©	383	47	390	57	581	836	1
2013	392	47	408	57	581	836	1
Sociedad	410	47	438	57	581	836	1
de	440	47	447	57	581	836	1
Gastroenterología	449	47	503	57	581	836	1
del	505	47	514	57	581	836	1
Perú	516	47	530	57	581	836	1
Frequency	57	142	114	158	581	836	1
and	117	142	138	158	581	836	1
mortality	141	142	190	158	581	836	1
by	193	142	206	158	581	836	1
rebleeding	210	142	268	158	581	836	1
in	271	142	281	158	581	836	1
cirrhotic	285	142	330	158	581	836	1
patients	334	142	376	158	581	836	1
treated	380	142	418	158	581	836	1
for	422	142	437	158	581	836	1
bleeding	440	142	487	158	581	836	1
esophagic	57	158	111	174	581	836	1
varices	114	158	151	174	581	836	1
in	155	158	165	174	581	836	1
two	169	158	189	174	581	836	1
hospitals	193	158	240	174	581	836	1
in	243	158	254	174	581	836	1
Lima	257	158	284	174	581	836	1
Peru	287	158	312	174	581	836	1
during	315	158	350	174	581	836	1
years	354	158	382	174	581	836	1
2009	385	158	414	174	581	836	1
to	417	158	428	174	581	836	1
2011	432	158	460	174	581	836	1
Catherina	57	189	102	202	581	836	1
Pichilingue	106	189	156	202	581	836	1
Reto	160	189	181	202	581	836	1
1a	186	189	190	197	581	836	1
,	190	189	193	202	581	836	1
Fiorella	197	189	231	202	581	836	1
Sabrinna	235	189	276	202	581	836	1
Queirolo	280	189	323	202	581	836	1
Rodriguez	327	189	373	202	581	836	1
1a	378	189	382	197	581	836	1
,	382	189	385	202	581	836	1
José	389	189	408	202	581	836	1
Jonathan	412	189	454	202	581	836	1
Ruiz	458	189	478	202	581	836	1
Llenque	482	189	519	202	581	836	1
1a	523	189	527	197	581	836	1
,	527	189	530	202	581	836	1
Mario	57	202	85	215	581	836	1
Valdivia	88	202	126	215	581	836	1
Roldán	130	202	163	215	581	836	1
1,2b	166	203	176	210	581	836	1
,	176	202	179	215	581	836	1
Eduar	183	202	210	215	581	836	1
Bravo	213	202	239	215	581	836	1
Paredes	243	202	277	215	581	836	1
3b	281	203	288	210	581	836	1
,	288	202	291	215	581	836	1
Patricia	294	202	328	215	581	836	1
Guzmán	332	202	370	215	581	836	1
Rojas	374	202	398	215	581	836	1
1a	402	203	406	210	581	836	1
,	406	202	409	215	581	836	1
Roxana	412	202	447	215	581	836	1
Gallegos	450	202	489	215	581	836	1
López	493	202	519	215	581	836	1
1a	523	203	527	210	581	836	1
,	527	202	530	215	581	836	1
Manuel	57	215	91	228	581	836	1
Alejandro	95	215	142	228	581	836	1
Corzo	146	215	173	228	581	836	1
Maldonado	177	215	230	228	581	836	1
1a	233	216	238	224	581	836	1
Facultad	60	234	82	243	581	836	1
de	84	234	91	243	581	836	1
Medicina	93	234	116	243	581	836	1
Alberto	118	234	138	243	581	836	1
Hurtado,	139	234	163	243	581	836	1
Universidad	165	234	196	243	581	836	1
Peruana	198	234	221	243	581	836	1
Cayetano	223	234	247	243	581	836	1
Heredia.	249	234	271	243	581	836	1
Lima,	273	234	287	243	581	836	1
Perú.	289	234	303	243	581	836	1
Hospital	60	243	81	252	581	836	1
Nacional	83	243	106	252	581	836	1
Arzobispo	108	243	135	252	581	836	1
Loayza.	136	243	157	252	581	836	1
Lima,	159	243	173	252	581	836	1
Perú.	175	243	189	252	581	836	1
3	57	253	59	259	581	836	1
Hospital	60	253	81	262	581	836	1
Nacional	83	253	106	262	581	836	1
Cayetano	108	253	132	262	581	836	1
Heredia.	134	253	157	262	581	836	1
Lima,	158	253	173	262	581	836	1
Perú.	175	253	189	262	581	836	1
a	57	263	59	268	581	836	1
Egresado,	60	262	87	272	581	836	1
b	89	262	92	272	581	836	1
Médico	94	262	113	272	581	836	1
gastroenterólogo	115	262	161	272	581	836	1
Recibido:	57	272	81	281	581	836	1
01/03/2013;	83	272	118	281	581	836	1
Aprobado:	120	272	148	281	581	836	1
04/08/2013	150	272	184	281	581	836	1
1	57	234	59	239	581	836	1
2	57	244	59	249	581	836	1
ARTÍCULO	542	213	563	288	581	836	1
ORIGINAL	542	135	563	205	581	836	1
Frecuencia	57	77	123	94	581	836	1
y	126	77	133	94	581	836	1
mortalidad	137	77	205	94	581	836	1
de	209	77	224	94	581	836	1
resangrado	228	77	297	94	581	836	1
en	301	77	316	94	581	836	1
pacientes	320	77	378	94	581	836	1
cirróticos	382	77	440	94	581	836	1
tratados	443	77	494	94	581	836	1
por	498	77	519	94	581	836	1
hemorragia	57	93	128	111	581	836	1
de	131	93	147	111	581	836	1
várices	150	93	193	111	581	836	1
esofágicas	197	93	260	111	581	836	1
en	264	93	279	111	581	836	1
dos	283	93	305	111	581	836	1
hospitales	309	93	372	111	581	836	1
de	375	93	391	111	581	836	1
Lima-Perú	394	93	457	111	581	836	1
durante	461	93	509	111	581	836	1
los	57	110	74	127	581	836	1
años	78	110	107	127	581	836	1
2009-2011	111	110	177	127	581	836	1
RESUMEN	57	300	102	313	581	836	1
Palabras	57	454	89	465	581	836	1
clave:	91	454	114	465	581	836	1
Mortalidad;	116	454	159	465	581	836	1
Cirrosis;	161	454	190	465	581	836	1
Hemorragia;	192	454	238	465	581	836	1
Varices	240	454	265	465	581	836	1
esofágicas	268	454	304	465	581	836	1
(fuente:	306	454	334	465	581	836	1
DeCS	336	454	356	465	581	836	1
BIREME).	359	454	391	465	581	836	1
ABSTRACT	57	483	106	495	581	836	1
Key	57	616	70	627	581	836	1
words:	73	616	99	627	581	836	1
Mortality;	102	616	137	627	581	836	1
Cirrhosis;	139	616	173	627	581	836	1
Hemorrhage;	175	616	223	627	581	836	1
Esophageal	226	616	266	627	581	836	1
varices	268	616	293	627	581	836	1
(source:	295	616	324	627	581	836	1
MeSH	326	616	349	627	581	836	1
NLM).	351	616	374	627	581	836	1
INTRODUCCIÓN	57	652	141	666	581	836	1
La	68	671	78	683	581	836	1
hipertensión	83	671	135	683	581	836	1
portal	141	671	165	683	581	836	1
(HP)	170	671	189	683	581	836	1
es	194	671	203	683	581	836	1
responsable	208	671	258	683	581	836	1
de	263	671	273	683	581	836	1
la	279	671	286	683	581	836	1
mayoría	57	683	90	695	581	836	1
de	97	683	108	695	581	836	1
las	115	683	125	695	581	836	1
complicaciones	132	683	197	695	581	836	1
que	204	683	220	695	581	836	1
presentan	227	683	268	695	581	836	1
los	274	683	286	695	581	836	1
pacientes	57	695	96	707	581	836	1
con	100	695	115	707	581	836	1
cirrosis	119	695	148	707	581	836	1
hepática.	151	695	190	707	581	836	1
La	193	695	203	707	581	836	1
presión	207	695	238	707	581	836	1
portal	241	695	266	707	581	836	1
(PP)	269	695	286	707	581	836	1
normal	57	707	86	719	581	836	1
es	89	707	98	719	581	836	1
de	101	707	111	719	581	836	1
menos	114	707	142	719	581	836	1
de	145	707	155	719	581	836	1
5mmHg.	158	707	196	719	581	836	1
De	198	707	211	719	581	836	1
6	214	707	219	719	581	836	1
a	222	707	227	719	581	836	1
10	230	707	241	719	581	836	1
mmHg	244	707	272	719	581	836	1
de	275	707	286	719	581	836	1
PP	57	719	68	731	581	836	1
se	72	719	81	731	581	836	1
denomina	85	719	128	731	581	836	1
hipertensión	132	719	184	731	581	836	1
portal	188	719	213	731	581	836	1
clínicamente	217	719	271	731	581	836	1
no	275	719	286	731	581	836	1
significativa.	57	731	107	743	581	836	1
Cuando	112	731	145	743	581	836	1
el	149	731	157	743	581	836	1
nivel	161	731	181	743	581	836	1
está	185	731	202	743	581	836	1
por	206	731	220	743	581	836	1
encima	225	731	256	743	581	836	1
de	260	731	271	743	581	836	1
10	275	731	286	743	581	836	1
mmHg	300	654	329	667	581	836	1
se	332	654	341	667	581	836	1
presenta	343	654	379	667	581	836	1
ascitis	381	654	406	667	581	836	1
y	409	654	413	667	581	836	1
se	416	654	424	667	581	836	1
empieza	427	654	463	667	581	836	1
a	466	654	470	667	581	836	1
desarrollar	473	654	517	667	581	836	1
las	519	654	530	667	581	836	1
várices	300	666	329	679	581	836	1
esofágicas	332	666	374	679	581	836	1
(VE).	377	666	396	679	581	836	1
Un	400	666	413	679	581	836	1
valor	416	666	436	679	581	836	1
de	439	666	450	679	581	836	1
más	453	666	470	679	581	836	1
de	473	666	484	679	581	836	1
12	487	666	498	679	581	836	1
mmHg	501	666	530	679	581	836	1
se	300	678	309	691	581	836	1
relaciona	312	678	350	691	581	836	1
con	353	678	368	691	581	836	1
hemorragia	371	678	419	691	581	836	1
variceal	421	678	453	691	581	836	1
(1)	456	679	463	686	581	836	1
.	463	678	465	691	581	836	1
El	312	695	319	708	581	836	1
curso	322	695	345	708	581	836	1
de	348	695	358	708	581	836	1
la	361	695	368	708	581	836	1
HP	371	695	385	708	581	836	1
se	388	695	396	708	581	836	1
acompaña	399	695	443	708	581	836	1
con	446	695	462	708	581	836	1
el	465	695	472	708	581	836	1
desarrollo	475	695	516	708	581	836	1
de	519	695	530	708	581	836	1
venas	300	707	324	720	581	836	1
colaterales	326	707	371	720	581	836	1
porto	373	707	396	720	581	836	1
sistémicas,	398	707	442	720	581	836	1
en	445	707	455	720	581	836	1
un	458	707	469	720	581	836	1
intento	471	707	501	720	581	836	1
frustro	503	707	530	720	581	836	1
de	300	719	311	732	581	836	1
reducir	315	719	344	732	581	836	1
la	348	719	355	732	581	836	1
PP.	359	719	370	732	581	836	1
Algunas	374	719	406	732	581	836	1
de	410	719	420	732	581	836	1
estas	424	719	444	732	581	836	1
colaterales	447	719	491	732	581	836	1
llevan	495	719	519	732	581	836	1
al	523	719	530	732	581	836	1
desarrollo	300	731	342	744	581	836	1
de	344	731	355	744	581	836	1
las	358	731	369	744	581	836	1
várices	371	731	400	744	581	836	1
esofágicas	402	731	444	744	581	836	1
(VE)	447	731	464	744	581	836	1
y	466	731	471	744	581	836	1
gástricas	474	731	508	744	581	836	1
(VG)	511	731	530	744	581	836	1
Citar	57	754	69	763	581	836	1
como:	71	754	87	763	581	836	1
Pichilingue	89	754	118	763	581	836	1
Reto	120	754	132	763	581	836	1
C,	135	754	140	763	581	836	1
Queirolo	142	754	164	763	581	836	1
Rodriguez	166	754	193	763	581	836	1
FS,	196	754	204	763	581	836	1
Ruiz	206	754	217	763	581	836	1
Llenque	219	754	241	763	581	836	1
JJ,	243	754	248	763	581	836	1
Valdivia	250	754	270	763	581	836	1
Roldán	272	754	291	763	581	836	1
M,	293	754	299	763	581	836	1
Bravo	301	754	317	763	581	836	1
Paredes	320	754	342	763	581	836	1
E,	344	754	349	763	581	836	1
Guzmán	351	754	373	763	581	836	1
Rojas	375	754	389	763	581	836	1
P,	392	754	396	763	581	836	1
et	398	754	403	763	581	836	1
al.	405	754	411	763	581	836	1
Frecuencia	414	754	442	763	581	836	1
y	445	754	448	763	581	836	1
mortalidad	450	754	479	763	581	836	1
de	481	754	488	763	581	836	1
resangrado	490	754	521	763	581	836	1
en	523	754	530	763	581	836	1
pacientes	57	764	82	773	581	836	1
cirróticos	84	764	109	773	581	836	1
tratados	111	764	133	773	581	836	1
por	135	764	144	773	581	836	1
hemorragia	146	764	177	773	581	836	1
de	179	764	186	773	581	836	1
várices	187	764	206	773	581	836	1
esofágicas	208	764	236	773	581	836	1
en	238	764	245	773	581	836	1
dos	246	764	256	773	581	836	1
hospitales	258	764	285	773	581	836	1
de	287	764	294	773	581	836	1
Lima-Perú	295	764	323	773	581	836	1
durante	324	764	345	773	581	836	1
los	347	764	355	773	581	836	1
años	357	764	370	773	581	836	1
2009-2011.	371	764	405	773	581	836	1
Rev	406	764	416	773	581	836	1
Gatroenterol	418	764	451	773	581	836	1
Peru.	453	764	468	773	581	836	1
2013;33(3):231-5.	469	764	522	773	581	836	1
Rev	411	792	421	801	581	836	1
Gatroenterol	423	792	456	801	581	836	1
Peru.	458	792	472	801	581	836	1
2013;33(3):231-5	474	792	525	801	581	836	1
231	537	791	549	801	581	836	1
Frecuencia	51	47	84	57	581	836	2
y	86	47	89	57	581	836	2
mortalidad	91	47	123	57	581	836	2
de	126	47	133	57	581	836	2
resangrado	135	47	170	57	581	836	2
en	172	47	180	57	581	836	2
pacientes	182	47	210	57	581	836	2
cirróticos	212	47	240	57	581	836	2
que	51	77	67	90	581	836	2
por	70	77	85	90	581	836	2
su	88	77	97	90	581	836	2
localización	100	77	149	90	581	836	2
superficial	152	77	195	90	581	836	2
tienden	198	77	230	90	581	836	2
a	233	77	238	90	581	836	2
sangrar	241	77	270	90	581	836	2
al	273	77	281	90	581	836	2
incrementarse	51	90	110	102	581	836	2
la	113	90	120	102	581	836	2
presión	123	90	154	102	581	836	2
y	157	90	161	102	581	836	2
aumentar	164	90	204	102	581	836	2
de	207	90	217	102	581	836	2
tamaño.	220	90	255	102	581	836	2
Las	62	107	76	120	581	836	2
várices	78	107	107	120	581	836	2
gastroesofágicas	110	107	176	120	581	836	2
(VGE)	179	107	203	120	581	836	2
son	206	107	220	120	581	836	2
las	223	107	234	120	581	836	2
colaterales	236	107	281	120	581	836	2
más	51	120	68	132	581	836	2
importantes	77	120	127	132	581	836	2
y	136	120	141	132	581	836	2
se	150	120	159	132	581	836	2
encuentran	168	120	216	132	581	836	2
presente	225	120	261	132	581	836	2
en	270	120	281	132	581	836	2
aproximadamente	51	132	128	144	581	836	2
50%	132	132	151	144	581	836	2
de	155	132	165	144	581	836	2
los	170	132	181	144	581	836	2
pacientes	185	132	225	144	581	836	2
cirróticos	229	132	267	144	581	836	2
(2)	271	132	278	140	581	836	2
.	278	132	281	144	581	836	2
Se	51	144	61	156	581	836	2
estima	65	144	92	156	581	836	2
que	97	144	113	156	581	836	2
la	117	144	124	156	581	836	2
prevalencia	128	144	176	156	581	836	2
de	181	144	191	156	581	836	2
VE	196	144	207	156	581	836	2
al	211	144	218	156	581	836	2
momento	223	144	263	156	581	836	2
del	268	144	281	156	581	836	2
diagnóstico	51	156	98	168	581	836	2
de	103	156	114	168	581	836	2
la	118	156	126	168	581	836	2
cirrosis	130	156	159	168	581	836	2
hepática	164	156	199	168	581	836	2
sería	204	156	223	168	581	836	2
de	228	156	239	168	581	836	2
hasta	243	156	265	168	581	836	2
un	270	156	281	168	581	836	2
40%,	51	168	72	181	581	836	2
con	75	168	91	181	581	836	2
una	94	168	109	181	581	836	2
incidencia	112	168	155	181	581	836	2
anual	158	168	181	181	581	836	2
del	184	168	197	181	581	836	2
7%	200	168	213	181	581	836	2
(3)	216	169	222	176	581	836	2
.	222	168	225	181	581	836	2
Su	228	168	238	181	581	836	2
presencia	241	168	281	181	581	836	2
se	51	180	60	193	581	836	2
correlaciona	65	180	117	193	581	836	2
con	122	180	138	193	581	836	2
la	143	180	150	193	581	836	2
severidad	156	180	196	193	581	836	2
de	201	180	212	193	581	836	2
la	217	180	224	193	581	836	2
enfermedad	230	180	281	193	581	836	2
hepática,	51	193	89	205	581	836	2
evidenciándose	95	193	161	205	581	836	2
en	166	193	177	205	581	836	2
40%	183	193	202	205	581	836	2
de	207	193	218	205	581	836	2
los	224	193	235	205	581	836	2
pacientes	241	193	281	205	581	836	2
Child	51	205	73	217	581	836	2
A	76	205	82	217	581	836	2
y	85	205	90	217	581	836	2
en	93	205	103	217	581	836	2
más	106	205	122	217	581	836	2
de	125	205	136	217	581	836	2
85%	139	205	157	217	581	836	2
de	160	205	171	217	581	836	2
los	173	205	185	217	581	836	2
pacientes	187	205	227	217	581	836	2
Child	230	205	252	217	581	836	2
C.	255	205	264	217	581	836	2
Los	62	223	76	235	581	836	2
factores	86	223	118	235	581	836	2
predictores	128	223	175	235	581	836	2
establecidos	185	223	235	235	581	836	2
para	245	223	264	235	581	836	2
el	273	223	281	235	581	836	2
resangrado	51	235	97	247	581	836	2
de	104	235	115	247	581	836	2
VE	122	235	133	247	581	836	2
incluyen:	140	235	179	247	581	836	2
Score	186	235	209	247	581	836	2
de	216	235	227	247	581	836	2
Child-Pugh	234	235	281	247	581	836	2
alto,	51	247	69	259	581	836	2
infecciones	73	247	120	259	581	836	2
bacterianas,	124	247	174	259	581	836	2
un	178	247	189	259	581	836	2
gradiente	192	247	232	259	581	836	2
de	235	247	246	259	581	836	2
presión	250	247	281	259	581	836	2
venosa	51	259	80	271	581	836	2
hepática	84	259	119	271	581	836	2
(GPVH)	123	259	155	271	581	836	2
mayor	159	259	185	271	581	836	2
a	189	259	194	271	581	836	2
20	198	259	209	271	581	836	2
mmHg,	212	259	244	271	581	836	2
medido	248	259	281	271	581	836	2
rápidamente	51	271	104	284	581	836	2
después	111	271	145	284	581	836	2
de	152	271	163	284	581	836	2
la	170	271	177	284	581	836	2
admisión,	184	271	224	284	581	836	2
tamaño	231	271	263	284	581	836	2
de	270	271	281	284	581	836	2
las	51	283	62	296	581	836	2
várices,	68	283	99	296	581	836	2
sangrado	105	283	143	296	581	836	2
activo	149	283	174	296	581	836	2
durante	180	283	213	296	581	836	2
la	219	283	226	296	581	836	2
endoscopía	233	283	281	296	581	836	2
digestiva	51	296	87	308	581	836	2
alta	91	296	106	308	581	836	2
(EDA)	110	296	135	308	581	836	2
y	139	296	143	308	581	836	2
trombosis	148	296	188	308	581	836	2
portal	192	296	217	308	581	836	2
(4)	221	296	227	303	581	836	2
.	227	296	230	308	581	836	2
Además	234	296	268	308	581	836	2
