor	331	190	369	204	439	609	14
de	373	190	383	204	439	609	14
una	85	203	100	217	439	609	14
hora	102	203	121	217	439	609	14
si	123	203	129	217	439	609	14
las	131	203	141	217	439	609	14
personas	143	203	178	217	439	609	14
han	180	203	195	217	439	609	14
tenido	197	203	223	217	439	609	14
oportunidad	225	203	276	217	439	609	14
de	278	203	288	217	439	609	14
conocer	290	203	322	217	439	609	14
el	324	203	330	217	439	609	14
instrumento	333	203	383	217	439	609	14
y	85	216	90	230	439	609	14
aclarar	92	216	119	230	439	609	14
sus	121	216	134	230	439	609	14
dudas.	136	216	162	230	439	609	14
–	71	235	76	248	439	609	14
Periodo	85	235	116	248	439	609	14
de	119	235	128	248	439	609	14
análisis	131	235	159	248	439	609	14
de	162	235	171	248	439	609	14
los	174	235	185	248	439	609	14
resultados.	188	235	230	248	439	609	14
Se	233	235	242	248	439	609	14
procesan	245	235	280	248	439	609	14
todas	282	235	304	248	439	609	14
las	306	235	317	248	439	609	14
respuestas	319	235	359	248	439	609	14
obte-	362	235	383	248	439	609	14
nidas	85	248	106	261	439	609	14
y	108	248	113	261	439	609	14
se	115	248	123	261	439	609	14
organiza	125	248	159	261	439	609	14
la	161	248	168	261	439	609	14
información	170	248	220	261	439	609	14
de	222	248	232	261	439	609	14
acuerdo	234	248	266	261	439	609	14
a	268	248	272	261	439	609	14
las	275	248	285	261	439	609	14
escalas	287	248	313	261	439	609	14
de	315	248	325	261	439	609	14
efectividad	327	248	371	261	439	609	14
en	373	248	383	261	439	609	14
liderazgo	85	261	121	274	439	609	14
centrado	123	261	159	274	439	609	14
en	161	261	170	274	439	609	14
los	172	261	184	274	439	609	14
aprendizajes	186	261	235	274	439	609	14
manejadas	237	261	279	274	439	609	14
en	281	261	291	274	439	609	14
el	293	261	299	274	439	609	14
diseño	301	261	328	274	439	609	14
del	330	261	342	274	439	609	14
VAL-ED.	344	261	383	274	439	609	14
–	71	280	76	293	439	609	14
Presentación	85	280	136	293	439	609	14
de	138	280	148	293	439	609	14
los	150	280	161	293	439	609	14
resultados	164	280	204	293	439	609	14
en	206	280	216	293	439	609	14
el	218	280	225	293	439	609	14
contexto	227	280	262	293	439	609	14
del	264	280	276	293	439	609	14
centro.	279	280	307	293	439	609	14
Una	309	280	326	293	439	609	14
vez	329	280	341	293	439	609	14
finalizado	344	280	383	293	439	609	14
el	85	293	92	306	439	609	14
análisis,	95	293	126	306	439	609	14
se	129	293	137	306	439	609	14
organiza	140	293	173	306	439	609	14
una	176	293	191	306	439	609	14
instancia	194	293	230	306	439	609	14
de	233	293	243	306	439	609	14
devolución	245	293	290	306	439	609	14
al	293	293	300	306	439	609	14
centro	303	293	328	306	439	609	14
educativo	331	293	370	306	439	609	14
en	373	293	383	306	439	609	14
la	85	306	92	319	439	609	14
que	95	306	109	319	439	609	14
se	112	306	120	319	439	609	14
orienta	122	306	151	319	439	609	14
al	154	306	160	319	439	609	14
equipo	163	306	191	319	439	609	14
de	194	306	203	319	439	609	14
trabajo	206	306	234	319	439	609	14
sobre	237	306	258	319	439	609	14
el	261	306	268	319	439	609	14
significado	270	306	314	319	439	609	14
de	316	306	326	319	439	609	14
los	329	306	340	319	439	609	14
resultados	342	306	383	319	439	609	14
obtenidos	85	319	125	332	439	609	14
y	127	319	132	332	439	609	14
las	135	319	145	332	439	609	14
posibles	148	319	179	332	439	609	14
acciones	182	319	216	332	439	609	14
a	218	319	222	332	439	609	14
tomar	225	319	249	332	439	609	14
a	252	319	256	332	439	609	14
partir	259	319	281	332	439	609	14
de	284	319	294	332	439	609	14
ellos.	296	319	317	332	439	609	14
–	71	337	76	351	439	609	14
Plan	85	337	103	351	439	609	14
de	106	337	116	351	439	609	14
apoyo	119	337	143	351	439	609	14
a	146	337	150	351	439	609	14
la	153	337	160	351	439	609	14
mejora.	163	337	194	351	439	609	14
De	197	337	209	351	439	609	14
acuerdo	212	337	244	351	439	609	14
a	247	337	251	351	439	609	14
los	254	337	265	351	439	609	14
resultados	268	337	308	351	439	609	14
del	311	337	323	351	439	609	14
VAL-ED	326	337	363	351	439	609	14
y	366	337	370	351	439	609	14
de	373	337	383	351	439	609	14
acuerdo	85	350	117	364	439	609	14
al	120	350	126	364	439	609	14
análisis	129	350	158	364	439	609	14
contextual	161	350	203	364	439	609	14
de	206	350	215	364	439	609	14
esos	218	350	234	364	439	609	14
resultados	237	350	277	364	439	609	14
en	280	350	290	364	439	609	14
el	292	350	299	364	439	609	14
marco	302	350	327	364	439	609	14
de	330	350	339	364	439	609	14
las	342	350	352	364	439	609	14
necesi-	355	350	383	364	439	609	14
dades	85	363	108	377	439	609	14
y	110	363	115	377	439	609	14
posibilidades	118	363	170	377	439	609	14
específicas	173	363	214	377	439	609	14
del	217	363	229	377	439	609	14
centro	232	363	257	377	439	609	14
educativo,	260	363	302	377	439	609	14
se	304	363	312	377	439	609	14
organiza	315	363	349	377	439	609	14
un	351	363	362	377	439	609	14
plan	365	363	383	377	439	609	14
de	85	376	95	390	439	609	14
mejora	97	376	125	390	439	609	14
de	128	376	138	390	439	609	14
la	141	376	148	390	439	609	14
gestión.	150	376	182	390	439	609	14
El	185	376	193	390	439	609	14
plan	196	376	214	390	439	609	14
de	217	376	226	390	439	609	14
mejora	229	376	257	390	439	609	14
es	260	376	268	390	439	609	14
una	271	376	286	390	439	609	14
manera	289	376	318	390	439	609	14
concreta	321	376	355	390	439	609	14
de	358	376	368	390	439	609	14
or-	371	376	383	390	439	609	14
denar	85	389	108	403	439	609	14
y	110	389	115	403	439	609	14
priorizar	118	389	152	403	439	609	14
las	155	389	165	403	439	609	14
necesidades	168	389	214	403	439	609	14
de	217	389	227	403	439	609	14
la	229	389	236	403	439	609	14
gestión	239	389	268	403	439	609	14
apoyándose	270	389	317	403	439	609	14
en	320	389	330	403	439	609	14
las	332	389	342	403	439	609	14
fortalezas	345	389	383	403	439	609	14
ya	85	402	94	416	439	609	14
existentes.	97	402	138	416	439	609	14
3.	71	432	79	445	439	609	14
Conclusión	82	432	139	445	439	609	14
134	29	547	44	558	439	609	14
El	71	454	79	467	439	609	14
VAL-ED	82	454	118	467	439	609	14
prioriza	121	454	152	467	439	609	14
la	154	454	161	467	439	609	14
evaluación	163	454	206	467	439	609	14
de	209	454	218	467	439	609	14
la	221	454	227	467	439	609	14
gestión	230	454	259	467	439	609	14
desde	261	454	283	467	439	609	14
un	286	454	297	467	439	609	14
enfoque	299	454	332	467	439	609	14
de	334	454	344	467	439	609	14
liderazgo	346	454	383	467	439	609	14
centrado	71	467	106	480	439	609	14
en	110	467	120	480	439	609	14
los	124	467	135	480	439	609	14
aprendizajes	139	467	188	480	439	609	14
a	193	467	197	480	439	609	14
través	201	467	224	480	439	609	14
de	228	467	238	480	439	609	14
seis	242	467	255	480	439	609	14
procesos	259	467	294	480	439	609	14
claves	298	467	321	480	439	609	14
y	325	467	329	480	439	609	14
seis	334	467	347	480	439	609	14
compo-	351	467	383	480	439	609	14
nentes	71	480	97	493	439	609	14
básicos	100	480	128	493	439	609	14
apuntando	131	480	175	493	439	609	14
a	178	480	182	493	439	609	14
la	185	480	192	493	439	609	14
mejora.	195	480	226	493	439	609	14
La	229	480	239	493	439	609	14
traducción	242	480	285	493	439	609	14
del	288	480	300	493	439	609	14
VAL-ED	303	480	340	493	439	609	14
al	343	480	349	493	439	609	14
español	352	480	383	493	439	609	14
y	71	493	75	506	439	609	14
la	80	493	87	506	439	609	14
adaptación	92	493	136	506	439	609	14
del	140	493	152	506	439	609	14
instrumento	157	493	207	506	439	609	14
realizadas	212	493	250	506	439	609	14
en	255	493	264	506	439	609	14
la	269	493	276	506	439	609	14
Universidad	280	493	329	506	439	609	14
de	334	493	343	506	439	609	14
Granada	348	493	383	506	439	609	14
(­Bolívar,	71	506	105	519	439	609	14
Caballero,	108	506	149	519	439	609	14
López	151	506	176	519	439	609	14
&	178	506	187	519	439	609	14
Pérez	189	506	210	519	439	609	14
García,	212	506	242	519	439	609	14
2012;	244	506	268	519	439	609	14
Bolívar,	270	506	301	519	439	609	14
