artículos	381	62	471	81	595	782	1
originales	475	62	572	81	595	782	1
Cobre	200	138	242	158	595	782	1
antimicrobiano	246	138	352	158	595	782	1
contra	356	138	401	158	595	782	1
patógenos	405	138	479	158	595	782	1
intrahospitalarios	298	157	421	177	595	782	1
en	425	157	443	177	595	782	1
Perú	447	157	479	177	595	782	1
Antimicrobial	155	178	226	195	595	782	1
copper	229	178	267	195	595	782	1
against	270	178	310	195	595	782	1
nosocomial	313	178	376	195	595	782	1
pathogens	380	178	437	195	595	782	1
in	441	178	451	195	595	782	1
Peru	454	178	479	195	595	782	1
Edwin	108	204	137	226	595	782	1
Neciosup	139	204	184	226	595	782	1
1,a	184	205	193	218	595	782	1
,	193	204	196	226	595	782	1
Martha	199	204	231	226	595	782	1
Vergara	234	204	271	226	595	782	1
1,a	271	205	280	218	595	782	1
,	280	204	283	226	595	782	1
Omar	286	204	312	226	595	782	1
Pairazamán	315	204	370	226	595	782	1
2,b	370	205	379	218	595	782	1
,	379	204	382	226	595	782	1
Marcos	385	204	420	226	595	782	1
Apablaza	423	204	468	226	595	782	1
2,c	468	205	476	218	595	782	1
,	476	204	479	226	595	782	1
Mario	403	218	429	240	595	782	1
Esparza	432	218	470	240	595	782	1
2,b	470	219	479	232	595	782	1
2	115	246	117	255	595	782	1
1	309	236	311	245	595	782	1
Universidad	313	235	346	251	595	782	1
Nacional	348	235	372	251	595	782	1
Pedro	374	235	391	251	595	782	1
Ruiz	393	235	405	251	595	782	1
Gallo,	406	235	423	251	595	782	1
Lambayeque,	425	235	463	251	595	782	1
Perú.	464	235	479	251	595	782	1
Laboratorio	119	245	151	261	595	782	1
de	153	245	160	261	595	782	1
Biominería,	162	245	193	261	595	782	1
Departamento	195	245	235	261	595	782	1
de	236	245	244	261	595	782	1
Biotecnología,	245	245	285	261	595	782	1
Facultad	287	245	311	261	595	782	1
de	313	245	320	261	595	782	1
Ciencias	322	245	346	261	595	782	1
del	348	245	357	261	595	782	1
Mar	359	245	369	261	595	782	1
y	371	245	374	261	595	782	1
Recursos	376	245	402	261	595	782	1
Biológicos,	404	245	435	261	595	782	1
Universidad	436	245	470	261	595	782	1
de	472	245	479	261	595	782	1
Antofagasta,	389	255	424	271	595	782	1
Antofagasta,	426	255	461	271	595	782	1
Chile.	463	255	479	271	595	782	1
a	339	266	341	275	595	782	1
Biólogo;	343	265	366	281	595	782	1
b	367	266	370	275	595	782	1
Doctor	371	265	390	281	595	782	1
en	392	265	399	281	595	782	1
Microbiología;	400	265	440	281	595	782	1
c	442	266	444	275	595	782	1
Bioquímico.	446	265	479	281	595	782	1
Resumen	68	308	104	323	595	782	1
Palabras	68	501	95	516	595	782	1
clave:	97	501	115	516	595	782	1
Superficies	117	500	152	517	595	782	1
de	154	500	162	517	595	782	1
cobre,	164	500	183	517	595	782	1
bactericida,	186	500	222	517	595	782	1
infecciones	224	500	259	517	595	782	1
intrahospitalarias.	261	500	316	517	595	782	1
Abstract	68	519	99	535	595	782	1
Keywords:	68	655	100	671	595	782	1
Bactericide	102	654	137	671	595	782	1
copper,	139	654	163	671	595	782	1
copper	165	654	187	671	595	782	1
surfaces,	189	654	217	671	595	782	1
nosocomial	220	654	254	671	595	782	1
infections.	257	654	288	671	595	782	1
An	77	679	86	694	595	782	1
Fac	89	679	102	694	595	782	1
med.	105	679	123	694	595	782	1
2015;76(1):9-13	126	679	177	694	595	782	1
/	180	679	182	694	595	782	1
doi:10.15381/anales.v76i1.11069	185	679	294	694	595	782	1
9	576	751	580	762	595	782	1
An	48	27	56	36	595	782	2
Fac	58	27	68	36	595	782	2
med.	70	27	84	36	595	782	2
2015;76(1):9-13	86	27	132	36	595	782	2
Introducción	48	61	117	78	595	782	2
Las	48	85	62	97	595	782	2
superficies	65	85	106	97	595	782	2
duras	110	85	131	97	595	782	2
que	134	85	149	97	595	782	2
existen	152	85	181	97	595	782	2
en	184	85	194	97	595	782	2
la	197	85	204	97	595	782	2
mayoría	48	97	80	109	595	782	2
de	82	97	92	109	595	782	2
hospitales,	94	97	136	109	595	782	2
tales	138	97	156	109	595	782	2
como	158	97	180	109	595	782	2
pisos,	182	97	204	109	595	782	2
rieles	48	109	69	121	595	782	2
de	72	109	81	121	595	782	2
cama,	84	109	108	121	595	782	2
mesa	111	109	131	121	595	782	2
de	134	109	143	121	595	782	2
noche	146	109	171	121	595	782	2
y	174	109	178	121	595	782	2
mani-	181	109	204	121	595	782	2
jas	48	121	59	133	595	782	2
de	61	121	71	133	595	782	2
puertas,	74	121	105	133	595	782	2
que	108	121	123	133	595	782	2
generalmente	126	121	180	133	595	782	2
están	183	121	204	133	595	782	2
en	48	133	58	145	595	782	2
contacto	61	133	97	145	595	782	2
constante	100	133	139	145	595	782	2
con	142	133	157	145	595	782	2
los	160	133	171	145	595	782	2
pacien-	175	133	204	145	595	782	2
tes	48	145	59	157	595	782	2
y	63	145	67	157	595	782	2
el	70	145	77	157	595	782	2
personal	81	145	114	157	595	782	2
de	118	145	127	157	595	782	2
salud,	130	145	154	157	595	782	2
ayudan	157	145	186	157	595	782	2
a	189	145	194	157	595	782	2
la	197	145	204	157	595	782	2
propagación	48	158	97	170	595	782	2
de	102	158	112	170	595	782	2
microorganismos	117	158	184	170	595	782	2
(1-3)	190	158	202	165	595	782	2
.	202	158	204	170	595	782	2
Recientemente	48	170	109	182	595	782	2
se	113	170	121	182	595	782	2
ha	125	170	135	182	595	782	2
descrito	139	170	171	182	595	782	2
que	175	170	189	182	595	782	2
las	194	170	204	182	595	782	2
superficies	48	182	90	194	595	782	2
blandas	92	182	123	194	595	782	2
contaminadas,	125	182	183	194	595	782	2
tales	186	182	204	194	595	782	2
como	48	194	70	206	595	782	2
sábanas,	73	194	107	206	595	782	2
pijamas,	110	194	142	206	595	782	2
cortinas,	146	194	180	206	595	782	2
man-	183	194	204	206	595	782	2
diles,	48	206	69	218	595	782	2
cubre	73	206	96	218	595	782	2
almohadas,	100	206	145	218	595	782	2
actúan	150	206	177	218	595	782	2
como	182	206	204	218	595	782	2
reservorio	48	218	88	230	595	782	2
y	92	218	96	230	595	782	2
fuentes	100	218	128	230	595	782	2
de	132	218	142	230	595	782	2
patógenos	145	218	186	230	595	782	2
que	189	218	204	230	595	782	2
pueden	48	231	78	243	595	782	2
contaminar	80	231	126	243	595	782	2
directamente	129	231	182	243	595	782	2
a	184	231	189	243	595	782	2
pa-	191	231	204	243	595	782	2
cientes	48	243	76	255	595	782	2
y	79	243	83	255	595	782	2
al	85	243	92	255	595	782	2
personal	95	243	128	255	595	782	2
del	131	243	143	255	595	782	2
hospital	145	243	177	255	595	782	2
(4)	179	243	187	250	595	782	2
.	187	243	189	255	595	782	2
Se	60	261	69	273	595	782	2
han	75	261	90	273	595	782	2
aplicado	95	261	129	273	595	782	2
diversas	134	261	166	273	595	782	2
medidas	171	261	204	273	595	782	2
para	48	273	65	285	595	782	2
reducir	68	273	96	285	595	782	2
el	99	273	106	285	595	782	2
riesgo	108	273	131	285	595	782	2
de	134	273	143	285	595	782	2
transmisión	146	273	192	285	595	782	2
de	195	273	204	285	595	782	2
patógenos,	48	285	91	297	595	782	2
que	93	285	107	297	595	782	2
incluyen	109	285	143	297	595	782	2
mejorar	145	285	176	297	595	782	2
la	178	285	185	297	595	782	2
vigi-	187	285	204	297	595	782	2
lancia	48	297	72	309	595	782	2
de	75	297	85	309	595	782	2
las	87	297	98	309	595	782	2
infecciones	101	297	146	309	595	782	2
nosocomiales,	148	297	204	309	595	782	2
uso	48	309	62	321	595	782	2
de	64	309	74	321	595	782	2
antibióticos	76	309	123	321	595	782	2
agresivos	125	309	161	321	595	782	2
para	163	309	180	321	595	782	2
redu-	183	309	204	321	595	782	2
cir	48	321	58	333	595	782	2
la	62	321	69	333	595	782	2
expansión	73	321	113	333	595	782	2
de	116	321	126	333	595	782	2
cepas	129	321	151	333	595	782	2
resistentes	155	321	196	333	595	782	2
a	200	321	204	333	595	782	2
antibióticos,	48	333	97	345	595	782	2
capacitaciones	103	333	161	345	595	782	2
al	167	333	174	345	595	782	2
perso-	179	333	204	345	595	782	2
nal	48	346	61	358	595	782	2
de	64	346	74	358	595	782	2
salud	77	346	98	358	595	782	2
para	101	346	119	358	595	782	2
mejorar	122	346	153	358	595	782	2
la	157	346	164	358	595	782	2
higiene	167	346	196	358	595	782	2
y	200	346	204	358	595	782	2
aislamiento	48	358	94	370	595	782	2
de	101	358	110	370	595	782	2
pacientes	117	358	154	370	595	782	2
infectados;	161	358	204	370	595	782	2
estas	48	370	67	382	595	782	2
estrategias	73	370	114	382	595	782	2
implican	120	370	154	382	595	782	2
inversiones	159	370	204	382	595	782	2
continuas	48	382	87	394	595	782	2
por	89	382	103	394	595	782	2
parte	105	382	125	394	595	782	2
del	128	382	140	394	595	782	2
Estado.	142	382	171	394	595	782	2
Sin	173	382	187	394	595	782	2
em-	189	382	204	394	595	782	2
bargo,	48	394	73	406	595	782	2
el	76	394	83	406	595	782	2
impacto	87	394	119	406	595	782	2
es	123	394	131	406	595	782	2
mínimo	135	394	165	406	595	782	2
sobre	169	394	190	406	595	782	2
las	194	394	204	406	595	782	2
IIH	48	406	62	418	595	782	2
(3,5,6)	65	407	81	414	595	782	2
.	81	406	83	418	595	782	2
Los	60	424	73	436	595	782	2
materiales	79	424	119	436	595	782	2
metálicos	125	424	163	436	595	782	2
predomi-	168	424	204	436	595	782	2
nantes	48	436	75	448	595	782	2
en	79	436	89	448	595	782	2
los	93	436	104	448	595	782	2
hospitales	109	436	148	448	595	782	2
son	153	436	166	448	595	782	2
el	171	436	178	448	595	782	2
acero	182	436	204	448	595	782	2
inoxidable	48	449	90	461	595	782	2
y	94	449	98	461	595	782	2
el	103	449	110	461	595	782	2
aluminio.	114	449	152	461	595	782	2
Estos	156	449	177	461	595	782	2
meta-	181	449	204	461	595	782	2
les	48	461	59	473	595	782	2
no	63	461	73	473	595	782	2
tienen	78	461	103	473	595	782	2
efecto	108	461	132	473	595	782	2
alguno	136	461	163	473	595	782	2
sobre	168	461	189	473	595	782	2
los	193	461	204	473	595	782	2
patógenos	48	473	88	485	595	782	2
y	93	473	97	485	595	782	2
constituyen	101	473	148	485	595	782	2
reservorios	152	473	195	485	595	782	2
o	199	473	204	485	595	782	2
fuentes	48	485	77	497	595	782	2
de	82	485	91	497	595	782	2
propagación	95	485	144	497	595	782	2
por	149	485	162	497	595	782	2
contacto.	166	485	204	497	595	782	2
Tras	48	497	65	509	595	782	2
varios	67	497	91	509	595	782	2
estudios,	93	497	128	509	595	782	2
se	130	497	138	509	595	782	2
demostró	141	497	178	509	595	782	2
que	180	497	195	509	595	782	2
el	197	497	204	509	595	782	2
cobre	48	509	70	521	595	782	2
posee	74	509	96	521	595	782	2
un	99	509	110	521	595	782	2
gran	114	509	131	521	595	782	2
potencial	135	509	172	521	595	782	2
biocida	175	509	204	521	595	782	2
capaz	48	522	70	534	595	782	2
de	75	522	84	534	595	782	2
eliminar	89	522	122	534	595	782	2
a	127	522	132	534	595	782	2
patógenos	137	522	177	534	595	782	2
noso-	182	522	204	534	595	782	2
comiales	48	534	83	546	595	782	2
(7-9)	87	534	99	541	595	782	2
,	99	534	101	546	595	782	2
bacterias	105	534	141	546	595	782	2
contaminantes	145	534	204	546	595	782	2
de	48	546	58	558	595	782	2
la	61	546	68	558	595	782	2
industria	71	546	107	558	595	782	2
alimentaria	110	546	155	558	595	782	2
(10)	158	547	169	554	595	782	2
,	169	546	171	558	595	782	2
virus	174	546	194	558	595	782	2
(4)	197	547	204	554	595	782	2
y	48	558	52	570	595	782	2
hongos	57	558	86	570	595	782	2
(8)	91	559	98	566	595	782	2
.	98	558	101	570	595	782	2
Actualmente,	106	558	161	570	595	782	2
existe	166	558	188	570	595	782	2
un	193	558	204	570	595	782	2
gran	48	570	66	582	595	782	2
interés	69	570	96	582	595	782	2
en	100	570	110	582	595	782	2
el	113	570	120	582	595	782	2
uso	124	570	137	582	595	782	2
del	141	570	153	582	595	782	2
cobre	157	570	179	582	595	782	2
como	182	570	204	582	595	782	2
material	48	582	81	594	595	782	2
antimicrobiano.	85	582	148	594	595	782	2
Se	151	582	161	594	595	782	2
estableció	165	582	204	594	595	782	2
el	48	594	55	606	595	782	2
término	60	594	91	606	595	782	2
contact	96	594	123	606	595	782	2
killing	128	594	150	606	595	782	2
(muerte	154	594	186	606	595	782	2
por	191	594	204	606	595	782	2
contacto)	48	607	87	619	595	782	2
debido	92	607	119	619	595	782	2
a	123	607	128	619	595	782	2
la	133	607	140	619	595	782	2
rapidez	144	607	173	619	595	782	2
con	178	607	192	619	595	782	2
la	197	607	204	619	595	782	2
que	48	619	63	631	595	782	2
elimina	67	619	96	631	595	782	2
a	100	619	105	631	595	782	2
una	109	619	124	631	595	782	2
bacteria	128	619	159	631	595	782	2
(11)	163	619	173	626	595	782	2
.	173	619	176	631	595	782	2
La	180	619	190	631	595	782	2
no	194	619	204	631	595	782	2
existencia	48	631	88	643	595	782	2
de	92	631	102	643	595	782	2
un	106	631	117	643	595	782	2
mecanismo	121	631	166	643	595	782	2
claro	170	631	190	643	595	782	2
de	195	631	204	643	595	782	2
acción	48	643	74	655	595	782	2
(11)	78	644	88	651	595	782	2
ha	92	643	102	655	595	782	2
llevado	106	643	135	655	595	782	2
a	138	643	143	655	595	782	2
la	147	643	154	655	595	782	2
elaboración	158	643	204	655	595	782	2
de	48	655	58	667	595	782	2
un	62	655	72	667	595	782	2
modelo	76	655	105	667	595	782	2
tentativo,	109	655	148	667	595	782	2
en	152	655	162	667	595	782	2
el	166	655	173	667	595	782	2
cual	177	655	193	667	595	782	2
la	197	655	204	667	595	782	2
bacteria	48	667	80	679	595	782	2
al	84	667	91	679	595	782	2
entrar	96	667	120	679	595	782	2
en	124	667	134	679	595	782	2
contacto	139	667	174	679	595	782	2
con	178	667	193	679	595	782	2
la	197	667	204	679	595	782	2
superficie	48	680	86	692	595	782	2
disuelve	89	680	121	692	595	782	2
el	124	680	131	692	595	782	2
cobre	134	680	156	692	595	782	2
en	159	680	169	692	595	782	2
concen-	172	680	204	692	595	782	2
traciones	48	692	84	704	595	782	2
muy	89	692	106	704	595	782	2
pequeñas,	111	692	150	704	595	782	2
lo	155	692	162	704	595	782	2
que	167	692	181	704	595	782	2
con-	186	692	204	704	595	782	2
diciona	48	704	78	716	595	782	2
el	82	704	89	716	595	782	2
inicio	93	704	115	716	595	782	2