se	272	296	281	308	581	836	2
describen	51	308	92	320	581	836	2
otros	97	308	117	320	581	836	2
factores	122	308	155	320	581	836	2
de	160	308	171	320	581	836	2
riesgo	176	308	200	320	581	836	2
de	205	308	216	320	581	836	2
ruptura	221	308	252	320	581	836	2
como	257	308	281	320	581	836	2
presencia	51	320	91	332	581	836	2
de	95	320	106	332	581	836	2
varices	111	320	139	332	581	836	2
gástricas,	143	320	181	332	581	836	2
el	185	320	193	332	581	836	2
grado	197	320	221	332	581	836	2
de	225	320	236	332	581	836	2
nutrición,	240	320	281	332	581	836	2
alcoholismo	51	332	101	344	581	836	2
crónico,	105	332	139	344	581	836	2
insuficiencia	142	332	194	344	581	836	2
renal	197	332	218	344	581	836	2
y	222	332	226	344	581	836	2
edad	230	332	251	344	581	836	2
mayor	254	332	281	344	581	836	2
de	51	344	62	357	581	836	2
60	65	344	76	357	581	836	2
años	78	344	98	357	581	836	2
(4,5)	100	345	112	352	581	836	2
.	112	344	114	357	581	836	2
Por	117	344	131	357	581	836	2
tanto,	134	344	158	357	581	836	2
si	161	344	167	357	581	836	2
se	170	344	178	357	581	836	2
reduce	181	344	210	357	581	836	2
la	213	344	220	357	581	836	2
PP	223	344	234	357	581	836	2
en	237	344	248	357	581	836	2
más	250	344	267	357	581	836	2
de	270	344	281	357	581	836	2
20%	51	356	70	369	581	836	2
de	72	356	83	369	581	836	2
la	85	356	92	369	581	836	2
basal	95	356	116	369	581	836	2
con	118	356	134	369	581	836	2
el	137	356	144	369	581	836	2
tratamiento	146	356	195	369	581	836	2
instaurado,	197	356	244	369	581	836	2
el	246	356	254	369	581	836	2
riesgo	256	356	281	369	581	836	2
de	51	369	62	381	581	836	2
resangrado	64	369	110	381	581	836	2
decrece	113	369	146	381	581	836	2
significativamente.	149	369	227	381	581	836	2
La	62	386	72	399	581	836	2
hemorragia	74	386	122	399	581	836	2
aguda	124	386	149	399	581	836	2
por	151	386	166	399	581	836	2
rotura	168	386	193	399	581	836	2
de	195	386	206	399	581	836	2
várices	208	386	237	399	581	836	2
esofágicas	239	386	281	399	581	836	2
es	51	399	60	411	581	836	2
una	63	399	78	411	581	836	2
de	81	399	92	411	581	836	2
las	95	399	106	411	581	836	2
complicaciones	109	399	174	411	581	836	2
más	177	399	193	411	581	836	2
graves	196	399	222	411	581	836	2
de	225	399	236	411	581	836	2
la	239	399	246	411	581	836	2
cirrosis.	249	399	281	411	581	836	2
En	51	411	61	423	581	836	2
las	66	411	76	423	581	836	2
últimas	81	411	111	423	581	836	2
décadas,	115	411	152	423	581	836	2
su	156	411	165	423	581	836	2
mortalidad	169	411	215	423	581	836	2
ha	219	411	229	423	581	836	2
disminuido	234	411	281	423	581	836	2
desde	51	423	76	435	581	836	2
un	81	423	92	435	581	836	2
40-50%	98	423	130	435	581	836	2
hace	136	423	156	435	581	836	2
25	161	423	172	435	581	836	2
años	177	423	197	435	581	836	2
a	202	423	207	435	581	836	2
un	212	423	223	435	581	836	2
20%	228	423	247	435	581	836	2
con	252	423	268	435	581	836	2
el	273	423	281	435	581	836	2
mejor	51	435	76	447	581	836	2
tratamiento	82	435	130	447	581	836	2
actual	136	435	161	447	581	836	2
(6)	167	436	173	443	581	836	2
.	173	435	176	447	581	836	2
Esta	182	435	198	447	581	836	2
mejoría	204	435	236	447	581	836	2
refleja	242	435	268	447	581	836	2
la	273	435	281	447	581	836	2
eficacia	51	447	83	460	581	836	2
del	90	447	103	460	581	836	2
tratamiento	111	447	159	460	581	836	2
estándar	167	447	203	460	581	836	2
que	210	447	226	460	581	836	2
consistente	234	447	281	460	581	836	2
en	51	459	62	472	581	836	2
la	66	459	73	472	581	836	2
combinación	77	459	132	472	581	836	2
de	136	459	147	472	581	836	2
fármacos	151	459	189	472	581	836	2
vasoactivos	193	459	240	472	581	836	2
desde	244	459	269	472	581	836	2
el	273	459	281	472	581	836	2
momento	51	472	92	484	581	836	2
del	97	472	110	484	581	836	2
ingreso,	114	472	147	484	581	836	2
terapia	152	472	181	484	581	836	2
endoscópica	185	472	238	484	581	836	2
precoz	243	472	271	484	581	836	2
y	276	472	281	484	581	836	2
antibióticoterapia	51	484	124	496	581	836	2
profiláctica.	126	484	175	496	581	836	2
La	177	484	186	496	581	836	2
mortalidad	188	484	234	496	581	836	2
se	235	484	244	496	581	836	2
produce	246	484	281	496	581	836	2
precisamente	51	496	107	508	581	836	2
en	110	496	120	508	581	836	2
los	123	496	134	508	581	836	2
pacientes	136	496	176	508	581	836	2
en	178	496	189	508	581	836	2
los	191	496	203	508	581	836	2
que	205	496	221	508	581	836	2
la	224	496	231	508	581	836	2
hemorragia	233	496	281	508	581	836	2
es	51	508	60	520	581	836	2
refractaria	63	508	105	520	581	836	2
al	108	508	115	520	581	836	2
tratamiento	118	508	167	520	581	836	2
estándar,	170	508	207	520	581	836	2
bien	210	508	229	520	581	836	2
por	232	508	246	520	581	836	2
falta	249	508	267	520	581	836	2
de	270	508	281	520	581	836	2
control	51	520	81	533	581	836	2
de	84	520	94	533	581	836	2
la	97	520	104	533	581	836	2
hemorragia	107	520	155	533	581	836	2
o	158	520	163	533	581	836	2
por	166	520	181	533	581	836	2
resangrado	184	520	230	533	581	836	2
precoz.	233	520	264	533	581	836	2
Por	267	520	281	533	581	836	2
tanto,	51	532	75	545	581	836	2
se	80	532	89	545	581	836	2
indica	94	532	119	545	581	836	2
tratamiento	124	532	173	545	581	836	2
farmacológico	178	532	237	545	581	836	2
con	242	532	257	545	581	836	2
beta	262	532	281	545	581	836	2
bloqueadores	51	545	108	557	581	836	2
no	114	545	125	557	581	836	2
específicos	131	545	176	557	581	836	2
y	182	545	187	557	581	836	2
terapia	193	545	222	557	581	836	2
endoscópica	228	545	281	557	581	836	2
(endoligadura	51	557	109	569	581	836	2
variceal	113	557	145	569	581	836	2
de	149	557	159	569	581	836	2
preferencia)	163	557	213	569	581	836	2
para	217	557	236	569	581	836	2
reducir	240	557	270	569	581	836	2
la	273	557	281	569	581	836	2
recurrencia	51	569	98	581	581	836	2
de	101	569	112	581	581	836	2
resangrado	115	569	161	581	581	836	2
(7)	163	570	170	577	581	836	2
.	170	569	172	581	581	836	2
Durante	62	587	96	599	581	836	2
las	102	587	112	599	581	836	2
primeras	118	587	153	599	581	836	2
6	159	587	164	599	581	836	2
semanas	170	587	204	599	581	836	2
después	210	587	243	599	581	836	2
de	249	587	259	599	581	836	2
una	265	587	281	599	581	836	2
hemorragia	51	599	97	611	581	836	2
variceal	102	599	133	611	581	836	2
hay	139	599	153	611	581	836	2
un	159	599	170	611	581	836	2
30-40%	176	599	208	611	581	836	2
de	213	599	224	611	581	836	2
probabilidad	229	599	281	611	581	836	2
de	51	611	61	624	581	836	2
hemorragia	65	611	111	624	581	836	2
recurrente	115	611	156	624	581	836	2
y	160	611	165	624	581	836	2
de	169	611	179	624	581	836	2
aquéllos	183	611	216	624	581	836	2
que	220	611	236	624	581	836	2
resangran,	239	611	281	624	581	836	2
mueren	51	623	83	636	581	836	2
del	87	623	99	636	581	836	2
20-35%	103	623	135	636	581	836	2
(8)	139	624	145	631	581	836	2
.	145	623	148	636	581	836	2
Después	152	623	186	636	581	836	2
de	190	623	200	636	581	836	2
un	204	623	215	636	581	836	2
episodio	219	623	253	636	581	836	2
inicial	257	623	281	636	581	836	2
agudo	51	635	76	648	581	836	2
de	80	635	90	648	581	836	2
sangrado,	94	635	132	648	581	836	2
los	136	635	147	648	581	836	2
pacientes	150	635	188	648	581	836	2
con	192	635	207	648	581	836	2
cirrosis	210	635	238	648	581	836	2
tienen	241	635	266	648	581	836	2
un	270	635	281	648	581	836	2
70%	51	648	69	660	581	836	2
de	72	648	83	660	581	836	2
riesgo	86	648	110	660	581	836	2
de	113	648	123	660	581	836	2
resangrado	126	648	170	660	581	836	2
con	174	648	189	660	581	836	2
una	192	648	207	660	581	836	2
mayor	210	648	236	660	581	836	2
incidencia	239	648	281	660	581	836	2
en	51	660	61	672	581	836	2
los	65	660	76	672	581	836	2
5	80	660	86	672	581	836	2
primeros	89	660	125	672	581	836	2
días	129	660	145	672	581	836	2
(40%	149	660	169	672	581	836	2
de	173	660	184	672	581	836	2
todos	188	660	210	672	581	836	2
los	214	660	225	672	581	836	2
episodios	229	660	266	672	581	836	2
de	270	660	281	672	581	836	2
resangrado),	51	672	100	684	581	836	2
persiste	103	672	133	684	581	836	2
alto	136	672	151	684	581	836	2
durante	153	672	185	684	581	836	2
las	187	672	198	684	581	836	2
2	200	672	206	684	581	836	2
primeras	209	672	244	684	581	836	2
semanas	246	672	281	684	581	836	2
y	51	684	56	697	581	836	2
luego	60	684	82	697	581	836	2
disminuye	86	684	128	697	581	836	2
progresivamente	132	684	199	697	581	836	2
en	203	684	213	697	581	836	2
las	218	684	228	697	581	836	2
siguientes	232	684	271	697	581	836	2
4	275	684	281	697	581	836	2
semanas	51	696	85	709	581	836	2
(9)	87	697	93	704	581	836	2
.	93	696	96	709	581	836	2
Después	97	696	132	709	581	836	2
de	133	696	144	709	581	836	2
6	145	696	151	709	581	836	2
semanas,	152	696	189	709	581	836	2
el	191	696	198	709	581	836	2
riesgo	200	696	223	709	581	836	2
de	225	696	235	709	581	836	2
resangrado	237	696	281	709	581	836	2
posterior	51	708	86	721	581	836	2
se	93	708	101	721	581	836	2
vuelve	108	708	134	721	581	836	2
virtualmente	140	708	191	721	581	836	2
igual	197	708	216	721	581	836	2
al	223	708	229	721	581	836	2
anterior	236	708	267	721	581	836	2
al	274	708	281	721	581	836	2
sangrado	51	721	87	733	581	836	2
y	92	721	97	733	581	836	2
estos	102	721	122	733	581	836	2
pacientes	127	721	165	733	581	836	2
tienen	170	721	196	733	581	836	2
una	201	721	216	733	581	836	2
mortalidad	221	721	265	733	581	836	2
de	270	721	281	733	581	836	2
60-70%	51	733	83	745	581	836	2
en	87	733	97	745	581	836	2
dos	101	733	115	745	581	836	2
años	119	733	138	745	581	836	2
(4,8,10)	142	734	161	741	581	836	2
sin	165	733	176	745	581	836	2
tratamiento	180	733	226	745	581	836	2
alguno.	230	733	260	745	581	836	2
Con	264	733	281	745	581	836	2
terapia	51	745	79	757	581	836	2
farmacológica	83	745	139	757	581	836	2
y	144	745	148	757	581	836	2
endoscópica,	153	745	206	757	581	836	2
se	211	745	219	757	581	836	2
reducen	224	745	257	757	581	836	2
estas	262	745	281	757	581	836	2
recurrencias	51	757	100	770	581	836	2
de	102	757	113	770	581	836	2
sangrado	115	757	151	770	581	836	2
a	153	757	158	770	581	836	2
la	161	757	168	770	581	836	2
mitad,	170	757	196	770	581	836	2
aproximadamente.	198	757	274	770	581	836	2
232	28	791	40	801	581	836	2
Rev	51	792	61	801	581	836	2
Gatroenterol	63	792	96	801	581	836	2
Peru.	98	792	112	801	581	836	2
2013;33(3):231-5	114	792	165	801	581	836	2
Pichilingue	454	47	486	57	581	836	2
Reto	488	47	502	57	581	836	2
C,	504	47	509	57	581	836	2
et	511	47	517	57	581	836	2
al	519	47	524	57	581	836	2
El	306	77	313	90	581	836	2
tratamiento	316	77	364	90	581	836	2
para	366	77	385	90	581	836	2
evitar	387	77	410	90	581	836	2
el	413	77	420	90	581	836	2
resangrado	423	77	468	90	581	836	2
se	471	77	479	90	581	836	2
denomina	482	77	524	90	581	836	2
profilaxis	295	89	332	102	581	836	2
secundaria.	334	89	382	102	581	836	2
El	384	89	391	102	581	836	2
resultado	393	89	432	102	581	836	2
de	434	89	444	102	581	836	2
este	446	89	463	102	581	836	2
tratamiento	465	89	513	102	581	836	2
va	515	89	524	102	581	836	2
a	295	101	300	114	581	836	2
depender	302	101	343	114	581	836	2
de	346	101	357	114	581	836	2
la	360	101	367	114	581	836	2
adherencia	370	101	416	114	581	836	2
a	419	101	424	114	581	836	2
la	427	101	434	114	581	836	2
medicación	437	101	486	114	581	836	2
indicada	489	101	524	114	581	836	2
y	295	114	299	126	581	836	2
al	303	114	310	126	581	836	2
número	314	114	347	126	581	836	2
de	351	114	361	126	581	836	2
sesiones	365	114	399	126	581	836	2
de	403	114	413	126	581	836	2
terapia	417	114	446	126	581	836	2
endoscópica	450	114	502	126	581	836	2
para	506	114	524	126	581	836	2
asegurar	295	126	330	138	581	836	2
la	335	126	343	138	581	836	2
eliminación	348	126	397	138	581	836	2
total	403	126	421	138	581	836	2
de	427	126	438	138	581	836	2
las	443	126	454	138	581	836	2
várices	460	126	488	138	581	836	2
que	494	126	510	138	581	836	2
se	516	126	524	138	581	836	2
pueden	295	138	327	150	581	836	2
volver	331	138	356	150	581	836	2
a	360	138	365	150	581	836	2
formar	368	138	396	150	581	836	2
en	400	138	410	150	581	836	2
la	414	138	421	150	581	836	2
evolución	425	138	466	150	581	836	2
(11-14)	469	138	487	146	581	836	2
.	487	138	490	150	581	836	2
En	494	138	504	150	581	836	2
este	508	138	524	150	581	836	2
aspecto,	295	150	330	162	581	836	2
diversos	336	150	369	162	581	836	2
estudios	375	150	409	162	581	836	2
realizados	415	150	457	162	581	836	2
mundialmente	463	150	524	162	581	836	2
muestran	295	162	334	174	581	836	2
una	341	162	357	174	581	836	2
ventaja	364	162	394	174	581	836	2
para	401	162	420	174	581	836	2
la	427	162	434	174	581	836	2
terapia	441	162	470	174	581	836	2
combinada	477	162	524	174	581	836	2
de	295	174	305	186	581	836	2
tratamiento	311	174	360	186	581	836	2
endoscópico	366	174	419	186	581	836	2
con	425	174	441	186	581	836	2
endoligadura	447	174	502	186	581	836	2
más	508	174	524	186	581	836	2
farmacoterapia	295	186	358	198	581	836	2
con	360	186	376	198	581	836	2
betabloqueadores	379	186	454	198	581	836	2
(15-22)	457	187	475	194	581	836	2
.	475	186	478	198	581	836	2
El	306	204	313	216	581	836	2
estudio	318	204	348	216	581	836	2
es	353	204	361	216	581	836	2
relevante	367	204	404	216	581	836	2
porque	409	204	438	216	581	836	2
permite	443	204	475	216	581	836	2
determinar	480	204	524	216	581	836	2
la	295	216	302	228	581	836	2
frecuencia	306	216	348	228	581	836	2
de	352	216	362	228	581	836	2
resangrado	367	216	411	228	581	836	2
por	415	216	429	228	581	836	2
VE,	433	216	446	228	581	836	2
el	451	216	458	228	581	836	2
pronóstico	462	216	504	228	581	836	2
y	509	216	513	228	581	836	2
la	518	216	524	228	581	836	2
mortalidad	295	228	339	240	581	836	2
local	340	228	359	240	581	836	2
comparando	360	228	412	240	581	836	2
los	413	228	424	240	581	836	2
hallazgos	426	228	462	240	581	836	2
con	464	228	479	240	581	836	2
la	480	228	487	240	581	836	2
literatura	489	228	524	240	581	836	2
internacional.	295	240	350	252	581	836	2
Además	353	240	386	252	581	836	2
identifica	390	240	426	252	581	836	2
los	430	240	441	252	581	836	2
factores	445	240	476	252	581	836	2
predictores	480	240	524	252	581	836	2
de	295	252	305	264	581	836	2
recurrencia	309	252	354	264	581	836	2
en	358	252	368	264	581	836	2
los	372	252	383	264	581	836	2
pacientes	386	252	424	264	581	836	2
con	428	252	443	264	581	836	2
alto	447	252	462	264	581	836	2
riesgo	465	252	489	264	581	836	2
para	492	252	510	264	581	836	2
un	514	252	524	264	581	836	2
seguimiento	295	264	344	277	581	836	2
cercano	346	264	378	277	581	836	2
y	380	264	385	277	581	836	2
un	387	264	398	277	581	836	2
manejo	401	264	431	277	581	836	2
riguroso	433	264	466	277	581	836	2
en	468	264	478	277	581	836	2
éstos.	481	264	503	277	581	836	2
Este	306	282	323	294	581	836	2
trabajo	327	282	356	294	581	836	2
tuvo	360	282	378	294	581	836	2
como	382	282	406	294	581	836	2
objetivo	410	282	444	294	581	836	2
principal	448	282	485	294	581	836	2
describir	489	282	524	294	581	836	2
la	295	294	302	306	581	836	2
frecuencia	307	294	351	306	581	836	2
de	355	294	366	306	581	836	2
resangrado	371	294	417	306	581	836	2
por	422	294	436	306	581	836	2
VE	441	294	452	306	581	836	2
y	457	294	462	306	581	836	2
la	467	294	474	306	581	836	2
mortalidad	479	294	524	306	581	836	2
por	295	306	309	318	581	836	2
el	314	306	321	318	581	836	2
mismo	326	306	354	318	581	836	2
luego	359	306	382	318	581	836	2
de	386	306	397	318	581	836	2
instaurado	402	306	446	318	581	836	2
el	450	306	458	318	581	836	2
tratamiento.	462	306	513	318	581	836	2
A	518	306	524	318	581	836	2
su	295	318	304	331	581	836	2
vez,	309	318	325	331	581	836	2
describe	330	318	365	331	581	836	2
la	370	318	377	331	581	836	2
asociación	382	318	426	331	581	836	2
entre	430	318	452	331	581	836	2
el	457	318	464	331	581	836	2
resangrado	469	318	515	331	581	836	2
y	520	318	524	331	581	836	2
algunos	295	330	326	343	581	836	2
factores	330	330	363	343	581	836	2
de	366	330	377	343	581	836	2
riesgo	380	330	405	343	581	836	2
