Artículo	61	27	108	45	581	788	1
Original	111	27	158	45	581	788	1
Rev	61	51	77	61	581	788	1
Peru	79	51	100	61	581	788	1
Med	103	51	122	61	581	788	1
Exp	125	51	140	61	581	788	1
Salud	142	51	169	61	581	788	1
Publica	171	51	205	61	581	788	1
FACTORES	73	108	150	126	581	788	1
DE	153	108	175	126	581	788	1
RIESGO	178	108	236	126	581	788	1
PARA	239	108	277	126	581	788	1
HIPERTENSIÓN	280	108	397	126	581	788	1
ARTERIAL	400	108	472	126	581	788	1
EN	475	108	497	126	581	788	1
POBLACIÓN	58	125	149	143	581	788	1
ADULTA	152	125	212	143	581	788	1
DE	215	125	237	143	581	788	1
UNA	240	125	275	143	581	788	1
REGIÓN	278	125	340	143	581	788	1
URBANA	344	125	408	143	581	788	1
DE	411	125	433	143	581	788	1
ECUADOR	436	125	512	143	581	788	1
Rina	98	152	118	166	581	788	1
Elizabeth	121	152	162	166	581	788	1
Ortiz-Benavides	165	152	236	166	581	788	1
1,a	236	153	244	161	581	788	1
,	244	152	247	166	581	788	1
Maritza	250	152	283	166	581	788	1
Torres-Valdez	285	152	346	166	581	788	1
2,b	346	153	354	161	581	788	1
,	354	152	357	166	581	788	1
Wilson	360	152	390	166	581	788	1
Sigüencia-Cruz	393	152	461	166	581	788	1
2,b	461	153	469	161	581	788	1
,	469	152	472	166	581	788	1
Roberto	57	164	92	178	581	788	1
Añez-Ramos	95	164	152	178	581	788	1
3,c	152	165	160	173	581	788	1
,	160	164	163	178	581	788	1
Juan	166	164	187	178	581	788	1
Salazar-Vílchez	190	164	260	178	581	788	1
3,c	260	165	268	173	581	788	1
,	268	164	271	178	581	788	1
Joselyn	274	164	307	178	581	788	1
Rojas-Quintero	310	164	377	178	581	788	1
3,d	377	165	386	173	581	788	1
,	386	164	388	178	581	788	1
Valmore	391	164	428	178	581	788	1
Bermúdez-Pirela	430	164	505	178	581	788	1
3,e	505	165	513	173	581	788	1
RESUMEN	74	188	117	198	581	788	1
Palabras	74	317	103	328	581	788	1
clave:	105	317	124	328	581	788	1
Hipertensión;	125	317	169	328	581	788	1
Obesidad;	170	317	204	328	581	788	1
Factores	206	317	235	328	581	788	1
de	236	317	245	328	581	788	1
riesgo;	246	317	269	328	581	788	1
Consumo	270	317	302	328	581	788	1
de	304	317	313	328	581	788	1
alimentos;	314	317	348	328	581	788	1
Herencia.	349	317	381	328	581	788	1
(fuente:	383	317	408	328	581	788	1
DeCS	409	317	429	328	581	788	1
BIREME).	431	317	464	328	581	788	1
RISK	91	340	121	355	581	788	1
FACTORS	124	340	182	355	581	788	1
FOR	185	340	212	355	581	788	1
ARTERIAL	215	340	277	355	581	788	1
HYPERTENSION	280	340	382	355	581	788	1
IN	385	340	402	355	581	788	1
THE	405	340	432	355	581	788	1
ADULT	435	340	479	355	581	788	1
POPULATION	123	355	208	370	581	788	1
OF	211	355	229	370	581	788	1
AN	232	355	252	370	581	788	1
URBAN	255	355	301	370	581	788	1
REGION	304	355	358	370	581	788	1
OF	361	355	379	370	581	788	1
ECUADOR	382	355	447	370	581	788	1
ABSTRACT	74	380	119	390	581	788	1
Keywords:	74	499	108	510	581	788	1
Hypertension;	110	499	156	510	581	788	1
Obesity;	157	499	184	510	581	788	1
Risk	186	499	200	510	581	788	1
factor;	202	499	222	510	581	788	1
Food	224	499	241	510	581	788	1
consumption;	243	499	287	510	581	788	1
Heredity	288	499	316	510	581	788	1
(source:	318	499	344	510	581	788	1
MeSH	346	499	367	510	581	788	1
NLM).	369	499	389	510	581	788	1
INTRODUCCIÓN	51	522	155	536	581	788	1
Entre	51	549	73	561	581	788	1
los	81	549	93	561	581	788	1
diversos	101	549	135	561	581	788	1
factores	143	549	175	561	581	788	1
de	184	549	194	561	581	788	1
riesgo	202	549	227	561	581	788	1
para	235	549	253	561	581	788	1
las	262	549	274	561	581	788	1
enfermedades	51	560	109	572	581	788	1
cardiovasculares	112	560	180	572	581	788	1
(ECV),	183	560	210	572	581	788	1
la	214	560	221	572	581	788	1
hipertensión	225	560	274	572	581	788	1
arterial	51	571	79	583	581	788	1
(HTA)	80	571	103	583	581	788	1
es	105	571	115	583	581	788	1
considerada	116	571	165	583	581	788	1
uno	167	571	182	583	581	788	1
de	183	571	193	583	581	788	1
los	195	571	206	583	581	788	1
más	208	571	225	583	581	788	1
importantes	227	571	274	583	581	788	1
a	51	582	56	594	581	788	1
nivel	61	582	79	594	581	788	1
mundial,	84	582	118	594	581	788	1
asociándose	122	582	173	594	581	788	1
a	177	582	182	594	581	788	1
eventos	187	582	218	594	581	788	1
coronarios	223	582	265	594	581	788	1
y	269	582	274	594	581	788	1
cerebrovasculares	51	593	125	605	581	788	1
en	129	593	139	605	581	788	1
aproximadamente	143	593	215	605	581	788	1
60	219	593	229	605	581	788	1
y	233	593	237	605	581	788	1
77%	241	593	259	605	581	788	1
de	264	593	274	605	581	788	1
los	51	604	63	616	581	788	1
casos,	65	604	91	616	581	788	1
respectivamente	93	604	159	616	581	788	1
(1)	161	605	168	612	581	788	1
.	168	604	170	616	581	788	1
De	172	604	184	616	581	788	1
igual	186	604	205	616	581	788	1
forma,	208	604	233	616	581	788	1
se	235	604	245	616	581	788	1
estima	247	604	274	616	581	788	1
que	51	615	66	627	581	788	1
para	70	615	88	627	581	788	1
el	93	615	100	627	581	788	1
año	104	615	119	627	581	788	1
2030	124	615	144	627	581	788	1
la	148	615	155	627	581	788	1
cifra	160	615	177	627	581	788	1
de	181	615	191	627	581	788	1
afectados	196	615	235	627	581	788	1
por	239	615	252	627	581	788	1
esta	257	615	274	627	581	788	1
1	51	650	53	656	581	788	1
2	51	658	53	664	581	788	1
3	51	667	53	673	581	788	1
a	51	675	53	681	581	788	1
enfermedad	296	549	344	561	581	788	1
ascienda	347	549	383	561	581	788	1
en	386	549	396	561	581	788	1
un	399	549	409	561	581	788	1
8%.	413	549	428	561	581	788	1
Una	431	549	448	561	581	788	1
tendencia	451	549	490	561	581	788	1
similar	493	549	519	561	581	788	1
se	296	560	306	572	581	788	1
ha	309	560	319	572	581	788	1
observado	322	560	364	572	581	788	1
en	367	560	377	572	581	788	1
Ecuador	380	560	413	572	581	788	1
durante	416	560	447	572	581	788	1
la	450	560	457	572	581	788	1
última	460	560	484	572	581	788	1
década,	487	560	519	572	581	788	1
con	296	571	311	583	581	788	1
un	314	571	324	583	581	788	1
ascenso	328	571	361	583	581	788	1
en	364	571	374	583	581	788	1
la	378	571	385	583	581	788	1
incidencia	388	571	428	583	581	788	1
de	432	571	442	583	581	788	1
256	445	571	460	583	581	788	1
a	463	571	468	583	581	788	1
1084	472	571	492	583	581	788	1
casos	495	571	519	583	581	788	1
por	296	582	309	594	581	788	1
cada	313	582	333	594	581	788	1
100	337	582	352	594	581	788	1
mil	356	582	367	594	581	788	1
habitantes	371	582	412	594	581	788	1
durante	416	582	447	594	581	788	1
el	451	582	458	594	581	788	1
periodo	462	582	492	594	581	788	1
2000-	496	582	519	594	581	788	1
2009	296	593	316	605	581	788	1
(2)	321	594	327	601	581	788	1
;	327	593	329	605	581	788	1
asimismo,	334	593	374	605	581	788	1
un	379	593	389	605	581	788	1
reporte	393	593	421	605	581	788	1
previo	426	593	450	605	581	788	1
ha	454	593	464	605	581	788	1
determinado	469	593	519	605	581	788	1
que	296	604	311	616	581	788	1
específicamente	314	604	380	616	581	788	1
en	383	604	393	616	581	788	1
la	396	604	403	616	581	788	1
ciudad	406	604	433	616	581	788	1
de	436	604	446	616	581	788	1
Cuenca,	449	604	482	616	581	788	1
Ecuador	485	604	519	616	581	788	1
la	296	616	303	628	581	788	1
prevalencia	306	616	352	628	581	788	1
de	354	616	364	628	581	788	1
HTA	367	616	384	628	581	788	1
se	386	616	396	628	581	788	1
sitúa	398	616	417	628	581	788	1
en	420	616	430	628	581	788	1
un	432	616	442	628	581	788	1
25,8%	445	616	470	628	581	788	1
(3)	473	616	479	623	581	788	1
.	479	616	482	628	581	788	1
Universidad	60	649	96	659	581	788	1
Católica	98	649	122	659	581	788	1
de	124	649	131	659	581	788	1
Cuenca.	133	649	157	659	581	788	1
Facultad	159	649	185	659	581	788	1
de	186	649	194	659	581	788	1
Psicología	195	649	226	659	581	788	1
Clínica.	227	649	251	659	581	788	1
Cuenca.	252	649	277	659	581	788	1
Provincia	278	649	307	659	581	788	1
del	309	649	318	659	581	788	1
Azuay.	319	649	339	659	581	788	1
República	341	649	371	659	581	788	1
del	373	649	382	659	581	788	1
Ecuador	383	649	409	659	581	788	1
Ministerio	60	658	91	668	581	788	1
de	93	658	100	668	581	788	1
Salud	102	658	118	668	581	788	1
Pública,	120	658	144	668	581	788	1
Centro	146	658	167	668	581	788	1
de	168	658	176	668	581	788	1
Salud	177	658	194	668	581	788	1
El	196	658	202	668	581	788	1
Vale,	204	658	218	668	581	788	1
Ciudad	220	658	242	668	581	788	1
de	244	658	251	668	581	788	1
Cuenca,	253	658	277	668	581	788	1
Provincia	279	658	307	668	581	788	1
del	309	658	318	668	581	788	1
Azuay,	320	658	340	668	581	788	1
República	341	658	371	668	581	788	1
del	373	658	382	668	581	788	1
Ecuador.	384	658	410	668	581	788	1
Centro	60	666	81	676	581	788	1
de	82	666	89	676	581	788	1
Investigaciones	91	666	137	676	581	788	1
Endocrino	139	666	171	676	581	788	1
-	172	666	175	676	581	788	1
Metabólicas	177	666	213	676	581	788	1
-	214	666	217	676	581	788	1
“Dr.	219	666	231	676	581	788	1
Félix	233	666	247	676	581	788	1
Gómez”.	249	666	274	676	581	788	1
Facultad	276	666	302	676	581	788	1
de	303	666	310	676	581	788	1
Medicina.	312	666	342	676	581	788	1
La	344	666	351	676	581	788	1
Universidad	353	666	389	676	581	788	1
del	391	666	400	676	581	788	1
Zulia.	402	666	419	676	581	788	1
Maracaibo,	421	666	454	676	581	788	1
Venezuela.	456	666	488	676	581	788	1
Especialista	60	675	94	685	581	788	1
en	95	675	102	685	581	788	1
docencia	103	675	130	685	581	788	1
universitaria,	131	675	169	685	581	788	1
magíster	171	675	196	685	581	788	1
en	197	675	204	685	581	788	1
endocrinologia	206	675	250	685	581	788	1
avanzada;	251	675	280	685	581	788	1
b	281	675	284	681	581	788	1
Especialista	284	675	319	685	581	788	1
en	320	675	327	685	581	788	1
medicina	328	675	356	685	581	788	1
familiar,	357	675	381	685	581	788	1
magíster	382	675	408	685	581	788	1
en	409	675	416	685	581	788	1
endocrinologia	417	675	462	685	581	788	1
avanzada	463	675	490	685	581	788	1
c	492	675	494	681	581	788	1
Medico;	495	675	519	685	581	788	1
d	60	684	62	690	581	788	1
magíster	64	683	89	693	581	788	1
en	91	683	98	693	581	788	1
endocrinologia;	99	683	146	693	581	788	1
e	147	684	149	690	581	788	1
magíster	151	683	177	693	581	788	1
en	178	683	186	693	581	788	1
endocrinología,	187	683	233	693	581	788	1
magíster	235	683	260	693	581	788	1
en	262	683	269	693	581	788	1
inmunologia,	271	683	310	693	581	788	1
magíster	311	683	337	693	581	788	1
en	338	683	346	693	581	788	1
metabolismo	347	683	385	693	581	788	1
humano,	387	683	413	693	581	788	1
doctorado	415	683	445	693	581	788	1
en	447	683	454	693	581	788	1
ciencias	455	683	478	693	581	788	1
medicas.	480	683	506	693	581	788	1
Recibido:	60	692	88	702	581	788	1
02/01/2016	90	692	123	702	581	788	1
Aprobado:	130	692	162	702	581	788	1
20/04/2016	164	692	197	702	581	788	1
Citar	52	705	67	715	581	788	1
como:	69	705	88	715	581	788	1
Ortiz-Benavides	90	705	139	715	581	788	1
RE,	141	705	152	715	581	788	1
Torres-Valdez	154	705	196	715	581	788	1
M,	198	705	206	715	581	788	1
Sigüencia-Cruz	208	705	255	715	581	788	1
W,	257	705	265	715	581	788	1
Añez-Ramos	267	705	305	715	581	788	1
R,	307	705	314	715	581	788	1
Salazar-Vílchez	316	705	362	715	581	788	1
J,	364	705	368	715	581	788	1
Rojas-Quintero	370	705	416	715	581	788	1
J,	418	705	422	715	581	788	1
Bermúdez-Pirela	424	705	475	715	581	788	1
V.	477	705	483	715	581	788	1
Factores	485	705	510	715	581	788	1
de	512	705	519	715	581	788	1
riesgo	51	714	69	724	581	788	1
para	71	714	84	724	581	788	1
hipertensión	86	714	124	724	581	788	1
arterial	126	714	147	724	581	788	1
en	149	714	157	724	581	788	1
población	158	714	188	724	581	788	1
adulta	190	714	209	724	581	788	1
de	210	714	218	724	581	788	1
una	219	714	231	724	581	788	1
región	232	714	252	724	581	788	1
urbana	254	714	275	724	581	788	1
de	277	714	284	724	581	788	1
Ecuador.	286	714	312	724	581	788	1
Rev	316	714	327	724	581	788	1
Peru	329	714	343	724	581	788	1
Med	345	714	358	724	581	788	1
Exp	360	714	372	724	581	788	1
Salud	374	714	390	724	581	788	1
Publica.	392	714	416	724	581	788	1
2016;33(2):248-55.	418	714	474	724	581	788	1
doi:	476	714	488	724	581	788	1
10.17843/	489	714	519	724	581	788	1
rpmesp.2016.332.2214	51	722	118	732	581	788	1
248	50	757	67	769	581	788	1
Rev	62	40	77	49	581	788	2
Peru	80	40	99	49	581	788	2
Med	102	40	120	49	581	788	2
Exp	123	40	136	49	581	788	2
Salud	139	40	164	49	581	788	2
Publica.	166	40	200	49	581	788	2
2016;33(2):248-55.	202	40	269	49	581	788	2
Considerando	62	83	118	95	581	788	2
el	121	83	128	95	581	788	2
origen	130	83	155	95	581	788	2
de	158	83	168	95	581	788	2
la	170	83	177	95	581	788	2
HTA	179	83	197	95	581	788	2
como	199	83	221	95	581	788	2
primario	223	83	255	95	581	788	2
(causa	258	83	285	95	581	788	2
desconocida)	62	94	116	106	581	788	2
y	123	94	127	106	581	788	2
secundario	134	94	178	106	581	788	2
a	185	94	190	106	581	788	2
otros	196	94	216	106	581	788	2
trastornos	223	94	263	106	581	788	2
que	270	94	285	106	581	788	2
condicionan	62	105	110	117	581	788	2
la	113	105	120	117	581	788	2
elevación	122	105	160	117	581	788	2
de	163	105	173	117	581	788	2
la	175	105	182	117	581	788	2
presión	185	105	214	117	581	788	2
arterial	217	105	244	117	581	788	2
(PA)	247	105	264	117	581	788	2
(4)	267	106	273	113	581	788	2
,	273	105	275	117	581	788	2
el	278	105	285	117	581	788	2
análisis	62	116	92	128	581	788	2
e	94	116	99	128	581	788	2
identificación	101	116	153	128	581	788	2
de	155	116	165	128	581	788	2
potenciales	167	116	213	128	581	788	2
factores	215	116	247	128	581	788	2
de	248	116	258	128	581	788	2
riesgo	260	116	285	128	581	788	2
ha	62	128	72	140	581	788	2
llevado	74	128	102	140	581	788	2
al	103	128	110	140	581	788	2
estudio	112	128	141	140	581	788	2
de	142	128	152	140	581	788	2
numerosas	153	128	198	140	581	788	2
variables,	199	128	237	140	581	788	2
que	239	128	254	140	581	788	2
pueden	255	128	285	140	581	788	2
influir	62	139	84	151	581	788	2
en	87	139	97	151	581	788	2
la	99	139	106	151	581	788	2
aparición	109	139	146	151	581	788	2
y	148	139	153	151	581	788	2
control	156	139	183	151	581	788	2
de	185	139	195	151	581	788	2
cifras	198	139	220	151	581	788	2
de	222	139	232	151	581	788	2
PA	235	139	247	151	581	788	2
elevadas	249	139	285	151	581	788	2
que	62	150	77	162	581	788	2
tengan	83	150	110	162	581	788	2
importantes	115	150	162	162	581	788	2
implicaciones	167	150	221	162	581	788	2
clínicas,	227	150	259	162	581	788	2
entre	264	150	285	162	581	788	2
las	62	162	74	174	581	788	2
que	78	162	93	174	581	788	2
figuran:	97	162	127	174	581	788	2
edad,	131	162	154	174	581	788	2
raza,	158	162	178	174	581	788	2
tabaquismo,	182	162	231	174	581	788	2
antecedente	235	162	285	174	581	788	2
familiar,	62	173	93	185	581	788	2
menopausia,	98	173	150	185	581	788	2
hábitos	154	173	183	185	581	788	2
nutricionales,	188	173	241	185	581	788	2
obesidad,	246	173	285	185	581	788	2
entre	62	184	83	196	581	788	2
muchos	87	184	118	196	581	788	2
otros	122	184	142	196	581	788	2
(5,6)	146	185	157	192	581	788	2
.	157	184	160	196	581	788	2
El	164	184	172	196	581	788	2
manejo	176	184	205	196	581	788	2
integral	209	184	239	196	581	788	2
de	243	184	253	196	581	788	2
la	257	184	264	196	581	788	2
HTA	268	184	285	196	581	788	2
debe	62	196	82	208	581	788	2
abarcar	87	196	117	208	581	788	2
tanto	121	196	141	208	581	788	2
medidas	146	196	180	208	581	788	2
farmacológicas	184	196	244	208	581	788	2
como	249	196	271	208	581	788	2
no	275	196	285	208	581	788	2
farmacológicas,	62	207	125	219	581	788	2
además,	129	207	163	219	581	788	2
en	167	207	177	219	581	788	2
numerosas	180	207	224	219	581	788	2
oportunidades	228	207	285	219	581	788	2
nos	62	218	77	230	581	788	2
encontramos	85	218	137	230	581	788	2
con	145	218	160	230	581	788	2
pacientes	168	218	207	230	581	788	2
hipertensos	215	218	262	230	581	788	2
que	270	218	285	230	581	788	2
presentan	62	229	102	241	581	788	2
un	107	229	117	241	581	788	2
conjunto	121	229	155	241	581	788	2
de	159	229	169	241	581	788	2
comorbilidades	173	229	234	241	581	788	2
que	238	229	253	241	581	788	2
deben,	257	229	285	241	581	788	2
de	62	241	72	253	581	788	2
igual	79	241	98	253	581	788	2
manera,	106	241	139	253	581	788	2
tratarse	146	241	176	253	581	788	2
simultáneamente	183	241	252	253	581	788	2
(7)	256	242	262	248	581	788	2
;	262	241	265	253	581	788	2
por	272	241	285	253	581	788	2
ende,	62	252	85	264	581	788	2
la	89	252	96	264	581	788	2
correcta	100	252	132	264	581	788	2
evaluación	136	252	179	264	581	788	2
de	183	252	193	264	581	788	2
este	197	252	214	264	581	788	2
numeroso	218	252	258	264	581	788	2
grupo	262	252	285	264	581	788	2
de	62	263	72	275	581	788	2
sujetos	75	263	103	275	581	788	2
debe	106	263	126	275	581	788	2
incluir	129	263	152	275	581	788	2
la	155	263	162	275	581	788	2
identificación	164	263	216	275	581	788	2
de	219	263	229	275	581	788	2
esos	231	263	250	275	581	788	2
factores	253	263	285	275	581	788	2
ambientales	62	275	111	287	581	788	2
acompañantes.	113	275	175	287	581	788	2
Hipertensión	419	38	464	49	581	788	2
arterial	466	38	491	49	581	788	2
en	493	38	502	49	581	788	2
adultos	504	38	530	49	581	788	2
febrero	308	83	336	95	581	788	2
2014,	340	83	363	95	581	788	2
donde	367	83	392	95	581	788	2
cada	396	83	416	95	581	788	2
uno	420	83	435	95	581	788	2
de	439	83	449	95	581	788	2
los	453	83	464	95	581	788	2
conglomerados	469	83	530	95	581	788	2
estuvo	308	94	334	106	581	788	2
representado	339	94	392	106	581	788	2
por	398	94	411	106	581	788	2
manzanas	416	94	458	106	581	788	2
y	463	94	467	106	581	788	2
a	473	94	478	106	581	788	2
su	483	94	492	106	581	788	2
vez	498	94	512	106	581	788	2
por	517	94	530	106	581	788	2
viviendas	308	105	345	117	581	788	2
las	349	105	360	117	581	788	2
cuales	364	105	390	117	581	788	2
se	393	105	403	117	581	788	2
escogieron	406	105	450	117	581	788	2
al	454	105	461	117	581	788	2
azar	464	105	482	117	581	788	2
manejando	486	105	530	117	581	788	2
la	308	117	315	129	581	788	2
información	319	117	365	129	581	788	2
del	369	117	382	129	581	788	2
censo	386	117	410	129	581	788	2
de	414	117	424	129	581	788	2
la	428	117	435	129	581	788	2
ciudad	439	117	466	129	581	788	2
de	470	117	480	129	581	788	2
cuenca.	484	117	516	129	581	788	2
La	520	117	530	129	581	788	2
tasa	308	128	325	140	581	788	2
de	328	128	338	140	581	788	2
respuesta	341	128	381	140	581	788	2
de	384	128	394	140	581	788	2
los	398	128	409	140	581	788	2
participantes	412	128	464	140	581	788	2
fue	467	128	479	140	581	788	2
de	483	128	493	140	581	788	2
un	496	128	506	140	581	788	2
98%,	510	128	530	140	581	788	2
donde	308	140	333	152	581	788	2
los	336	140	347	152	581	788	2
sujetos	350	140	379	152	581	788	2
no	382	140	392	152	581	788	2
participantes	395	140	446	152	581	788	2
indicaron	450	140	486	152	581	788	2
no	489	140	499	152	581	788	2
desear	503	140	530	152	581	788	2
participar	308	151	345	163	581	788	2
en	348	151	358	163	581	788	2
el	361	151	368	163	581	788	2
estudio	372	151	401	163	581	788	2
por	404	151	417	163	581	788	2
negarse	421	151	453	163	581	788	2
a	456	151	461	163	581	788	2
ser	465	151	477	163	581	788	2
sometidos	481	151	522	163	581	788	2
a	525	151	530	163	581	788	2
exámenes	308	163	349	175	581	788	2
clínicos	353	163	383	175	581	788	2
o	387	163	392	175	581	788	2
antropométricos;	396	163	463	175	581	788	2
por	467	163	480	175	581	788	2
lo	483	163	490	175	581	788	2
tanto,	494	163	517	175	581	788	2
se	521	163	530	175	581	788	2
realizó	308	174	334	186	581	788	2
un	339	174	349	186	581	788	2
sobremuestreo	354	174	414	186	581	788	2
hasta	419	174	441	186	581	788	2
completar	446	174	485	186	581	788	2
los	490	174	502	186	581	788	2
casos	507	174	530	186	581	788	2
contemplados	308	186	364	198	581	788	2
en	366	186	376	198	581	788	2
la	379	186	386	198	581	788	2
muestra	388	186	421	198	581	788	2
determinada.	423	186	476	198	581	788	2
EVALUACIÓN	308	207	365	219	581	788	2
DE	368	207	380	219	581	788	2
LOS	383	207	401	219	581	788	2
INDIVIDUOS	403	207	456	219	581	788	2
Ante	62	297	81	309	581	788	2
la	85	297	92	309	581	788	2
importancia	96	297	143	309	581	788	2
epidemiológica	147	297	207	309	581	788	2
que	211	297	226	309	581	788	2
representa	231	297	274	309	581	788	2
la	278	297	285	309	581	788	2
HTA,	62	309	82	321	581	788	2
así	84	309	96	321	581	788	2
como	98	309	120	321	581	788	2
la	122	309	129	321	581	788	2
necesidad	131	309	172	321	581	788	2
de	174	309	184	321	581	788	2
identificar	186	309	224	321	581	788	2
sus	226	309	240	321	581	788	2
principales	242	309	285	321	581	788	2
determinantes,	62	320	122	332	581	788	2
el	124	320	131	332	581	788	2
objetivo	134	320	165	332	581	788	2
del	167	320	179	332	581	788	2
estudio	182	320	211	332	581	788	2
fue	213	320	226	332	581	788	2
determinar	228	320	271	332	581	788	2
los	273	320	285	332	581	788	2
factores	62	331	94	343	581	788	2
de	96	331	106	343	581	788	2
riesgo	109	331	133	343	581	788	2
para	135	331	153	343	581	788	2
HTA	155	331	172	343	581	788	2
en	174	331	184	343	581	788	2
una	186	331	201	343	581	788	2
población	203	331	242	343	581	788	2
de	244	331	254	343	581	788	2
adultos	256	331	285	343	581	788	2
de	62	342	72	354	581	788	2
la	75	342	82	354	581	788	2
ciudad	84	342	111	354	581	788	2
de	113	342	123	354	581	788	2
Cuenca,	126	342	159	354	581	788	2
Ecuador.	162	342	197	354	581	788	2
A	308	230	314	242	581	788	2
todos	315	230	337	242	581	788	2
los	338	230	350	242	581	788	2
individuos	351	230	391	242	581	788	2
que	392	230	407	242	581	788	2
participaron	409	230	455	242	581	788	2
en	457	230	467	242	581	788	2
el	469	230	475	242	581	788	2
estudio	477	230	506	242	581	788	2
se	508	230	517	242	581	788	2
les	519	230	530	242	581	788	2
realizó	308	242	334	254	581	788	2
historia	336	242	364	254	581	788	2
clínica	366	242	391	254	581	788	2
completa	393	242	429	254	581	788	2
evaluándose	431	242	481	254	581	788	2
la	483	242	490	254	581	788	2
presencia	492	242	530	254	581	788	2
de	308	253	317	265	581	788	2
antecedentes	321	253	374	265	581	788	2
personales	377	253	420	265	581	788	2
de	423	253	433	265	581	788	2
HTA	436	253	453	265	581	788	2
o	456	253	461	265	581	788	2
diabetes	464	253	497	265	581	788	2
mellitus	500	253	530	265	581	788	2
tipo	308	265	322	277	581	788	2
2	325	265	330	277	581	788	2
(DM2).	333	265	360	277	581	788	2
El	363	265	371	277	581	788	2
grupo	374	265	396	277	581	788	2
étnico	399	265	423	277	581	788	2
se	426	265	435	277	581	788	2
evaluó	438	265	464	277	581	788	2
fenotípicamente	467	265	530	277	581	788	2
clasificando	308	276	354	288	581	788	2
a	359	276	364	288	581	788	2
los	369	276	380	288	581	788	2
individuos	385	276	424	288	581	788	2
como	430	276	451	288	581	788	2
mestizo,	456	276	489	288	581	788	2
blanco	494	276	520	288	581	788	2
y	526	276	530	288	581	788	2
otros	308	288	327	300	581	788	2
(negro,	332	288	360	300	581	788	2
mulato,	364	288	393	300	581	788	2
montubio).	398	288	439	300	581	788	2
Se	444	288	455	300	581	788	2