del	120	704	132	716	595	782	2
daño	136	704	156	716	595	782	2
celular	160	704	187	716	595	782	2
(12)	192	705	202	712	595	782	2
.	202	704	204	716	595	782	2
Posteriormente,	48	716	111	728	595	782	2
la	113	716	120	728	595	782	2
membrana	122	716	165	728	595	782	2
celular	167	716	194	728	595	782	2
se	196	716	204	728	595	782	2
10	13	751	21	762	595	782	2
rompe	215	63	241	75	595	782	2
debido	243	63	270	75	595	782	2
al	272	63	279	75	595	782	2
cobre	282	63	304	75	595	782	2
y	306	63	310	75	595	782	2
por	312	63	326	75	595	782	2
fenómenos	328	63	371	75	595	782	2
de	215	75	225	87	595	782	2
estrés	227	75	250	87	595	782	2
-lo	252	75	263	87	595	782	2
que	266	75	280	87	595	782	2
produce	283	75	315	87	595	782	2
la	317	75	324	87	595	782	2
pérdida	327	75	357	87	595	782	2
del	359	75	371	87	595	782	2
potencial	215	88	252	100	595	782	2
de	255	88	264	100	595	782	2
membrana	267	88	309	100	595	782	2
y	312	88	316	100	595	782	2
el	319	88	326	100	595	782	2
vertido	328	88	357	100	595	782	2
del	359	88	371	100	595	782	2
contenido	215	100	256	112	595	782	2
citoplasmático-,	262	100	326	112	595	782	2
los	333	100	344	112	595	782	2
iones	351	100	371	112	595	782	2
de	215	112	225	124	595	782	2
cobre	228	112	250	124	595	782	2
inducen	254	112	286	124	595	782	2
la	290	112	297	124	595	782	2
generación	300	112	344	124	595	782	2
de	347	112	357	124	595	782	2
es-	360	112	371	124	595	782	2
pecies	215	124	240	136	595	782	2
reactivas	243	124	279	136	595	782	2
de	282	124	292	136	595	782	2
oxigeno	295	124	327	136	595	782	2
(ROS)	331	124	358	136	595	782	2
(13)	361	125	371	132	595	782	2
que	215	136	230	148	595	782	2
aumentan	233	136	273	148	595	782	2
el	276	136	283	148	595	782	2
daño	285	136	305	148	595	782	2
celular	308	136	335	148	595	782	2
produci-	338	136	371	148	595	782	2
do	215	148	225	160	595	782	2
(11,12)	228	149	246	156	595	782	2
,	246	148	248	160	595	782	2
y	251	148	255	160	595	782	2
el	258	148	265	160	595	782	2
ADN	268	148	291	160	595	782	2
genómico	294	148	332	160	595	782	2
y	335	148	340	160	595	782	2
plasmi-	342	148	371	160	595	782	2
dial	215	161	230	173	595	782	2
comienza	233	161	270	173	595	782	2
a	272	161	277	173	595	782	2
ser	279	161	291	173	595	782	2
degradado	293	161	335	173	595	782	2
(12)	337	161	347	168	595	782	2
.	347	161	350	173	595	782	2
Las	227	178	240	190	595	782	2
superficies	246	178	288	190	595	782	2
de	294	178	304	190	595	782	2
cobre	310	178	332	190	595	782	2
con	338	178	353	190	595	782	2
sus	359	178	371	190	595	782	2
propiedades	215	191	263	203	595	782	2
antimicrobianas	267	191	331	203	595	782	2
y	334	191	339	203	595	782	2
su	342	191	351	203	595	782	2
fácil	355	191	371	203	595	782	2
implementación	215	203	280	215	595	782	2
en	282	203	292	215	595	782	2
hospitales	294	203	334	215	595	782	2
y	336	203	340	215	595	782	2
centros	342	203	371	215	595	782	2
de	215	215	225	227	595	782	2
salud	230	215	251	227	595	782	2
pueden	256	215	285	227	595	782	2
ser	290	215	302	227	595	782	2
una	307	215	322	227	595	782	2
importante	327	215	371	227	595	782	2
contribución	215	227	267	239	595	782	2
al	272	227	279	239	595	782	2
control	284	227	313	239	595	782	2
de	318	227	328	239	595	782	2
las	333	227	343	239	595	782	2
infec-	349	227	371	239	595	782	2
ciones,	215	239	243	251	595	782	2
que	246	239	261	251	595	782	2
implicaría	264	239	303	251	595	782	2
la	306	239	313	251	595	782	2
reducción	316	239	356	251	595	782	2
del	359	239	371	251	595	782	2
hacinamiento	215	252	270	264	595	782	2
de	276	252	285	264	595	782	2
pacientes	291	252	328	264	595	782	2
en	334	252	344	264	595	782	2
trata-	349	252	371	264	595	782	2
miento,	215	264	246	276	595	782	2
la	250	264	257	276	595	782	2
diseminación	261	264	314	276	595	782	2
de	318	264	327	276	595	782	2
patógenos	331	264	371	276	595	782	2
vía	215	276	227	288	595	782	2
aérea	231	276	252	288	595	782	2
o	256	276	261	288	595	782	2
por	265	276	279	288	595	782	2
contacto,	282	276	320	288	595	782	2
así	324	276	335	288	595	782	2
como	338	276	360	288	595	782	2
el	364	276	371	288	595	782	2
uso	215	288	229	300	595	782	2
de	231	288	241	300	595	782	2
fármacos	243	288	278	300	595	782	2
a	281	288	285	300	595	782	2
los	287	288	298	300	595	782	2
que	300	288	315	300	595	782	2
gran	317	288	335	300	595	782	2
variedad	337	288	371	300	595	782	2
de	215	300	225	312	595	782	2
patógenos	227	300	267	312	595	782	2
han	269	300	285	312	595	782	2
adquirido	287	300	325	312	595	782	2
resistencia.	327	300	371	312	595	782	2
Esto	215	312	233	324	595	782	2
se	237	312	245	324	595	782	2
ha	249	312	259	324	595	782	2
demostrado	263	312	310	324	595	782	2
recientemente	314	312	371	324	595	782	2
en	215	325	225	337	595	782	2
ensayos	231	325	262	337	595	782	2
hospitalarios	268	325	318	337	595	782	2
exitosos	324	325	356	337	595	782	2
en	361	325	371	337	595	782	2
países	215	337	239	349	595	782	2
como	243	337	265	349	595	782	2
Estados	270	337	300	349	595	782	2
Unidos	304	337	333	349	595	782	2
(14)	338	337	348	344	595	782	2
,	348	337	350	349	595	782	2
Rei-	355	337	371	349	595	782	2
no	215	349	226	361	595	782	2
Unido	230	349	255	361	595	782	2
(7,15)	259	350	274	357	595	782	2
,	274	349	276	361	595	782	2
Sudáfrica	280	349	318	361	595	782	2
(8)	322	350	329	357	595	782	2
,	329	349	332	361	595	782	2
Suiza	336	349	357	361	595	782	2
(16)	361	350	371	357	595	782	2
y	215	361	220	373	595	782	2
Chile	223	361	245	373	595	782	2
(9)	248	362	255	369	595	782	2
.	255	361	257	373	595	782	2
Sin	261	361	274	373	595	782	2
embargo,	277	361	314	373	595	782	2
en	317	361	327	373	595	782	2
el	330	361	337	373	595	782	2
Perú	340	361	358	373	595	782	2
no	361	361	371	373	595	782	2
existe	215	373	238	385	595	782	2
evidencia	244	373	282	385	595	782	2
científica	288	373	325	385	595	782	2
que	331	373	345	385	595	782	2
com-	351	373	371	385	595	782	2
pruebe	215	386	243	397	595	782	2
la	245	386	252	397	595	782	2
propiedad	254	386	294	397	595	782	2
antimicrobiana	297	386	357	397	595	782	2
del	359	386	371	397	595	782	2
cobre	215	398	237	410	595	782	2
frente	241	398	265	410	595	782	2
a	268	398	272	410	595	782	2
las	276	398	286	410	595	782	2
principales	290	398	333	410	595	782	2
bacterias	336	398	371	410	595	782	2
patógenas	215	410	255	422	595	782	2
causantes	259	410	298	422	595	782	2
de	302	410	312	422	595	782	2
IIH,	316	410	332	422	595	782	2
como	337	410	358	422	595	782	2
E.	363	410	371	422	595	782	2
coli,	215	422	231	434	595	782	2
P.	233	422	239	434	595	782	2
aeruginosa	241	422	281	434	595	782	2
y	284	422	288	434	595	782	2
S.	290	422	297	434	595	782	2
aureus.	300	422	327	434	595	782	2
Métodos	215	457	260	474	595	782	2
Se	215	480	225	492	595	782	2
evaluó	229	480	255	492	595	782	2
nueve	258	480	283	492	595	782	2
cepas	286	480	308	492	595	782	2
-3	311	480	319	492	595	782	2
de	323	480	332	492	595	782	2
E.	336	480	344	492	595	782	2
coli,	348	480	363	492	595	782	2
3	366	480	371	492	595	782	2
de	215	492	225	504	595	782	2
S.	229	492	236	504	595	782	2
aureus	240	492	265	504	595	782	2
y	269	492	273	504	595	782	2
3	277	492	282	504	595	782	2
de	285	492	295	504	595	782	2
P.	299	492	304	504	595	782	2
aeruginosa,	308	492	351	504	595	782	2
pro-	354	492	371	504	595	782	2
cedentes	383	63	418	75	595	782	2
de	421	63	431	75	595	782	2
la	434	63	441	75	595	782	2
unidad	445	63	472	75	595	782	2
de	476	63	485	75	595	782	2
cuidados	489	63	524	75	595	782	2
in-	527	63	539	75	595	782	2
tensivos	383	75	415	87	595	782	2
del	417	75	429	87	595	782	2
Hospital	431	75	465	87	595	782	2
Regional	467	75	502	87	595	782	2
Docente	504	75	539	87	595	782	2
“Las	383	87	400	99	595	782	2
Mercedes”	404	87	447	99	595	782	2
(HRDLM),	451	87	497	99	595	782	2
Chiclayo,	501	87	539	99	595	782	2
y	383	100	387	112	595	782	2
del	389	100	402	112	595	782	2
Hospital	404	100	438	112	595	782	2
Provincial	441	100	481	112	595	782	2
Docente	484	100	518	112	595	782	2
“Be-	521	100	539	112	595	782	2
lén”	383	112	398	124	595	782	2
(HPDB),	403	112	439	124	595	782	2
Lambayeque.	444	112	496	124	595	782	2
Todas	501	112	524	124	595	782	2
las	528	112	539	124	595	782	2
cepas	383	124	404	136	595	782	2
fueron	408	124	434	136	595	782	2
aisladas	437	124	468	136	595	782	2
en	471	124	481	136	595	782	2
agar	485	124	502	136	595	782	2
sangre	505	124	531	136	595	782	2
e	534	124	539	136	595	782	2
identificadas	383	136	433	148	595	782	2
bioquímicamente	435	136	505	148	595	782	2
en	507	136	517	148	595	782	2
el	519	136	526	148	595	782	2
la-	528	136	539	148	595	782	2
boratorio	383	148	419	160	595	782	2
(tabla	422	148	445	160	595	782	2
1).	448	148	459	160	595	782	2
Las	394	166	407	178	595	782	2
láminas	411	166	441	178	595	782	2
de	445	166	454	178	595	782	2
cobre	457	166	479	178	595	782	2
y	483	166	487	178	595	782	2
acero	490	166	512	178	595	782	2
inoxi-	515	166	539	178	595	782	2
dable	383	178	404	190	595	782	2
fueron	408	178	434	190	595	782	2
obtenidas	437	178	476	190	595	782	2
comercialmen-	479	178	539	190	595	782	2
te.	383	190	393	202	595	782	2
Para	394	208	412	220	595	782	2
el	414	208	421	220	595	782	2
experimento,	423	208	476	220	595	782	2
las	478	208	488	220	595	782	2
nueve	490	208	515	220	595	782	2
cepas	517	208	539	220	595	782	2
bacterianas	383	220	428	232	595	782	2
fueron	430	220	456	232	595	782	2
sembradas	458	220	500	232	595	782	2
e	502	220	506	232	595	782	2
incuba-	508	220	539	232	595	782	2
das	383	232	396	244	595	782	2
independientemente	399	232	482	244	595	782	2
en	485	232	495	244	595	782	2
agar	499	232	516	244	595	782	2
TSA	519	232	539	244	595	782	2
(Merck)	383	244	416	256	595	782	2
(9)	419	245	427	252	595	782	2
,	427	244	429	256	595	782	2
selladas	432	244	463	256	595	782	2
herméticamente	466	244	531	256	595	782	2
y	534	244	539	256	595	782	2
almacenadas	383	257	434	269	595	782	2
en	436	257	446	269	595	782	2
refrigeración	448	257	499	269	595	782	2
a	501	257	506	269	595	782	2
4ºC.	508	257	526	269	595	782	2
Para	394	274	412	286	595	782	2
la	416	274	423	286	595	782	2
evaluación	428	274	471	286	595	782	2
de	476	274	485	286	595	782	2
la	490	274	497	286	595	782	2
actividad	502	274	539	286	595	782	2
bactericida	383	287	427	299	595	782	2
de	430	287	439	299	595	782	2
las	443	287	453	299	595	782	2
superficies	457	287	498	299	595	782	2
de	501	287	511	299	595	782	2
cobre,	514	287	539	299	595	782	2
se	383	299	391	311	595	782	2
siguió	395	299	418	311	595	782	2
el	423	299	430	311	595	782	2
modelo	434	299	464	311	595	782	2
(7)	468	299	476	306	595	782	2
modificado,	480	299	527	311	595	782	2
el	532	299	539	311	595	782	2
cual	383	311	399	323	595	782	2
se	402	311	410	323	595	782	2
describe	412	311	445	323	595	782	2
a	447	311	452	323	595	782	2
continuación.	454	311	510	323	595	782	2
Las	394	329	407	341	595	782	2
láminas	412	329	442	341	595	782	2
de	446	329	456	341	595	782	2
cobre	460	329	482	341	595	782	2
C11000	486	329	518	341	595	782	2
pro-	522	329	539	341	595	782	2
porcionado	383	341	428	353	595	782	2
por	431	341	444	353	595	782	2
Storm	448	341	472	353	595	782	2
Copper	476	341	505	353	595	782	2
y	509	341	513	353	595	782	2
acero	517	341	539	353	595	782	2
inoxidable	383	353	424	365	595	782	2
(JN	427	353	442	365	595	782	2
aceros)	444	353	473	365	595	782	2
fueron	476	353	502	365	595	782	2
cortadas	505	353	539	365	595	782	2
en	383	365	393	377	595	782	2
tamaños	396	365	430	377	595	782	2
de	434	365	444	377	595	782	2
1	447	365	452	377	595	782	2
cm	456	365	468	377	595	782	2
2	468	366	471	373	595	782	2
.	471	365	474	377	595	782	2
Nueve	478	365	504	377	595	782	2
láminas	508	365	539	377	595	782	2
para	383	377	400	389	595	782	2
cada	405	377	423	389	595	782	2
metal	428	377	450	389	595	782	2
fueron	455	377	481	389	595	782	2
envueltas	486	377	524	389	595	782	2
en	529	377	539	389	595	782	2
papel	383	389	404	401	595	782	2
y	408	389	412	401	595	782	2
esterilizadas	417	389	464	401	595	782	2
en	468	389	478	401	595	782	2
autoclave	482	389	521	401	595	782	2
por	525	389	539	401	595	782	2
1	383	401	388	413	595	782	2
hora,	394	401	414	413	595	782	2
luego	420	401	442	413	595	782	2
sumergidas	448	401	492	413	595	782	2
en	498	401	507	413	595	782	2
etanol	513	401	539	413	595	782	2
(Merck)	383	414	416	426	595	782	2
al	418	414	425	426	595	782	2
95%	427	414	445	426	595	782	2
y	447	414	451	426	595	782	2
flameadas	453	414	493	426	595	782	2
al	495	414	502	426	595	782	2
mechero	504	414	539	426	595	782	2
por	383	426	396	438	595	782	2
2	398	426	403	438	595	782	2
segundos;	405	426	444	438	595	782	2
después	446	426	477	438	595	782	2
fueron	479	426	506	438	595	782	2
transfe-	508	426	539	438	595	782	2
ridas	383	438	402	450	595	782	2
a	404	438	409	450	595	782	2
placas	411	438	435	450	595	782	2
Petri	438	438	456	450	595	782	2
estériles.	459	438	493	450	595	782	2
Los	394	456	408	468	595	782	2
viales	410	456	432	468	595	782	2
conteniendo	434	456	485	468	595	782	2
las	487	456	497	468	595	782	2
nueve	500	456	524	468	595	782	2
ce-	526	456	539	468	595	782	2
pas	383	468	396	480	595	782	2
bacterianas,	398	468	446	480	595	782	2
se	449	468	457	480	595	782	2
retiraron	459	468	495	480	595	782	2
de	497	468	507	480	595	782	2
refrige-	510	468	539	480	595	782	2
ración	383	480	408	492	595	782	2
a	410	480	415	492	595	782	2
temperatura	417	480	466	492	595	782	2
ambiente	468	480	505	492	595	782	2
durante	507	480	539	492	595	782	2
5	383	492	388	504	595	782	2
minutos.	391	492	426	504	595	782	2
Luego	429	492	453	504	595	782	2
una	457	492	472	504	595	782	2
colonia	475	492	504	504	595	782	2
de	507	492	517	504	595	782	2