definidos	408	330	447	343	581	836	2
en	450	330	461	343	581	836	2
la	464	330	472	343	581	836	2
bibliografía.	475	330	524	343	581	836	2
Evalúa	295	342	322	355	581	836	2
también,	326	342	363	355	581	836	2
la	367	342	375	355	581	836	2
reducción	379	342	421	355	581	836	2
de	425	342	436	355	581	836	2
resangrado	440	342	486	355	581	836	2
con	490	342	506	355	581	836	2
uso	510	342	524	355	581	836	2
de	295	354	305	367	581	836	2
betabloquedores.	309	354	382	367	581	836	2
Por	386	354	400	367	581	836	2
último,	403	354	433	367	581	836	2
describe	437	354	472	367	581	836	2
el	475	354	483	367	581	836	2
grado	486	354	510	367	581	836	2
de	514	354	524	367	581	836	2
adherencia	295	366	341	379	581	836	2
al	344	366	351	379	581	836	2
tratamiento	354	366	402	379	581	836	2
programado.	405	366	459	379	581	836	2
MATERIALES	295	401	355	415	581	836	2
Y	358	401	364	415	581	836	2
MÉTODOS	367	401	420	415	581	836	2
El	306	420	313	432	581	836	2
presente	318	420	354	432	581	836	2
es	359	420	368	432	581	836	2
un	373	420	384	432	581	836	2
estudio	389	420	419	432	581	836	2
transversal	424	420	468	432	581	836	2
de	473	420	484	432	581	836	2
período,	489	420	524	432	581	836	2
analítico	295	432	330	444	581	836	2
y	335	432	340	444	581	836	2
retrospectivo	345	432	399	444	581	836	2
multicéntrico.	405	432	463	444	581	836	2
La	468	432	478	444	581	836	2
población	483	432	524	444	581	836	2
objetivo	295	444	329	456	581	836	2
comprendió	332	444	383	456	581	836	2
a	387	444	392	456	581	836	2
pacientes	395	444	435	456	581	836	2
mayores	438	444	473	456	581	836	2
de	477	444	487	456	581	836	2
14	491	444	502	456	581	836	2
años	505	444	524	456	581	836	2
de	295	456	305	468	581	836	2
edad	311	456	333	468	581	836	2
de	338	456	349	468	581	836	2
ambos	355	456	383	468	581	836	2
sexos	389	456	411	468	581	836	2
sometidos	417	456	459	468	581	836	2
a	465	456	470	468	581	836	2
tratamiento	476	456	524	468	581	836	2
endoscópico	295	468	348	480	581	836	2
por	353	468	367	480	581	836	2
hemorragia	372	468	419	480	581	836	2
variceal	424	468	456	480	581	836	2
en	461	468	471	480	581	836	2
los	476	468	487	480	581	836	2
Centros	492	468	524	480	581	836	2
Endoscópicos	295	480	352	492	581	836	2
del	358	480	371	492	581	836	2
HNCH	377	480	406	492	581	836	2
y	412	480	417	492	581	836	2
del	423	480	436	492	581	836	2
HNAL	442	480	468	492	581	836	2
durante	474	480	507	492	581	836	2
los	513	480	524	492	581	836	2
años	295	492	314	505	581	836	2
2009	319	492	341	505	581	836	2
-	347	492	350	505	581	836	2
2011.	355	492	380	505	581	836	2
Se	386	492	395	505	581	836	2
incluyeron	401	492	445	505	581	836	2
en	451	492	461	505	581	836	2
el	466	492	474	505	581	836	2
trabajo	479	492	508	505	581	836	2
de	514	492	524	505	581	836	2
investigación	295	504	349	517	581	836	2
pacientes	351	504	391	517	581	836	2
cirróticos	393	504	431	517	581	836	2
mayores	434	504	469	517	581	836	2
a	471	504	476	517	581	836	2
14	479	504	490	517	581	836	2
años	492	504	511	517	581	836	2
de	514	504	524	517	581	836	2
edad	295	516	316	529	581	836	2
que	319	516	335	529	581	836	2
hayan	337	516	362	529	581	836	2
sangrado	365	516	403	529	581	836	2
por	405	516	420	529	581	836	2
VE	422	516	433	529	581	836	2
y	436	516	441	529	581	836	2
que	443	516	459	529	581	836	2
hayan	462	516	487	529	581	836	2
recibido	490	516	524	529	581	836	2
tratamiento	295	528	343	541	581	836	2
endoscópico	351	528	404	541	581	836	2
por	412	528	426	541	581	836	2
hemorragia	433	528	481	541	581	836	2
digestiva	488	528	524	541	581	836	2
variceal.	295	541	330	553	581	836	2
Asimismo,	336	541	379	553	581	836	2
se	385	541	393	553	581	836	2
excluyeron	399	541	445	553	581	836	2
aquellas	451	541	485	553	581	836	2
mujeres	491	541	524	553	581	836	2
gestantes	295	553	333	565	581	836	2
o	336	553	342	565	581	836	2
con	345	553	361	565	581	836	2
lactancia	364	553	401	565	581	836	2
y	405	553	409	565	581	836	2
aquellos	413	553	447	565	581	836	2
pacientes	451	553	490	565	581	836	2
que	494	553	510	565	581	836	2
no	513	553	524	565	581	836	2
cumplieron	295	565	343	577	581	836	2
con	346	565	361	577	581	836	2
los	364	565	375	577	581	836	2
tres	378	565	393	577	581	836	2
controles	396	565	434	577	581	836	2
respectivos.	436	565	485	577	581	836	2
Se	306	582	316	595	581	836	2
calculó	324	582	353	595	581	836	2
la	361	582	368	595	581	836	2
muestra	376	582	409	595	581	836	2
usando	416	582	447	595	581	836	2
las	454	582	465	595	581	836	2
calculadoras	473	582	524	595	581	836	2
epidemiológicas	295	594	363	607	581	836	2
de	366	594	376	607	581	836	2
la	380	594	387	607	581	836	2
Web	390	594	410	607	581	836	2
Openepi.	413	594	453	607	581	836	2
El	456	594	464	607	581	836	2
cálculo	467	594	497	607	581	836	2
inicial	500	594	524	607	581	836	2
estimando	295	607	338	619	581	836	2
una	344	607	360	619	581	836	2
frecuencia	366	607	410	619	581	836	2
de	416	607	426	619	581	836	2
enfermedad	432	607	483	619	581	836	2
de	489	607	500	619	581	836	2
25%	506	607	524	619	581	836	2
fue	295	619	308	631	581	836	2
de	313	619	323	631	581	836	2
289	328	619	344	631	581	836	2
personas	349	619	385	631	581	836	2
con	390	619	405	631	581	836	2
un	410	619	421	631	581	836	2
IC:	425	619	438	631	581	836	2
95%;	442	619	464	631	581	836	2
sin	469	619	480	631	581	836	2
embargo,	485	619	524	631	581	836	2
este	295	631	311	643	581	836	2
número	315	631	348	643	581	836	2
de	351	631	362	643	581	836	2
participantes	365	631	419	643	581	836	2
no	422	631	433	643	581	836	2
fue	437	631	450	643	581	836	2
factible	454	631	484	643	581	836	2
al	488	631	495	643	581	836	2
no	498	631	509	643	581	836	2
ser	512	631	524	643	581	836	2
elegibles	295	643	331	655	581	836	2
para	334	643	352	655	581	836	2
el	356	643	363	655	581	836	2
estudio.	366	643	400	655	581	836	2
Por	403	643	417	655	581	836	2
tanto,	420	643	444	655	581	836	2
se	447	643	456	655	581	836	2
redujo	459	643	486	655	581	836	2
a	490	643	494	655	581	836	2
un	498	643	509	655	581	836	2
IC:	512	643	524	655	581	836	2
94%	295	655	313	667	581	836	2
y	318	655	322	667	581	836	2
se	327	655	335	667	581	836	2
obtuvo	339	655	369	667	581	836	2
un	373	655	384	667	581	836	2
total	388	655	407	667	581	836	2
de	411	655	422	667	581	836	2
201	426	655	442	667	581	836	2
personas	447	655	483	667	581	836	2
incluidas	488	655	524	667	581	836	2
en	295	667	305	679	581	836	2
el	309	667	316	679	581	836	2
estudio,	320	667	353	679	581	836	2
de	356	667	367	679	581	836	2
los	370	667	382	679	581	836	2
cuales	385	667	411	679	581	836	2
se	414	667	423	679	581	836	2
consideró	426	667	467	679	581	836	2
para	471	667	489	679	581	836	2
tamaño	493	667	524	679	581	836	2
muestral	295	679	330	691	581	836	2
final	333	679	351	691	581	836	2
176	354	679	370	691	581	836	2
pacientes	373	679	413	691	581	836	2
cirróticos.	415	679	456	691	581	836	2
Durante	306	697	341	709	581	836	2
los	349	697	361	709	581	836	2
años	369	697	388	709	581	836	2
2009-2011	397	697	444	709	581	836	2
se	453	697	461	709	581	836	2
recolectó	470	697	509	709	581	836	2
la	517	697	524	709	581	836	2
información	295	709	345	721	581	836	2
de	351	709	362	721	581	836	2
pacientes	367	709	407	721	581	836	2
continuos	413	709	453	721	581	836	2
que	459	709	475	721	581	836	2
ingresaron	481	709	524	721	581	836	2
por	295	721	309	733	581	836	2
hemorragia	315	721	363	733	581	836	2
digestiva	368	721	405	733	581	836	2
alta	410	721	425	733	581	836	2
(HDA)	431	721	458	733	581	836	2
a	464	721	469	733	581	836	2
los	475	721	486	733	581	836	2
Centros	492	721	524	733	581	836	2
Endoscópicos	295	733	352	745	581	836	2
de	357	733	368	745	581	836	2
ambos	373	733	401	745	581	836	2
hospitales.	406	733	450	745	581	836	2
Se	455	733	465	745	581	836	2
revisaron	470	733	508	745	581	836	2
las	514	733	524	745	581	836	2
historias	295	745	329	757	581	836	2
clínicas	335	745	365	757	581	836	2
pertinentes.	371	745	420	757	581	836	2
Luego,	426	745	454	757	581	836	2
se	460	745	468	757	581	836	2
procedió	474	745	512	757	581	836	2
al	517	745	524	757	581	836	2
llenado	295	757	326	770	581	836	2
de	330	757	340	770	581	836	2
las	344	757	355	770	581	836	2
fichas	359	757	382	770	581	836	2
de	386	757	397	770	581	836	2
datos	401	757	423	770	581	836	2
y	427	757	432	770	581	836	2
a	435	757	440	770	581	836	2
la	444	757	451	770	581	836	2
tabulación	455	757	499	770	581	836	2
en	503	757	513	770	581	836	2
el	517	757	524	770	581	836	2
Frecuencia	57	47	89	57	581	836	3
y	91	47	94	57	581	836	3
mortalidad	97	47	129	57	581	836	3
de	131	47	139	57	581	836	3
resangrado	141	47	176	57	581	836	3
en	178	47	185	57	581	836	3
pacientes	187	47	216	57	581	836	3
cirróticos	218	47	246	57	581	836	3
Pichilingue	459	47	492	57	581	836	3
Reto	494	47	507	57	581	836	3
C,	509	47	515	57	581	836	3
et	517	47	523	57	581	836	3
al	525	47	530	57	581	836	3
programa	57	77	97	90	581	836	3
Microsoft	101	77	140	90	581	836	3
Excel.	144	77	168	90	581	836	3
Finalmente	172	77	219	90	581	836	3
se	223	77	231	90	581	836	3
vaciaron	235	77	271	90	581	836	3
los	275	77	286	90	581	836	3
datos	57	89	79	102	581	836	3
al	83	89	90	102	581	836	3
programa	94	89	134	102	581	836	3
STATA	139	89	165	102	581	836	3
versión	169	89	199	102	581	836	3
12	203	89	214	102	581	836	3
y	218	89	223	102	581	836	3
se	227	89	236	102	581	836	3
procedió	240	89	277	102	581	836	3
a	281	89	286	102	581	836	3
realizar	57	101	87	114	581	836	3
el	90	101	97	114	581	836	3
análisis	100	101	130	114	581	836	3
estadístico-inferencial.	132	101	226	114	581	836	3
Tabla	300	78	321	89	581	836	3
1.	323	78	330	89	581	836	3
Datos	332	78	354	89	581	836	3
demográficos	356	78	405	89	581	836	3
según	407	78	428	89	581	836	3
la	430	78	437	89	581	836	3
presencia	439	78	474	89	581	836	3
de	476	78	485	89	581	836	3
resangrado.	487	78	530	89	581	836	3
Se	68	119	78	132	581	836	3
utilizó	79	119	103	132	581	836	3
una	105	119	120	132	581	836	3
ficha	121	119	140	132	581	836	3
de	142	119	152	132	581	836	3
datos	153	119	175	132	581	836	3
que	176	119	192	132	581	836	3
consignó	193	119	228	132	581	836	3
la	230	119	237	132	581	836	3
información	238	119	286	132	581	836	3
obtenida	57	131	93	144	581	836	3
de	99	131	110	144	581	836	3
las	117	131	127	144	581	836	3
historias	134	131	166	144	581	836	3
clínicas	173	131	202	144	581	836	3
de	208	131	219	144	581	836	3
cada	226	131	245	144	581	836	3
paciente	252	131	286	144	581	836	3
integrante	57	143	97	156	581	836	3
del	99	143	111	156	581	836	3
estudio.	113	143	145	156	581	836	3
La	146	143	156	156	581	836	3
ficha	157	143	177	156	581	836	3
de	178	143	189	156	581	836	3
datos	191	143	212	156	581	836	3
comprendió	214	143	263	156	581	836	3
datos	265	143	286	156	581	836	3
de	57	155	67	168	581	836	3
filiación	70	155	101	168	581	836	3
del	104	155	116	168	581	836	3
paciente,	119	155	156	168	581	836	3
la	158	155	165	168	581	836	3
presencia	168	155	206	168	581	836	3
de	209	155	219	168	581	836	3
comorbilidades,	222	155	286	168	581	836	3
el	57	168	64	180	581	836	3
antecedente	66	168	116	180	581	836	3
de	119	168	129	180	581	836	3
HDA	131	168	152	180	581	836	3
previa,	155	168	182	180	581	836	3
uso	184	168	198	180	581	836	3
de	201	168	211	180	581	836	3
AINES	214	168	239	180	581	836	3
o	241	168	247	180	581	836	3
consumo	249	168	286	180	581	836	3
de	57	180	67	192	581	836	3
alcohol	70	180	99	192	581	836	3
o	102	180	108	192	581	836	3
tabaco	111	180	138	192	581	836	3
en	141	180	151	192	581	836	3
la	154	180	161	192	581	836	3
actualidad,	164	180	209	192	581	836	3
tratamiento	212	180	258	192	581	836	3
previo	261	180	286	192	581	836	3
a	57	192	62	204	581	836	3
la	65	192	72	204	581	836	3
EDA,	75	192	95	204	581	836	3
datos	99	192	120	204	581	836	3
endoscópicos	123	192	178	204	581	836	3
(como	181	192	207	204	581	836	3
el	210	192	217	204	581	836	3
tiempo	220	192	249	204	581	836	3
desde	252	192	276	204	581	836	3
el	279	192	286	204	581	836	3
ingreso	57	204	85	216	581	836	3
hasta	88	204	109	216	581	836	3
la	112	204	119	216	581	836	3
realización	121	204	165	216	581	836	3
de	168	204	178	216	581	836	3
la	181	204	188	216	581	836	3
EDA,	191	204	211	216	581	836	3
grados	214	204	241	216	581	836	3
de	243	204	254	216	581	836	3
várices,	257	204	286	216	581	836	3
signos	57	216	81	228	581	836	3
de	82	216	93	228	581	836	3
sangrado	94	216	130	228	581	836	3
activo	132	216	156	228	581	836	3
y	157	216	162	228	581	836	3
terapia	164	216	191	228	581	836	3
endoscópica),	193	216	249	228	581	836	3
hallazgos	250	216	286	228	581	836	3
clínicos	57	228	86	240	581	836	3
y	91	228	95	240	581	836	3
de	99	228	110	240	581	836	3
laboratorio	114	228	158	240	581	836	3
de	162	228	173	240	581	836	3
severidad,	177	228	218	240	581	836	3
la	222	228	229	240	581	836	3
presencia	233	228	272	240	581	836	3
de	276	228	286	240	581	836	3
resangrado	57	240	101	252	581	836	3
y	103	240	108	252	581	836	3
la	111	240	118	252	581	836	3
mortalidad.	120	240	167	252	581	836	3
Para	169	240	187	252	581	836	3
medir	189	240	213	252	581	836	3
la	216	240	223	252	581	836	3
severidad	225	240	264	252	581	836	3
de	266	240	277	252	581	836	3
la	279	240	286	252	581	836	3
enfermedad	57	252	106	264	581	836	3
hepática	109	252	143	264	581	836	3
se	146	252	154	264	581	836	3
utilizó	157	252	182	264	581	836	3
la	185	252	192	264	581	836	3
escala	194	252	219	264	581	836	3
de	222	252	232	264	581	836	3
medición	235	252	273	264	581	836	3
de	276	252	286	264	581	836	3
Child,	57	264	81	277	581	836	3
en	83	264	94	277	581	836	3
grados	96	264	122	277	581	836	3
A,	124	264	133	277	581	836	3
B	136	264	142	277	581	836	3
y	144	264	149	277	581	836	3
C.	151	264	160	277	581	836	3
n	379	122	384	132	581	836	3
Sexo	300	131	317	141	581	836	3
Femenino	309	140	342	150	581	836	3
69	377	140	386	150	581	836	3
Masculino	309	149	342	159	581	836	3
62	377	149	386	159	581	836	3
Edad	300	158	318	168	581	836	3
16-40	309	167	328	177	581	836	3
8	379	167	384	177	581	836	3
41-65	309	176	328	186	581	836	3
80	377	176	386	186	581	836	3
66-90	309	185	328	195	581	836	3
41	377	185	386	195	581	836	3
Comorbilidad	300	194	344	204	581	836	3
Diabetes	309	203	338	213	581	836	3
Mellitus	340	203	365	213	581	836	3
Ausencia	309	212	339	222	581	836	3
99	377	212	386	222	581	836	3
Presencia	309	221	342	231	581	836	3
32	377	221	386	231	581	836	3
Insuficiencia	300	230	341	240	581	836	3
renal	343	230	360	240	581	836	3
Ausencia	309	239	339	249	581	836	3
130	375	239	388	249	581	836	3
Presencia	309	248	342	258	581	836	3
1	379	248	384	258	581	836	3
Otros	300	257	319	267	581	836	3
Ausencia	309	266	339	276	581	836	3
93	377	266	386	276	581	836	3
Presencia	309	275	342	285	581	836	3
38	377	275	386	285	581	836	3
Factores	300	284	329	294	581	836	3
de	331	284	339	294	581	836	3
Riesgo	341	284	364	294	581	836	3
Consumo	300	293	332	303	581	836	3
de	334	293	342	303	581	836	3
alcohol	344	293	368	303	581	836	3
No	309	302	318	312	581	836	3
94	377	302	386	312	581	836	3
Si	309	311	316	321	581	836	3
37	377	311	386	321	581	836	3
Hábito	300	320	322	330	581	836	3
de	324	320	332	330	581	836	3
fumar	334	320	353	330	581	836	3
No	309	329	318	339	581	836	3
122	375	329	388	339	581	836	3
Si	309	338	316	348	581	836	3
9	379	338	384	348	581	836	3
Uso	300	347	314	357	581	836	3
de	316	347	324	357	581	836	3
AINES	326	347	348	357	581	836	3
No	309	356	318	366	581	836	3
121	375	356	388	366	581	836	3
Si	309	365	316	375	581	836	3
10	377	365	386	375	581	836	3
HDA	300	374	316	384	581	836	3
previa	318	374	338	384	581	836	3
No	309	383	318	393	581	836	3
68	377	383	386	393	581	836	3
Si	309	392	316	402	581	836	3
63	377	392	386	402	581	836	3
La	68	282	78	294	581	836	3
segunda	82	282	116	294	581	836	3
parte	120	282	141	294	581	836	3
de	145	282	156	294	581	836	3
la	160	282	167	294	581	836	3
ficha	171	282	191	294	581	836	3
de	194	282	205	294	581	836	3
datos	209	282	231	294	581	836	3
comprendió	235	282	286	294	581	836	3
el	57	294	64	306	581	836	3
seguimiento	73	294	123	306	581	836	3