evaluó	459	288	486	300	581	788	2
el	490	288	497	300	581	788	2
estatus	502	288	530	300	581	788	2
socioeconómico	308	299	371	311	581	788	2
mediante	373	299	409	311	581	788	2
la	411	299	418	311	581	788	2
escala	419	299	445	311	581	788	2
de	447	299	457	311	581	788	2
Graffar	458	299	486	311	581	788	2
modificado	487	299	530	311	581	788	2
por	308	310	320	322	581	788	2
Méndez-Castellano	323	310	399	322	581	788	2
(8)	402	311	408	318	581	788	2
que	411	310	425	322	581	788	2
estratifica	428	310	466	322	581	788	2
a	468	310	473	322	581	788	2
los	476	310	487	322	581	788	2
sujetos	490	310	518	322	581	788	2
en	520	310	530	322	581	788	2
cinco	308	322	328	334	581	788	2
estratos:	332	322	366	334	581	788	2
clase	371	322	391	334	581	788	2
alta	395	322	410	334	581	788	2
(estrato	414	322	444	334	581	788	2
I);	448	322	456	334	581	788	2
clase	460	322	481	334	581	788	2
media	485	322	509	334	581	788	2
alta,	513	322	530	334	581	788	2
(estrato	308	333	337	345	581	788	2
II);	340	333	350	345	581	788	2
clase	352	333	373	345	581	788	2
media	375	333	400	345	581	788	2
(estrato	402	333	432	345	581	788	2
III),	434	333	447	345	581	788	2
clase	449	333	470	345	581	788	2
obrera	472	333	498	345	581	788	2
(estrato	500	333	530	345	581	788	2
IV),	308	345	321	357	581	788	2
y	324	345	328	357	581	788	2
extrema	330	345	362	357	581	788	2
pobreza	365	345	397	357	581	788	2
(estrato	399	345	429	357	581	788	2
V).	431	345	443	357	581	788	2
MATERIALES	62	363	137	377	581	788	2
Y	140	363	147	377	581	788	2
MÉTODOS	151	363	214	377	581	788	2
HÁBITOS	308	367	347	379	581	788	2
PSICOBIOLÓGICOS	349	367	434	379	581	788	2
DISEÑO	62	386	97	398	581	788	2
Y	99	386	105	398	581	788	2
POBLACIÓN	108	386	160	398	581	788	2
DE	163	386	175	398	581	788	2
ESTUDIO	178	386	218	398	581	788	2
Se	308	389	318	401	581	788	2
interrogó	319	389	353	401	581	788	2
el	354	389	361	401	581	788	2
consumo	362	389	397	401	581	788	2
de	398	389	408	401	581	788	2
alcohol	409	389	436	401	581	788	2
como	437	389	458	401	581	788	2
autorreporte	459	389	505	401	581	788	2
según	507	389	530	401	581	788	2
la	308	401	314	413	581	788	2
historia	316	401	343	413	581	788	2
clínica	345	401	368	413	581	788	2
en	370	401	380	413	581	788	2
consumidor	381	401	426	413	581	788	2
y	427	401	432	413	581	788	2
no	433	401	443	413	581	788	2
consumidor	445	401	489	413	581	788	2
(9)	490	402	496	409	581	788	2
.	496	401	499	413	581	788	2
Por	500	401	514	413	581	788	2
otra	515	401	530	413	581	788	2
parte,	308	412	329	424	581	788	2
fue	332	412	344	424	581	788	2
evaluado	346	412	381	424	581	788	2
el	384	412	390	424	581	788	2
hábito	393	412	416	424	581	788	2
tabáquico,	419	412	458	424	581	788	2
categorizándose	460	412	522	424	581	788	2
a	525	412	530	424	581	788	2
los	308	424	319	436	581	788	2
individuos	321	424	358	436	581	788	2
en	361	424	370	436	581	788	2
no	372	424	382	436	581	788	2
fumadores,	384	424	427	436	581	788	2
fumadores,	429	424	472	436	581	788	2
y	474	424	479	436	581	788	2
exfumadores	481	424	530	436	581	788	2
a	308	435	313	447	581	788	2
aquellos	315	435	347	447	581	788	2
con	350	435	364	447	581	788	2
un	367	435	376	447	581	788	2
año	379	435	394	447	581	788	2
o	397	435	402	447	581	788	2
más	405	435	421	447	581	788	2
sin	424	435	435	447	581	788	2
consumir	438	435	472	447	581	788	2
ningún	475	435	501	447	581	788	2
tipo	504	435	517	447	581	788	2
de	520	435	530	447	581	788	2
tabaco	308	447	333	459	581	788	2
(10)	335	448	344	454	581	788	2
.	344	447	346	459	581	788	2
Se	62	408	73	420	581	788	2
realizó	77	408	103	420	581	788	2
un	106	408	116	420	581	788	2
estudio	120	408	149	420	581	788	2
transversal	152	408	196	420	581	788	2
analítico	199	408	233	420	581	788	2
en	236	408	246	420	581	788	2
la	250	408	257	420	581	788	2
región	260	408	285	420	581	788	2
urbana	62	419	90	431	581	788	2
de	92	419	102	431	581	788	2
Cuenca,	104	419	137	431	581	788	2
la	139	419	146	431	581	788	2
cual	148	419	164	431	581	788	2
está	166	419	183	431	581	788	2
dividida	184	419	215	431	581	788	2
en	217	419	227	431	581	788	2
16	228	419	238	431	581	788	2
parroquias:	240	419	285	431	581	788	2
San	62	430	78	442	581	788	2
Sebastián,	82	430	125	442	581	788	2
Bellavista,	128	430	169	442	581	788	2
El	173	430	181	442	581	788	2
Batán,	185	430	211	442	581	788	2
Yanuncay,	214	430	255	442	581	788	2
Sucre,	259	430	285	442	581	788	2
Huayna	62	442	93	454	581	788	2
Capac,	98	442	127	454	581	788	2
Gil	132	442	143	454	581	788	2
Ramírez	148	442	182	454	581	788	2
Dávalos,	187	442	222	454	581	788	2
Sagrario,	227	442	264	454	581	788	2
San	269	442	285	454	581	788	2
Blas,	62	453	82	465	581	788	2
El	88	453	96	465	581	788	2
Vecino,	102	453	131	465	581	788	2
Cañaribamba,	137	453	193	465	581	788	2
Totoracocha,	199	453	250	465	581	788	2
Monay,	256	453	285	465	581	788	2
Machangara,	62	464	115	476	581	788	2
y	120	464	125	476	581	788	2
Hermano	130	464	167	476	581	788	2
Miguel,	172	464	201	476	581	788	2
con	206	464	221	476	581	788	2
una	226	464	241	476	581	788	2
población	246	464	285	476	581	788	2
total	62	475	79	487	581	788	2
de	82	475	92	487	581	788	2
329	95	475	110	487	581	788	2
928	113	475	128	487	581	788	2
habitantes	131	475	173	487	581	788	2
(se	176	475	188	487	581	788	2
sumó	191	475	213	487	581	788	2
a	216	475	221	487	581	788	2
estos	224	475	246	487	581	788	2
un	249	475	259	487	581	788	2
grupo	262	475	285	487	581	788	2
de	62	486	72	498	581	788	2
1960	76	486	96	498	581	788	2
individuos	100	486	140	498	581	788	2
que	144	486	159	498	581	788	2
habitan	163	486	193	498	581	788	2
parroquias	197	486	239	498	581	788	2
rurales	243	486	271	498	581	788	2
en	275	486	285	498	581	788	2
el	62	497	69	509	581	788	2
límite	73	497	95	509	581	788	2
con	99	497	113	509	581	788	2
las	117	497	129	509	581	788	2
parroquias	132	497	175	509	581	788	2
urbanas)	179	497	214	509	581	788	2
para	218	497	236	509	581	788	2
un	240	497	250	509	581	788	2
total	254	497	271	509	581	788	2
de	275	497	285	509	581	788	2
331	62	509	77	521	581	788	2
888	82	509	97	521	581	788	2
habitantes,	101	509	145	521	581	788	2
los	149	509	161	521	581	788	2
población	165	509	203	521	581	788	2
mayor	208	509	233	521	581	788	2
de	237	509	247	521	581	788	2
18	251	509	261	521	581	788	2
años	265	509	285	521	581	788	2
que	62	520	77	532	581	788	2
habita	81	520	105	532	581	788	2
el	109	520	116	532	581	788	2
área	119	520	137	532	581	788	2
urbana	141	520	169	532	581	788	2
de	172	520	182	532	581	788	2
la	186	520	193	532	581	788	2
ciudad	196	520	223	532	581	788	2
de	226	520	236	532	581	788	2
cuenca	240	520	269	532	581	788	2
fue	272	520	285	532	581	788	2
de	62	531	72	543	581	788	2
223	76	531	91	543	581	788	2
798	94	531	109	543	581	788	2
individuos,	112	531	155	543	581	788	2
para	158	531	176	543	581	788	2
estas	179	531	200	543	581	788	2
estimaciones	204	531	256	543	581	788	2
fueron	259	531	285	543	581	788	2
utilizadas	62	542	100	554	581	788	2
las	107	542	119	554	581	788	2
valoraciones	126	542	177	554	581	788	2
demográficas	184	542	238	554	581	788	2
obtenidas	246	542	285	554	581	788	2
del	62	553	74	565	581	788	2
censo	79	553	103	565	581	788	2
2010	107	553	127	565	581	788	2
realizado	131	553	167	565	581	788	2
por	172	553	185	565	581	788	2
el	189	553	196	565	581	788	2
Instituto	200	553	232	565	581	788	2
Nacional	236	553	271	565	581	788	2
de	275	553	285	565	581	788	2
Estadísticas	62	564	111	576	581	788	2
y	113	564	118	576	581	788	2
Censos	120	564	151	576	581	788	2
(INEC).	153	564	183	576	581	788	2
El	62	587	70	599	581	788	2
cálculo	73	587	101	599	581	788	2
del	103	587	115	599	581	788	2
tamaño	117	587	147	599	581	788	2
de	149	587	159	599	581	788	2
la	161	587	168	599	581	788	2
muestra	170	587	203	599	581	788	2
para	205	587	223	599	581	788	2
cada	225	587	245	599	581	788	2
parroquia	247	587	285	599	581	788	2
se	62	598	72	610	581	788	2
realizó	74	598	101	610	581	788	2
de	103	598	113	610	581	788	2
forma	116	598	139	610	581	788	2
proporcional,	141	598	193	610	581	788	2
mediante	196	598	233	610	581	788	2
un	235	598	245	610	581	788	2
muestreo	247	598	285	610	581	788	2
aleatorio	62	609	97	621	581	788	2
multietápico	101	609	149	621	581	788	2
por	152	609	165	621	581	788	2
conglomerados,	169	609	233	621	581	788	2
donde	237	609	262	621	581	788	2
cada	265	609	285	621	581	788	2
conglomerado	62	620	119	632	581	788	2
estuvo	122	620	148	632	581	788	2
representado	151	620	204	632	581	788	2
por	206	620	219	632	581	788	2
cada	222	620	241	632	581	788	2
una	244	620	259	632	581	788	2
de	261	620	271	632	581	788	2
las	273	620	285	632	581	788	2
16	62	631	72	643	581	788	2
parroquias,	74	631	119	643	581	788	2
obteniéndose	121	631	175	643	581	788	2
un	177	631	187	643	581	788	2
tamaño	189	631	219	643	581	788	2
muestral	221	631	256	643	581	788	2
de	258	631	268	643	581	788	2
318	270	631	285	643	581	788	2
individuos	62	642	102	654	581	788	2
mayores	106	642	140	654	581	788	2
de	143	642	153	654	581	788	2
18	157	642	167	654	581	788	2
años.	170	642	192	654	581	788	2
El	195	642	203	654	581	788	2
criterio	206	642	233	654	581	788	2
de	237	642	247	654	581	788	2
inclusión	250	642	285	654	581	788	2
fue	62	654	75	665	581	788	2
todos	77	654	99	665	581	788	2
los	102	654	113	665	581	788	2
habitantes	116	654	157	665	581	788	2
mayores	159	654	194	665	581	788	2
de	196	654	206	665	581	788	2
18	209	654	219	665	581	788	2
años.	221	654	243	665	581	788	2
Dentro	245	654	272	665	581	788	2
de	275	654	285	665	581	788	2
los	62	665	74	677	581	788	2
criterios	77	665	108	677	581	788	2
de	111	665	121	677	581	788	2
exclusión	124	665	161	677	581	788	2
se	164	665	173	677	581	788	2
consideraron	176	665	228	677	581	788	2
a	231	665	236	677	581	788	2
las	239	665	250	677	581	788	2
mujeres	253	665	285	677	581	788	2
en	62	676	72	688	581	788	2
periodo	80	676	110	688	581	788	2
de	118	676	128	688	581	788	2
gestación,	135	676	176	688	581	788	2
individuos	184	676	224	688	581	788	2
recluidos	231	676	267	688	581	788	2
en	275	676	285	688	581	788	2
instituciones	62	687	112	699	581	788	2
penales,	114	687	148	699	581	788	2
hospitales,	151	687	194	699	581	788	2
o	196	687	201	699	581	788	2
cuarteles	204	687	240	699	581	788	2
militares.	243	687	279	699	581	788	2
Se	62	709	73	721	581	788	2
llevó	79	709	97	721	581	788	2
a	103	709	108	721	581	788	2
cabo	113	709	133	721	581	788	2
un	138	709	148	721	581	788	2
muestreo	154	709	191	721	581	788	2
aleatorio	197	709	231	721	581	788	2
multietápico	237	709	285	721	581	788	2
por	62	720	75	732	581	788	2
conglomerados	79	720	141	732	581	788	2
durante	144	720	175	732	581	788	2
el	178	720	185	732	581	788	2
periodo	189	720	219	732	581	788	2
octubre	223	720	253	732	581	788	2
2013	256	720	276	732	581	788	2
a	280	720	285	732	581	788	2
EVALUACIÓN	308	469	365	481	581	788	2
DE	368	469	380	481	581	788	2
ACTIVIDAD	382	469	430	481	581	788	2
FÍSICA	433	469	462	481	581	788	2
Se	308	490	319	502	581	788	2
realizó	324	490	351	502	581	788	2
el	356	490	363	502	581	788	2
cuestionario	369	490	417	502	581	788	2
internacional	423	490	474	502	581	788	2
de	479	490	489	502	581	788	2
actividad	495	490	530	502	581	788	2
física,	308	502	331	514	581	788	2
el	336	502	343	514	581	788	2
cual	349	502	365	514	581	788	2
fue	371	502	383	514	581	788	2
diseñado	389	502	425	514	581	788	2
para	431	502	449	514	581	788	2
la	454	502	461	514	581	788	2
medición	466	502	502	514	581	788	2
de	508	502	518	514	581	788	2
la	523	502	530	514	581	788	2
actividad	308	513	343	525	581	788	2
física	346	513	367	525	581	788	2
en	371	513	381	525	581	788	2
cuatro	384	513	409	525	581	788	2
dominios:	412	513	451	525	581	788	2
trabajo,	454	513	484	525	581	788	2
transporte,	487	513	530	525	581	788	2
actividades	308	525	353	537	581	788	2
del	356	525	368	537	581	788	2
hogar	370	525	393	537	581	788	2
(jardinería	396	525	437	537	581	788	2
y	440	525	444	537	581	788	2
otros)	447	525	470	537	581	788	2
y	473	525	478	537	581	788	2
ocio	481	525	497	537	581	788	2
(tiempo	500	525	530	537	581	788	2
libre,	308	536	327	548	581	788	2
recreación	332	536	374	548	581	788	2
o	379	536	384	548	581	788	2
ejercicio)	389	536	425	548	581	788	2
(11)	430	537	439	544	581	788	2
.	439	536	442	548	581	788	2
El	445	536	453	548	581	788	2
formato	458	536	488	548	581	788	2
largo	493	536	513	548	581	788	2
del	518	536	530	548	581	788	2
IPAQ	308	548	328	560	581	788	2
(IPAQ-LF)	333	548	373	560	581	788	2
contiene	378	548	412	560	581	788	2
preguntas	416	548	456	560	581	788	2
correspondientes	461	548	530	560	581	788	2
a	308	559	313	571	581	788	2
la	317	559	324	571	581	788	2
frecuencia	329	559	371	571	581	788	2
y	375	559	380	571	581	788	2
duración	385	559	419	571	581	788	2
de	424	559	434	571	581	788	2
la	439	559	446	571	581	788	2
caminata	450	559	487	571	581	788	2
(actividad	492	559	530	571	581	788	2
leve),	308	570	330	582	581	788	2
actividades	336	570	381	582	581	788	2
moderadas	387	570	432	582	581	788	2
o	438	570	443	582	581	788	2
actividad	450	570	485	582	581	788	2
vigorosas	492	570	530	582	581	788	2
de	308	582	318	594	581	788	2
por	323	582	336	594	581	788	2
lo	341	582	348	594	581	788	2
menos	353	582	380	594	581	788	2
10	385	582	395	594	581	788	2
min	400	582	414	594	581	788	2
de	419	582	429	594	581	788	2
duración.	434	582	471	594	581	788	2
Los	477	582	491	594	581	788	2
minutos/	496	582	530	594	581	788	2
semanas	308	593	344	605	581	788	2
de	348	593	358	605	581	788	2
actividad	362	593	397	605	581	788	2
leve,	401	593	420	605	581	788	2
moderada	424	593	465	605	581	788	2
o	469	593	474	605	581	788	2
vigorosa	478	593	512	605	581	788	2
son	516	593	530	605	581	788	2
convertidos	308	605	354	617	581	788	2
a	360	605	365	617	581	788	2
sus	371	605	385	617	581	788	2
equivalentes	391	605	442	617	581	788	2
metabólicos	448	605	496	617	581	788	2
(MET),	503	605	530	617	581	788	2
para	308	616	326	628	581	788	2
así	329	616	341	628	581	788	2
determinar	345	616	388	628	581	788	2
el	391	616	398	628	581	788	2
consumo	402	616	438	628	581	788	2
energético.	442	616	486	628	581	788	2
Los	490	616	504	628	581	788	2
datos	508	616	530	628	581	788	2
se	308	628	317	640	581	788	2
calcularon	319	628	360	640	581	788	2
de	363	628	373	640	581	788	2
acuerdo	375	628	408	640	581	788	2
al	410	628	417	640	581	788	2
resultado	420	628	457	640	581	788	2
MET	459	628	478	640	581	788	2
promedio	480	628	518	640	581	788	2
en	520	628	530	640	581	788	2
cada	308	639	327	651	581	788	2
actividad	331	639	367	651	581	788	2
y	370	639	375	651	581	788	2
a	379	639	384	651	581	788	2
partir	388	639	408	651	581	788	2
de	412	639	422	651	581	788	2
estas	426	639	448	651	581	788	2
consideraciones	452	639	517	651	581	788	2
se	521	639	530	651	581	788	2
realizó	308	651	334	663	581	788	2
el	337	651	344	663	581	788	2
Scoring	346	651	377	663	581	788	2
IPAQ	379	651	400	663	581	788	2
para	402	651	420	663	581	788	2
determinar	423	651	466	663	581	788	2
los	469	651	480	663	581	788	2
patrones	483	651	518	663	581	788	2
de	520	651	530	663	581	788	2
actividad	308	662	343	674	581	788	2
física	345	662	366	674	581	788	2
que	368	662	383	674	581	788	2
son	384	662	399	674	581	788	2
reportados	401	662	444	674	581	788	2
como:	445	662	470	674	581	788	2
actividad	472	662	507	674	581	788	2
física	509	662	530	674	581	788	2
alta,	308	674	325	685	581	788	2
moderada	327	674	367	685	581	788	2
o	370	674	375	685	581	788	2
baja	377	674	394	685	581	788	2
(11)	395	674	404	681	581	788	2
;	404	674	407	686	581	788	2
dentro	409	674	434	686	581	788	2
de	437	674	447	686	581	788	2
los	449	674	460	686	581	788	2
análisis	463	674	493	686	581	788	2
del	495	674	507	686	581	788	2
IPAQ	509	674	530	686	581	788	2
fueron	308	685	333	697	581	788	2
excluidos	336	685	373	697	581	788	2
ocho	376	685	396	697	581	788	2
individuos,	398	685	441	697	581	788	2
ya	443	685	453	697	581	788	2
que	456	685	471	697	581	788	2
no	473	685	483	697	581	788	2
cumplieron	486	685	530	697	581	788	2
con	308	696	322	708	581	788	2
los	327	696	338	708	581	788	2
criterios	342	696	374	708	581	788	2
de	378	696	388	708	581	788	2
depuración	393	696	437	708	581	788	2
del	442	696	454	708	581	788	2
IPAQ	458	696	479	708	581	788	2
durante	484	696	514	708	581	788	2
los	519	696	530	708	581	788	2
análisis	308	708	338	720	581	788	2
de	340	708	350	720	581	788	2
determinación	352	708	408	720	581	788	2
del	410	708	422	720	581	788	2
patrón	425	708	450	720	581	788	2
de	452	708	462	720	581	788	2
actividad	464	708	500	720	581	788	2
física	502	708	523	720	581	788	2
a	525	708	530	720	581	788	2
través	308	719	332	731	581	788	2
del	334	719	346	731	581	788	2
Scoring	348	719	379	731	581	788	2
IPAQ.	381	719	404	731	581	788	2
Además,	406	719	441	731	581	788	2
se	443	719	453	731	581	788	2
analizó	455	719	483	731	581	788	2
la	485	719	492	731	581	788	2
actividad	495	719	530	731	581	788	2
249	513	757	530	769	581	788	2
Ortiz-Benavides	429	38	486	49	581	788	3
RE	488	38	499	49	581	788	3
et	501	38	508	49	581	788	3
al.	510	38	519	49	581	788	3
Rev	51	39	66	48	581	788	3
Peru	68	39	88	48	581	788	3
Med	91	39	109	48	581	788	3
Exp	111	39	125	48	581	788	3
Salud	128	39	152	48	581	788	3
Publica.	155	39	189	48	581	788	3
2016;33(2):248-55.	191	39	257	48	581	788	3
física	51	83	72	95	581	788	3
expresada	76	83	118	95	581	788	3
en	122	83	132	95	581	788	3
MET/min/sem	136	83	191	95	581	788	3
para	195	83	213	95	581	788	3
el	217	83	224	95	581	788	3
dominio	228	83	260	95	581	788	3
de	264	83	274	95	581	788	3
actividad	51	94	87	106	581	788	3
física	89	94	110	106	581	788	3
de	113	94	123	106	581	788	3
ocio	125	94	142	106	581	788	3
del	144	94	156	106	581	788	3
IPAQ,	159	94	182	106	581	788	3
el	185	94	192	106	581	788	3
cual	194	94	211	106	581	788	3
ha	213	94	223	106	581	788	3
demostrado	226	94	274	106	581	788	3
tener	51	106	72	118	581	788	3
un	74	106	84	118	581	788	3
papel	87	106	109	118	581	788	3
como	112	106	134	118	581	788	3
factor	137	106	160	118	581	788	3
protector	162	106	198	118	581	788	3
cardiovascular	201	106	259	118	581	788	3
(12)	262	107	271	114	581	788	3
,	271	106	274	118	581	788	3
para	51	117	69	129	581	788	3
los	73	117	85	129	581	788	3
análisis	89	117	119	129	581	788	3
del	123	117	135	129	581	788	3
estudio	139	117	168	129	581	788	3
“actividad	172	117	211	129	581	788	3
física	215	117	236	129	581	788	3
de	240	117	250	129	581	788	3
ocio”	254	117	274	129	581	788	3
fue	51	129	64	141	581	788	3
reclasificada	68	129	118	141	581	788	3
en	122	129	132	141	581	788	3
terciles	136	129	164	141	581	788	3
obteniéndose	168	129	222	141	581	788	3
la	226	129	233	141	581	788	3
siguiente	238	129	274	141	581	788	3
clasificación:	51	141	102	153	581	788	3
mujeres	106	141	138	153	581	788	3
(ninguna:	142	141	180	153	581	788	3
0	184	141	189	153	581	788	3
MET/min/sem;	193	141	251	153	581	788	3
leve:	255	141	274	153	581	788	3
<33	51	152	66	164	581	788	3
MET/min/sem;	70	152	128	164	581	788	3
moderada:	132	152	175	164	581	788	3
33-346,49;	179	152	222	164	581	788	3
alta:	225	152	242	164	581	788	3
≥346,5	246	152	274	164	581	788	3
MET/min/sem);	51	164	112	176	581	788	3
hombres	119	164	154	176	581	788	3
(ninguna:	160	164	198	176	581	788	3
0	204	164	209	176	581	788	3
MET/min/sem;	216	164	274	176	581	788	3
leve:	51	175	70	187	581	788	3
<66;	74	175	92	187	581	788	3
MET/min/sem;	95	175	153	187	581	788	3
moderada:	157	175	200	187	581	788	3
66-1046,61;	204	175	252	187	581	788	3
Alta:	256	175	274	187	581	788	3
≥1046,62	51	187	88	199	581	788	3
MET/min/sem).	91	187	152	199	581	788	3
EVALUACIÓN	51	210	109	222	581	788	3
ANTROPOMÉTRICA	111	210	196	222	581	788	3
Se	51	234	62	246	581	788	3
determinó	68	234	108	246	581	788	3
el	114	234	121	246	581	788	3
peso	128	234	147	246	581	788	3
y	153	234	158	246	581	788	3
la	164	234	171	246	581	788	3
talla	177	234	194	246	581	788	3
de	200	234	210	246	581	788	3
los	216	234	227	246	581	788	3
individuos	233	234	274	246	581	788	3
mediante	51	245	88	257	581	788	3
el	92	245	99	257	581	788	3
uso	103	245	118	257	581	788	3
de	122	245	132	257	581	788	3
balanza-tallímetro	136	245	207	257	581	788	3
Health	211	245	237	257	581	788	3
o	241	245	246	257	581	788	3
Meter	251	245	274	257	581	788	3
Professional	51	257	101	269	581	788	3
(USA)	104	257	128	269	581	788	3
con	131	257	146	269	581	788	3
capacidad	149	257	190	269	581	788	3
180	193	257	208	269	581	788	3
kg,	211	257	223	269	581	788	3
para	226	257	244	269	581	788	3
lo	247	257	254	269	581	788	3
cual	257	257	274	269	581	788	3
cada	51	268	71	280	581	788	3
sujeto	74	268	98	280	581	788	3
fue	102	268	115	280	581	788	3
evaluado	118	268	155	280	581	788	3
de	159	268	169	280	581	788	3
pie,	172	268	187	280	581	788	3
en	191	268	201	280	581	788	3
posición	204	268	237	280	581	788	3
erguida,	241	268	274	280	581	788	3
sin	51	280	63	292	581	788	3
calzado	65	280	96	292	581	788	3
ni	99	280	106	292	581	788	3
vestimenta.	108	280	154	292	581	788	3
Los	157	280	171	292	581	788	3
individuos	174	280	214	292	581	788	3
se	216	280	226	292	581	788	3
clasificaron	229	280	274	292	581	788	3
ponderalmente	51	292	111	304	581	788	3
mediante	114	292	151	304	581	788	3
los	154	292	166	304	581	788	3
puntos	169	292	196	304	581	788	3
de	199	292	209	304	581	788	3
corte	212	292	232	304	581	788	3
del	235	292	247	304	581	788	3
índice	250	292	274	304	581	788	3
de	51	303	61	315	581	788	3
masa	65	303	87	315	581	788	3
corporal	91	303	123	315	581	788	3
(IMC)	127	303	149	315	581	788	3
sugeridos	153	303	192	315	581	788	3
por	196	303	209	315	581	788	3
la	213	303	220	315	581	788	3
OMS	224	303	244	315	581	788	3
(13)	248	304	257	311	581	788	3
.	257	303	260	315	581	788	3
La	264	303	274	315	581	788	3
circunferencia	51	315	107	327	581	788	3
abdominal	109	315	151	327	581	788	3
se	153	315	163	327	581	788	3
midió	165	315	186	327	581	788	3
con	189	315	203	327	581	788	3
una	205	315	220	327	581	788	3
cinta	223	315	242	327	581	788	3
métrica	244	315	274	327	581	788	3
metálica	51	327	85	339	581	788	3
Rosscraft,	90	327	131	339	581	788	3
USA,	137	327	158	339	581	788	3
calibrada	164	327	200	339	581	788	3
en	206	327	216	339	581	788	3
milímetros	222	327	263	339	581	788	3
y	269	327	274	339	581	788	3
centímetros,	51	338	101	350	581	788	3
a	104	338	109	350	581	788	3
la	113	338	120	350	581	788	3
altura	124	338	147	350	581	788	3
de	151	338	161	350	581	788	3
la	165	338	172	350	581	788	3
línea	175	338	195	350	581	788	3
media	199	338	223	350	581	788	3
axilar	227	338	249	350	581	788	3
en	253	338	263	350	581	788	3
el	267	338	274	350	581	788	3
punto	51	350	74	362	581	788	3
imaginario	76	350	117	362	581	788	3
que	120	350	135	362	581	788	3
se	137	350	146	362	581	788	3
encuentra	149	350	189	362	581	788	3
entre	191	350	212	362	581	788	3
la	214	350	221	362	581	788	3