cada	520	492	539	504	595	782	2
Tabla	215	536	233	552	595	782	2
1.	235	536	241	552	595	782	2
Características	243	536	292	552	595	782	2
de	294	536	303	552	595	782	2
las	305	536	314	552	595	782	2
cepas	316	536	336	552	595	782	2
bacterianas	338	536	376	552	595	782	2
causantes	378	536	411	552	595	782	2
de	413	536	421	552	595	782	2
infecciones	423	536	460	552	595	782	2
intrahospitalarias	462	536	517	552	595	782	2
(IIH)	519	536	533	552	595	782	2
usadas	215	546	239	562	595	782	2
en	241	546	249	562	595	782	2
este	251	546	265	562	595	782	2
estudio.	267	546	292	562	595	782	2
Cepa	236	568	252	578	595	782	2
E.	235	596	241	606	595	782	2
coli	243	596	253	606	595	782	2
P.	225	639	229	649	595	782	2
aeruginosa	231	639	263	649	595	782	2
S.	230	682	236	691	595	782	2
aureus	238	682	257	691	595	782	2
Abreviatura	283	568	318	578	595	782	2
Procedencia	340	568	378	578	595	782	2
IIH	403	568	412	578	595	782	2
asociada	414	568	441	578	595	782	2
Respuesta	468	568	501	578	595	782	2
al	503	568	508	578	595	782	2
Gram	510	568	527	578	595	782	2
Ecol1	293	582	308	592	595	782	2
HRDLM	347	582	370	592	595	782	2
bacteremia	406	582	439	592	595	782	2
Negativa	484	582	511	592	595	782	2
Ecol2	293	596	308	606	595	782	2
HPDB	350	596	367	606	595	782	2
infección	397	596	424	606	595	782	2
urinaria	426	596	447	606	595	782	2
Negativa	484	596	511	606	595	782	2
Ecol3	293	611	308	620	595	782	2
HPDB	350	611	367	620	595	782	2
infección	397	611	424	620	595	782	2
urinaria	426	611	447	620	595	782	2
Negativa	484	611	511	620	595	782	2
Paer1	292	625	309	634	595	782	2
HRDLM	347	625	370	634	595	782	2
neumonía	408	625	437	634	595	782	2
Negativa	484	625	511	634	595	782	2
Paer2	292	639	309	649	595	782	2
HRDLM	347	639	370	649	595	782	2
infección	395	639	421	649	595	782	2
de	423	639	431	649	595	782	2
la	433	639	437	649	595	782	2
piel	439	639	450	649	595	782	2
Negativa	484	639	511	649	595	782	2
Paer3	292	653	309	663	595	782	2
HPDB	350	653	367	663	595	782	2
infección	395	653	421	663	595	782	2
de	423	653	431	663	595	782	2
la	433	653	437	663	595	782	2
piel	439	653	450	663	595	782	2
Negativa	484	653	511	663	595	782	2
Saur1	292	667	309	677	595	782	2
HRDLM	347	667	370	677	595	782	2
infección	397	667	424	677	595	782	2
urinaria	426	667	447	677	595	782	2
Positivo	486	667	509	677	595	782	2
Saur2	292	682	309	691	595	782	2
HPDB	350	682	367	691	595	782	2
infección	397	682	423	691	595	782	2
a	425	682	429	691	595	782	2
la	431	682	436	691	595	782	2
piel	438	682	448	691	595	782	2
Positivo	486	682	509	691	595	782	2
Saur3	292	696	309	705	595	782	2
HPDB	350	696	367	705	595	782	2
infección	397	696	423	705	595	782	2
a	425	696	429	705	595	782	2
la	431	696	436	705	595	782	2
piel	438	696	448	705	595	782	2
Positivo	486	696	509	705	595	782	2
HRDLM:	215	709	238	722	595	782	2
Unidad	240	709	260	722	595	782	2
de	262	709	269	722	595	782	2
Cuidados	270	709	297	722	595	782	2
intensivos	298	709	325	722	595	782	2
del	327	709	336	722	595	782	2
Hospital	337	709	360	722	595	782	2
Regional	361	709	385	722	595	782	2
Docente	387	709	410	722	595	782	2
“Las	412	709	424	722	595	782	2
Mercedes”,	426	709	457	722	595	782	2
Chiclayo.	459	709	484	722	595	782	2
HPDB:	215	718	233	730	595	782	2
Hospital	235	718	258	730	595	782	2
Provincial	259	718	286	730	595	782	2
Docente	288	718	310	730	595	782	2
“Belén”	312	718	332	730	595	782	2
(HPDB),	334	718	356	730	595	782	2
Lambayeque.	358	718	395	730	595	782	2
Cobre	282	24	306	39	595	782	3
antimicrobiano	307	24	367	39	595	782	3
contra	369	24	397	39	595	782	3
patógenos	399	24	441	39	595	782	3
intrahospitalarios	443	24	516	39	595	782	3
en	518	24	527	39	595	782	3
Perú	529	24	547	39	595	782	3
Edwin	475	34	494	49	595	782	3
Neciosup	496	34	526	49	595	782	3
y	530	34	534	49	595	782	3
col.	536	34	547	49	595	782	3
cepa	57	63	75	75	595	782	3
se	77	63	85	75	595	782	3
transfirió	87	63	123	75	595	782	3
a	125	63	130	75	595	782	3
2	132	63	137	75	595	782	3
mL	139	63	152	75	595	782	3
de	154	63	164	75	595	782	3
caldo	166	63	187	75	595	782	3
nutri-	190	63	213	75	595	782	3
tivo	57	76	72	88	595	782	3
e	75	76	80	88	595	782	3
incubó	82	76	110	88	595	782	3
a	112	76	117	88	595	782	3
37ºC	120	76	140	88	595	782	3
por	143	76	156	88	595	782	3
16	159	76	169	88	595	782	3
horas.	172	76	196	88	595	782	3
Los	199	76	213	88	595	782	3
cultivos	57	88	88	100	595	782	3
bacterianos	90	88	136	100	595	782	3
resultantes	138	88	181	100	595	782	3
se	184	88	192	100	595	782	3
dilu-	194	88	213	100	595	782	3
yeron	57	100	79	112	595	782	3
con	83	100	98	112	595	782	3
agua	102	100	120	112	595	782	3
destilada	124	100	160	112	595	782	3
estéril	164	100	188	112	595	782	3
hasta	191	100	213	112	595	782	3
alcanzar	57	113	90	125	595	782	3
~2	93	113	106	125	595	782	3
x10	109	113	124	125	595	782	3
7	124	113	127	120	595	782	3
UFC/mL	130	113	165	125	595	782	3
de	168	113	178	125	595	782	3
acuerdo	181	113	213	125	595	782	3
al	57	125	64	137	595	782	3
tubo	67	125	85	137	595	782	3
número	88	125	119	137	595	782	3
0,5	122	125	134	137	595	782	3
del	137	125	149	137	595	782	3
nefelómetro	152	125	200	137	595	782	3
de	203	125	213	137	595	782	3
Mac	57	137	74	149	595	782	3
Farland	77	137	107	149	595	782	3
(9)	110	138	117	145	595	782	3
.	117	137	119	149	595	782	3
En	68	155	79	167	595	782	3
cada	84	155	103	167	595	782	3
lámina	108	155	135	167	595	782	3
de	140	155	149	167	595	782	3
cobre	155	155	177	167	595	782	3
y	182	155	186	167	595	782	3
acero	191	155	213	167	595	782	3
inoxidable	57	168	98	180	595	782	3
se	101	168	109	180	595	782	3
inoculó	112	168	142	180	595	782	3
10	145	168	155	180	595	782	3
µL	158	168	168	180	595	782	3
de	171	168	181	180	595	782	3
las	184	168	194	180	595	782	3
sus-	197	168	213	180	595	782	3
pensiones	57	180	96	192	595	782	3
bacterianas	100	180	145	192	595	782	3
(2	150	180	159	192	595	782	3
x	163	180	168	192	595	782	3
10	173	180	183	192	595	782	3
7	183	181	186	188	595	782	3
UFC/	190	180	213	192	595	782	3
mL).	57	192	76	204	595	782	3
Cada	80	192	101	204	595	782	3
inóculo	104	192	134	204	595	782	3
fue	138	192	150	204	595	782	3
distribuido	154	192	197	204	595	782	3
so-	201	192	213	204	595	782	3
bre	57	205	69	217	595	782	3
el	73	205	80	217	595	782	3
metal	84	205	107	217	595	782	3
con	110	205	125	217	595	782	3
una	129	205	144	217	595	782	3
punta	148	205	171	217	595	782	3
estéril	175	205	199	217	595	782	3
de	203	205	213	217	595	782	3
10	57	217	67	229	595	782	3
µL.	69	217	83	229	595	782	3
Se	86	217	95	229	595	782	3
incubó	98	217	126	229	595	782	3
las	129	217	139	229	595	782	3
láminas	142	217	172	229	595	782	3
metálicas	175	217	213	229	595	782	3
por	57	229	70	241	595	782	3
triplicado	73	229	111	241	595	782	3
a	114	229	118	241	595	782	3
temperatura	121	229	170	241	595	782	3
ambiente,	173	229	213	241	595	782	3
a	57	242	61	254	595	782	3
diferentes	63	242	103	254	595	782	3
tiempos	105	242	136	254	595	782	3
de	138	242	148	254	595	782	3
exposición	150	242	192	254	595	782	3
(t	194	242	201	254	595	782	3
0	201	249	204	256	595	782	3
=	204	242	213	254	595	782	3
0	57	254	62	266	595	782	3
min,	65	254	83	266	595	782	3
t	86	254	89	266	595	782	3
1	89	262	92	269	595	782	3
=	92	254	101	266	595	782	3
5	104	254	109	266	595	782	3
min,	112	254	130	266	595	782	3
t	133	254	136	266	595	782	3
2	136	262	139	269	595	782	3
=	139	254	148	266	595	782	3
10	151	254	161	266	595	782	3
min,	164	254	182	266	595	782	3
t	185	254	188	266	595	782	3
3	188	262	191	269	595	782	3
=	191	254	200	266	595	782	3
15	203	254	213	266	595	782	3
min,	57	267	75	279	595	782	3
t	78	267	82	279	595	782	3
4	82	274	84	281	595	782	3
=	84	267	93	279	595	782	3
20	96	267	106	279	595	782	3
min,	110	267	128	279	595	782	3
t	131	267	135	279	595	782	3
5	135	274	138	281	595	782	3
=	138	267	146	279	595	782	3
30	150	267	159	279	595	782	3
min,	163	267	181	279	595	782	3
t	185	267	188	279	595	782	3
6	188	274	191	281	595	782	3
=	191	267	199	279	595	782	3
45	203	267	213	279	595	782	3
min,	57	279	75	291	595	782	3
t	77	279	81	291	595	782	3
7	81	286	83	293	595	782	3
=	83	279	92	291	595	782	3
60	94	279	104	291	595	782	3
min,	107	279	125	291	595	782	3
t=	127	279	139	291	595	782	3
75	141	279	151	291	595	782	3
min).	154	279	175	291	595	782	3
Para	68	297	86	309	595	782	3
retirar	88	297	113	309	595	782	3
las	116	297	126	309	595	782	3
bacterias	129	297	164	309	595	782	3
de	167	297	176	309	595	782	3
la	179	297	186	309	595	782	3
super-	188	297	213	309	595	782	3
ficie	57	309	73	321	595	782	3
metálica	76	309	110	321	595	782	3
se	113	309	121	321	595	782	3
procedió	124	309	159	321	595	782	3
con	162	309	176	321	595	782	3
un	179	309	190	321	595	782	3
lava-	193	309	213	321	595	782	3
do,	57	322	69	334	595	782	3
sumergiendo	71	322	122	334	595	782	3
el	124	322	131	334	595	782	3
metal	133	322	155	334	595	782	3
con	157	322	172	334	595	782	3
el	174	322	181	334	595	782	3
inóculo	183	322	213	334	595	782	3
dentro	57	334	83	346	595	782	3
de	86	334	96	346	595	782	3
un	99	334	109	346	595	782	3
tubo	113	334	131	346	595	782	3
estéril	134	334	158	346	595	782	3
con	161	334	176	346	595	782	3
1	179	334	184	346	595	782	3
mL	187	334	200	346	595	782	3
de	203	334	213	346	595	782	3
solución	57	346	90	358	595	782	3
salina	94	346	116	358	595	782	3
fisiológica.	120	346	162	358	595	782	3
Después,	165	346	201	358	595	782	3
se	205	346	213	358	595	782	3
agitó	57	359	76	371	595	782	3
por	79	359	92	371	595	782	3
un	94	359	105	371	595	782	3
minuto	107	359	136	371	595	782	3
y	138	359	142	371	595	782	3
se	144	359	152	371	595	782	3
retiró	154	359	176	371	595	782	3
el	179	359	185	371	595	782	3
metal.	188	359	213	371	595	782	3
Posteriormente,	57	371	120	383	595	782	3
la	125	371	132	383	595	782	3
suspensión	137	371	180	383	595	782	3
celular	186	371	213	383	595	782	3
resultante	57	383	97	395	595	782	3
fue	99	383	112	395	595	782	3
sometida	114	383	150	395	595	782	3
a	153	383	158	395	595	782	3
las	160	383	171	395	595	782	3
siguientes	174	383	213	395	595	782	3
diluciones:	57	396	100	408	595	782	3
10	102	396	112	408	595	782	3
-1	112	396	117	403	595	782	3
,	117	396	120	408	595	782	3
10	122	396	132	408	595	782	3
-2	132	396	137	403	595	782	3
,	137	396	139	408	595	782	3
10	142	396	152	408	595	782	3
-3	152	396	157	403	595	782	3
y	159	396	163	408	595	782	3
10	166	396	176	408	595	782	3
-4	176	396	181	403	595	782	3
.	181	396	183	408	595	782	3
Luego,	186	396	213	408	595	782	3
10	57	408	67	420	595	782	3
µL	69	408	79	420	595	782	3
de	81	408	91	420	595	782	3
la	93	408	100	420	595	782	3
dilución	102	408	134	420	595	782	3
10	136	408	146	420	595	782	3
-4	146	409	151	416	595	782	3
fueron	153	408	179	420	595	782	3
sembra-	181	408	213	420	595	782	3
dos	57	420	70	432	595	782	3
en	73	420	82	432	595	782	3
placa	85	420	106	432	595	782	3
por	108	420	121	432	595	782	3
la	124	420	131	432	595	782	3
técnica	133	420	162	432	595	782	3
de	165	420	174	432	595	782	3
la	177	420	184	432	595	782	3
micro-	186	420	213	432	595	782	3
gota	57	433	74	445	595	782	3
(8)	76	434	83	441	595	782	3
y	85	433	90	445	595	782	3
se	92	433	100	445	595	782	3
incubó	102	433	129	445	595	782	3
a	132	433	136	445	595	782	3
36ºC	138	433	159	445	595	782	3
por	161	433	174	445	595	782	3
24	176	433	186	445	595	782	3
horas.	188	433	213	445	595	782	3
Este	57	445	73	457	595	782	3
procedimiento	76	445	134	457	595	782	3
se	136	445	144	457	595	782	3
siguió	146	445	169	457	595	782	3
para	171	445	189	457	595	782	3
todos	191	445	213	457	595	782	3
los	57	458	68	470	595	782	3
tiempos	70	458	101	470	595	782	3
de	104	458	113	470	595	782	3
exposición.	116	458	160	470	595	782	3
Resultados	224	61	284	78	595	782	3
Para	224	85	241	97	595	782	3
determinar	243	85	287	97	595	782	3
la	289	85	296	97	595	782	3
actividad	298	85	334	97	595	782	3
bactericida	336	85	380	97	595	782	3
de	224	97	233	109	595	782	3
las	236	97	247	109	595	782	3
superficies	249	97	291	109	595	782	3
de	293	97	303	109	595	782	3
cobre	306	97	328	109	595	782	3
sobre	330	97	351	109	595	782	3
las	354	97	365	109	595	782	3
ce-	367	97	380	109	595	782	3
pas	224	109	237	121	595	782	3
de	239	109	249	121	595	782	3
estudio	251	109	280	121	595	782	3
(tabla	282	109	305	121	595	782	3
1),	308	109	319	121	595	782	3
se	321	109	329	121	595	782	3
utilizó	331	109	356	121	595	782	3
como	358	109	380	121	595	782	3
control	224	121	253	133	595	782	3
láminas	255	121	286	133	595	782	3
de	288	121	298	133	595	782	3
acero	300	121	322	133	595	782	3
inoxidable.	325	121	369	133	595	782	3
El	235	138	243	150	595	782	3
análisis	246	138	275	150	595	782	3
de	277	138	287	150	595	782	3
varianza	289	138	322	150	595	782	3
ANOVA	325	138	362	150	595	782	3
per-	364	138	380	150	595	782	3
mitió	224	150	245	162	595	782	3
determinar	246	150	290	162	595	782	3
que	292	150	307	162	595	782	3
existieron	308	150	347	162	595	782	3
diferen-	349	150	380	162	595	782	3
cias	224	163	239	174	595	782	3
significativas	242	163	293	174	595	782	3
entre	297	163	318	174	595	782	3
el	322	163	329	174	595	782	3
crecimiento	332	163	380	174	595	782	3
de	224	175	233	187	595	782	3
las	237	175	247	187	595	782	3
cepas	250	175	272	187	595	782	3
en	275	175	285	187	595	782	3
estudio	288	175	317	187	595	782	3
(F	320	175	329	187	595	782	3
8,162	329	182	342	189	595	782	3
=107,34;	342	175	380	187	595	782	3
P<0,05)	224	187	259	199	595	782	3
y	265	187	269	199	595	782	3
los	276	187	286	199	595	782	3
distintos	293	187	327	199	595	782	3
tiempos	333	187	364	199	595	782	3
de	370	187	380	199	595	782	3
exposición	224	199	266	211	595	782	3