durante	132	294	165	306	581	836	3
3	173	294	179	306	581	836	3
controles	187	294	225	306	581	836	3
que	234	294	250	306	581	836	3
fueron	259	294	286	306	581	836	3
completados	57	306	110	318	581	836	3
con	116	306	131	318	581	836	3
los	137	306	148	318	581	836	3
datos	154	306	176	318	581	836	3
de	181	306	192	318	581	836	3
las	198	306	208	318	581	836	3
historias	214	306	248	318	581	836	3
clínicas,	253	306	286	318	581	836	3
informes	57	318	93	331	581	836	3
endoscópicos	96	318	153	331	581	836	3
y	155	318	160	331	581	836	3
llamadas	163	318	199	331	581	836	3
telefónicas.	202	318	249	331	581	836	3
Las	68	336	81	348	581	836	3
variables	89	336	125	348	581	836	3
del	133	336	146	348	581	836	3
estudio	154	336	184	348	581	836	3
resultaron	192	336	233	348	581	836	3
tener	241	336	263	348	581	836	3
una	271	336	286	348	581	836	3
distribución	57	348	106	360	581	836	3
normal,	114	348	146	360	581	836	3
por	154	348	168	360	581	836	3
tal	176	348	186	360	581	836	3
motivo	194	348	223	360	581	836	3
se	231	348	239	360	581	836	3
pruebas	57	360	90	372	581	836	3
no	93	360	103	372	581	836	3
paramétricas	106	360	159	372	581	836	3
(Chi	162	360	179	372	581	836	3
Cuadrado	182	360	223	372	581	836	3
y	226	360	231	372	581	836	3
Fisher,	233	360	260	372	581	836	3
según	262	360	286	372	581	836	3
corresponda)	57	372	112	385	581	836	3
para	119	372	138	385	581	836	3
establecer	145	372	187	385	581	836	3
asociación	195	372	239	385	581	836	3
entre	246	372	268	385	581	836	3
las	276	372	286	385	581	836	3
variables	57	384	93	397	581	836	3
categóricas.	98	384	147	397	581	836	3
La	152	384	161	397	581	836	3
única	166	384	189	397	581	836	3
variable	194	384	227	397	581	836	3
continua	232	384	268	397	581	836	3
del	273	384	286	397	581	836	3
estudio	57	396	87	409	581	836	3
fue	90	396	103	409	581	836	3
la	106	396	113	409	581	836	3
albúmina,	115	396	157	409	581	836	3
para	160	396	178	409	581	836	3
la	181	396	188	409	581	836	3
cual	191	396	208	409	581	836	3
se	211	396	219	409	581	836	3
usó	222	396	236	409	581	836	3
la	239	396	246	409	581	836	3
prueba	249	396	278	409	581	836	3
T	281	396	286	409	581	836	3
de	57	408	67	421	581	836	3
Student.	70	408	105	421	581	836	3
El	108	408	115	421	581	836	3
nivel	118	408	138	421	581	836	3
de	141	408	152	421	581	836	3
significación	155	408	206	421	581	836	3
que	209	408	225	421	581	836	3
se	228	408	236	421	581	836	3
utilizó	239	408	265	421	581	836	3
para	268	408	286	421	581	836	3
determinar	57	420	103	433	581	836	3
la	106	420	113	433	581	836	3
significancia	116	420	166	433	581	836	3
estadística,	169	420	214	433	581	836	3
fue	217	420	230	433	581	836	3
p≤0,05.	233	421	269	433	581	836	3
RESULTADOS	57	455	122	469	581	836	3
Durante	68	474	103	486	581	836	3
el	108	474	115	486	581	836	3
periodo	121	474	154	486	581	836	3
de	159	474	170	486	581	836	3
estudio	176	474	206	486	581	836	3
(2009-2011)	212	474	264	486	581	836	3
567	270	474	286	486	581	836	3
pacientes	57	486	96	498	581	836	3
fueron	98	486	126	498	581	836	3
admitidos	128	486	169	498	581	836	3
en	171	486	182	498	581	836	3
los	184	486	195	498	581	836	3
centros	197	486	227	498	581	836	3
endoscópicos	229	486	286	498	581	836	3
del	57	498	70	510	581	836	3
HNAL	77	498	103	510	581	836	3
y	110	498	115	510	581	836	3
del	122	498	135	510	581	836	3
HNCH	142	498	171	510	581	836	3
por	178	498	192	510	581	836	3
presentar	199	498	238	510	581	836	3
HDA.	245	498	269	510	581	836	3
Se	276	498	286	510	581	836	3
seleccionaron	57	510	114	522	581	836	3
176	117	510	134	522	581	836	3
pacientes	137	510	176	522	581	836	3
cirróticos	179	510	217	522	581	836	3
con	220	510	236	522	581	836	3
hemorragia	239	510	286	522	581	836	3
de	57	522	67	534	581	836	3
etiología	71	522	106	534	581	836	3
variceal.	109	522	144	534	581	836	3
Con	147	522	165	534	581	836	3
respecto	168	522	203	534	581	836	3
a	207	522	211	534	581	836	3
las	215	522	225	534	581	836	3
características	229	522	286	534	581	836	3
demográficas,	57	534	115	546	581	836	3
51,13%	119	534	151	546	581	836	3
(90	156	534	170	546	581	836	3
pacientes)	174	534	216	546	581	836	3
fueron	221	534	248	546	581	836	3
de	252	534	263	546	581	836	3
sexo	268	534	286	546	581	836	3
femenino	57	546	97	559	581	836	3
y	102	546	107	559	581	836	3
48,86%	113	546	145	559	581	836	3
(86	151	546	164	559	581	836	3
pacientes)	170	546	212	559	581	836	3
fueron	218	546	246	559	581	836	3
de	251	546	262	559	581	836	3
sexo	268	546	286	559	581	836	3
masculino.	57	558	102	571	581	836	3
La	108	558	118	571	581	836	3
población	124	558	166	571	581	836	3
se	172	558	180	571	581	836	3
encontró	186	558	224	571	581	836	3
comprendida	230	558	286	571	581	836	3
entre	57	570	78	583	581	836	3
16	82	570	93	583	581	836	3
y	96	570	100	583	581	836	3
90	104	570	115	583	581	836	3
años	118	570	137	583	581	836	3
de	140	570	151	583	581	836	3
edad,	154	570	178	583	581	836	3
con	181	570	196	583	581	836	3
una	200	570	215	583	581	836	3
media	218	570	245	583	581	836	3
de	248	570	258	583	581	836	3
58,99	262	570	286	583	581	836	3
años	57	582	76	595	581	836	3
y	79	582	84	595	581	836	3
una	87	582	103	595	581	836	3
desviación	106	582	150	595	581	836	3
estándar	154	582	189	595	581	836	3
(DS)	192	582	210	595	581	836	3
de	214	582	224	595	581	836	3
13,73.	228	582	255	595	581	836	3
Luego,	258	582	286	595	581	836	3
se	57	594	65	607	581	836	3
citaron	69	594	98	607	581	836	3
algunos	102	594	134	607	581	836	3
factores	138	594	170	607	581	836	3
de	174	594	185	607	581	836	3
riesgo	189	594	213	607	581	836	3
en	217	594	228	607	581	836	3
los	232	594	243	607	581	836	3
pacientes	247	594	286	607	581	836	3
como	57	607	81	619	581	836	3
el	85	607	92	619	581	836	3
consumo	96	607	135	619	581	836	3
de	139	607	149	619	581	836	3
alcohol,	154	607	187	619	581	836	3
el	191	607	198	619	581	836	3
hábito	203	607	229	619	581	836	3
de	233	607	244	619	581	836	3
fumar,	248	607	275	619	581	836	3
el	279	607	286	619	581	836	3
uso	57	619	71	631	581	836	3
de	76	619	86	631	581	836	3
AINES	91	619	117	631	581	836	3
previo	122	619	148	631	581	836	3
al	153	619	160	631	581	836	3
evento	164	619	193	631	581	836	3
o	197	619	203	631	581	836	3
el	207	619	215	631	581	836	3
antecedente	219	619	271	631	581	836	3
de	276	619	286	631	581	836	3
HDA	57	631	78	643	581	836	3
previa.	82	631	110	643	581	836	3
(Tabla	114	631	139	643	581	836	3
1),	142	631	153	643	581	836	3
encontrándose	157	631	219	643	581	836	3
el	223	631	231	643	581	836	3
antecedente	234	631	286	643	581	836	3
de	57	643	67	655	581	836	3
HDA	71	643	92	655	581	836	3
previa	96	643	122	655	581	836	3
y	125	643	130	655	581	836	3
el	133	643	141	655	581	836	3
hábito	144	643	171	655	581	836	3
de	174	643	185	655	581	836	3
fumar	189	643	213	655	581	836	3
estadísticamente	217	643	286	655	581	836	3
significativo	57	655	105	667	581	836	3
(p<0,05).	108	655	149	667	581	836	3
Se	68	673	78	685	581	836	3
observó	80	673	113	685	581	836	3
que	115	673	131	685	581	836	3
el	133	673	141	685	581	836	3
25,57%	143	673	175	685	581	836	3
(45	178	673	191	685	581	836	3
pacientes)	194	673	235	685	581	836	3
presentaron	237	673	286	685	581	836	3
resangrado	57	685	102	697	581	836	3
intrahospitalario	106	685	172	697	581	836	3
y	176	685	181	697	581	836	3
el	185	685	192	697	581	836	3
6,63%	196	685	223	697	581	836	3
(11	227	685	241	697	581	836	3
pacientes)	245	685	286	697	581	836	3
presentaron	57	697	106	709	581	836	3
resangrado	108	697	153	709	581	836	3
precoz	155	697	183	709	581	836	3
luego	186	697	208	709	581	836	3
del	210	697	223	709	581	836	3
alta.	225	697	243	709	581	836	3
En	245	697	255	709	581	836	3
total	258	697	276	709	581	836	3
se	278	697	286	709	581	836	3
halló	57	709	77	721	581	836	3
una	79	709	94	721	581	836	3
tasa	96	709	112	721	581	836	3
de	114	709	124	721	581	836	3
frecuencia	126	709	169	721	581	836	3
de	171	709	182	721	581	836	3
32,2%	184	709	210	721	581	836	3
(56	212	709	226	721	581	836	3
pacientes)	228	709	269	721	581	836	3
con	271	709	286	721	581	836	3
resangrado	57	721	102	733	581	836	3
temprano	104	721	144	733	581	836	3
menor	146	721	173	733	581	836	3
de	175	721	185	733	581	836	3
6	187	721	192	733	581	836	3
semanas.	194	721	232	733	581	836	3
Asimismo,	234	721	276	733	581	836	3
se	278	721	286	733	581	836	3
obtuvo	57	733	86	745	581	836	3
un	88	733	99	745	581	836	3
22,56%	102	733	134	745	581	836	3
(37	136	733	150	745	581	836	3
pacientes)	153	733	194	745	581	836	3
con	197	733	212	745	581	836	3
resangrado	215	733	260	745	581	836	3
tardío	262	733	286	745	581	836	3
en	57	745	67	757	581	836	3
los	69	745	80	757	581	836	3
controles	83	745	120	757	581	836	3
posteriores.	122	745	170	757	581	836	3
La	172	745	181	757	581	836	3
frecuencia	184	745	226	757	581	836	3
de	229	745	239	757	581	836	3
resangrado	241	745	286	757	581	836	3
global	57	757	81	770	581	836	3
fue	84	757	97	770	581	836	3
de	99	757	110	770	581	836	3
54,76%	112	757	144	770	581	836	3
(93	147	757	160	770	581	836	3
pacientes).	163	757	207	770	581	836	3
Resangrado	395	95	435	106	581	836	3
No	383	104	393	115	581	836	3
(n=131)	395	104	421	115	581	836	3
Si	446	104	452	115	581	836	3
(n=45)	454	104	476	115	581	836	3
p	513	104	517	115	581	836	3
%	411	122	418	132	581	836	3
n	444	122	449	132	581	836	3
%	475	122	482	132	581	836	3
(52,67)	403	140	426	150	581	836	3
(47,33)	403	149	426	159	581	836	3
21	442	140	451	150	581	836	3
24	442	149	451	159	581	836	3
(46,67)	467	140	490	150	581	836	3
(53,33)	467	149	490	159	581	836	3
0,487*	505	140	526	150	581	836	3
(6,20)	405	167	424	177	581	836	3
(62,02)	403	176	426	186	581	836	3
(31,78)	403	185	426	195	581	836	3
9	444	167	449	177	581	836	3
22	442	176	451	186	581	836	3
13	442	185	451	195	581	836	3
(20,45)	467	167	490	177	581	836	3
(50,00)	467	176	490	186	581	836	3
(29,55)	467	185	490	195	581	836	3
0,022*+	503	167	528	177	581	836	3
(75,57)	403	212	426	222	581	836	3
(24,43)	403	221	426	231	581	836	3
34	442	212	451	222	581	836	3
11	442	221	451	231	581	836	3
(75,56)	467	212	490	222	581	836	3
(24,44)	467	221	490	231	581	836	3
0,998*	505	212	526	222	581	836	3
(99,24)	403	239	426	249	581	836	3
(0,76)	405	248	424	258	581	836	3
44	442	239	451	249	581	836	3
1	444	248	449	258	581	836	3
(97,78)	467	239	490	249	581	836	3
(2,22)	469	248	488	258	581	836	3
0,447**	503	239	528	249	581	836	3
(70,99)	403	266	426	276	581	836	3
(29,01)	403	275	426	285	581	836	3
30	442	266	451	276	581	836	3
15	442	275	451	285	581	836	3
(66,67)	467	266	490	276	581	836	3
(33,33)	467	275	490	285	581	836	3
0,585*	505	266	526	276	581	836	3
(71,76)	403	302	426	312	581	836	3
(28,24)	403	311	426	321	581	836	3
26	442	302	451	312	581	836	3
19	442	311	451	321	581	836	3
(57,78)	467	302	490	312	581	836	3
(42,22)	467	311	490	321	581	836	3
0,082*	505	302	526	312	581	836	3
(93,13)	403	329	426	339	581	836	3
(6,87)	405	338	424	348	581	836	3
35	442	329	451	339	581	836	3
10	442	338	451	348	581	836	3
(77,78)	467	329	490	339	581	836	3
(22,22)	467	338	490	348	581	836	3
0,010**+	501	329	530	339	581	836	3
(92,37)	403	356	426	366	581	836	3
(7,63)	405	365	424	375	581	836	3
41	442	356	451	366	581	836	3
4	444	365	449	375	581	836	3
(91,11)	467	356	490	366	581	836	3
(8,89)	469	365	488	375	581	836	3
0,756**	503	356	528	366	581	836	3
(51,91)	403	383	426	393	581	836	3
(48,09)	403	392	426	402	581	836	3
13	442	383	451	393	581	836	3
32	442	392	451	402	581	836	3
(28,89)	467	383	490	393	581	836	3
(71,11)	467	392	490	402	581	836	3
0,008*+	503	383	528	393	581	836	3
*	300	412	303	421	581	836	3
Prueba	305	412	326	421	581	836	3
Chi	328	412	338	421	581	836	3
2	338	412	340	418	581	836	3
,	340	412	342	421	581	836	3
**	343	412	349	421	581	836	3
Prueba	350	412	372	421	581	836	3
Chi	373	412	383	421	581	836	3
2	383	412	385	418	581	836	3
exacta	387	412	406	421	581	836	3
de	408	412	416	421	581	836	3
Fisher,	417	412	437	421	581	836	3
+	439	412	443	421	581	836	3
p<0,05	445	411	465	421	581	836	3
Posteriormente,	312	431	378	443	581	836	3
se	383	431	392	443	581	836	3
determinó	397	431	441	443	581	836	3
la	446	431	454	443	581	836	3
asociación	459	431	503	443	581	836	3
entre	508	431	530	443	581	836	3
la	300	443	308	455	581	836	3
presencia	312	443	352	455	581	836	3
de	356	443	366	455	581	836	3
resangrado	370	443	416	455	581	836	3
y	420	443	425	455	581	836	3
signos	429	443	454	455	581	836	3
de	458	443	469	455	581	836	3
severidad	473	443	513	455	581	836	3
del	517	443	530	455	581	836	3
evento.	300	455	332	467	581	836	3
Al	336	455	344	467	581	836	3
evaluar	348	455	378	467	581	836	3
los	382	455	393	467	581	836	3
resultados	397	455	439	467	581	836	3
se	443	455	452	467	581	836	3
halló	455	455	476	467	581	836	3
significancia	479	455	530	467	581	836	3
estadística	300	467	343	479	581	836	3
en	349	467	359	479	581	836	3
los	365	467	376	479	581	836	3
siguientes:	382	467	426	479	581	836	3
estancia	431	467	465	479	581	836	3
en	471	467	481	479	581	836	3
un	487	467	498	479	581	836	3
centro	503	467	530	479	581	836	3
de	300	479	311	491	581	836	3
cuidados	316	479	354	491	581	836	3
intensivos	358	479	399	491	581	836	3
y/o	404	479	417	491	581	836	3
unidad	422	479	451	491	581	836	3
de	456	479	467	491	581	836	3
shock	472	479	496	491	581	836	3
trauma	501	479	530	491	581	836	3
(p=0),	300	491	328	503	581	836	3
transfusión	336	491	381	503	581	836	3
de	389	491	399	503	581	836	3
paquetes	407	491	445	503	581	836	3
globulares	452	491	495	503	581	836	3
(p=0),	502	491	530	503	581	836	3
politransfundidos	300	503	373	515	581	836	3
con	374	503	390	515	581	836	3
anemia	391	503	422	515	581	836	3
severa	424	503	450	515	581	836	3
al	452	503	459	515	581	836	3
ingreso	460	503	490	515	581	836	3
(p=0,04)	492	503	530	515	581	836	3
y	300	515	305	527	581	836	3
la	308	515	316	527	581	836	3
severidad	319	515	359	527	581	836	3
de	362	515	373	527	581	836	3
la	376	515	383	527	581	836	3
enfermedad	386	515	437	527	581	836	3
hepática	441	515	476	527	581	836	3
medida	479	515	511	527	581	836	3
con	515	515	530	527	581	836	3
la	300	527	308	539	581	836	3
escala	310	527	335	539	581	836	3
de	338	527	349	539	581	836	3
Child	351	527	374	539	581	836	3
en	376	527	387	539	581	836	3
estadios	390	527	423	539	581	836	3
B	426	527	432	539	581	836	3
y	434	527	439	539	581	836	3
C	442	527	448	539	581	836	3
(p<0,01)	451	527	489	539	581	836	3
(Tabla	492	527	516	539	581	836	3
2).	519	527	530	539	581	836	3
Para	312	544	330	556	581	836	3
evaluar	334	544	364	556	581	836	3
la	368	544	375	556	581	836	3
asociación	379	544	423	556	581	836	3
entre	427	544	449	556	581	836	3
el	453	544	460	556	581	836	3
resangrado	465	544	510	556	581	836	3
con	515	544	530	556	581	836	3
el	300	556	308	568	581	836	3
grado	311	556	335	568	581	836	3
de	338	556	349	568	581	836	3
nutrición	352	556	390	568	581	836	3
se	393	556	402	568	581	836	3
utilizó	405	556	431	568	581	836	3
el	434	556	442	568	581	836	3
valor	445	556	466	568	581	836	3
de	469	556	480	568	581	836	3
albúmina	483	556	522	568	581	836	3
y	525	556	530	568	581	836	3
aunque	300	568	332	580	581	836	3
además	336	568	368	580	581	836	3
hubiera	372	568	405	580	581	836	3
sido	409	568	426	580	581	836	3
de	430	568	440	580	581	836	3
valor	444	568	465	580	581	836	3
medir	469	568	493	580	581	836	3
la	497	568	505	580	581	836	3
masa	509	568	530	580	581	836	3
muscular	300	580	338	592	581	836	3
con	343	580	359	592	581	836	3
la	364	580	371	592	581	836	3
circunferencia	376	580	435	592	581	836	3
braquial	440	580	474	592	581	836	3
esto	479	580	496	592	581	836	3
no	501	580	512	592	581	836	3
fue	517	580	530	592	581	836	3
evaluado	300	592	339	604	581	836	3
en	340	592	351	604	581	836	3
los	353	592	364	604	581	836	3
pacientes.	366	592	408	604	581	836	3
Se	410	592	420	604	581	836	3
obtuvo	422	592	451	604	581	836	3
una	453	592	469	604	581	836	3
media	470	592	497	604	581	836	3
de	498	592	509	604	581	836	3
2,91	511	592	530	604	581	836	3
g/dL	300	604	318	616	581	836	3
