An.	53	39	64	46	553	765	1
Fac.	66	39	80	46	553	765	1
Cienc.	82	39	103	46	553	765	1
Méd.	105	39	121	46	553	765	1
(Asunción)	123	39	158	46	553	765	1
/	160	39	162	46	553	765	1
Vol.	164	39	177	46	553	765	1
51	180	39	188	46	553	765	1
-	190	39	192	46	553	765	1
Nº	194	39	202	46	553	765	1
1,	204	39	210	46	553	765	1
2018	212	39	228	46	553	765	1
http://dx.doi.org/10.18004/anales/2018.051(01)65-074	53	61	229	68	553	765	1
ARTICULO	57	112	129	125	553	765	1
DE	133	112	152	125	553	765	1
REVISION	156	112	223	125	553	765	1
Tratamiento	115	144	184	155	553	765	1
de	187	144	201	155	553	765	1
la	205	144	215	155	553	765	1
hipertensión	218	144	290	155	553	765	1
arterial	293	144	333	155	553	765	1
en	337	144	351	155	553	765	1
la	354	144	364	155	553	765	1
menopausia	367	144	437	155	553	765	1
Treatment	137	170	195	182	553	765	1
of	198	170	210	182	553	765	1
arterial	213	170	253	182	553	765	1
hypertension	256	170	332	182	553	765	1
in	335	170	346	182	553	765	1
menopause	349	170	416	182	553	765	1
Real	190	197	213	208	553	765	1
D.,	216	197	230	208	553	765	1
Raúl	233	197	256	208	553	765	1
1	256	195	260	202	553	765	1
;	260	197	263	208	553	765	1
Aquino	266	197	300	208	553	765	1
M.,	303	197	318	208	553	765	1
Nelson	321	197	356	208	553	765	1
2	359	195	363	202	553	765	1
1	57	214	60	220	553	765	1
2	57	226	60	232	553	765	1
Dpto.	60	217	82	225	553	765	1
de	84	217	94	225	553	765	1
Medicina	97	217	133	225	553	765	1
Interna.	135	217	166	225	553	765	1
Hospital	168	217	201	225	553	765	1
Nacional.	203	217	241	225	553	765	1
Itauguá,	243	217	276	225	553	765	1
Paraguay.	278	217	319	225	553	765	1
Servicio	60	228	92	237	553	765	1
de	95	228	105	237	553	765	1
Clínica	107	228	135	237	553	765	1
Médica.	137	228	169	237	553	765	1
Instituto	171	228	203	237	553	765	1
de	205	228	215	237	553	765	1
Previsión	218	228	255	237	553	765	1
Social.	257	228	284	237	553	765	1
Asunción,	287	228	326	237	553	765	1
Paraguay	329	228	367	237	553	765	1
Palabras	57	482	98	491	553	765	1
Clave:	101	482	130	491	553	765	1
Hipertensión	133	482	190	491	553	765	1
Arterial,	192	482	227	491	553	765	1
Menopausia.	230	482	287	491	553	765	1
Autor	57	661	77	669	553	765	1
correspondiente:	82	661	143	669	553	765	1
Prof.	148	661	165	669	553	765	1
Dr.	170	661	181	669	553	765	1
Raúl	186	661	203	669	553	765	1
Emilio	207	661	232	669	553	765	1
Real	236	661	253	669	553	765	1
Delor.	257	661	280	669	553	765	1
Dpto.	284	661	305	669	553	765	1
de	309	661	318	669	553	765	1
Medicina	322	661	356	669	553	765	1
Interna.	361	661	388	669	553	765	1
Hospital	393	661	423	669	553	765	1
Nacional.	428	661	462	669	553	765	1
Itauguá,	467	661	496	669	553	765	1
Paraguay.	57	671	92	679	553	765	1
E-mail:	95	671	122	679	553	765	1
raulemilioreal@gmail.com	124	671	221	679	553	765	1
Fecha	57	687	77	694	553	765	1
de	79	687	86	694	553	765	1
recepción	88	687	120	694	553	765	1
el	122	687	127	694	553	765	1
17	130	687	138	694	553	765	1
de	140	687	147	694	553	765	1
febrero	149	687	173	694	553	765	1
del	175	687	184	694	553	765	1
2018;	186	687	205	694	553	765	1
aceptado	207	687	236	694	553	765	1
el	238	687	244	694	553	765	1
17	246	687	254	694	553	765	1
de	256	687	264	694	553	765	1
Marzo	266	687	287	694	553	765	1
del	289	687	298	694	553	765	1
2018	300	687	316	694	553	765	1
65	484	719	496	730	553	765	1
Real	57	38	71	45	553	765	2
Delor	73	38	92	45	553	765	2
RE	94	38	104	45	553	765	2
et.	106	38	114	45	553	765	2
al.	116	38	124	45	553	765	2
	126	35	129	45	553	765	2
Tratamiento	132	38	171	45	553	765	2
de	173	38	181	45	553	765	2
la	183	38	189	45	553	765	2
hipertensión	191	38	231	45	553	765	2
en	259	38	267	45	553	765	2
la	269	38	275	45	553	765	2
menopausia	277	38	316	45	553	765	2
An.	57	49	68	56	553	765	2
Fac.	70	49	84	56	553	765	2
Cienc.	86	49	107	56	553	765	2
Méd.	109	49	125	56	553	765	2
(Asunción)	127	49	162	56	553	765	2
/	164	49	166	56	553	765	2
Vol.	168	49	181	56	553	765	2
51	183	49	191	56	553	765	2
-	193	49	196	56	553	765	2
Nº	198	49	206	56	553	765	2
1,	208	49	214	56	553	765	2
2018	216	49	232	56	553	765	2
Keywords:	57	265	109	274	553	765	2
Arterial	112	265	145	274	553	765	2
hypertension;	148	265	211	274	553	765	2
Menopause.	214	265	271	274	553	765	2
INTRODUCCION	57	290	152	301	553	765	2
La	57	316	68	325	553	765	2
prevalencia	71	316	124	325	553	765	2
de	128	316	139	325	553	765	2
hipertensión	142	316	199	325	553	765	2
arterial	202	316	234	325	553	765	2
en	238	316	249	325	553	765	2
consultas	252	316	296	325	553	765	2
de	299	316	311	325	553	765	2
atención	314	316	353	325	553	765	2
primaria	357	316	394	325	553	765	2
aumenta	397	316	437	325	553	765	2
con	441	316	457	325	553	765	2
la	461	316	469	325	553	765	2
edad	472	316	495	325	553	765	2
y	57	329	62	338	553	765	2
hay	66	329	82	338	553	765	2
reportes	86	329	124	338	553	765	2
de	128	329	139	338	553	765	2
48%	143	329	164	338	553	765	2
de	167	329	179	338	553	765	2
personas	183	329	225	338	553	765	2
mayores	229	329	269	338	553	765	2
de	273	329	284	338	553	765	2
60	288	329	299	338	553	765	2
años	303	329	325	338	553	765	2
afectados	329	329	374	338	553	765	2
con	378	329	395	338	553	765	2
esta	399	329	418	338	553	765	2
patología	422	329	465	338	553	765	2
(1).	469	329	484	338	553	765	2
A	488	329	495	338	553	765	2
nivel	57	342	78	351	553	765	2
mundial,	83	342	123	351	553	765	2
la	128	342	136	351	553	765	2
hipertensión	142	342	199	351	553	765	2
arterial	205	342	237	351	553	765	2
en	242	342	253	351	553	765	2
las	259	342	272	351	553	765	2
mujeres	278	342	314	351	553	765	2
menopáusicas	320	342	387	351	553	765	2
es	392	342	403	351	553	765	2
alrededor	409	342	452	351	553	765	2
de	458	342	469	351	553	765	2
25%	475	342	495	351	553	765	2
siendo	57	355	87	365	553	765	2
menor	91	355	120	365	553	765	2
antes	125	355	150	365	553	765	2
de	154	355	166	365	553	765	2
la	170	355	178	365	553	765	2