López,	303	506	330	519	439	609	14
Pérez	333	506	354	519	439	609	14
García	356	506	383	519	439	609	14
&	71	519	79	532	439	609	14
García,	83	519	112	532	439	609	14
2012),	115	519	142	532	439	609	14
posibilita	146	519	183	532	439	609	14
su	186	519	195	532	439	609	14
aplicación	199	519	239	532	439	609	14
en	243	519	252	532	439	609	14
países	256	519	279	532	439	609	14
de	282	519	292	532	439	609	14
habla	295	519	317	532	439	609	14
hispana.	320	519	354	532	439	609	14
Ha	357	519	370	532	439	609	14
de	373	519	383	532	439	609	14
advertirse,	71	532	112	545	439	609	14
sin	115	532	127	545	439	609	14
embargo,	130	532	167	545	439	609	14
que	170	532	185	545	439	609	14
la	188	532	195	545	439	609	14
adaptación	197	532	242	545	439	609	14
intercultural	244	532	294	545	439	609	14
es	297	532	305	545	439	609	14
necesaria,	308	532	346	545	439	609	14
si	349	532	355	545	439	609	14
el	358	532	365	545	439	609	14
ins-	368	532	383	545	439	609	14
trumento	71	545	109	558	439	609	14
se	113	545	120	558	439	609	14
quiere	123	545	148	558	439	609	14
aplicar	152	545	179	558	439	609	14
a	182	545	186	558	439	609	14
una	189	545	205	558	439	609	14
población	208	545	248	558	439	609	14
objetivo	251	545	284	558	439	609	14
culturalmente	287	545	344	558	439	609	14
diferente	347	545	383	558	439	609	14
Educación	71	574	103	584	439	609	14
Vol.	105	574	119	585	439	609	14
XXV,	121	574	139	585	439	609	14
N°	141	574	150	585	439	609	14
49,	152	574	163	585	439	609	14
septiembre	165	574	200	585	439	609	14
2016	203	574	220	585	439	609	14
/	222	574	224	585	439	609	14
ISSN	227	574	244	585	439	609	14
1019-9403	247	574	283	585	439	609	14
Validación	49	27	83	38	439	609	15
del	86	27	95	38	439	609	15
VAL-E.	97	27	122	38	439	609	15
Evaluando	124	27	158	38	439	609	15
el	160	27	166	38	439	609	15
liderazgo	168	27	197	38	439	609	15
educativo	199	27	230	38	439	609	15
centrado	232	27	260	38	439	609	15
en	262	27	270	38	439	609	15
los	272	27	281	38	439	609	15
aprendizajes	283	27	322	38	439	609	15
del	324	27	334	38	439	609	15
alumnado	336	27	369	38	439	609	15
a	57	55	61	68	439	609	15
la	64	55	71	68	439	609	15
de	74	55	83	68	439	609	15
la	86	55	93	68	439	609	15
versión	96	55	125	68	439	609	15
original.	128	55	162	68	439	609	15
Esto,	165	55	185	68	439	609	15
seguramente,	188	55	241	68	439	609	15
podrá	244	55	268	68	439	609	15
requerir	271	55	303	68	439	609	15
la	306	55	313	68	439	609	15
modificación	316	55	368	68	439	609	15
o	57	68	62	81	439	609	15
eliminación	65	68	113	81	439	609	15
de	116	68	125	81	439	609	15
elementos	128	68	169	81	439	609	15
de	172	68	181	81	439	609	15
la	185	68	191	81	439	609	15
escala	195	68	217	81	439	609	15
o	220	68	226	81	439	609	15
cuestionario	229	68	278	81	439	609	15
original.	281	68	315	81	439	609	15
Por	318	68	332	81	439	609	15
tanto,	335	68	359	81	439	609	15
la	362	68	368	81	439	609	15
traducción	57	81	100	94	439	609	15
es	103	81	110	94	439	609	15
solamente	113	81	154	94	439	609	15
el	156	81	163	94	439	609	15
primer	166	81	193	94	439	609	15
paso	196	81	214	94	439	609	15
en	216	81	226	94	439	609	15
el	229	81	235	94	439	609	15
proceso	238	81	269	94	439	609	15
de	271	81	281	94	439	609	15
adaptación.	283	81	330	94	439	609	15
La	71	94	81	107	439	609	15
incorporación	87	94	143	107	439	609	15
del	149	94	161	107	439	609	15
VAL-ED	167	94	203	107	439	609	15
como	209	94	231	107	439	609	15
instrumento	237	94	287	107	439	609	15
de	293	94	302	107	439	609	15
evaluación	308	94	351	107	439	609	15
del	356	94	369	107	439	609	15
liderazgo	57	107	93	120	439	609	15
centrado	97	107	133	120	439	609	15
en	137	107	147	120	439	609	15
los	151	107	162	120	439	609	15
aprendizajes,	167	107	218	120	439	609	15
implica	223	107	253	120	439	609	15
una	257	107	272	120	439	609	15
disposición	277	107	322	120	439	609	15
del	326	107	339	120	439	609	15
centro	343	107	369	120	439	609	15
educativo	57	120	96	133	439	609	15
para	99	120	116	133	439	609	15
completar	120	120	160	133	439	609	15
un	164	120	175	133	439	609	15
proceso	178	120	209	133	439	609	15
de	213	120	222	133	439	609	15
evaluación	226	120	268	133	439	609	15
y	272	120	276	133	439	609	15
mejora	280	120	308	133	439	609	15
que	311	120	326	133	439	609	15
supone	329	120	358	133	439	609	15
el	362	120	369	133	439	609	15
desarrollo	57	133	96	146	439	609	15
de	98	133	108	146	439	609	15
otras	110	133	130	146	439	609	15
acciones.	132	133	168	146	439	609	15
La	171	133	181	146	439	609	15
aplicación	183	133	224	146	439	609	15
del	226	133	238	146	439	609	15
cuestionario	241	133	290	146	439	609	15
se	292	133	300	146	439	609	15
formula	302	133	334	146	439	609	15
como	337	133	359	146	439	609	15
la	362	133	369	146	439	609	15
primera	57	146	88	159	439	609	15
de	91	146	100	159	439	609	15
ellas,	103	146	122	159	439	609	15
de	125	146	134	159	439	609	15
tal	136	146	146	159	439	609	15
suerte	149	146	173	159	439	609	15
que	175	146	190	159	439	609	15
permita	192	146	224	159	439	609	15
detectar	226	146	258	159	439	609	15
prácticas	260	146	295	159	439	609	15
cuyo	298	146	317	159	439	609	15
efecto	319	146	343	159	439	609	15
en	345	146	355	159	439	609	15
los	357	146	369	159	439	609	15
aprendizajes	57	159	106	172	439	609	15
se	108	159	116	172	439	609	15
pueda	119	159	143	172	439	609	15
evidenciar	146	159	187	172	439	609	15
(Bolívar	189	159	222	172	439	609	15
Botía,	224	159	248	172	439	609	15
2014).	251	159	278	172	439	609	15
4.	57	188	65	201	439	609	15
Referencias	68	188	126	201	439	609	15
bibliográficas	129	188	199	201	439	609	15
Aristimuño,	57	210	103	222	439	609	15
A.	106	210	115	222	439	609	15
&	118	210	126	222	439	609	15
Lasida,	130	210	157	222	439	609	15
J.	160	210	166	222	439	609	15
(2003).	169	210	198	222	439	609	15
Políticas	201	210	233	222	439	609	15
y	236	210	240	222	439	609	15
estrategias	243	210	282	222	439	609	15
para	285	210	302	222	439	609	15
el	305	210	311	222	439	609	15
mejoramiento	314	210	369	222	439	609	15
de	85	222	94	234	439	609	15
las	97	222	107	234	439	609	15
oportunidades	110	222	166	234	439	609	15
de	169	222	178	234	439	609	15
los	181	222	192	234	439	609	15
jóvenes.	195	222	225	234	439	609	15
Estudio	228	222	256	234	439	609	15
sobre	259	222	277	234	439	609	15
la	280	222	287	234	439	609	15
educación	290	222	326	234	439	609	15
secundaria	329	222	369	234	439	609	15
en	85	234	94	246	439	609	15
Uruguay.	96	234	130	246	439	609	15
París:	133	234	153	246	439	609	15
IIPE-UNESCO.	156	234	220	246	439	609	15
Barr,	57	248	75	261	439	609	15
R.	78	248	87	261	439	609	15
D.	90	248	100	261	439	609	15
&	103	248	111	261	439	609	15
Parrett,	114	248	142	261	439	609	15
W.	145	248	155	261	439	609	15
H.	158	248	169	261	439	609	15
(2007).	172	248	200	261	439	609	15
The	203	248	217	261	439	609	15
kids	219	248	234	261	439	609	15
left	237	248	248	261	439	609	15
behind:	251	248	279	261	439	609	15
Catching	282	248	315	261	439	609	15
up	318	248	327	261	439	609	15
the	330	248	341	261	439	609	15
under-	344	248	368	261	439	609	15
achieving	85	260	120	273	439	609	15
children	122	260	152	273	439	609	15
of	155	260	161	273	439	609	15
poverty.	164	260	192	273	439	609	15
Bloomington,	195	260	249	273	439	609	15
IN:	251	260	265	273	439	609	15
Solution	267	260	300	273	439	609	15
Tree	302	260	319	273	439	609	15
Press.	321	260	343	273	439	609	15
Bogotch,	57	275	92	288	439	609	15
I.	94	275	100	288	439	609	15
(2008).	102	275	131	288	439	609	15
Social	133	275	156	288	439	609	15
justice	158	275	182	288	439	609	15
as	185	275	192	288	439	609	15
an	194	275	203	288	439	609	15
educational	206	275	250	288	439	609	15
construct.	252	275	291	288	439	609	15
En	293	275	304	288	439	609	15
F.	306	275	313	288	439	609	15
B.	315	275	323	288	439	609	15
I.	325	275	331	288	439	609	15
Bogotch,	334	275	369	288	439	609	15
J.	85	287	91	300	439	609	15
Blount,	93	287	123	300	439	609	15
J.	125	287	131	300	439	609	15
Brooks,	133	287	163	300	439	609	15