al	271	199	278	211	595	782	3
cobre	283	199	305	211	595	782	3
y	309	199	314	211	595	782	3
al	318	199	325	211	595	782	3
acero	330	199	352	211	595	782	3
inoxi-	356	199	380	211	595	782	3
dable:	224	211	248	223	595	782	3
t	252	211	255	223	595	782	3
0	255	218	258	225	595	782	3
=	258	211	267	223	595	782	3
0	271	211	276	223	595	782	3
min,	280	211	298	223	595	782	3
t	302	211	305	223	595	782	3
1	305	218	308	225	595	782	3
=	308	211	316	223	595	782	3
5	320	211	325	223	595	782	3
min,	329	211	347	223	595	782	3
t	351	211	355	223	595	782	3
2	355	218	358	225	595	782	3
=	358	211	366	223	595	782	3
10	370	211	380	223	595	782	3
min,	224	223	242	235	595	782	3
t	246	223	249	235	595	782	3
3	249	230	252	237	595	782	3
=	252	223	260	235	595	782	3
15	264	223	274	235	595	782	3
min,	277	223	295	235	595	782	3
t	299	223	302	235	595	782	3
4	302	230	305	237	595	782	3
=	305	223	313	235	595	782	3
20	317	223	327	235	595	782	3
min,	330	223	348	235	595	782	3
t	352	223	355	235	595	782	3
5	355	230	358	237	595	782	3
=	358	223	366	235	595	782	3
30	370	223	380	235	595	782	3
min,	224	235	242	247	595	782	3
t	245	235	248	247	595	782	3
6	248	242	251	249	595	782	3
=	251	235	259	247	595	782	3
45	262	235	272	247	595	782	3
min,	275	235	293	247	595	782	3
t	296	235	300	247	595	782	3
7	300	242	303	249	595	782	3
=	303	235	311	247	595	782	3
60	314	235	324	247	595	782	3
min	327	235	342	247	595	782	3
y	345	235	349	247	595	782	3
t	352	235	356	247	595	782	3
8	356	242	359	249	595	782	3
=	359	235	367	247	595	782	3
75	370	235	380	247	595	782	3
min	224	247	240	259	595	782	3
(F	243	247	252	259	595	782	3
8,162	252	254	265	261	595	782	3
=892,14;	265	247	303	259	595	782	3
P<0,05).	306	247	343	259	595	782	3
Para	346	247	364	259	595	782	3
en-	367	247	380	259	595	782	3
contrar	224	259	253	271	595	782	3
dónde	257	259	282	271	595	782	3
se	286	259	294	271	595	782	3
hallaban	297	259	332	271	595	782	3
estas	335	259	355	271	595	782	3
signi-	358	259	380	271	595	782	3
ficancias,	224	271	261	283	595	782	3
se	265	271	273	283	595	782	3
aplicó	277	271	301	283	595	782	3
el	306	271	313	283	595	782	3
análisis	317	271	346	283	595	782	3
Tuckey,	350	271	380	283	595	782	3
determinando	224	283	280	295	595	782	3
que	285	283	299	295	595	782	3
existen	304	283	332	295	595	782	3
diferencias	337	283	380	295	595	782	3
significativas	224	295	275	307	595	782	3
en:	279	295	291	307	595	782	3
(1º)	295	295	311	307	595	782	3
en	314	295	324	307	595	782	3
dos	328	295	341	307	595	782	3
cepas	345	295	367	307	595	782	3
de	370	295	380	307	595	782	3
E.	224	307	233	319	595	782	3
coli,	235	307	250	319	595	782	3
Ecol1	253	307	275	319	595	782	3
y	278	307	282	319	595	782	3
Ecol2	285	307	307	319	595	782	3
(P<0,05),	309	307	351	319	595	782	3
para	353	307	370	319	595	782	3
el	373	307	380	319	595	782	3
t	224	319	227	331	595	782	3
0	227	327	230	333	595	782	3
=	230	319	238	331	595	782	3
0	241	319	246	331	595	782	3
min;	249	319	267	331	595	782	3
(2º)	270	319	286	331	595	782	3
en	289	319	299	331	595	782	3
t	302	319	305	331	595	782	3
0	305	327	308	333	595	782	3
=	308	319	316	331	595	782	3
0	319	319	324	331	595	782	3
min	327	319	343	331	595	782	3
entre	346	319	366	331	595	782	3
las	369	319	380	331	595	782	3
cepas	224	331	246	343	595	782	3
de	248	331	257	343	595	782	3
E.	260	331	268	343	595	782	3
coli	271	331	284	343	595	782	3
con	286	331	301	343	595	782	3
respecto	303	331	336	343	595	782	3
a	339	331	343	343	595	782	3
las	345	331	356	343	595	782	3
cepas	358	331	380	343	595	782	3
de	224	343	233	355	595	782	3
P.	236	343	242	355	595	782	3
aeruginosa	244	343	284	355	595	782	3
(P<0,05);	287	343	328	355	595	782	3
(3º)	331	343	347	355	595	782	3
entre	349	343	370	355	595	782	3
la	373	343	380	355	595	782	3
comparación	224	355	276	367	595	782	3
de	278	355	287	367	595	782	3
E.	290	355	299	367	595	782	3
coli	301	355	314	367	595	782	3
con	316	355	331	367	595	782	3
las	333	355	344	367	595	782	3
cepas	346	355	368	367	595	782	3
de	370	355	380	367	595	782	3
S.	224	367	231	379	595	782	3
aureus	235	367	259	379	595	782	3
para	263	367	280	379	595	782	3
los	284	367	295	379	595	782	3
tiempos:	298	367	332	379	595	782	3
t	335	367	339	379	595	782	3
1	339	375	342	382	595	782	3
=	342	367	350	379	595	782	3
5	353	367	358	379	595	782	3
min,	362	367	380	379	595	782	3
t	224	379	227	391	595	782	3
2	227	387	230	394	595	782	3
=	230	379	238	391	595	782	3
10	241	379	251	391	595	782	3
min,	253	379	271	391	595	782	3
t	274	379	277	391	595	782	3
3	277	387	280	394	595	782	3
=	280	379	288	391	595	782	3
15	291	379	301	391	595	782	3
min	303	379	319	391	595	782	3
y	321	379	326	391	595	782	3
t	328	379	331	391	595	782	3
4	331	387	334	394	595	782	3
=	334	379	343	391	595	782	3
20	345	379	355	391	595	782	3
min	358	379	373	391	595	782	3
y	376	379	380	391	595	782	3
el	224	391	231	403	595	782	3
tiempo	233	391	261	403	595	782	3
t	263	391	267	403	595	782	3
0	267	399	270	406	595	782	3
=	270	391	278	403	595	782	3
0	280	391	285	403	595	782	3
min,	288	391	306	403	595	782	3
solo	308	391	324	403	595	782	3
en	326	391	336	403	595	782	3
Ecol1	339	391	361	403	595	782	3
y	363	391	368	403	595	782	3
en	370	391	380	403	595	782	3
Saur3	224	404	247	416	595	782	3
(P<0,05);	250	404	291	416	595	782	3
(4º)	293	404	309	416	595	782	3
entre	312	404	333	416	595	782	3
los	335	404	346	416	595	782	3
tiempos	349	404	380	416	595	782	3
t	224	416	227	428	595	782	3
1	227	423	230	430	595	782	3
=	230	416	238	428	595	782	3
5	242	416	247	428	595	782	3
min,	250	416	268	428	595	782	3
t	272	416	275	428	595	782	3
2	275	423	278	430	595	782	3
=	278	416	287	428	595	782	3
10	290	416	300	428	595	782	3
min,	303	416	322	428	595	782	3
t	325	416	328	428	595	782	3
3	328	423	331	430	595	782	3
=	331	416	340	428	595	782	3
15	343	416	353	428	595	782	3
min	356	416	372	428	595	782	3
y	376	416	380	428	595	782	3
t	391	63	394	75	595	782	3
4	394	71	397	78	595	782	3
=	397	63	406	75	595	782	3
20	408	63	418	75	595	782	3
min	420	63	435	75	595	782	3
para	438	63	455	75	595	782	3
P.	457	63	463	75	595	782	3
aeruginosa	465	63	504	75	595	782	3
y	507	63	511	75	595	782	3
S.	513	63	520	75	595	782	3
aureus	522	63	547	75	595	782	3
(P<0,05).	391	75	432	87	595	782	3
Finalmente,	435	75	483	87	595	782	3
entre	485	75	506	87	595	782	3
los	509	75	519	87	595	782	3
demás	522	75	547	87	595	782	3
tiempos	391	88	422	100	595	782	3
de	425	88	435	100	595	782	3
exposición	438	88	480	100	595	782	3
y	483	88	487	100	595	782	3
el	490	88	497	100	595	782	3
crecimiento	500	88	547	100	595	782	3
microbiano	391	100	436	112	595	782	3
no	440	100	450	112	595	782	3
se	453	100	461	112	595	782	3
encontró	465	100	501	112	595	782	3
diferencias	504	100	547	112	595	782	3
significativas	391	112	442	124	595	782	3
(P>0,05).	445	112	486	124	595	782	3
Todas	403	130	426	142	595	782	3
las	428	130	438	142	595	782	3
cepas	441	130	462	142	595	782	3
evaluadas	465	130	504	142	595	782	3
fueron	506	130	532	142	595	782	3
eli-	534	130	547	142	595	782	3
minadas	391	142	424	154	595	782	3
en	428	142	438	154	595	782	3
una	442	142	457	154	595	782	3
hora	461	142	479	154	595	782	3
en	483	142	492	154	595	782	3
presencia	496	142	534	154	595	782	3
de	538	142	547	154	595	782	3
la	391	154	398	166	595	782	3
lámina	401	154	428	166	595	782	3
de	431	154	441	166	595	782	3
cobre;	444	154	468	166	595	782	3
además,	471	154	503	166	595	782	3
el	506	154	513	166	595	782	3
número	516	154	547	166	595	782	3
de	391	166	401	178	595	782	3
bacterias	403	166	439	178	595	782	3
viables	441	166	468	178	595	782	3
se	471	166	479	178	595	782	3
redujo	481	166	507	178	595	782	3
conforme	509	166	547	178	595	782	3
aumentaba	391	178	436	190	595	782	3
el	441	178	448	190	595	782	3
tiempo	454	178	482	190	595	782	3
de	487	178	497	190	595	782	3
exposición.	502	178	547	190	595	782	3
Por	391	191	404	203	595	782	3
otro	407	191	424	203	595	782	3
lado,	427	191	446	203	595	782	3
en	449	191	459	203	595	782	3
la	462	191	469	203	595	782	3
superficie	472	191	510	203	595	782	3
de	513	191	522	203	595	782	3
acero	525	191	547	203	595	782	3
inoxidable,	391	203	435	215	595	782	3
todas	439	203	461	215	595	782	3
las	465	203	475	215	595	782	3
bacterias	479	203	515	215	595	782	3
perma-	519	203	547	215	595	782	3
necieron	391	215	426	227	595	782	3
viables	429	215	456	227	595	782	3
después	458	215	489	227	595	782	3
de	491	215	501	227	595	782	3
su	503	215	512	227	595	782	3
inocula-	514	215	547	227	595	782	3
ción,	391	227	411	239	595	782	3
incluso	413	227	442	239	595	782	3
sin	444	227	455	239	595	782	3
reducción	457	227	497	239	595	782	3
en	499	227	509	239	595	782	3
el	512	227	518	239	595	782	3
núme-	521	227	547	239	595	782	3
ro	391	239	399	251	595	782	3
de	402	239	411	251	595	782	3
células.	414	239	444	251	595	782	3
En	403	257	414	269	595	782	3
la	418	257	425	269	595	782	3
figura	429	257	452	269	595	782	3
1	457	257	462	269	595	782	3
se	466	257	474	269	595	782	3
observa	478	257	509	269	595	782	3
el	513	257	520	269	595	782	3
creci-	525	257	547	269	595	782	3
miento	391	269	419	281	595	782	3
de	423	269	433	281	595	782	3
las	437	269	447	281	595	782	3
cepas	451	269	473	281	595	782	3
de	476	269	486	281	595	782	3
E.	490	269	498	281	595	782	3
coli	502	269	515	281	595	782	3
-Ecol1,	519	269	547	281	595	782	3
Ecol2	391	282	414	294	595	782	3
y	418	282	423	294	595	782	3
Ecol3-,	427	282	456	294	595	782	3
demostrando	460	282	512	294	595	782	3
que	517	282	532	294	595	782	3
las	537	282	547	294	595	782	3
superficies	391	294	433	306	595	782	3
de	436	294	445	306	595	782	3
cobre	448	294	470	306	595	782	3
eliminaron	473	294	517	306	595	782	3
un	520	294	530	306	595	782	3
nú-	533	294	547	306	595	782	3
mero	391	306	412	318	595	782	3
de	414	306	424	318	595	782	3
2	427	306	432	318	595	782	3
x10	435	306	449	318	595	782	3
7	449	307	452	314	595	782	3
UFC/mL	455	306	491	318	595	782	3
en	493	306	503	318	595	782	3
15	506	306	516	318	595	782	3
min	519	306	534	318	595	782	3
en	537	306	547	318	595	782	3
las	391	318	402	330	595	782	3
tres	406	318	420	330	595	782	3
cepas.	425	318	449	330	595	782	3
Resultados	453	318	496	330	595	782	3
similares	501	318	535	330	595	782	3
se	539	318	547	330	595	782	3
muestran	391	330	428	342	595	782	3
con	432	330	447	342	595	782	3
la	450	330	457	342	595	782	3
exposición	460	330	503	342	595	782	3
de	506	330	515	342	595	782	3
las	519	330	529	342	595	782	3
tres	533	330	547	342	595	782	3
cepas	391	342	413	354	595	782	3
de	417	342	427	354	595	782	3
P.	431	342	436	354	595	782	3
aeruginosa:	441	342	483	354	595	782	3
Paer1,	487	342	512	354	595	782	3
Paer2	516	342	539	354	595	782	3
y	543	342	547	354	595	782	3
Paer3	391	355	414	367	595	782	3
a	416	355	421	367	595	782	3
las	423	355	434	367	595	782	3
superficies	436	355	478	367	595	782	3
de	480	355	490	367	595	782	3
cobre;	492	355	517	367	595	782	3
aquí	519	355	537	367	595	782	3
se	539	355	547	367	595	782	3
observó	391	367	422	379	595	782	3
eliminación	442	367	489	379	595	782	3
rápida	491	367	516	379	595	782	3
del	519	367	531	379	595	782	3
nú-	533	367	547	379	595	782	3
mero	391	379	412	391	595	782	3
de	414	379	423	391	595	782	3
bacterias	426	379	461	391	595	782	3
iniciales,	464	379	498	391	595	782	3
en	501	379	511	391	595	782	3
un	513	379	523	391	595	782	3
tiem-	526	379	547	391	595	782	3
po	391	391	401	403	595	782	3
aproximado	405	391	452	403	595	782	3
de	456	391	466	403	595	782	3
10	470	391	480	403	595	782	3
minutos	484	391	517	403	595	782	3
(figura	521	391	547	403	595	782	3
2).	391	403	402	415	595	782	3
Considerando	407	403	463	415	595	782	3
los	468	403	479	415	595	782	3
resultados	484	403	525	415	595	782	3
para	530	403	547	415	595	782	3
las	391	416	402	428	595	782	3
tres	404	416	418	428	595	782	3
cepas	421	416	442	428	595	782	3
de	444	416	454	428	595	782	3
S.	456	416	463	428	595	782	3
aureus,	466	416	493	428	595	782	3
estos	495	416	514	428	595	782	3
difieren	517	416	547	428	595	782	3
El	68	476	76	488	595	782	3
tiempo	79	476	107	488	595	782	3
necesario	110	476	147	488	595	782	3
para	150	476	167	488	595	782	3
que	170	476	185	488	595	782	3
las	187	476	198	488	595	782	3
su-	201	476	213	488	595	782	3
perficies	57	488	89	500	595	782	3
de	91	488	101	500	595	782	3
cobre	103	488	125	500	595	782	3
eliminaran	127	488	170	500	595	782	3
a	172	488	176	500	595	782	3
las	178	488	189	500	595	782	3
cepas	191	488	213	500	595	782	3
en	57	500	67	512	595	782	3
estudio	70	500	99	512	595	782	3
fue	103	500	115	512	595	782	3
determinado	119	500	169	512	595	782	3
por	173	500	186	512	595	782	3
tripli-	190	500	213	512	595	782	3
cado,	57	513	78	525	595	782	3
considerándose	81	513	142	525	595	782	3
cuando	144	513	174	525	595	782	3
no	176	513	187	525	595	782	3
se	189	513	197	525	595	782	3
en-	199	513	213	525	595	782	3
contró	57	525	83	537	595	782	3
crecimiento	86	525	134	537	595	782	3
de	137	525	147	537	595	782	3
bacterias	150	525	185	537	595	782	3
en	189	525	198	537	595	782	3
los	202	525	213	537	595	782	3
cultivos.	57	537	90	549	595	782	3
El	93	537	101	549	595	782	3
rango	104	537	127	549	595	782	3
de	130	537	140	549	595	782	3
exposición	143	537	185	549	595	782	3
fue	188	537	200	549	595	782	3
de	203	537	213	549	595	782	3
75	57	550	67	562	595	782	3
minutos,	69	550	104	562	595	782	3
seccionados	106	550	154	562	595	782	3
en	156	550	166	562	595	782	3
9	169	550	174	562	595	782	3
tiempos.	176	550	210	562	595	782	3
Para	68	568	86	580	595	782	3
el	88	568	95	580	595	782	3
análisis	98	568	127	580	595	782	3
estadístico,	130	568	174	580	595	782	3