menopausia	182	355	238	365	553	765	2
(2,3).	243	355	267	365	553	765	2
La	271	355	283	365	553	765	2
enfermedad	287	355	342	365	553	765	2
cardiovascular	346	355	413	365	553	765	2
es	417	355	428	365	553	765	2
la	432	355	440	365	553	765	2
causa	445	355	472	365	553	765	2
más	476	355	495	365	553	765	2
común	57	368	87	378	553	765	2
de	92	368	103	378	553	765	2
muerte	107	368	140	378	553	765	2
entre	144	368	168	378	553	765	2
las	172	368	185	378	553	765	2
mujeres	190	368	226	378	553	765	2
y	231	368	236	378	553	765	2
la	240	368	248	378	553	765	2
hipertensión	253	368	309	378	553	765	2
arterial	314	368	346	378	553	765	2
contribuye	350	368	398	378	553	765	2
significativamente	402	368	485	378	553	765	2
a	489	368	495	378	553	765	2
ello	57	382	73	391	553	765	2
más	79	382	98	391	553	765	2
aún	105	382	122	391	553	765	2
cuando	128	382	162	391	553	765	2
el	168	382	176	391	553	765	2
control	183	382	214	391	553	765	2
de	220	382	231	391	553	765	2
la	238	382	246	391	553	765	2
presión	252	382	286	391	553	765	2
arterial	292	382	324	391	553	765	2
es	330	382	341	391	553	765	2
subóptimo	347	382	395	391	553	765	2
en	401	382	413	391	553	765	2
este	419	382	438	391	553	765	2
género.	445	382	480	391	553	765	2
El	486	382	495	391	553	765	2
incremento	57	395	108	404	553	765	2
de	114	395	126	404	553	765	2
la	132	395	140	404	553	765	2
presión	146	395	180	404	553	765	2
arterial	186	395	218	404	553	765	2
y	224	395	229	404	553	765	2
la	235	395	243	404	553	765	2
morbimortalidad	250	395	324	404	553	765	2
cardiovascular	330	395	397	404	553	765	2
se	404	395	414	404	553	765	2
exacerba	421	395	463	404	553	765	2
en	470	395	481	404	553	765	2
la	487	395	495	404	553	765	2
menopausia,	57	408	116	417	553	765	2
independientemente	119	408	213	417	553	765	2
de	216	408	227	417	553	765	2
la	231	408	239	417	553	765	2
raza	242	408	261	417	553	765	2
(2,4-7).	265	408	299	417	553	765	2
En	57	433	69	443	553	765	2
los	76	433	89	443	553	765	2
Estados	96	433	133	443	553	765	2
Unidos	140	433	172	443	553	765	2
se	179	433	190	443	553	765	2
ha	197	433	208	443	553	765	2
visto	215	433	237	443	553	765	2
que	243	433	261	443	553	765	2
es	267	433	278	443	553	765	2
más	285	433	304	443	553	765	2
corriente	311	433	352	443	553	765	2
que	359	433	376	443	553	765	2
el	383	433	391	443	553	765	2
sexo	398	433	420	443	553	765	2
femenino	427	433	469	443	553	765	2
esté	476	433	496	443	553	765	2
diagnosticado	57	447	121	456	553	765	2
con	125	447	142	456	553	765	2
hipertensión	146	447	202	456	553	765	2
arterial	207	447	239	456	553	765	2
y	243	447	248	456	553	765	2
reciba	252	447	280	456	553	765	2
tratamiento	285	447	337	456	553	765	2
antihipertensivo,	341	447	417	456	553	765	2
aunque	421	447	455	456	553	765	2
el	460	447	468	456	553	765	2
logro	472	447	495	456	553	765	2
de	57	460	68	469	553	765	2
las	72	460	86	469	553	765	2
metas	90	460	118	469	553	765	2
del	123	460	136	469	553	765	2
control	141	460	172	469	553	765	2
óptimo	177	460	208	469	553	765	2
es	212	460	223	469	553	765	2
más	227	460	247	469	553	765	2
frecuente	251	460	294	469	553	765	2
en	299	460	310	469	553	765	2
los	315	460	328	469	553	765	2
varones.	333	460	372	469	553	765	2
En	377	460	389	469	553	765	2
la	394	460	402	469	553	765	2
China,	406	460	436	469	553	765	2
las	440	460	454	469	553	765	2
mujeres	458	460	495	469	553	765	2
tanto	57	473	80	482	553	765	2
del	83	473	97	482	553	765	2
área	101	473	121	482	553	765	2
urbana	125	473	157	482	553	765	2
como	161	473	186	482	553	765	2
rural	189	473	210	482	553	765	2
están	214	473	239	482	553	765	2
más	243	473	262	482	553	765	2
diagnosticadas	266	473	335	482	553	765	2
y	339	473	344	482	553	765	2
mejor	347	473	373	482	553	765	2
tratadas	377	473	414	482	553	765	2
que	418	473	435	482	553	765	2
los	439	473	452	482	553	765	2
varones.	456	473	495	482	553	765	2
Las	57	486	73	496	553	765	2
probabilidades	77	486	145	496	553	765	2
de	149	486	161	496	553	765	2
padecer	165	486	202	496	553	765	2
hipertensión	206	486	263	496	553	765	2
arterial	267	486	299	496	553	765	2
en	303	486	314	496	553	765	2
la	319	486	326	496	553	765	2
posmenopausia	331	486	404	496	553	765	2
en	408	486	419	496	553	765	2
comparación	423	486	483	496	553	765	2
la	487	486	495	496	553	765	2
premenopausia	57	500	128	509	553	765	2
es	131	500	142	509	553	765	2
elevada:	145	500	184	509	553	765	2
OR	187	500	202	509	553	765	2
2,2	206	500	220	509	553	765	2
(95%	223	500	247	509	553	765	2
IC	250	500	260	509	553	765	2
1,1-4,4)	264	500	300	509	553	765	2
(5,8).	303	500	327	509	553	765	2
La	57	525	68	534	553	765	2
prevalencia	71	525	125	534	553	765	2
de	128	525	139	534	553	765	2
urgencias	143	525	188	534	553	765	2
hipertensivas	191	525	253	534	553	765	2
es	256	525	267	534	553	765	2
similar	270	525	300	534	553	765	2
en	304	525	315	534	553	765	2
ambos	320	525	350	534	553	765	2
sexos	354	525	381	534	553	765	2
(8).	385	525	400	534	553	765	2
No	404	525	417	534	553	765	2
existe	420	525	447	534	553	765	2
diferencia	451	525	496	534	553	765	2
en	57	538	68	547	553	765	2
la	73	538	81	547	553	765	2
adherencia	87	538	138	547	553	765	2
al	143	538	151	547	553	765	2
tratamiento	156	538	208	547	553	765	2
antihipertensivo	214	538	287	547	553	765	2
entre	292	538	316	547	553	765	2
varones	321	538	358	547	553	765	2
y	363	538	368	547	553	765	2
mujeres	373	538	410	547	553	765	2
(5).	416	538	432	547	553	765	2
Las	437	538	454	547	553	765	2
mujeres	459	538	496	547	553	765	2
posmenopáusicas	57	551	140	560	553	765	2
son	144	551	160	560	553	765	2
más	164	551	183	560	553	765	2
propensas	187	551	235	560	553	765	2
que	239	551	256	560	553	765	2
las	259	551	273	560	553	765	2
mujeres	276	551	313	560	553	765	2
premenopáusicas	317	551	398	560	553	765	2
a	402	551	408	560	553	765	2
exhibir	411	551	442	560	553	765	2
descensos	446	551	495	560	553	765	2
nocturnos	57	564	102	574	553	765	2