J.	165	287	171	300	439	609	15
Brooks	173	287	200	300	439	609	15
y	202	287	207	300	439	609	15
F.	209	287	216	300	439	609	15
English	218	287	247	300	439	609	15
(Eds.),	249	287	275	300	439	609	15
Radicalizing	277	287	324	300	439	609	15
educational	326	287	368	300	439	609	15
leadership:	85	299	124	312	439	609	15
Dimensions	128	299	171	312	439	609	15
of	174	299	181	312	439	609	15
social	184	299	204	312	439	609	15
justice	207	299	230	312	439	609	15
(pp.	234	299	249	312	439	609	15
79-112).	253	299	287	312	439	609	15
Rotterdam	290	299	331	312	439	609	15
y	335	299	339	312	439	609	15
Taipei:	342	299	369	312	439	609	15
Sense	85	311	106	324	439	609	15
Publishers.	109	311	150	324	439	609	15
Bolívar,	57	326	86	339	439	609	15
A.	89	326	98	339	439	609	15
(2009).	100	326	129	339	439	609	15
Una	132	326	149	339	439	609	15
dirección	151	326	187	339	439	609	15
para	190	326	206	339	439	609	15
el	209	326	215	339	439	609	15
aprendizaje.	218	326	264	339	439	609	15
REICE:	267	326	296	339	439	609	15
Revista	299	326	325	339	439	609	15
Electrónica	328	326	368	339	439	609	15
Iberoamericana	85	338	142	351	439	609	15
sobre	145	338	163	351	439	609	15
Calidad,	165	338	198	351	439	609	15
Eficacia	200	338	230	351	439	609	15
y	232	338	236	351	439	609	15
Cambio	238	338	268	351	439	609	15
en	270	338	279	351	439	609	15
Educación,	281	338	322	351	439	609	15
7(1),	325	338	344	351	439	609	15
1-4.	346	338	362	351	439	609	15
Bolívar,	57	353	86	366	439	609	15
A.,	90	353	102	366	439	609	15
Caballero,	106	353	145	366	439	609	15
K.,	150	353	161	366	439	609	15
López,	166	353	191	366	439	609	15
M.	195	353	207	366	439	609	15
C.	211	353	221	366	439	609	15
&	225	353	233	366	439	609	15
Pérez	237	353	257	366	439	609	15
García,	261	353	289	366	439	609	15
P.	293	353	300	366	439	609	15
(2012).	304	353	333	366	439	609	15
Assessing	337	353	368	366	439	609	15
­educational	85	365	128	378	439	609	15
leaders:	132	365	160	378	439	609	15
validation	164	365	202	378	439	609	15
and	207	365	221	378	439	609	15
adaptation	226	365	266	378	439	609	15
of	271	365	277	378	439	609	15
the	282	365	293	378	439	609	15
Spanish	298	365	327	378	439	609	15
version	332	365	357	378	439	609	15
of	362	365	369	378	439	609	15
VAL-ED.	85	377	121	390	439	609	15
Paper	123	377	145	390	439	609	15
presented	147	377	184	390	439	609	15
at	187	377	194	390	439	609	15
the	196	377	208	390	439	609	15
Conferencia	211	377	258	390	439	609	15
Europea	260	377	292	390	439	609	15
sobre	295	377	315	390	439	609	15
Investigación	318	377	369	390	439	609	15
Educativa	85	389	123	402	439	609	15
«The	127	389	145	402	439	609	15
need	149	389	168	402	439	609	15
for	171	389	183	402	439	609	15
Educational	186	389	233	402	439	609	15
Research	237	389	271	402	439	609	15
to	274	389	282	402	439	609	15
Champion	286	389	328	402	439	609	15
Freedom,	332	389	369	402	439	609	15
Education	85	401	125	414	439	609	15
and	127	401	141	414	439	609	15
Development	143	401	196	414	439	609	15
for	197	401	209	414	439	609	15
All,	210	401	224	414	439	609	15
Cadiz.	226	401	251	414	439	609	15
http://www.eera.de/ecer2012/	253	401	368	414	439	609	15
Bolívar,	57	416	86	429	439	609	15
A.,	90	416	101	429	439	609	15
López-Yáñez,	104	416	155	429	439	609	15
J.	158	416	164	429	439	609	15
&	168	416	176	429	439	609	15
Murillo	179	416	209	429	439	609	15
Torrecilla,	212	416	251	429	439	609	15
F.	254	416	260	429	439	609	15
J.	264	416	270	429	439	609	15
(2014).	273	416	302	429	439	609	15
Liderazgo	305	416	343	429	439	609	15
en	346	416	355	429	439	609	15
las	359	416	368	429	439	609	15
instituciones	85	428	134	441	439	609	15
educativas:	136	428	178	441	439	609	15
Una	180	428	197	441	439	609	15
revisión	199	428	229	441	439	609	15
de	231	428	240	441	439	609	15
líneas	242	428	264	441	439	609	15
de	266	428	275	441	439	609	15
investigación.	277	428	330	441	439	609	15
Revista	332	428	358	440	439	609	15
de	360	428	369	440	439	609	15
la	85	440	92	452	439	609	15
Facultad	95	440	127	452	439	609	15
de	130	440	139	452	439	609	15
Ciencias	142	440	173	452	439	609	15
de	176	440	184	452	439	609	15
la	187	440	194	452	439	609	15
Educación	197	440	235	452	439	609	15
de	239	440	247	452	439	609	15
la	250	440	257	452	439	609	15
Universidad	260	440	305	452	439	609	15
de	308	440	316	452	439	609	15
Sevilla,	320	440	346	452	439	609	15
(14),	350	440	369	453	439	609	15
15-40.	85	452	111	465	439	609	15
Bolívar,	57	467	86	479	439	609	15
A.,	88	467	100	479	439	609	15
López,	102	467	127	479	439	609	15
M.	129	467	141	479	439	609	15
C.,	143	467	155	479	439	609	15
Pérez	157	467	177	479	439	609	15
García,	179	467	207	479	439	609	15
P.	209	467	215	479	439	609	15
&	217	467	226	479	439	609	15
García,	228	467	256	479	439	609	15
M.	258	467	269	479	439	609	15
(2012).	271	467	300	479	439	609	15
Medir	302	467	325	479	439	609	15
el	328	467	333	479	439	609	15
liderazgo	336	467	368	479	439	609	15
pedagógico:	85	479	127	491	439	609	15
Validación	129	479	169	491	439	609	15
y	172	479	175	491	439	609	15
adaptación	179	479	219	491	439	609	15
al	222	479	229	491	439	609	15
contexto	232	479	262	491	439	609	15
español	265	479	292	491	439	609	15
del	295	479	306	491	439	609	15
VAL-ED.	308	479	344	491	439	609	15
Paper	347	479	369	491	439	609	15
presented	85	491	122	503	439	609	15
at	125	491	132	503	439	609	15
the	136	491	148	503	439	609	15
Congreso	151	491	188	503	439	609	15
Asociación	191	491	233	503	439	609	15
Mundial	236	491	270	503	439	609	15
de	273	491	282	503	439	609	15
la	286	491	292	503	439	609	15
Educación,	295	491	339	503	439	609	15
Reims.	342	491	369	503	439	609	15
http://www.univ-reims.fr/amse201	85	503	219	515	439	609	15
Bolívar	57	517	84	530	439	609	15
Botía,	86	517	109	530	439	609	15
A.	112	517	120	530	439	609	15
(2012).	122	517	151	530	439	609	15
¿Cómo	154	517	181	530	439	609	15
un	183	517	194	530	439	609	15
liderazgo	196	517	230	530	439	609	15
pedagógico	233	517	276	530	439	609	15
y	278	517	282	530	439	609	15
distribuido	285	517	327	530	439	609	15
mejora	329	517	356	530	439	609	15
los	358	517	368	530	439	609	15
logros	85	529	108	542	439	609	15
académicos?	110	529	157	542	439	609	15
Revisión	159	529	192	542	439	609	15
de	195	529	204	542	439	609	15
la	206	529	212	542	439	609	15
investigación	214	529	264	542	439	609	15
y	267	529	271	542	439	609	15
propuesta.	273	529	313	542	439	609	15
Magis.	315	529	340	542	439	609	15
Revista	342	529	368	542	439	609	15
Internacional	85	541	135	554	439	609	15
de	137	541	145	554	439	609	15
Investigación	148	541	195	554	439	609	15
en	198	541	206	554	439	609	15
Educación,	209	541	250	554	439	609	15
3(5).	252	541	271	554	439	609	15
Educación	156	574	189	584	439	609	15
Vol.	191	574	204	585	439	609	15
XXV,	206	574	224	585	439	609	15
N°	226	574	235	585	439	609	15
49,	237	574	248	585	439	609	15
septiembre	250	574	286	585	439	609	15
2016	288	574	305	585	439	609	15
/	307	574	310	585	439	609	15
ISSN	312	574	330	585	439	609	15
1019-9403	332	574	369	585	439	609	15
135	395	547	410	558	439	609	15
Marcos	71	27	95	38	439	609	16
Sarasola	97	27	123	38	439	609	16
Bonetti	125	27	150	38	439	609	16
y	152	27	156	38	439	609	16
Carolina	158	27	186	38	439	609	16
da	188	27	196	38	439	609	16
Costa	198	27	217	38	439	609	16
136	29	547	44	558	439	609	16
Bolívar	71	55	98	67	439	609	16
Botía,	103	55	126	67	439	609	16
A.	131	55	140	67	439	609	16
(2014).	145	55	174	67	439	609	16
Building	179	55	212	67	439	609	16
School	217	55	244	67	439	609	16
Capacity:	249	55	285	67	439	609	16
Shared	290	55	316	67	439	609	16
Leadership	321	55	363	67	439	609	16
and	368	55	383	67	439	609	16
Professional	99	67	145	79	439	609	16
Learning	152	67	186	79	439	609	16
Communities.	193	67	249	79	439	609	16
A	256	67	262	79	439	609	16
Research	269	67	303	79	439	609	16
Proposal.	310	67	346	79	439	609	16
IJELM-	353	67	383	79	439	609	16
International	99	79	148	91	439	609	16