los	177	568	188	580	595	782	3
resul-	190	568	213	580	595	782	3
tados	57	580	78	592	595	782	3
obtenidos	80	580	119	592	595	782	3
para	122	580	139	592	595	782	3
la	141	580	149	592	595	782	3
actividad	151	580	188	592	595	782	3
de	190	580	200	592	595	782	3
las	202	580	213	592	595	782	3
superficies	57	593	98	605	595	782	3
de	103	593	112	605	595	782	3
cobre	117	593	139	605	595	782	3
fueron	144	593	170	605	595	782	3
compara-	175	593	213	605	595	782	3
dos	57	605	70	617	595	782	3
con	73	605	88	617	595	782	3
el	91	605	98	617	595	782	3
control	101	605	130	617	595	782	3
de	134	605	143	617	595	782	3
acero	146	605	168	617	595	782	3
inoxidable	171	605	213	617	595	782	3
y	57	617	61	629	595	782	3
con	64	617	79	629	595	782	3
la	83	617	90	629	595	782	3
formación	93	617	134	629	595	782	3
de	137	617	147	629	595	782	3
CFU/mL	150	617	186	629	595	782	3
de	189	617	199	629	595	782	3
las	202	617	213	629	595	782	3
cepas	57	630	78	642	595	782	3
en	84	630	93	642	595	782	3
estudio.	99	630	130	642	595	782	3
La	135	630	145	642	595	782	3
significancia	150	630	200	642	595	782	3
se	205	630	213	642	595	782	3
obtuvo	57	642	85	654	595	782	3
mediante	88	642	126	654	595	782	3
el	130	642	136	654	595	782	3
análisis	140	642	169	654	595	782	3
de	173	642	182	654	595	782	3
ANO-	186	642	213	654	595	782	3
VA	57	654	71	666	595	782	3
de	75	654	85	666	595	782	3
una	89	654	104	666	595	782	3
vía	108	654	120	666	595	782	3
utilizando	124	654	164	666	595	782	3
el	168	654	175	666	595	782	3
software	179	654	213	666	595	782	3
MINITAB.	57	667	101	679	595	782	3
Posteriormente,	106	667	169	679	595	782	3
se	174	667	182	679	595	782	3
realizó	187	667	213	679	595	782	3
una	57	679	72	691	595	782	3
prueba	75	679	103	691	595	782	3
de	106	679	116	691	595	782	3
Tuckey	119	679	148	691	595	782	3
(p<0,05),	151	679	192	691	595	782	3
para	195	679	213	691	595	782	3
establecer	57	691	96	703	595	782	3
el	99	691	106	703	595	782	3
grupo	109	691	132	703	595	782	3
determinado	135	691	186	703	595	782	3
de	189	691	198	703	595	782	3
es-	201	691	213	703	595	782	3
tas	57	704	68	716	595	782	3
diferencias	72	704	115	716	595	782	3
mediante	119	704	156	716	595	782	3
la	160	704	167	716	595	782	3
utilización	171	704	213	716	595	782	3
del	57	716	69	728	595	782	3
software	71	716	105	728	595	782	3
Sigma	107	716	131	728	595	782	3
plot	134	716	150	728	595	782	3
versión	152	716	181	728	595	782	3
13.	183	716	196	728	595	782	3
Figura	225	681	246	698	595	782	3
1.	248	681	254	698	595	782	3
Curva	256	681	275	698	595	782	3
de	277	681	285	698	595	782	3
muerte	287	681	310	698	595	782	3
para	312	681	326	698	595	782	3
las	328	681	337	698	595	782	3
cepas	340	681	359	698	595	782	3
de	362	681	370	698	595	782	3
Escherichia	374	681	411	697	595	782	3
coli	414	681	425	697	595	782	3
(aislamientos	427	681	470	698	595	782	3
clínicos	472	681	496	698	595	782	3
a	499	681	503	698	595	782	3
temperatura	507	681	546	698	595	782	3
ambiente).	238	691	272	708	595	782	3
Recuentos	274	691	308	708	595	782	3
de	310	691	319	708	595	782	3
colonias	321	691	347	708	595	782	3
crecidas	349	691	377	708	595	782	3
en	379	691	387	708	595	782	3
medio	389	691	409	708	595	782	3
de	411	691	420	708	595	782	3
cultivo	422	691	442	708	595	782	3
sólido	445	691	464	708	595	782	3
TSA,	466	691	481	708	595	782	3
después	483	691	511	708	595	782	3
de	513	691	521	708	595	782	3
ser	523	691	533	708	595	782	3
expuestos	227	701	260	718	595	782	3
a	262	701	266	718	595	782	3
las	268	701	277	718	595	782	3
láminas	280	701	304	718	595	782	3
de	306	701	315	718	595	782	3
cobre	317	701	335	718	595	782	3
de	337	701	346	718	595	782	3
las	348	701	357	718	595	782	3
cepas:	359	701	381	718	595	782	3
Ecol1	383	701	401	718	595	782	3
(	403	701	405	718	595	782	3
),	410	701	415	718	595	782	3
Ecol2	417	701	435	718	595	782	3
(	437	701	439	718	595	782	3
)	443	701	446	718	595	782	3
y	448	701	451	718	595	782	3
Ecol3	453	701	471	718	595	782	3
(	473	701	476	718	595	782	3
)	480	701	483	718	595	782	3
y	485	701	488	718	595	782	3
acero	490	701	509	718	595	782	3
inoxidable	511	701	544	718	595	782	3
(Ai	305	711	313	728	595	782	3
x),	316	711	324	728	595	782	3
con	326	711	337	728	595	782	3
un	340	711	347	728	595	782	3
inóculo	350	711	373	728	595	782	3
inicial	375	711	393	728	595	782	3
de	395	711	404	728	595	782	3
2-3	406	711	416	728	595	782	3
x	418	711	422	728	595	782	3
10	424	711	432	728	595	782	3
7	432	711	434	721	595	782	3
UFC/mL.	438	711	466	728	595	782	3
11	575	751	582	762	595	782	3
An	48	27	56	36	595	782	4
Fac	58	27	68	36	595	782	4
med.	70	27	84	36	595	782	4
2015;76(1):9-13	86	27	132	36	595	782	4
Discusión	383	61	432	78	595	782	4
El	383	85	391	97	595	782	4
acero	393	85	415	97	595	782	4
inoxidable	417	85	458	97	595	782	4
es	460	85	468	97	595	782	4
ampliamente	470	85	522	97	595	782	4
uti-	524	85	539	97	595	782	4
lizado	383	97	406	109	595	782	4
en	409	97	419	109	595	782	4
los	422	97	433	109	595	782	4
establecimientos	436	97	502	109	595	782	4
de	505	97	515	109	595	782	4
salud	518	97	539	109	595	782	4
por	383	109	396	121	595	782	4
sus	398	109	410	121	595	782	4
costos,	412	109	439	121	595	782	4
facilidad	441	109	475	121	595	782	4
de	477	109	487	121	595	782	4
limpieza	489	109	522	121	595	782	4
y	524	109	528	121	595	782	4
su	530	109	539	121	595	782	4
resistencia	383	121	424	133	595	782	4
a	427	121	432	133	595	782	4
la	434	121	441	133	595	782	4
corrosión.	444	121	484	133	595	782	4
Sin	486	121	499	133	595	782	4
embargo,	502	121	539	133	595	782	4
en	383	133	393	145	595	782	4
este	397	133	412	145	595	782	4
y	417	133	421	145	595	782	4
otros	425	133	445	145	595	782	4
trabajos	449	133	481	145	595	782	4
se	485	133	493	145	595	782	4
demuestra	497	133	539	145	595	782	4
que	383	145	397	157	595	782	4
los	400	145	411	157	595	782	4
patógenos	413	145	454	157	595	782	4
asociados	456	145	494	157	595	782	4
a	496	145	501	157	595	782	4
infeccio-	504	145	539	157	595	782	4
nes	383	157	396	169	595	782	4
intrahospitalarias	399	157	468	169	595	782	4
permanecen	471	157	520	169	595	782	4
via-	523	157	539	169	595	782	4
bles	383	169	398	181	595	782	4
por	401	169	415	181	595	782	4
largos	418	169	441	181	595	782	4
periodos	445	169	479	181	595	782	4
de	482	169	492	181	595	782	4
tiempo	495	169	523	181	595	782	4
so-	527	169	539	181	595	782	4
bre	383	181	395	193	595	782	4
las	399	181	409	193	595	782	4
superficies	412	181	454	193	595	782	4
de	457	181	466	193	595	782	4
acero	470	181	491	193	595	782	4
inoxidable,	495	181	539	193	595	782	4
constituyendo	383	193	439	205	595	782	4
un	443	193	454	205	595	782	4
potencial	458	193	495	205	595	782	4
reservorio	499	193	539	205	595	782	4
de	383	205	392	217	595	782	4
microorganismos	399	205	466	217	595	782	4
patógenos	473	205	513	217	595	782	4
(1,2,17)	517	206	536	213	595	782	4
,	536	205	539	217	595	782	4
entre	383	217	404	229	595	782	4
los	406	217	417	229	595	782	4
cuales	419	217	444	229	595	782	4
se	446	217	454	229	595	782	4
encuentran	456	217	502	229	595	782	4
E.	504	217	513	229	595	782	4
coli,	515	217	531	229	595	782	4
P.	533	217	539	229	595	782	4
aeruginosa	383	229	423	241	595	782	4
y	425	229	429	241	595	782	4
S.	432	229	439	241	595	782	4
aureus.	441	229	469	241	595	782	4
Figura	55	288	75	305	595	782	4
2.	77	288	83	305	595	782	4
Curva	85	288	104	305	595	782	4
de	106	288	115	305	595	782	4
muerte	117	288	139	305	595	782	4
para	141	288	156	305	595	782	4
las	158	288	167	305	595	782	4
cepas	169	288	189	305	595	782	4
de	191	288	199	305	595	782	4
Pseudomonas	203	288	249	304	595	782	4
aeruginosa	252	288	287	304	595	782	4
(aislamientos	290	288	332	305	595	782	4
clínicos	334	288	359	305	595	782	4
a	361	288	365	305	595	782	4
temperatura	52	298	92	315	595	782	4
ambiente).	94	298	128	315	595	782	4
Recuentos	130	298	164	315	595	782	4
de	166	298	175	315	595	782	4
colonias	177	298	203	315	595	782	4
crecidas	205	298	233	315	595	782	4
en	235	298	243	315	595	782	4
medio	245	298	265	315	595	782	4
de	267	298	276	315	595	782	4
cultivo	278	298	298	315	595	782	4
sólido	301	298	320	315	595	782	4
TSA,	322	298	337	315	595	782	4
después	339	298	367	315	595	782	4
de	57	308	65	325	595	782	4
ser	67	308	77	325	595	782	4
expuestos	79	308	112	325	595	782	4
a	114	308	118	325	595	782	4
las	120	308	129	325	595	782	4
láminas	131	308	156	325	595	782	4
de	158	308	167	325	595	782	4
cobre	169	308	187	325	595	782	4
de	189	308	198	325	595	782	4
las	200	308	209	325	595	782	4
cepas:	211	308	233	325	595	782	4
Paer1	235	308	254	325	595	782	4
(	256	308	258	325	595	782	4
),	263	308	267	325	595	782	4
Paer2	270	308	288	325	595	782	4
(	290	308	293	325	595	782	4
)	297	308	299	325	595	782	4
y	301	308	305	325	595	782	4
Paer3	307	308	325	325	595	782	4
(	328	308	330	325	595	782	4
)	335	308	337	325	595	782	4
y	339	308	342	325	595	782	4
acero	345	308	363	325	595	782	4
inoxidable	111	318	144	335	595	782	4
(Ai	147	318	155	335	595	782	4
x),	157	318	165	335	595	782	4
con	167	318	179	335	595	782	4
un	181	318	189	335	595	782	4
inóculo	191	318	214	335	595	782	4
inicial	217	318	235	335	595	782	4
de	237	318	245	335	595	782	4
2-3	247	318	258	335	595	782	4
x	260	318	263	335	595	782	4
10	265	318	273	335	595	782	4
7	274	318	276	328	595	782	4
UFC/mL.	280	318	308	335	595	782	4
Figura	62	565	82	581	595	782	4
3.	84	565	90	581	595	782	4
Curva	92	565	111	581	595	782	4
de	113	565	122	581	595	782	4
muerte	124	565	146	581	595	782	4
para	148	565	163	581	595	782	4
las	165	565	174	581	595	782	4
cepas	176	565	196	581	595	782	4
de	198	565	206	581	595	782	4
Staphylococcus	210	565	262	581	595	782	4
aureus	264	565	286	581	595	782	4
(aislamientos	288	565	331	581	595	782	4
clínicos	333	565	357	581	595	782	4
a	360	565	363	581	595	782	4
temperatura	55	575	95	591	595	782	4
ambiente).	97	575	131	591	595	782	4
Recuentos	133	575	167	591	595	782	4
de	169	575	178	591	595	782	4
colonias	180	575	206	591	595	782	4
crecidas	208	575	236	591	595	782	4
en	238	575	246	591	595	782	4
medio	248	575	268	591	595	782	4
de	270	575	279	591	595	782	4
cultivo	281	575	301	591	595	782	4
sólido	304	575	323	591	595	782	4
TSA,	325	575	340	591	595	782	4
después	342	575	370	591	595	782	4
de	60	585	68	601	595	782	4
ser	70	585	80	601	595	782	4
expuestos	82	585	115	601	595	782	4
a	117	585	121	601	595	782	4
las	123	585	132	601	595	782	4
láminas	134	585	159	601	595	782	4
de	161	585	169	601	595	782	4
cobre	172	585	190	601	595	782	4
de	192	585	201	601	595	782	4
las	203	585	212	601	595	782	4
cepas:	214	585	236	601	595	782	4
Saur1	238	585	257	601	595	782	4
(	259	585	261	601	595	782	4
),	266	585	270	601	595	782	4
Saur2	272	585	291	601	595	782	4
(	293	585	296	601	595	782	4
)	300	585	302	601	595	782	4
y	304	585	308	601	595	782	4
Saur3	310	585	328	601	595	782	4
(	330	585	333	601	595	782	4
)	337	585	340	601	595	782	4
y	342	585	345	601	595	782	4
acero	348	585	366	601	595	782	4
inoxidable	114	595	147	611	595	782	4
(Ai	149	595	158	611	595	782	4
x),	160	595	168	611	595	782	4
con	170	595	182	611	595	782	4
un	184	595	192	611	595	782	4
inóculo	194	595	217	611	595	782	4
inicial	219	595	238	611	595	782	4
de	240	595	248	611	595	782	4
2-3	250	595	261	611	595	782	4
x	263	595	266	611	595	782	4
10	268	595	276	611	595	782	4
7	277	595	279	605	595	782	4
UFC/mL.	283	595	311	611	595	782	4
mucho	48	639	76	651	595	782	4
a	79	639	84	651	595	782	4
los	87	639	98	651	595	782	4
obtenidos	101	639	140	651	595	782	4
con	144	639	159	651	595	782	4
las	162	639	172	651	595	782	4
dos	176	639	189	651	595	782	4
es-	193	639	204	651	595	782	4
pecies	48	652	72	663	595	782	4
anteriormente	75	652	133	663	595	782	4
mencionadas.	136	652	190	663	595	782	4
Su	194	652	204	663	595	782	4
exposición	48	664	90	676	595	782	4
a	94	664	98	676	595	782	4
superficies	102	664	143	676	595	782	4
de	146	664	156	676	595	782	4
cobre	159	664	181	676	595	782	4
mos-	185	664	204	676	595	782	4
tró	48	677	60	689	595	782	4
una	62	677	77	689	595	782	4
eliminación	79	677	126	689	595	782	4
completa	128	677	165	689	595	782	4
en	167	677	177	689	595	782	4
60	179	677	189	689	595	782	4
mi-	191	677	204	689	595	782	4
nutos;	48	690	73	702	595	782	4
además,	76	690	108	702	595	782	4
es	112	690	120	702	595	782	4
posible	123	690	150	702	595	782	4
apreciar	154	690	186	702	595	782	4
una	189	690	204	702	595	782	4
mayor	48	703	73	715	595	782	4
resistencia	76	703	117	715	595	782	4
de	120	703	130	715	595	782	4
Saur3	133	703	156	715	595	782	4
y	159	703	163	715	595	782	4
en	166	703	175	715	595	782	4
menor	178	703	204	715	595	782	4
grado	48	716	70	728	595	782	4
Saur1	73	716	96	728	595	782	4
y	99	716	103	728	595	782	4
Saur2	105	716	129	728	595	782	4
(figura	131	716	158	728	595	782	4
3).	160	716	171	728	595	782	4
12	13	751	21	762	595	782	4
Según	227	639	251	651	595	782	4
los	254	639	265	651	595	782	4
promedios	267	639	309	651	595	782	4
de	311	639	321	651	595	782	4
muerte	323	639	352	651	595	782	4
bac-	354	639	371	651	595	782	4
teriana	215	652	243	664	595	782	4
por	246	652	259	664	595	782	4
el	261	652	268	664	595	782	4
tiempo,	271	652	301	664	595	782	4
se	303	652	311	664	595	782	4
determinó	313	652	354	664	595	782	4
que	357	652	371	664	595	782	4
para	215	664	233	676	595	782	4
eliminar	235	664	268	676	595	782	4
las	271	664	282	676	595	782	4
cepas	284	664	306	676	595	782	4
de	309	664	318	676	595	782	4
P.	321	664	326	676	595	782	4
aeruginosa,	329	664	371	676	595	782	4
E.	215	677	224	689	595	782	4
coli	227	677	240	689	595	782	4
y	243	677	247	689	595	782	4