parte	223	350	244	362	581	788	3
inferior	246	350	274	362	581	788	3
de	51	361	61	373	581	788	3
la	63	361	70	373	581	788	3
última	72	361	96	373	581	788	3
costilla	98	361	126	373	581	788	3
y	128	361	132	373	581	788	3
el	134	361	141	373	581	788	3
punto	143	361	166	373	581	788	3
más	168	361	185	373	581	788	3
alto	187	361	201	373	581	788	3
de	203	361	213	373	581	788	3
la	215	361	222	373	581	788	3
cresta	224	361	249	373	581	788	3
iliaca,	251	361	274	373	581	788	3
de	51	373	61	385	581	788	3
posición	64	373	97	385	581	788	3
de	99	373	109	385	581	788	3
pie,	112	373	126	385	581	788	3
al	129	373	136	385	581	788	3
final	138	373	155	385	581	788	3
de	157	373	167	385	581	788	3
una	170	373	185	385	581	788	3
espiración	187	373	228	385	581	788	3
(14)	231	374	240	381	581	788	3
.	240	373	242	385	581	788	3
EVALUACIÓN	51	396	109	408	581	788	3
NUTRICIONAL	111	396	172	408	581	788	3
Para	51	420	70	431	581	788	3
la	74	420	81	431	581	788	3
evaluación	84	420	127	431	581	788	3
nutricional	131	420	172	431	581	788	3
se	175	420	185	431	581	788	3
aplicó	188	420	212	431	581	788	3
el	215	420	222	431	581	788	3
recordatorio	226	420	274	431	581	788	3
de	51	431	61	443	581	788	3
24	63	431	73	443	581	788	3
h,	76	431	83	443	581	788	3
el	85	431	92	443	581	788	3
cual	95	431	111	443	581	788	3
recogió	114	431	143	443	581	788	3
datos	145	431	167	443	581	788	3
de	170	431	180	443	581	788	3
la	182	431	189	443	581	788	3
ingesta	191	431	220	443	581	788	3
de	223	431	233	443	581	788	3
alimentos	235	431	274	443	581	788	3
el	51	443	58	455	581	788	3
día	61	443	74	455	581	788	3
anterior	77	443	108	455	581	788	3
tanto	111	443	131	455	581	788	3
en	135	443	145	455	581	788	3
el	148	443	155	455	581	788	3
desayuno,	158	443	200	455	581	788	3
almuerzo,	203	443	243	455	581	788	3
cena	246	443	266	455	581	788	3
y	269	443	274	455	581	788	3
sus	51	454	65	466	581	788	3
respectivas	67	454	113	466	581	788	3
meriendas,	115	454	159	466	581	788	3
los	161	454	173	466	581	788	3
cuales	175	454	201	466	581	788	3
fueron	203	454	228	466	581	788	3
analizados	230	454	274	466	581	788	3
por	51	466	64	478	581	788	3
un	68	466	78	478	581	788	3
equipo	83	466	110	478	581	788	3
nutricionista	114	466	162	478	581	788	3
para	167	466	185	478	581	788	3
la	189	466	196	478	581	788	3
determinación	201	466	257	478	581	788	3
del	262	466	274	478	581	788	3
consumo	51	478	88	490	581	788	3
diario	94	478	116	490	581	788	3
de	122	478	132	490	581	788	3
calorías	138	478	170	490	581	788	3
(kcal/día).	176	478	215	490	581	788	3
Las	221	478	236	490	581	788	3
calorías	242	478	274	490	581	788	3
consumidas	51	489	99	501	581	788	3
fueron	104	489	129	501	581	788	3
reclasificadas	134	489	188	501	581	788	3
en	193	489	203	501	581	788	3
terciles:	207	489	238	501	581	788	3
tercil	243	489	262	501	581	788	3
1:	266	489	274	501	581	788	3
<1960,94	51	501	89	513	581	788	3
kcal/día;	93	501	127	513	581	788	3
tercil	132	501	151	513	581	788	3
2:	155	501	163	513	581	788	3
1960,94-2471,93	167	501	235	513	581	788	3
kcal/día;	240	501	274	513	581	788	3
tercil	51	512	70	524	581	788	3
3:	73	512	80	524	581	788	3
≥2471,94	83	512	120	524	581	788	3
kcal/día.	122	512	156	524	581	788	3
EVALUACIÓN	51	536	109	548	581	788	3
DE	111	536	124	548	581	788	3
LA	126	536	137	548	581	788	3
PRESIÓN	139	536	180	548	581	788	3
ARTERIAL	182	536	226	548	581	788	3
La	51	559	61	571	581	788	3
determinación	64	559	120	571	581	788	3
de	123	559	133	571	581	788	3
la	135	559	142	571	581	788	3
presión	145	559	174	571	581	788	3
arterial	177	559	204	571	581	788	3
fue	207	559	219	571	581	788	3
realizada	222	559	258	571	581	788	3
por	261	559	274	571	581	788	3
un	51	571	61	583	581	788	3
equipo	65	571	92	583	581	788	3
de	95	571	105	583	581	788	3
ocho	109	571	128	583	581	788	3
médicos	132	571	165	583	581	788	3
especialistas	169	571	220	583	581	788	3
en	224	571	234	583	581	788	3
medicina	238	571	274	583	581	788	3
familiar	51	582	80	594	581	788	3
y	84	582	89	594	581	788	3
con	93	582	108	594	581	788	3
capacitación	112	582	162	594	581	788	3
para	166	582	184	594	581	788	3
realizar	189	582	218	594	581	788	3
la	223	582	230	594	581	788	3
adecuada	234	582	274	594	581	788	3
técnica	51	594	80	606	581	788	3
de	83	594	93	606	581	788	3
medición	97	594	133	606	581	788	3
por	137	594	150	606	581	788	3
el	154	594	161	606	581	788	3
método	164	594	194	606	581	788	3
auscultatorio,	198	594	252	606	581	788	3
para	256	594	274	606	581	788	3
lo	51	605	58	617	581	788	3
que	64	605	79	617	581	788	3
se	84	605	94	617	581	788	3
utilizó	100	605	123	617	581	788	3
un	128	605	138	617	581	788	3
esfigmomanómetro	144	605	221	617	581	788	3
calibrado	227	605	263	617	581	788	3
y	269	605	274	617	581	788	3
validado.	51	617	87	629	581	788	3
Se	91	617	102	629	581	788	3
le	105	617	112	629	581	788	3
midió	116	617	137	629	581	788	3
al	141	617	148	629	581	788	3
paciente	151	617	185	629	581	788	3
sentado	189	617	221	629	581	788	3
y	224	617	229	629	581	788	3
quieto	232	617	257	629	581	788	3
por	261	617	274	629	581	788	3
lo	51	629	58	641	581	788	3
menos	61	629	88	641	581	788	3
15	92	629	102	641	581	788	3
min	105	629	120	641	581	788	3
con	123	629	138	641	581	788	3
los	141	629	152	641	581	788	3
pies	156	629	172	641	581	788	3
en	176	629	186	641	581	788	3
el	189	629	196	641	581	788	3
suelo	199	629	221	641	581	788	3
y	224	629	229	641	581	788	3
el	232	629	239	641	581	788	3
brazo	243	629	265	641	581	788	3
a	269	629	274	641	581	788	3
la	51	640	58	652	581	788	3
altura	61	640	84	652	581	788	3
del	87	640	99	652	581	788	3
corazón,	102	640	136	652	581	788	3
siendo	139	640	166	652	581	788	3
la	169	640	176	652	581	788	3
presión	179	640	208	652	581	788	3
arterial	211	640	239	652	581	788	3
sistólica	242	640	274	652	581	788	3
el	51	652	58	664	581	788	3
punto	61	652	83	664	581	788	3
en	86	652	96	664	581	788	3
el	99	652	106	664	581	788	3
que	109	652	124	664	581	788	3
se	127	652	136	664	581	788	3
escuchó	139	652	173	664	581	788	3
el	175	652	182	664	581	788	3
primero	185	652	216	664	581	788	3
de	219	652	229	664	581	788	3
dos	231	652	246	664	581	788	3
o	249	652	254	664	581	788	3
más	257	652	274	664	581	788	3
sonidos	51	664	82	675	581	788	3
(fase	84	664	104	675	581	788	3
1)	106	664	114	675	581	788	3
y	116	664	120	675	581	788	3
la	122	664	129	675	581	788	3
presión	131	664	160	675	581	788	3
arterial	162	664	190	675	581	788	3
diastólica	191	664	229	675	581	788	3
es	231	664	240	675	581	788	3
el	242	664	249	675	581	788	3
punto	251	664	274	675	581	788	3
en	51	675	61	687	581	788	3
el	64	675	71	687	581	788	3
que	74	675	89	687	581	788	3
desapareció	92	675	141	687	581	788	3
el	144	675	151	687	581	788	3
sonido	155	675	181	687	581	788	3
(fase	184	675	204	687	581	788	3
5).	207	675	218	687	581	788	3
Se	221	675	232	687	581	788	3
verificó	235	675	263	687	581	788	3
la	267	675	274	687	581	788	3
PA	51	687	62	699	581	788	3
por	65	687	78	699	581	788	3
tres	82	687	97	699	581	788	3
ocasiones	101	687	141	699	581	788	3
(luego	145	687	170	699	581	788	3
de	173	687	183	699	581	788	3
10	187	687	197	699	581	788	3
min	200	687	215	699	581	788	3
de	218	687	228	699	581	788	3
descanso)	232	687	274	699	581	788	3
y	51	698	56	710	581	788	3
se	59	698	69	710	581	788	3
realizó	72	698	99	710	581	788	3
un	102	698	112	710	581	788	3
promedio	116	698	153	710	581	788	3
de	157	698	167	710	581	788	3
las	171	698	182	710	581	788	3
tomas.	186	698	213	710	581	788	3
El	216	698	224	710	581	788	3
diagnóstico	228	698	274	710	581	788	3
de	51	710	61	722	581	788	3
HTA	67	710	84	722	581	788	3
se	90	710	99	722	581	788	3
realizó	105	710	132	722	581	788	3
de	138	710	148	722	581	788	3
dos	154	710	168	722	581	788	3
formas:	174	710	204	722	581	788	3
a)	210	710	218	722	581	788	3
autorreporte	224	710	274	722	581	788	3
como	51	722	73	734	581	788	3
antecedente	77	722	127	734	581	788	3
personal;	131	722	168	734	581	788	3
y	172	722	177	734	581	788	3
b)	181	722	189	734	581	788	3
diagnóstico	193	722	239	734	581	788	3
durante	243	722	274	734	581	788	3
250	50	757	67	769	581	788	3
la	296	83	303	94	581	788	3
evaluación	310	83	353	94	581	788	3
clínica,	359	83	387	94	581	788	3
calificándose	394	83	446	94	581	788	3
acorde	452	83	480	94	581	788	3
con	486	83	501	94	581	788	3
los	507	83	519	94	581	788	3
criterios	296	94	328	106	581	788	3
del	330	94	342	106	581	788	3
Comité	344	94	373	106	581	788	3
Norteamericano	375	94	439	106	581	788	3
para	442	94	460	106	581	788	3
la	462	94	469	106	581	788	3
Prevención,	471	94	519	106	581	788	3
Detección,	296	105	339	117	581	788	3
Evaluación	341	105	385	117	581	788	3
y	387	105	392	117	581	788	3
Tratamiento	394	105	441	117	581	788	3
de	443	105	453	117	581	788	3
la	456	105	463	117	581	788	3
HTA	465	105	482	117	581	788	3
en	484	105	494	117	581	788	3
su	496	105	506	117	581	788	3
VII	508	105	519	117	581	788	3
informe	296	117	326	129	581	788	3
(JNC-7)	329	117	360	129	581	788	3
en	363	117	373	129	581	788	3
dos	375	117	390	129	581	788	3
ocasiones	392	117	433	129	581	788	3
separadas	435	117	477	129	581	788	3
(15)	480	118	489	125	581	788	3
.	489	117	492	129	581	788	3
ANÁLISIS	296	139	337	151	581	788	3
DE	339	139	352	151	581	788	3
LABORATORIO	354	139	418	151	581	788	3
Se	296	162	307	174	581	788	3
recogieron	310	162	352	174	581	788	3
muestras	355	162	392	174	581	788	3
de	394	162	404	174	581	788	3
sangre	407	162	434	174	581	788	3
(en	436	162	449	174	581	788	3
tubos	452	162	474	174	581	788	3
Vacutainer	476	162	519	174	581	788	3
sin	296	173	308	185	581	788	3
anticoagulante)	310	173	372	185	581	788	3
después	375	173	409	185	581	788	3
de	411	173	421	185	581	788	3
10	424	173	434	185	581	788	3
h	437	173	442	185	581	788	3
de	444	173	454	185	581	788	3
ayuno,	457	173	484	185	581	788	3
el	487	173	494	185	581	788	3
suero	496	173	519	185	581	788	3
se	296	184	306	196	581	788	3
obtuvo	312	184	339	196	581	788	3
por	346	184	359	196	581	788	3
centrifugación.	365	184	424	196	581	788	3
Se	430	184	441	196	581	788	3
determinaron	448	184	501	196	581	788	3
los	507	184	519	196	581	788	3
niveles	296	196	324	208	581	788	3
de	327	196	337	208	581	788	3
triglicéridos	339	196	385	208	581	788	3
(TAG),	387	196	414	208	581	788	3
colesterol	416	196	455	208	581	788	3
HDL,	457	196	478	208	581	788	3
colesterol	480	196	519	208	581	788	3
LDL	296	207	313	219	581	788	3
y	316	207	320	219	581	788	3
glucosa	324	207	355	219	581	788	3
plasmática	359	207	402	219	581	788	3
mediante	405	207	442	219	581	788	3
el	446	207	453	219	581	788	3
equipo	456	207	483	219	581	788	3
Mindray	487	207	519	219	581	788	3
b	296	218	301	230	581	788	3
88,	306	218	318	230	581	788	3
semiaulant.	323	218	369	230	581	788	3
Para	373	218	392	230	581	788	3
la	396	218	403	230	581	788	3
determinación	408	218	464	230	581	788	3
de	469	218	479	230	581	788	3
glicemia,	483	218	519	230	581	788	3
colesterol	296	230	335	242	581	788	3
total,	340	230	359	242	581	788	3
triglicéridos,	364	230	412	242	581	788	3
colesterol	417	230	455	242	581	788	3
LDL	460	230	477	242	581	788	3
se	481	230	491	242	581	788	3
utilizó	496	230	519	242	581	788	3
un	296	241	306	253	581	788	3
kit	312	241	321	253	581	788	3
enzimático-colorimétrico	327	241	424	253	581	788	3
de	430	241	440	253	581	788	3
(Reaactlab);	446	241	495	253	581	788	3
para	501	241	519	253	581	788	3
la	296	252	303	264	581	788	3
cuantificación	309	252	363	264	581	788	3
de	369	252	379	264	581	788	3
colesterol	384	252	423	264	581	788	3
HDL	428	252	446	264	581	788	3
se	451	252	460	264	581	788	3
utilizó	466	252	489	264	581	788	3
un	494	252	504	264	581	788	3
kit	510	252	519	264	581	788	3
enzimático-colorimétrico	296	264	393	276	581	788	3
comercial	396	264	434	276	581	788	3
(Human	437	264	469	276	581	788	3
Frisonex).	471	264	511	276	581	788	3
VARIABLES	296	286	346	298	581	788	3
METABÓLICAS	348	286	412	298	581	788	3
Y	414	286	420	298	581	788	3
OBESIDAD	422	286	469	298	581	788	3
Las	296	309	311	321	581	788	3
variables	314	309	350	321	581	788	3
metabólicas	354	309	402	321	581	788	3
y	405	309	410	321	581	788	3
la	413	309	420	321	581	788	3
obesidad	424	309	461	321	581	788	3
abdominal	464	309	506	321	581	788	3
se	509	309	519	321	581	788	3
definieron	296	320	336	332	581	788	3
de	340	320	350	332	581	788	3
acuerdo	354	320	387	332	581	788	3
a	391	320	396	332	581	788	3
los	400	320	411	332	581	788	3
criterios	416	320	447	332	581	788	3
sugeridos	451	320	490	332	581	788	3
por	495	320	508	332	581	788	3
el	512	320	519	332	581	788	3
consenso	296	332	335	344	581	788	3
realizado	340	332	376	344	581	788	3
por	381	332	395	344	581	788	3
la	400	332	407	344	581	788	3
IDF/AHA/NHLBI/WHF/IAS/	412	332	519	344	581	788	3
IASO	296	343	318	355	581	788	3
(2009)	322	343	348	355	581	788	3
(16)	350	344	359	351	581	788	3
.	359	343	362	355	581	788	3
Según	366	343	392	355	581	788	3
la	396	343	403	355	581	788	3
circunferencia	406	343	462	355	581	788	3
abdominal	466	343	508	355	581	788	3
la	512	343	519	355	581	788	3
obesidad	296	354	333	366	581	788	3
fue	335	354	348	366	581	788	3
clasificada	350	354	392	366	581	788	3
en	395	354	405	366	581	788	3
≥90	407	354	422	366	581	788	3
cm	424	354	436	366	581	788	3
para	439	354	457	366	581	788	3
hombres	459	354	494	366	581	788	3
y	497	354	501	366	581	788	3
≥80	504	354	519	366	581	788	3
cm	296	366	308	378	581	788	3
para	311	366	329	378	581	788	3
mujeres.	332	366	367	378	581	788	3
TAG	369	366	387	378	581	788	3
elevado:	390	366	424	378	581	788	3
≥150	427	366	447	378	581	788	3
mg/dL;	450	366	477	378	581	788	3
colesterol	480	366	519	378	581	788	3
HDL	296	377	314	389	581	788	3
bajo:	319	377	338	389	581	788	3
hombres	343	377	378	389	581	788	3
<40	382	377	398	389	581	788	3
mg/dL,	402	377	430	389	581	788	3
mujeres	435	377	467	389	581	788	3
<50	471	377	487	389	581	788	3
mg/dL;	491	377	519	389	581	788	3
glicemia	296	389	329	401	581	788	3
elevada:	331	389	365	401	581	788	3
≥100	367	389	386	401	581	788	3
mg/dL,	388	389	416	401	581	788	3
o	417	389	422	401	581	788	3
el	424	389	431	401	581	788	3
uso	432	389	447	401	581	788	3
de	449	389	459	401	581	788	3
medicamentos	460	389	519	401	581	788	3
para	296	400	314	412	581	788	3
el	317	400	324	412	581	788	3
control	326	400	353	412	581	788	3
de	356	400	366	412	581	788	3
alguna	368	400	395	412	581	788	3
alteración	398	400	437	412	581	788	3
respectiva.	439	400	483	412	581	788	3
ANÁLISIS	296	423	341	436	581	788	3
ESTADÍSTICO	344	423	410	436	581	788	3
Las	296	447	311	459	581	788	3
variables	317	447	353	459	581	788	3
cualitativas	359	447	403	459	581	788	3
fueron	410	447	435	459	581	788	3
presentadas	441	447	491	459	581	788	3
como	497	447	519	459	581	788	3
frecuencias	296	458	342	470	581	788	3
absolutas	345	458	384	470	581	788	3
y	387	458	391	470	581	788	3
relativas;	394	458	430	470	581	788	3
la	433	458	440	470	581	788	3
prueba	444	458	472	470	581	788	3
Z	475	458	480	470	581	788	3
se	483	458	493	470	581	788	3
utilizó	496	458	519	470	581	788	3
para	296	469	314	481	581	788	3
comparar	320	469	358	481	581	788	3
las	365	469	376	481	581	788	3
proporciones	382	469	434	481	581	788	3
entre	441	469	461	481	581	788	3
grupos	467	469	495	481	581	788	3
y	501	469	506	481	581	788	3
la	512	469	519	481	581	788	3
prueba	296	481	324	493	581	788	3
de	328	481	338	493	581	788	3
chi	341	481	353	493	581	788	3
cuadrado	356	481	394	493	581	788	3
para	398	481	416	493	581	788	3
determinar	419	481	462	493	581	788	3
la	466	481	473	493	581	788	3
asociación	476	481	519	493	581	788	3
entre	296	492	317	504	581	788	3
variables	320	492	356	504	581	788	3
cualitativas.	359	492	406	504	581	788	3
Para	409	492	428	504	581	788	3
evaluar	431	492	460	504	581	788	3
la	463	492	470	504	581	788	3
distribución	473	492	519	504	581	788	3
normal	296	504	324	516	581	788	3
de	326	504	336	516	581	788	3
las	339	504	350	516	581	788	3
variables	353	504	389	516	581	788	3
cuantitativas	391	504	441	516	581	788	3
se	444	504	453	516	581	788	3
utilizó	456	504	479	516	581	788	3
la	481	504	488	516	581	788	3
prueba	491	504	519	516	581	788	3
de	296	515	306	527	581	788	3
Kolmogorov	309	515	357	527	581	788	3
Smirnov.	361	515	395	527	581	788	3
Las	399	515	413	527	581	788	3
variables	416	515	452	527	581	788	3
con	456	515	470	527	581	788	3
distribución	473	515	519	527	581	788	3
normal	296	526	324	538	581	788	3
fueron	328	526	353	538	581	788	3
expresadas	358	526	404	538	581	788	3
con	408	526	423	538	581	788	3
la	427	526	434	538	581	788	3
media	438	526	463	538	581	788	3
±	467	526	472	538	581	788	3
desviación	476	526	519	538	581	788	3
estándar.	296	538	333	550	581	788	3
Se	337	538	348	550	581	788	3
realizó	352	538	379	550	581	788	3
un	383	538	393	550	581	788	3
modelo	397	538	426	550	581	788	3
de	430	538	440	550	581	788	3
regresión	444	538	482	550	581	788	3
logística	486	538	519	550	581	788	3
bivariado	296	549	333	561	581	788	3
para	335	549	353	561	581	788	3
la	355	549	362	561	581	788	3
estimación	364	549	407	561	581	788	3
de	410	549	420	561	581	788	3
odds	422	549	441	561	581	788	3
ratio	444	549	461	561	581	788	3
(IC	463	549	475	561	581	788	3
95%)	477	549	498	561	581	788	3
para	501	549	519	561	581	788	3
HTA	296	561	314	573	581	788	3
y	318	561	322	573	581	788	3
multivariable	327	561	378	573	581	788	3
ajustado	383	561	417	573	581	788	3
por	422	561	435	573	581	788	3
sexo,	439	561	461	573	581	788	3
grupo	466	561	489	573	581	788	3
etario,	494	561	519	573	581	788	3
grupo	296	572	319	584	581	788	3
étnico,	322	572	349	584	581	788	3
estrato	352	572	379	584	581	788	3
socioeconómico,	382	572	449	584	581	788	3
hábito	452	572	477	584	581	788	3
tabáquico	480	572	519	584	581	788	3
y	296	583	301	595	581	788	3
alcohólico,	305	583	347	595	581	788	3
antecedente	352	583	401	595	581	788	3
familiar	405	583	434	595	581	788	3
de	439	583	449	595	581	788	3
HTA,	453	583	473	595	581	788	3
categorías	477	583	519	595	581	788	3
de	296	595	306	607	581	788	3
IMC,	312	595	331	607	581	788	3
circunferencia	336	595	392	607	581	788	3
abdominal	397	595	439	607	581	788	3
alta,	444	595	461	607	581	788	3
HDL-C	466	595	494	607	581	788	3
baja,	499	595	519	607	581	788	3
TAG	296	606	314	618	581	788	3
alto,	317	606	334	618	581	788	3
glicemia	337	606	370	618	581	788	3
elevada,	373	606	407	618	581	788	3
terciles	410	606	439	618	581	788	3
del	442	606	454	618	581	788	3
consumo	457	606	494	618	581	788	3
diario	497	606	519	618	581	788	3
de	296	618	306	630	581	788	3
calorías	311	618	342	630	581	788	3
y	347	618	351	630	581	788	3
patrones	356	618	391	630	581	788	3
de	395	618	405	630	581	788	3
actividad	410	618	445	630	581	788	3
física.	450	618	473	630	581	788	3
Los	478	618	492	630	581	788	3
datos	497	618	519	630	581	788	3
obtenidos	296	629	335	641	581	788	3
fueron	343	629	368	641	581	788	3
analizados	376	629	419	641	581	788	3
mediante	427	629	464	641	581	788	3
el	472	629	479	641	581	788	3
paquete	486	629	519	641	581	788	3
informático	296	640	340	652	581	788	3
SPSS	343	640	367	652	581	788	3
versión	369	640	398	652	581	788	3
20,	401	640	413	652	581	788	3
para	415	640	433	652	581	788	3
Windows	436	640	472	652	581	788	3
(SPSS	475	640	502	652	581	788	3
Inc.	504	640	519	652	581	788	3
Chicago,	296	652	332	664	581	788	3
IL),	336	652	349	664	581	788	3
se	353	652	362	664	581	788	3
consideraron	366	652	418	664	581	788	3
resultados	422	652	464	664	581	788	3
significativos	468	652	519	664	581	788	3
cuando	296	663	326	675	581	788	3
el	328	663	335	675	581	788	3
valor	338	663	357	675	581	788	3
p	360	663	365	675	581	788	3
fue	367	663	380	675	581	788	3
menor	382	663	408	675	581	788	3
de	410	663	420	675	581	788	3
0,05.	423	663	443	675	581	788	3
CONSIDERACIONES	296	686	394	699	581	788	3
ÉTICAS	397	686	433	699	581	788	3
El	296	709	304	721	581	788	3
protocolo	307	709	344	721	581	788	3
del	347	709	359	721	581	788	3
estudio	362	709	391	721	581	788	3
fue	393	709	406	721	581	788	3
evaluado	409	709	445	721	581	788	3
y	448	709	452	721	581	788	3
aprobado	455	709	493	721	581	788	3
por	496	709	509	721	581	788	3
el	512	709	519	721	581	788	3
comité	296	721	323	733	581	788	3
de	324	721	335	733	581	788	3
ética	336	721	355	733	581	788	3
del	357	721	369	733	581	788	3
Centro	371	721	398	733	581	788	3
de	400	721	410	733	581	788	3
Investigaciones	411	721	473	733	581	788	3
Endocrino-	475	721	519	733	581	788	3
Hipertensión	419	38	464	49	581	788	4
arterial	466	38	491	49	581	788	4
en	493	38	502	49	581	788	4
adultos	504	38	530	49	581	788	4
Rev	62	40	77	49	581	788	4
Peru	80	40	99	49	581	788	4
Med	102	40	120	49	581	788	4
Exp	123	40	136	49	581	788	4
Salud	139	40	164	49	581	788	4
Publica.	166	40	200	49	581	788	4
2016;33(2):248-55.	202	40	269	49	581	788	4
Metabólicas	62	83	110	95	581	788	4
“Dr.	115	83	130	95	581	788	4
Félix	134	83	153	95	581	788	4
Gómez”	158	83	190	95	581	788	4
de	194	83	204	95	581	788	4
la	209	83	216	95	581	788	4
Universidad	221	83	268	95	581	788	4
del	273	83	285	95	581	788	4
Zulia,	62	94	84	106	581	788	4
como	87	94	109	106	581	788	4
parte	112	94	132	106	581	788	4
del	135	94	147	106	581	788	4
desarrollo	150	94	189	106	581	788	4
conjunto	192	94	226	106	581	788	4
de	229	94	239	106	581	788	4
una	241	94	256	106	581	788	4
red	259	94	272	106	581	788	4
de	275	94	285	106	581	788	4
investigación	62	105	114	117	581	788	4
multidisciplinaria	116	105	183	117	581	788	4
para	185	105	203	117	581	788	4
evaluar	205	105	234	117	581	788	4
alteraciones	236	105	285	117	581	788	4
endocrino-metabólicas	62	117	153	129	581	788	4
en	162	117	172	129	581	788	4
la	181	117	188	129	581	788	4
ciudad	197	117	223	129	581	788	4
de	232	117	242	129	581	788	4
Cuenca,	251	117	285	129	581	788	4
Ecuador.	62	128	98	140	581	788	4
Los	101	128	116	140	581	788	4
individuos	119	128	159	140	581	788	4
que	163	128	178	140	581	788	4
participaron	181	128	228	140	581	788	4
en	232	128	242	140	581	788	4
el	245	128	252	140	581	788	4
estudio	256	128	285	140	581	788	4
firmaron	62	140	95	152	581	788	4
un	101	140	111	152	581	788	4
consentimiento	116	140	176	152	581	788	4
informado	181	140	221	152	581	788	4
en	226	140	236	152	581	788	4
el	242	140	249	152	581	788	4
cual	254	140	270	152	581	788	4
se	275	140	285	152	581	788	4
expuso	62	151	91	163	581	788	4
el	94	151	101	163	581	788	4
respeto	103	151	133	163	581	788	4
a	135	151	140	163	581	788	4
la	142	151	149	163	581	788	4
vida,	152	151	171	163	581	788	4
la	173	151	180	163	581	788	4
salud,	182	151	206	163	581	788	4
la	209	151	216	163	581	788	4
confidencialidad,	218	151	285	163	581	788	4
la	62	163	69	175	581	788	4
intimidad,	71	163	110	175	581	788	4
la	112	163	119	175	581	788	4
autonomía	121	163	163	175	581	788	4
y	165	163	170	175	581	788	4
la	172	163	179	175	581	788	4
dignidad;	181	163	217	175	581	788	4