de	105	564	117	574	553	765	2
la	120	564	128	574	553	765	2
presión	131	564	165	574	553	765	2
arterial	168	564	200	574	553	765	2
(5).	203	564	219	574	553	765	2
Existe	57	590	85	599	553	765	2
limitada	88	590	124	599	553	765	2
información	127	590	181	599	553	765	2
relativa	184	590	217	599	553	765	2
al	221	590	229	599	553	765	2
tratamiento	232	590	284	599	553	765	2
de	287	590	298	599	553	765	2
la	301	590	309	599	553	765	2
hipertensión	312	590	369	599	553	765	2
arterial	372	590	404	599	553	765	2
por	407	590	422	599	553	765	2
género	425	590	458	599	553	765	2
aunque	461	590	495	599	553	765	2
hay	57	603	73	612	553	765	2
datos	77	603	102	612	553	765	2
que	106	603	123	612	553	765	2
sugieren	127	603	167	612	553	765	2
que	171	603	188	612	553	765	2
ciertos	192	603	222	612	553	765	2
regímenes	226	603	275	612	553	765	2
demuestran	279	603	334	612	553	765	2
más	337	603	357	612	553	765	2
beneficio	361	603	402	612	553	765	2
en	406	603	417	612	553	765	2
las	421	603	434	612	553	765	2
mujeres	438	603	475	612	553	765	2
(9).	479	603	495	612	553	765	2
El	57	616	66	625	553	765	2
embarazo	69	616	115	625	553	765	2
y	119	616	124	625	553	765	2
la	127	616	135	625	553	765	2
menopausia	138	616	195	625	553	765	2
contribuyen	198	616	252	625	553	765	2
a	255	616	261	625	553	765	2
la	264	616	272	625	553	765	2
complejidad	276	616	331	625	553	765	2
del	335	616	348	625	553	765	2
tratamiento	352	616	404	625	553	765	2
antihipertensivo	408	616	481	625	553	765	2
en	485	616	496	625	553	765	2
las	57	629	70	639	553	765	2
mujeres	73	629	110	639	553	765	2
por	113	629	128	639	553	765	2
lo	131	629	139	639	553	765	2
que	142	629	159	639	553	765	2
se	162	629	173	639	553	765	2
justifica	176	629	211	639	553	765	2
entender	214	629	255	639	553	765	2
el	258	629	266	639	553	765	2
tratamiento	269	629	321	639	553	765	2
en	324	629	336	639	553	765	2
este	339	629	358	639	553	765	2
género	361	629	393	639	553	765	2
(4).	398	629	413	639	553	765	2
66	57	719	69	730	553	765	2
Real	237	38	252	45	553	765	3
Delor	254	38	273	45	553	765	3
RE	275	38	284	45	553	765	3
et.	286	38	294	45	553	765	3
al.	296	38	304	45	553	765	3
	306	35	310	45	553	765	3
Tratamiento	312	38	352	45	553	765	3
de	354	38	361	45	553	765	3
la	363	38	369	45	553	765	3
hipertensión	371	38	411	45	553	765	3
arterial	413	38	438	45	553	765	3
en	440	38	447	45	553	765	3
la	449	38	456	45	553	765	3
menopausia	458	38	496	45	553	765	3
An.	321	48	332	56	553	765	3
Fac.	334	48	348	56	553	765	3
Cienc.	350	48	371	56	553	765	3
Méd.	373	48	389	56	553	765	3
(Asunción)	391	48	426	56	553	765	3
/	428	48	431	56	553	765	3
Vol.	433	48	446	56	553	765	3
51	448	48	456	56	553	765	3
-	458	48	461	56	553	765	3
Nº	462	48	470	56	553	765	3
1,	472	48	478	56	553	765	3
2018	480	48	496	56	553	765	3
Las	57	66	73	75	553	765	3
mujeres	77	66	114	75	553	765	3
menopáusicas	118	66	184	75	553	765	3
presentan	188	66	234	75	553	765	3
alto	238	66	255	75	553	765	3
riesgo	259	66	287	75	553	765	3
de	291	66	303	75	553	765	3
daño	307	66	329	75	553	765	3
de	333	66	345	75	553	765	3
órganos	349	66	386	75	553	765	3
blanco,	390	66	423	75	553	765	3
principalmente	428	66	495	75	553	765	3
microalbuminuria,	57	79	139	88	553	765	3
hipertrofia	145	79	192	88	553	765	3
ventricular	198	79	246	88	553	765	3
izquierda	253	79	295	88	553	765	3
e	301	79	307	88	553	765	3
insuficiencia	314	79	371	88	553	765	3
cardiaca	377	79	416	88	553	765	3
post	423	79	442	88	553	765	3
infarto	449	79	478	88	553	765	3
de	484	79	496	88	553	765	3
miocardio	57	92	102	102	553	765	3
aunque	105	92	139	102	553	765	3
tienen	142	92	170	102	553	765	3
menor	174	92	203	102	553	765	3
riesgo	206	92	234	102	553	765	3
de	237	92	249	102	553	765	3
enfermedades	252	92	318	102	553	765	3
cardiovasculares	321	92	399	102	553	765	3
comparadas	402	92	459	102	553	765	3
con	462	92	478	102	553	765	3
los	482	92	495	102	553	765	3
hombres	57	106	97	115	553	765	3
de	100	106	111	115	553	765	3
la	114	106	122	115	553	765	3
misma	125	106	156	115	553	765	3
edad	159	106	182	115	553	765	3
(4,10).	185	106	215	115	553	765	3
Los	57	131	73	140	553	765	3
objetivos	81	131	122	140	553	765	3
de	130	131	141	140	553	765	3
la	149	131	157	140	553	765	3
revisión	165	131	201	140	553	765	3
sistemática	208	131	260	140	553	765	3
fueron	268	131	298	140	553	765	3
identificar	305	131	350	140	553	765	3
los	358	131	371	140	553	765	3
factores	379	131	416	140	553	765	3
fisiopatológicos	424	131	495	140	553	765	3
involucrados	57	144	115	153	553	765	3
en	123	144	134	153	553	765	3
la	141	144	149	153	553	765	3
hipertensión	157	144	213	153	553	765	3
arterial	221	144	253	153	553	765	3
en	260	144	271	153	553	765	3
la	279	144	287	153	553	765	3
menopausia	294	144	351	153	553	765	3
y	358	144	363	153	553	765	3
describir	370	144	410	153	553	765	3
los	417	144	430	153	553	765	3
tratamientos	438	144	495	153	553	765	3
específicos	57	157	109	167	553	765	3
para	112	157	132	167	553	765	3
esta	136	157	155	167	553	765	3
afección.	158	157	200	167	553	765	3
METODOLOGIA	57	183	149	194	553	765	3
Se	57	210	69	220	553	765	3
realizó	85	210	116	220	553	765	3
una	132	210	149	220	553	765	3
revisión	165	210	201	220	553	765	3
bibliográfica	217	210	272	220	553	765	3
en	288	210	300	220	553	765	3
las	316	210	329	220	553	765	3
bases	345	210	372	220	553	765	3
de	389	210	400	220	553	765	3
datos	416	210	441	220	553	765	3
PubMed	457	210	495	220	553	765	3
(https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed)	57	222	236	231	553	765	3
y	252	222	257	231	553	765	3
SciELO	273	222	308	231	553	765	3
(http://www.scielo.org/php/index.php)	324	222	496	231	553	765	3
utilizando	57	233	100	243	553	765	3
las	106	233	119	243	553	765	3
palabras	125	233	165	243	553	765	3
claves:	171	233	203	243	553	765	3
hipertensión	209	233	265	243	553	765	3
arterial	271	233	303	243	553	765	3
y	309	233	314	243	553	765	3