S.	250	677	258	689	595	782	4
aureus	261	677	285	689	595	782	4
son	289	677	302	689	595	782	4
necesarios	305	677	346	689	595	782	4
como	349	677	371	689	595	782	4
mínimo	215	690	246	702	595	782	4
10,	249	690	261	702	595	782	4
15	264	690	274	702	595	782	4
y	276	690	281	702	595	782	4
60	283	690	293	702	595	782	4
minutos	296	690	328	702	595	782	4
de	331	690	340	702	595	782	4
exposi-	343	690	371	702	595	782	4
ción,	215	703	235	715	595	782	4
respectivamente,	238	703	306	715	595	782	4
a	308	703	313	715	595	782	4
las	316	703	326	715	595	782	4
láminas	329	703	359	715	595	782	4
de	362	703	371	715	595	782	4
cobre.	215	716	240	728	595	782	4
Con	394	247	411	259	595	782	4
respecto	416	247	450	259	595	782	4
a	455	247	459	259	595	782	4
otros	464	247	484	259	595	782	4
estudios	489	247	521	259	595	782	4
del	527	247	539	259	595	782	4
efecto	383	259	407	271	595	782	4
de	410	259	419	271	595	782	4
las	422	259	433	271	595	782	4
superficies	436	259	477	271	595	782	4
de	480	259	490	271	595	782	4
cobre	493	259	515	271	595	782	4
sobre	518	259	539	271	595	782	4
estas	383	271	402	283	595	782	4
bacterias,	404	271	442	283	595	782	4
se	445	271	453	283	595	782	4
conoce	455	271	484	283	595	782	4
los	486	271	497	283	595	782	4
siguientes	500	271	539	283	595	782	4
tiempos	383	283	414	295	595	782	4
de	417	283	426	295	595	782	4
supervivencia:	429	283	487	295	595	782	4
E.	489	283	498	295	595	782	4
coli	501	283	514	295	595	782	4
de	516	283	526	295	595	782	4
30	529	283	539	295	595	782	4
a	383	295	387	307	595	782	4
60	389	295	399	307	595	782	4
min	401	295	417	307	595	782	4
(11)	419	296	429	303	595	782	4
,	429	295	431	307	595	782	4
P.	433	295	439	307	595	782	4
aeruginosa,	441	295	483	307	595	782	4
de	485	295	495	307	595	782	4
180	497	295	512	307	595	782	4
min	514	295	529	307	595	782	4
(8)	531	296	539	303	595	782	4
y	383	307	387	319	595	782	4
S.	389	307	396	319	595	782	4
aureus	398	307	423	319	595	782	4
muere	425	307	450	319	595	782	4
entre	453	307	474	319	595	782	4
60	476	307	486	319	595	782	4
y	488	307	492	319	595	782	4
180	494	307	509	319	595	782	4
min	511	307	527	319	595	782	4
(7)	529	308	536	315	595	782	4
.	536	307	539	319	595	782	4
En	383	319	394	331	595	782	4
cambio,	396	319	427	331	595	782	4
los	429	319	440	331	595	782	4
resultados	442	319	482	331	595	782	4
obtenidos	484	319	523	331	595	782	4
por	525	319	539	331	595	782	4
este	383	331	398	343	595	782	4
estudio	401	331	430	343	595	782	4
indican	432	331	462	343	595	782	4
que	464	331	479	343	595	782	4
las	481	331	492	343	595	782	4
cepas	494	331	516	343	595	782	4
de	518	331	528	343	595	782	4
E.	530	331	539	343	595	782	4
coli	383	343	395	355	595	782	4
Ecol1,	399	343	424	355	595	782	4
Ecol2	427	343	450	355	595	782	4
y	453	343	457	355	595	782	4
Ecol3	461	343	483	355	595	782	4
poseen	486	343	514	355	595	782	4
tiem-	517	343	539	355	595	782	4
pos	383	355	396	367	595	782	4
semejantes	399	355	443	367	595	782	4
de	446	355	456	367	595	782	4
eliminación,	459	355	508	367	595	782	4
ocurri-	511	355	539	367	595	782	4
das	383	367	396	379	595	782	4
entre	398	367	419	379	595	782	4
los	422	367	433	379	595	782	4
10	436	367	446	379	595	782	4
a	448	367	453	379	595	782	4
15	456	367	466	379	595	782	4
minutos,	468	367	503	379	595	782	4
con	506	367	521	379	595	782	4
una	524	367	539	379	595	782	4
eliminación	383	379	430	391	595	782	4
completa	432	379	469	391	595	782	4
ocurrida	472	379	505	391	595	782	4
a	508	379	512	391	595	782	4
los	515	379	526	391	595	782	4
15	529	379	539	391	595	782	4
minutos	383	391	415	403	595	782	4
(figura	418	391	444	403	595	782	4
1).	446	391	458	403	595	782	4
Las	394	409	407	421	595	782	4
cepas	411	409	433	421	595	782	4
de	437	409	446	421	595	782	4
P.	450	409	455	421	595	782	4
aeruginosa,	459	409	501	421	595	782	4
en	505	409	515	421	595	782	4
cam-	519	409	539	421	595	782	4
bio,	383	421	397	433	595	782	4
fueron	401	421	427	433	595	782	4
eliminadas	431	421	473	433	595	782	4
completamente	477	421	539	433	595	782	4
a	383	433	387	445	595	782	4
los	392	433	402	445	595	782	4
10	407	433	417	445	595	782	4
minutos,	421	433	456	445	595	782	4
presentando	460	433	509	445	595	782	4
Paer1,	514	433	539	445	595	782	4
Paer2	383	445	405	457	595	782	4
y	409	445	413	457	595	782	4
Paer3	418	445	440	457	595	782	4
un	444	445	455	457	595	782	4
comportamiento	459	445	525	457	595	782	4
si-	529	445	539	457	595	782	4
milar	383	457	403	469	595	782	4
(figura	408	457	434	469	595	782	4
2).	439	457	450	469	595	782	4
En	455	457	466	469	595	782	4
consecuencia,	471	457	527	469	595	782	4
la	532	457	539	469	595	782	4
rápida	383	469	408	481	595	782	4
eliminación	411	469	458	481	595	782	4
de	462	469	471	481	595	782	4
ambas	475	469	500	481	595	782	4
bacterias	503	469	539	481	595	782	4
Gram	383	481	405	493	595	782	4
negativas	408	481	445	493	595	782	4
se	447	481	455	493	595	782	4
debe	457	481	476	493	595	782	4
a	478	481	482	493	595	782	4
la	484	481	491	493	595	782	4
interacción	493	481	539	493	595	782	4
directa	383	494	410	505	595	782	4
de	413	494	422	505	595	782	4
la	425	494	432	505	595	782	4
membrana	434	494	477	505	595	782	4
celular	479	494	506	505	595	782	4
externa	508	494	539	505	595	782	4
con	383	506	397	518	595	782	4
la	401	506	408	518	595	782	4
superficie	411	506	449	518	595	782	4
de	453	506	462	518	595	782	4
cobre;	466	506	490	518	595	782	4
en	494	506	504	518	595	782	4
cambio,	507	506	539	518	595	782	4
para	383	518	400	530	595	782	4
las	404	518	414	530	595	782	4
cepas	418	518	440	530	595	782	4
de	443	518	453	530	595	782	4
S.	456	518	464	530	595	782	4
aureus	467	518	492	530	595	782	4
gram	496	518	516	530	595	782	4
posi-	519	518	539	530	595	782	4
tivas	383	530	401	542	595	782	4
Saur1,	406	530	431	542	595	782	4
Saur2	436	530	459	542	595	782	4
y	463	530	468	542	595	782	4
Saur3,	472	530	498	542	595	782	4
se	502	530	510	542	595	782	4
puede	515	530	539	542	595	782	4
observar	383	542	416	554	595	782	4
un	419	542	429	554	595	782	4
tiempo	432	542	460	554	595	782	4
de	462	542	471	554	595	782	4
eliminación	474	542	521	554	595	782	4
más	523	542	539	554	595	782	4
lento	383	554	403	566	595	782	4
y	407	554	411	566	595	782	4
gradual,	414	554	446	566	595	782	4
ocurrido	450	554	484	566	595	782	4
totalmente	487	554	531	566	595	782	4
a	534	554	539	566	595	782	4
los	383	566	394	578	595	782	4
60	396	566	406	578	595	782	4
minutos.	408	566	443	578	595	782	4
Un	394	584	407	596	595	782	4
hallazgo	411	584	443	596	595	782	4
interesante	447	584	491	596	595	782	4
de	495	584	505	596	595	782	4
nuestro	509	584	539	596	595	782	4
trabajo	383	596	411	608	595	782	4
fue	415	596	427	608	595	782	4
que	431	596	445	608	595	782	4
las	449	596	460	608	595	782	4
cepas	464	596	485	608	595	782	4
de	489	596	499	608	595	782	4
S.	503	596	510	608	595	782	4
aureus	514	596	539	608	595	782	4
tienen	383	608	408	620	595	782	4
un	410	608	421	620	595	782	4
mayor	423	608	448	620	595	782	4
tiempo	450	608	478	620	595	782	4
de	480	608	490	620	595	782	4
superviven-	492	608	539	620	595	782	4
cia	383	620	394	632	595	782	4
a	396	620	401	632	595	782	4
las	403	620	414	632	595	782	4
superficies	416	620	458	632	595	782	4
de	460	620	469	632	595	782	4
cobre	472	620	494	632	595	782	4
que	496	620	511	632	595	782	4
las	513	620	524	632	595	782	4
ce-	526	620	539	632	595	782	4
pas	383	632	396	644	595	782	4
de	399	632	408	644	595	782	4
E.	411	632	420	644	595	782	4
coli	423	632	436	644	595	782	4
y	439	632	443	644	595	782	4
de	446	632	456	644	595	782	4
P.	459	632	465	644	595	782	4
aeruginosa,	468	632	510	644	595	782	4
lo	513	632	521	644	595	782	4
que	524	632	539	644	595	782	4
contradice	383	644	425	656	595	782	4
los	429	644	440	656	595	782	4
reportes	444	644	476	656	595	782	4
mostrados	481	644	521	656	595	782	4
por	525	644	539	656	595	782	4
otros	383	656	403	668	595	782	4
autores	408	656	437	668	595	782	4
(7,8,14)	443	656	461	663	595	782	4
.	461	656	464	668	595	782	4
Posiblemente,	469	656	525	668	595	782	4
su	530	656	539	668	595	782	4
pared	383	668	405	680	595	782	4
celular	407	668	434	680	595	782	4
evitaría	437	668	467	680	595	782	4
el	469	668	476	680	595	782	4
daño	479	668	499	680	595	782	4
oxidativo	501	668	539	680	595	782	4
temprano	383	680	421	692	595	782	4
de	425	680	434	692	595	782	4
la	438	680	445	692	595	782	4
membrana.	449	680	494	692	595	782	4
Se	497	680	507	692	595	782	4
sugiere	511	680	539	692	595	782	4
que	383	692	397	704	595	782	4
la	400	692	408	704	595	782	4
envoltura	411	692	449	704	595	782	4
de	452	692	462	704	595	782	4
las	465	692	476	704	595	782	4
bacterias	479	692	514	704	595	782	4
no	517	692	528	704	595	782	4
es	531	692	539	704	595	782	4
un	383	704	393	716	595	782	4
buen	396	704	416	716	595	782	4
indicador	419	704	456	716	595	782	4
del	459	704	471	716	595	782	4
daño	474	704	494	716	595	782	4
provocado	497	704	539	716	595	782	4
por	383	716	396	728	595	782	4
el	400	716	407	728	595	782	4
contacto	411	716	446	728	595	782	4
con	450	716	465	728	595	782	4
las	469	716	480	728	595	782	4
superficies	484	716	525	728	595	782	4
de	529	716	539	728	595	782	4
Cobre	282	24	306	39	595	782	5
antimicrobiano	307	24	367	39	595	782	5
contra	369	24	397	39	595	782	5
patógenos	399	24	441	39	595	782	5
intrahospitalarios	443	24	516	39	595	782	5
en	518	24	527	39	595	782	5
Perú	529	24	547	39	595	782	5
Edwin	475	34	494	49	595	782	5
Neciosup	496	34	526	49	595	782	5
y	530	34	534	49	595	782	5
col.	536	34	547	49	595	782	5
cobre,	57	63	81	75	595	782	5
pues	85	63	103	75	595	782	5
las	107	63	118	75	595	782	5
bacterias	122	63	157	75	595	782	5
Gram	161	63	184	75	595	782	5
positi-	188	63	213	75	595	782	5
vas	57	75	69	87	595	782	5
y	72	75	77	87	595	782	5
negativas	80	75	117	87	595	782	5
responden	120	75	161	87	595	782	5
de	164	75	174	87	595	782	5
la	177	75	184	87	595	782	5
misma	187	75	213	87	595	782	5
forma	57	87	80	99	595	782	5
(18)	82	88	92	95	595	782	5
.	92	87	94	99	595	782	5
Pero,	97	87	118	99	595	782	5
en	121	87	131	99	595	782	5
este	134	87	149	99	595	782	5
trabajo	152	87	180	99	595	782	5
demos-	184	87	213	99	595	782	5
tramos	57	99	84	111	595	782	5
que	87	99	101	111	595	782	5
existe	104	99	127	111	595	782	5
un	130	99	140	111	595	782	5
efecto	143	99	167	111	595	782	5
diferencia-	170	99	213	111	595	782	5
do	57	111	67	123	595	782	5
entre	70	111	91	123	595	782	5
el	93	111	100	123	595	782	5
efecto	103	111	128	123	595	782	5
de	130	111	140	123	595	782	5
las	143	111	153	123	595	782	5
superficies	156	111	198	123	595	782	5
del	201	111	213	123	595	782	5
cobre	57	123	79	135	595	782	5
con	82	123	97	135	595	782	5
las	100	123	110	135	595	782	5
bacterias	114	123	149	135	595	782	5
Gram	152	123	175	135	595	782	5
positivas	178	123	213	135	595	782	5
y	57	135	61	147	595	782	5
las	63	135	74	147	595	782	5
Gram	76	135	99	147	595	782	5
negativas,	102	135	142	147	595	782	5
posiblemente	144	135	197	147	595	782	5
de-	199	135	213	147	595	782	5
bido	57	147	74	159	595	782	5
a	77	147	82	159	595	782	5
la	84	147	92	159	595	782	5
estructura	94	147	135	159	595	782	5
de	138	147	147	159	595	782	5
la	150	147	157	159	595	782	5
pared	160	147	183	159	595	782	5
celular	186	147	213	159	595	782	5
bacteriana.	57	159	101	171	595	782	5
En	68	177	79	189	595	782	5
ambientes	82	177	123	189	595	782	5
hospitalarios,	126	177	178	189	595	782	5
la	181	177	188	189	595	782	5
carga	191	177	213	189	595	782	5
bacteriana	57	189	99	201	595	782	5
es	102	189	110	201	595	782	5
aproximadamente	114	189	186	201	595	782	5
6x10	190	189	210	201	595	782	5
3	210	190	213	197	595	782	5
UFC/cm	57	201	91	213	595	782	5
2	91	202	94	209	595	782	5
(19)	97	202	107	209	595	782	5
,	107	201	110	213	595	782	5
muy	115	201	132	213	595	782	5
similar	137	201	164	213	595	782	5
a	169	201	174	213	595	782	5
la	179	201	186	213	595	782	5
carga	191	201	213	213	595	782	5
microbiana	57	213	101	225	595	782	5
empleada	106	213	144	225	595	782	5
en	148	213	158	225	595	782	5
este	162	213	178	225	595	782	5
trabajo,	182	213	213	225	595	782	5
condición	57	225	96	237	595	782	5
que	99	225	114	237	595	782	5
nos	117	225	131	237	595	782	5
permitió	134	225	168	237	595	782	5
evidenciar	171	225	213	237	595	782	5
in	57	237	65	249	595	782	5
vitro	67	237	86	249	595	782	5
el	88	237	95	249	595	782	5
mecanismo	97	237	142	249	595	782	5
bactericida	144	237	188	249	595	782	5
de	190	237	200	249	595	782	5
las	202	237	213	249	595	782	5
superficies	57	249	98	261	595	782	5
de	101	249	110	261	595	782	5
cobre	113	249	135	261	595	782	5
de	137	249	147	261	595	782	5
manera	149	249	179	261	595	782	5
análoga	182	249	213	261	595	782	5
a	57	261	61	273	595	782	5
lo	65	261	73	273	595	782	5
que	76	261	91	273	595	782	5
ocurre	95	261	121	273	595	782	5
en	125	261	134	273	595	782	5
un	138	261	149	273	595	782	5
hospital.	153	261	187	273	595	782	5
Futu-	191	261	213	273	595	782	5
ras	57	273	68	285	595	782	5
investigaciones	72	273	133	285	595	782	5
pueden	137	273	166	285	595	782	5
abordar	171	273	201	285	595	782	5
la	206	273	213	285	595	782	5
carga	57	285	78	297	595	782	5
microbiana	82	285	126	297	595	782	5
del	130	285	142	297	595	782	5
personal	146	285	180	297	595	782	5
médico	184	285	213	297	595	782	5
y	57	297	61	309	595	782	5
evaluar	64	297	94	309	595	782	5
su	97	297	106	309	595	782	5
efecto	109	297	133	309	595	782	5
a	137	297	141	309	595	782	5
las	144	297	155	309	595	782	5
superficies	158	297	200	309	595	782	5
de	203	297	213	309	595	782	5
cobre.	57	309	81	321	595	782	5
Actualmente,	68	327	123	339	595	782	5