asimismo,	219	163	260	175	581	788	4
se	262	163	271	175	581	788	4
les	273	163	285	175	581	788	4
explicó	62	174	90	186	581	788	4
todos	93	174	115	186	581	788	4
los	118	174	129	186	581	788	4
detalles	132	174	163	186	581	788	4
concernientes	166	174	222	186	581	788	4
al	225	174	232	186	581	788	4
estudio	234	174	263	186	581	788	4
y	266	174	271	186	581	788	4
los	273	174	285	186	581	788	4
procedimientos	62	186	123	198	581	788	4
a	126	186	131	198	581	788	4
los	133	186	145	198	581	788	4
cuales	147	186	173	198	581	788	4
iban	175	186	192	198	581	788	4
a	195	186	200	198	581	788	4
ser	202	186	215	198	581	788	4
sometidos,	217	186	261	198	581	788	4
antes	263	186	285	198	581	788	4
de	62	197	72	209	581	788	4
realizarles	75	197	116	209	581	788	4
el	118	197	125	209	581	788	4
examen	128	197	160	209	581	788	4
clínico,	162	197	190	209	581	788	4
físico	193	197	214	209	581	788	4
y	216	197	221	209	581	788	4
de	223	197	233	209	581	788	4
laboratorio.	236	197	281	209	581	788	4
RESULTADOS	62	218	141	232	581	788	4
La	62	243	72	255	581	788	4
muestra	74	243	107	255	581	788	4
estuvo	109	243	135	255	581	788	4
conformada	138	243	185	255	581	788	4
por	187	243	200	255	581	788	4
318	202	243	217	255	581	788	4
individuos	219	243	259	255	581	788	4
de	261	243	271	255	581	788	4
los	273	243	285	255	581	788	4
cuales	62	255	88	267	581	788	4
el	91	255	98	267	581	788	4
57,2%	100	255	125	267	581	788	4
(n=182)	127	255	159	267	581	788	4
correspondió	161	255	213	267	581	788	4
al	215	255	222	267	581	788	4
sexo	224	255	243	267	581	788	4
femenino.	245	255	285	267	581	788	4
La	62	266	72	278	581	788	4
edad	76	266	96	278	581	788	4
media	100	266	124	278	581	788	4
de	128	266	138	278	581	788	4
la	142	266	149	278	581	788	4
población	153	266	191	278	581	788	4
general	195	266	225	278	581	788	4
fue	229	266	241	278	581	788	4
de	245	266	255	278	581	788	4
42,8	259	266	276	278	581	788	4
±	280	266	285	278	581	788	4
15,5	62	278	80	290	581	788	4
años.	83	278	105	290	581	788	4
Los	109	278	124	290	581	788	4
grupos	127	278	155	290	581	788	4
etarios	158	278	185	290	581	788	4
más	189	278	206	290	581	788	4
prevalentes	209	278	256	290	581	788	4
fueron	259	278	285	290	581	788	4
el	62	290	69	302	581	788	4
de	72	290	82	302	581	788	4
menos	85	290	112	302	581	788	4
de	115	290	125	302	581	788	4
40	128	290	138	302	581	788	4
años	141	290	161	302	581	788	4
con	164	290	178	302	581	788	4
44,7%,	181	290	209	302	581	788	4
seguido	212	290	244	302	581	788	4
del	247	290	259	302	581	788	4
grupo	262	290	285	302	581	788	4
de	62	301	72	313	581	788	4
40	76	301	86	313	581	788	4
a	89	301	94	313	581	788	4
59	97	301	107	313	581	788	4
años	110	301	130	313	581	788	4
(39,0%)	133	301	164	313	581	788	4
y	167	301	172	313	581	788	4
60	175	301	185	313	581	788	4
años	188	301	208	313	581	788	4
o	211	301	216	313	581	788	4
más	219	301	236	313	581	788	4
con	239	301	254	313	581	788	4
16,4%.	257	301	285	313	581	788	4
El	62	313	70	325	581	788	4
grupo	75	313	98	325	581	788	4
de	103	313	113	325	581	788	4
individuos	118	313	158	325	581	788	4
mestizos	163	313	199	325	581	788	4
fue	204	313	216	325	581	788	4
el	221	313	228	325	581	788	4
grupo	233	313	256	325	581	788	4
étnico	261	313	285	325	581	788	4
más	62	324	79	336	581	788	4
prevalente	85	324	127	336	581	788	4
con	132	324	146	336	581	788	4
un	152	324	162	336	581	788	4
96,2%	167	324	192	336	581	788	4
(n=306).	197	324	231	336	581	788	4
El	236	324	244	336	581	788	4
resto	250	324	270	336	581	788	4
de	275	324	285	336	581	788	4
características	62	336	120	348	581	788	4
generales	123	336	162	348	581	788	4
se	165	336	174	348	581	788	4
muestra	177	336	209	348	581	788	4
en	212	336	222	348	581	788	4
la	224	336	231	348	581	788	4
Tabla	234	336	255	348	581	788	4
1.	258	336	265	348	581	788	4
≥30	308	83	323	95	581	788	4
kg/m	326	83	345	95	581	788	4
2	345	83	348	90	581	788	4
(45,3%;	350	83	381	95	581	788	4
n=75).	384	83	410	95	581	788	4
Asimismo	412	83	451	95	581	788	4
la	454	83	461	95	581	788	4
HTA	465	83	482	95	581	788	4
mostró	484	83	512	95	581	788	4
una	515	83	530	95	581	788	4
asociación	308	94	350	106	581	788	4
con	355	94	370	106	581	788	4
la	375	94	382	106	581	788	4
presencia	387	94	426	106	581	788	4
de	432	94	442	106	581	788	4
obesidad	447	94	483	106	581	788	4
abdominal	489	94	530	106	581	788	4
(p=0,010)	308	106	346	118	581	788	4
(Tabla	349	106	373	118	581	788	4
2).	376	106	386	118	581	788	4
En	308	129	319	141	581	788	4
el	320	129	327	141	581	788	4
modelo	329	129	358	141	581	788	4
de	360	129	370	141	581	788	4
regresión	372	129	409	141	581	788	4
multivariable	411	129	461	141	581	788	4
para	463	129	481	141	581	788	4
la	482	129	489	141	581	788	4
presencia	491	129	530	141	581	788	4
de	308	141	318	153	581	788	4
HTA,	319	141	339	153	581	788	4
los	340	141	352	153	581	788	4
factores	353	141	385	153	581	788	4
asociados	386	141	427	153	581	788	4
fueron	428	141	453	153	581	788	4
el	455	141	462	153	581	788	4
grupo	463	141	486	153	581	788	4
de	487	141	497	153	581	788	4
edad	499	141	519	153	581	788	4
de	520	141	530	153	581	788	4
40-59	308	153	331	165	581	788	4
años	333	153	352	165	581	788	4
(OR	354	153	371	165	581	788	4
2,66;	373	153	393	165	581	788	4
IC	395	153	404	165	581	788	4
95%:	406	153	426	165	581	788	4
1,25-5,65;	428	153	469	165	581	788	4
p=0,010)	471	153	507	165	581	788	4
y	509	153	513	165	581	788	4
≥60	515	153	530	165	581	788	4
años	308	164	327	176	581	788	4
(OR:	330	164	349	176	581	788	4
8,68;	351	164	371	176	581	788	4
IC	374	164	383	176	581	788	4
95%:	385	164	406	176	581	788	4
1,25-21,14;	408	164	454	176	581	788	4
p<0,001).	456	165	495	176	581	788	4
Seguido	497	164	530	176	581	788	4
de	308	176	318	188	581	788	4
la	320	176	327	188	581	788	4
presencia	329	176	368	188	581	788	4
de	371	176	381	188	581	788	4
obesidad	383	176	420	188	581	788	4
por	422	176	435	188	581	788	4
IMC	438	176	454	188	581	788	4
(OR	457	176	473	188	581	788	4
2,36;	476	176	496	188	581	788	4
IC	498	176	507	188	581	788	4
95%:	510	176	530	188	581	788	4
1,04-5,70;	308	188	348	200	581	788	4
p=0,042).	354	188	392	200	581	788	4
El	397	188	405	200	581	788	4
resto	411	188	431	200	581	788	4
de	436	188	446	200	581	788	4
factores	452	188	484	200	581	788	4
asociados	490	188	530	200	581	788	4
fueron	308	200	333	212	581	788	4
el	335	200	342	212	581	788	4
alto	345	200	359	212	581	788	4
consumo	361	200	398	212	581	788	4
calórico	400	200	431	212	581	788	4
y	433	200	438	212	581	788	4
el	440	200	447	212	581	788	4
antecedente	449	200	499	212	581	788	4
familiar	501	200	530	212	581	788	4
de	308	211	318	223	581	788	4
HTA.	320	211	340	223	581	788	4
Al	342	211	350	223	581	788	4
analizar	353	211	385	223	581	788	4
el	387	211	394	223	581	788	4
consumo	397	211	434	223	581	788	4
calórico	437	211	468	223	581	788	4
como	470	211	492	223	581	788	4
predictor	495	211	530	223	581	788	4
de	308	223	318	235	581	788	4
HTA,	321	223	341	235	581	788	4
se	345	223	355	235	581	788	4
observó	359	223	391	235	581	788	4
que	395	223	410	235	581	788	4
los	413	223	425	235	581	788	4
sujetos	429	223	457	235	581	788	4
con	461	223	476	235	581	788	4
un	480	223	490	235	581	788	4
consumo	494	223	530	235	581	788	4
mayor	308	235	333	247	581	788	4
o	335	235	340	247	581	788	4
igual	342	235	361	247	581	788	4
a	364	235	369	247	581	788	4
2471,94	371	235	403	247	581	788	4
kcal/24	406	235	434	247	581	788	4
h	437	235	442	247	581	788	4
mostraron	444	235	484	247	581	788	4
2,06	487	235	504	247	581	788	4
veces	507	235	530	247	581	788	4
mayor	308	246	333	258	581	788	4
riesgo	335	246	360	258	581	788	4
para	362	246	380	258	581	788	4
HTA	382	246	400	258	581	788	4
que	402	246	417	258	581	788	4
los	419	246	431	258	581	788	4
sujetos	433	246	462	258	581	788	4
con	464	246	479	258	581	788	4
un	481	246	491	258	581	788	4
consumo	494	246	530	258	581	788	4
menor	308	258	333	270	581	788	4
a	335	258	340	270	581	788	4
1960,94	342	258	375	270	581	788	4
kcal/24	377	258	406	270	581	788	4
h	408	258	413	270	581	788	4
(OR	415	258	431	270	581	788	4
2,06;	434	258	454	270	581	788	4
IC	456	258	465	270	581	788	4
95%:	467	258	487	270	581	788	4
1,01-4,53;	490	258	530	270	581	788	4
p=0,044)	308	270	343	282	581	788	4
y	347	270	352	282	581	788	4
los	356	270	367	282	581	788	4
individuos	371	270	411	282	581	788	4
con	415	270	430	282	581	788	4
antecedente	434	270	483	282	581	788	4
familiar	487	270	516	282	581	788	4
de	520	270	530	282	581	788	4
HTA	308	281	325	293	581	788	4
presentaron	329	281	377	293	581	788	4
58%	382	281	400	293	581	788	4
más	404	281	421	293	581	788	4
riesgo	426	281	450	293	581	788	4
para	455	281	473	293	581	788	4
HTA	478	281	495	293	581	788	4
que	499	281	514	293	581	788	4
los	519	281	530	293	581	788	4
sujetos	308	293	336	305	581	788	4
sin	340	293	352	305	581	788	4
antecedente	356	293	405	305	581	788	4
de	409	293	419	305	581	788	4
hipertensión	423	293	472	305	581	788	4
(OR	476	293	493	305	581	788	4
1,58;	497	293	517	305	581	788	4
IC	521	293	530	305	581	788	4
95%:	308	305	328	317	581	788	4
1,02-2,90;	331	305	371	317	581	788	4
p=0,040)	374	305	409	317	581	788	4
(Tabla	412	305	436	317	581	788	4
2).	439	305	449	317	581	788	4
DISCUSIÓN	308	326	379	340	581	788	4
En	308	351	319	363	581	788	4
el	322	351	329	363	581	788	4
presente	333	351	368	363	581	788	4
estudio	371	351	400	363	581	788	4
se	404	351	413	363	581	788	4
puede	417	351	442	363	581	788	4
destacar	445	351	480	363	581	788	4
que	483	351	498	363	581	788	4
para	502	351	520	363	581	788	4
la	523	351	530	363	581	788	4
población	308	363	346	375	581	788	4
de	350	363	360	375	581	788	4
Cuenca	365	363	396	375	581	788	4
los	400	363	411	375	581	788	4
factores	416	363	448	375	581	788	4
que	452	363	467	375	581	788	4
ejercen	471	363	501	375	581	788	4
mayor	505	363	530	375	581	788	4
influencia	308	374	346	386	581	788	4
para	351	374	369	386	581	788	4
hipertensión	374	374	423	386	581	788	4
arterial	428	374	455	386	581	788	4
son	460	374	475	386	581	788	4
la	480	374	487	386	581	788	4
edad	492	374	512	386	581	788	4
por	517	374	530	386	581	788	4
encima	308	386	337	398	581	788	4
de	341	386	351	398	581	788	4
los	355	386	366	398	581	788	4
40	371	386	381	398	581	788	4
años,	385	386	407	398	581	788	4
la	411	386	418	398	581	788	4
presencia	422	386	461	398	581	788	4
de	465	386	475	398	581	788	4
obesidad	479	386	516	398	581	788	4
de	520	386	530	398	581	788	4
acuerdo	308	397	340	409	581	788	4
al	345	397	352	409	581	788	4
IMC,	356	397	375	409	581	788	4
el	379	397	386	409	581	788	4
antecedente	391	397	440	409	581	788	4
familiar	445	397	474	409	581	788	4
de	478	397	488	409	581	788	4
HTA	493	397	510	409	581	788	4
y	514	397	519	409	581	788	4
la	523	397	530	409	581	788	4
elevada	308	409	339	421	581	788	4
ingesta	344	409	373	421	581	788	4
calórica;	377	409	411	421	581	788	4
por	416	409	429	421	581	788	4
lo	433	409	440	421	581	788	4
tanto,	445	409	467	421	581	788	4
estos	472	409	493	421	581	788	4
factores	498	409	530	421	581	788	4
deben	308	420	333	432	581	788	4
de	335	420	345	432	581	788	4
ser	348	420	361	432	581	788	4
abordados	364	420	406	432	581	788	4
en	409	420	419	432	581	788	4
la	422	420	429	432	581	788	4
población	432	420	470	432	581	788	4
para	473	420	491	432	581	788	4
disminuir	494	420	530	432	581	788	4
el	308	432	315	444	581	788	4
riesgo	318	432	342	444	581	788	4
a	346	432	351	444	581	788	4
desarrollar	354	432	397	444	581	788	4
HTA.	400	432	420	444	581	788	4
Una	423	432	440	444	581	788	4
limitante	443	432	476	444	581	788	4
del	480	432	492	444	581	788	4
presente	495	432	530	444	581	788	4
estudio	308	443	337	455	581	788	4
fue	341	443	353	455	581	788	4
que	357	443	372	455	581	788	4
no	376	443	386	455	581	788	4
determinó	390	443	430	455	581	788	4
la	434	443	441	455	581	788	4
ingesta	445	443	474	455	581	788	4
de	478	443	488	455	581	788	4
sal	493	443	504	455	581	788	4
como	508	443	530	455	581	788	4
posible	308	455	336	467	581	788	4
factor	339	455	361	467	581	788	4
de	364	455	374	467	581	788	4
riesgo	376	455	401	467	581	788	4
para	403	455	421	467	581	788	4
hipertensión	424	455	473	467	581	788	4
arterial.	475	455	505	467	581	788	4
La	62	359	72	371	581	788	4
prevalencia	77	359	123	371	581	788	4
total	127	359	144	371	581	788	4
de	148	359	158	371	581	788	4
HTA	163	359	180	371	581	788	4
fue	184	359	196	371	581	788	4
de	201	359	211	371	581	788	4
25,8%	215	359	240	371	581	788	4
(n=82),	245	359	274	371	581	788	4
el	278	359	285	371	581	788	4
14,8%	62	371	88	383	581	788	4
(n=47)	91	371	117	383	581	788	4
de	120	371	130	383	581	788	4
la	133	371	140	383	581	788	4
población	143	371	181	383	581	788	4
presentó	184	371	219	383	581	788	4
HTA	222	371	239	383	581	788	4
conocida	242	371	278	383	581	788	4
y	280	371	285	383	581	788	4
un	62	382	72	394	581	788	4
11,0%	74	382	99	394	581	788	4
(n=35)	101	382	127	394	581	788	4
de	129	382	139	394	581	788	4
la	141	382	148	394	581	788	4
población	150	382	189	394	581	788	4
fue	191	382	203	394	581	788	4
diagnosticado	205	382	261	394	581	788	4
como	263	382	285	394	581	788	4
hipertenso	62	394	104	406	581	788	4
durante	108	394	139	406	581	788	4
el	143	394	150	406	581	788	4
estudio.	154	394	186	406	581	788	4
Al	189	394	197	406	581	788	4
evaluar	201	394	231	406	581	788	4
según	235	394	259	406	581	788	4
sexo,	263	394	285	406	581	788	4
se	62	406	72	418	581	788	4
observó	76	406	108	418	581	788	4
una	112	406	127	418	581	788	4
prevalencia	131	406	177	418	581	788	4
de	181	406	191	418	581	788	4
HTA	195	406	212	418	581	788	4
de	215	406	225	418	581	788	4
24,7%	229	406	255	418	581	788	4
(n=45)	259	406	285	418	581	788	4
en	62	417	72	429	581	788	4
las	76	417	87	429	581	788	4
mujeres	91	417	123	429	581	788	4
y	126	417	130	429	581	788	4
un	134	417	144	429	581	788	4
27,2%	147	417	173	429	581	788	4
(n=37)	176	417	202	429	581	788	4
en	206	417	216	429	581	788	4
los	219	417	231	429	581	788	4
hombres.	234	417	271	429	581	788	4
La	275	417	285	429	581	788	4
prevalencia	62	429	108	441	581	788	4
de	111	429	121	441	581	788	4
HTA	124	429	142	441	581	788	4
según	144	429	169	441	581	788	4
los	172	429	183	441	581	788	4
grupos	186	429	213	441	581	788	4
etarios,	216	429	246	441	581	788	4
variables	249	429	285	441	581	788	4
antropométricas	62	440	127	452	581	788	4
y	130	440	135	452	581	788	4
sociodemográficas	138	440	213	452	581	788	4
se	216	440	226	452	581	788	4
muestra	229	440	261	452	581	788	4
en	265	440	275	452	581	788	4
la	278	440	285	452	581	788	4
Tabla	62	452	84	464	581	788	4
2,	87	452	95	464	581	788	4
donde	98	452	123	464	581	788	4
se	126	452	136	464	581	788	4
muestra	139	452	171	464	581	788	4
una	174	452	189	464	581	788	4
asociación	193	452	235	464	581	788	4
significativa	238	452	285	464	581	788	4
entre	62	464	83	476	581	788	4
el	85	464	92	476	581	788	4
grupo	94	464	117	476	581	788	4
etario	119	464	141	476	581	788	4
y	144	464	148	476	581	788	4
la	150	464	157	476	581	788	4
HTA	159	464	176	476	581	788	4
(p<0,001),	178	464	219	476	581	788	4
con	221	464	236	476	581	788	4
un	238	464	248	476	581	788	4
aumento	250	464	285	476	581	788	4
en	62	475	72	487	581	788	4
la	76	475	83	487	581	788	4
prevalencia	86	475	132	487	581	788	4
de	135	475	145	487	581	788	4
HTA	148	475	166	487	581	788	4
a	168	475	173	487	581	788	4
medida	177	475	206	487	581	788	4
que	209	475	224	487	581	788	4
se	228	475	237	487	581	788	4
incrementa	240	475	285	487	581	788	4
la	62	487	69	499	581	788	4
edad,	73	487	95	499	581	788	4
desde	98	487	123	499	581	788	4
un	126	487	136	499	581	788	4
12,0%	139	487	165	499	581	788	4
en	168	487	178	499	581	788	4
el	182	487	189	499	581	788	4
grupo	192	487	215	499	581	788	4
de	218	487	228	499	581	788	4
menos	231	487	258	499	581	788	4
de	262	487	272	499	581	788	4
40	275	487	285	499	581	788	4
años	62	498	82	510	581	788	4
hasta	86	498	108	510	581	788	4
un	112	498	122	510	581	788	4
53,8%	125	498	151	510	581	788	4
en	155	498	165	510	581	788	4
el	168	498	175	510	581	788	4
grupo	179	498	202	510	581	788	4
de	206	498	216	510	581	788	4
60	220	498	230	510	581	788	4
años	234	498	253	510	581	788	4
y	257	498	262	510	581	788	4
más.	265	498	285	510	581	788	4
Por	62	510	76	522	581	788	4
otra	82	510	97	522	581	788	4
parte,	103	510	126	522	581	788	4
se	131	510	141	522	581	788	4
observó	146	510	178	522	581	788	4
una	184	510	199	522	581	788	4
asociación	204	510	246	522	581	788	4
entre	252	510	272	522	581	788	4
la	278	510	285	522	581	788	4
HTA	62	522	80	534	581	788	4
y	84	522	89	534	581	788	4
el	94	522	101	534	581	788	4
estatus	106	522	135	534	581	788	4
socioeconómico	140	522	204	534	581	788	4
(p=0,001),	209	522	250	534	581	788	4
con	255	522	270	534	581	788	4
un	275	522	285	534	581	788	4
aumento	62	533	97	545	581	788	4
de	101	533	111	545	581	788	4
la	114	533	121	545	581	788	4
frecuencia	125	533	167	545	581	788	4
de	170	533	180	545	581	788	4
hipertensos	184	533	230	545	581	788	4
a	234	533	239	545	581	788	4
medida	242	533	272	545	581	788	4
se	275	533	285	545	581	788	4
incrementa	62	545	107	557	581	788	4
el	112	545	119	557	581	788	4
estrato	124	545	151	557	581	788	4
(a	156	545	164	557	581	788	4
partir	169	545	190	557	581	788	4
del	195	545	207	557	581	788	4
estrato	212	545	239	557	581	788	4
II:	244	545	252	557	581	788	4
18,6%;	257	545	285	557	581	788	4
estrato	62	556	90	568	581	788	4
III:	92	556	102	568	581	788	4
19,8%;	105	556	133	568	581	788	4
estrato	135	556	163	568	581	788	4
IV:	165	556	176	568	581	788	4
27,5%	178	556	204	568	581	788	4
y	206	556	211	568	581	788	4
estrato	213	556	241	568	581	788	4
V:	243	556	251	568	581	788	4
70,0%);	254	556	285	568	581	788	4
no	62	568	72	580	581	788	4
se	74	568	84	580	581	788	4
evidenció	86	568	124	580	581	788	4
una	126	568	141	580	581	788	4
asociación	143	568	186	580	581	788	4
significativa	188	568	234	580	581	788	4
con	236	568	251	580	581	788	4
el	253	568	260	580	581	788	4
grupo	262	568	285	580	581	788	4
étnico,	62	580	89	592	581	788	4
condición	92	580	130	592	581	788	4
laborar,	133	580	163	592	581	788	4
patrones	166	580	201	592	581	788	4
de	204	580	214	592	581	788	4
actividad	217	580	253	592	581	788	4
física	256	580	277	592	581	788	4
o	280	580	285	592	581	788	4
actividad	62	591	98	603	581	788	4
física	102	591	123	603	581	788	4
realizada	127	591	163	603	581	788	4
en	167	591	177	603	581	788	4
el	181	591	188	603	581	788	4
tiempo	192	591	219	603	581	788	4
de	222	591	232	603	581	788	4
ocio	236	591	253	603	581	788	4
por	257	591	270	603	581	788	4
los	273	591	285	603	581	788	4
sujetos	62	603	91	615	581	788	4
(Tabla	93	603	118	615	581	788	4
2).	120	603	131	615	581	788	4
Los	308	478	322	490	581	788	4
factores	326	478	358	490	581	788	4
relacionados	362	478	413	490	581	788	4
a	417	478	422	490	581	788	4
la	426	478	433	490	581	788	4
elevación	437	478	475	490	581	788	4
de	479	478	489	490	581	788	4
las	493	478	505	490	581	788	4
cifras	509	478	530	490	581	788	4
de	308	490	318	502	581	788	4
PA	320	490	331	502	581	788	4
varían	333	490	358	502	581	788	4
entre	361	490	381	502	581	788	4
las	384	490	395	502	581	788	4
diferentes	398	490	438	502	581	788	4
poblaciones	440	490	488	502	581	788	4
y	491	490	495	502	581	788	4
abarcan	498	490	530	502	581	788	4
desde	308	501	332	513	581	788	4
variables	336	501	372	513	581	788	4
sociodemográficas	376	501	451	513	581	788	4
hasta	455	501	477	513	581	788	4
alteraciones	482	501	530	513	581	788	4
específicas	308	513	353	525	581	788	4
como	359	513	381	525	581	788	4
trastornos	387	513	427	525	581	788	4
endocrinos,	434	513	480	525	581	788	4
renales	487	513	516	525	581	788	4
e,	523	513	530	525	581	788	4
incluso,	308	524	338	536	581	788	4
consumo	340	524	377	536	581	788	4
de	378	524	389	536	581	788	4
ciertas	390	524	417	536	581	788	4
sustancias	419	524	461	536	581	788	4
o	463	524	468	536	581	788	4
fármacos	470	524	507	536	581	788	4
(17)	509	525	519	532	581	788	4
,	519	524	521	536	581	788	4
la	523	524	530	536	581	788	4
importancia	308	536	354	548	581	788	4
en	357	536	367	548	581	788	4
la	369	536	376	548	581	788	4
identificación	379	536	431	548	581	788	4
de	434	536	444	548	581	788	4
estos	447	536	468	548	581	788	4
factores	471	536	503	548	581	788	4
radica	506	536	530	548	581	788	4
en	308	547	318	559	581	788	4
el	320	547	327	559	581	788	4
potencial	330	547	366	559	581	788	4
enfoque	369	547	402	559	581	788	4
terapéutico	405	547	449	559	581	788	4
cuando	452	547	482	559	581	788	4
el	485	547	492	559	581	788	4
trastorno	495	547	530	559	581	788	4
o	308	559	313	571	581	788	4
la	315	559	322	571	581	788	4
sustancia	324	559	362	571	581	788	4
es	365	559	374	571	581	788	4
la	377	559	384	571	581	788	4
causa	386	559	410	571	581	788	4
desencadenante	412	559	479	571	581	788	4
de	481	559	491	571	581	788	4
la	494	559	501	571	581	788	4
HTA,	503	559	523	571	581	788	4
o	525	559	530	571	581	788	4
cuando	308	571	337	583	581	788	4
estas	340	571	361	583	581	788	4
características	364	571	422	583	581	788	4
acompañan	425	571	472	583	581	788	4
a	475	571	480	583	581	788	4
la	482	571	489	583	581	788	4
elevación	492	571	530	583	581	788	4
de	308	582	318	594	581	788	4
las	322	582	334	594	581	788	4
cifras	339	582	360	594	581	788	4
de	365	582	375	594	581	788	4
PA,	380	582	394	594	581	788	4
interviniendo	399	582	450	594	581	788	4
en	455	582	465	594	581	788	4
su	470	582	479	594	581	788	4
mecanismo	484	582	530	594	581	788	4
fisiopatológico	308	594	365	606	581	788	4
o	368	594	373	606	581	788	4
incluso	376	594	404	606	581	788	4
influyendo	407	594	448	606	581	788	4
en	452	594	462	606	581	788	4
la	465	594	472	606	581	788	4
adherencia	475	594	520	606	581	788	4
al	523	594	530	606	581	788	4
tratamiento	308	605	353	617	581	788	4
(18)	355	606	364	613	581	788	4
.	364	605	367	617	581	788	4
Por	62	626	76	638	581	788	4
otra	80	626	95	638	581	788	4
parte,	98	626	121	638	581	788	4
la	124	626	131	638	581	788	4
presencia	135	626	174	638	581	788	4
de	177	626	187	638	581	788	4
antecedente	190	626	240	638	581	788	4
familiar	243	626	272	638	581	788	4
de	275	626	285	638	581	788	4
HTA	62	638	80	650	581	788	4
mostró	84	638	111	650	581	788	4
una	116	638	131	650	581	788	4
asociación	136	638	178	650	581	788	4
significativa	183	638	229	650	581	788	4
con	234	638	249	650	581	788	4
la	253	638	260	650	581	788	4
HTA,	265	638	285	650	581	788	4
con	62	649	77	661	581	788	4
un	80	649	90	661	581	788	4
30,9%	94	649	119	661	581	788	4
de	123	649	133	661	581	788	4
prevalencia	136	649	182	661	581	788	4
de	186	649	196	661	581	788	4
HTA	199	649	216	661	581	788	4
aquellos	219	649	253	661	581	788	4
sujetos	256	649	285	661	581	788	4
con	62	661	77	673	581	788	4
familiares	82	661	120	673	581	788	4
de	125	661	135	673	581	788	4
primer	139	661	165	673	581	788	4
grado	170	661	193	673	581	788	4