menopausia.	319	233	379	243	553	765	3
Se	385	233	397	243	553	765	3
incluyeron	403	233	450	243	553	765	3
artículos	456	233	495	243	553	765	3
originales,	57	245	104	254	553	765	3
de	107	245	119	254	553	765	3
revisión,	122	245	161	254	553	765	3
metaanálisis	164	245	221	254	553	765	3
y	225	245	230	254	553	765	3
guías	232	245	258	254	553	765	3
publicadas	261	245	310	254	553	765	3
entre	314	245	337	254	553	765	3
enero	340	245	367	254	553	765	3
2008	370	245	393	254	553	765	3
y	396	245	401	254	553	765	3
marzo	404	245	432	254	553	765	3
2018.	435	245	461	254	553	765	3
Se	57	268	69	278	553	765	3
seleccionaron	72	268	136	278	553	765	3
artículos	139	268	179	278	553	765	3
que	182	268	199	278	553	765	3
cumplieran	202	268	253	278	553	765	3
con	256	268	273	278	553	765	3
los	276	268	289	278	553	765	3
siguientes	292	268	339	278	553	765	3
criterios	342	268	379	278	553	765	3
de	382	268	393	278	553	765	3
inclusión:	396	268	440	278	553	765	3
	75	290	83	301	553	765	3
Investigaciones	93	292	164	301	553	765	3
primarias	167	292	210	301	553	765	3
y	213	292	218	301	553	765	3
revisiones.	221	292	271	301	553	765	3
	75	314	83	325	553	765	3
Antigüedad	93	315	145	325	553	765	3
menor	148	315	177	325	553	765	3
a	181	315	186	325	553	765	3
10	189	315	200	325	553	765	3
años.	204	315	229	325	553	765	3
	75	337	83	348	553	765	3
Con	93	339	111	348	553	765	3
texto	115	339	137	348	553	765	3
en	140	339	152	348	553	765	3
español,	155	339	194	348	553	765	3
inglés	197	339	224	348	553	765	3
y/o	227	339	241	348	553	765	3
portugués.	244	339	293	348	553	765	3
Se	57	362	69	372	553	765	3
consideraron	72	362	132	372	553	765	3
criterios	136	362	172	372	553	765	3
de	175	362	187	372	553	765	3
inclusión	190	362	231	372	553	765	3
para	234	362	255	372	553	765	3
la	258	362	266	372	553	765	3
selección	269	362	312	372	553	765	3
del	316	362	329	372	553	765	3
material	333	362	370	372	553	765	3
bibliográfico,	373	362	432	372	553	765	3
artículos	436	362	476	372	553	765	3
que	479	362	496	372	553	765	3
se	57	376	67	385	553	765	3
enfocaran	74	376	120	385	553	765	3
sobre	126	376	152	385	553	765	3
la	159	376	167	385	553	765	3
fisiopatología	173	376	235	385	553	765	3
de	241	376	253	385	553	765	3
la	259	376	267	385	553	765	3
hipertensión	274	376	330	385	553	765	3
arterial	337	376	369	385	553	765	3
en	375	376	386	385	553	765	3
la	393	376	401	385	553	765	3
menopausia	407	376	464	385	553	765	3
y	470	376	475	385	553	765	3
los	482	376	495	385	553	765	3
tratamientos	57	389	114	398	553	765	3
utilizados	117	389	160	398	553	765	3
en	163	389	175	398	553	765	3
esta	178	389	197	398	553	765	3
afección.	201	389	242	398	553	765	3
Se	245	389	258	398	553	765	3
excluyeron	261	389	311	398	553	765	3
los	314	389	327	398	553	765	3
artículos	330	389	370	398	553	765	3
duplicados.	373	389	425	398	553	765	3
RESULTADOS	57	415	141	426	553	765	3
Fisiopatología:	57	442	124	451	553	765	3
las	128	442	141	451	553	765	3
mujeres	144	442	181	451	553	765	3
premenopáusicas	184	442	266	451	553	765	3
tienen	269	442	298	451	553	765	3
menor	301	442	330	451	553	765	3
ries	334	442	350	451	553	765	3
go	351	442	362	451	553	765	3
e	366	442	371	451	553	765	3
incidencia	375	442	421	451	553	765	3
de	424	442	436	451	553	765	3
hipertensión	439	442	496	451	553	765	3
arterial	57	455	89	464	553	765	3
en	93	455	105	464	553	765	3
comparación	110	455	169	464	553	765	3
con	173	455	190	464	553	765	3
los	195	455	208	464	553	765	3
hombres	213	455	253	464	553	765	3
de	258	455	269	464	553	765	3
la	274	455	282	464	553	765	3
misma	286	455	317	464	553	765	3
edad.	322	455	347	464	553	765	3
Este	352	455	373	464	553	765	3
fenómeno	378	455	423	464	553	765	3
se	428	455	439	464	553	765	3
debe	444	455	467	464	553	765	3
a	472	455	477	464	553	765	3
los	482	455	495	464	553	765	3
efectos	57	468	90	478	553	765	3
beneficiosos	95	468	153	478	553	765	3
de	158	468	169	478	553	765	3
estrógenos	174	468	225	478	553	765	3
y	230	468	235	478	553	765	3
andrógenos	240	468	294	478	553	765	3
en	299	468	310	478	553	765	3
la	315	468	323	478	553	765	3
modulación	328	468	381	478	553	765	3
y	386	468	391	478	553	765	3
control	396	468	427	478	553	765	3
de	432	468	443	478	553	765	3
la	448	468	456	478	553	765	3
presión	461	468	495	478	553	765	3
arterial,	57	482	92	491	553	765	3
incluida	98	482	133	491	553	765	3
la	139	482	147	491	553	765	3
función	153	482	186	491	553	765	3
endotelial,	192	482	240	491	553	765	3
el	246	482	254	491	553	765	3
sistema	260	482	296	491	553	765	3
nervioso	302	482	341	491	553	765	3
simpático	347	482	391	491	553	765	3
y	397	482	402	491	553	765	3
el	408	482	415	491	553	765	3
sistema	422	482	457	491	553	765	3
renina-	463	482	496	491	553	765	3
angiotensina.	57	495	118	504	553	765	3
Pero	124	495	145	504	553	765	3
esta	150	495	170	504	553	765	3
ventaja	175	495	208	504	553	765	3
para	213	495	234	504	553	765	3
las	239	495	252	504	553	765	3
mujeres	257	495	294	504	553	765	3
desaparece	299	495	353	504	553	765	3
gradualmente	358	495	421	504	553	765	3
después	427	495	466	504	553	765	3
de	471	495	482	504	553	765	3
la	487	495	495	504	553	765	3
menopausia	57	508	113	517	553	765	3
(2,3,6-8,11-13).	116	508	188	517	553	765	3
El	57	533	66	542	553	765	3
papel	70	533	95	542	553	765	3
de	99	533	110	542	553	765	3
los	114	533	127	542	553	765	3
estrógenos	131	533	182	542	553	765	3
endógenos	186	533	237	542	553	765	3
en	241	533	252	542	553	765	3
la	256	533	264	542	553	765	3
patogenia	268	533	313	542	553	765	3
de	317	533	329	542	553	765	3
la	333	533	340	542	553	765	3
hipertensión	344	533	401	542	553	765	3
es	405	533	416	542	553	765	3
complejo	420	533	461	542	553	765	3
(3,14).	466	533	496	542	553	765	3
Estudios	57	547	96	556	553	765	3
clínicos	100	547	135	556	553	765	3
y	139	547	144	556	553	765	3
experimentales	148	547	218	556	553	765	3
han	222	547	239	556	553	765	3