Journal	153	79	180	91	439	609	16
of	185	79	191	91	439	609	16
Educational	196	79	241	91	439	609	16
Leadership	245	79	285	91	439	609	16
and	290	79	304	91	439	609	16
Management,	308	79	359	91	439	609	16
2(2),	364	79	383	91	439	609	16
147-175.	99	91	135	103	439	609	16
Creemers,	71	106	110	118	439	609	16
B.	114	106	122	118	439	609	16
P.	126	106	132	118	439	609	16
M.	136	106	148	118	439	609	16
&	152	106	160	118	439	609	16
Scheerens,	164	106	204	118	439	609	16
J.	208	106	214	118	439	609	16
(1997).	218	106	247	118	439	609	16
Developments	251	106	306	118	439	609	16
in	310	106	318	118	439	609	16
the	322	106	334	118	439	609	16
educational	338	106	383	118	439	609	16
effectiveness	99	118	146	130	439	609	16
research	151	118	182	130	439	609	16
programme.	187	118	234	130	439	609	16
International	240	118	289	130	439	609	16
Journal	294	118	321	130	439	609	16
of	326	118	333	130	439	609	16
Educational	338	118	383	130	439	609	16
Research,	99	130	133	142	439	609	16
21,	135	130	148	142	439	609	16
125-140.	150	130	186	142	439	609	16
da	71	144	80	157	439	609	16
Silveira,	82	144	112	157	439	609	16
P.	114	144	121	157	439	609	16
(2009).	123	144	151	157	439	609	16
Padres,	154	144	179	157	439	609	16
maestros,	182	144	214	157	439	609	16
y	216	144	220	157	439	609	16
políticos:	223	144	254	157	439	609	16
el	256	144	262	157	439	609	16
desafío	264	144	288	157	439	609	16
de	291	144	299	157	439	609	16
gobernar	301	144	333	157	439	609	16
la	336	144	342	157	439	609	16
educación.	345	144	383	157	439	609	16
Buenos	99	156	128	169	439	609	16
Aires:	130	156	152	169	439	609	16
Taurus.	154	156	183	169	439	609	16
Day,	71	171	89	184	439	609	16
C.	92	171	101	184	439	609	16
&	105	171	113	184	439	609	16
Harris,	116	171	143	184	439	609	16
A.	146	171	155	184	439	609	16
(2002).	158	171	187	184	439	609	16
Teacher	190	171	220	184	439	609	16
leadership,	223	171	264	184	439	609	16
reflective	267	171	302	184	439	609	16
practice,	305	171	337	184	439	609	16
and	341	171	355	184	439	609	16
school	358	171	383	184	439	609	16
improvement.	99	183	154	196	439	609	16
Second	158	183	183	196	439	609	16
International	187	183	236	196	439	609	16
Handbook	240	183	279	196	439	609	16
of	283	183	290	196	439	609	16
Educational	294	183	339	196	439	609	16
Leadership	343	183	383	196	439	609	16
and	99	195	113	208	439	609	16
Administration	116	195	172	208	439	609	16
(pp.	175	195	190	208	439	609	16
957-977).	193	195	232	208	439	609	16
Springer.	234	195	269	208	439	609	16
Firestone,	71	210	109	223	439	609	16
W.	112	210	123	223	439	609	16
A.	127	210	136	223	439	609	16
&	139	210	148	223	439	609	16
Riehl,	151	210	174	223	439	609	16
C.	178	210	188	223	439	609	16
(2005).	191	210	220	223	439	609	16
A	224	210	230	223	439	609	16
new	234	210	249	223	439	609	16
agenda	253	210	279	223	439	609	16
for	282	210	292	223	439	609	16
research	296	210	325	223	439	609	16
in	329	210	336	223	439	609	16
educational	340	210	383	223	439	609	16
leadership.	99	222	138	235	439	609	16
Nueva	141	222	166	235	439	609	16
York:	168	222	188	235	439	609	16
Teachers	190	222	223	235	439	609	16
College	226	222	255	235	439	609	16
Press.	258	222	279	235	439	609	16
Fullan,	71	237	98	250	439	609	16
M.	101	237	112	250	439	609	16
(2011).	115	237	144	250	439	609	16
Change	147	237	175	249	439	609	16
leader:	177	237	202	249	439	609	16
Learning	204	237	238	249	439	609	16
to	241	237	248	249	439	609	16
do	250	237	259	249	439	609	16
what	262	237	280	249	439	609	16
matters	283	237	310	249	439	609	16
most.	313	237	332	249	439	609	16
Nueva	335	237	360	250	439	609	16
York:	362	237	383	250	439	609	16
John	99	249	118	262	439	609	16
Wiley	120	249	143	262	439	609	16
&	145	249	154	262	439	609	16
Sons.	156	249	177	262	439	609	16
Goldring,	71	264	109	276	439	609	16
E.,	115	264	126	276	439	609	16
Cravens,	132	264	165	276	439	609	16
X.,	171	264	183	276	439	609	16
Murphy,	189	264	222	276	439	609	16
J.	229	264	235	276	439	609	16
&	241	264	249	276	439	609	16
Porter,	255	264	280	276	439	609	16
A.	287	264	295	276	439	609	16
(2012).	301	264	330	276	439	609	16
The	336	264	350	276	439	609	16
conver-	356	264	383	276	439	609	16
gent	99	276	114	288	439	609	16
and	119	276	133	288	439	609	16
divergent	137	276	171	288	439	609	16
validity	175	276	203	288	439	609	16
of	208	276	214	288	439	609	16
the	219	276	230	288	439	609	16
Vanderbilt	233	276	273	288	439	609	16
Assessment	277	276	316	288	439	609	16
of	320	276	327	288	439	609	16
Leadership	331	276	371	288	439	609	16
in	375	276	383	288	439	609	16
Education™(VAL-ED):	99	288	185	300	439	609	16
Instructional	189	288	236	300	439	609	16
leadership	240	288	276	300	439	609	16
and	280	288	295	300	439	609	16
emotional	299	288	335	300	439	609	16
intelligence.	339	288	383	300	439	609	16
Paper	99	300	121	312	439	609	16
presented	124	300	161	312	439	609	16
at	164	300	171	312	439	609	16
the	175	300	187	312	439	609	16
Annual	190	300	219	312	439	609	16
Conference	222	300	266	312	439	609	16
of	270	300	278	312	439	609	16
Association	281	300	325	312	439	609	16
for	328	300	339	312	439	609	16
Education	343	300	383	312	439	609	16
Finance	99	312	129	324	439	609	16
and	132	312	146	324	439	609	16
Policy,	149	312	174	324	439	609	16
Boston,	176	312	206	324	439	609	16
MA.	208	312	226	324	439	609	16
Goldring,	71	327	109	339	439	609	16
E.,	111	327	122	339	439	609	16
Porter,	123	327	149	339	439	609	16
A.,	151	327	162	339	439	609	16
Murphy,	164	327	197	339	439	609	16
J.,	199	327	208	339	439	609	16
Elliott,	210	327	237	339	439	609	16
S.	238	327	246	339	439	609	16
N.	248	327	258	339	439	609	16
&	260	327	268	339	439	609	16
Cravens,	270	327	304	339	439	609	16
X.	306	327	314	339	439	609	16
(2009).	316	327	345	339	439	609	16
Assessing	347	327	383	339	439	609	16
learning-centered	99	339	166	351	439	609	16
leadership:	170	339	211	351	439	609	16
Connections	214	339	264	351	439	609	16
to	267	339	275	351	439	609	16
research,	278	339	312	351	439	609	16
professional	315	339	361	351	439	609	16
stan-	364	339	383	351	439	609	16
dards,	99	351	122	363	439	609	16
and	125	351	139	363	439	609	16
current	142	351	170	363	439	609	16
practices.	172	351	208	363	439	609	16
Leadership	210	351	250	363	439	609	16
and	253	351	267	363	439	609	16
Policy	269	351	291	363	439	609	16
in	293	351	301	363	439	609	16
Schools,	303	351	332	363	439	609	16
8(1),	334	351	353	363	439	609	16
1-36.	356	351	377	363	439	609	16
Gronn,	71	365	99	378	439	609	16
P.	105	365	111	378	439	609	16
(2002).	116	365	145	378	439	609	16
Distributed	150	365	195	378	439	609	16
leadership.	200	365	242	378	439	609	16
Second	247	365	272	378	439	609	16
International	277	365	326	378	439	609	16
Handbook	332	365	371	378	439	609	16
of	376	365	383	378	439	609	16
Educational	99	377	144	390	439	609	16
Leadership	146	377	186	390	439	609	16
and	189	377	203	390	439	609	16
Administration	205	377	261	390	439	609	16
(pp.	264	377	280	390	439	609	16
653-696).	282	377	321	390	439	609	16
Springer.	323	377	358	390	439	609	16
Harris,	71	392	98	405	439	609	16
A.	101	392	110	405	439	609	16
(2005).	113	392	142	405	439	609	16
Crossing	146	392	176	405	439	609	16
boundaries	180	392	220	405	439	609	16
and	223	392	237	405	439	609	16
breaking	241	392	273	405	439	609	16
barriers.	276	392	307	405	439	609	16
Londres:	310	392	344	405	439	609	16
Specialist	347	392	383	405	439	609	16
Schools	99	404	129	417	439	609	16
Trust.	131	404	153	417	439	609	16
Harris,	71	419	98	432	439	609	16
A.	99	419	108	432	439	609	16
(2009).	109	419	138	432	439	609	16
Improving	140	419	181	432	439	609	16
Schools	182	419	212	432	439	609	16
in	213	419	221	432	439	609	16
Challenging	222	419	269	432	439	609	16
Contexts	271	419	305	432	439	609	16
Second	307	419	332	432	439	609	16
International	334	419	383	432	439	609	16
Handbook	99	431	138	444	439	609	16
of	141	431	147	444	439	609	16
Educational	150	431	194	444	439	609	16