hipertensos	197	661	244	673	581	788	4
(p<0,05).	249	661	285	673	581	788	4
La	62	672	72	684	581	788	4
clasificación	76	672	124	684	581	788	4
según	128	672	152	684	581	788	4
IMC	156	672	172	684	581	788	4
también	176	672	208	684	581	788	4
mostró	211	672	239	684	581	788	4
asociación	242	672	285	684	581	788	4
con	62	684	77	696	581	788	4
la	80	684	87	696	581	788	4
presencia	91	684	130	696	581	788	4
de	133	684	143	696	581	788	4
HTA	147	684	164	696	581	788	4
(p<0,001)	167	684	206	696	581	788	4
con	209	684	224	696	581	788	4
una	227	684	242	696	581	788	4
tendencia	246	684	285	696	581	788	4
al	62	696	69	708	581	788	4
aumento	74	696	109	708	581	788	4
del	113	696	125	708	581	788	4
porcentaje	130	696	172	708	581	788	4
de	176	696	186	708	581	788	4
HTA	191	696	208	708	581	788	4
a	212	696	217	708	581	788	4
medida	222	696	251	708	581	788	4
que	256	696	271	708	581	788	4
se	275	696	285	708	581	788	4
incrementó	62	707	107	719	581	788	4
de	110	707	120	719	581	788	4
categoría	122	707	160	719	581	788	4
de	163	707	173	719	581	788	4
IMC,	175	707	194	719	581	788	4
el	197	707	204	719	581	788	4
grupo	207	707	230	719	581	788	4
de	232	707	242	719	581	788	4
menos	245	707	272	719	581	788	4
de	275	707	285	719	581	788	4
25	62	719	72	731	581	788	4
kg/m	76	719	96	731	581	788	4
2	96	720	99	726	581	788	4
:	99	719	101	731	581	788	4
16,4%	105	719	130	731	581	788	4
(n=19);	134	719	163	731	581	788	4
25-29	167	719	190	731	581	788	4
kg/m	194	719	213	731	581	788	4
2	213	720	216	726	581	788	4
(22,8%;	218	719	249	731	581	788	4
n=29)	253	719	277	731	581	788	4
y	280	719	285	731	581	788	4
Es	308	628	318	640	581	788	4
ampliamente	322	628	374	640	581	788	4
conocido	378	628	414	640	581	788	4
que	418	628	433	640	581	788	4
el	438	628	445	640	581	788	4
envejecimiento	449	628	509	640	581	788	4
está	513	628	530	640	581	788	4
acompañado	308	640	360	652	581	788	4
de	365	640	375	652	581	788	4
una	381	640	396	652	581	788	4
serie	402	640	421	652	581	788	4
de	427	640	437	652	581	788	4
cambios	443	640	476	652	581	788	4
metabólicos	482	640	530	652	581	788	4
y	308	651	312	663	581	788	4
degenerativos	322	651	379	663	581	788	4
que	389	651	404	663	581	788	4
afectan	414	651	444	663	581	788	4
diversos	454	651	487	663	581	788	4
órganos	498	651	530	663	581	788	4
incluyendo	308	663	351	675	581	788	4
la	358	663	365	675	581	788	4
pared	373	663	396	675	581	788	4
vascular	404	663	437	675	581	788	4
(19)	445	664	454	671	581	788	4
,	454	663	457	675	581	788	4
cuya	465	663	484	675	581	788	4
rigidez	491	663	518	675	581	788	4
y	526	663	530	675	581	788	4
aumento	308	674	343	686	581	788	4
progresivo	346	674	388	686	581	788	4
de	392	674	402	686	581	788	4
la	405	674	412	686	581	788	4
resistencia	416	674	459	686	581	788	4
a	462	674	467	686	581	788	4
nivel	471	674	490	686	581	788	4
periférico	493	674	530	686	581	788	4
constituyen	308	686	353	698	581	788	4
determinantes	357	686	414	698	581	788	4
de	418	686	428	698	581	788	4
suma	432	686	454	698	581	788	4
importancia	458	686	505	698	581	788	4
en	509	686	519	698	581	788	4
el	523	686	530	698	581	788	4
desarrollo	308	698	347	710	581	788	4
o	350	698	355	710	581	788	4
progresión	358	698	400	710	581	788	4
de	403	698	413	710	581	788	4
la	416	698	423	710	581	788	4
HTA	426	698	443	710	581	788	4
en	446	698	456	710	581	788	4
los	458	698	470	710	581	788	4
grupos	473	698	500	710	581	788	4
etarios	503	698	530	710	581	788	4
más	308	709	325	721	581	788	4
longevos.	330	709	369	721	581	788	4
Este	375	709	393	721	581	788	4
comportamiento	399	709	463	721	581	788	4
biológico	469	709	505	721	581	788	4
hace	511	709	530	721	581	788	4
necesario	308	721	347	733	581	788	4
la	350	721	357	733	581	788	4
exploración	361	721	407	733	581	788	4
sistemática	411	721	456	733	581	788	4
de	460	721	470	733	581	788	4
este	474	721	491	733	581	788	4
trastorno	495	721	530	733	581	788	4
251	513	757	530	769	581	788	4
Ortiz-Benavides	429	38	486	49	581	788	5
RE	488	38	499	49	581	788	5
et	501	38	508	49	581	788	5
al.	510	38	519	49	581	788	5
Rev	51	39	66	48	581	788	5
Peru	68	39	88	48	581	788	5
Med	91	39	109	48	581	788	5
Exp	111	39	125	48	581	788	5
Salud	128	39	152	48	581	788	5
Publica.	155	39	189	48	581	788	5
2016;33(2):248-55.	191	39	257	48	581	788	5
Tabla	54	82	76	95	581	788	5
1.	79	82	86	95	581	788	5
Características	89	82	149	94	581	788	5
generales	151	82	191	94	581	788	5
de	193	82	203	94	581	788	5
la	206	82	213	94	581	788	5
población	215	82	254	94	581	788	5
adulta	257	82	281	94	581	788	5
de	284	82	294	94	581	788	5
Cuenca,	296	82	330	94	581	788	5
Ecuador	332	82	366	94	581	788	5
Grupos	53	119	81	130	581	788	5
etarios	83	119	109	130	581	788	5
<40	58	130	72	140	581	788	5
años	74	130	91	140	581	788	5
40-59	58	140	79	151	581	788	5
años	81	140	98	151	581	788	5
60	58	151	67	161	581	788	5
años	69	151	87	161	581	788	5
o	89	151	93	161	581	788	5
más	96	151	111	161	581	788	5
Condición	53	161	92	172	581	788	5
laboral	94	161	120	172	581	788	5
Empleado	58	172	94	182	581	788	5
Desempleado	58	182	108	193	581	788	5
Subempleado	58	193	108	203	581	788	5
Grupos	53	203	81	214	581	788	5
étnicos	83	203	111	214	581	788	5
Mestizo	58	214	86	224	581	788	5
Blanco	58	224	83	235	581	788	5
Otros	58	235	78	245	581	788	5
Estrato	53	245	80	256	581	788	5
socioeconómico	82	245	145	256	581	788	5
Estrato	58	255	84	266	581	788	5
I	86	255	88	266	581	788	5
Estrato	58	266	84	277	581	788	5
II	86	266	90	277	581	788	5
Estrato	58	276	84	287	581	788	5
III	86	276	92	287	581	788	5
Estrato	58	287	83	298	581	788	5
IV	86	287	93	298	581	788	5
Estrato	58	297	83	308	581	788	5
V	86	297	91	308	581	788	5
Hábito	52	308	77	319	581	788	5
tabáquico	80	308	117	319	581	788	5
No	58	318	68	329	581	788	5
Sí	58	329	66	340	581	788	5
Fumó	58	339	79	350	581	788	5
en	81	339	90	350	581	788	5
el	92	339	98	350	581	788	5
pasado	100	339	127	350	581	788	5
Consumo	52	350	89	361	581	788	5
de	92	350	101	361	581	788	5
alcohol	103	350	131	361	581	788	5
No	58	360	68	371	581	788	5
Sí	58	371	66	382	581	788	5
Antecedente	52	381	100	392	581	788	5
familiar	103	381	131	392	581	788	5
de	133	381	143	392	581	788	5
HTA	145	381	161	392	581	788	5
No	58	392	68	402	581	788	5
Sí	58	402	66	413	581	788	5
Índice	52	413	76	424	581	788	5
de	78	413	87	424	581	788	5
masa	89	413	110	424	581	788	5
corporal	112	413	144	424	581	788	5
<25	58	423	72	434	581	788	5
kg/m	74	423	91	434	581	788	5
2	91	424	94	430	581	788	5
25-29	58	434	79	444	581	788	5
kg/m	81	434	98	444	581	788	5
2	98	434	101	441	581	788	5
≥30	58	444	72	455	581	788	5
kg/m	74	444	91	455	581	788	5
2	91	445	94	451	581	788	5
Colesterol	53	455	92	466	581	788	5
HDL	94	455	110	466	581	788	5
bajo*	112	455	132	466	581	788	5
No	58	465	68	476	581	788	5
Sí	58	476	66	486	581	788	5
Triacilglicéridos	53	486	113	497	581	788	5
altos*	116	486	137	497	581	788	5
No	58	497	68	507	581	788	5
Sí	58	507	66	518	581	788	5
Obesidad	53	518	89	529	581	788	5
abdominal*	91	518	134	529	581	788	5
No	58	528	68	539	581	788	5
Sí	58	539	66	549	581	788	5
Glicemia	53	549	86	560	581	788	5
elevada*	88	549	121	560	581	788	5
No	58	560	68	570	581	788	5
Sí	58	570	66	581	581	788	5
Patrones	53	581	87	592	581	788	5
de	89	581	98	592	581	788	5
actividad	101	581	135	592	581	788	5
física	137	581	158	592	581	788	5
(IPAQ)	160	581	184	592	581	788	5
Baja	58	591	74	602	581	788	5
Moderada	58	602	94	612	581	788	5
Alta	58	612	72	623	581	788	5
Actividad	52	622	88	634	581	788	5
física	91	622	111	634	581	788	5
en	113	622	123	634	581	788	5
ocio	125	622	141	634	581	788	5
(IPAQ)	144	622	168	634	581	788	5
Ninguna	58	633	88	644	581	788	5
Leve	58	644	75	654	581	788	5
Moderada	58	654	94	665	581	788	5
Alta	58	665	72	675	581	788	5
Terciles	52	675	82	686	581	788	5
de	84	675	94	686	581	788	5
calorías	96	675	126	686	581	788	5
consumidas	128	675	175	686	581	788	5
(kcal/día)	177	675	212	686	581	788	5
Tercil	58	686	77	696	581	788	5
1	79	686	83	696	581	788	5
Tercil	58	696	77	707	581	788	5
2	79	696	83	707	581	788	5
Tercil	58	706	77	717	581	788	5
3	79	706	83	717	581	788	5
Femenino	259	97	297	108	581	788	5
n=182	242	108	265	119	581	788	5
(%)	296	108	308	119	581	788	5
Masculino	355	97	394	108	581	788	5
n=136	339	108	362	119	581	788	5
(%)	392	108	404	119	581	788	5
Total	461	97	480	108	581	788	5
N=318	435	108	458	119	581	788	5
(%)	488	108	501	119	581	788	5
84	251	130	260	140	581	788	5
68	251	140	260	151	581	788	5
30	251	151	260	161	581	788	5
(46,2)	291	130	312	140	581	788	5
(37,4)	291	140	312	151	581	788	5
(16,5)	291	151	312	161	581	788	5
58	349	130	358	140	581	788	5
56	349	140	358	151	581	788	5
22	349	151	358	161	581	788	5
(42,6)	391	130	412	140	581	788	5
(41,2)	391	140	412	151	581	788	5
(16,2)	391	151	412	161	581	788	5
142	444	130	457	140	581	788	5
124	444	140	457	151	581	788	5
52	448	151	457	161	581	788	5
(44,7)	484	130	505	140	581	788	5
(39,0)	484	140	505	151	581	788	5
(16,4)	484	151	505	161	581	788	5
76	251	172	260	182	581	788	5
46	251	182	260	193	581	788	5
60	251	193	260	203	581	788	5
(41,8)	291	172	312	182	581	788	5
(25,3)	291	182	312	193	581	788	5
(33,0)	291	193	312	203	581	788	5
76	349	172	358	182	581	788	5
20	349	182	358	193	581	788	5
40	349	193	358	203	581	788	5
(55,9)	391	172	412	182	581	788	5
(14,7)	391	182	412	193	581	788	5
(29,4)	391	193	412	203	581	788	5
152	444	172	457	182	581	788	5
66	448	182	457	193	581	788	5
100	444	193	457	203	581	788	5
(47,8)	484	172	505	182	581	788	5
(20,8)	484	182	505	193	581	788	5
(31,4)	484	193	505	203	581	788	5
178	247	214	260	224	581	788	5
3	255	224	260	235	581	788	5
1	255	235	260	245	581	788	5
(97,8)	291	214	312	224	581	788	5
(1,6)	296	224	312	235	581	788	5
(0,5)	296	235	312	245	581	788	5
128	344	214	358	224	581	788	5
5	353	224	358	235	581	788	5
3	353	235	358	245	581	788	5
(94,1)	391	214	412	224	581	788	5
(3,7)	395	224	412	235	581	788	5
(2,2)	395	235	412	245	581	788	5
306	444	214	457	224	581	788	5
8	452	224	457	235	581	788	5
4	452	235	457	245	581	788	5
(96,2)	484	214	505	224	581	788	5
(2,5)	486	224	503	235	581	788	5
(1,3)	486	235	503	245	581	788	5
0	255	255	260	266	581	788	5
15	251	266	260	277	581	788	5
60	251	276	260	287	581	788	5
103	247	287	260	298	581	788	5
4	255	297	260	308	581	788	5
-	310	255	312	266	581	788	5
(8,2)	296	266	312	277	581	788	5
(33,0)	291	276	312	287	581	788	5
(56,6)	291	287	312	298	581	788	5
(2,2)	296	297	312	308	581	788	5
2	353	255	358	266	581	788	5
28	349	266	358	277	581	788	5
36	349	276	358	287	581	788	5
64	349	287	358	298	581	788	5
6	353	297	358	308	581	788	5
(1,5)	395	255	412	266	581	788	5
(20,6)	391	266	412	277	581	788	5
(26,5)	391	276	412	287	581	788	5
(47,1)	391	287	411	298	581	788	5
(4,4)	395	297	411	308	581	788	5
2	452	255	457	266	581	788	5
43	448	266	457	277	581	788	5
96	448	276	457	287	581	788	5
167	444	287	457	298	581	788	5
10	448	297	457	308	581	788	5
(0,6)	486	255	503	266	581	788	5
(13,5)	484	266	505	277	581	788	5
(30,2)	484	276	505	287	581	788	5
(52,5)	484	287	505	298	581	788	5
(3,1)	486	297	503	308	581	788	5
161	246	318	260	329	581	788	5
11	252	329	260	340	581	788	5
10	251	339	260	350	581	788	5
(88,5)	291	318	312	329	581	788	5
(6,0)	296	329	312	340	581	788	5
(5,5)	296	339	312	350	581	788	5
53	349	318	358	329	581	788	5
49	349	329	358	340	581	788	5
34	349	339	358	350	581	788	5
(39,0)	391	318	411	329	581	788	5
(36,0)	391	329	411	340	581	788	5
(25,0)	391	339	411	350	581	788	5
214	443	318	457	329	581	788	5
60	448	329	457	340	581	788	5
44	448	339	457	350	581	788	5
(67,3)	484	318	505	329	581	788	5
(18,9)	484	329	505	340	581	788	5
(13,8)	484	339	505	350	581	788	5
156	246	360	260	371	581	788	5
26	251	371	260	382	581	788	5
(85,7)	291	360	312	371	581	788	5
(14,3)	291	371	312	382	581	788	5
83	349	360	358	371	581	788	5
53	349	371	358	382	581	788	5
(61,0)	391	360	411	371	581	788	5
(39,0)	391	371	411	382	581	788	5
239	443	360	457	371	581	788	5
79	448	371	457	382	581	788	5
(75,2)	484	360	505	371	581	788	5
(24,8)	484	371	505	382	581	788	5
88	251	392	260	402	581	788	5
94	251	402	260	413	581	788	5
(48,4)	291	392	312	402	581	788	5
(51,6)	291	402	312	413	581	788	5
78	349	392	358	402	581	788	5
58	349	402	358	413	581	788	5
(57,4)	391	392	411	402	581	788	5
(42,6)	391	402	411	413	581	788	5
166	443	392	457	402	581	788	5
152	443	402	457	413	581	788	5
(52,2)	484	392	505	402	581	788	5
(47,8)	484	402	505	413	581	788	5
66	251	423	260	434	581	788	5
66	251	434	260	444	581	788	5
50	251	444	260	455	581	788	5
(36,3)	291	423	312	434	581	788	5
(36,3)	291	434	312	444	581	788	5
(27,5)	291	444	312	455	581	788	5
50	349	423	358	434	581	788	5
61	349	434	358	444	581	788	5
25	349	444	358	455	581	788	5
(36,8)	391	423	412	434	581	788	5
(44,9)	391	434	412	444	581	788	5
(18,4)	391	444	412	455	581	788	5
116	444	423	457	434	581	788	5
127	444	434	457	444	581	788	5
75	448	444	457	455	581	788	5
(36,5)	484	423	505	434	581	788	5
(39,9)	484	434	505	444	581	788	5
(23,6)	484	444	505	455	581	788	5
40	251	465	260	476	581	788	5
142	247	476	260	486	581	788	5
(22,0)	291	465	312	476	581	788	5
(78,0)	291	476	312	486	581	788	5
58	349	465	358	476	581	788	5
78	349	476	358	486	581	788	5
(42,6)	391	465	412	476	581	788	5
(57,4)	391	476	412	486	581	788	5
98	448	465	457	476	581	788	5
220	444	476	457	486	581	788	5
(30,8)	484	465	505	476	581	788	5
(69,2)	484	476	505	486	581	788	5
112	247	497	260	507	581	788	5
70	251	507	260	518	581	788	5
(61,5)	291	497	312	507	581	788	5
(38,5)	291	507	312	518	581	788	5
74	349	497	358	507	581	788	5
62	349	507	358	518	581	788	5
(54,4)	391	497	412	507	581	788	5
(45,6)	391	507	412	518	581	788	5
186	444	497	457	507	581	788	5
132	444	507	457	518	581	788	5
(58,5)	484	497	505	507	581	788	5
(41,5)	484	507	505	518	581	788	5
28	251	528	260	539	581	788	5
154	247	539	260	549	581	788	5
(15,4)	291	528	312	539	581	788	5
(84,6)	291	539	312	549	581	788	5
34	349	528	358	539	581	788	5
102	344	539	358	549	581	788	5
(25,0)	391	528	412	539	581	788	5
(75,0	393	539	412	549	581	788	5
62	448	528	457	539	581	788	5
256	444	539	457	549	581	788	5
(19,5)	484	528	505	539	581	788	5
(80,5)	484	539	505	549	581	788	5
149	247	560	260	570	581	788	5
33	251	570	260	581	581	788	5
(81,9)	291	560	312	570	581	788	5
(18,1)	291	570	312	581	581	788	5
111	346	560	358	570	581	788	5
25	349	570	358	581	581	788	5
(81,6)	391	560	412	570	581	788	5
(18,4	393	570	412	581	581	788	5
260	444	560	457	570	581	788	5
58	448	570	457	581	581	788	5
(81,8)	484	560	505	570	581	788	5
(18,2)	484	570	505	581	581	788	5
13	251	591	260	602	581	788	5
55	251	602	260	612	581	788	5
105	247	612	260	623	581	788	5
(7,5)	296	591	312	602	581	788	5
(31,8)	291	602	312	612	581	788	5
(60,7)	291	612	312	623	581	788	5
18	349	591	358	602	581	788	5
37	349	602	358	612	581	788	5
71	349	612	358	623	581	788	5
(14,3)	391	591	412	602	581	788	5
(29,4)	391	602	412	612	581	788	5
(56,3)	391	612	412	623	581	788	5
31	448	591	457	602	581	788	5
92	448	602	457	612	581	788	5
176	444	612	457	623	581	788	5
(10,4)	484	591	505	602	581	788	5
(30,8)	484	602	505	612	581	788	5
(58,9)	484	612	505	623	581	788	5
72	251	633	260	644	581	788	5
32	251	644	260	654	581	788	5
35	251	654	260	665	581	788	5
34	251	665	260	675	581	788	5
(41,6)	291	633	312	644	581	788	5
(18,5)	291	644	312	654	581	788	5
(20,2)	291	654	312	665	581	788	5
(19,7)	291	665	312	675	581	788	5
34	349	633	358	644	581	788	5
29	349	644	358	654	581	788	5
32	349	654	358	665	581	788	5
31	349	665	358	675	581	788	5
(27,0)	391	633	411	644	581	788	5
(23,0)	391	644	411	654	581	788	5
(25,4)	391	654	411	665	581	788	5
(24,6)	391	665	411	675	581	788	5
106	444	633	457	644	581	788	5
61	448	644	457	654	581	788	5
67	448	654	457	665	581	788	5
65	448	665	457	675	581	788	5
(35,5)	484	633	505	644	581	788	5
(20,4)	484	644	505	654	581	788	5
(22,4)	484	654	505	665	581	788	5
(21,7)	484	665	505	675	581	788	5
77	251	686	260	696	581	788	5
56	251	696	260	707	581	788	5
49	251	706	260	717	581	788	5
(42,3)	291	686	312	696	581	788	5
(30,8)	291	696	312	707	581	788	5
(26,9)	291	706	312	717	581	788	5
28	349	686	358	696	581	788	5
49	349	696	358	707	581	788	5
59	349	706	358	717	581	788	5
(20,6)	391	686	411	696	581	788	5
(36,0)	391	696	411	707	581	788	5
(43,4)	391	706	411	717	581	788	5
105	443	686	457	696	581	788	5
105	443	696	457	707	581	788	5
108	440	706	453	717	581	788	5
(33,0)	484	686	505	696	581	788	5
(33,0)	484	696	505	707	581	788	5
(34,0)	484	706	505	717	581	788	5
*	54	719	55	724	581	788	5
Consenso	57	718	84	726	581	788	5
de	86	718	92	726	581	788	5
IDF/NHLBI/AHA-2009.	94	718	154	726	581	788	5
HTA:	156	718	169	726	581	788	5
hipertensión	171	718	204	726	581	788	5
arterial.	206	718	226	726	581	788	5
Actividad	227	718	251	726	581	788	5
física	253	718	267	726	581	788	5
en	269	718	276	726	581	788	5
ocio	277	718	288	726	581	788	5
(IPAQ):	290	718	310	726	581	788	5
mujeres	312	718	333	726	581	788	5
(ninguna:	335	718	360	726	581	788	5
0	362	718	365	726	581	788	5
MET/min/sem;	367	718	405	726	581	788	5
Leve:	407	718	422	726	581	788	5
<33	424	718	434	726	581	788	5
MET/min/sem;	436	718	474	726	581	788	5
moderada:	476	718	505	726	581	788	5
33-	507	718	515	726	581	788	5
346,49;	54	725	74	733	581	788	5
alta:	75	725	87	733	581	788	5
≥346,5	88	725	107	733	581	788	5
MET/min/sem);	108	725	149	733	581	788	5
hombres	151	725	174	733	581	788	5
(ninguna:	176	725	201	733	581	788	5
0	202	725	206	733	581	788	5
MET/min/sem;	207	725	246	733	581	788	5
leve:	248	725	261	733	581	788	5
<66;	262	725	274	733	581	788	5
MET/min/sem;	276	725	314	733	581	788	5
moderada:	316	725	345	733	581	788	5
66-1046,61;	346	725	378	733	581	788	5
alta:	380	725	391	733	581	788	5
≥1046,62	393	725	418	733	581	788	5
MET/min/sem).	420	725	460	733	581	788	5
252	50	757	67	769	581	788	5
Hipertensión	419	38	464	49	581	788	6
arterial	466	38	491	49	581	788	6
en	493	38	502	49	581	788	6
adultos	504	38	530	49	581	788	6
Rev	62	40	77	49	581	788	6
Peru	80	40	99	49	581	788	6
Med	102	40	120	49	581	788	6
Exp	123	40	136	49	581	788	6
Salud	139	40	164	49	581	788	6
Publica.	166	40	200	49	581	788	6
2016;33(2):248-55.	202	40	269	49	581	788	6
Tabla	62	82	85	95	581	788	6
2.	88	82	95	95	581	788	6
Modelo	98	82	127	94	581	788	6
de	130	82	140	94	581	788	6
regresión	142	82	180	94	581	788	6
logística	182	82	215	94	581	788	6
de	218	82	228	94	581	788	6
los	230	82	242	94	581	788	6
factores	244	82	276	94	581	788	6
de	279	82	289	94	581	788	6
riesgo	291	82	316	94	581	788	6
para	318	82	336	94	581	788	6
hipertensión	339	82	388	94	581	788	6
arterial	390	82	418	94	581	788	6
en	420	82	430	94	581	788	6
la	433	82	440	94	581	788	6
población	442	82	481	94	581	788	6
adulta	483	82	508	94	581	788	6
de	510	82	520	94	581	788	6
Cuenca,	62	94	96	106	581	788	6
Ecuador	98	94	132	106	581	788	6
Hipertensión	214	109	263	120	581	788	6
arterial	265	109	292	120	581	788	6
Ausente	209	125	240	136	581	788	6
Presente	264	125	298	136	581	788	6
n	208	141	213	152	581	788	6
%	235	141	242	152	581	788	6
n	265	141	270	152	581	788	6
%	292	141	299	152	581	788	6
Sexo	65	152	84	163	581	788	6
Femenino	71	164	106	174	581	788	6
137	203	164	216	174	581	788	6
75,3	231	164	247	174	581	788	6
45	264	164	273	174	581	788	6
24,7	288	164	303	174	581	788	6
Masculino	71	175	107	186	581	788	6
99	207	175	216	186	581	788	6
72,8	231	175	247	186	581	788	6
37	264	175	273	186	581	788	6
27,2	288	175	303	186	581	788	6
Grupos	65	187	94	198	581	788	6
etarios	96	187	122	198	581	788	6
<40	71	198	84	209	581	788	6
años	87	198	104	209	581	788	6
125	203	198	216	209	581	788	6
88,0	231	198	247	209	581	788	6
17	264	198	273	209	581	788	6
12,0	288	198	303	209	581	788	6
40-59	71	210	91	220	581	788	6
años	94	210	111	220	581	788	6
87	207	210	216	220	581	788	6
70,2	231	210	247	220	581	788	6
37	264	210	273	220	581	788	6
29,8	288	210	303	220	581	788	6
≥60	71	221	84	232	581	788	6
años	86	221	104	232	581	788	6
24	207	221	216	232	581	788	6
46,2	231	221	247	232	581	788	6
28	264	221	273	232	581	788	6
53,8	288	221	303	232	581	788	6
Hábito	65	233	90	244	581	788	6
tabáquico	92	233	130	244	581	788	6
No	71	244	81	255	581	788	6
163	203	244	216	255	581	788	6
76,2	231	244	247	255	581	788	6
51	264	244	273	255	581	788	6
23,8	288	244	303	255	581	788	6
Fumador	71	256	103	266	581	788	6
45	207	256	216	266	581	788	6
75,0	231	256	247	266	581	788	6
15	264	256	273	266	581	788	6
25,0	288	256	303	266	581	788	6
Exfumador	71	267	110	278	581	788	6
28	207	267	216	278	581	788	6
63,6	231	267	247	278	581	788	6
16	264	267	273	278	581	788	6
36,4	288	267	303	278	581	788	6
Hábito	65	279	90	290	581	788	6
alcohólico	92	279	132	290	581	788	6
No	71	290	81	301	581	788	6
179	203	290	216	301	581	788	6
74,9	231	290	247	301	581	788	6
60	264	290	273	301	581	788	6
25,1	288	290	303	301	581	788	6
Sí	71	302	78	312	581	788	6
57	207	302	216	312	581	788	6
72,2	231	302	247	312	581	788	6
22	264	302	273	312	581	788	6
27,8	288	302	303	312	581	788	6
Antecedente	65	313	113	324	581	788	6
familiar	115	313	144	324	581	788	6
de	146	313	155	324	581	788	6
HTA	158	313	174	324	581	788	6
No	71	325	81	335	581	788	6
131	203	325	216	335	581	788	6
78,9	231	325	247	335	581	788	6
35	264	325	273	335	581	788	6
21,1	288	325	303	335	581	788	6
Sí	71	336	78	347	581	788	6
105	203	336	216	347	581	788	6
69,1	231	336	247	347	581	788	6
47	264	336	273	347	581	788	6
30,9	288	336	303	347	581	788	6
Índice	65	348	88	359	581	788	6
de	91	348	100	359	581	788	6
masa	102	348	123	359	581	788	6
corporal	125	348	157	359	581	788	6
97	207	359	216	370	581	788	6
83,6	231	359	246	370	581	788	6
19	264	359	273	370	581	788	6
16,4	288	359	303	370	581	788	6
<25	71	359	85	370	581	788	6
kg/m	87	359	104	370	581	788	6
2	104	360	107	366	581	788	6
98	207	371	216	381	581	788	6
77,2	231	371	246	381	581	788	6
29	264	371	273	381	581	788	6
22,8	288	371	303	381	581	788	6
25-29	71	371	91	381	581	788	6
kg/m	94	371	111	381	581	788	6
2	111	371	113	378	581	788	6
41	207	382	216	393	581	788	6
54,7	231	382	246	393	581	788	6
34	264	382	273	393	581	788	6
45,3	288	382	303	393	581	788	6
≥30	71	382	84	393	581	788	6
kg/m	86	382	104	393	581	788	6
2	104	383	106	389	581	788	6
Colesterol	65	394	104	405	581	788	6
HDL	107	394	123	405	581	788	6
bajo*	125	394	145	405	581	788	6
No	71	405	81	416	581	788	6
71	207	405	216	416	581	788	6
72,4	231	405	247	416	581	788	6
27	264	405	273	416	581	788	6
27,6	288	405	303	416	581	788	6
Sí	71	417	78	427	581	788	6
165	203	417	216	427	581	788	6
75,0	231	417	247	427	581	788	6
55	264	417	273	427	581	788	6
25,0	288	417	303	427	581	788	6
Triglicéridos	65	428	113	439	581	788	6
altos*	115	428	137	439	581	788	6
No	71	440	81	450	581	788	6
142	203	440	216	450	581	788	6
76,3	231	440	247	450	581	788	6
44	264	440	273	450	581	788	6
23,7	288	440	303	450	581	788	6