de	322	604	333	616	581	836	3
albúmina	337	604	376	616	581	836	3
en	380	604	390	616	581	836	3
pacientes	394	604	434	616	581	836	3
que	438	604	454	616	581	836	3
no	458	604	469	616	581	836	3
resangraron	472	604	522	616	581	836	3
y	525	604	530	616	581	836	3
una	300	616	316	628	581	836	3
media	319	616	345	628	581	836	3
de	347	616	358	628	581	836	3
2,60	360	616	380	628	581	836	3
g/dL	382	616	400	628	581	836	3
en	402	616	413	628	581	836	3
aquellos	415	616	450	628	581	836	3
pacientes	452	616	492	628	581	836	3
que	494	616	510	628	581	836	3
sí.	513	616	521	628	581	836	3
A	524	616	530	628	581	836	3
pesar	300	628	323	640	581	836	3
de	326	628	336	640	581	836	3
que	339	628	355	640	581	836	3
la	358	628	365	640	581	836	3
diferencia	368	628	410	640	581	836	3
entre	413	628	435	640	581	836	3
las	438	628	448	640	581	836	3
medias	451	628	481	640	581	836	3
es	484	628	493	640	581	836	3
mínima,	496	628	530	640	581	836	3
se	300	640	309	652	581	836	3
halló	312	640	332	652	581	836	3
significancia	335	640	386	652	581	836	3
estadística	388	640	431	652	581	836	3
(p=0,01	434	640	470	652	581	836	3
y	472	640	477	652	581	836	3
DS=0,70).	480	640	525	652	581	836	3
Luego,	312	657	340	669	581	836	3
se	348	657	356	669	581	836	3
intentó	364	657	394	669	581	836	3
evaluar	402	657	432	669	581	836	3
la	440	657	447	669	581	836	3
reducción	455	657	497	669	581	836	3
en	504	657	515	669	581	836	3
el	523	657	530	669	581	836	3
riesgo	300	669	325	681	581	836	3
de	329	669	340	681	581	836	3
resangrado	344	669	390	681	581	836	3
con	394	669	410	681	581	836	3
el	414	669	422	681	581	836	3
tratamiento	426	669	474	681	581	836	3
médico	479	669	510	681	581	836	3
con	515	669	530	681	581	836	3
betabloquedores	300	681	371	693	581	836	3
durante	376	681	408	693	581	836	3
cada	413	681	433	693	581	836	3
control;	437	681	470	693	581	836	3
sin	474	681	486	693	581	836	3
embargo,	490	681	530	693	581	836	3
sólo	300	693	317	705	581	836	3
4	320	693	325	705	581	836	3
pacientes	328	693	367	705	581	836	3
no	370	693	381	705	581	836	3
usaron	383	693	411	705	581	836	3
este	414	693	430	705	581	836	3
fármaco	433	693	467	705	581	836	3
como	469	693	493	705	581	836	3
parte	495	693	517	705	581	836	3
de	519	693	530	705	581	836	3
la	300	705	308	717	581	836	3
profilaxis	311	705	348	717	581	836	3
secundaria	351	705	397	717	581	836	3
por	400	705	414	717	581	836	3
lo	417	705	425	717	581	836	3
cual	428	705	445	717	581	836	3
no	448	705	459	717	581	836	3
se	463	705	471	717	581	836	3
pudo	474	705	496	717	581	836	3
realizar	500	705	530	717	581	836	3
ninguna	300	717	334	729	581	836	3
inferencia.	337	717	381	729	581	836	3
En	312	733	322	746	581	836	3
el	326	733	333	746	581	836	3
estudio	337	733	368	746	581	836	3
se	371	733	380	746	581	836	3
halló	384	733	404	746	581	836	3
una	408	733	424	746	581	836	3
mortalidad	427	733	473	746	581	836	3
de	477	733	487	746	581	836	3
5,7%	491	733	513	746	581	836	3
(10	516	733	530	746	581	836	3
pacientes)	300	745	343	758	581	836	3
en	347	745	358	758	581	836	3
el	362	745	369	758	581	836	3
total	373	745	392	758	581	836	3
de	396	745	407	758	581	836	3
los	411	745	422	758	581	836	3
pacientes.	426	745	469	758	581	836	3
Y	473	745	478	758	581	836	3
un	483	745	493	758	581	836	3
13,33%	498	745	530	758	581	836	3
(6	300	757	309	770	581	836	3
pacientes)	316	757	358	770	581	836	3
de	365	757	376	770	581	836	3
los	383	757	394	770	581	836	3
que	401	757	417	770	581	836	3
presentaron	424	757	474	770	581	836	3
resangrado,	481	757	530	770	581	836	3
Rev	411	792	421	801	581	836	3
Gatroenterol	423	792	456	801	581	836	3
Peru.	458	792	472	801	581	836	3
2013;33(3):231-5	474	792	525	801	581	836	3
233	537	791	549	801	581	836	3
Frecuencia	51	47	84	57	581	836	4
y	86	47	89	57	581	836	4
mortalidad	91	47	123	57	581	836	4
de	126	47	133	57	581	836	4
resangrado	135	47	170	57	581	836	4
en	172	47	180	57	581	836	4
pacientes	182	47	210	57	581	836	4
cirróticos	212	47	240	57	581	836	4
Pichilingue	454	47	486	57	581	836	4
Reto	488	47	502	57	581	836	4
C,	504	47	509	57	581	836	4
et	511	47	517	57	581	836	4
al	519	47	524	57	581	836	4
Tabla	51	78	72	89	581	836	4
2.	74	78	81	89	581	836	4
Factores	84	78	114	89	581	836	4
de	116	78	125	89	581	836	4
riesgo	128	78	149	89	581	836	4
según	152	78	173	89	581	836	4
la	175	78	182	89	581	836	4
presencia	184	78	219	89	581	836	4
de	221	78	231	89	581	836	4
resangrado.	233	78	276	89	581	836	4
Resangrado	146	98	186	109	581	836	4
No	134	107	143	118	581	836	4
(n=131)	145	107	171	118	581	836	4
n	130	125	134	135	581	836	4
%	162	125	168	135	581	836	4
CIQ-ST-UCI	51	134	91	144	581	836	4
No	60	143	69	153	581	836	4
118	126	143	138	153	581	836	4
(90,08)	153	143	177	153	581	836	4
Si	60	152	66	162	581	836	4
13	128	152	136	162	581	836	4
(9,92)	155	152	175	162	581	836	4
Transfusión	51	161	90	171	581	836	4
No	60	170	69	180	581	836	4
49	128	170	136	180	581	836	4
(37,40)	153	170	177	180	581	836	4
Si	60	179	66	189	581	836	4
82	128	179	136	189	581	836	4
(62,60)	153	179	177	189	581	836	4
N°	51	188	59	198	581	836	4
transfusions	61	188	101	198	581	836	4
0	60	197	64	207	581	836	4
–	66	197	70	207	581	836	4
3	72	197	76	207	581	836	4
70	128	197	136	207	581	836	4
(83,33)	153	197	177	207	581	836	4
>3	62	206	70	216	581	836	4
14	128	206	136	216	581	836	4
(16,67)	153	206	177	216	581	836	4
Politransfundido	51	215	104	225	581	836	4
con	106	215	118	225	581	836	4
anemia	120	215	144	225	581	836	4
severa	146	215	168	225	581	836	4
Ausencia	60	224	90	234	581	836	4
86	128	224	136	234	581	836	4
(66,15)	153	224	177	234	581	836	4
Presencia	60	233	92	243	581	836	4
44	128	233	136	243	581	836	4
(33,85)	153	233	177	243	581	836	4
CHILD	51	242	73	252	581	836	4
A	60	251	64	261	581	836	4
59	128	251	136	261	581	836	4
(45,04)	153	251	177	261	581	836	4
B	62	260	67	270	581	836	4
50	128	260	136	270	581	836	4
(38,17)	153	260	177	270	581	836	4
C	60	269	65	279	581	836	4
22	128	269	136	279	581	836	4
(16,79)	153	269	177	279	581	836	4
Grado	51	278	72	288	581	836	4
de	74	278	82	288	581	836	4
várices	84	278	107	288	581	836	4
I	60	287	62	297	581	836	4
4	130	287	134	297	581	836	4
(3,05)	155	287	175	297	581	836	4
II	60	296	64	306	581	836	4
49	128	296	136	306	581	836	4
(37,40)	153	296	177	306	581	836	4
III	60	305	66	315	581	836	4
68	128	305	136	315	581	836	4
(51,91)	153	305	177	315	581	836	4
IV	60	314	67	324	581	836	4
10	128	314	136	324	581	836	4
(7,63)	155	314	175	324	581	836	4
Signos	51	323	74	333	581	836	4
endoscópicos	76	323	121	333	581	836	4
Ausencia	60	332	90	342	581	836	4
121	126	332	138	342	581	836	4
(92,37)	153	332	177	342	581	836	4
Puntos	60	341	83	351	581	836	4
Rojos	85	341	103	351	581	836	4
6	130	341	134	351	581	836	4
(4,58)	155	341	175	351	581	836	4
Sangrado	60	350	92	360	581	836	4
----Activo	94	350	124	360	581	836	4
4	130	350	134	360	581	836	4
(3,05)	155	350	175	360	581	836	4
Horas	51	359	71	369	581	836	4
para	73	359	88	369	581	836	4
realizar	90	359	114	369	581	836	4
EDA	116	359	131	369	581	836	4
0	60	368	64	378	581	836	4
–	66	368	70	378	581	836	4
8	72	368	76	378	581	836	4
25	128	368	136	378	581	836	4
(19,08)	153	368	177	378	581	836	4
>8	60	377	68	387	581	836	4
–	70	377	74	387	581	836	4
24	76	377	84	387	581	836	4
61	128	377	136	387	581	836	4
(46,56)	153	377	177	387	581	836	4
>24	60	386	72	396	581	836	4
–	74	386	78	396	581	836	4
72	80	386	88	396	581	836	4
13	128	386	136	396	581	836	4
(9,92)	155	386	175	396	581	836	4
>72	60	395	72	405	581	836	4
32	128	395	136	405	581	836	4
(24,43)	153	395	177	405	581	836	4
N°	51	404	59	414	581	836	4
de	61	404	70	414	581	836	4
sesiones	72	404	101	414	581	836	4
0	60	413	64	423	581	836	4
5	130	413	134	423	581	836	4
(3,91)	155	413	175	423	581	836	4
1	60	422	64	432	581	836	4
86	128	422	136	432	581	836	4
(65,19)	153	422	177	432	581	836	4
2	60	431	64	441	581	836	4
20	128	431	136	441	581	836	4
(15,63)	153	431	177	441	581	836	4
3	60	440	64	450	581	836	4
15	128	440	136	450	581	836	4
(11,72)	153	440	177	450	581	836	4
4	60	449	64	459	581	836	4
1	130	449	134	459	581	836	4
(0,78)	155	449	175	459	581	836	4
5	60	458	64	468	581	836	4
1	130	458	134	468	581	836	4
(0,78)	155	458	175	468	581	836	4
Si	196	107	203	118	581	836	4
(n=45)	205	107	227	118	581	836	4
p	264	107	268	118	581	836	4
n	195	125	199	135	581	836	4
%	226	125	232	135	581	836	4
23	193	143	201	153	581	836	4
22	193	152	201	162	581	836	4
(51,11)	217	143	241	153	581	836	4
(48,89)	217	152	241	162	581	836	4
0,000*+	253	143	279	153	581	836	4
1	195	170	199	180	581	836	4
44	193	179	201	189	581	836	4
(2,22)	219	170	239	180	581	836	4
(97,78)	217	179	241	189	581	836	4
0,000*+	253	170	279	180	581	836	4
31	193	197	201	207	581	836	4
13	193	206	201	216	581	836	4
(70,45)	217	197	241	207	581	836	4
(29,55)	217	206	241	216	581	836	4
0,090*	255	197	277	207	581	836	4
22	193	224	201	234	581	836	4
23	193	233	201	243	581	836	4
(48,89)	217	224	241	234	581	836	4
(51,11)	217	233	241	243	581	836	4
0,040*+	253	224	279	234	581	836	4
7	195	251	199	261	581	836	4
27	193	260	201	270	581	836	4
11	193	269	201	279	581	836	4
(15,56)	217	251	241	261	581	836	4
(60,00)	217	260	241	270	581	836	4
(24,44)	217	269	241	279	581	836	4
0,002*+	253	251	279	261	581	836	4
2	195	287	199	297	581	836	4
10	193	296	201	306	581	836	4
26	193	305	201	315	581	836	4
7	195	314	199	324	581	836	4
(4,44)	219	287	239	297	581	836	4
(22,22)	217	296	241	306	581	836	4
(57,78)	217	305	241	315	581	836	4
(15,56)	217	314	241	324	581	836	4
0,143**	254	287	278	297	581	836	4
38	193	332	201	342	581	836	4
2	195	341	199	351	581	836	4
5	195	350	199	360	581	836	4
(84,44)	217	332	241	342	581	836	4
(4,44)	219	341	239	351	581	836	4
(11,11)	217	350	241	360	581	836	4
0,108**	254	332	278	342	581	836	4
14	193	368	201	378	581	836	4
20	193	377	201	387	581	836	4
3	195	386	199	396	581	836	4
8	195	395	199	405	581	836	4
(31,11)	217	368	241	378	581	836	4
(44,44)	217	377	241	387	581	836	4
(6,67)	219	386	239	396	581	836	4
(17,78)	217	395	241	405	581	836	4
0,353*	255	368	277	378	581	836	4
0	195	413	199	423	581	836	4
25	193	422	201	432	581	836	4
10	193	431	201	441	581	836	4
3	195	440	199	450	581	836	4
1	195	449	199	459	581	836	4
0	195	458	199	468	581	836	4
(0,00)	219	413	239	423	581	836	4
(64,10)	217	422	241	432	581	836	4
(25,64)	217	431	241	441	581	836	4
(7,69)	219	440	239	450	581	836	4
(2,56)	219	449	239	459	581	836	4
(0,00)	219	458	239	468	581	836	4
0,427**	254	413	278	423	581	836	4
*	51	477	54	487	581	836	4
Prueba	55	477	77	487	581	836	4
Chi	78	477	88	487	581	836	4
2	88	478	90	483	581	836	4
,	90	477	92	487	581	836	4
**	94	477	99	487	581	836	4
Prueba	101	477	122	487	581	836	4
Chi	124	477	134	487	581	836	4
2	134	478	136	483	581	836	4
Exacta	138	477	158	487	581	836	4
de	160	477	167	487	581	836	4
Fisher,	169	477	189	487	581	836	4
+	191	477	194	487	581	836	4
p<0.05	196	477	216	487	581	836	4
fallecieron;	51	498	98	510	581	836	4
lo	101	498	108	510	581	836	4
cual	111	498	128	510	581	836	4
indica	131	498	156	510	581	836	4
que	159	498	175	510	581	836	4
éstos	177	498	198	510	581	836	4
fallecieron	200	498	244	510	581	836	4
después	247	498	281	510	581	836	4
de	51	510	62	522	581	836	4
presentar	67	510	106	522	581	836	4
dicho	111	510	134	522	581	836	4
evento.	139	510	170	522	581	836	4
Es	175	510	184	522	581	836	4
decir,	189	510	212	522	581	836	4
se	217	510	226	522	581	836	4
obtuvo	231	510	260	522	581	836	4
una	265	510	281	522	581	836	4
tasa	51	522	67	534	581	836	4
de	73	522	83	534	581	836	4
mortalidad	89	522	134	534	581	836	4
por	140	522	154	534	581	836	4
resangrado	160	522	206	534	581	836	4
de	211	522	222	534	581	836	4
13,33%	227	522	260	534	581	836	4
con	265	522	281	534	581	836	4
significancia	51	534	102	546	581	836	4
estadística	104	534	147	546	581	836	4
(p=0,019).	150	534	197	546	581	836	4
Se	62	552	72	564	581	836	4
realizó	75	552	102	564	581	836	4
la	105	552	112	564	581	836	4
asociación	115	552	158	564	581	836	4
entre	160	552	182	564	581	836	4
pacientes	184	552	223	564	581	836	4
fallecidos	226	552	264	564	581	836	4
por	267	552	281	564	581	836	4
resangrado	51	564	96	576	581	836	4
y	98	564	103	576	581	836	4
tratamiento	105	564	152	576	581	836	4
endoscópico	155	564	207	576	581	836	4
incompleto.	209	564	259	576	581	836	4
En	261	564	271	576	581	836	4
el	273	564	281	576	581	836	4
presente	51	576	86	588	581	836	4
estudio,	89	576	122	588	581	836	4
se	124	576	133	588	581	836	4
consideró	135	576	176	588	581	836	4
tratamiento	178	576	226	588	581	836	4
endoscópico	228	576	281	588	581	836	4
completo	51	588	90	600	581	836	4
a	96	588	101	600	581	836	4
aquellos	107	588	141	600	581	836	4
pacientes	147	588	186	600	581	836	4
con	192	588	207	600	581	836	4
erradicación	213	588	264	600	581	836	4
de	270	588	281	600	581	836	4
varices	51	600	79	612	581	836	4
esofágicas	83	600	123	612	581	836	4
en	127	600	137	612	581	836	4
la	141	600	148	612	581	836	4
EDA	152	600	170	612	581	836	4
control	174	600	203	612	581	836	4
luego	207	600	229	612	581	836	4
de	233	600	243	612	581	836	4
sesiones	247	600	281	612	581	836	4
de	51	612	62	624	581	836	4
endoligadura	65	612	118	624	581	836	4
e	122	612	127	624	581	836	4
incompleto	130	612	176	624	581	836	4
al	179	612	186	624	581	836	4
resto	189	612	209	624	581	836	4
de	212	612	223	624	581	836	4
pacientes.	226	612	267	624	581	836	4
En	270	612	281	624	581	836	4
este	51	624	67	636	581	836	4
aspecto,	70	624	104	636	581	836	4
no	106	624	117	636	581	836	4
se	120	624	128	636	581	836	4
halló	131	624	151	636	581	836	4
significancia	153	624	203	636	581	836	4
estadística.	205	624	250	636	581	836	4
Por	62	641	76	654	581	836	4
último	81	641	108	654	581	836	4
se	112	641	121	654	581	836	4
evaluó	125	641	153	654	581	836	4
la	158	641	165	654	581	836	4
adherencia	169	641	216	654	581	836	4
al	221	641	228	654	581	836	4
tratamiento	232	641	281	654	581	836	4
endoscópico	51	653	104	666	581	836	4
de	111	653	121	666	581	836	4
endoligadura,	127	653	185	666	581	836	4
sólo	191	653	208	666	581	836	4
un	214	653	225	666	581	836	4
17,37%	231	653	264	666	581	836	4
de	270	653	281	666	581	836	4
los	51	665	62	678	581	836	4
pacientes	66	665	106	678	581	836	4
culminó	109	665	144	678	581	836	4
dicho	147	665	171	678	581	836	4
tratamiento.	175	665	226	678	581	836	4
No	229	665	242	678	581	836	4
se	246	665	255	678	581	836	4
pudo	259	665	281	678	581	836	4
evaluar	51	677	81	690	581	836	4
la	89	677	96	690	581	836	4
adherencia	103	677	149	690	581	836	4
al	157	677	164	690	581	836	4
tratamiento	171	677	219	690	581	836	4
médico	226	677	258	690	581	836	4
con	265	677	281	690	581	836	4
betabloqueadores	51	689	126	702	581	836	4
por	131	689	145	702	581	836	4
ser	150	689	162	702	581	836	4
un	166	689	177	702	581	836	4
estudio	182	689	213	702	581	836	4
retrospectivo	217	689	271	702	581	836	4
y	276	689	281	702	581	836	4
presentar	51	701	90	714	581	836	4
limitaciones	93	701	143	714	581	836	4
en	145	701	156	714	581	836	4
la	159	701	166	714	581	836	4
información	169	701	219	714	581	836	4
disponible.	222	701	268	714	581	836	4
DISCUSIÓN	51	736	110	749	581	836	4
En	62	754	73	767	581	836	4
el	80	754	87	767	581	836	4
presente	94	754	130	767	581	836	4
estudio	136	754	167	767	581	836	4
se	174	754	182	767	581	836	4
obtuvo	189	754	218	767	581	836	4
un	225	754	236	767	581	836	4
valor	243	754	263	767	581	836	4
de	270	754	281	767	581	836	4
resangrado	51	766	97	779	581	836	4
temprano	102	766	142	779	581	836	4
de	147	766	158	779	581	836	4
32,20%,	162	766	197	779	581	836	4
lo	202	766	210	779	581	836	4
cual	214	766	232	779	581	836	4
concuerda	236	766	281	779	581	836	4
234	28	791	40	801	581	836	4
Rev	51	792	61	801	581	836	4
Gatroenterol	63	792	96	801	581	836	4
Peru.	98	792	112	801	581	836	4
2013;33(3):231-5	114	792	165	801	581	836	4
con	295	77	310	90	581	836	4
la	313	77	320	90	581	836	4
revisión	322	77	355	90	581	836	4
de	357	77	368	90	581	836	4