Change	197	431	225	444	439	609	16
(pp.	227	431	243	444	439	609	16
693-706).	246	431	284	444	439	609	16
Springer.	287	431	321	444	439	609	16
Harris,	71	446	98	459	439	609	16
A.,	100	446	112	459	439	609	16
Clarke,	114	446	142	459	439	609	16
P.,	145	446	154	459	439	609	16
Gunraj,	156	446	186	459	439	609	16
J.,	189	446	197	459	439	609	16
James,	200	446	225	459	439	609	16
B.	227	446	236	459	439	609	16
&	238	446	247	459	439	609	16
James,	249	446	274	459	439	609	16
S.	277	446	284	459	439	609	16
(2006).	287	446	315	459	439	609	16
Improving	318	446	356	458	439	609	16
schools	359	446	383	458	439	609	16
in	99	458	107	470	439	609	16
exceptionally	110	458	156	470	439	609	16
challenging	159	458	201	470	439	609	16
circumstances:	203	458	255	470	439	609	16
Tales	258	458	276	470	439	609	16
from	278	458	296	470	439	609	16
the	298	458	309	470	439	609	16
frontline.	312	458	346	470	439	609	16
Londres:	349	458	383	471	439	609	16
Continuum.	99	470	148	483	439	609	16
Harris,	71	485	98	497	439	609	16
A.	99	485	108	497	439	609	16
&	109	485	118	497	439	609	16
Lambert,	119	485	154	497	439	609	16
L.	156	485	164	497	439	609	16
(2003).	165	485	194	497	439	609	16
Building	195	485	228	497	439	609	16
leadership	229	485	266	497	439	609	16
capacity	267	485	296	497	439	609	16
for	298	485	308	497	439	609	16
school	309	485	331	497	439	609	16
improvement.	332	485	383	497	439	609	16
Nueva	99	497	124	509	439	609	16
York:	126	497	147	509	439	609	16
McGraw-Hill	149	497	202	509	439	609	16
International.	204	497	257	509	439	609	16
Leithwood,	71	512	115	524	439	609	16
K.,	120	512	132	524	439	609	16
Anderson,	137	512	177	524	439	609	16
S.	182	512	190	524	439	609	16
E.,	195	512	206	524	439	609	16
Mascall,	211	512	243	524	439	609	16
B.	248	512	257	524	439	609	16
&	262	512	270	524	439	609	16
Strauss,	275	512	304	524	439	609	16
T.	309	512	317	524	439	609	16
(2010).	322	512	351	524	439	609	16
School	356	512	383	524	439	609	16
leaders'	99	524	127	536	439	609	16
influences	131	524	170	536	439	609	16
on	173	524	184	536	439	609	16
student	187	524	216	536	439	609	16
learning:	220	524	254	536	439	609	16
The	258	524	272	536	439	609	16
four	276	524	292	536	439	609	16
paths.	296	524	319	536	439	609	16
En	323	524	334	536	439	609	16
T.	337	524	345	536	439	609	16
Bush,	349	524	371	536	439	609	16
L.	375	524	383	536	439	609	16
Bell	99	536	114	548	439	609	16
y	117	536	122	548	439	609	16
D.	125	536	135	548	439	609	16
Middlewood	138	536	188	548	439	609	16
(Eds.),	191	536	216	548	439	609	16
The	219	536	233	548	439	609	16
principles	236	536	270	548	439	609	16
of	274	536	280	548	439	609	16
educational	283	536	326	548	439	609	16
leadership	329	536	365	548	439	609	16
and	368	536	383	548	439	609	16
­management	99	548	146	560	439	609	16
(pp.	149	548	164	560	439	609	16
13-30).	167	548	196	560	439	609	16
Londres:	198	548	232	560	439	609	16
Sage.	234	548	254	560	439	609	16
Educación	71	574	103	584	439	609	16
Vol.	105	574	119	585	439	609	16
XXV,	121	574	139	585	439	609	16
N°	141	574	150	585	439	609	16
49,	152	574	163	585	439	609	16
septiembre	165	574	200	585	439	609	16
2016	203	574	220	585	439	609	16
/	222	574	224	585	439	609	16
ISSN	227	574	244	585	439	609	16
1019-9403	247	574	283	585	439	609	16
Validación	49	27	83	38	439	609	17
del	86	27	95	38	439	609	17
VAL-E.	97	27	122	38	439	609	17
Evaluando	124	27	158	38	439	609	17
el	160	27	166	38	439	609	17
liderazgo	168	27	197	38	439	609	17
educativo	199	27	230	38	439	609	17
centrado	232	27	260	38	439	609	17
en	262	27	270	38	439	609	17
los	272	27	281	38	439	609	17
aprendizajes	283	27	322	38	439	609	17
del	324	27	334	38	439	609	17
alumnado	336	27	369	38	439	609	17
Leithwood,	57	55	101	67	439	609	17
K.,	102	55	114	67	439	609	17
Jantzi,	116	55	140	67	439	609	17
D.,	142	55	154	67	439	609	17
Steinbach,	156	55	196	67	439	609	17
R.,	198	55	209	67	439	609	17
Bennett,	211	55	244	67	439	609	17
N.,	245	55	258	67	439	609	17
Crawford,	260	55	299	67	439	609	17
M.	300	55	312	67	439	609	17
&	314	55	322	67	439	609	17
Cartwright,	323	55	368	67	439	609	17
M.	85	67	97	79	439	609	17
(2003).	99	67	128	79	439	609	17
Fostering	130	67	165	79	439	609	17
teacher	167	67	195	79	439	609	17
leadership.	197	67	238	79	439	609	17
En	240	67	251	79	439	609	17
N.	253	67	264	79	439	609	17
Bennet,	266	67	296	79	439	609	17
M.	298	67	309	79	439	609	17
Crawford	312	67	348	79	439	609	17
y	350	67	355	79	439	609	17
M.	357	67	369	79	439	609	17
Cartwright	85	79	128	91	439	609	17
(Eds.),	130	79	156	91	439	609	17
Effective	158	79	189	91	439	609	17
educational	191	79	234	91	439	609	17
leadership	236	79	273	91	439	609	17
(pp.	275	79	291	91	439	609	17
186-200).	294	79	332	91	439	609	17
Londres:	335	79	369	91	439	609	17
Paul	85	91	102	103	439	609	17
Chapman.	104	91	145	103	439	609	17
Leithwood,	57	106	101	118	439	609	17
K.,	104	106	116	118	439	609	17
Mascall,	120	106	151	118	439	609	17
B.,	155	106	166	118	439	609	17
Strauss,	169	106	199	118	439	609	17
T.,	202	106	212	118	439	609	17
Sacks,	216	106	239	118	439	609	17
R.,	242	106	254	118	439	609	17
Memon,	257	106	291	118	439	609	17
N.	294	106	305	118	439	609	17
&	308	106	316	118	439	609	17
Yashkina,	320	106	356	118	439	609	17
A.	360	106	369	118	439	609	17
(2007).	85	118	114	130	439	609	17
Distributing	117	118	165	130	439	609	17
leadership	168	118	207	130	439	609	17
to	210	118	218	130	439	609	17
make	221	118	242	130	439	609	17
schools	245	118	273	130	439	609	17
smarter:	276	118	307	130	439	609	17
Taking	310	118	337	130	439	609	17
the	340	118	352	130	439	609	17
ego	355	118	369	130	439	609	17
out	85	130	98	142	439	609	17
of	101	130	108	142	439	609	17
the	111	130	123	142	439	609	17
system.	126	130	154	142	439	609	17
Leadership	156	130	196	142	439	609	17
and	198	130	213	142	439	609	17
Policy	215	130	237	142	439	609	17
in	239	130	247	142	439	609	17
Schools,	249	130	278	142	439	609	17
6(1),	280	130	299	142	439	609	17
37-67.	302	130	327	142	439	609	17
Leithwood,	57	144	101	157	439	609	17
K.	103	144	112	157	439	609	17
&	114	144	122	157	439	609	17
Seashore-Louis,	124	144	184	157	439	609	17
K.	186	144	196	157	439	609	17
(2011).	198	144	227	157	439	609	17
Linking	228	144	258	157	439	609	17
leadership	260	144	296	157	439	609	17
to	298	144	305	157	439	609	17
student	307	144	334	157	439	609	17
learning.	336	144	369	157	439	609	17
Hoboken,	85	156	124	169	439	609	17
NJ:	127	156	140	169	439	609	17
John	143	156	161	169	439	609	17
Wiley	164	156	187	169	439	609	17
&	189	156	197	169	439	609	17
Sons.	200	156	220	169	439	609	17
Leithwood,	57	171	101	184	439	609	17
K.,	103	171	115	184	439	609	17
Seashore	117	171	150	184	439	609	17
Louis,	152	171	176	184	439	609	17
K.,	178	171	190	184	439	609	17
Anderson,	192	171	231	184	439	609	17
S.	233	171	241	184	439	609	17
&	243	171	251	184	439	609	17
Wahlstrom,	253	171	298	184	439	609	17
K.	300	171	309	184	439	609	17
(2004).	311	171	340	184	439	609	17
Review	342	171	369	184	439	609	17
of	85	183	92	196	439	609	17
research:	96	183	127	196	439	609	17
How	131	183	149	196	439	609	17
leadership	153	183	190	196	439	609	17
influences	194	183	229	196	439	609	17
student	233	183	260	196	439	609	17
learning.	264	183	297	196	439	609	17
Nueva	301	183	326	196	439	609	17
York:	330	183	350	196	439	609	17
The	354	183	369	196	439	609	17
Wallace	85	195	115	208	439	609	17
Foundation.	117	195	165	208	439	609	17
Locke,	57	210	82	223	439	609	17
E.	84	210	93	223	439	609	17
A.	95	210	103	223	439	609	17
(2003).	105	210	134	223	439	609	17
Leadership:	136	210	181	223	439	609	17
Starting	183	210	213	223	439	609	17
at	215	210	222	223	439	609	17
the	224	210	237	223	439	609	17
top.	239	210	254	223	439	609	17
En	256	210	267	223	439	609	17
C.L.	269	210	287	223	439	609	17
Pearce	289	210	313	223	439	609	17
y	315	210	319	223	439	609	17
J.A.	321	210	336	223	439	609	17
Conger,	338	210	368	223	439	609	17