Sí	71	451	78	462	581	788	6
94	207	451	216	462	581	788	6
71,2	231	451	247	462	581	788	6
38	264	451	273	462	581	788	6
28,8	288	451	303	462	581	788	6
Obesidad	65	463	102	474	581	788	6
abdominal*	104	463	147	474	581	788	6
No	71	474	81	485	581	788	6
54	207	474	216	485	581	788	6
87,1	231	474	247	485	581	788	6
8	268	474	273	485	581	788	6
12,9	288	474	303	485	581	788	6
Sí	71	486	78	496	581	788	6
182	203	486	216	496	581	788	6
71,1	231	486	247	496	581	788	6
74	264	486	273	496	581	788	6
28,9	288	486	303	496	581	788	6
Glicemia	65	497	99	508	581	788	6
elevada*	101	497	133	508	581	788	6
No	71	509	81	519	581	788	6
196	203	509	216	519	581	788	6
75,4	231	509	247	519	581	788	6
64	264	509	273	519	581	788	6
24,6	288	509	303	519	581	788	6
Sí	71	520	78	531	581	788	6
40	207	520	216	531	581	788	6
69,0	231	520	247	531	581	788	6
18	264	520	273	531	581	788	6
31,0	288	520	303	531	581	788	6
Patrones	65	532	98	543	581	788	6
de	100	532	109	543	581	788	6
actividad	111	532	144	543	581	788	6
física	146	532	165	543	581	788	6
(IPAQ)	167	532	190	543	581	788	6
Baja	71	543	87	554	581	788	6
23	207	543	216	554	581	788	6
74,2	231	543	247	554	581	788	6
8	268	543	273	554	581	788	6
25,8	288	543	303	554	581	788	6
Moderada	71	555	107	565	581	788	6
67	207	555	216	565	581	788	6
72,8	231	555	247	565	581	788	6
25	264	555	273	565	581	788	6
27,2	288	555	303	565	581	788	6
Alta	71	566	85	577	581	788	6
134	203	566	216	577	581	788	6
76,1	231	566	247	577	581	788	6
42	264	566	273	577	581	788	6
23,9	288	566	303	577	581	788	6
Calorías	65	578	97	589	581	788	6
consumidas	99	578	146	589	581	788	6
(kcal/24	148	578	177	589	581	788	6
h)	180	578	187	589	581	788	6
Tercil	71	589	90	600	581	788	6
1	92	589	96	600	581	788	6
(<1960,94)	99	589	137	600	581	788	6
85	207	589	216	600	581	788	6
81,0	231	589	247	600	581	788	6
20	264	589	273	600	581	788	6
19,0	288	589	303	600	581	788	6
Tercil	71	601	90	611	581	788	6
2	92	601	96	611	581	788	6
(1960,94	99	601	130	611	581	788	6
–	132	601	137	611	581	788	6
2471,93)	139	601	171	611	581	788	6
77	207	601	216	611	581	788	6
73,3	231	601	247	611	581	788	6
28	264	601	273	611	581	788	6
26,7	288	601	303	611	581	788	6
Tercil	71	612	90	623	581	788	6
3	92	612	96	623	581	788	6
(≥2471,94)	99	612	137	623	581	788	6
74	207	612	216	623	581	788	6
68,5	231	612	247	623	581	788	6
34	264	612	273	623	581	788	6
31,5	288	612	303	623	581	788	6
HTA:	65	624	83	634	581	788	6
hipertensión	85	624	129	634	581	788	6
arterial;	131	624	158	634	581	788	6
*	160	624	163	634	581	788	6
Consenso	165	624	201	634	581	788	6
de	203	624	212	634	581	788	6
IDF/NHLBI/AHA-2009	215	624	292	634	581	788	6
en	62	642	72	654	581	788	6
la	75	642	82	654	581	788	6
población	85	642	124	654	581	788	6
adulta	127	642	151	654	581	788	6
mayor,	154	642	181	654	581	788	6
al	184	642	191	654	581	788	6
observarse	194	642	238	654	581	788	6
tendencias	241	642	285	654	581	788	6
similares	62	653	98	665	581	788	6
en	100	653	110	665	581	788	6
diversas	113	653	146	665	581	788	6
regiones	149	653	183	665	581	788	6
del	186	653	198	665	581	788	6
mundo	200	653	228	665	581	788	6
(20-23)	230	654	247	661	581	788	6
.	247	653	250	665	581	788	6
Asimismo,	62	676	104	688	581	788	6
estos	107	676	128	688	581	788	6
hallazgos	131	676	169	688	581	788	6
demuestran	172	676	220	688	581	788	6
la	223	676	230	688	581	788	6
presencia	233	676	272	688	581	788	6
de	275	676	285	688	581	788	6
factores	62	688	94	700	581	788	6
intrínsecos	99	688	143	700	581	788	6
y	147	688	152	700	581	788	6
medioambientales	157	688	230	700	581	788	6
asociados	235	688	275	700	581	788	6
a	280	688	285	700	581	788	6
un	62	699	72	711	581	788	6
mayor	75	699	100	711	581	788	6
riesgo	103	699	128	711	581	788	6
de	131	699	141	711	581	788	6
presentar	144	699	182	711	581	788	6
HTA;	185	699	204	711	581	788	6
previamente,	207	699	259	711	581	788	6
se	262	699	272	711	581	788	6
ha	275	699	285	711	581	788	6
planteado	62	710	102	722	581	788	6
que	104	710	119	722	581	788	6
el	122	710	129	722	581	788	6
antecedente	131	710	180	722	581	788	6
familiar	183	710	212	722	581	788	6
de	214	710	224	722	581	788	6
esta	227	710	244	722	581	788	6
alteración	246	710	285	722	581	788	6
es	62	722	72	734	581	788	6
un	77	722	87	734	581	788	6
predictor	92	722	127	734	581	788	6
importante	132	722	175	734	581	788	6
en	180	722	190	734	581	788	6
la	195	722	202	734	581	788	6
aparición	207	722	243	734	581	788	6
de	248	722	258	734	581	788	6
cifras	263	722	285	734	581	788	6
Análisis	327	119	358	130	581	788	6
bivariado	325	128	360	139	581	788	6
OR	320	141	332	152	581	788	6
(IC	334	141	345	152	581	788	6
95%)	347	141	366	152	581	788	6
Valor	383	141	403	152	581	788	6
p	405	141	410	152	581	788	6
Análisis	441	120	471	131	581	788	6
multivariable	431	129	481	140	581	788	6
OR	433	141	445	152	581	788	6
(IC	447	141	458	152	581	788	6
95%)	460	141	479	152	581	788	6
Valor	499	141	518	152	581	788	6
p	521	141	525	152	581	788	6
1,00	357	164	373	174	581	788	6
1,13	316	175	332	186	581	788	6
(0,68-1,88)	334	175	373	186	581	788	6
-	407	164	409	174	581	788	6
0,612	389	175	409	186	581	788	6
1,00	470	164	486	174	581	788	6
0,94	429	175	444	186	581	788	6
(0,45-1,97)	446	175	486	186	581	788	6
-	522	164	524	174	581	788	6
0,888	504	175	524	186	581	788	6
1,00	357	198	373	209	581	788	6
3,12	316	210	332	220	581	788	6
(1,65-5,90)	334	210	373	220	581	788	6
4,07	315	221	330	232	581	788	6
(4,07-18,05)	332	221	373	232	581	788	6
-	407	198	409	209	581	788	6
<0,001	385	210	409	220	581	788	6
<0,001	385	221	409	232	581	788	6
1,00	470	198	486	209	581	788	6
2,66	429	210	444	220	581	788	6
(1,25-5,65)	446	210	486	220	581	788	6
8,68	424	221	440	232	581	788	6
(3,56-21,14)	442	221	486	232	581	788	6
-	522	198	524	209	581	788	6
0,001	504	210	524	220	581	788	6
<0,001	500	221	524	232	581	788	6
1,00	357	244	373	255	581	788	6
1,06	316	256	332	266	581	788	6
(0,54-2,06)	334	256	373	266	581	788	6
1,82	316	267	332	278	581	788	6
(0,91-3,64)	334	267	373	278	581	788	6
-	407	244	409	255	581	788	6
0,855	389	256	409	266	581	788	6
0,082	389	267	409	278	581	788	6
1,00	470	244	486	255	581	788	6
0,82	429	256	444	266	581	788	6
(0,34-1,99)	446	256	486	266	581	788	6
1,49	424	267	440	278	581	788	6
(0,626-3,58)	442	267	486	278	581	788	6
-	522	244	524	255	581	788	6
0,677	504	256	524	266	581	788	6
0,364	504	267	524	278	581	788	6
1,00	357	290	373	301	581	788	6
1,15	316	302	332	312	581	788	6
(0,65-2,04)	334	302	373	312	581	788	6
-	407	290	409	301	581	788	6
0,62	394	302	409	312	581	788	6
1,00	470	290	486	301	581	788	6
1,35	429	302	444	312	581	788	6
(0,64-2,85)	446	302	486	312	581	788	6
-	522	290	524	301	581	788	6
0,422	504	302	524	312	581	788	6
1,00	357	325	373	335	581	788	6
1,67	316	336	332	347	581	788	6
(1,00-2,78)	334	336	373	347	581	788	6
-	407	325	409	335	581	788	6
0,042	389	336	409	347	581	788	6
1,00	470	325	486	335	581	788	6
1,58	429	336	444	347	581	788	6
(1,02-2,90)	447	336	486	347	581	788	6
-	522	325	524	335	581	788	6
0,040	504	336	524	347	581	788	6
1,00	357	359	373	370	581	788	6
2,78	316	371	332	381	581	788	6
(1,57-4,92)	334	371	373	381	581	788	6
4,18	316	382	332	393	581	788	6
(2,27-7,69)	334	382	373	393	581	788	6
-	407	359	409	370	581	788	6
<0,001	384	371	409	381	581	788	6
<0,001	384	382	409	393	581	788	6
1,00	470	359	486	370	581	788	6
1,19	429	371	444	381	581	788	6
(0,78-2,09)	446	371	486	381	581	788	6
2,36	429	382	444	393	581	788	6
(1,04-5,70)	446	382	486	393	581	788	6
-	522	359	524	370	581	788	6
0,834	504	371	524	381	581	788	6
0,042	504	382	524	393	581	788	6
1,00	357	405	373	416	581	788	6
0,87	316	417	332	427	581	788	6
(0,51-1,50)	334	417	373	427	581	788	6
-	407	405	409	416	581	788	6
0,630	389	417	409	427	581	788	6
1,00	470	405	486	416	581	788	6
0,78	429	417	444	427	581	788	6
(0,39-1,56)	446	417	486	427	581	788	6
-	522	405	524	416	581	788	6
0,493	504	417	524	427	581	788	6
1,00	357	440	373	450	581	788	6
1,30	316	451	332	462	581	788	6
(0,78-2,16)	334	451	373	462	581	788	6
-	407	440	409	450	581	788	6
0,302	389	451	409	462	581	788	6
1,00	470	440	486	450	581	788	6
1,08	429	451	444	462	581	788	6
(0,57-2,05)	446	451	486	462	581	788	6
-	522	440	524	450	581	788	6
0,810	504	451	524	462	581	788	6
1,00	357	474	373	485	581	788	6
2,74	316	486	332	496	581	788	6
(1,24-6,04)	334	486	373	496	581	788	6
-	407	474	409	485	581	788	6
0,001	389	486	409	496	581	788	6
1,00	470	474	486	485	581	788	6
1,27	429	486	444	496	581	788	6
(0,42-3,82)	446	486	486	496	581	788	6
-	522	474	524	485	581	788	6
0,663	504	486	524	496	581	788	6
1,00	357	509	373	519	581	788	6
1,37	316	520	332	531	581	788	6
(0,73-2,57)	334	520	373	531	581	788	6
-	407	509	409	519	581	788	6
0,310	389	520	409	531	581	788	6
1,00	470	509	486	519	581	788	6
0,81	429	520	444	531	581	788	6
(0,38-1,73)	447	520	486	531	581	788	6
-	522	509	524	519	581	788	6
0,592	504	520	524	531	581	788	6
1,00	357	543	373	554	581	788	6
1,07	316	555	332	565	581	788	6
(0,42-2,70)	334	555	373	565	581	788	6
0,90	316	566	332	577	581	788	6
(0,37-2,16)	334	566	373	577	581	788	6
-	407	543	409	554	581	788	6
0,880	389	555	409	565	581	788	6
0,812	389	566	409	577	581	788	6
1,00	470	543	486	554	581	788	6
0,98	429	555	444	565	581	788	6
(0,38-3,26)	447	555	486	565	581	788	6
0,84	429	566	444	577	581	788	6
(0,30-2,30)	447	566	486	577	581	788	6
-	522	543	524	554	581	788	6
0,827	504	555	524	565	581	788	6
0,735	504	566	524	577	581	788	6
1,00	357	589	373	600	581	788	6
1,54	316	601	332	611	581	788	6
(0,80-2,96)	334	601	373	611	581	788	6
1,95	316	612	332	623	581	788	6
(1,03-3,68)	334	612	373	623	581	788	6
-	407	589	409	600	581	788	6
0,192	389	601	409	611	581	788	6
0,030	389	612	409	623	581	788	6
1,00	470	589	486	600	581	788	6
1,77	429	601	444	611	581	788	6
(0,81-3,89)	447	601	486	611	581	788	6
2,06	428	612	443	623	581	788	6
(1,01-4,53)	445	612	484	623	581	788	6
-	522	589	525	600	581	788	6
0,143	504	601	525	611	581	788	6
0,044	505	612	525	623	581	788	6
elevadas	308	642	344	654	581	788	6
de	348	642	358	654	581	788	6
PA	362	642	373	654	581	788	6
(24)	377	643	386	650	581	788	6
,	386	642	389	654	581	788	6
relacionado	393	642	439	654	581	788	6
a	443	642	448	654	581	788	6
diversos	452	642	486	654	581	788	6
trastornos	490	642	530	654	581	788	6
moleculares	308	653	356	665	581	788	6
y	359	653	364	665	581	788	6
fisiológicos	367	653	411	665	581	788	6
que	415	653	430	665	581	788	6
abarcan	433	653	465	665	581	788	6
desde	469	653	493	665	581	788	6
cambios	497	653	530	665	581	788	6
en	308	665	318	677	581	788	6
la	325	665	332	677	581	788	6
elasticidad	339	665	381	677	581	788	6
arterial	388	665	416	677	581	788	6
(25)	423	665	432	672	581	788	6
hasta	439	665	461	677	581	788	6
una	468	665	483	677	581	788	6
activación	490	665	530	677	581	788	6
simpática	308	676	346	688	581	788	6
desde	348	676	373	688	581	788	6
edades	375	676	405	688	581	788	6
tempranas	407	676	450	688	581	788	6
(26)	452	677	461	684	581	788	6
.	461	676	464	688	581	788	6
Entre	308	699	329	711	581	788	6
los	336	699	347	711	581	788	6
diversos	354	699	387	711	581	788	6
factores	394	699	426	711	581	788	6
ambientales	433	699	480	711	581	788	6
evaluados,	487	699	530	711	581	788	6
se	308	710	317	722	581	788	6
observa	321	710	353	722	581	788	6
que	357	710	372	722	581	788	6
aquellos	377	710	410	722	581	788	6
relacionados	414	710	464	722	581	788	6
con	469	710	483	722	581	788	6
el	488	710	495	722	581	788	6
balance	499	710	530	722	581	788	6
energético	308	722	349	734	581	788	6
fueron	356	722	381	734	581	788	6
los	388	722	399	734	581	788	6
de	406	722	416	734	581	788	6
mayor	423	722	447	734	581	788	6
relevancia,	454	722	497	734	581	788	6
siendo	504	722	530	734	581	788	6
253	513	757	530	769	581	788	6
Ortiz-Benavides	429	38	486	49	581	788	7
RE	488	38	499	49	581	788	7
et	501	38	508	49	581	788	7
al.	510	38	519	49	581	788	7
Rev	51	39	66	48	581	788	7
Peru	68	39	88	48	581	788	7
Med	91	39	109	48	581	788	7
Exp	111	39	125	48	581	788	7
Salud	128	39	152	48	581	788	7
Publica.	155	39	189	48	581	788	7
2016;33(2):248-55.	191	39	257	48	581	788	7
la	51	83	58	95	581	788	7
obesidad	63	83	99	95	581	788	7
determinada	104	83	153	95	581	788	7
por	158	83	171	95	581	788	7
IMC	176	83	192	95	581	788	7
y	197	83	201	95	581	788	7
el	206	83	213	95	581	788	7
alto	218	83	233	95	581	788	7
consumo	238	83	274	95	581	788	7
calórico	51	94	81	106	581	788	7
los	85	94	96	106	581	788	7
más	100	94	117	106	581	788	7
asociados	121	94	161	106	581	788	7
a	164	94	169	106	581	788	7
la	173	94	180	106	581	788	7
presencia	184	94	222	106	581	788	7
de	226	94	236	106	581	788	7
HTA.	239	94	259	106	581	788	7
En	263	94	274	106	581	788	7
cuanto	51	105	78	117	581	788	7
a	81	105	86	117	581	788	7
la	89	105	96	117	581	788	7
obesidad,	99	105	138	117	581	788	7
nuestros	141	105	175	117	581	788	7
resultados	178	105	219	117	581	788	7
se	222	105	232	117	581	788	7
asemejan	235	105	274	117	581	788	7
a	51	117	56	129	581	788	7
los	60	117	71	129	581	788	7
obtenidos	75	117	113	129	581	788	7
por	117	117	130	129	581	788	7
Amira	133	117	156	129	581	788	7
et	160	117	167	129	581	788	7
al.	171	117	180	129	581	788	7
(27)	184	118	193	125	581	788	7
,	193	117	196	129	581	788	7
en	200	117	210	129	581	788	7
sujetos	213	117	241	129	581	788	7
de	245	117	255	129	581	788	7
una	259	117	274	129	581	788	7
comunidad	51	128	94	140	581	788	7
urbana	97	128	125	140	581	788	7
de	127	128	137	140	581	788	7
Nigeria	140	128	168	140	581	788	7
donde	170	128	195	140	581	788	7
observaron	198	128	242	140	581	788	7
que	245	128	259	140	581	788	7
los	262	128	273	140	581	788	7
pacientes	51	140	89	152	581	788	7
obesos	93	140	121	152	581	788	7
mostraban	125	140	167	152	581	788	7
2,6	171	140	184	152	581	788	7
veces	188	140	211	152	581	788	7
más	215	140	232	152	581	788	7
riesgo	236	140	260	152	581	788	7
de	264	140	273	152	581	788	7
ser	51	151	63	163	581	788	7
hipertensos	66	151	112	163	581	788	7
en	115	151	125	163	581	788	7
comparación	128	151	178	163	581	788	7
con	181	151	195	163	581	788	7
los	198	151	210	163	581	788	7
normopeso;	213	151	259	163	581	788	7
sin	262	151	274	163	581	788	7
embargo,	51	163	88	175	581	788	7
a	90	163	95	175	581	788	7
diferencia	96	163	135	175	581	788	7
de	136	163	146	175	581	788	7
nuestros	147	163	181	175	581	788	7
hallazgos	183	163	220	175	581	788	7
los	222	163	233	175	581	788	7
individuos	234	163	274	175	581	788	7
con	51	174	65	186	581	788	7
sobrepeso	68	174	109	186	581	788	7
también	111	174	143	186	581	788	7
mostraron	145	174	185	186	581	788	7
un	188	174	197	186	581	788	7
mayor	200	174	224	186	581	788	7
riesgo.	227	174	253	186	581	788	7
Esto	256	174	274	186	581	788	7
demuestra	51	186	93	198	581	788	7
la	95	186	101	198	581	788	7
importancia	103	186	149	198	581	788	7
de	151	186	160	198	581	788	7
intervenir	162	186	198	198	581	788	7
de	200	186	210	198	581	788	7
forma	212	186	234	198	581	788	7
temprana	236	186	274	198	581	788	7
en	51	197	61	209	581	788	7
la	63	197	70	209	581	788	7
población	72	197	110	209	581	788	7
con	113	197	127	209	581	788	7
sobrepeso	129	197	170	209	581	788	7
de	173	197	183	209	581	788	7
Cuenca,	185	197	218	209	581	788	7
para	220	197	238	209	581	788	7
evitar	240	197	262	209	581	788	7
su	264	197	273	209	581	788	7
progresión	51	208	93	220	581	788	7
a	95	208	100	220	581	788	7
obesidad,	103	208	142	220	581	788	7
estado	144	208	171	220	581	788	7
en	174	208	183	220	581	788	7
el	186	208	193	220	581	788	7
que	196	208	211	220	581	788	7
podría	213	208	238	220	581	788	7
iniciarse	241	208	274	220	581	788	7
la	51	220	58	232	581	788	7
agregación	60	220	104	232	581	788	7
de	106	220	116	232	581	788	7
factores	119	220	150	232	581	788	7
de	152	220	162	232	581	788	7
riesgo.	164	220	191	232	581	788	7
Por	51	243	65	255	581	788	7
su	69	243	78	255	581	788	7
parte,	82	243	105	255	581	788	7
Raina	109	243	132	255	581	788	7
et	136	243	143	255	581	788	7
al.	147	243	157	255	581	788	7
(28)	160	244	170	251	581	788	7
,	170	243	172	255	581	788	7
también	176	243	208	255	581	788	7
encontraron	212	243	260	255	581	788	7
un	264	243	274	255	581	788	7
alto	51	254	66	266	581	788	7
grado	68	254	91	266	581	788	7
de	93	254	103	266	581	788	7
asociación	106	254	148	266	581	788	7
entre	151	254	171	266	581	788	7
ambas	173	254	200	266	581	788	7
variables,	203	254	241	266	581	788	7
a	244	254	249	266	581	788	7
pesar	251	254	274	266	581	788	7
de	51	266	61	278	581	788	7
evidenciar	65	266	106	278	581	788	7
una	110	266	125	278	581	788	7
menor	129	266	155	278	581	788	7
prevalencia	159	266	205	278	581	788	7
de	209	266	219	278	581	788	7
obesidad	223	266	259	278	581	788	7
en	264	266	274	278	581	788	7
más	51	277	68	289	581	788	7
de	72	277	82	289	581	788	7
2000	86	277	106	289	581	788	7
sujetos	110	277	138	289	581	788	7
adultos	142	277	171	289	581	788	7
de	175	277	185	289	581	788	7
una	189	277	204	289	581	788	7
zona	207	277	227	289	581	788	7
rural	231	277	249	289	581	788	7
de	253	277	263	289	581	788	7
la	267	277	274	289	581	788	7
India.	51	289	73	301	581	788	7
Los	77	289	92	301	581	788	7
mecanismos	96	289	147	301	581	788	7
involucrados	151	289	202	301	581	788	7
en	206	289	216	301	581	788	7
esta	221	289	238	301	581	788	7
relación	242	289	274	301	581	788	7
abarcan	51	300	84	312	581	788	7
la	85	300	92	312	581	788	7
activación	94	300	134	312	581	788	7
del	136	300	148	312	581	788	7
sistema	150	300	181	312	581	788	7
nervioso	183	300	217	312	581	788	7
simpático,	219	300	260	312	581	788	7
del	262	300	274	312	581	788	7
sistema	51	312	82	324	581	788	7
renina-angiotensina-aldosterona,	87	312	219	324	581	788	7
un	224	312	234	324	581	788	7
aumento	239	312	274	324	581	788	7
en	51	323	61	335	581	788	7
la	65	323	72	335	581	788	7
reabsorción	76	323	123	335	581	788	7
de	127	323	137	335	581	788	7
sodio,	140	323	164	335	581	788	7
una	168	323	183	335	581	788	7
progresiva	187	323	229	335	581	788	7
disfunción	233	323	274	335	581	788	7
endotelial	51	334	90	346	581	788	7
e	92	334	97	346	581	788	7
insulinorresistencia;	100	334	179	346	581	788	7
los	182	334	194	346	581	788	7
cuales	197	334	223	346	581	788	7
representan	226	334	274	346	581	788	7
blancos	51	346	82	358	581	788	7
terapéuticos	85	346	134	358	581	788	7
a	137	346	142	358	581	788	7
considerar	145	346	187	358	581	788	7
en	189	346	199	358	581	788	7
la	202	346	209	358	581	788	7
instauración	212	346	261	358	581	788	7
de	264	346	274	358	581	788	7
la	51	357	58	369	581	788	7
terapia	61	357	88	369	581	788	7
farmacológica	91	357	147	369	581	788	7
(29)	149	358	158	365	581	788	7
.	158	357	161	369	581	788	7
constituye	296	83	337	95	581	788	7
en	338	83	348	95	581	788	7
la	350	83	357	95	581	788	7
ciudad	359	83	385	95	581	788	7
de	387	83	397	95	581	788	7
Cuenca,	398	83	432	95	581	788	7
un	433	83	443	95	581	788	7
factor	445	83	468	95	581	788	7
íntimamente	469	83	519	95	581	788	7
relacionado	296	94	343	106	581	788	7
al	346	94	353	106	581	788	7
desarrollo	356	94	395	106	581	788	7
o	398	94	403	106	581	788	7
precipitación	406	94	457	106	581	788	7
de	460	94	470	106	581	788	7
la	473	94	480	106	581	788	7
HTA,	483	94	503	106	581	788	7
por	506	94	519	106	581	788	7
lo	296	105	303	117	581	788	7
cual	307	105	324	117	581	788	7
resulta	327	105	354	117	581	788	7
necesario	358	105	397	117	581	788	7
establecer	401	105	443	117	581	788	7
políticas	446	105	480	117	581	788	7
en	483	105	493	117	581	788	7
salud	497	105	519	117	581	788	7
orientadas	296	117	338	129	581	788	7
a	342	117	347	129	581	788	7
informar	352	117	385	129	581	788	7
a	389	117	394	129	581	788	7
los	398	117	410	129	581	788	7
profesionales	414	117	467	129	581	788	7
de	472	117	482	129	581	788	7
la	486	117	493	129	581	788	7
salud	497	117	519	129	581	788	7
y	296	128	301	140	581	788	7
población	306	128	344	140	581	788	7
general	349	128	379	140	581	788	7
que	384	128	399	140	581	788	7
un	404	128	414	140	581	788	7
consumo	419	128	456	140	581	788	7
calórico	461	128	492	140	581	788	7
diario	497	128	519	140	581	788	7
superior	296	140	329	152	581	788	7
a	333	140	338	152	581	788	7
las	342	140	353	152	581	788	7
2500	357	140	377	152	581	788	7
calorías	381	140	413	152	581	788	7
se	417	140	426	152	581	788	7
relaciona	430	140	467	152	581	788	7
a	471	140	476	152	581	788	7
un	480	140	490	152	581	788	7
mayor	494	140	519	152	581	788	7
riesgo	296	151	321	163	581	788	7
de	323	151	333	163	581	788	7
presentar	336	151	374	163	581	788	7
cifras	376	151	398	163	581	788	7
elevadas	400	151	436	163	581	788	7
de	439	151	449	163	581	788	7
PA.	451	151	465	163	581	788	7
Entre	296	174	317	186	581	788	7
las	318	174	329	186	581	788	7
limitaciones	330	174	374	186	581	788	7
respectivas	375	174	419	186	581	788	7
al	420	174	426	186	581	788	7
tipo	427	174	441	186	581	788	7
de	442	174	452	186	581	788	7
estudio	453	174	481	186	581	788	7
realizado,	482	174	519	186	581	788	7
el	296	186	303	198	581	788	7
diseño	309	186	334	198	581	788	7
transversal	340	186	381	198	581	788	7
imposibilita	387	186	429	198	581	788	7
establecer	435	186	474	198	581	788	7
relaciones	480	186	519	198	581	788	7
de	296	197	306	209	581	788	7
causalidad,	310	197	353	209	581	788	7
para	356	197	374	209	581	788	7
lo	377	197	384	209	581	788	7
cual	388	197	404	209	581	788	7
se	407	197	417	209	581	788	7
necesitan	420	197	457	209	581	788	7
futuros	460	197	487	209	581	788	7
análisis	490	197	519	209	581	788	7
prospectivos	296	208	344	220	581	788	7
que	349	208	363	220	581	788	7
realicen	368	208	397	220	581	788	7
seguimiento	402	208	448	220	581	788	7
de	452	208	462	220	581	788	7
estos	467	208	487	220	581	788	7
sujetos	492	208	519	220	581	788	7
y	296	220	301	232	581	788	7
de	306	220	316	232	581	788	7
los	321	220	332	232	581	788	7
factores	337	220	367	232	581	788	7
de	372	220	382	232	581	788	7
riesgo	387	220	410	232	581	788	7
cardiovascular	415	220	470	232	581	788	7
potenciales	475	220	519	232	581	788	7
que	296	231	311	243	581	788	7
pueden	314	231	343	243	581	788	7
agregarse	345	231	384	243	581	788	7
en	387	231	397	243	581	788	7
caso	400	231	418	243	581	788	7
de	421	231	430	243	581	788	7
no	433	231	443	243	581	788	7
seguir	446	231	469	243	581	788	7
las	472	231	483	243	581	788	7
medidas	486	231	519	243	581	788	7
terapéuticas	296	243	343	255	581	788	7
adecuadas,	349	243	393	255	581	788	7
así	399	243	410	255	581	788	7
como	416	243	437	255	581	788	7
de	443	243	453	255	581	788	7
los	459	243	470	255	581	788	7
potenciales	475	243	519	255	581	788	7
factores	296	254	327	266	581	788	7
que	329	254	343	266	581	788	7
influyen	345	254	375	266	581	788	7
en	377	254	387	266	581	788	7
el	389	254	396	266	581	788	7
adherencia	398	254	440	266	581	788	7
al	442	254	449	266	581	788	7
tratamiento.	451	254	496	266	581	788	7