Garcia-Pagan	370	77	426	90	581	836	4
y	428	77	433	90	581	836	4
colaboradores	435	77	495	90	581	836	4
donde	497	77	524	90	581	836	4
se	295	89	303	102	581	836	4
describe	307	89	342	102	581	836	4
una	345	89	361	102	581	836	4
incidencia	365	89	408	102	581	836	4
similar	411	89	438	102	581	836	4
que	442	89	458	102	581	836	4
varía	462	89	481	102	581	836	4
entre	485	89	507	102	581	836	4
30-	510	89	524	102	581	836	4
40%	295	101	313	114	581	836	4
en	316	101	327	114	581	836	4
primeras	329	101	365	114	581	836	4
6	368	101	373	114	581	836	4
semanas	376	101	411	114	581	836	4
(9)	414	102	420	109	581	836	4
.	420	101	423	114	581	836	4
Referente	426	101	466	114	581	836	4
al	469	101	476	114	581	836	4
resangrado	479	101	524	114	581	836	4
tardío	295	113	319	126	581	836	4
se	322	113	331	126	581	836	4
describe	334	113	369	126	581	836	4
una	372	113	387	126	581	836	4
frecuencia	390	113	434	126	581	836	4
de	437	113	447	126	581	836	4
60%	450	113	469	126	581	836	4
en	472	113	482	126	581	836	4
pacientes	485	113	524	126	581	836	4
sin	295	125	306	138	581	836	4
tratamiento	312	125	360	138	581	836	4
alguno	366	125	394	138	581	836	4
8	394	126	397	133	581	836	4
;	397	125	400	138	581	836	4
sin	406	125	417	138	581	836	4
embargo,	423	125	462	138	581	836	4
este	468	125	484	138	581	836	4
valor	490	125	510	138	581	836	4
se	516	125	524	138	581	836	4
reduce	295	137	324	150	581	836	4
a	327	137	332	150	581	836	4
32%	335	137	354	150	581	836	4
en	357	137	368	150	581	836	4
pacientes	371	137	410	150	581	836	4
con	413	137	429	150	581	836	4
el	432	137	440	150	581	836	4
tratamiento	443	137	491	150	581	836	4
óptimo	494	137	524	150	581	836	4
de	295	149	305	162	581	836	4
endoligadura	310	149	365	162	581	836	4
y	369	149	374	162	581	836	4
farmacoterapia	378	149	441	162	581	836	4
(13)	445	150	455	157	581	836	4
.	455	149	458	162	581	836	4
En	462	149	472	162	581	836	4
el	477	149	484	162	581	836	4
presente	488	149	524	162	581	836	4
trabajo	295	161	324	174	581	836	4
se	326	161	335	174	581	836	4
halló	337	161	357	174	581	836	4
un	359	161	370	174	581	836	4
valor	372	161	393	174	581	836	4
menor	395	161	422	174	581	836	4
al	424	161	431	174	581	836	4
esperado,	433	161	475	174	581	836	4
de	477	161	487	174	581	836	4
22,56%.	489	161	524	174	581	836	4
Diversos	306	179	342	191	581	836	4
artículos	345	179	380	191	581	836	4
mencionan	384	179	431	191	581	836	4
predictores	435	179	482	191	581	836	4
de	486	179	496	191	581	836	4
riesgo	500	179	524	191	581	836	4
de	295	191	305	203	581	836	4
resangrado	310	191	356	203	581	836	4
como	361	191	385	203	581	836	4
infección	389	191	428	203	581	836	4
bacteriana,	433	191	479	203	581	836	4
signos	484	191	509	203	581	836	4
de	514	191	524	203	581	836	4
sangrado	295	203	332	215	581	836	4
activo	336	203	361	215	581	836	4
en	364	203	375	215	581	836	4
la	379	203	386	215	581	836	4
EDA,	389	203	411	215	581	836	4
grado	414	203	438	215	581	836	4
de	442	203	452	215	581	836	4
VE	456	203	467	215	581	836	4
al	471	203	478	215	581	836	4
evento	482	203	510	215	581	836	4
de	514	203	524	215	581	836	4
sangrado,	295	215	335	227	581	836	4
presencia	340	215	380	227	581	836	4
de	386	215	396	227	581	836	4
VG,	402	215	418	227	581	836	4
grado	423	215	447	227	581	836	4
de	452	215	463	227	581	836	4
severidad	468	215	508	227	581	836	4
de	514	215	524	227	581	836	4
la	295	227	302	239	581	836	4
enfermedad	307	227	358	239	581	836	4
hepática	364	227	399	239	581	836	4
Child	405	227	427	239	581	836	4
B	432	227	438	239	581	836	4
y	444	227	448	239	581	836	4
C,	454	227	463	239	581	836	4
presencia	468	227	508	239	581	836	4
de	514	227	524	239	581	836	4
trombosis	295	239	335	251	581	836	4
portal	337	239	362	251	581	836	4
y	364	239	369	251	581	836	4
una	371	239	386	251	581	836	4
GPVH	389	239	415	251	581	836	4
mayor	417	239	444	251	581	836	4
o	446	239	452	251	581	836	4
igual	454	239	473	251	581	836	4
a	476	239	480	251	581	836	4
20	482	239	493	251	581	836	4
mmHg	496	239	524	251	581	836	4
(3,8,11)	295	252	314	259	581	836	4
.	314	251	317	263	581	836	4
En	322	251	332	263	581	836	4
el	337	251	344	263	581	836	4
presente	349	251	385	263	581	836	4
estudio	390	251	420	263	581	836	4
no	425	251	436	263	581	836	4
fue	441	251	454	263	581	836	4
posible	459	251	489	263	581	836	4
evaluar	494	251	524	263	581	836	4
todas	295	263	317	275	581	836	4
estas	325	263	345	275	581	836	4
variables	353	263	389	275	581	836	4
predictoras	397	263	444	275	581	836	4
por	452	263	466	275	581	836	4
limitaciones	474	263	524	275	581	836	4
logísticas.	295	275	334	287	581	836	4
Dentro	338	275	367	287	581	836	4
de	371	275	381	287	581	836	4
las	385	275	396	287	581	836	4
variables	399	275	435	287	581	836	4
evaluadas	439	275	480	287	581	836	4
se	483	275	492	287	581	836	4
obtuvo	495	275	524	287	581	836	4
asociación	295	287	339	299	581	836	4
estadística	344	287	387	299	581	836	4
en:	392	287	406	299	581	836	4
estancia	411	287	445	299	581	836	4
en	450	287	461	299	581	836	4
la	466	287	474	299	581	836	4
unidad	479	287	508	299	581	836	4
de	514	287	524	299	581	836	4
cuidados	295	299	332	311	581	836	4
intensivos	336	299	377	311	581	836	4
y/o	381	299	394	311	581	836	4
shock	398	299	422	311	581	836	4
trauma,	426	299	458	311	581	836	4
haber	462	299	486	311	581	836	4
recibido	490	299	524	311	581	836	4
transfusiones,	295	311	351	323	581	836	4
pacientes	355	311	395	323	581	836	4
politransfundidos	398	311	471	323	581	836	4
con	474	311	490	323	581	836	4
anemia	494	311	524	323	581	836	4
severa	295	323	321	335	581	836	4
y	328	323	332	335	581	836	4
severidad	339	323	379	335	581	836	4
de	385	323	396	335	581	836	4
enfermedad	402	323	453	335	581	836	4
hepática	460	323	496	335	581	836	4
Child	502	323	524	335	581	836	4
B	295	335	301	347	581	836	4
y	305	335	310	347	581	836	4
C.	314	335	323	347	581	836	4
En	327	335	338	347	581	836	4
cuanto	342	335	371	347	581	836	4
a	375	335	380	347	581	836	4
la	384	335	391	347	581	836	4
asociación	396	335	439	347	581	836	4
entre	444	335	465	347	581	836	4
resangrado	470	335	515	347	581	836	4
y	520	335	524	347	581	836	4
pacientes	295	347	334	359	581	836	4
politransfundidos	342	347	414	359	581	836	4
con	421	347	437	359	581	836	4
anemia	444	347	475	359	581	836	4
severa	482	347	509	359	581	836	4
se	516	347	524	359	581	836	4
describe	295	359	330	371	581	836	4
que	334	359	350	371	581	836	4
al	353	359	360	371	581	836	4
restituir	364	359	396	371	581	836	4
la	399	359	406	371	581	836	4
mayoría	410	359	444	371	581	836	4
de	447	359	458	371	581	836	4
sangre	462	359	488	371	581	836	4
perdida	492	359	524	371	581	836	4
a	295	371	300	383	581	836	4
éstos,	304	371	327	383	581	836	4
se	331	371	340	383	581	836	4
incrementa	344	371	391	383	581	836	4
la	395	371	402	383	581	836	4
presión	406	371	437	383	581	836	4
portal	441	371	465	383	581	836	4
y	469	371	474	383	581	836	4
se	478	371	487	383	581	836	4
provoca	491	371	524	383	581	836	4
resangrado	295	383	341	395	581	836	4
y	344	383	349	395	581	836	4
muerte.	352	383	385	395	581	836	4
Cuando	389	383	422	395	581	836	4
se	425	383	434	395	581	836	4
produce	437	383	473	395	581	836	4
el	476	383	483	395	581	836	4
sangrado	487	383	524	395	581	836	4
variceal	295	395	327	407	581	836	4
el	334	395	342	407	581	836	4
organismo	350	395	393	407	581	836	4
produce	401	395	436	407	581	836	4
una	443	395	459	407	581	836	4
respuesta	467	395	506	407	581	836	4
de	514	395	524	407	581	836	4
vasoconstricción	295	407	364	419	581	836	4
esplácnica	367	407	410	419	581	836	4
que	414	407	430	419	581	836	4
lleva	433	407	452	419	581	836	4
a	455	407	460	419	581	836	4
una	463	407	479	419	581	836	4
reducción	482	407	524	419	581	836	4
del	295	419	308	431	581	836	4
flujo	311	419	329	431	581	836	4
sanguíneo	332	419	374	431	581	836	4
y	377	419	382	431	581	836	4
caída	385	419	407	431	581	836	4
de	410	419	420	431	581	836	4
la	423	419	430	431	581	836	4
presión	433	419	464	431	581	836	4
portal,	467	419	494	431	581	836	4
lo	497	419	504	431	581	836	4
cual	507	419	524	431	581	836	4
detiene	295	431	326	443	581	836	4
el	330	431	338	443	581	836	4
sangrado	342	431	379	443	581	836	4
variceal	383	431	415	443	581	836	4
en	419	431	430	443	581	836	4
40-50%	433	431	466	443	581	836	4
de	470	431	481	443	581	836	4
pacientes	485	431	524	443	581	836	4
espontáneamente.	295	443	372	455	581	836	4
Si	377	443	384	455	581	836	4
la	389	443	396	455	581	836	4
reposición	400	443	444	455	581	836	4
de	448	443	459	455	581	836	4
volumen	463	443	500	455	581	836	4
y	505	443	509	455	581	836	4
las	514	443	524	455	581	836	4
transfusiones	295	455	349	467	581	836	4
son	351	455	366	467	581	836	4
administradas	368	455	426	467	581	836	4
de	429	455	439	467	581	836	4
una	442	455	458	467	581	836	4
modo	460	455	485	467	581	836	4
agresivo,	488	455	524	467	581	836	4
esta	295	467	311	479	581	836	4
respuesta	314	467	353	479	581	836	4
es	356	467	365	479	581	836	4
abolida	368	467	399	479	581	836	4
y	402	467	406	479	581	836	4
se	409	467	418	479	581	836	4
produce	421	467	456	479	581	836	4
resangrado.	459	467	508	479	581	836	4
Por	511	467	524	479	581	836	4
ello,	295	479	313	491	581	836	4
actualmente	316	479	368	491	581	836	4
se	371	479	380	491	581	836	4
utiliza	383	479	408	491	581	836	4
un	411	479	422	491	581	836	4
criterio	426	479	455	491	581	836	4
restringido	458	479	503	491	581	836	4
para	506	479	524	491	581	836	4
transfusión;	295	491	343	503	581	836	4
un	346	491	357	503	581	836	4
valor	360	491	380	503	581	836	4
de	383	491	394	503	581	836	4
Hb	396	491	409	503	581	836	4
menor	412	491	440	503	581	836	4
de	442	491	453	503	581	836	4
7	456	491	461	503	581	836	4
u	464	491	470	503	581	836	4
8	472	491	478	503	581	836	4
g/dl.	481	491	499	503	581	836	4
Por	306	509	320	521	581	836	4
otro	323	509	340	521	581	836	4
lado,	344	509	365	521	581	836	4
no	368	509	379	521	581	836	4
se	382	509	391	521	581	836	4
halló	394	509	415	521	581	836	4
asociación	418	509	462	521	581	836	4
entre	465	509	487	521	581	836	4
el	490	509	497	521	581	836	4
grado	501	509	524	521	581	836	4
de	295	521	305	533	581	836	4
VE,	310	521	324	533	581	836	4
signos	329	521	354	533	581	836	4
de	359	521	370	533	581	836	4
severidad	375	521	415	533	581	836	4
en	420	521	431	533	581	836	4
la	436	521	443	533	581	836	4
EDA	448	521	466	533	581	836	4
al	471	521	479	533	581	836	4
momento	484	521	524	533	581	836	4
del	295	533	308	545	581	836	4
sangrado	311	533	349	545	581	836	4
y	352	533	357	545	581	836	4
el	360	533	368	545	581	836	4
tiempo	371	533	401	545	581	836	4
de	405	533	415	545	581	836	4
la	419	533	426	545	581	836	4
realización	429	533	475	545	581	836	4
de	478	533	489	545	581	836	4
la	492	533	499	545	581	836	4
EDA.	503	533	524	545	581	836	4
Algunos	295	545	328	557	581	836	4
mencionan	336	545	383	557	581	836	4
que	391	545	407	557	581	836	4
existe	416	545	439	557	581	836	4
correlación	448	545	494	557	581	836	4
entre	503	545	524	557	581	836	4
el	295	557	302	569	581	836	4
tamaño	307	557	339	569	581	836	4
de	344	557	355	569	581	836	4
várices	360	557	388	569	581	836	4
(grado)	393	557	422	569	581	836	4
y	427	557	432	569	581	836	4
un	437	557	448	569	581	836	4
mayor	453	557	479	569	581	836	4
riesgo	484	557	509	569	581	836	4
de	514	557	524	569	581	836	4
resangrado	295	569	341	581	581	836	4
hasta	345	569	366	581	581	836	4
en	370	569	381	581	581	836	4
un	385	569	396	581	581	836	4
15%	400	569	419	581	581	836	4
en	423	569	433	581	581	836	4
algunas	437	569	468	581	581	836	4
series	472	569	495	581	581	836	4
(8)	499	569	506	577	581	836	4
;	506	569	509	581	581	836	4
sin	513	569	524	581	581	836	4
embargo,	295	581	334	593	581	836	4
esta	337	581	354	593	581	836	4
premisa	356	581	389	593	581	836	4
no	392	581	403	593	581	836	4
es	406	581	415	593	581	836	4
del	417	581	430	593	581	836	4
todo	433	581	453	593	581	836	4
consistente	455	581	502	593	581	836	4
pues	505	581	524	593	581	836	4
en	295	593	305	605	581	836	4
otros	308	593	328	605	581	836	4
trabajos	331	593	364	605	581	836	4
no	366	593	377	605	581	836	4
se	379	593	388	605	581	836	4
considera	391	593	431	605	581	836	4
como	433	593	457	605	581	836	4
un	460	593	471	605	581	836	4
predictor	473	593	511	605	581	836	4
de	514	593	524	605	581	836	4
riesgo	295	605	319	617	581	836	4
importante	322	605	368	617	581	836	4
(10)	371	605	380	613	581	836	4
.	380	605	383	617	581	836	4
Otra	306	622	325	635	581	836	4
variable	328	622	361	635	581	836	4
considerada	364	622	414	635	581	836	4
fue	417	622	431	635	581	836	4
la	433	622	440	635	581	836	4
presencia	443	622	483	635	581	836	4
de	486	622	497	635	581	836	4
signos	499	622	524	635	581	836	4
de	295	634	305	647	581	836	4
sangrado	308	634	346	647	581	836	4
reciente	348	634	382	647	581	836	4
y	385	634	390	647	581	836	4
de	392	634	403	647	581	836	4
sangrado	406	634	443	647	581	836	4
activo	446	634	471	647	581	836	4
al	474	634	481	647	581	836	4
momento	484	634	524	647	581	836	4
de	295	646	305	659	581	836	4
la	312	646	319	659	581	836	4
EDA.	326	646	347	659	581	836	4
Una	354	646	372	659	581	836	4
EDA	378	646	397	659	581	836	4
diagnóstica	404	646	450	659	581	836	4
muestra	457	646	490	659	581	836	4
si	497	646	503	659	581	836	4
hay	509	646	524	659	581	836	4
sangrado	295	658	332	671	581	836	4
inminente	335	658	378	671	581	836	4
de	381	658	392	671	581	836	4
una	395	658	410	671	581	836	4
várices,	413	658	444	671	581	836	4
signo	447	658	469	671	581	836	4
de	472	658	483	671	581	836	4
¨pezón¨,	486	658	524	671	581	836	4
coágulos,	295	670	334	683	581	836	4
puntos	339	670	368	683	581	836	4
rojos	373	670	393	683	581	836	4
o	399	670	404	683	581	836	4
várices	409	670	438	683	581	836	4
sin	443	670	455	683	581	836	4
otra	460	670	476	683	581	836	4
fuente	482	670	508	683	581	836	4
de	514	670	524	683	581	836	4
sangrado.	295	682	335	695	581	836	4
Se	339	682	349	695	581	836	4
presume	353	682	389	695	581	836	4
que	393	682	409	695	581	836	4
no	413	682	424	695	581	836	4
se	428	682	437	695	581	836	4
obtuvo	441	682	470	695	581	836	4
significancia	474	682	524	695	581	836	4
estadística	295	694	338	707	581	836	4
por	342	694	356	707	581	836	4
insuficiencia	360	694	412	707	581	836	4
de	416	694	427	707	581	836	4
datos	431	694	454	707	581	836	4
en	458	694	468	707	581	836	4
los	473	694	484	707	581	836	4
informes	488	694	524	707	581	836	4
endoscópicos;	295	706	355	719	581	836	4
sin	363	706	375	719	581	836	4
embargo,	383	706	423	719	581	836	4
se	431	706	440	719	581	836	4
espera	448	706	476	719	581	836	4
encontrar	484	706	524	719	581	836	4
asociación	295	718	339	731	581	836	4
en	342	718	352	731	581	836	4
futuros	355	718	384	731	581	836	4
trabajos.	387	718	422	731	581	836	4
No	425	718	438	731	581	836	4
se	441	718	450	731	581	836	4
describe	453	718	488	731	581	836	4
relación	491	718	524	731	581	836	4
entre	295	730	317	743	581	836	4
el	319	730	327	743	581	836	4
tiempo	329	730	359	743	581	836	4
de	362	730	372	743	581	836	4
realización	375	730	420	743	581	836	4
de	423	730	434	743	581	836	4
la	436	730	443	743	581	836	4
EDA;	446	730	468	743	581	836	4
sin	471	730	482	743	581	836	4
embargo,	485	730	524	743	581	836	4
se	295	742	303	755	581	836	4
sugiere	307	742	337	755	581	836	4
efectuarla	340	742	381	755	581	836	4
en	385	742	396	755	581	836	4
un	399	742	410	755	581	836	4
tiempo	414	742	444	755	581	836	4
menor	447	742	475	755	581	836	4
a	479	742	483	755	581	836	4
12	487	742	498	755	581	836	4
horas	502	742	524	755	581	836	4
del	295	754	308	767	581	836	4
evento	310	754	339	767	581	836	4
para	341	754	359	767	581	836	4
así	362	754	373	767	581	836	4
poder	375	754	400	767	581	836	4
identificar	402	754	444	767	581	836	4
signos	446	754	472	767	581	836	4
de	474	754	485	767	581	836	4
sangrado	487	754	524	767	581	836	4
activo	295	766	320	779	581	836	4
y	322	766	327	779	581	836	4
dar	330	766	343	779	581	836	4
el	346	766	354	779	581	836	4
tratamiento	356	766	405	779	581	836	4