demostrado	243	547	298	556	553	765	3
que	302	547	319	556	553	765	3
el	323	547	331	556	553	765	3
estrógeno	335	547	381	556	553	765	3
regula	385	547	414	556	553	765	3
el	417	547	425	556	553	765	3
tono	429	547	449	556	553	765	3
vascular,	453	547	495	556	553	765	3
induce	57	560	87	569	553	765	3
la	92	560	100	569	553	765	3
vasodilatación,	105	560	173	569	553	765	3
previene	178	560	218	569	553	765	3
los	223	560	236	569	553	765	3
procesos	241	560	282	569	553	765	3
de	287	560	298	569	553	765	3
remodelación	303	560	365	569	553	765	3
vascular	370	560	409	569	553	765	3
por	414	560	428	569	553	765	3
inhibición	433	560	477	569	553	765	3
del	481	560	495	569	553	765	3
crecimiento	57	573	110	582	553	765	3
de	114	573	125	582	553	765	3
las	129	573	142	582	553	765	3
células	146	573	178	582	553	765	3
del	182	573	196	582	553	765	3
músculo	200	573	239	582	553	765	3
liso	243	573	258	582	553	765	3
vascular,	262	573	304	582	553	765	3
inhibe	308	573	335	582	553	765	3
la	339	573	347	582	553	765	3
res	351	573	366	582	553	765	3
puesta	367	573	398	582	553	765	3
vascular	402	573	440	582	553	765	3
a	444	573	450	582	553	765	3
la	454	573	462	582	553	765	3
lesión,	466	573	496	582	553	765	3
inhibe	57	586	84	596	553	765	3
el	95	586	103	596	553	765	3
sistema	113	586	149	596	553	765	3
renina-angiotensina-aldosterona,	160	586	312	596	553	765	3
inhibe	323	586	350	596	553	765	3
la	361	586	369	596	553	765	3
endotelina,	379	586	430	596	553	765	3
proporciona	441	586	495	596	553	765	3
renoprotección,	57	600	128	609	553	765	3
disminuye	134	600	180	609	553	765	3
el	185	600	193	609	553	765	3
tono	199	600	219	609	553	765	3
simpático	224	600	268	609	553	765	3
basal	273	600	298	609	553	765	3
y	303	600	308	609	553	765	3
estimula	314	600	353	609	553	765	3
la	358	600	366	609	553	765	3
biodisponibilidad	371	600	448	609	553	765	3
de	453	600	465	609	553	765	3
óxido	470	600	495	609	553	765	3
nítrico	57	613	85	622	553	765	3
que	91	613	108	622	553	765	3
favorece	113	613	153	622	553	765	3
la	159	613	167	622	553	765	3
vasodilatación.	173	613	241	622	553	765	3
Por	247	613	263	622	553	765	3
otro	269	613	286	622	553	765	3
lado,	292	613	315	622	553	765	3
la	321	613	329	622	553	765	3
progesterona	335	613	396	622	553	765	3
induce	401	613	432	622	553	765	3
la	437	613	445	622	553	765	3
relajación	451	613	496	622	553	765	3
dependiente	57	626	114	635	553	765	3
del	117	626	130	635	553	765	3
endotelio	134	626	176	635	553	765	3
vascular	179	626	217	635	553	765	3
(7,11,12,14-18).	221	626	295	635	553	765	3
67	484	719	496	730	553	765	3
Real	57	38	71	45	553	765	4
Delor	73	38	92	45	553	765	4
RE	94	38	104	45	553	765	4
et.	106	38	114	45	553	765	4
al.	116	38	124	45	553	765	4
	126	35	129	45	553	765	4
Tratamiento	132	38	171	45	553	765	4
de	173	38	181	45	553	765	4
la	183	38	189	45	553	765	4
hipertensión	191	38	231	45	553	765	4
arterial	233	38	257	45	553	765	4
en	259	38	267	45	553	765	4
la	269	38	275	45	553	765	4
menopausia	277	38	316	45	553	765	4
An.	57	49	68	56	553	765	4
Fac.	70	49	84	56	553	765	4
Cienc.	86	49	107	56	553	765	4
Méd.	109	49	125	56	553	765	4
(Asunción)	127	49	162	56	553	765	4
/	164	49	166	56	553	765	4
Vol.	168	49	181	56	553	765	4
51	183	49	191	56	553	765	4
-	193	49	196	56	553	765	4
Nº	198	49	206	56	553	765	4
1,	208	49	214	56	553	765	4
2018	216	49	232	56	553	765	4
La	57	66	68	75	553	765	4
deficiencia	72	66	122	75	553	765	4
de	126	66	137	75	553	765	4
estrógenos	142	66	193	75	553	765	4
contribuye	197	66	245	75	553	765	4
también	250	66	286	75	553	765	4
a	291	66	296	75	553	765	4
la	301	66	309	75	553	765	4
hipertensión	313	66	370	75	553	765	4
arterial	374	66	406	75	553	765	4
en	411	66	422	75	553	765	4
la	426	66	434	75	553	765	4
menopausia	439	66	495	75	553	765	4
por	57	79	71	88	553	765	4
un	81	79	92	88	553	765	4
desarreglo	102	79	151	88	553	765	4
del	161	79	175	88	553	765	4
sistema	184	79	220	88	553	765	4
cardiocirculatorio,	230	79	311	88	553	765	4
deficiencia	321	79	370	88	553	765	4
de	380	79	391	88	553	765	4
horm	401	79	424	88	553	765	4
onas	425	79	447	88	553	765	4
ováricas	457	79	496	88	553	765	4
vasodilatadoras	57	92	129	102	553	765	4
coincidente	133	92	185	102	553	765	4
con	189	92	205	102	553	765	4
la	209	92	217	102	553	765	4
emergencia	220	92	274	102	553	765	4
de	277	92	289	102	553	765	4
factores	292	92	329	102	553	765	4
aterogénicos,	333	92	395	102	553	765	4
síndrome	398	92	441	102	553	765	4
metabólico	445	92	495	102	553	765	4
y	57	106	62	115	553	765	4
aumento	66	106	106	115	553	765	4
de	111	106	122	115	553	765	4
la	126	106	134	115	553	765	4
sensibilidad	138	106	193	115	553	765	4
a	197	106	203	115	553	765	4
la	207	106	215	115	553	765	4
sal	219	106	233	115	553	765	4
(4,6,16).	237	106	276	115	553	765	4
Aún	281	106	299	115	553	765	4
así,	303	106	320	115	553	765	4
la	324	106	332	115	553	765	4
sola	336	106	355	115	553	765	4
deficiencia	360	106	409	115	553	765	4
de	413	106	424	115	553	765	4
estrógenos	429	106	480	115	553	765	4
no	484	106	496	115	553	765	4
explica	57	119	89	128	553	765	4
el	93	119	101	128	553	765	4
inicio	106	119	129	128	553	765	4
y	134	119	139	128	553	765	4
desarrollo	143	119	189	128	553	765	4
de	193	119	204	128	553	765	4
la	209	119	217	128	553	765	4
hipertensión	221	119	278	128	553	765	4
arterial	282	119	314	128	553	765	4
en	318	119	330	128	553	765	4
la	334	119	342	128	553	765	4
menopausia	346	119	403	128	553	765	4
ya	407	119	418	128	553	765	4
que	422	119	439	128	553	765	4
interactúan	444	119	495	128	553	765	4
otros	57	132	80	141	553	765	4
factores	83	132	120	141	553	765	4
como	123	132	148	141	553	765	4
los	151	132	164	141	553	765	4
genéticos	167	132	212	141	553	765	4
(3).	215	132	231	141	553	765	4
Hay	57	157	75	166	553	765	4
evidencia	84	157	128	166	553	765	4
de	137	157	148	166	553	765	4
que	157	157	174	166	553	765	4