En	296	277	307	289	581	788	7
conclusión,	312	277	355	289	581	788	7
los	360	277	371	289	581	788	7
principales	376	277	417	289	581	788	7
factores	422	277	453	289	581	788	7
asociados	458	277	497	289	581	788	7
a	502	277	507	289	581	788	7
la	512	277	519	289	581	788	7
presencia	296	289	334	301	581	788	7
de	338	289	348	301	581	788	7
HTA	352	289	369	301	581	788	7
en	373	289	383	301	581	788	7
la	387	289	394	301	581	788	7
población	398	289	435	301	581	788	7
adulta	440	289	463	301	581	788	7
de	468	289	478	301	581	788	7
la	482	289	489	301	581	788	7
ciudad	493	289	519	301	581	788	7
de	296	300	306	312	581	788	7
Cuenca,	311	300	343	312	581	788	7
Ecuador,	348	300	382	312	581	788	7
fueron	386	300	411	312	581	788	7
la	416	300	423	312	581	788	7
edad,	427	300	449	312	581	788	7
la	453	300	460	312	581	788	7
presencia	465	300	502	312	581	788	7
del	507	300	519	312	581	788	7
antecedente	296	311	344	323	581	788	7
familiar,	346	311	376	323	581	788	7
obesidad	378	311	413	323	581	788	7
y	415	311	419	323	581	788	7
un	421	311	431	323	581	788	7
alto	433	311	447	323	581	788	7
consumo	449	311	485	323	581	788	7
calórico,	487	311	519	323	581	788	7
los	296	323	307	335	581	788	7
cuales	313	323	338	335	581	788	7
deben	343	323	368	335	581	788	7
considerarse	373	323	423	335	581	788	7
y	428	323	433	335	581	788	7
evaluarse	438	323	476	335	581	788	7
de	481	323	491	335	581	788	7
forma	496	323	519	335	581	788	7
sistémica	296	334	332	346	581	788	7
en	334	334	343	346	581	788	7
los	345	334	356	346	581	788	7
pacientes	357	334	394	346	581	788	7
adultos	395	334	423	346	581	788	7
que	424	334	439	346	581	788	7
consulten	440	334	477	346	581	788	7
en	479	334	489	346	581	788	7
nuestra	490	334	519	346	581	788	7
localidad,	296	346	333	358	581	788	7
con	335	346	349	358	581	788	7
el	352	346	359	358	581	788	7
fin	362	346	371	358	581	788	7
de	374	346	384	358	581	788	7
brindar	386	346	413	358	581	788	7
un	416	346	426	358	581	788	7
diagnóstico	428	346	472	358	581	788	7
temprano	475	346	512	358	581	788	7
y	514	346	519	358	581	788	7
un	296	357	306	369	581	788	7
tratamiento	308	357	351	369	581	788	7
integral	354	357	382	369	581	788	7
desde	384	357	408	369	581	788	7
etapas	410	357	436	369	581	788	7
tempranas.	438	357	482	369	581	788	7
Sin	51	380	64	392	581	788	7
embargo,	74	380	111	392	581	788	7
más	121	380	138	392	581	788	7
allá	148	380	161	392	581	788	7
del	171	380	183	392	581	788	7
uso	193	380	207	392	581	788	7
de	217	380	227	392	581	788	7
fármacos	237	380	274	392	581	788	7
antihipertensivos,	51	392	120	404	581	788	7
es	125	392	134	404	581	788	7
importante	139	392	181	404	581	788	7
destacar	186	392	220	404	581	788	7
el	225	392	232	404	581	788	7
papel	237	392	259	404	581	788	7
de	264	392	274	404	581	788	7
los	51	403	62	415	581	788	7
cambios	67	403	100	415	581	788	7
en	104	403	114	415	581	788	7
el	119	403	126	415	581	788	7
estilo	130	403	151	415	581	788	7
de	155	403	165	415	581	788	7
vida	169	403	186	415	581	788	7
no	190	403	200	415	581	788	7
solo	205	403	221	415	581	788	7
como	225	403	247	415	581	788	7
factor	251	403	274	415	581	788	7
involucrado	51	415	96	427	581	788	7
en	102	415	112	427	581	788	7
el	118	415	125	427	581	788	7
control	131	415	158	427	581	788	7
de	164	415	174	427	581	788	7
las	180	415	191	427	581	788	7
cifras	197	415	218	427	581	788	7
de	224	415	234	427	581	788	7
PA	240	415	252	427	581	788	7
sino	257	415	274	427	581	788	7
también	51	426	82	438	581	788	7
en	87	426	97	438	581	788	7
su	101	426	110	438	581	788	7
aparición.	115	426	153	438	581	788	7
Específicamente,	157	426	225	438	581	788	7
los	229	426	241	438	581	788	7
hábitos	245	426	274	438	581	788	7
nutricionales,	51	437	103	449	581	788	7
los	107	437	118	449	581	788	7
cuales	122	437	148	449	581	788	7
en	152	437	162	449	581	788	7
nuestra	166	437	196	449	581	788	7
población	200	437	237	449	581	788	7
parecen	242	437	273	449	581	788	7
relacionarse	51	449	99	461	581	788	7
con	107	449	121	461	581	788	7
HTA	130	449	147	461	581	788	7
de	154	449	164	461	581	788	7
forma	172	449	195	461	581	788	7
independiente	203	449	259	461	581	788	7
al	267	449	274	461	581	788	7
desarrollo	51	460	90	472	581	788	7
de	92	460	102	472	581	788	7
obesidad,	104	460	142	472	581	788	7
lo	144	460	151	472	581	788	7
cual	153	460	169	472	581	788	7
confirma	171	460	205	472	581	788	7
la	207	460	214	472	581	788	7
importancia	216	460	262	472	581	788	7
de	264	460	273	472	581	788	7
los	51	472	62	484	581	788	7
hábitos	64	472	93	484	581	788	7
psicobiológicos	95	472	154	484	581	788	7
en	156	472	166	484	581	788	7
la	168	472	175	484	581	788	7
prevalencia	177	472	222	484	581	788	7
y	224	472	228	484	581	788	7
prevención	230	472	273	484	581	788	7
de	51	483	61	495	581	788	7
esta	63	483	79	495	581	788	7
enfermedad	81	483	128	495	581	788	7
evidenciada	130	483	177	495	581	788	7
en	179	483	189	495	581	788	7
reportes	190	483	223	495	581	788	7
previos	225	483	253	495	581	788	7
(30,31)	255	484	271	491	581	788	7
.	271	483	274	495	581	788	7
Contribuciones	296	380	355	391	581	788	7
de	359	380	368	391	581	788	7
autoría:	372	380	401	391	581	788	7
RO	405	380	417	390	581	788	7
participó	421	380	451	390	581	788	7
en	455	380	464	390	581	788	7
la	468	380	474	390	581	788	7
concepción	478	380	519	390	581	788	7
y	296	390	300	401	581	788	7
diseño	304	390	328	401	581	788	7
del	332	390	342	401	581	788	7
artículo,	346	390	375	401	581	788	7
recolección	379	390	419	401	581	788	7
de	423	390	432	401	581	788	7
resultados,	436	390	475	401	581	788	7
aprobación	479	390	519	401	581	788	7
de	296	401	305	412	581	788	7
su	309	401	318	412	581	788	7
versión	322	401	347	412	581	788	7
final.	352	401	368	412	581	788	7
MT,	373	401	385	412	581	788	7
WS	390	401	402	412	581	788	7
participaron	406	401	448	412	581	788	7
en	452	401	461	412	581	788	7
recolección	465	401	506	412	581	788	7
de	510	401	519	412	581	788	7
resultados,	296	412	335	422	581	788	7
redacción	340	412	374	422	581	788	7
del	378	412	389	422	581	788	7
artículo,	393	412	422	422	581	788	7
aprobación	426	412	465	422	581	788	7
de	470	412	478	422	581	788	7
la	483	412	489	422	581	788	7
versión	493	412	519	422	581	788	7
final.	296	423	313	433	581	788	7
RA,	317	423	331	433	581	788	7
JS	335	423	344	433	581	788	7
participaron	348	423	390	433	581	788	7
en	394	423	403	433	581	788	7
el	407	423	414	433	581	788	7
análisis	418	423	444	433	581	788	7
e	449	423	453	433	581	788	7
interpretación	457	423	506	433	581	788	7
de	510	423	519	433	581	788	7
datos,	296	433	318	444	581	788	7
asesoría	321	433	351	444	581	788	7
estadística,	354	433	394	444	581	788	7
aprobación	397	433	436	444	581	788	7
de	439	433	448	444	581	788	7
su	450	433	459	444	581	788	7
versión	461	433	487	444	581	788	7
final.	490	433	506	444	581	788	7
JR	509	433	519	444	581	788	7
análisis	296	444	323	455	581	788	7
e	326	444	330	455	581	788	7
interpretación	333	444	382	455	581	788	7
de	385	444	394	455	581	788	7
datos,	397	444	419	455	581	788	7
revisión	422	444	449	455	581	788	7
crítica,	453	444	476	455	581	788	7
aprobación	479	444	519	455	581	788	7
de	296	455	305	465	581	788	7
su	308	455	316	465	581	788	7
versión	319	455	344	465	581	788	7
final.	347	455	364	465	581	788	7
VB	366	455	377	465	581	788	7
participo	380	455	410	465	581	788	7
en	412	455	421	465	581	788	7
la	424	455	430	465	581	788	7
concepción	432	455	473	465	581	788	7
y	475	455	479	465	581	788	7
diseño	482	455	506	465	581	788	7
del	508	455	519	465	581	788	7
artículo,	296	465	325	476	581	788	7
revisión	327	465	354	476	581	788	7
crítica,	357	465	380	476	581	788	7
aprobación	382	465	422	476	581	788	7
de	424	465	433	476	581	788	7
su	435	465	444	476	581	788	7
versión	446	465	472	476	581	788	7
final.	474	465	491	476	581	788	7
Al	51	506	59	518	581	788	7
igual	65	506	84	518	581	788	7
de	89	506	99	518	581	788	7
lo	105	506	112	518	581	788	7
planteado	117	506	157	518	581	788	7
por	162	506	175	518	581	788	7
Mathew	181	506	212	518	581	788	7
et	218	506	226	518	581	788	7
al.	231	506	241	518	581	788	7
(32)	246	507	255	514	581	788	7
,	255	506	258	518	581	788	7
en	264	506	274	518	581	788	7
una	51	518	66	530	581	788	7
población	72	518	110	530	581	788	7
hindú,	116	518	141	530	581	788	7
el	147	518	154	530	581	788	7
consumo	159	518	196	530	581	788	7
calórico	202	518	233	530	581	788	7
excesivo	239	518	274	530	581	788	7
Conflictos	296	508	335	519	581	788	7
de	337	508	347	519	581	788	7
interés:	349	508	378	519	581	788	7
los	380	508	390	519	581	788	7
autores	392	508	419	519	581	788	7
declaran	421	508	452	519	581	788	7
no	454	508	463	519	581	788	7
tener	465	508	483	519	581	788	7
conflictos	485	508	519	519	581	788	7
de	296	519	305	529	581	788	7
interés.	307	519	334	529	581	788	7
Fuentes	296	487	327	498	581	788	7
de	329	487	338	498	581	788	7
financiamiento:	341	487	400	498	581	788	7
autofinanciado	402	487	454	497	581	788	7
Referencias	51	539	132	554	581	788	7
Bibliográficas	136	539	236	554	581	788	7
1.	51	569	57	580	581	788	7
Mozaffarian	65	569	107	580	581	788	7
D,	114	569	122	580	581	788	7
Benjamin	130	569	163	580	581	788	7
EJ,	170	569	180	580	581	788	7
Go	187	569	198	580	581	788	7
AS,	65	579	78	590	581	788	7
Arnett	81	579	104	590	581	788	7
DK,	108	579	123	590	581	788	7
Blaha	126	579	146	590	581	788	7
MJ,	149	579	162	590	581	788	7
Cushman	165	579	198	590	581	788	7
M,	65	589	75	600	581	788	7
et	80	589	86	601	581	788	7
al.	91	589	99	601	581	788	7
Heart	104	589	124	600	581	788	7
Disease	129	589	154	600	581	788	7
and	159	589	172	600	581	788	7
Stroke	177	589	198	600	581	788	7
Statistics-2015	65	599	115	610	581	788	7
Update:	119	599	146	610	581	788	7
a	150	599	153	610	581	788	7
report	157	599	178	610	581	788	7
from	182	599	198	610	581	788	7
the	65	609	76	620	581	788	7
American	85	609	119	620	581	788	7
Heart	128	609	148	620	581	788	7
Association.	157	609	198	620	581	788	7
Circulation.	65	619	106	630	581	788	7
2015;131(4):e29-322.	108	619	183	630	581	788	7
doi:	185	619	198	630	581	788	7
10.1161/CIR.0000000000000152.	65	629	186	640	581	788	7
2.	51	642	57	653	581	788	7
Ministerio	65	642	101	653	581	788	7
de	110	642	118	653	581	788	7
Salud	127	642	146	653	581	788	7
Pública	154	642	180	653	581	788	7
del	188	642	198	653	581	788	7
Ecuador.	65	652	95	663	581	788	7
Coordinación	102	652	150	663	581	788	7
General	157	652	184	663	581	788	7
de	190	652	198	663	581	788	7
Desarrollo	65	662	101	673	581	788	7
Estratégico	104	662	142	673	581	788	7
en	145	662	153	673	581	788	7
Salud	157	662	176	673	581	788	7
2012.	179	662	198	673	581	788	7
Datos	65	672	85	683	581	788	7
esenciales	88	672	121	683	581	788	7
de	124	672	132	683	581	788	7
salud:	134	672	155	683	581	788	7
Una	157	672	172	683	581	788	7
mirada	175	672	198	683	581	788	7
a	65	682	69	693	581	788	7
la	75	682	81	693	581	788	7
década	87	682	110	693	581	788	7
2000–2010	117	682	157	693	581	788	7
[internet].	163	682	198	693	581	788	7
Quito:	65	692	89	703	581	788	7
Ministerio	94	692	130	703	581	788	7
de	135	692	143	703	581	788	7
Salud	149	692	168	703	581	788	7
Pública	173	692	198	703	581	788	7
de	65	702	73	713	581	788	7
Ecuador;	78	702	109	713	581	788	7
2013	113	702	131	713	581	788	7
[Citado	135	702	162	713	581	788	7
el	167	702	173	713	581	788	7
19	177	702	186	713	581	788	7
de	190	702	198	713	581	788	7
noviembre	65	712	101	723	581	788	7
de	106	712	114	723	581	788	7
2015].	118	712	141	723	581	788	7
Disponible	145	712	183	723	581	788	7
en:	188	712	198	723	581	788	7
http://www.salud.gob.ec/wp-content/	65	722	198	733	581	788	7
254	50	757	67	769	581	788	7
uploads/downloads/2013/05/Datos-	226	568	358	579	581	788	7
esenciales-de-salud-2000-2010.pdf.	226	578	345	590	581	788	7
3.	212	592	218	603	581	788	7
Ortiz-Benavides	226	592	281	603	581	788	7
R,	283	592	291	603	581	788	7
Ortiz-Benavides	293	592	348	603	581	788	7
A,	350	592	358	603	581	788	7
Villalobos	226	602	261	613	581	788	7
M,	262	602	272	613	581	788	7
Rojas	274	602	293	613	581	788	7
J,	294	602	299	613	581	788	7
Torres-Valdez	301	602	347	613	581	788	7
M,	348	602	358	613	581	788	7
Siguencia-Cruz	226	612	279	624	581	788	7
W,	283	612	293	624	581	788	7
et	297	612	303	624	581	788	7
al.	307	612	315	624	581	788	7
Prevalencia	320	612	358	624	581	788	7
de	226	623	234	634	581	788	7
hipertensión	237	623	280	634	581	788	7
arterial	283	623	308	634	581	788	7
en	311	623	319	634	581	788	7
individuos	322	623	358	634	581	788	7
adultos	226	633	251	644	581	788	7
de	253	633	261	644	581	788	7
las	263	633	272	644	581	788	7
parroquias	275	633	311	644	581	788	7
urbanas	313	633	340	644	581	788	7
de	342	633	350	644	581	788	7
la	352	633	358	644	581	788	7
ciudad	226	643	249	655	581	788	7
de	251	643	259	655	581	788	7
Cuenca,	262	643	290	655	581	788	7
Ecuador.	292	643	322	655	581	788	7
Síndrome	325	643	358	655	581	788	7
Cardiometabólico.	226	654	290	665	581	788	7
2014;4(1):10-21.	291	654	350	665	581	788	7
4.	212	667	218	678	581	788	7
Beevers	226	667	252	678	581	788	7
G,	263	667	271	678	581	788	7
Lip	283	667	295	678	581	788	7
GY,	306	667	319	678	581	788	7
O'Brien	331	667	358	678	581	788	7
E.	226	677	233	688	581	788	7
ABC	243	677	261	688	581	788	7
of	271	677	278	688	581	788	7
hypertension:	288	677	335	688	581	788	7
The	345	677	358	688	581	788	7
pathophysiology	226	688	282	699	581	788	7
of	284	688	291	699	581	788	7
hypertension.	292	688	339	699	581	788	7
BMJ.	340	688	358	699	581	788	7
2001;322(7291):912-6.	226	698	306	709	581	788	7
5.	212	711	218	722	581	788	7
Jolly	226	711	241	722	581	788	7
SE,	244	711	256	722	581	788	7
Koller	259	711	280	722	581	788	7
KR,	283	711	297	722	581	788	7
Metzger	301	711	329	722	581	788	7
JS,	332	711	341	722	581	788	7
Day	344	711	358	722	581	788	7
GM,	226	721	242	733	581	788	7
Silverman	248	721	282	733	581	788	7
A,	287	721	295	733	581	788	7
Hopkins	300	721	330	733	581	788	7
SE,	336	721	347	733	581	788	7
et	352	721	358	733	581	788	7
al.	386	568	394	580	581	788	7
Prevalence	399	568	435	579	581	788	7
of	441	568	448	579	581	788	7
Hypertension	454	568	500	579	581	788	7
and	506	568	519	579	581	788	7
Associated	386	579	422	590	581	788	7
Risk	428	579	443	590	581	788	7
Factors	448	579	473	590	581	788	7
in	478	579	485	590	581	788	7
Western	491	579	519	590	581	788	7
Alaska	386	589	408	600	581	788	7
Native	414	589	436	600	581	788	7
People:	441	589	467	600	581	788	7
The	472	589	485	600	581	788	7
Western	491	589	519	600	581	788	7
Alaska	386	600	408	611	581	788	7
Tribal	411	600	431	611	581	788	7
Collaborative	434	600	480	611	581	788	7
for	482	600	492	611	581	788	7
Health	495	600	519	611	581	788	7
(WATCH)	386	610	425	622	581	788	7
Study.	429	610	450	622	581	788	7
J	455	610	458	622	581	788	7
Clin	463	610	478	622	581	788	7
Hypertens	483	610	519	622	581	788	7
(Greenwich).	386	621	431	632	581	788	7
2015;17(10):812-8.	434	621	502	632	581	788	7
doi:	505	621	519	632	581	788	7
10.1111/jch.12483.	386	632	453	643	581	788	7
6.	371	645	378	656	581	788	7
Ibekwe	386	645	410	656	581	788	7
RU.	413	645	426	656	581	788	7
Modifiable	428	645	466	656	581	788	7
Risk	468	645	484	656	581	788	7
factors	486	645	509	656	581	788	7
of	512	645	519	656	581	788	7
Hypertension	386	656	432	667	581	788	7
and	436	656	449	667	581	788	7
Socio-demographic	452	656	519	667	581	788	7
Profile	386	666	408	678	581	788	7
in	417	666	424	678	581	788	7
Oghara,	434	666	461	678	581	788	7
Delta	471	666	490	678	581	788	7
State;	499	666	519	678	581	788	7
Prevalence	386	677	422	688	581	788	7
and	426	677	438	688	581	788	7
Correlates.	442	677	479	688	581	788	7
Ann	484	677	499	688	581	788	7
Med	503	677	519	688	581	788	7
Health	386	687	409	699	581	788	7
Sci	418	687	428	699	581	788	7
Res.	437	687	451	699	581	788	7
2015;5(1):71-77.	460	687	519	699	581	788	7
doi:	386	698	399	709	581	788	7
10.4103/2141-9248.149793	403	698	500	709	581	788	7
7.	371	712	378	723	581	788	7
Schmieder	386	712	422	723	581	788	7
RE,	427	712	440	723	581	788	7
Ruilope	445	712	472	723	581	788	7
LM.	478	712	493	723	581	788	7
Blood	498	712	519	723	581	788	7
pressure	386	722	413	733	581	788	7
control	421	722	446	733	581	788	7
in	454	722	461	733	581	788	7
patients	468	722	495	733	581	788	7
with	503	722	519	733	581	788	7
Hipertensión	419	38	464	49	581	788	8
arterial	466	38	491	49	581	788	8
en	493	38	502	49	581	788	8
adultos	504	38	530	49	581	788	8
Rev	62	40	77	49	581	788	8
Peru	80	40	99	49	581	788	8
Med	102	40	120	49	581	788	8
Exp	123	40	136	49	581	788	8
Salud	139	40	164	49	581	788	8
Publica.	166	40	200	49	581	788	8
2016;33(2):248-55.	202	40	269	49	581	788	8
8.	62	106	69	117	581	788	8
9.	62	159	69	170	581	788	8
10.	62	311	73	322	581	788	8
11.	62	393	73	405	581	788	8
12.	62	486	73	497	581	788	8
13.	62	568	73	579	581	788	8
14.	62	631	73	642	581	788	8
15.	62	703	73	715	581	788	8
comorbidities.	77	83	126	95	581	788	8
J	135	83	138	95	581	788	8
Clin	148	83	163	95	581	788	8
Hypertens	173	83	209	95	581	788	8
(Greenwich).	77	93	122	105	581	788	8
2008;10(8):624-31.	124	93	191	105	581	788	8
Méndez-Castellano	77	106	143	117	581	788	8
H,	150	106	159	117	581	788	8
de	166	106	174	117	581	788	8
Méndez	181	106	209	117	581	788	8
MC.	77	116	93	127	581	788	8
Estratificación	97	116	146	127	581	788	8
social	150	116	169	127	581	788	8
y	173	116	177	127	581	788	8
biología	181	116	209	127	581	788	8
humana:	77	126	106	137	581	788	8
método	121	126	147	137	581	788	8
de	162	126	170	137	581	788	8
Graffar	184	126	209	137	581	788	8
modificado.	77	136	117	147	581	788	8
Arch	121	136	138	147	581	788	8
Ven	141	136	154	147	581	788	8
Pueric	158	136	179	147	581	788	8
Pediatr.	183	136	209	147	581	788	8
1986;49(3/4):93-104.	77	146	152	157	581	788	8
Ministerio	77	159	112	170	581	788	8
de	122	159	130	170	581	788	8
Sanidad,	140	159	169	170	581	788	8
Servicios	179	159	209	170	581	788	8
Sociales	77	169	103	180	581	788	8
e	117	169	120	180	581	788	8
Igualdad.	134	169	165	180	581	788	8
Encuesta	178	169	209	180	581	788	8
Nacional	77	179	107	190	581	788	8
de	111	179	120	190	581	788	8
Salud.	124	179	145	190	581	788	8
España	149	179	173	190	581	788	8
2011/12.	177	179	209	190	581	788	8
Serie	77	189	93	200	581	788	8
Informes	99	189	130	200	581	788	8
monográficos	136	189	182	200	581	788	8
nº	189	189	196	200	581	788	8
1.	203	189	209	200	581	788	8
Consumo	77	198	110	210	581	788	8
de	120	198	128	210	581	788	8
alcohol	138	198	163	210	581	788	8
[internet].	173	198	209	210	581	788	8
Madrid:	77	208	105	220	581	788	8
Ministerio	115	208	151	220	581	788	8
de	161	208	169	220	581	788	8
Sanidad,	180	208	209	220	581	788	8
Servicios	77	218	107	230	581	788	8
Sociales	112	218	139	230	581	788	8
e	145	218	148	230	581	788	8
Igualdad;	154	218	186	230	581	788	8
2013	191	218	209	230	581	788	8
[Citado	77	228	103	240	581	788	8
el	106	228	112	240	581	788	8
19	115	228	123	240	581	788	8
de	126	228	134	240	581	788	8
noviembre	137	228	173	240	581	788	8
de	176	228	184	240	581	788	8
2015].	186	228	209	240	581	788	8
Disponible	77	238	114	250	581	788	8
en:	125	238	136	250	581	788	8
http://www.msssi.	146	238	209	250	581	788	8
gob.es/estadEstudios/estadisticas/	77	248	209	260	581	788	8
encuestaNacional/encuestaNac2011/	77	258	209	269	581	788	8
informesMonograficos/	77	268	209	279	581	788	8
E	77	278	82	289	581	788	8
N	89	278	95	289	581	788	8
S	102	278	107	289	581	788	8
E	114	278	119	289	581	788	8
2	126	278	130	289	581	788	8
0	137	278	141	289	581	788	8
1	148	278	152	289	581	788	8
1	159	278	164	289	581	788	8
_	171	278	175	289	581	788	8
1	182	278	186	289	581	788	8
2	193	278	197	289	581	788	8
_	204	278	209	289	581	788	8
M	77	288	85	299	581	788	8
O	88	288	95	299	581	788	8
N	99	288	106	299	581	788	8
O	110	288	117	299	581	788	8
G	121	288	128	299	581	788	8
R	132	288	137	299	581	788	8
A	141	288	147	299	581	788	8
F	151	288	156	299	581	788	8
I	160	288	163	299	581	788	8
C	167	288	173	299	581	788	8
O	177	288	184	299	581	788	8
_	188	288	192	299	581	788	8
1	196	288	201	299	581	788	8
_	204	288	209	299	581	788	8
ALCOHOL4.pdf	77	298	139	309	581	788	8
Sicras-Mainar	77	311	123	322	581	788	8
A,	133	311	141	322	581	788	8
Díaz-Cerezo	150	311	193	322	581	788	8
S,	203	311	209	322	581	788	8
de	77	321	85	332	581	788	8
Burgoa	90	321	115	332	581	788	8
VS,	121	321	133	332	581	788	8
Navarro-Artieda	139	321	195	332	581	788	8
R.	201	321	209	332	581	788	8
Cost	77	331	93	342	581	788	8
and	99	331	112	342	581	788	8
clinical	119	331	143	342	581	788	8
consequences	149	331	195	342	581	788	8
of	202	331	209	342	581	788	8
smoking	77	341	105	352	581	788	8
cessation	109	341	139	352	581	788	8
in	142	341	149	352	581	788	8
outpatients	152	341	190	352	581	788	8
after	194	341	209	352	581	788	8
cardiovascular	77	351	125	362	581	788	8
disease:	129	351	154	362	581	788	8
a	158	351	162	362	581	788	8
retrospective	165	351	209	362	581	788	8
cohort	77	361	99	372	581	788	8
study.	104	361	123	372	581	788	8
Clinicoecon	127	361	169	372	581	788	8
Outcomes	173	361	209	372	581	788	8
Res.	77	371	91	382	581	788	8
2013;5:419-27.	97	371	150	382	581	788	8
doi:	157	371	170	382	581	788	8
10.2147/	177	371	209	382	581	788	8
CEOR.S43256.	77	380	131	392	581	788	8
International	77	393	121	405	581	788	8
Physical	137	393	165	405	581	788	8
Activity	181	393	209	405	581	788	8
Questionnaire	77	403	125	415	581	788	8
(IPAQ).	134	403	163	415	581	788	8
Guidelines	172	403	209	415	581	788	8
for	77	413	87	424	581	788	8
data	92	413	106	424	581	788	8
processing	112	413	147	424	581	788	8
and	152	413	165	424	581	788	8
analysis	171	413	196	424	581	788	8
of	202	413	209	424	581	788	8
the	77	423	87	434	581	788	8
International	95	423	139	434	581	788	8
Physical	147	423	174	434	581	788	8
Activity	181	423	209	434	581	788	8
Questionnaire	77	433	125	444	581	788	8
(IPAQ)—Short	133	433	188	444	581	788	8
and	196	433	209	444	581	788	8
Long	77	443	94	454	581	788	8
Forms	96	443	117	454	581	788	8
[internet].	119	443	154	454	581	788	8
2005	156	443	173	454	581	788	8
[Citado	175	443	202	454	581	788	8
el	203	443	209	454	581	788	8
19	77	453	85	464	581	788	8
de	87	453	96	464	581	788	8
noviembre	98	453	134	464	581	788	8
de	136	453	144	464	581	788	8
2015].	146	453	169	464	581	788	8
Disponible	171	453	209	464	581	788	8
en:	77	463	87	474	581	788	8
https://sites.google.com/site/	107	463	209	474	581	788	8
theipaq/scoring-protocol	77	473	162	484	581	788	8
Sisson	77	486	98	497	581	788	8
SB,	102	486	114	497	581	788	8
Camhi	119	486	142	497	581	788	8
SM,	147	486	161	497	581	788	8
Church	166	486	192	497	581	788	8
TS,	197	486	209	497	581	788	8
Martin	77	496	101	507	581	788	8
CK,	102	496	117	507	581	788	8
Tudor-Locke	119	496	164	507	581	788	8
C,	165	496	174	507	581	788	8
Bouchard	176	496	209	507	581	788	8