Shared	85	222	110	235	439	609	17
leadership:	112	222	152	235	439	609	17
Reframing	154	222	192	235	439	609	17
the	194	222	205	235	439	609	17
hows	208	222	225	235	439	609	17
and	228	222	242	235	439	609	17
whys	244	222	262	235	439	609	17
of	264	222	271	235	439	609	17
leadership	273	222	309	235	439	609	17
(pp.	312	222	327	235	439	609	17
271-284).	330	222	369	235	439	609	17
Thousand	85	234	123	247	439	609	17
Oaks,	126	234	148	247	439	609	17
CA:	151	234	166	247	439	609	17
Sage.	169	234	189	247	439	609	17
Louis,	57	249	81	262	439	609	17
K.	85	249	94	262	439	609	17
S.	98	249	106	262	439	609	17
(2010).	110	249	139	262	439	609	17
Learning	143	249	176	261	439	609	17
from	181	249	198	261	439	609	17
leadership	202	249	239	261	439	609	17
project:	243	249	270	261	439	609	17
Investigating	274	249	321	261	439	609	17
the	325	249	336	261	439	609	17
links	340	249	357	261	439	609	17
to	362	249	368	261	439	609	17
improved	85	261	119	273	439	609	17
student	123	261	149	273	439	609	17
learning:	152	261	185	273	439	609	17
Final	189	261	208	273	439	609	17
report	212	261	233	273	439	609	17
of	237	261	243	273	439	609	17
research	246	261	275	273	439	609	17
findings.	278	261	310	273	439	609	17
St.	313	261	323	274	439	609	17
Paul:	327	261	346	274	439	609	17
MN:	349	261	369	274	439	609	17
University	85	273	125	286	439	609	17
of	128	273	136	286	439	609	17
Minnesota,	140	273	184	286	439	609	17
Center	187	273	214	286	439	609	17
for	218	273	229	286	439	609	17
Applied	232	273	263	286	439	609	17
Research	266	273	300	286	439	609	17
and	304	273	319	286	439	609	17
Educational	322	273	369	286	439	609	17
Improvement.	85	285	140	298	439	609	17
MacBeath,	57	300	98	312	439	609	17
J.	101	300	107	312	439	609	17
(2005).	109	300	138	312	439	609	17
Leadership	140	300	182	312	439	609	17
as	184	300	191	312	439	609	17
distributed:	193	300	238	312	439	609	17
a	240	300	244	312	439	609	17
matter	246	300	271	312	439	609	17
of	273	300	281	312	439	609	17
practice.	283	300	316	312	439	609	17
School	318	300	341	312	439	609	17
leader-	343	300	369	312	439	609	17
ship	85	312	100	324	439	609	17
and	102	312	116	324	439	609	17
management,	119	312	168	324	439	609	17
25(4),	171	312	195	324	439	609	17
349-366.	197	312	233	324	439	609	17
Moos,	57	327	81	339	439	609	17
L.	84	327	92	339	439	609	17
&	94	327	103	339	439	609	17
Huber,	105	327	132	339	439	609	17
S.	135	327	143	339	439	609	17
(2007).	145	327	174	339	439	609	17
School	177	327	203	339	439	609	17
leadership,	206	327	247	339	439	609	17
school	250	327	274	339	439	609	17
effectiveness	277	327	324	339	439	609	17
and	327	327	341	339	439	609	17
school	344	327	368	339	439	609	17
improvement:	85	339	139	351	439	609	17
democratic	143	339	186	351	439	609	17
and	189	339	204	351	439	609	17
integrative	207	339	248	351	439	609	17
leadership	251	339	290	351	439	609	17
International	294	339	343	351	439	609	17
hand-	346	339	368	351	439	609	17
book	85	351	102	363	439	609	17
of	105	351	111	363	439	609	17
school	114	351	135	363	439	609	17
effectiveness	138	351	180	363	439	609	17
and	183	351	197	363	439	609	17
improvement	199	351	247	363	439	609	17
(pp.	250	351	266	363	439	609	17
579-596).	268	351	307	363	439	609	17
Springer.	310	351	344	363	439	609	17
Murillo,	57	365	89	378	439	609	17
J.	92	365	98	378	439	609	17
F.	101	365	107	378	439	609	17
&	110	365	118	378	439	609	17
Castilla,	121	365	152	378	439	609	17
R.	155	365	164	378	439	609	17
H.	167	365	178	378	439	609	17
(2011).	181	365	210	378	439	609	17
Factores	213	365	244	378	439	609	17
escolares	247	365	280	378	439	609	17
asociados	283	365	319	378	439	609	17
al	322	365	328	378	439	609	17
desarrollo	331	365	369	378	439	609	17
socio-afectivo	85	377	136	390	439	609	17
en	138	377	147	390	439	609	17
iberoamérica	149	377	198	390	439	609	17
Revista	200	377	225	390	439	609	17
electrónica	227	377	265	390	439	609	17
de	267	377	275	390	439	609	17
investigación	277	377	323	390	439	609	17
y	325	377	328	390	439	609	17
evaluación	330	377	368	390	439	609	17
educativa,	85	389	123	402	439	609	17
17(2),	125	389	149	402	439	609	17
1-23.	152	389	172	402	439	609	17
Murillo	57	404	86	417	439	609	17
Torrecilla,	89	404	127	417	439	609	17
F.	130	404	137	417	439	609	17
J.	140	404	146	417	439	609	17
&	148	404	157	417	439	609	17
Hernández-Castilla,	159	404	236	417	439	609	17
R.	239	404	248	417	439	609	17
(2011).	251	404	280	417	439	609	17
Hacia	283	404	305	417	439	609	17
un	308	404	319	417	439	609	17
concepto	322	404	357	417	439	609	17
de	359	404	368	417	439	609	17
justicia	85	416	112	429	439	609	17
social.	116	416	140	429	439	609	17
REICE:	144	416	173	429	439	609	17
Revista	178	416	204	429	439	609	17
Electrónica	208	416	248	429	439	609	17
Iberoamericana	252	416	310	429	439	609	17
sobre	314	416	332	429	439	609	17
Calidad,	336	416	368	429	439	609	17
Eficacia	85	428	114	441	439	609	17
y	117	428	120	441	439	609	17
Cambio	123	428	152	441	439	609	17
en	155	428	163	441	439	609	17
Educación,	166	428	207	441	439	609	17
9(4),	209	428	228	441	439	609	17
7-23.	231	428	251	441	439	609	17
Murphy,	57	443	90	456	439	609	17
J.,	92	443	101	456	439	609	17
Elliott,	103	443	130	456	439	609	17
S.	132	443	139	456	439	609	17
N.,	142	443	154	456	439	609	17
Goldring,	157	443	195	456	439	609	17
E.	197	443	205	456	439	609	17
&	207	443	216	456	439	609	17
Porter,	218	443	243	456	439	609	17
A.	246	443	254	456	439	609	17
C.	256	443	266	456	439	609	17
(2006).	268	443	297	456	439	609	17
Learning-Centered	299	443	369	456	439	609	17
Leadership:	85	455	127	468	439	609	17
A	129	455	135	468	439	609	17
Conceptual	136	455	178	468	439	609	17
Foundation.	180	455	225	468	439	609	17
Nashville,	227	455	265	468	439	609	17
TN:	266	455	283	468	439	609	17
Vanderbilt	285	455	325	468	439	609	17
University.	327	455	368	468	439	609	17
Murphy,	57	470	90	483	439	609	17
J.	92	470	97	483	439	609	17
F.,	99	470	108	483	439	609	17
Goldring,	110	470	147	483	439	609	17
E.	149	470	158	483	439	609	17
B.,	159	470	170	483	439	609	17
Cravens,	172	470	205	483	439	609	17
X.	207	470	216	483	439	609	17
C.,	218	470	230	483	439	609	17
Elliott,	232	470	258	483	439	609	17
S.	260	470	267	483	439	609	17
N.	269	470	279	483	439	609	17
&	281	470	289	483	439	609	17
Porter,	291	470	316	483	439	609	17
A.	318	470	327	483	439	609	17
C.	329	470	338	483	439	609	17
(2007).	340	470	368	483	439	609	17
The	85	482	100	495	439	609	17
Vanderbilt	102	482	142	495	439	609	17
assessment	145	482	185	495	439	609	17
of	188	482	195	495	439	609	17
leadership	198	482	236	495	439	609	17
in	239	482	247	495	439	609	17
education:	250	482	289	495	439	609	17
Measuring	292	482	332	495	439	609	17
learning-	335	482	369	495	439	609	17
centered	85	494	117	507	439	609	17
leadership.	119	494	159	507	439	609	17
Journal	162	494	189	506	439	609	17
of	191	494	197	506	439	609	17
East	200	494	215	506	439	609	17
China	217	494	240	506	439	609	17
Normal	242	494	271	506	439	609	17
University,	273	494	312	506	439	609	17
agosto.	315	494	341	507	439	609	17
Murphy,	57	509	90	521	439	609	17
J.	93	509	99	521	439	609	17
F.,	101	509	110	521	439	609	17
Goldring,	112	509	150	521	439	609	17
E.	153	509	161	521	439	609	17
B.,	164	509	175	521	439	609	17
Cravens,	177	509	211	521	439	609	17
X.	213	509	222	521	439	609	17
C.,	224	509	236	521	439	609	17
Elliott,	239	509	266	521	439	609	17
S.	268	509	275	521	439	609	17
&	278	509	286	521	439	609	17
Porter,	289	509	314	521	439	609	17
A.	316	509	325	521	439	609	17
C.	328	509	337	521	439	609	17
(2011).	340	509	368	521	439	609	17
The	85	521	100	533	439	609	17
Vanderbilt	106	521	147	533	439	609	17
Assessment	153	521	196	533	439	609	17
of	202	521	210	533	439	609	17
Leadership	217	521	259	533	439	609	17
in	265	521	273	533	439	609	17
Education:	279	521	321	533	439	609	17
Measuring	328	521	369	533	439	609	17
Learning-Centered	85	533	158	545	439	609	17