los	183	157	196	166	553	765	4
estrógenos	205	157	257	166	553	765	4
pueden	266	157	300	166	553	765	4
atenuar	309	157	344	166	553	765	4
la	353	157	361	166	553	765	4
actividad	370	157	411	166	553	765	4
simpática	420	157	464	166	553	765	4
y	473	157	478	166	553	765	4
el	487	157	495	166	553	765	4
sistema	57	171	92	180	553	765	4
renina-angiotensina	100	171	191	180	553	765	4
reduciendo	199	171	250	180	553	765	4
el	258	171	266	180	553	765	4
receptor	274	171	312	180	553	765	4
AT1	320	171	338	180	553	765	4
y	346	171	351	180	553	765	4
la	359	171	367	180	553	765	4
expresión	374	171	419	180	553	765	4
de	427	171	438	180	553	765	4
la	446	171	454	180	553	765	4
enzima	462	171	495	180	553	765	4
convertidora	57	184	114	193	553	765	4
de	118	184	129	193	553	765	4
la	134	184	142	193	553	765	4
angiotensina,	146	184	208	193	553	765	4
llevando	212	184	250	193	553	765	4
a	255	184	260	193	553	765	4
reducciones	265	184	320	193	553	765	4
en	325	184	336	193	553	765	4
angiotensina	340	184	399	193	553	765	4
II,	403	184	412	193	553	765	4
mientras	416	184	456	193	553	765	4
que	461	184	478	193	553	765	4
los	482	184	495	193	553	765	4
andrógenos	57	197	111	206	553	765	4
pueden	116	197	150	206	553	765	4
estimular	155	197	197	206	553	765	4
la	201	197	209	206	553	765	4
síntesis	214	197	249	206	553	765	4
de	254	197	265	206	553	765	4
angiotensinógeno,	269	197	354	206	553	765	4
que	359	197	376	206	553	765	4
conduce	380	197	419	206	553	765	4
a	424	197	429	206	553	765	4
aume	434	197	460	206	553	765	4
ntos	461	197	480	206	553	765	4
en	485	197	496	206	553	765	4
angiotensina	57	210	115	220	553	765	4
II	119	210	124	220	553	765	4
(5,8,11).	128	210	167	220	553	765	4
Los	57	235	73	245	553	765	4
andrógenos	77	235	132	245	553	765	4
también	136	235	172	245	553	765	4
aumentan	176	235	222	245	553	765	4
la	226	235	234	245	553	765	4
endotelina	238	235	286	245	553	765	4
mientras	289	235	329	245	553	765	4
que	333	235	350	245	553	765	4
los	354	235	367	245	553	765	4
estrógenos	371	235	422	245	553	765	4
la	426	235	434	245	553	765	4
atenúan.	438	235	478	245	553	765	4
En	482	235	495	245	553	765	4
la	57	249	65	258	553	765	4
menopausia,	71	249	130	258	553	765	4
la	137	249	145	258	553	765	4
deficiencia	151	249	200	258	553	765	4
de	207	249	218	258	553	765	4
estrógenos	224	249	276	258	553	765	4
y	282	249	287	258	553	765	4
el	294	249	301	258	553	765	4
aumento	308	249	348	258	553	765	4
de	354	249	366	258	553	765	4
la	372	249	380	258	553	765	4
actividad	387	249	428	258	553	765	4
de	434	249	445	258	553	765	4
la	452	249	460	258	553	765	4
renina	466	249	495	258	553	765	4
estimulan	57	262	101	271	553	765	4
la	106	262	114	271	553	765	4
endotelina	118	262	166	271	553	765	4
la	171	262	179	271	553	765	4
que	184	262	201	271	553	765	4
promueve	206	262	251	271	553	765	4
la	256	262	264	271	553	765	4
vasoconstricción	269	262	346	271	553	765	4
arterial	351	262	383	271	553	765	4
y	388	262	393	271	553	765	4
reabsorción	397	262	452	271	553	765	4
renal	456	262	479	271	553	765	4
de	484	262	495	271	553	765	4
Sodio	57	275	83	284	553	765	4
(5,8,11,17).	86	275	140	284	553	765	4
Se	57	300	69	310	553	765	4
ha	73	300	85	310	553	765	4
demostrado	89	300	143	310	553	765	4
que	148	300	165	310	553	765	4
el	169	300	177	310	553	765	4
aumento	181	300	221	310	553	765	4
del	226	300	239	310	553	765	4
peso	244	300	266	310	553	765	4
corporal,	270	300	310	310	553	765	4
los	315	300	328	310	553	765	4
niveles	332	300	364	310	553	765	4
plasmáticos	369	300	423	310	553	765	4
de	427	300	439	310	553	765	4
leptina	443	300	474	310	553	765	4
y	478	300	483	310	553	765	4
el	487	300	495	310	553	765	4
envejecimiento	57	314	126	323	553	765	4
causan	133	314	166	323	553	765	4
activación	174	314	220	323	553	765	4
simpática	227	314	271	323	553	765	4
en	278	314	290	323	553	765	4
la	297	314	305	323	553	765	4
menopausia,	312	314	372	323	553	765	4
lo	379	314	387	323	553	765	4
que	394	314	411	323	553	765	4
contribuye	419	314	466	323	553	765	4
a	474	314	479	323	553	765	4
la	487	314	495	323	553	765	4
hipertensión	57	327	113	336	553	765	4
arterial	116	327	149	336	553	765	4
en	152	327	163	336	553	765	4
este	166	327	186	336	553	765	4
grupo	189	327	215	336	553	765	4
etario	218	327	244	336	553	765	4
(5,19).	248	327	278	336	553	765	4
El	57	352	66	361	553	765	4
rol	72	352	84	361	553	765	4
que	90	352	107	361	553	765	4
el	114	352	121	361	553	765	4
estrés	128	352	156	361	553	765	4
oxidativo	163	352	203	361	553	765	4
y	210	352	215	361	553	765	4
el	221	352	229	361	553	765	4
aumento	235	352	276	361	553	765	4
de	282	352	293	361	553	765	4
las	300	352	313	361	553	765	4
citoquinas	319	352	366	361	553	765	4
inflamatorias	373	352	431	361	553	765	4
juega	438	352	463	361	553	765	4
en	470	352	481	361	553	765	4
la	487	352	495	361	553	765	4
mediación	57	365	104	374	553	765	4
de	107	365	118	374	553	765	4
la	122	365	130	374	553	765	4
hipertensión	133	365	190	374	553	765	4
arterial	193	365	225	374	553	765	4
en	228	365	239	374	553	765	4
mujeres	243	365	279	374	553	765	4
posmenopáusicas	283	365	366	374	553	765	4
no	369	365	381	374	553	765	4
ha	384	365	395	374	553	765	4
sido	399	365	418	374	553	765	4
adecuadamente	421	365	495	374	553	765	4
determinado	57	379	114	388	553	765	4
(2,5,19).	118	379	156	388	553	765	4
Los	57	404	73	413	553	765	4
mecanismos	76	404	134	413	553	765	4
por	138	404	152	413	553	765	4
los	156	404	169	413	553	765	4
cuales	172	404	202	413	553	765	4
la	206	404	213	413	553	765	4
ansiedad	217	404	259	413	553	765	4
crónica	262	404	295	413	553	765	4
y	299	404	304	413	553	765	4
la	307	404	315	413	553	765	4
depresión	318	404	363	413	553	765	4
causan	367	404	400	413	553	765	4
hipertensión	403	404	460	413	553	765	4
arterial	463	404	495	413	553	765	4
en	57	417	68	426	553	765	4
la	72	417	80	426	553	765	4
menopausia	83	417	139	426	553	765	4
no	143	417	154	426	553	765	4