ninguna	127	327	160	339	595	782	5
bacteria	165	327	197	339	595	782	5
re-	201	327	213	339	595	782	5
sistente	57	339	87	351	595	782	5
a	91	339	95	351	595	782	5
superficies	99	339	140	351	595	782	5
de	144	339	154	351	595	782	5
cobre	157	339	179	351	595	782	5
ha	183	339	193	351	595	782	5
sido	197	339	213	351	595	782	5
descrita.	57	351	90	363	595	782	5
El	93	351	101	363	595	782	5
motivo	104	351	132	363	595	782	5
por	134	351	148	363	595	782	5
el	150	351	157	363	595	782	5
cual	160	351	177	363	595	782	5
no	179	351	190	363	595	782	5
se	192	351	200	363	595	782	5
ha	203	351	213	363	595	782	5
generado	57	363	93	375	595	782	5
resistencia	96	363	137	375	595	782	5
a	140	363	144	375	595	782	5
las	147	363	157	375	595	782	5
superficies	159	363	201	375	595	782	5
de	203	363	213	375	595	782	5
cobre	57	375	79	387	595	782	5
es	81	375	89	387	595	782	5
por	90	375	104	387	595	782	5
su	106	375	114	387	595	782	5
mecanismo	116	375	161	387	595	782	5
de	163	375	172	387	595	782	5
acción	174	375	201	387	595	782	5
(19)	203	376	213	383	595	782	5
e	57	387	61	399	595	782	5
incluso	64	387	93	399	595	782	5
bacterias	96	387	131	399	595	782	5
sensibles	134	387	169	399	595	782	5
y	172	387	176	399	595	782	5
resisten-	179	387	213	399	595	782	5
tes	57	399	68	411	595	782	5
a	73	399	78	411	595	782	5
los	84	399	95	411	595	782	5
antibióticos	100	399	147	411	595	782	5
como	152	399	174	411	595	782	5
también	180	399	213	411	595	782	5
bacterias	57	411	92	423	595	782	5
con	97	411	111	423	595	782	5
una	116	411	131	423	595	782	5
tasa	136	411	151	423	595	782	5
de	156	411	166	423	595	782	5
reparación	170	411	213	423	595	782	5
elevada	57	423	87	435	595	782	5
de	93	423	103	435	595	782	5
ADN	109	423	132	435	595	782	5
fueron	138	423	164	435	595	782	5
eliminadas	170	423	213	435	595	782	5
mucho	57	435	84	447	595	782	5
más	88	435	103	447	595	782	5
rápido	107	435	132	447	595	782	5
que	136	435	151	447	595	782	5
otras	154	435	174	447	595	782	5
bacterias	177	435	213	447	595	782	5
que	57	447	71	459	595	782	5
carecen	74	447	105	459	595	782	5
de	108	447	118	459	595	782	5
dicha	121	447	143	459	595	782	5
capacidad	146	447	186	459	595	782	5
(8,18,16)	188	448	210	455	595	782	5
.	210	447	213	459	595	782	5
Posiblemente	57	459	110	471	595	782	5
estos	114	459	134	471	595	782	5
mecanismos	138	459	187	471	595	782	5
inde-	191	459	213	471	595	782	5
pendientes	57	471	100	483	595	782	5
o	103	471	108	483	595	782	5
en	112	471	121	483	595	782	5
conjunto	125	471	161	483	595	782	5
sustentan	164	471	202	483	595	782	5
la	206	471	213	483	595	782	5
sensibilidad	57	483	103	495	595	782	5
de	106	483	116	495	595	782	5
las	119	483	129	495	595	782	5
bacterias	133	483	168	495	595	782	5
empleadas	171	483	213	495	595	782	5
en	57	495	67	507	595	782	5
este	70	495	86	507	595	782	5
trabajo	89	495	117	507	595	782	5
(figuras	120	495	150	507	595	782	5
1,	154	495	161	507	595	782	5
2	164	495	169	507	595	782	5
y	173	495	177	507	595	782	5
3),	181	495	192	507	595	782	5
y	195	495	199	507	595	782	5
en	203	495	213	507	595	782	5
consecuencia	57	507	110	519	595	782	5
el	114	507	121	519	595	782	5
cobre	125	507	147	519	595	782	5
surge	151	507	172	519	595	782	5
como	176	507	198	519	595	782	5
un	202	507	213	519	595	782	5
metal	57	519	79	531	595	782	5
candidato	83	519	122	531	595	782	5
para	126	519	143	531	595	782	5
ser	147	519	158	531	595	782	5
implementa-	162	519	213	531	595	782	5
do	57	531	67	543	595	782	5
en	70	531	80	543	595	782	5
ambientes	83	531	123	543	595	782	5
hospitalarios	126	531	177	543	595	782	5
en	180	531	190	543	595	782	5
lugar	193	531	213	543	595	782	5
del	57	543	69	555	595	782	5
acero	71	543	93	555	595	782	5
inoxidable,	96	543	140	555	595	782	5
el	142	543	149	555	595	782	5
cual	152	543	168	555	595	782	5
sigue	171	543	191	555	595	782	5
sien-	194	543	213	555	595	782	5
do	57	555	67	567	595	782	5
un	69	555	80	567	595	782	5
reservorio	82	555	122	567	595	782	5
de	124	555	134	567	595	782	5
patógenos.	136	555	179	567	595	782	5
En	68	573	79	585	595	782	5
conclusión,	86	573	131	585	595	782	5
esta	138	573	153	585	595	782	5
investigación	160	573	213	585	595	782	5
aporta	57	585	82	597	595	782	5
al	87	585	94	597	595	782	5
conocimiento	98	585	153	597	595	782	5
y	157	585	161	597	595	782	5
confirma	166	585	201	597	595	782	5
la	206	585	213	597	595	782	5
actividad	57	597	93	609	595	782	5
bactericida	97	597	141	609	595	782	5
de	144	597	154	609	595	782	5
las	157	597	168	609	595	782	5
superficies	171	597	213	609	595	782	5
de	57	609	66	621	595	782	5
cobre,	70	609	94	621	595	782	5
a	98	609	102	621	595	782	5
diferencia	106	609	145	621	595	782	5
del	149	609	161	621	595	782	5
acero	164	609	186	621	595	782	5
inoxi-	189	609	213	621	595	782	5
dable	57	621	78	633	595	782	5
frente	81	621	104	633	595	782	5
a	107	621	112	633	595	782	5
patógenos	114	621	154	633	595	782	5
nosocomiales,	157	621	213	633	595	782	5
y	57	633	61	645	595	782	5
proponemos	63	633	112	645	595	782	5
el	114	633	121	645	595	782	5
uso	124	633	137	645	595	782	5
del	140	633	152	645	595	782	5
cobre	154	633	176	645	595	782	5
metálico	178	633	213	645	595	782	5
o	57	645	62	657	595	782	5
aleaciones	65	645	106	657	595	782	5
del	109	645	122	657	595	782	5
mismo	125	645	151	657	595	782	5
como	154	645	176	657	595	782	5
material	180	645	213	657	595	782	5
alternativo	224	63	268	75	595	782	5
para	271	63	288	75	595	782	5
el	291	63	298	75	595	782	5
control	301	63	330	75	595	782	5
de	333	63	342	75	595	782	5
los	345	63	356	75	595	782	5
pató-	359	63	380	75	595	782	5
genos	224	75	247	87	595	782	5
y	249	75	253	87	595	782	5
disminuir	256	75	293	87	595	782	5
las	296	75	306	87	595	782	5
IIH.	309	75	325	87	595	782	5
AGRADECIMIENTO	224	110	305	127	595	782	5
A	224	133	231	145	595	782	5
José	235	133	251	145	595	782	5
Niño	254	133	274	145	595	782	5
Valiente,	278	133	313	145	595	782	5
Jefe	317	133	332	145	595	782	5
del	335	133	347	145	595	782	5
área	350	133	367	145	595	782	5
de	370	133	380	145	595	782	5
Microbiología	224	146	279	158	595	782	5
del	284	146	296	158	595	782	5
Hospital	301	146	335	158	595	782	5
Provincial	339	146	380	158	595	782	5
Docente	224	158	258	170	595	782	5
Belén,	262	158	287	170	595	782	5
Lambayeque,	290	158	343	170	595	782	5
por	346	158	360	170	595	782	5
pro-	363	158	380	170	595	782	5
porcionar	224	170	262	182	595	782	5
los	266	170	277	182	595	782	5
aislamientos	281	170	330	182	595	782	5
bacterianos	334	170	380	182	595	782	5
requeridos	224	183	266	195	595	782	5
para	268	183	285	195	595	782	5
el	288	183	295	195	595	782	5
estudio.	297	183	329	195	595	782	5
REFERENCIAS	224	217	287	234	595	782	5
BIBLIGRÁFICAS	290	217	357	234	595	782	5
1.	224	238	229	252	595	782	5
Kramer	238	238	259	252	595	782	5
A,	261	238	267	252	595	782	5
Schwebke	268	238	298	252	595	782	5
I,	300	238	303	252	595	782	5
Kampf	305	238	324	252	595	782	5
G.	325	238	332	252	595	782	5
How	333	238	346	252	595	782	5
long	348	238	360	252	595	782	5
do	362	238	369	252	595	782	5
no-	370	238	380	252	595	782	5
socomial	238	247	263	261	595	782	5
pathogens	264	247	295	261	595	782	5
persist	296	247	315	261	595	782	5
on	316	247	323	261	595	782	5
inanimate	324	247	351	261	595	782	5
surfaces?	353	247	380	261	595	782	5
A	238	257	242	271	595	782	5
systematic	244	257	274	271	595	782	5
review.	275	257	295	271	595	782	5
BMC	296	257	310	271	595	782	5
Infect	312	257	328	271	595	782	5
Dis.	329	257	340	271	595	782	5
2006;6:130-8.	341	257	380	271	595	782	5
Doi:	238	266	250	280	595	782	5
10.1186/1471-2334-6-130.	251	266	327	280	595	782	5
2.	224	275	229	289	595	782	5
Bhalla	238	275	256	289	595	782	5
A,	257	275	264	289	595	782	5
Pultz	265	275	279	289	595	782	5
N,	280	275	287	289	595	782	5
Gries	288	275	304	289	595	782	5
D,	305	275	312	289	595	782	5
Ray	313	275	324	289	595	782	5
A,	326	275	332	289	595	782	5
Eckstein	333	275	357	289	595	782	5
E,	359	275	365	289	595	782	5
Aron	366	275	380	289	595	782	5
D,	238	285	245	298	595	782	5
Donskey	247	285	272	298	595	782	5
C.	275	285	281	298	595	782	5
Acquisition	284	285	315	298	595	782	5
of	318	285	323	298	595	782	5
nosocomial	326	285	359	298	595	782	5
patho-	361	285	380	298	595	782	5
gens	238	294	252	308	595	782	5
on	255	294	262	308	595	782	5
hands	265	294	283	308	595	782	5
after	285	294	298	308	595	782	5
contact	301	294	323	308	595	782	5
with	325	294	337	308	595	782	5
environmental	339	294	380	308	595	782	5
surfaces	238	303	263	317	595	782	5
near	264	303	277	317	595	782	5
hospitalized	279	303	313	317	595	782	5
patients.	315	303	340	317	595	782	5
Infect	341	303	357	317	595	782	5
Control	359	303	380	317	595	782	5
Hosp.	238	312	255	326	595	782	5
2004;25(2):164-7.	257	312	308	326	595	782	5
3.	224	322	229	335	595	782	5
Vargas	238	322	258	335	595	782	5
R.	260	322	266	335	595	782	5
Exceso	267	322	288	335	595	782	5
de	290	322	297	335	595	782	5
costos	298	322	317	335	595	782	5
por	319	322	328	335	595	782	5
sepsis	330	322	348	335	595	782	5
intrahospi-	349	322	380	335	595	782	5
talaria	238	331	255	345	595	782	5
en	257	331	264	345	595	782	5
dos	265	331	276	345	595	782	5
servicios	277	331	302	345	595	782	5
de	304	331	311	345	595	782	5
neonatología	312	331	350	345	595	782	5
de	351	331	358	345	595	782	5
Trujillo,	360	331	380	345	595	782	5
Perú	238	340	252	354	595	782	5
2003-2005.	255	340	288	354	595	782	5
Rev	291	340	303	354	595	782	5
Med	306	340	319	354	595	782	5
Exp	322	340	333	354	595	782	5
Salud	336	340	353	354	595	782	5
Publica.	356	340	380	354	595	782	5
2008;25(2):185-9.	238	349	289	363	595	782	5
4.	224	359	229	372	595	782	5
Borkow	238	359	260	372	595	782	5
G,	262	359	269	372	595	782	5
Gabbay	272	359	295	372	595	782	5
J.	298	359	303	372	595	782	5
Biocidal	305	359	329	372	595	782	5
textiles	331	359	351	372	595	782	5
can	354	359	365	372	595	782	5
help	367	359	380	372	595	782	5
fight	238	368	251	382	595	782	5
nosocomial	255	368	289	382	595	782	5
infections.	293	368	324	382	595	782	5
Med	327	368	340	382	595	782	5
Hypothesis.	344	368	380	382	595	782	5
2008;70(5):990-4.	238	377	289	391	595	782	5
5.	224	386	229	400	595	782	5
Cuellar	238	386	259	400	595	782	5
P,	262	386	267	400	595	782	5
Rosales	270	386	293	400	595	782	5
L,	296	386	302	400	595	782	5
Aquiño	304	386	325	400	595	782	5
F.	328	386	333	400	595	782	5
Eficacia	336	386	360	400	595	782	5
de	362	386	370	400	595	782	5
un	373	386	380	400	595	782	5
proGrama	238	396	269	409	595	782	5
educativo	272	396	302	409	595	782	5
para	305	396	319	409	595	782	5
la	322	396	328	409	595	782	5
prevención	331	396	365	409	595	782	5
y	368	396	371	409	595	782	5
el	375	396	380	409	595	782	5
control	238	405	259	419	595	782	5
de	262	405	269	419	595	782	5
infecciones	272	405	307	419	595	782	5
intrahospitalarias	310	405	361	419	595	782	5
en	364	405	372	419	595	782	5
el	375	405	380	419	595	782	5
instituto	238	414	260	428	595	782	5
especializado	262	414	302	428	595	782	5
de	304	414	312	428	595	782	5
enfermedades	314	414	356	428	595	782	5
neoplá-	358	414	380	428	595	782	5
sicas,	238	423	255	437	595	782	5
Lima,	258	423	274	437	595	782	5
Perú.	276	423	291	437	595	782	5
Rev	294	423	305	437	595	782	5
Med	308	423	321	437	595	782	5
Exp	323	423	335	437	595	782	5
Salud	337	423	354	437	595	782	5
Publica.	356	423	380	437	595	782	5
2004;21(1):37-43.	238	433	289	447	595	782	5
6.	224	442	229	456	595	782	5
Arévalo	238	442	261	456	595	782	5
H,	264	442	271	456	595	782	5
Cruz	274	442	288	456	595	782	5
R,	291	442	297	456	595	782	5
Palomino	300	442	328	456	595	782	5
F,	331	442	336	456	595	782	5
Fernández	339	442	371	456	595	782	5
F,	374	442	380	456	595	782	5
Guzmán	238	451	262	465	595	782	5
E,	265	451	271	465	595	782	5
Melgar	273	451	293	465	595	782	5
R.	296	451	302	465	595	782	5
Aplicación	305	451	335	465	595	782	5
de	337	451	345	465	595	782	5
un	348	451	355	465	595	782	5
proGra-	357	451	380	465	595	782	5
ma	238	460	247	474	595	782	5
de	250	460	257	474	595	782	5
control	260	460	280	474	595	782	5
de	283	460	291	474	595	782	5
infecciones	293	460	327	474	595	782	5
Intrahospitalarias	330	460	380	474	595	782	5
en	238	470	245	484	595	782	5
establecimientos	248	470	297	484	595	782	5
de	300	470	308	484	595	782	5
salud	311	470	326	484	595	782	5
de	329	470	337	484	595	782	5
la	340	470	345	484	595	782	5
región	347	470	366	484	595	782	5
San	369	470	380	484	595	782	5
Martín,	238	479	261	493	595	782	5
Perú.	264	479	281	493	595	782	5
Rev	284	479	296	493	595	782	5
Med	300	479	313	493	595	782	5
Exp	317	479	329	493	595	782	5
Salud	332	479	350	493	595	782	5
Publica.	354	479	380	493	595	782	5
2003;20(2):84-91.	238	488	289	502	595	782	5
7.	224	497	229	511	595	782	5
Noyce	238	497	257	511	595	782	5
J,	260	497	265	511	595	782	5
Michels	268	497	290	511	595	782	5
H,	293	497	300	511	595	782	5
Keevil	303	497	321	511	595	782	5
C.	323	497	330	511	595	782	5
Potential	333	497	358	511	595	782	5
use	361	497	371	511	595	782	5
of	374	497	380	511	595	782	5
cooper	238	507	259	521	595	782	5
surfaces	261	507	286	521	595	782	5
to	289	507	294	521	595	782	5
reduce	297	507	317	521	595	782	5
survival	320	507	342	521	595	782	5
of	345	507	350	521	595	782	5
epidemic	353	507	380	521	595	782	5
meticilin-resistant	238	516	293	530	595	782	5
Staphylococcus	296	516	346	530	595	782	5
aureus	350	516	371	530	595	782	5
in	375	516	380	530	595	782	5
the	238	525	248	539	595	782	5
healthcare	251	525	285	539	595	782	5
environment.	288	525	330	539	595	782	5
J	333	525	336	539	595	782	5
Hosp	340	525	356	539	595	782	5