respectivo	407	766	450	779	581	836	4
(10)	453	767	462	774	581	836	4
.	462	766	465	779	581	836	4
Frecuencia	57	47	89	57	581	836	5
y	91	47	94	57	581	836	5
mortalidad	97	47	129	57	581	836	5
de	131	47	139	57	581	836	5
resangrado	141	47	176	57	581	836	5
en	178	47	185	57	581	836	5
pacientes	187	47	216	57	581	836	5
cirróticos	218	47	246	57	581	836	5
Un	68	77	81	90	581	836	5
trabajo	89	77	118	90	581	836	5
realizado	127	77	165	90	581	836	5
en	173	77	184	90	581	836	5
Alemania	192	77	231	90	581	836	5
22	231	78	238	85	581	836	5
,	238	77	240	90	581	836	5
encontró	249	77	286	90	581	836	5
asociación	57	89	100	102	581	836	5
estadística	102	89	145	102	581	836	5
entre	147	89	169	102	581	836	5
un	171	89	182	102	581	836	5
valor	184	89	204	102	581	836	5
de	206	89	217	102	581	836	5
albúmina	218	89	258	102	581	836	5
medio	259	89	286	102	581	836	5
de	57	101	67	114	581	836	5
2,65	71	101	90	114	581	836	5
g/dL	94	101	112	114	581	836	5
como	115	101	139	114	581	836	5
factor	143	101	167	114	581	836	5
de	170	101	181	114	581	836	5
riesgo	184	101	209	114	581	836	5
para	213	101	231	114	581	836	5
sangrado	235	101	272	114	581	836	5
en	276	101	286	114	581	836	5
pacientes	57	113	96	126	581	836	5
con	102	113	118	126	581	836	5
terapia	123	113	152	126	581	836	5
de	158	113	169	126	581	836	5
ligadura	174	113	208	126	581	836	5
endoscópica	213	113	266	126	581	836	5
por	272	113	286	126	581	836	5
VE.	57	125	71	138	581	836	5
De	75	125	88	138	581	836	5
igual	93	125	112	138	581	836	5
forma,	117	125	144	138	581	836	5
en	149	125	160	138	581	836	5
el	164	125	172	138	581	836	5
presente	177	125	213	138	581	836	5
estudio	217	125	248	138	581	836	5
se	253	125	261	138	581	836	5
halló	266	125	286	138	581	836	5
que	57	137	73	150	581	836	5
los	76	137	88	150	581	836	5
pacientes	91	137	131	150	581	836	5
con	134	137	150	150	581	836	5
una	153	137	169	150	581	836	5
media	173	137	199	150	581	836	5
de	202	137	213	150	581	836	5
albúmina	216	137	256	150	581	836	5
similar	259	137	286	150	581	836	5
presentaron	57	149	107	162	581	836	5
mayor	110	149	136	162	581	836	5
tasa	140	149	156	162	581	836	5
de	159	149	170	162	581	836	5
resangrado.	173	149	221	162	581	836	5
Por	225	149	238	162	581	836	5
lo	242	149	249	162	581	836	5
tanto,	253	149	277	162	581	836	5
si	280	149	286	162	581	836	5
se	57	161	65	174	581	836	5
comprobase	68	161	120	174	581	836	5
que	123	161	139	174	581	836	5
existe	142	161	166	174	581	836	5
una	169	161	184	174	581	836	5
fuerte	187	161	212	174	581	836	5
correlación	215	161	262	174	581	836	5
entre	265	161	286	174	581	836	5
el	57	173	64	186	581	836	5
valor	69	173	89	186	581	836	5
de	94	173	105	186	581	836	5
albúmina	109	173	149	186	581	836	5
como	153	173	177	186	581	836	5
predictor	182	173	220	186	581	836	5
de	225	173	236	186	581	836	5
resangrado	240	173	286	186	581	836	5
sería	57	185	76	198	581	836	5
un	79	185	89	198	581	836	5
método	92	185	125	198	581	836	5
más	128	185	144	198	581	836	5
económico	147	185	194	198	581	836	5
y	196	185	201	198	581	836	5
menos	204	185	231	198	581	836	5
invasivo	234	185	268	198	581	836	5
que	270	185	286	198	581	836	5
la	57	197	64	210	581	836	5
medición	67	197	106	210	581	836	5
de	109	197	119	210	581	836	5
GPVH.	122	197	152	210	581	836	5
En	68	215	78	227	581	836	5
cuanto	81	215	110	227	581	836	5
a	112	215	117	227	581	836	5
la	119	215	126	227	581	836	5
mortalidad,	128	215	177	227	581	836	5
según	179	215	203	227	581	836	5
el	205	215	213	227	581	836	5
estudio	215	215	246	227	581	836	5
realizado	248	215	286	227	581	836	5
por	57	227	71	239	581	836	5
Augustin	74	227	110	239	581	836	5
S.	113	227	120	239	581	836	5
y	123	227	128	239	581	836	5
colaboradores,	130	227	192	239	581	836	5
la	195	227	202	239	581	836	5
combinación	205	227	259	239	581	836	5
de	262	227	273	239	581	836	5
un	275	227	286	239	581	836	5
tratamiento	57	239	105	251	581	836	5
farmacológico	110	239	169	251	581	836	5
y	173	239	178	251	581	836	5
terapia	183	239	211	251	581	836	5
de	216	239	227	251	581	836	5
endoligadura	231	239	286	251	581	836	5
de	57	251	67	263	581	836	5
várices	72	251	100	263	581	836	5
después	104	251	138	263	581	836	5
del	142	251	155	263	581	836	5
sangrado	159	251	197	263	581	836	5
variceal	201	251	233	263	581	836	5
agudo,	237	251	266	263	581	836	5
está	270	251	286	263	581	836	5
asociado	57	263	94	275	581	836	5
a	99	263	104	275	581	836	5
baja	109	263	127	275	581	836	5
mortalidad	132	263	178	275	581	836	5
(8%),	183	263	204	275	581	836	5
aún	210	263	225	275	581	836	5
en	231	263	241	275	581	836	5
pacientes	247	263	286	275	581	836	5
de	57	275	67	287	581	836	5
alto	72	275	87	287	581	836	5
riesgo	92	275	116	287	581	836	5
(18)	121	276	131	283	581	836	5
,	131	275	133	287	581	836	5
lo	138	275	146	287	581	836	5
cual	150	275	167	287	581	836	5
es	172	275	181	287	581	836	5
acorde	185	275	214	287	581	836	5
a	219	275	223	287	581	836	5
lo	228	275	236	287	581	836	5
hallado	240	275	271	287	581	836	5
en	276	275	286	287	581	836	5
el	57	287	64	299	581	836	5
presente	71	287	107	299	581	836	5
trabajo	114	287	143	299	581	836	5
(5,70%).	150	287	185	299	581	836	5
Además,	192	287	228	299	581	836	5
la	235	287	242	299	581	836	5
literatura	249	287	286	299	581	836	5
internacional	57	299	111	311	581	836	5
describe	117	299	152	311	581	836	5
un	158	299	169	311	581	836	5
porcentaje	174	299	219	311	581	836	5
de	225	299	235	311	581	836	5
mortalidad	241	299	286	311	581	836	5
del	57	311	70	323	581	836	5
20%	73	311	92	323	581	836	5
a	96	311	100	323	581	836	5
las	104	311	115	323	581	836	5
6	118	311	124	323	581	836	5
semanas	128	311	163	323	581	836	5
del	167	311	180	323	581	836	5
episodio	183	311	219	323	581	836	5
agudo	223	311	249	323	581	836	5
(8)	252	312	259	319	581	836	5
.	259	311	261	323	581	836	5
En	265	311	276	323	581	836	5
la	279	311	286	323	581	836	5
población	57	323	98	335	581	836	5
estudiada	102	323	142	335	581	836	5
se	145	323	154	335	581	836	5
obtuvo	157	323	186	335	581	836	5
un	189	323	200	335	581	836	5
valor	203	323	224	335	581	836	5
de	227	323	238	335	581	836	5
mortalidad	241	323	286	335	581	836	5
por	57	335	71	347	581	836	5
resangrado	75	335	121	347	581	836	5
de	124	335	135	347	581	836	5
13,33%,	138	335	174	347	581	836	5
nuevamente	177	335	229	347	581	836	5
dentro	233	335	261	347	581	836	5
de	264	335	275	347	581	836	5
lo	279	335	286	347	581	836	5
esperado	57	347	95	359	581	836	5
y	98	347	103	359	581	836	5
estadísticamente	105	347	175	359	581	836	5
significativo	178	347	226	359	581	836	5
(p=0,019).	229	347	276	359	581	836	5
La	68	365	78	377	581	836	5
Guía	85	365	105	377	581	836	5
de	113	365	124	377	581	836	5
Práctica	131	365	164	377	581	836	5
Clínica	172	365	201	377	581	836	5
de	208	365	219	377	581	836	5
la	226	365	234	377	581	836	5
Asociación	241	365	286	377	581	836	5
Americana	57	377	102	389	581	836	5
para	104	377	123	389	581	836	5
el	126	377	133	389	581	836	5
Estudio	136	377	166	389	581	836	5
de	169	377	180	389	581	836	5
Enfermedades	183	377	242	389	581	836	5
Hepáticas	245	377	286	389	581	836	5
sugiere	57	389	86	401	581	836	5
que	91	389	107	401	581	836	5
los	112	389	123	401	581	836	5
pacientes	128	389	168	401	581	836	5
tratados	173	389	206	401	581	836	5
con	211	389	226	401	581	836	5
endoligadura	231	389	286	401	581	836	5
de	57	401	67	413	581	836	5
várices	71	401	100	413	581	836	5
deben	104	401	130	413	581	836	5
repetir	135	401	162	413	581	836	5
las	166	401	177	413	581	836	5
sesiones	181	401	215	413	581	836	5
cada	219	401	239	413	581	836	5
una	243	401	259	413	581	836	5
a	263	401	268	413	581	836	5
dos	272	401	286	413	581	836	5
semanas	57	413	92	425	581	836	5
hasta	95	413	116	425	581	836	5
la	119	413	126	425	581	836	5
erradicación,	129	413	184	425	581	836	5
señalando	186	413	229	425	581	836	5
un	231	413	242	425	581	836	5
promedio	245	413	286	425	581	836	5
de	57	425	67	437	581	836	5
2-4	72	425	86	437	581	836	5
sesiones.	91	425	128	437	581	836	5
Los	133	425	147	437	581	836	5
pacientes	151	425	191	437	581	836	5
deben	195	425	222	437	581	836	5
realizarse	227	425	266	437	581	836	5
una	271	425	286	437	581	836	5
EDA	57	437	75	449	581	836	5
luego	81	437	104	449	581	836	5
del	110	437	123	449	581	836	5
primer	128	437	156	449	581	836	5
mes	162	437	179	449	581	836	5
y	185	437	189	449	581	836	5
posteriormente	195	437	259	449	581	836	5
a	264	437	269	449	581	836	5
los	275	437	286	449	581	836	5
3,	57	449	65	461	581	836	5
6	69	449	74	461	581	836	5
y	78	449	83	461	581	836	5
12	87	449	98	461	581	836	5
meses.	102	449	130	461	581	836	5
En	135	449	145	461	581	836	5
la	149	449	156	461	581	836	5
población	160	449	202	461	581	836	5
sujeta	206	449	230	461	581	836	5
a	234	449	239	461	581	836	5
estudio	243	449	274	461	581	836	5
se	278	449	286	461	581	836	5
observó	57	461	90	473	581	836	5
que	94	461	110	473	581	836	5
sólo	114	461	131	473	581	836	5
17,37%	136	461	168	473	581	836	5
de	172	461	183	473	581	836	5
pacientes	187	461	227	473	581	836	5
concluyen	231	461	275	473	581	836	5
el	279	461	286	473	581	836	5
tratamiento.	57	473	108	485	581	836	5
Esto	114	473	131	485	581	836	5
puede	138	473	164	485	581	836	5
deberse	171	473	204	485	581	836	5
a	210	473	215	485	581	836	5
la	222	473	229	485	581	836	5
idiosincrasia	235	473	286	485	581	836	5
propia	57	485	84	497	581	836	5
de	87	485	97	497	581	836	5
la	100	485	107	497	581	836	5
población,	110	485	154	497	581	836	5
que	157	485	173	497	581	836	5
después	175	485	209	497	581	836	5
de	212	485	223	497	581	836	5
haber	225	485	249	497	581	836	5
recibido	252	485	286	497	581	836	5
el	57	497	64	509	581	836	5
tratamiento	70	497	119	509	581	836	5
de	125	497	135	509	581	836	5
emergencia	142	497	190	509	581	836	5
y	197	497	201	509	581	836	5
continuar	207	497	247	509	581	836	5
con	254	497	269	509	581	836	5
un	275	497	286	509	581	836	5
manejo	57	509	88	521	581	836	5
farmacológico,	93	509	155	521	581	836	5
no	159	509	170	521	581	836	5
cumplen	175	509	212	521	581	836	5
con	216	509	232	521	581	836	5
las	237	509	247	521	581	836	5
sesiones	252	509	286	521	581	836	5
necesarias	57	521	99	533	581	836	5
para	105	521	124	533	581	836	5
la	130	521	137	533	581	836	5
erradicación	143	521	195	533	581	836	5
total	201	521	219	533	581	836	5
de	225	521	235	533	581	836	5
las	241	521	252	533	581	836	5
várices	258	521	286	533	581	836	5
esofágicas.	57	533	101	545	581	836	5
Por	68	550	82	563	581	836	5
último,	86	550	115	563	581	836	5
se	119	550	127	563	581	836	5
concluye	131	550	169	563	581	836	5
que	173	550	189	563	581	836	5
la	192	550	200	563	581	836	5
hemorragia	203	550	251	563	581	836	5
variceal	254	550	286	563	581	836	5
es	57	562	65	575	581	836	5
una	71	562	86	575	581	836	5
causa	92	562	115	575	581	836	5
importante	120	562	166	575	581	836	5
de	172	562	182	575	581	836	5
morbimortalidad	188	562	258	575	581	836	5
en	263	562	274	575	581	836	5
la	279	562	286	575	581	836	5
población	57	574	98	587	581	836	5
peruana.	102	574	139	587	581	836	5
Si	142	574	150	587	581	836	5
bien	153	574	172	587	581	836	5
la	175	574	182	587	581	836	5
frecuencia	186	574	229	587	581	836	5
y	233	574	237	587	581	836	5
mortalidad	241	574	286	587	581	836	5
por	57	586	71	599	581	836	5
resangrado	72	586	118	599	581	836	5
resultaron	120	586	161	599	581	836	5
menores	163	586	199	599	581	836	5
que	200	586	216	599	581	836	5
las	218	586	229	599	581	836	5
reportadas	230	586	274	599	581	836	5
en	276	586	286	599	581	836	5
la	57	598	64	611	581	836	5
literatura	66	598	103	611	581	836	5
mundial,	106	598	143	611	581	836	5
igualmente	145	598	192	611	581	836	5
se	194	598	202	611	581	836	5
debe	205	598	226	611	581	836	5
concientizar	228	598	279	611	581	836	5
a	282	598	286	611	581	836	5
la	57	610	64	623	581	836	5
población	67	610	109	623	581	836	5
sobre	112	610	135	623	581	836	5
su	138	610	147	623	581	836	5
enfermedad	150	610	201	623	581	836	5
y	204	610	209	623	581	836	5
las	212	610	223	623	581	836	5
consecuencias	226	610	286	623	581	836	5
más	57	622	73	635	581	836	5
graves	76	622	102	635	581	836	5
de	105	622	115	635	581	836	5
no	118	622	129	635	581	836	5
recibir	132	622	158	635	581	836	5
tratamiento	161	622	209	635	581	836	5
óptimo.	212	622	245	635	581	836	5
Bibliografía	57	657	127	670	581	836	5
1.	57	684	64	694	581	836	5
Thalheimer	71	684	111	694	581	836	5
U,	119	684	128	694	581	836	5
Triantos	135	684	163	694	581	836	5
C,	171	684	179	694	581	836	5
Goulis	187	684	209	694	581	836	5
J,	217	684	222	694	581	836	5
Burroughs	230	684	266	694	581	836	5
AK.	274	684	286	694	581	836	5
Management	71	693	118	704	581	836	5
of	127	693	134	704	581	836	5
varices	144	693	168	704	581	836	5
in	178	693	185	704	581	836	5
cirrhosis.	195	693	226	704	581	836	5
Expert	236	693	258	704	581	836	5
Opin	268	693	286	704	581	836	5
Pharmacother.	71	703	123	713	581	836	5
2011;12(5):721-35.	125	703	196	713	581	836	5
2.	57	712	64	723	581	836	5
Garcia-Tsao	71	712	112	723	581	836	5
G,	114	712	123	723	581	836	5
Bosch	126	712	147	723	581	836	5
J.	150	712	154	723	581	836	5
Management	157	712	204	723	581	836	5
of	206	712	213	723	581	836	5
varices	216	712	240	723	581	836	5
and	243	712	256	723	581	836	5
variceal	259	712	286	723	581	836	5
hemorrhage	71	722	114	732	581	836	5
in	116	722	123	732	581	836	5
cirrhosis.	125	722	157	732	581	836	5
N	159	722	165	732	581	836	5
Engl	168	722	182	732	581	836	5
J	185	722	187	732	581	836	5
Med.	189	722	208	732	581	836	5
2010;362(9):823-32.	210	722	286	732	581	836	5
3.	57	731	64	742	581	836	5
Bosch	71	731	92	742	581	836	5
J,	96	731	100	742	581	836	5
Abraldes	104	731	135	742	581	836	5
JG,	138	731	149	742	581	836	5
Berzigotti	153	731	187	742	581	836	5
A,	190	731	198	742	581	836	5
Garcia-Pagan	201	731	248	742	581	836	5
JC.	252	731	262	742	581	836	5
Portal	266	731	286	742	581	836	5
hypertension	71	741	117	751	581	836	5
and	120	741	133	751	581	836	5
gastrointestinal	136	741	189	751	581	836	5
bleeding.	191	741	225	751	581	836	5
Semin	228	741	250	751	581	836	5
Liver	252	741	270	751	581	836	5
Dis.	272	741	286	751	581	836	5
2008;28(1):3-25.	71	750	133	761	581	836	5
4.	57	760	64	770	581	836	5
Toubia	71	760	95	770	581	836	5
N,	101	760	109	770	581	836	5
Sanyal	116	760	139	770	581	836	5
AJ.	145	760	154	770	581	836	5
Portal	161	760	181	770	581	836	5
hypertension	187	760	233	770	581	836	5
and	239	760	253	770	581	836	5
variceal	259	760	286	770	581	836	5
hemorrhage.	71	769	116	780	581	836	5
Med	119	769	135	780	581	836	5
Clin	137	769	152	780	581	836	5
North	154	769	175	780	581	836	5
Am.	177	769	192	780	581	836	5
2008;92(3):551-74.	194	769	266	780	581	836	5
Pichilingue	459	47	492	57	581	836	5
Reto	494	47	507	57	581	836	5
C,	509	47	515	57	581	836	5
et	517	47	523	57	581	836	5
al	525	47	530	57	581	836	5
5.	300	78	308	88	581	836	5
Sempere	315	78	347	88	581	836	5
L,	349	78	356	88	581	836	5
Palazón	358	78	386	88	581	836	5
JM,	389	78	401	88	581	836	5
Sánchez-Payá	403	78	453	88	581	836	5
J,	455	78	460	88	581	836	5
Pascual	462	78	489	88	581	836	5
S,	491	78	498	88	581	836	5
Madaria	500	78	530	88	581	836	5
E	315	87	319	98	581	836	5
de,	322	87	334	98	581	836	5
Poveda	337	87	364	98	581	836	5
MJ,	367	87	379	98	581	836	5
et	383	87	390	98	581	836	5
al.	393	87	402	98	581	836	5
Valoración	405	87	444	98	581	836	5
del	447	87	458	98	581	836	5
pronóstico	462	87	500	98	581	836	5
a	504	87	508	98	581	836	5
corto	511	87	530	98	581	836	5
y	315	97	319	107	581	836	5
largo	325	97	342	107	581	836	5
plazo	348	97	368	107	581	836	5
de	374	97	383	107	581	836	5
pacientes	389	97	423	107	581	836	5
con	429	97	442	107	581	836	5
cirrosis	448	97	473	107	581	836	5
y	479	97	483	107	581	836	5
hemorragia	489	97	530	107	581	836	5
digestiva	315	106	346	117	581	836	5
por	351	106	363	117	581	836	5
hipertensión	369	106	414	117	581	836	5
portal.	419	106	443	117	581	836	5
Rev	448	106	461	117	581	836	5
Esp	466	106	479	117	581	836	5