son	158	417	175	426	553	765	4
claros	178	417	206	426	553	765	4
y	209	417	214	426	553	765	4
deben	218	417	246	426	553	765	4
estudiarse	250	417	298	426	553	765	4
más	301	417	321	426	553	765	4
a	325	417	330	426	553	765	4
fondo	334	417	360	426	553	765	4
aunque	363	417	397	426	553	765	4
es	401	417	412	426	553	765	4
sabido	415	417	446	426	553	765	4
que	449	417	466	426	553	765	4
estos	470	417	495	426	553	765	4
estados	57	430	93	439	553	765	4
emocionales	96	430	154	439	553	765	4
aumentan	157	430	203	439	553	765	4
la	206	430	214	439	553	765	4
actividad	217	430	258	439	553	765	4
simpática	261	430	305	439	553	765	4
(2,5).	309	430	333	439	553	765	4
Es	57	455	68	465	553	765	4
común	74	455	105	465	553	765	4
el	111	455	119	465	553	765	4
aumento	125	455	165	465	553	765	4
de	171	455	182	465	553	765	4
peso	188	455	210	465	553	765	4
en	216	455	227	465	553	765	4
la	233	455	241	465	553	765	4
menopausia.	247	455	306	465	553	765	4
Es	312	455	324	465	553	765	4
controvertido	330	455	390	465	553	765	4
si	396	455	403	465	553	765	4
la	409	455	417	465	553	765	4
obesidad	422	455	464	465	553	765	4
en	470	455	482	465	553	765	4
la	487	455	495	465	553	765	4
menopausia,	57	469	116	478	553	765	4
sola	122	469	141	478	553	765	4
o	146	469	152	478	553	765	4
acompañada	158	469	217	478	553	765	4
del	223	469	237	478	553	765	4
síndrome	243	469	286	478	553	765	4
metabólico,	292	469	345	478	553	765	4
contribuyen	351	469	404	478	553	765	4
al	410	469	418	478	553	765	4
aumento	424	469	464	478	553	765	4
de	470	469	481	478	553	765	4
la	487	469	495	478	553	765	4
presión	57	482	91	491	553	765	4
arterial	94	482	126	491	553	765	4
y	129	482	134	491	553	765	4
del	137	482	151	491	553	765	4
riesgo	154	482	182	491	553	765	4
de	185	482	196	491	553	765	4
enfermedad	200	482	255	491	553	765	4
cardiovascular	258	482	325	491	553	765	4
(5,6,19).	329	482	367	491	553	765	4
Los	57	507	73	516	553	765	4
estudios	77	507	116	516	553	765	4
clínicos	120	507	155	516	553	765	4
han	159	507	176	516	553	765	4
demostrado	180	507	234	516	553	765	4
que	238	507	255	516	553	765	4
la	259	507	267	516	553	765	4
sensibilidad	271	507	326	516	553	765	4
renal	330	507	353	516	553	765	4
a	357	507	363	516	553	765	4
la	367	507	375	516	553	765	4
sal	379	507	392	516	553	765	4
aumenta	396	507	436	516	553	765	4
con	440	507	457	516	553	765	4
la	461	507	469	516	553	765	4
edad	473	507	496	516	553	765	4
debido	57	520	88	530	553	765	4
al	92	520	100	530	553	765	4
efecto	105	520	134	530	553	765	4
de	139	520	150	530	553	765	4
la	155	520	163	530	553	765	4
activación	167	520	214	530	553	765	4
del	218	520	232	530	553	765	4
óxido	237	520	262	530	553	765	4
nítrico	267	520	295	530	553	765	4
y	300	520	305	530	553	765	4
del	310	520	323	530	553	765	4
sistema	328	520	364	530	553	765	4
renina	369	520	398	530	553	765	4
-angiotensina	399	520	461	530	553	765	4
lo	466	520	474	530	553	765	4
que	479	520	496	530	553	765	4
contribuye	57	534	104	543	553	765	4
a	108	534	113	543	553	765	4
la	116	534	124	543	553	765	4
aparición	127	534	170	543	553	765	4
de	173	534	184	543	553	765	4
la	187	534	195	543	553	765	4
hipertensión	198	534	255	543	553	765	4
arterial	258	534	290	543	553	765	4
en	293	534	304	543	553	765	4
la	308	534	316	543	553	765	4
menopausia	319	534	375	543	553	765	4
(15).	379	534	400	543	553	765	4
Los	57	559	73	568	553	765	4
datos	82	559	107	568	553	765	4
experimentales	117	559	187	568	553	765	4
y	196	559	201	568	553	765	4
epidemiológicos	210	559	284	568	553	765	4
sugieren	294	559	334	568	553	765	4
que	343	559	360	568	553	765	4
la	369	559	377	568	553	765	4
vitamina	386	559	425	568	553	765	4
D	434	559	441	568	553	765	4
juega	450	559	475	568	553	765	4
un	484	559	496	568	553	765	4
papel	57	572	82	581	553	765	4
importante	88	572	137	581	553	765	4
en	143	572	155	581	553	765	4
la	161	572	169	581	553	765	4
vasculatura	175	572	228	581	553	765	4
y	234	572	239	581	553	765	4
en	245	572	256	581	553	765	4
la	263	572	270	581	553	765	4
función	277	572	310	581	553	765	4
renal.	316	572	342	581	553	765	4
Las	348	572	365	581	553	765	4
concentraciones	371	572	447	581	553	765	4
bajas	453	572	477	581	553	765	4
de	484	572	495	581	553	765	4
vitamina	57	585	95	594	553	765	4
D	106	585	113	594	553	765	4
parecen	123	585	160	594	553	765	4
asociarse	171	585	215	594	553	765	4
significativamente	225	585	308	594	553	765	4
con	318	585	334	594	553	765	4
la	345	585	353	594	553	765	4
hipertensión	363	585	419	594	553	765	4
arterial	430	585	462	594	553	765	4
y	472	585	477	594	553	765	4
la	487	585	495	594	553	765	4
disfunción	57	598	103	608	553	765	4
endotelial	113	598	157	608	553	765	4
y	166	598	171	608	553	765	4
renal.	180	598	206	608	553	765	4
Sin	215	598	230	608	553	765	4
embargo,	239	598	282	608	553	765	4
los	291	598	304	608	553	765	4
resultados	314	598	362	608	553	765	4
de	371	598	382	608	553	765	4
los	391	598	404	608	553	765	4
ensayos	414	598	452	608	553	765	4
clínicos	461	598	496	608	553	765	4
generalmente	57	612	120	621	553	765	4
han	127	612	144	621	553	765	4
incluido	151	612	186	621	553	765	4
sujetos	194	612	226	621	553	765	4
de	233	612	245	621	553	765	4
ambos	252	612	283	621	553	765	4
sexos.	290	612	320	621	553	765	4
Pero	327	612	348	621	553	765	4
ello,	356	612	375	621	553	765	4
los	382	612	395	621	553	765	4
estudios	402	612	440	621	553	765	4
realizados	448	612	495	621	553	765	4
específicamente	57	625	132	634	553	765	4
entre	139	625	162	634	553	765	4
mujeres	169	625	206	634	553	765	4
posmenopáusicas	212	625	296	634	553	765	4
son	302	625	319	634	553	765	4
limitados	325	625	366	634	553	765	4
y	373	625	378	634	553	765	4
los	385	625	398	634	553	765	4
hallazgos	404	625	448	634	553	765	4
aún	455	625	472	634	553	765	4
son	479	625	495	634	553	765	4
inconsistentes	57	638	122	647	553	765	4
(20).	126	638	147	647	553	765	4
68	57	719	69	730	553	765	4