Infect.	360	525	380	539	595	782	5
2006;63(3):289-97.	238	535	293	548	595	782	5
8.	224	544	229	558	595	782	5
Methar	238	544	259	558	595	782	5
S,	261	544	267	558	595	782	5
Wiid	270	544	283	558	595	782	5
I,	286	544	289	558	595	782	5
Todorov	292	544	317	558	595	782	5
S.	319	544	325	558	595	782	5
The	328	544	339	558	595	782	5
antimicrobial	342	544	380	558	595	782	5
activity	238	553	260	567	595	782	5
of	263	553	269	567	595	782	5
copper	272	553	294	567	595	782	5
and	297	553	308	567	595	782	5
copper	311	553	333	567	595	782	5
alloys	337	553	354	567	595	782	5
against	357	553	380	567	595	782	5
nosocomial	238	562	274	576	595	782	5
pathogens	278	562	311	576	595	782	5
and	315	562	327	576	595	782	5
Mycobacterium	330	562	380	576	595	782	5
tuberculosis	238	572	273	585	595	782	5
isolated	276	572	299	585	595	782	5
from	301	572	314	585	595	782	5
healthcare	316	572	347	585	595	782	5
facilities	349	572	372	585	595	782	5
in	375	572	380	585	595	782	5
the	238	581	247	595	595	782	5
Western	248	581	272	595	595	782	5
Cape:	273	581	291	595	595	782	5
an	292	581	299	595	595	782	5
in-vitro	301	581	320	595	595	782	5
study.	322	581	339	595	595	782	5
J	341	581	344	595	595	782	5
Hosp	345	581	360	595	595	782	5
Infect.	362	581	380	595	595	782	5
2008;68(1):45-51.	238	590	289	604	595	782	5
9.	224	599	229	613	595	782	5
Prado	238	599	255	613	595	782	5
V,	257	599	263	613	595	782	5
Esparza	265	599	289	613	595	782	5
M,	291	599	298	613	595	782	5
Vidal	300	599	314	613	595	782	5
R,	316	599	322	613	595	782	5
Duran	325	599	342	613	595	782	5
C.	344	599	351	613	595	782	5
Actividad	353	599	380	613	595	782	5
bactericida	238	609	271	622	595	782	5
de	272	609	280	622	595	782	5
superficies	282	609	313	622	595	782	5
de	315	609	322	622	595	782	5
cobre	324	609	341	622	595	782	5
frente	343	609	359	622	595	782	5
a	361	609	365	622	595	782	5
bac-	367	609	380	622	595	782	5
terias	238	618	254	632	595	782	5
asociadas	256	618	286	632	595	782	5
a	288	618	292	632	595	782	5
infecciones	294	618	327	632	595	782	5
nosocomiales,	329	618	370	632	595	782	5
en	373	618	380	632	595	782	5
un	238	627	245	641	595	782	5
modelo	247	627	268	641	595	782	5
in	270	627	275	641	595	782	5
vitro	277	627	289	641	595	782	5
de	290	627	298	641	595	782	5
adherencia	299	627	332	641	595	782	5
y	333	627	337	641	595	782	5
sobrevivencia.	338	627	380	641	595	782	5
Rev	238	636	249	650	595	782	5
Med	252	636	265	650	595	782	5
Chile.	268	636	285	650	595	782	5
2013;141:291-7.	288	636	337	650	595	782	5
doi:	340	636	351	650	595	782	5
10.4067/	354	636	380	650	595	782	5
S0034-98872013000300002.	238	646	321	660	595	782	5
10.	391	65	400	79	595	782	5
Faúndez	405	65	430	79	595	782	5
G,	432	65	439	79	595	782	5
Troncoso	440	65	467	79	595	782	5
M,	468	65	475	79	595	782	5
Navarrete	477	65	505	79	595	782	5
P,	506	65	512	79	595	782	5
Figueroa	513	65	539	79	595	782	5
G.	540	65	547	79	595	782	5
Antimicrobial	405	74	443	88	595	782	5
activity	445	74	465	88	595	782	5
of	468	74	473	88	595	782	5
copper	476	74	496	88	595	782	5
surfaces	499	74	523	88	595	782	5
against	526	74	547	88	595	782	5
suspensions	405	84	442	97	595	782	5
of	445	84	451	97	595	782	5
Salmonella	454	84	486	97	595	782	5
enterica	489	84	513	97	595	782	5
and	517	84	528	97	595	782	5
Cam-	531	84	547	97	595	782	5
pylobacter	405	93	437	106	595	782	5
jejuni.	441	93	458	106	595	782	5
BMC	461	93	476	107	595	782	5
Microbiol.	479	93	508	107	595	782	5
2004;(4):19.	511	93	547	107	595	782	5
doi:	405	102	416	116	595	782	5
10.1186/1471-2180-4-19.	418	102	490	116	595	782	5
11.	391	111	400	125	595	782	5
Grass	405	111	422	125	595	782	5
G,	424	111	431	125	595	782	5
Rensing	433	111	456	125	595	782	5
C,	458	111	464	125	595	782	5
Solioz	466	111	483	125	595	782	5
M.	485	111	492	125	595	782	5
Metallic	494	111	516	125	595	782	5
copper	518	111	538	125	595	782	5
as	540	111	547	125	595	782	5
an	405	121	412	134	595	782	5
antimicrobial	415	121	451	134	595	782	5
surface.	454	121	477	134	595	782	5
Appl	479	121	493	134	595	782	5
Environ	495	121	517	134	595	782	5
Microbiol.	519	121	547	134	595	782	5
2011;77(5):1541-7.	405	130	460	144	595	782	5
doi:	462	130	472	144	595	782	5
10.1128/AEM.02766-10.	474	130	543	144	595	782	5
12.	391	139	400	153	595	782	5
Borkow	405	139	427	153	595	782	5
G,	429	139	436	153	595	782	5
Gabbay	438	139	461	153	595	782	5
J.	464	139	469	153	595	782	5
Copper	471	139	493	153	595	782	5
as	495	139	502	153	595	782	5
a	504	139	508	153	595	782	5
biocidal	510	139	533	153	595	782	5
tool.	535	139	547	153	595	782	5
Curr	405	148	418	162	595	782	5
Med	420	148	432	162	595	782	5
Chem.	434	148	453	162	595	782	5
2005;12(18):2163-75.	455	148	517	162	595	782	5
13.	391	157	400	171	595	782	5
Kozlowski	405	157	434	171	595	782	5
H,	435	157	442	171	595	782	5
Kolkowska	443	157	474	171	595	782	5
P,	475	157	481	171	595	782	5
Watly	482	157	498	171	595	782	5
J,	500	157	505	171	595	782	5
Krywoszynska	506	157	547	171	595	782	5
K,	405	167	411	181	595	782	5
Potocki	413	167	433	181	595	782	5
S.	435	167	440	181	595	782	5
General	441	167	464	181	595	782	5
aspects	465	167	488	181	595	782	5
of	489	167	494	181	595	782	5
metal	495	167	511	181	595	782	5
toxicity.	512	167	534	181	595	782	5
Curr	535	167	547	181	595	782	5
Med	405	176	418	190	595	782	5
Chem.	420	176	439	190	595	782	5
2014;21(33):3721-40.	441	176	502	190	595	782	5
14.	391	185	400	199	595	782	5
Michels	405	185	427	199	595	782	5
H,	430	185	436	199	595	782	5
Noyce	439	185	458	199	595	782	5
J,	460	185	465	199	595	782	5
Keevil	468	185	485	199	595	782	5
C.	488	185	494	199	595	782	5
Effects	497	185	516	199	595	782	5
of	519	185	524	199	595	782	5
tempe-	527	185	547	199	595	782	5
rature	405	194	422	208	595	782	5
and	424	194	435	208	595	782	5
humidity	437	194	462	208	595	782	5
on	464	194	471	208	595	782	5
the	473	194	482	208	595	782	5
efficacy	484	194	507	208	595	782	5
of	509	194	514	208	595	782	5
methicillin-	516	194	547	208	595	782	5
resistant	405	204	432	217	595	782	5
Staphylococcus	435	204	485	217	595	782	5
aureus	488	204	510	217	595	782	5
challenged	513	204	547	217	595	782	5
antimicrobial	405	213	445	227	595	782	5
materials	449	213	477	227	595	782	5
containing	480	213	513	227	595	782	5
silver	516	213	532	227	595	782	5
and	535	213	547	227	595	782	5
copper.	405	222	428	236	595	782	5
Appl1	431	222	449	236	595	782	5
Microbiology.	452	222	492	236	595	782	5
2009;49(2):191-5.	495	222	547	236	595	782	5
doi:	405	231	416	245	595	782	5
10.1111/j.1472-765X.2009.02637.x.	418	231	519	245	595	782	5
15.	391	241	400	254	595	782	5
Casey	405	241	424	254	595	782	5
D,	428	241	434	254	595	782	5
Adams	437	241	458	254	595	782	5
D,	462	241	468	254	595	782	5
Karpanen	471	241	501	254	595	782	5
T,	504	241	510	254	595	782	5
Lambert	513	241	538	254	595	782	5
P,	541	241	547	254	595	782	5
Cookson	405	250	431	264	595	782	5
B,	433	250	439	264	595	782	5
Nightingale	441	250	474	264	595	782	5
P,	476	250	482	264	595	782	5
Miruszenko	484	250	517	264	595	782	5
L,	519	250	524	264	595	782	5
Shillam	526	250	547	264	595	782	5
R,	405	259	411	273	595	782	5
Christian	413	259	439	273	595	782	5
P,	440	259	446	273	595	782	5
Elliot	448	259	461	273	595	782	5
T.	463	259	468	273	595	782	5
Role	470	259	483	273	595	782	5
of	485	259	490	273	595	782	5
copper	492	259	513	273	595	782	5
in	515	259	520	273	595	782	5
reducing	521	259	547	273	595	782	5
hospital	405	268	428	282	595	782	5
environment	429	268	464	282	595	782	5
contamination.	465	268	507	282	595	782	5
J	508	268	512	282	595	782	5
Hosp	513	268	528	282	595	782	5
Infect.	529	268	547	282	595	782	5
2010;74:72-7.	405	277	445	291	595	782	5
doi:	447	277	457	291	595	782	5
10.1016/j.jhin.2009.08.018.	459	277	537	291	595	782	5
16.	391	287	400	301	595	782	5
Molteni	405	287	426	301	595	782	5
C,	428	287	435	301	595	782	5
Abicht	437	287	456	301	595	782	5
H,	458	287	465	301	595	782	5
Solioz	467	287	484	301	595	782	5
M.	486	287	494	301	595	782	5
Killing	496	287	513	301	595	782	5
of	516	287	521	301	595	782	5
bacteria	523	287	547	301	595	782	5
by	405	296	413	310	595	782	5
cooper	415	296	436	310	595	782	5
surfaces	439	296	464	310	595	782	5
involves	467	296	491	310	595	782	5
dissolved	493	296	521	310	595	782	5
copper.	524	296	547	310	595	782	5
Appl	405	305	419	319	595	782	5
Environ	420	305	441	319	595	782	5
Microbiol.	442	305	470	319	595	782	5
2010;76(12):4099-101.	471	305	535	319	595	782	5
doi:	537	305	547	319	595	782	5
10.1128/AEM.00424-10.	405	314	475	328	595	782	5
17.	391	324	400	337	595	782	5
Hota	405	324	421	337	595	782	5
B.	425	324	431	337	595	782	5
Contamination,	435	324	486	337	595	782	5
disinfection,	490	324	531	337	595	782	5
and	535	324	547	337	595	782	5
cross-colonization:	405	333	461	347	595	782	5
are	464	333	473	347	595	782	5
hospital	476	333	499	347	595	782	5
surfaces	502	333	527	347	595	782	5
reser-	530	333	547	347	595	782	5
voirs	405	342	419	356	595	782	5
for	422	342	430	356	595	782	5
nosocomial	433	342	467	356	595	782	5
infection?	470	342	499	356	595	782	5
Clin	502	342	513	356	595	782	5
Infect	516	342	533	356	595	782	5
Dis.	536	342	547	356	595	782	5
2004;39(8):1182-9.	405	351	460	365	595	782	5
18.	391	361	400	374	595	782	5
Santo	405	361	422	374	595	782	5
E,	423	361	429	374	595	782	5
Lam	431	361	443	374	595	782	5
E,	445	361	451	374	595	782	5
Elowsky	452	361	476	374	595	782	5
C,	477	361	484	374	595	782	5
Quaranta	485	361	512	374	595	782	5
D,	514	361	520	374	595	782	5
Domaille	522	361	547	374	595	782	5
D,	405	370	412	384	595	782	5
Chang	415	370	435	384	595	782	5
C,	438	370	444	384	595	782	5
Grass	447	370	465	384	595	782	5
G.	468	370	475	384	595	782	5
Bacterial	478	370	504	384	595	782	5
killing	507	370	524	384	595	782	5
by	527	370	535	384	595	782	5
dry	537	370	547	384	595	782	5
metallic	405	379	427	393	595	782	5
copper	429	379	450	393	595	782	5
surfaces.	452	379	478	393	595	782	5
Appl	480	379	494	393	595	782	5
Environ	496	379	517	393	595	782	5
Microbiol.	519	379	547	393	595	782	5
2011;77(3):794-802.	405	388	463	402	595	782	5
doi:	465	388	476	402	595	782	5
10.1128/AEM.01599-10.	478	388	547	402	595	782	5
19.	391	397	400	411	595	782	5
Oie	405	397	416	411	595	782	5
S,	419	397	425	411	595	782	5
Hosokawa	428	397	459	411	595	782	5
I,	462	397	466	411	595	782	5
Kamiya	469	397	491	411	595	782	5
A.	494	397	500	411	595	782	5
Contamination	503	397	547	411	595	782	5
of	405	407	411	421	595	782	5
room	414	407	429	421	595	782	5
door	432	407	446	421	595	782	5
handles	449	407	473	421	595	782	5
by	476	407	483	421	595	782	5
methicillin-sensitive/	486	407	547	421	595	782	5
methicillin-resistant	405	416	463	430	595	782	5
Staphylococcus	466	416	515	429	595	782	5
aureus.	518	416	541	429	595	782	5
J	544	416	547	430	595	782	5
Hosp	405	425	421	439	595	782	5
Infection.	422	425	449	439	595	782	5
2002;51(2):140-3.	451	425	502	439	595	782	5
Artículo	391	481	414	496	595	782	5
recibido	416	481	441	496	595	782	5
el	443	481	448	496	595	782	5
25	450	481	457	496	595	782	5
de	459	481	467	496	595	782	5
mayo	469	481	485	496	595	782	5
de	487	481	495	496	595	782	5
2014	497	481	511	496	595	782	5
y	513	481	516	496	595	782	5
aceptado	519	481	547	496	595	782	5
para	391	491	405	506	595	782	5
publicación	407	491	442	506	595	782	5
el	444	491	450	506	595	782	5
11	452	491	459	506	595	782	5
de	462	491	469	506	595	782	5
octubre	472	491	495	506	595	782	5
de	497	491	505	506	595	782	5
2014.	507	491	523	506	595	782	5
Fuentes	391	512	415	527	595	782	5
de	417	512	425	527	595	782	5
financiamiento:	428	512	473	527	595	782	5
Cofinanciado	475	512	515	527	595	782	5
por	518	512	527	527	595	782	5
fondo	530	512	547	527	595	782	5
Ideas	391	522	408	537	595	782	5
Innovativas	410	522	444	537	595	782	5
UA	446	522	455	537	595	782	5
y	458	522	461	537	595	782	5
por	463	522	473	537	595	782	5
los	476	522	484	537	595	782	5
autores.	487	522	511	537	595	782	5
Conflictos	391	543	421	558	595	782	5
de	423	543	431	558	595	782	5
interés:	434	543	456	558	595	782	5
Los	458	543	469	558	595	782	5
autores	471	543	494	558	595	782	5
señalan	496	543	519	558	595	782	5
no	522	543	529	558	595	782	5
tener	532	543	547	558	595	782	5
conflictos	391	553	420	568	595	782	5
de	422	553	430	568	595	782	5
interés.	432	553	454	568	595	782	5
Correspondencia:	391	573	445	588	595	782	5
Dr.	391	584	400	599	595	782	5
Mario	402	584	419	599	595	782	5
Esparza	421	584	446	599	595	782	5
Dirección:	391	594	423	609	595	782	5
Laboratorio	427	594	463	609	595	782	5
de	467	594	475	609	595	782	5
Biominería,	479	594	515	609	595	782	5
Dpto.	518	594	535	609	595	782	5
de	539	594	547	609	595	782	5
Biotecnología,	391	604	437	619	595	782	5
Facultad	441	604	468	619	595	782	5
de	472	604	480	619	595	782	5
Ciencias	484	604	511	619	595	782	5
del	515	604	524	619	595	782	5
Mar	528	604	540	619	595	782	5
y	544	604	547	619	595	782	5
Recursos	391	614	419	629	595	782	5
Biológicos,	423	614	456	629	595	782	5
Universidad	459	614	495	629	595	782	5
de	498	614	506	629	595	782	5
Antofagasta,	509	614	547	629	595	782	5
Av.	391	624	401	639	595	782	5
Angamos	403	624	431	639	595	782	5
601,	434	624	446	639	595	782	5
Antofagasta,	449	624	486	639	595	782	5
Chile	489	624	504	639	595	782	5
Teléfono:	391	635	419	650	595	782	5
056-055-2637445	421	635	473	650	595	782	5
/	475	635	477	650	595	782	5
056-9-85237572	479	635	527	650	595	782	5
Correo	391	645	411	660	595	782	5
electrónico:	414	645	449	660	595	782	5
mrodrigount@yahoo.com	451	645	526	660	595	782	5
13	575	751	582	762	595	782	5