Leadership.	162	533	206	545	439	609	17
Journal	209	533	237	545	439	609	17
of	240	533	247	545	439	609	17
East	251	533	266	545	439	609	17
China	270	533	293	545	439	609	17
Normal	297	533	325	545	439	609	17
University,	329	533	368	545	439	609	17
29(1),	85	545	109	557	439	609	17
1-10.	111	545	132	557	439	609	17
Educación	156	574	189	584	439	609	17
Vol.	191	574	204	585	439	609	17
XXV,	206	574	224	585	439	609	17
N°	226	574	235	585	439	609	17
49,	237	574	248	585	439	609	17
septiembre	250	574	286	585	439	609	17
2016	288	574	305	585	439	609	17
/	307	574	310	585	439	609	17
ISSN	312	574	330	585	439	609	17
1019-9403	332	574	369	585	439	609	17
137	395	547	410	558	439	609	17
Marcos	71	27	95	38	439	609	18
Sarasola	97	27	123	38	439	609	18
Bonetti	125	27	150	38	439	609	18
y	152	27	156	38	439	609	18
Carolina	158	27	186	38	439	609	18
da	188	27	196	38	439	609	18
Costa	198	27	217	38	439	609	18
OECD	71	55	99	67	439	609	18
(2014).	104	55	133	67	439	609	18
TALIS	138	55	163	67	439	609	18
2013	167	55	187	67	439	609	18
Results:	192	55	219	67	439	609	18
An	224	55	235	67	439	609	18
International	239	55	288	67	439	609	18
Perspective	293	55	332	67	439	609	18
on	337	55	346	67	439	609	18
Teaching	350	55	383	67	439	609	18
and	99	67	113	79	439	609	18
Learning.	128	67	164	79	439	609	18
OECD	178	67	207	79	439	609	18
Publishing.	221	67	264	79	439	609	18
http://dx.doi.org/10.1787/	279	67	383	79	439	609	18
9789264196261-en	99	79	177	91	439	609	18
Pont,	71	94	91	106	439	609	18
B.,	96	94	107	106	439	609	18
Nusche,	111	94	142	106	439	609	18
D.,	147	94	159	106	439	609	18
Moorman,	164	94	205	106	439	609	18
H.	209	94	220	106	439	609	18
&	224	94	232	106	439	609	18
David,	237	94	263	106	439	609	18
H.	267	94	278	106	439	609	18
(2008a).	282	94	315	106	439	609	18
Improving	319	94	357	106	439	609	18
school	361	94	383	106	439	609	18
leadership,	99	106	138	118	439	609	18
Volume	140	106	168	118	439	609	18
1:	170	106	178	118	439	609	18
Policy	180	106	202	118	439	609	18
and	204	106	218	118	439	609	18
practice.	221	106	251	118	439	609	18
OECD	254	106	282	118	439	609	18
Publishing.	285	106	328	118	439	609	18
Pont,	71	120	91	133	439	609	18
B.,	95	120	106	133	439	609	18
Nusche,	110	120	142	133	439	609	18
D.,	146	120	159	133	439	609	18
Moorman,	163	120	204	133	439	609	18
H.	208	120	219	133	439	609	18
&	223	120	231	133	439	609	18
David,	235	120	261	133	439	609	18
H.	265	120	275	133	439	609	18
(2008b).	279	120	313	133	439	609	18
Improving	317	120	355	133	439	609	18
School	359	120	383	133	439	609	18
Leadership,	99	132	141	145	439	609	18
Volume	145	132	172	145	439	609	18
2	176	132	181	145	439	609	18
Case	185	132	202	145	439	609	18
Studies	206	132	232	145	439	609	18
on	236	132	245	145	439	609	18
System	249	132	273	145	439	609	18
Leadership:	277	132	319	145	439	609	18
Case	323	132	340	145	439	609	18
Studies	344	132	370	145	439	609	18
on	374	132	383	145	439	609	18
System	99	144	124	157	439	609	18
Leadership.	126	144	168	157	439	609	18
OECD	171	144	199	157	439	609	18
Publishing.	202	144	245	157	439	609	18
Porter,	71	159	96	172	439	609	18
A.	100	159	109	172	439	609	18
C.,	112	159	124	172	439	609	18
Murphy,	128	159	161	172	439	609	18
J.,	165	159	173	172	439	609	18
Goldring,	176	159	214	172	439	609	18
E.,	218	159	229	172	439	609	18
Elliott,	232	159	259	172	439	609	18
S.	262	159	270	172	439	609	18
N.,	273	159	286	172	439	609	18
Polikoff,	290	159	322	172	439	609	18
M.	326	159	337	172	439	609	18
S.	341	159	348	172	439	609	18
&	352	159	360	172	439	609	18
May,	364	159	383	172	439	609	18
H.	99	171	110	184	439	609	18
(2008).	113	171	142	184	439	609	18
Vanderbilt	145	171	185	184	439	609	18
Assessment	188	171	231	184	439	609	18
of	234	171	242	184	439	609	18
Leadership	245	171	287	184	439	609	18
in	290	171	298	184	439	609	18
Education:	301	171	343	184	439	609	18
Technical	346	171	383	184	439	609	18
Manual,	99	183	132	196	439	609	18
Version	134	183	163	196	439	609	18
1.0.	165	183	180	196	439	609	18
Nashville,	183	183	221	196	439	609	18
TN:	223	183	240	196	439	609	18
Vanderbilt	243	183	283	196	439	609	18
University.	286	183	327	196	439	609	18
Porter,	71	198	96	211	439	609	18
A.	99	198	108	211	439	609	18
C.,	110	198	122	211	439	609	18
Polikoff,	125	198	157	211	439	609	18
M.	160	198	172	211	439	609	18
S.,	174	198	184	211	439	609	18
Goldring,	187	198	224	211	439	609	18
E.,	227	198	238	211	439	609	18
Murphy,	240	198	274	211	439	609	18
J.,	276	198	285	211	439	609	18
Elliott,	288	198	314	211	439	609	18
S.	317	198	324	211	439	609	18
N.	327	198	337	211	439	609	18
&	340	198	348	211	439	609	18
May,	350	198	369	211	439	609	18
H.	372	198	383	211	439	609	18
(2010).	99	210	128	223	439	609	18
Developing	130	210	175	223	439	609	18
a	177	210	181	223	439	609	18
psychometrically	184	210	248	223	439	609	18
sound	251	210	274	223	439	609	18
assessment	276	210	317	223	439	609	18
of	320	210	328	223	439	609	18
school	330	210	354	223	439	609	18
leader-	357	210	383	223	439	609	18
ship:	99	222	118	235	439	609	18
The	121	222	135	235	439	609	18
VAL-ED	138	222	173	235	439	609	18
as	176	222	183	235	439	609	18
a	187	222	191	235	439	609	18
case	194	222	209	235	439	609	18
study.	212	222	235	235	439	609	18
Educational	238	222	283	235	439	609	18
Administration	286	222	342	235	439	609	18
Quarterly,	345	222	383	235	439	609	18
46(2),	99	234	123	247	439	609	18
135-173.	126	234	161	247	439	609	18
Robinson,	71	249	111	262	439	609	18
V.	114	249	122	262	439	609	18
(2011).	126	249	155	262	439	609	18
Student-centered	158	249	219	261	439	609	18
leadership	223	249	259	261	439	609	18
(Vol.	263	249	282	262	439	609	18
15).	285	249	301	262	439	609	18
Hoboken,	304	249	343	262	439	609	18
NJ:	347	249	361	262	439	609	18
John	364	249	383	262	439	609	18
Wiley	99	261	122	274	439	609	18
&	125	261	133	274	439	609	18
Sons.	135	261	156	274	439	609	18
Robinson,	71	276	111	288	439	609	18
V.	113	276	121	288	439	609	18
M.,	124	276	138	288	439	609	18
Hohepa,	141	276	174	288	439	609	18
M.	177	276	189	288	439	609	18
&	192	276	200	288	439	609	18
Lloyd,	202	276	227	288	439	609	18
C.	230	276	239	288	439	609	18
(2007).	242	276	271	288	439	609	18
School	274	276	297	288	439	609	18
leadership	300	276	337	288	439	609	18
and	339	276	353	288	439	609	18
student	356	276	383	288	439	609	18
outcomes:	99	288	134	300	439	609	18
Identifying	138	288	178	300	439	609	18
what	181	288	199	300	439	609	18
works	202	288	224	300	439	609	18
and	227	288	241	300	439	609	18
why.	244	288	261	300	439	609	18
Winmalee,	264	288	307	300	439	609	18
Victoria,	310	288	343	300	439	609	18
Australia:	346	288	383	300	439	609	18
Australian	99	300	138	312	439	609	18
Council	141	300	172	312	439	609	18
for	175	300	186	312	439	609	18
Educational	188	300	234	312	439	609	18
Leaders.	237	300	269	312	439	609	18
Sammons,	71	315	111	327	439	609	18
P.,	114	315	123	327	439	609	18
Hillman,	126	315	161	327	439	609	18
J.	164	315	170	327	439	609	18
&	173	315	182	327	439	609	18
Mortimore,	185	315	230	327	439	609	18
P.	233	315	239	327	439	609	18
(Eds.).	242	315	268	327	439	609	18
(1995).	271	315	300	327	439	609	18
Key	303	315	316	327	439	609	18
Characteristics	320	315	373	327	439	609	18
of	376	315	383	327	439	609	18
Effective	99	327	130	339	439	609	18
Schools:	133	327	161	339	439	609	18
A	164	327	170	339	439	609	18
Review	173	327	199	339	439	609	18
of	202	327	209	339	439	609	18
School	212	327	235	339	439	609	18
Effectiveness	238	327	283	339	439	609	18
Research.	286	327	319	339	439	609	18
Londres:	322	327	356	339	439	609	18
Office	359	327	383	339	439	609	18
for	99	339	110	351	439	609	18
Standards	113	339	150	351	439	609	18
in	153	339	161	351	439	609	18
Education.	163	339	206	351	439	609	18
Scheerens,	71	353	111	366	439	609	18
J.	116	353	122	366	439	609	18
(2004).	128	353	157	366	439	609	18
Review	162	353	188	366	439	609	18
of	193	353	200	366	439	609	18