C,	77	506	85	517	581	788	8
et	86	505	92	518	581	788	8
al.	93	505	101	518	581	788	8
Leisure	102	506	127	517	581	788	8
time	128	506	143	517	581	788	8
sedentary	144	506	177	517	581	788	8
behavior,	178	506	209	517	581	788	8
occupational/domestic	77	516	154	527	581	788	8
physical	182	516	209	527	581	788	8
activity	77	525	102	537	581	788	8
and	107	525	119	537	581	788	8
metabolic	124	525	158	537	581	788	8
syndrome	163	525	197	537	581	788	8
in	202	525	209	537	581	788	8
U.S.	77	535	90	547	581	788	8
men	95	535	110	547	581	788	8
and	114	535	127	547	581	788	8
women.	131	535	158	547	581	788	8
Metab	162	535	184	547	581	788	8
Syndr	189	535	209	547	581	788	8
Relat	77	545	94	557	581	788	8
Disord.	98	545	124	557	581	788	8
2009;7(6):529-36.	128	545	191	557	581	788	8
doi:	195	545	209	557	581	788	8
10.1089/met.2009.0023.	77	555	162	567	581	788	8
World	77	568	98	579	581	788	8
Health	101	568	125	579	581	788	8
Organization.	128	568	176	579	581	788	8
Obesity:	179	568	209	579	581	788	8
preventing	77	578	113	589	581	788	8
and	126	578	139	589	581	788	8
managing	152	578	185	589	581	788	8
the	198	578	209	589	581	788	8
global	77	588	97	599	581	788	8
epidemic.	102	588	134	599	581	788	8
Report	138	588	162	599	581	788	8
of	167	588	174	599	581	788	8
a	178	588	181	599	581	788	8
WHO	186	588	209	599	581	788	8
Consultation	77	598	122	609	581	788	8
(WHO	136	598	162	609	581	788	8
Technical	176	598	209	609	581	788	8
Report	77	608	101	619	581	788	8
Series;	105	608	127	619	581	788	8
894).	132	608	150	619	581	788	8
Geneva:	154	608	182	619	581	788	8
OMS;	187	608	209	619	581	788	8
2000.	77	618	96	629	581	788	8
National	77	631	106	642	581	788	8
Center	110	631	133	642	581	788	8
for	137	631	147	642	581	788	8
Health	150	631	174	642	581	788	8
Statistics.	177	631	209	642	581	788	8
Centers	77	641	103	652	581	788	8
for	111	641	121	652	581	788	8
Disease	128	641	154	652	581	788	8
Control	161	641	189	652	581	788	8
and	196	641	209	652	581	788	8
Prevention.	77	651	116	662	581	788	8
The	117	651	130	662	581	788	8
Third	132	651	151	662	581	788	8
National	153	651	183	662	581	788	8
Health	185	651	209	662	581	788	8
and	77	661	89	672	581	788	8
Nutrition	96	661	129	672	581	788	8
Examination	135	661	179	672	581	788	8
Survey	186	661	209	672	581	788	8
(NHANES	77	671	117	682	581	788	8
III,	122	671	133	682	581	788	8
1988-94)	138	671	170	682	581	788	8
Reference	175	671	209	682	581	788	8
Manuals	77	680	106	692	581	788	8
and	112	680	125	692	581	788	8
Reports	131	680	158	692	581	788	8
[CD-ROM].	164	680	209	692	581	788	8
Hyattsville:	77	690	116	702	581	788	8
CDC;	118	690	140	702	581	788	8
1996.	142	690	161	702	581	788	8
Chobanian	77	703	115	715	581	788	8
AV,	118	703	130	715	581	788	8
Bakris	132	703	153	715	581	788	8
GL,	156	703	170	715	581	788	8
Black	172	703	191	715	581	788	8
HR,	193	703	209	715	581	788	8
Cushman	77	713	110	724	581	788	8
WC,	115	713	132	724	581	788	8
Green	137	713	158	724	581	788	8
LA,	163	713	176	724	581	788	8
Izzo	181	713	196	724	581	788	8
JL	201	713	209	724	581	788	8
Jr,	77	723	84	734	581	788	8
et	88	723	93	735	581	788	8
al.	97	723	106	735	581	788	8
Seventh	110	723	137	734	581	788	8
report	141	723	162	734	581	788	8
of	166	723	173	734	581	788	8
the	177	723	188	734	581	788	8
Joint	192	723	209	734	581	788	8
16.	223	136	234	147	581	788	8
17.	223	278	234	290	581	788	8
18.	223	311	234	322	581	788	8
19.	223	394	234	405	581	788	8
20.	223	426	234	437	581	788	8
21.	223	509	233	520	581	788	8
22.	223	591	234	602	581	788	8
23.	223	684	234	695	581	788	8
National	237	84	267	95	581	788	8
Committee	272	84	312	95	581	788	8
on	317	84	326	95	581	788	8
Prevention,	330	84	369	95	581	788	8
Detection,	237	94	273	105	581	788	8
Evaluation,	277	94	315	105	581	788	8
and	318	94	331	105	581	788	8
Treatment	334	94	369	105	581	788	8
of	237	103	244	115	581	788	8
High	246	103	264	115	581	788	8
Blood	266	103	287	115	581	788	8
Pressure.	289	103	319	115	581	788	8
Hypertension.	321	103	369	115	581	788	8
2003;42(6):1206-52.	237	113	309	125	581	788	8
doi:	311	113	325	125	581	788	8
10.1161/01.	327	113	369	125	581	788	8
HYP.0000107251.49515.c2	237	123	333	135	581	788	8
Alberti	237	136	262	147	581	788	8
KG,	265	136	280	147	581	788	8
Eckel	283	136	302	147	581	788	8
RH,	306	136	321	147	581	788	8
Grundy	324	136	351	147	581	788	8
SM,	355	136	369	147	581	788	8
Zimmet	237	146	265	157	581	788	8
PZ,	272	146	284	157	581	788	8
Cleeman	291	146	322	157	581	788	8
JI,	328	146	336	157	581	788	8
Donato	343	146	369	157	581	788	8
KA,	237	156	252	167	581	788	8
et	254	156	260	168	581	788	8
al.	262	156	271	168	581	788	8
Harmonizing	273	156	319	167	581	788	8
the	321	156	332	167	581	788	8
Metabolic	335	156	369	167	581	788	8
Syndrome:	237	166	274	177	581	788	8
A	275	166	281	177	581	788	8
Joint	282	166	299	177	581	788	8
Interim	300	166	326	177	581	788	8
Statement	327	166	361	177	581	788	8
of	362	166	369	177	581	788	8
the	237	176	248	187	581	788	8
International	252	176	296	187	581	788	8
Diabetes	299	176	329	187	581	788	8
Federation	333	176	369	187	581	788	8
Task	237	186	253	197	581	788	8
Force	260	186	279	197	581	788	8
on	286	186	295	197	581	788	8
Epidemiology	302	186	350	197	581	788	8
and	357	186	369	197	581	788	8
Prevention:	237	196	277	207	581	788	8
National	284	196	314	207	581	788	8
Heart,	320	196	343	207	581	788	8
Lung,	349	196	369	207	581	788	8
and	237	206	250	217	581	788	8
Blood	253	206	274	217	581	788	8
Institute;	278	206	309	217	581	788	8
American	312	206	346	217	581	788	8
Heart	349	206	369	217	581	788	8
Association;	237	216	279	227	581	788	8
World	282	216	304	227	581	788	8
Heart	307	216	327	227	581	788	8
Federation;	330	216	369	227	581	788	8
International	237	226	282	237	581	788	8
Atherosclerosis	318	226	369	237	581	788	8
Society;	237	236	265	247	581	788	8
International	275	236	320	247	581	788	8
Association	330	236	369	247	581	788	8
for	237	246	247	257	581	788	8
the	250	246	261	257	581	788	8
Study	264	246	284	257	581	788	8
of	287	246	294	257	581	788	8
Obesity.	297	246	325	257	581	788	8
Circulation.	328	246	369	257	581	788	8
2009;120(16):1640-5.	237	256	313	267	581	788	8
doi:	319	256	332	267	581	788	8
10.1161/	338	256	369	267	581	788	8
CIRCULATIONAHA.109.192644.	237	266	364	277	581	788	8
Oparil	237	278	260	290	581	788	8
S,	263	278	269	290	581	788	8
Zaman	273	278	297	290	581	788	8
MA,	301	278	317	290	581	788	8
Calhoun	321	278	351	290	581	788	8
DA.	355	278	369	290	581	788	8
Pathogenesis	237	288	281	300	581	788	8
of	287	288	294	300	581	788	8
Hypertension.	299	288	348	300	581	788	8
Ann	354	288	369	300	581	788	8
Intern	237	298	258	310	581	788	8
Med.	260	298	278	310	581	788	8
2003;139(9):761-76.	280	298	352	310	581	788	8
Mazzaglia	237	311	271	322	581	788	8
G,	275	311	283	322	581	788	8
Ambrosioni	287	311	328	322	581	788	8
E,	331	311	338	322	581	788	8
Alacqua	342	311	369	322	581	788	8
M,	237	321	247	332	581	788	8
Filippi	251	321	273	332	581	788	8
A,	277	321	285	332	581	788	8
Sessa	288	321	306	332	581	788	8
E,	309	321	316	332	581	788	8
Immordino	320	321	359	332	581	788	8
V,	363	321	369	332	581	788	8
et	237	331	243	343	581	788	8
al.	247	331	255	343	581	788	8
Adherence	262	331	299	342	581	788	8
to	303	331	310	342	581	788	8
antihypertensive	314	331	369	342	581	788	8
medications	237	341	278	352	581	788	8
and	293	341	306	352	581	788	8
cardiovascular	321	341	369	352	581	788	8
morbidity	237	351	272	362	581	788	8
among	278	351	301	362	581	788	8
newly	308	351	328	362	581	788	8
diagnosed	335	351	369	362	581	788	8
hypertensive	237	361	280	372	581	788	8
patients.	290	361	318	372	581	788	8
Circulation.	328	361	369	372	581	788	8
2009;120(16):1598-605.	237	371	322	382	581	788	8
doi:	323	371	337	382	581	788	8
10.1161/	338	371	369	382	581	788	8
CIRCULATIONAHA.108.830299.	237	381	364	392	581	788	8
Jani	237	394	250	405	581	788	8
B,	257	394	264	405	581	788	8
Rajkumar	271	394	304	405	581	788	8
C.	311	394	319	405	581	788	8
Ageing	326	394	350	405	581	788	8
and	357	394	369	405	581	788	8
vascular	237	403	264	415	581	788	8
ageing.	267	403	290	415	581	788	8
Postgrad	293	403	322	415	581	788	8
Med	325	403	341	415	581	788	8
J.	343	403	347	415	581	788	8
2006;	350	403	369	415	581	788	8
82(968):	237	413	267	425	581	788	8
357-62.	269	413	296	425	581	788	8
Pérez-Fernández	237	426	293	437	581	788	8
R,	303	426	311	437	581	788	8
Mariño	322	426	347	437	581	788	8
AF,	357	426	369	437	581	788	8
Cadarso-Suarez	237	436	291	447	581	788	8
C,	293	436	302	447	581	788	8
Botana	304	436	328	447	581	788	8
MA,	331	436	347	447	581	788	8
Tome	350	436	369	447	581	788	8
MA,	237	446	253	457	581	788	8
Solache	260	446	286	457	581	788	8
I,	293	446	298	457	581	788	8
et	304	446	310	458	581	788	8
al.	317	446	325	458	581	788	8
Prevalence,	331	446	369	457	581	788	8
awareness,	237	456	272	467	581	788	8
treatment	277	456	310	467	581	788	8
and	315	456	328	467	581	788	8
control	333	456	358	467	581	788	8
of	362	456	369	467	581	788	8
hypertension	237	466	282	477	581	788	8
in	286	466	293	477	581	788	8
Galicia	298	466	322	477	581	788	8
(Spain)	327	466	352	477	581	788	8
and	357	466	369	477	581	788	8
association	237	476	274	487	581	788	8
with	281	476	296	487	581	788	8
related	303	476	326	487	581	788	8
diseases.	332	476	360	487	581	788	8
J	366	476	369	487	581	788	8
Hum	237	486	255	497	581	788	8
Hypertens.	260	486	297	497	581	788	8
2007;21(5):366-73.	302	486	369	497	581	788	8
doi:10.1038/sj.jhh.1002158	237	496	333	507	581	788	8
Damasceno	237	509	275	520	581	788	8
A,	283	509	291	520	581	788	8
Azevedo	299	509	327	520	581	788	8
A,	336	509	344	520	581	788	8
Silva-	352	509	369	520	581	788	8
Matos	237	519	258	530	581	788	8
C,	262	519	271	530	581	788	8
Prista	275	519	293	530	581	788	8
A,	298	519	306	530	581	788	8
Diogo	311	519	332	530	581	788	8
D,	337	519	345	530	581	788	8
Lunet	350	519	369	530	581	788	8
N.	237	529	246	540	581	788	8
Hypertension	268	529	312	540	581	788	8
prevalence,	334	529	369	540	581	788	8
awareness,	237	539	270	550	581	788	8
treatment,	276	539	309	550	581	788	8
and	315	539	327	550	581	788	8
control	333	539	357	550	581	788	8
in	363	539	369	550	581	788	8
mozambique:	237	548	282	560	581	788	8
urban/rural	287	548	325	560	581	788	8
gap	331	548	342	560	581	788	8
during	348	548	369	560	581	788	8
epidemiological	237	558	288	570	581	788	8
transition.	289	558	322	570	581	788	8
Hypertension.	323	558	369	570	581	788	8
2009;54(1):77-83.	237	568	297	580	581	788	8
doi:	317	568	329	580	581	788	8
10.1161/	339	568	369	580	581	788	8
HYPERTENSIONAHA.109.132423.	237	578	364	590	581	788	8
Lee	237	591	249	602	581	788	8
HS,	254	591	268	602	581	788	8
Park	273	591	288	602	581	788	8
YM,	293	591	309	602	581	788	8
Kwon	314	591	334	602	581	788	8
HS,	339	591	352	602	581	788	8
Lee	357	591	369	602	581	788	8
JH,	237	601	249	612	581	788	8
Park	252	601	267	612	581	788	8
YJ,	270	601	280	612	581	788	8
Lim	283	601	297	612	581	788	8
SY,	299	601	310	612	581	788	8
et	313	601	318	613	581	788	8
al.	321	601	329	613	581	788	8
Prevalence,	331	601	369	612	581	788	8
awareness,	237	611	272	622	581	788	8
treatment,	277	611	312	622	581	788	8
and	316	611	329	622	581	788	8
control	333	611	358	622	581	788	8
of	362	611	369	622	581	788	8
hypertension	237	621	282	632	581	788	8
among	286	621	309	632	581	788	8
people	314	621	337	632	581	788	8
over	341	621	356	632	581	788	8
40	361	621	369	632	581	788	8
years	237	631	254	642	581	788	8
old	256	631	267	642	581	788	8
in	268	631	275	642	581	788	8
a	277	631	280	642	581	788	8
rural	282	631	299	642	581	788	8
area	300	631	314	642	581	788	8
of	316	631	323	642	581	788	8
South	324	631	345	642	581	788	8
Korea:	346	631	369	642	581	788	8
The	237	641	250	652	581	788	8
Chungju	260	641	290	652	581	788	8
Metabolic	300	641	334	652	581	788	8
Disease	344	641	369	652	581	788	8
Cohort	237	651	263	662	581	788	8
(CMC)	270	651	297	662	581	788	8
Study.	305	651	326	662	581	788	8
Clin	333	651	349	662	581	788	8
Exp	356	651	369	662	581	788	8
Hypertens.	237	661	275	672	581	788	8
2010;32(3):166-78.	282	661	349	672	581	788	8
doi:	356	661	369	672	581	788	8
10.3109/10641960903254497.	237	671	345	682	581	788	8
Bermúdez	237	684	269	695	581	788	8
VJ,	273	684	283	695	581	788	8
Rojas	287	684	304	695	581	788	8
J,	308	684	312	695	581	788	8
Añez	316	684	333	695	581	788	8
R,	336	684	344	695	581	788	8
Salazar	348	684	369	695	581	788	8
J,	237	694	241	705	581	788	8
Martínez	248	694	277	705	581	788	8
MS,	284	694	298	705	581	788	8
Calvo	305	694	324	705	581	788	8
MJ,	331	694	343	705	581	788	8
et	350	693	355	706	581	788	8
al.	362	693	369	706	581	788	8
Prevalence,	237	703	272	715	581	788	8
awareness,	284	703	316	715	581	788	8
management	329	703	369	715	581	788	8
of	237	713	244	725	581	788	8
hypertension	250	713	291	725	581	788	8
and	297	713	309	725	581	788	8
association	315	713	349	725	581	788	8
with	355	713	369	725	581	788	8
metabolic	237	723	268	735	581	788	8
abnormalities:	273	723	317	735	581	788	8
the	321	723	332	735	581	788	8
Maracaibo	336	723	369	735	581	788	8
24.	384	117	394	128	581	788	8
25.	384	169	394	181	581	788	8
26.	384	222	394	234	581	788	8
27.	384	285	394	296	581	788	8
28.	384	368	394	379	581	788	8
29.	384	411	394	422	581	788	8
29.	384	494	393	505	581	788	8
30.	384	546	393	558	581	788	8
31.	384	589	393	601	581	788	8
city	398	84	409	95	581	788	8
metabolic	411	84	442	95	581	788	8
syndrome	444	84	475	95	581	788	8
prevalence	477	84	510	95	581	788	8
study.	512	84	530	95	581	788	8
Revista	398	94	420	105	581	788	8
Latinoamericana	423	94	474	105	581	788	8
de	477	94	484	105	581	788	8
Hipertensión.	487	94	530	105	581	788	8
2012;7(4):71-79.	398	104	451	115	581	788	8
Echouffo-Tcheugui	398	117	463	128	581	788	8
JB,	471	117	481	128	581	788	8
Batty	489	117	507	128	581	788	8
GD,	515	117	530	128	581	788	8
Kivimäki	398	127	429	138	581	788	8
M,	432	127	442	138	581	788	8
Kengne	444	127	470	138	581	788	8
AP.	473	127	485	138	581	788	8
Risk	488	127	503	138	581	788	8
models	506	127	530	138	581	788	8
to	398	137	405	148	581	788	8
predict	409	137	433	148	581	788	8
hypertension:	437	137	484	148	581	788	8
a	488	137	491	148	581	788	8
systematic	495	137	530	148	581	788	8
review.	398	147	421	158	581	788	8
PLoS	424	147	443	158	581	788	8
One.	446	147	463	158	581	788	8
2013;8(7):e67370.	466	147	530	158	581	788	8
doi:	398	157	411	168	581	788	8
10.1371/journal.pone.0067370.	413	157	522	168	581	788	8
Zhou	398	169	416	181	581	788	8
L,	419	169	426	181	581	788	8
Chen	428	169	446	181	581	788	8
Y,	449	169	455	181	581	788	8
Sun	458	169	470	181	581	788	8
N,	473	169	481	181	581	788	8
Liu	484	169	495	181	581	788	8
X.	498	169	506	181	581	788	8
Family	508	169	530	181	581	788	8
history	398	179	420	191	581	788	8
of	427	179	434	191	581	788	8
hypertension	440	179	482	191	581	788	8
and	489	179	501	191	581	788	8
arterial	508	179	530	191	581	788	8
elasticity	398	189	426	201	581	788	8
characteristics	428	189	472	201	581	788	8
in	475	189	482	201	581	788	8
healthy	484	189	508	201	581	788	8
young	510	189	530	201	581	788	8
people.	398	199	421	211	581	788	8
Hypertens	424	199	457	211	581	788	8
Res.	460	199	474	211	581	788	8
2008;31(5):833-	476	199	530	211	581	788	8
9.	398	209	404	221	581	788	8
doi:	405	209	418	221	581	788	8
10.1291/hypres.31.833.	419	209	496	221	581	788	8
Goldstein	398	222	432	234	581	788	8
IB,	436	222	446	234	581	788	8
Shapiro	450	222	477	234	581	788	8
D,	481	222	489	234	581	788	8
Weiss	494	222	513	234	581	788	8
RE.	517	222	530	234	581	788	8
How	398	232	415	244	581	788	8
family	419	232	441	244	581	788	8
history	445	232	469	244	581	788	8
and	473	232	486	244	581	788	8
risk	490	232	503	244	581	788	8
factors	507	232	530	244	581	788	8
for	398	242	408	254	581	788	8
hypertension	411	242	455	254	581	788	8
relate	459	242	477	254	581	788	8
to	480	242	488	254	581	788	8
ambulatory	491	242	530	254	581	788	8
blood	398	252	418	264	581	788	8
pressure	423	252	451	264	581	788	8
in	456	252	463	264	581	788	8
healthy	469	252	494	264	581	788	8
adults.	499	252	522	264	581	788	8
J	527	252	530	264	581	788	8
Hypertens.	398	262	435	274	581	788	8
2008;26(2):276-83.	442	262	510	274	581	788	8
doi:	517	262	530	274	581	788	8
10.1097/HJH.0b013e3282f15c27.	398	272	518	284	581	788	8
Amira	398	285	419	296	581	788	8
CO,	424	285	439	296	581	788	8
Sokunbi	444	285	472	296	581	788	8
DOB,	477	285	497	296	581	788	8
Sokunbi	503	285	530	296	581	788	8
A.	398	295	406	306	581	788	8
The	410	295	423	306	581	788	8
prevalence	428	295	462	306	581	788	8
of	466	295	473	306	581	788	8
obesity	478	295	501	306	581	788	8
and	506	295	518	306	581	788	8
its	523	295	530	306	581	788	8
relationship	398	305	436	316	581	788	8
with	441	305	456	316	581	788	8
hypertension	462	305	504	316	581	788	8
in	510	305	516	316	581	788	8
an	522	305	530	316	581	788	8
urban	398	315	417	326	581	788	8
community:	422	315	463	326	581	788	8
Data	468	315	484	326	581	788	8
from	490	315	506	326	581	788	8
world	511	315	530	326	581	788	8
kidney	398	325	420	336	581	788	8
day	430	325	441	336	581	788	8
screening	451	325	481	336	581	788	8
programme.	491	325	530	336	581	788	8
International	398	335	440	346	581	788	8
Journal	444	335	467	346	581	788	8
of	472	335	478	346	581	788	8
Medicine	483	335	513	346	581	788	8
and	518	335	530	346	581	788	8
Biomedical	398	345	434	356	581	788	8
Research.	440	345	471	356	581	788	8
20012;1(2):104-	476	345	530	356	581	788	8
10.	398	355	408	366	581	788	8
doi:	411	355	424	366	581	788	8
10.14194/ijmbr.124	425	355	490	366	581	788	8
Raina	398	368	418	379	581	788	8
DJ,	425	368	436	379	581	788	8
Jamwal	443	368	467	379	581	788	8
DS.	474	368	487	379	581	788	8
Prevalence	494	368	530	379	581	788	8
Study	398	378	417	389	581	788	8
of	422	378	429	389	581	788	8
Overweight/Obesity	437	378	509	389	581	788	8
and	517	378	530	389	581	788	8
Hypertension	398	388	445	399	581	788	8
Among	446	388	472	399	581	788	8
Rural	474	388	493	399	581	788	8
Adults.	494	388	519	399	581	788	8
JK	521	388	530	399	581	788	8
science.	398	398	424	409	581	788	8
2009;11(1):20-23.	425	398	489	409	581	788	8
Landsberg	398	411	430	422	581	788	8
L,	431	411	438	422	581	788	8
Aronne	439	411	463	422	581	788	8
LJ,	464	411	473	422	581	788	8
Beilin	474	411	493	422	581	788	8
LJ,	494	411	503	422	581	788	8
Burke	504	411	523	422	581	788	8
V,	524	411	530	422	581	788	8
Igel	398	421	409	432	581	788	8
LI,	410	421	420	432	581	788	8
Lloyd-Jones	421	421	458	432	581	788	8
D,	459	421	467	432	581	788	8
et	468	421	473	433	581	788	8
al.	474	421	482	433	581	788	8
Obesity-related	483	421	530	432	581	788	8
hypertension:	398	431	440	442	581	788	8
pathogenesis,	443	431	484	442	581	788	8
cardiovascular	487	431	530	442	581	788	8
risk,	398	441	411	452	581	788	8
and	414	441	426	452	581	788	8
treatment:	430	441	462	452	581	788	8
a	466	441	470	452	581	788	8
position	473	441	499	452	581	788	8
paper	502	441	520	452	581	788	8
of	523	441	530	452	581	788	8
The	398	451	410	462	581	788	8
Obesity	414	451	439	462	581	788	8
Society	443	451	466	462	581	788	8
and	469	451	481	462	581	788	8
the	485	451	495	462	581	788	8
American	499	451	530	462	581	788	8
Society	398	461	421	472	581	788	8
of	422	461	429	472	581	788	8
Hypertension.	430	461	475	472	581	788	8
J	477	461	480	472	581	788	8
Clin	481	461	496	472	581	788	8
Hypertens	497	461	530	472	581	788	8
(Greenwich).	398	471	439	482	581	788	8
2013;15(1):14-33.	450	471	507	482	581	788	8
doi:	518	471	530	482	581	788	8
10.1111/jch.12049.	398	481	459	492	581	788	8
Geleijnse	398	494	426	505	581	788	8
JM,	432	494	444	505	581	788	8
Grobbee	450	494	477	505	581	788	8
DE,	483	494	496	505	581	788	8
Kok	502	494	516	505	581	788	8
FJ.	522	494	530	505	581	788	8
Impact	398	504	420	515	581	788	8
of	423	504	429	515	581	788	8
dietary	432	504	454	515	581	788	8
and	457	504	469	515	581	788	8
lifestyle	472	504	495	515	581	788	8
factors	498	504	519	515	581	788	8
on	521	504	530	515	581	788	8
the	398	514	408	525	581	788	8
prevalence	410	514	443	525	581	788	8
of	445	514	451	525	581	788	8
hypertension	453	514	494	525	581	788	8
in	496	514	502	525	581	788	8
Western	504	514	530	525	581	788	8
populations.	398	524	436	535	581	788	8
J	439	524	442	535	581	788	8
Hum	446	524	463	535	581	788	8
Hypertens.	466	524	501	535	581	788	8
2005;19	504	524	530	535	581	788	8
Suppl	398	534	416	545	581	788	8
3:S1-4.	417	534	439	545	581	788	8
Srinath	398	546	420	558	581	788	8
Reddy	421	546	442	558	581	788	8
K,	442	546	450	558	581	788	8
Katan	451	546	470	558	581	788	8
MB.	470	546	485	558	581	788	8
Diet,	486	546	501	558	581	788	8
nutrition	502	546	530	558	581	788	8
and	398	556	410	568	581	788	8
the	413	556	423	568	581	788	8
prevention	427	556	461	568	581	788	8
of	464	556	471	568	581	788	8
hypertension	474	556	515	568	581	788	8
and	518	556	530	568	581	788	8
cardiovascular	398	566	441	578	581	788	8
diseases.	443	566	468	578	581	788	8
Public	469	566	489	578	581	788	8
Health	490	566	512	578	581	788	8
Nutr.	513	566	530	578	581	788	8
2004;7(1A):167-86.	398	576	461	588	581	788	8
Mathew	398	589	424	601	581	788	8
S,	429	589	434	601	581	788	8
Chary	439	589	459	601	581	788	8
TM.	463	589	479	601	581	788	8
Association	483	589	519	601	581	788	8
of	523	589	530	601	581	788	8
dietary	398	599	419	611	581	788	8
caloric	422	599	442	611	581	788	8
intake	444	599	464	611	581	788	8
with	466	599	480	611	581	788	8
blood	483	599	501	611	581	788	8
pressure,	504	599	530	611	581	788	8
serum	398	609	417	621	581	788	8
lipids	420	609	437	621	581	788	8
and	440	609	452	621	581	788	8
anthropometrics	454	609	506	621	581	788	8
indices	509	609	530	621	581	788	8
in	398	619	404	631	581	788	8
patients	409	619	433	631	581	788	8
with	437	619	452	631	581	788	8
hypertension.	456	619	498	631	581	788	8
Indian	502	619	523	631	581	788	8
J	527	619	530	631	581	788	8
Biochem	398	629	426	641	581	788	8
Biophys.	427	629	454	641	581	788	8
2013;50:467-73.	455	629	507	641	581	788	8
Correspondencia:	384	669	444	681	581	788	8
Rina	450	669	467	681	581	788	8
Elizabeth	473	669	506	681	581	788	8
Ortiz	512	669	530	681	581	788	8
Benavides	384	679	417	691	581	788	8
Dirección:	384	689	418	701	581	788	8
Saraurco	419	689	448	701	581	788	8
y	450	689	453	701	581	788	8
Allcuquiro	455	689	490	701	581	788	8
Totoracocha	491	689	530	701	581	788	8
Cuenca	384	699	408	711	581	788	8
Ecuador	410	699	438	711	581	788	8
Teléfono:	384	709	411	721	581	788	8
(+593)	412	709	436	721	581	788	8
72864750;	436	709	472	721	581	788	8
(+593)	472	709	496	721	581	788	8
72864750	497	709	530	721	581	788	8
Correo	384	721	406	733	581	788	8
electrónico:	408	721	444	733	581	788	8
rinaortiz@hotmail.es	446	721	517	733	581	788	8
255	513	757	530	769	581	788	8