Enferm	484	106	509	117	581	836	5
Dig.	515	106	530	117	581	836	5
2009;101(4):236-48.	315	116	392	126	581	836	5
6.	300	125	307	136	581	836	5
Albillos	315	125	340	136	581	836	5
Martínez	343	125	375	136	581	836	5
A.	378	125	385	136	581	836	5
Supervivencia	388	125	438	136	581	836	5
de	441	125	450	136	581	836	5
pacientes	453	125	487	136	581	836	5
con	489	125	503	136	581	836	5
cirrosis	506	125	530	136	581	836	5
tras	315	135	327	145	581	836	5
la	329	135	336	145	581	836	5
primera	338	135	366	145	581	836	5
hemorragia	368	135	409	145	581	836	5
aguda	411	135	433	145	581	836	5
por	435	135	447	145	581	836	5
varices	450	135	474	145	581	836	5
esofágicas.	477	135	514	145	581	836	5
Rev	517	135	530	145	581	836	5
Esp	315	144	327	155	581	836	5
Enferm	329	144	354	155	581	836	5
Dig.	357	144	372	155	581	836	5
2009;101(4):231-5.	374	144	446	155	581	836	5
7.	300	154	307	164	581	836	5
Lo	315	154	323	164	581	836	5
GH,	327	154	342	164	581	836	5
Lai	346	154	356	164	581	836	5
KH,	360	154	374	164	581	836	5
Cheng	377	154	400	164	581	836	5
JS,	404	154	413	164	581	836	5
Hwu	417	154	434	164	581	836	5
JH,	438	154	449	164	581	836	5
Chang	453	154	475	164	581	836	5
CF,	479	154	490	164	581	836	5
Chen	493	154	512	164	581	836	5
SM,	516	154	530	164	581	836	5
et	315	163	321	174	581	836	5
al.	324	163	332	174	581	836	5
A	335	163	340	174	581	836	5
prospective,	342	163	385	174	581	836	5
randomized	388	163	431	174	581	836	5
trial	433	163	447	174	581	836	5
of	449	163	456	174	581	836	5
sclerotherapy	458	163	506	174	581	836	5
versus	508	163	530	174	581	836	5
ligation	315	173	341	183	581	836	5
in	344	173	350	183	581	836	5
the	353	173	365	183	581	836	5
management	368	173	414	183	581	836	5
of	417	173	424	183	581	836	5
bleeding	427	173	458	183	581	836	5
esophageal	461	173	501	183	581	836	5
varices.	504	173	530	183	581	836	5
Hepatology.	315	182	357	193	581	836	5
1995;22(2):466-71.	360	182	431	193	581	836	5
8.	300	192	308	202	581	836	5
Garcia-Tsao	315	192	358	202	581	836	5
G,	362	192	370	202	581	836	5
Sanyal	374	192	398	202	581	836	5
AJ,	402	192	412	202	581	836	5
Grace	415	192	438	202	581	836	5
ND,	441	192	457	202	581	836	5
Carey	460	192	482	202	581	836	5
W;	486	192	496	202	581	836	5
Practice	500	192	530	202	581	836	5
Guidelines	315	201	355	212	581	836	5
Committee	362	201	404	212	581	836	5
of	411	201	418	212	581	836	5
the	426	201	437	212	581	836	5
American	445	201	481	212	581	836	5
Association	488	201	530	212	581	836	5
for	315	211	325	221	581	836	5
the	331	211	343	221	581	836	5
Study	348	211	369	221	581	836	5
of	375	211	382	221	581	836	5
Liver	388	211	406	221	581	836	5
Diseases;	412	211	447	221	581	836	5
Practice	453	211	483	221	581	836	5
Parameters	489	211	530	221	581	836	5
Committee	315	220	357	231	581	836	5
of	359	220	367	231	581	836	5
the	369	220	381	231	581	836	5
American	384	220	420	231	581	836	5
College	423	220	451	231	581	836	5
of	454	220	461	231	581	836	5
Gastroenterology.	464	220	530	231	581	836	5
Prevention	315	230	355	240	581	836	5
and	358	230	372	240	581	836	5
management	375	230	424	240	581	836	5
of	427	230	434	240	581	836	5
gastroesophageal	437	230	502	240	581	836	5
varices	504	230	530	240	581	836	5
and	315	239	329	250	581	836	5
variceal	337	239	366	250	581	836	5
hemorrhage	374	239	419	250	581	836	5
in	428	239	435	250	581	836	5
cirrhosis.	443	239	477	250	581	836	5
Hepatology.	485	239	530	250	581	836	5
2007;46(3):922-38.	315	249	390	259	581	836	5
9.	300	258	307	269	581	836	5
García-Pagán	315	258	362	269	581	836	5
JC,	369	258	380	269	581	836	5
Reverter	387	258	417	269	581	836	5
E,	425	258	432	269	581	836	5
Abraldes	439	258	470	269	581	836	5
JG,	478	258	489	269	581	836	5
Bosch	497	258	518	269	581	836	5
J.	526	258	530	269	581	836	5
Acute	315	268	335	278	581	836	5
variceal	341	268	368	278	581	836	5
bleeding.	374	268	408	278	581	836	5
Semin	414	268	436	278	581	836	5
Respir	442	268	464	278	581	836	5
Crit	470	268	483	278	581	836	5
Care	489	268	505	278	581	836	5
Med.	511	268	530	278	581	836	5
2012;33(1):46-54.	315	277	381	288	581	836	5
10.	300	287	312	297	581	836	5
Ravipati	315	287	343	297	581	836	5
M,	349	287	359	297	581	836	5
Katragadda	364	287	404	297	581	836	5
S,	410	287	416	297	581	836	5
Swaminathan	422	287	470	297	581	836	5
PD,	476	287	489	297	581	836	5
Molnar	494	287	520	297	581	836	5
J,	526	287	530	297	581	836	5
Zarling	315	296	339	307	581	836	5
E.	342	296	349	307	581	836	5
Pharmacotherapy	352	296	415	307	581	836	5
plus	418	296	432	307	581	836	5
endoscopic	435	296	476	307	581	836	5
intervention	479	296	522	307	581	836	5
is	525	296	530	307	581	836	5
more	315	306	333	316	581	836	5
effective	336	306	366	316	581	836	5
than	368	306	384	316	581	836	5
pharmacotherapy	386	306	449	316	581	836	5
or	451	306	458	316	581	836	5
endoscopy	461	306	499	316	581	836	5
alone	501	306	521	316	581	836	5
in	523	306	530	316	581	836	5
the	315	315	326	326	581	836	5
secondary	329	315	365	326	581	836	5
prevention	367	315	406	326	581	836	5
of	408	315	415	326	581	836	5
esophageal	418	315	458	326	581	836	5
variceal	460	315	487	326	581	836	5
bleeding:	490	315	523	326	581	836	5
a	526	315	530	326	581	836	5
meta-analysis	315	325	362	335	581	836	5
of	365	325	372	335	581	836	5
randomized,	376	325	421	335	581	836	5
controlled	424	325	460	335	581	836	5
trials.	464	325	482	335	581	836	5
Gastrointest.	486	325	530	335	581	836	5
Endosc.	315	334	342	345	581	836	5
2009;70(4):658-64	345	334	414	345	581	836	5
11.	300	344	312	354	581	836	5
de	315	344	324	354	581	836	5
Franchis	326	344	355	354	581	836	5
R;	357	344	365	354	581	836	5
Baveno	367	344	393	354	581	836	5
V	396	344	401	354	581	836	5
Faculty.	403	344	429	354	581	836	5
Revising	431	344	460	354	581	836	5
consensus	463	344	498	354	581	836	5
in	501	344	507	354	581	836	5
portal	509	344	530	354	581	836	5
hypertension:	315	353	364	364	581	836	5
report	365	353	387	364	581	836	5
of	389	353	396	364	581	836	5
the	398	353	409	364	581	836	5
Baveno	411	353	438	364	581	836	5
V	439	353	445	364	581	836	5
consensus	446	353	482	364	581	836	5
workshop	484	353	519	364	581	836	5
on	521	353	530	364	581	836	5
methodology	315	363	362	373	581	836	5
of	363	363	370	373	581	836	5
diagnosis	372	363	404	373	581	836	5
and	406	363	420	373	581	836	5
therapy	422	363	449	373	581	836	5
in	450	363	457	373	581	836	5
portal	459	363	480	373	581	836	5
hypertension.	481	363	530	373	581	836	5
J	315	372	317	383	581	836	5
Hepatol.	319	372	350	383	581	836	5
2010;53(4):762-8.	353	372	419	383	581	836	5
12.	300	382	312	392	581	836	5
Petrasch	315	382	344	392	581	836	5
F,	348	382	353	392	581	836	5
Grothaus	357	382	390	392	581	836	5
J,	394	382	399	392	581	836	5
Mössner	403	382	433	392	581	836	5
J,	437	382	441	392	581	836	5
Schiefke	445	382	475	392	581	836	5
I,	479	382	484	392	581	836	5
Hoffmeister	488	382	530	392	581	836	5
A.	315	391	322	402	581	836	5
Differences	326	391	366	402	581	836	5
in	370	391	376	402	581	836	5
bleeding	380	391	410	402	581	836	5
behavior	414	391	445	402	581	836	5
after	448	391	464	402	581	836	5
endoscopic	468	391	508	402	581	836	5
band	512	391	530	402	581	836	5
ligation:	315	401	343	411	581	836	5
a	351	401	355	411	581	836	5
retrospective	363	401	409	411	581	836	5
analysis.	417	401	446	411	581	836	5
BMC	454	401	472	411	581	836	5
Gastroenterol.	479	401	530	411	581	836	5
2010;10(1):5.	315	410	365	421	581	836	5
13.	300	420	312	430	581	836	5
Lo	315	420	323	430	581	836	5
GH.	327	420	342	430	581	836	5
The	345	420	358	430	581	836	5
role	361	420	375	430	581	836	5
of	378	420	385	430	581	836	5
endoscopy	388	420	427	430	581	836	5
in	430	420	437	430	581	836	5
secondary	440	420	476	430	581	836	5
prophylaxis	479	420	520	430	581	836	5
of	523	420	530	430	581	836	5
esophageal	315	429	354	440	581	836	5
varices.	357	429	383	440	581	836	5
Clin	385	429	400	440	581	836	5
Liver	402	429	419	440	581	836	5
Dis.	422	429	436	440	581	836	5
2010;14(2):307-23.	438	429	509	440	581	836	5
14.	300	439	312	449	581	836	5
Bosch	315	439	336	449	581	836	5
J,	339	439	343	449	581	836	5
García-Pagán	346	439	393	449	581	836	5
JC.	396	439	406	449	581	836	5
Prevention	409	439	447	449	581	836	5
of	450	439	457	449	581	836	5
variceal	460	439	487	449	581	836	5
rebleeding.	490	439	530	449	581	836	5
Lancet.	315	448	341	459	581	836	5
2003;361(9361):952-4.	343	448	428	459	581	836	5
15.	300	458	312	468	581	836	5
D'Amico	315	458	346	468	581	836	5
G,	348	458	357	468	581	836	5
De	359	458	369	468	581	836	5
Franchis	371	458	400	468	581	836	5
R;	402	458	410	468	581	836	5
Cooperative	412	458	456	468	581	836	5
Study	458	458	478	468	581	836	5
Group.	480	458	505	468	581	836	5
Upper	507	458	530	468	581	836	5
digestive	315	467	345	478	581	836	5
bleeding	348	467	378	478	581	836	5
in	380	467	387	478	581	836	5
cirrhosis.	389	467	421	478	581	836	5
Post-therapeutic	423	467	481	478	581	836	5
outcome	483	467	514	478	581	836	5
and	517	467	530	478	581	836	5
prognostic	315	477	352	487	581	836	5
indicators.	354	477	391	487	581	836	5
Hepatology.	393	477	436	487	581	836	5
2003;38(3):599-612.	438	477	514	487	581	836	5
16.	300	486	312	497	581	836	5
Gluud	315	486	337	497	581	836	5
LL,	341	486	352	497	581	836	5
Langholz	356	486	388	497	581	836	5
E,	393	486	399	497	581	836	5
Krag	404	486	419	497	581	836	5
A.	424	486	431	497	581	836	5
Meta-analysis:	436	486	487	497	581	836	5
isosorbide-	491	486	530	497	581	836	5
mononitrate	315	496	358	506	581	836	5
alone	360	496	380	506	581	836	5
or	382	496	389	506	581	836	5
with	391	496	406	506	581	836	5
either	408	496	429	506	581	836	5
beta-blockers	431	496	478	506	581	836	5
or	480	496	488	506	581	836	5
endoscopic	489	496	530	506	581	836	5
therapy	315	505	342	516	581	836	5
for	344	505	354	516	581	836	5
the	356	505	367	516	581	836	5
management	369	505	416	516	581	836	5
of	418	505	425	516	581	836	5
oesophageal	427	505	471	516	581	836	5
varices.	474	505	500	516	581	836	5
Aliment	502	505	530	516	581	836	5
Pharmacol	315	515	353	525	581	836	5
Ther.	355	515	373	525	581	836	5
2010;32(7):859-71.	375	515	447	525	581	836	5
17.	300	524	312	535	581	836	5
Gonzalez	315	524	348	535	581	836	5
R,	355	524	362	535	581	836	5
Zamora	369	524	397	535	581	836	5
J,	404	524	408	535	581	836	5
Gomez-Camarero	415	524	479	535	581	836	5
J,	486	524	491	535	581	836	5
Molinero	497	524	530	535	581	836	5
LM,	315	534	329	544	581	836	5
Bañares	334	534	362	544	581	836	5
R,	368	534	376	544	581	836	5
Albillos	382	534	407	544	581	836	5
A.	413	534	421	544	581	836	5
Meta-analysis:	427	534	478	544	581	836	5
Combination	483	534	530	544	581	836	5
endoscopic	315	543	355	554	581	836	5
and	358	543	372	554	581	836	5
drug	374	543	390	554	581	836	5
therapy	393	543	420	554	581	836	5
to	423	543	430	554	581	836	5
prevent	433	543	460	554	581	836	5
variceal	462	543	490	554	581	836	5
rebleeding	492	543	530	554	581	836	5
in	315	553	321	563	581	836	5
cirrhosis.	324	553	355	563	581	836	5
Ann	357	553	372	563	581	836	5
Intern	374	553	396	563	581	836	5
Med.	398	553	417	563	581	836	5
2008;149(2):109-22.	419	553	495	563	581	836	5
18.	300	562	312	573	581	836	5
Augustin	315	562	345	573	581	836	5
S,	353	562	359	573	581	836	5
Altamirano	366	562	406	573	581	836	5
J,	413	562	417	573	581	836	5
González	424	562	458	573	581	836	5
A,	465	562	473	573	581	836	5
Dot	480	562	494	573	581	836	5
J,	501	562	505	573	581	836	5
Abu-	513	562	530	573	581	836	5
Suboh	315	572	337	582	581	836	5
M,	342	572	352	582	581	836	5
Armengol	356	572	391	582	581	836	5
JR,	395	572	405	582	581	836	5
et	409	572	416	582	581	836	5
al.	420	572	429	582	581	836	5
Effectiveness	433	572	478	582	581	836	5
of	483	572	490	582	581	836	5
combined	494	572	530	582	581	836	5
pharmacologic	315	581	367	592	581	836	5
and	369	581	383	592	581	836	5
ligation	385	581	411	592	581	836	5
therapy	414	581	441	592	581	836	5
in	443	581	450	592	581	836	5
high-risk	452	581	482	592	581	836	5
patients	484	581	512	592	581	836	5
with	515	581	530	592	581	836	5
acute	315	591	334	601	581	836	5
esophageal	339	591	379	601	581	836	5
variceal	384	591	411	601	581	836	5
bleeding.	416	591	450	601	581	836	5
Am	455	591	467	601	581	836	5
J	472	591	474	601	581	836	5
Gastroenterol.	479	591	530	601	581	836	5
2011;106(10):1787-95.	315	600	400	611	581	836	5
19.	300	610	312	620	581	836	5
Li	315	610	321	620	581	836	5
L,	328	610	335	620	581	836	5
Yu	342	610	351	620	581	836	5
C,	359	610	366	620	581	836	5
Li	374	610	380	620	581	836	5
Y.	388	610	394	620	581	836	5
Endoscopic	401	610	442	620	581	836	5
band	449	610	467	620	581	836	5
ligation	475	610	501	620	581	836	5
versus	508	610	530	620	581	836	5
pharmacological	315	619	373	630	581	836	5
therapy	376	619	403	630	581	836	5
for	406	619	416	630	581	836	5
variceal	418	619	446	630	581	836	5
bleeding	448	619	479	630	581	836	5
in	482	619	489	630	581	836	5
cirrhosis:	491	619	523	630	581	836	5
a	526	619	530	630	581	836	5
meta-analysis.	315	629	365	639	581	836	5
Can	367	629	381	639	581	836	5
J	384	629	386	639	581	836	5
Gastroenterol.	388	629	439	639	581	836	5
2011;25(3):147-55.	441	629	513	639	581	836	5
20.	300	638	312	649	581	836	5
Miñano	315	638	343	649	581	836	5
C,	350	638	358	649	581	836	5
Garcia-Tsao	365	638	407	649	581	836	5
G.	414	638	423	649	581	836	5
Clinical	430	638	457	649	581	836	5
pharmacology	464	638	516	649	581	836	5
of	523	638	530	649	581	836	5
portal	315	648	336	658	581	836	5
hypertension.	345	648	394	658	581	836	5
Gastroenterol	403	648	453	658	581	836	5
Clin	462	648	476	658	581	836	5
North	485	648	506	658	581	836	5
Am.	515	648	530	658	581	836	5
2010;39(3):681-95.	315	657	387	668	581	836	5
21.	300	667	312	677	581	836	5
Opio	315	667	333	677	581	836	5
CK,	335	667	348	677	581	836	5
Garcia-Tsao	350	667	390	677	581	836	5
G.	392	667	401	677	581	836	5
Managing	403	667	437	677	581	836	5
varices:	439	667	466	677	581	836	5
drugs,	468	667	489	677	581	836	5
bands,	491	667	515	677	581	836	5
and	517	667	530	677	581	836	5
shunts.	315	676	339	687	581	836	5
Gastroenterol	342	676	390	687	581	836	5
Clin	392	676	407	687	581	836	5
North	409	676	430	687	581	836	5
Am.	432	676	447	687	581	836	5
2011;40(3):561-79.	449	676	521	687	581	836	5
22.	300	686	312	696	581	836	5
Grothaus	315	686	347	696	581	836	5
J,	352	686	356	696	581	836	5
Petrasch	361	686	390	696	581	836	5
F,	395	686	400	696	581	836	5
Zeynalova	404	686	441	696	581	836	5
S,	446	686	452	696	581	836	5
Mössner	457	686	487	696	581	836	5
J,	491	686	496	696	581	836	5
Schiefke	500	686	530	696	581	836	5
I,	315	695	319	706	581	836	5
Hoffmeister	324	695	366	706	581	836	5
A.	371	695	378	706	581	836	5
Risk	383	695	398	706	581	836	5
factors	402	695	426	706	581	836	5
for	431	695	440	706	581	836	5
bleeding	445	695	476	706	581	836	5
complications	481	695	530	706	581	836	5
after	315	705	331	715	581	836	5
endoscopic	334	705	375	715	581	836	5
variceal	379	705	406	715	581	836	5
ligation	409	705	435	715	581	836	5
therapy.	439	705	467	715	581	836	5
Z	471	705	476	715	581	836	5
Gastroenterol.	479	705	530	715	581	836	5
2010;48(10):1200-6.	315	714	391	725	581	836	5
Correspondencia:	300	732	367	742	581	836	5
Catherina	300	741	335	752	581	836	5
Pichilingue	337	741	376	752	581	836	5
Reto	379	741	395	752	581	836	5
Calle	300	751	318	761	581	836	5
Buenos	321	751	347	761	581	836	5
Aires	349	751	367	761	581	836	5
270	369	751	383	761	581	836	5
Santa	386	751	405	761	581	836	5
Patricia	407	751	433	761	581	836	5
1era	435	751	451	761	581	836	5
Etapa.	454	751	476	761	581	836	5
La	300	760	309	771	581	836	5
Molina.	311	760	338	771	581	836	5
Lima,	341	760	360	771	581	836	5
Perú.	363	760	381	771	581	836	5
E-mail:	300	770	325	780	581	836	5
catrina_911@hotmail.com	328	770	424	780	581	836	5
Rev	411	792	421	801	581	836	5
Gatroenterol	423	792	456	801	581	836	5
Peru.	458	792	472	801	581	836	5
2013;33(3):231-5	474	792	525	801	581	836	5
235	537	790	549	802	581	836	5