school	206	353	227	366	439	609	18
and	232	353	246	366	439	609	18
instructional	252	353	298	366	439	609	18
effectiveness	304	353	346	366	439	609	18
research.	352	353	383	366	439	609	18
Contribution	99	365	151	378	439	609	18
to	154	365	162	378	439	609	18
chapter	166	365	194	378	439	609	18
3	197	365	202	378	439	609	18
of	206	365	213	378	439	609	18
the	217	365	229	378	439	609	18
2004	232	365	252	378	439	609	18
EFA	255	365	272	378	439	609	18
Global	276	365	302	378	439	609	18
Monitoring	305	365	350	378	439	609	18
Report.	354	365	383	378	439	609	18
http://unesdoc.unesco.org/images/0014/001466/146695e.pdf.	99	377	341	390	439	609	18
Schleicher,	71	392	112	405	439	609	18
A.	116	392	125	405	439	609	18
(2012).	129	392	158	405	439	609	18
Preparing	162	392	198	405	439	609	18
Teachers	201	392	232	405	439	609	18
and	236	392	250	405	439	609	18
Developing	254	392	295	405	439	609	18
School	299	392	322	405	439	609	18
Leaders	326	392	354	405	439	609	18
for	358	392	368	405	439	609	18
the	372	392	383	405	439	609	18
21st	99	404	115	417	439	609	18
Century	117	404	147	417	439	609	18
Lessons	150	404	175	417	439	609	18
from	178	404	195	417	439	609	18
around	198	404	224	417	439	609	18
the	227	404	238	417	439	609	18
World:	240	404	265	417	439	609	18
Lessons	267	404	293	417	439	609	18
from	296	404	313	417	439	609	18
around	316	404	342	417	439	609	18
the	345	404	356	417	439	609	18
World:	358	404	383	417	439	609	18
OECD	99	416	128	429	439	609	18
Publishing.	130	416	174	429	439	609	18
Shields,	71	431	101	444	439	609	18
C.	103	431	113	444	439	609	18
M.	115	431	127	444	439	609	18
(2014).	130	431	159	444	439	609	18
The	161	431	176	444	439	609	18
War	178	431	194	444	439	609	18
on	197	431	207	444	439	609	18
Poverty	210	431	239	444	439	609	18
Must	241	431	261	444	439	609	18
Be	264	431	274	444	439	609	18
Won:	277	431	298	444	439	609	18
Educators	301	431	339	444	439	609	18
Can	342	431	358	444	439	609	18
Make	361	431	383	444	439	609	18
a	99	443	103	456	439	609	18
Difference.	107	443	150	456	439	609	18
IJELM-International	153	443	232	456	439	609	18
Journal	236	443	263	456	439	609	18
of	267	443	273	456	439	609	18
Educational	277	443	322	456	439	609	18
Leadership	325	443	365	456	439	609	18
and	368	443	383	456	439	609	18
Management,	99	455	150	468	439	609	18
2(2),	153	455	172	468	439	609	18
124-146.	174	455	210	468	439	609	18
Smylie,	71	470	99	483	439	609	18
M.	102	470	113	483	439	609	18
A.,	116	470	127	483	439	609	18
Conley,	130	470	159	483	439	609	18
S.	162	470	169	483	439	609	18
&	172	470	180	483	439	609	18
Marks,	182	470	209	483	439	609	18
H.	212	470	222	483	439	609	18
M.	225	470	237	483	439	609	18
(2002).	239	470	268	483	439	609	18
Exploring	270	470	309	483	439	609	18
new	311	470	327	483	439	609	18
approaches	330	470	372	483	439	609	18
to	375	470	383	483	439	609	18
teacher	99	482	127	495	439	609	18
leadership	129	482	168	495	439	609	18
for	170	482	181	495	439	609	18
school	183	482	207	495	439	609	18
improvement.	209	482	264	495	439	609	18
Yearbook	266	482	299	494	439	609	18
of	301	482	308	494	439	609	18
the	310	482	321	494	439	609	18
National	323	482	356	494	439	609	18
Society	358	482	383	494	439	609	18
for	99	494	109	506	439	609	18
the	112	494	123	506	439	609	18
Study	125	494	146	506	439	609	18
of	149	494	155	506	439	609	18
Education,	158	494	198	506	439	609	18
101(1),	200	494	229	506	439	609	18
162-188.	232	494	268	507	439	609	18
Spillane,	71	509	104	521	439	609	18
J.	108	509	114	521	439	609	18
P.,	118	509	127	521	439	609	18
Halverson,	132	509	173	521	439	609	18
R.	178	509	187	521	439	609	18
&	191	509	199	521	439	609	18
Diamond,	204	509	243	521	439	609	18
J.	248	509	254	521	439	609	18
B.	258	509	267	521	439	609	18
(2001).	271	509	300	521	439	609	18
Investigating	304	509	354	521	439	609	18
school	358	509	383	521	439	609	18
leadership	99	521	138	533	439	609	18
practice:	144	521	176	533	439	609	18
A	182	521	188	533	439	609	18
distributed	194	521	236	533	439	609	18
perspective.	241	521	286	533	439	609	18
Educational	292	521	337	533	439	609	18
Researcher,	342	521	383	533	439	609	18
30(3),	99	533	123	545	439	609	18
23-28.	126	533	151	545	439	609	18
138	29	547	44	558	439	609	18
Educación	71	574	103	584	439	609	18
Vol.	105	574	119	585	439	609	18
XXV,	121	574	139	585	439	609	18
N°	141	574	150	585	439	609	18
49,	152	574	163	585	439	609	18
septiembre	165	574	200	585	439	609	18
2016	203	574	220	585	439	609	18
/	222	574	224	585	439	609	18
ISSN	227	574	244	585	439	609	18
1019-9403	247	574	283	585	439	609	18
Validación	49	27	83	38	439	609	19
del	86	27	95	38	439	609	19
VAL-E.	97	27	122	38	439	609	19
Evaluando	124	27	158	38	439	609	19
el	160	27	166	38	439	609	19
liderazgo	168	27	197	38	439	609	19
educativo	199	27	230	38	439	609	19
centrado	232	27	260	38	439	609	19
en	262	27	270	38	439	609	19
los	272	27	281	38	439	609	19
aprendizajes	283	27	322	38	439	609	19
del	324	27	334	38	439	609	19
alumnado	336	27	369	38	439	609	19
Spillane,	57	55	90	67	439	609	19
J.	94	55	100	67	439	609	19
P.,	104	55	113	67	439	609	19
Halverson,	117	55	159	67	439	609	19
R.	163	55	172	67	439	609	19
&	176	55	184	67	439	609	19
Diamond,	188	55	228	67	439	609	19
J.	232	55	238	67	439	609	19
B.	242	55	251	67	439	609	19
(2004).	255	55	284	67	439	609	19
Towards	287	55	319	67	439	609	19
a	324	55	328	67	439	609	19
theory	332	55	357	67	439	609	19
of	361	55	369	67	439	609	19
leadership	85	67	124	79	439	609	19
practice:	126	67	159	79	439	609	19
A	161	67	167	79	439	609	19
distributed	169	67	211	79	439	609	19
perspective.	213	67	258	79	439	609	19
Journal	260	67	288	79	439	609	19
of	290	67	297	79	439	609	19
curriculum	299	67	340	79	439	609	19
studies,	342	67	368	79	439	609	19
36(1),	85	79	109	91	439	609	19
3-34.	111	79	132	91	439	609	19
Teddlie,	57	94	88	106	439	609	19
C.	93	94	103	106	439	609	19
&	108	94	116	106	439	609	19
Reynolds,	122	94	160	106	439	609	19
D.	165	94	176	106	439	609	19
(2000).	181	94	210	106	439	609	19
The	215	94	229	106	439	609	19
International	234	94	283	106	439	609	19
Handbook	289	94	327	106	439	609	19
of	333	94	340	106	439	609	19
School	345	94	368	106	439	609	19
Effectiveness	85	106	130	118	439	609	19
Research.	132	106	166	118	439	609	19
Londres	168	106	199	118	439	609	19
y	202	106	206	118	439	609	19
Nueva	209	106	234	118	439	609	19
York:	236	106	256	118	439	609	19
Falmer	259	106	285	118	439	609	19
Press.	288	106	309	118	439	609	19
Waters,	57	120	86	133	439	609	19
T.,	87	120	98	133	439	609	19
Marzano,	100	120	137	133	439	609	19
R.	139	120	148	133	439	609	19
J.	150	120	156	133	439	609	19
&	159	120	167	133	439	609	19
McNulty,	169	120	206	133	439	609	19
B.	209	120	217	133	439	609	19
(2003).	219	120	248	133	439	609	19
Balanced	251	120	285	133	439	609	19
Leadership:	288	120	332	133	439	609	19
What	334	120	356	133	439	609	19
30	358	120	368	133	439	609	19
years	85	132	104	145	439	609	19
of	106	132	114	145	439	609	19
research	117	132	148	145	439	609	19
tells	150	132	165	145	439	609	19
us	168	132	176	145	439	609	19
about	179	132	201	145	439	609	19
the	204	132	216	145	439	609	19
effect	218	132	239	145	439	609	19
of	242	132	249	145	439	609	19
leadership	252	132	291	145	439	609	19
on	293	132	303	145	439	609	19
student	306	132	335	145	439	609	19
achieve-	337	132	369	145	439	609	19
ment.	85	144	108	157	439	609	19
Retrieved	110	144	146	157	439	609	19
from	149	144	168	157	439	609	19
www.mcrel.org/PDF/LeadershipOrganizationDevel	170	144	369	157	439	609	19
opment/5031RR_BalancedLeadership.pdf	85	156	248	169	439	609	19
Educación	156	574	189	584	439	609	19
Vol.	191	574	204	585	439	609	19
XXV,	206	574	224	585	439	609	19
N°	226	574	235	585	439	609	19
49,	237	574	248	585	439	609	19
septiembre	250	574	286	585	439	609	19
2016	288	574	305	585	439	609	19
/	307	574	310	585	439	609	19
ISSN	312	574	330	585	439	609	19
1019-9403	332	574	369	585	439	609	19