Real	237	38	252	45	553	765	5
Delor	254	38	273	45	553	765	5
RE	275	38	284	45	553	765	5
et.	286	38	294	45	553	765	5
al.	296	38	304	45	553	765	5
	306	35	310	45	553	765	5
Tratamiento	312	38	352	45	553	765	5
de	354	38	361	45	553	765	5
la	363	38	369	45	553	765	5
hipertensión	371	38	411	45	553	765	5
arterial	413	38	438	45	553	765	5
en	440	38	447	45	553	765	5
la	449	38	456	45	553	765	5
menopausia	458	38	496	45	553	765	5
An.	321	48	332	56	553	765	5
Fac.	334	48	348	56	553	765	5
Cienc.	350	48	371	56	553	765	5
Méd.	373	48	389	56	553	765	5
(Asunción)	391	48	426	56	553	765	5
/	428	48	431	56	553	765	5
Vol.	433	48	446	56	553	765	5
51	448	48	456	56	553	765	5
-	458	48	461	56	553	765	5
Nº	462	48	470	56	553	765	5
1,	472	48	478	56	553	765	5
2018	480	48	496	56	553	765	5
Además,	57	66	97	75	553	765	5
con	106	66	123	75	553	765	5
el	131	66	139	75	553	765	5
avance	148	66	181	75	553	765	5
de	190	66	201	75	553	765	5
la	210	66	218	75	553	765	5
edad,	227	66	253	75	553	765	5
las	262	66	275	75	553	765	5
mujeres	284	66	321	75	553	765	5
hipertensas	330	66	383	75	553	765	5
presentan	392	66	438	75	553	765	5
progresivo	447	66	495	75	553	765	5
engrosamiento	57	79	125	88	553	765	5
de	129	79	140	88	553	765	5
las	143	79	156	88	553	765	5
paredes	160	79	197	88	553	765	5
arteriales	200	79	243	88	553	765	5
y	247	79	252	88	553	765	5
caída	255	79	280	88	553	765	5
abrupta	284	79	319	88	553	765	5
del	322	79	336	88	553	765	5
nivel	339	79	360	88	553	765	5
de	364	79	375	88	553	765	5
estrógenos,	378	79	433	88	553	765	5
lo	436	79	444	88	553	765	5
que	447	79	464	88	553	765	5
activa	468	79	495	88	553	765	5
el	57	92	65	102	553	765	5
sistema	68	92	104	102	553	765	5
de	107	92	118	102	553	765	5
renina-angiotensina-aldosterona	122	92	271	102	553	765	5
y	275	92	280	102	553	765	5
el	283	92	291	102	553	765	5
sistema	294	92	330	102	553	765	5
nervioso	334	92	373	102	553	765	5
simpático.	376	92	423	102	553	765	5
En	426	92	438	102	553	765	5
las	442	92	455	102	553	765	5
mujeres	458	92	495	102	553	765	5
mayores	57	106	96	115	553	765	5
de	101	106	113	115	553	765	5
45	118	106	129	115	553	765	5
años	135	106	157	115	553	765	5
la	162	106	170	115	553	765	5
presión	176	106	210	115	553	765	5
sistólica	215	106	252	115	553	765	5
y	257	106	262	115	553	765	5
la	267	106	275	115	553	765	5
presión	281	106	315	115	553	765	5
del	320	106	334	115	553	765	5
pulso	339	106	364	115	553	765	5
aumentan	369	106	415	115	553	765	5
mientras	420	106	459	115	553	765	5
que	465	106	482	115	553	765	5
la	487	106	495	115	553	765	5
presión	57	119	91	128	553	765	5
diastólica	94	119	137	128	553	765	5
es	140	119	151	128	553	765	5
menor	154	119	183	128	553	765	5
comparada	186	119	238	128	553	765	5
con	241	119	258	128	553	765	5
los	261	119	274	128	553	765	5
varones	277	119	314	128	553	765	5
(4).	318	119	333	128	553	765	5
La	57	144	68	153	553	765	5
presión	72	144	106	153	553	765	5
del	111	144	124	153	553	765	5
pulso	129	144	154	153	553	765	5
aumentada	158	144	209	153	553	765	5
y	214	144	219	153	553	765	5
la	223	144	231	153	553	765	5
hipertensión	236	144	292	153	553	765	5
sistólica	297	144	334	153	553	765	5
aislada	338	144	371	153	553	765	5
son	375	144	392	153	553	765	5
más	396	144	416	153	553	765	5
comunes	420	144	462	153	553	765	5
en	466	144	478	153	553	765	5
las	482	144	495	153	553	765	5
mujeres	57	157	93	167	553	765	5
menopáusicas	99	157	165	167	553	765	5
que	171	157	188	167	553	765	5
en	193	157	205	167	553	765	5
los	210	157	223	167	553	765	5
varones	229	157	266	167	553	765	5
de	272	157	283	167	553	765	5
la	288	157	296	167	553	765	5
misma	302	157	332	167	553	765	5
edad.	338	157	363	167	553	765	5
Ambas	369	157	401	167	553	765	5
características	406	157	473	167	553	765	5
son	479	157	495	167	553	765	5
factores	57	171	94	180	553	765	5
de	99	171	110	180	553	765	5
riesgo	116	171	144	180	553	765	5
independientes	149	171	220	180	553	765	5
para	225	171	246	180	553	765	5
las	251	171	264	180	553	765	5
complicaciones	270	171	340	180	553	765	5
cardiovasculares,	346	171	427	180	553	765	5
incluyendo	432	171	481	180	553	765	5
la	487	171	495	180	553	765	5
mortalidad,	57	184	108	193	553	765	5
en	111	184	122	193	553	765	5
mujeres	126	184	162	193	553	765	5
entre	166	184	189	193	553	765	5
45	192	184	204	193	553	765	5
y	207	184	212	193	553	765	5
64	215	184	226	193	553	765	5
años	229	184	251	193	553	765	5
(4).	255	184	271	193	553	765	5
Factores	57	209	100	218	553	765	5
de	103	209	115	218	553	765	5
riesgo	118	209	149	218	553	765	5
de	152	209	164	218	553	765	5
hipertensión	167	209	229	218	553	765	5
arterial	232	209	267	218	553	765	5
en	270	209	282	218	553	765	5
la	285	209	294	218	553	765	5
postmenopausia	297	209	379	218	553	765	5
Las	57	234	73	243	553	765	5
mujeres	78	234	114	243	553	765	5
de	119	234	130	243	553	765	5
Corea	134	234	162	243	553	765	5
con	167	234	183	243	553	765	5
edad	187	234	210	243	553	765	5
<	215	234	232	243	553	765	5
años	236	234	258	243	553	765	5
de	263	234	274	243	553	765	5
su	278	234	289	243	553	765	5
primer	294	234	323	243	553	765	5
embarazo	327	234	373	243	553	765	5
tuvieron	377	234	414	243	553	765	5
mayor	418	234	447	243	553	765	5
riesgo	451	234	480	243	553	765	5
de	484	234	495	243	553	765	5
hipertensión	57	248	113	257	553	765	5
en	119	248	130	257	553	765	5
la	136	248	144	257	553	765	5
menopausia:	150	248	209	257	553	765	5
OR	214	248	230	257	553	765	5
1,61	235	248	255	257	553	765	5
(IC95%	261	248	295	257	553	765	5
1,17-2,23	301	248	345	257	553	765	5
p	351	248	357	257	553	765	5
<0,001).	362	248	401	257	553	765	5
La	406	248	418	257	553	765	5
obesidad	423	248	465	257	553	765	5
en	471	248	482	257	553	765	5
la	488	248	496	257	553	765	5
postmenopausia	57	261	133	270	553	765	5
también	136	261	172	270	553	765	5
se	176	261	186	270	553	765	5
incrementó	190	261	241	270	553	765	5
con	244	261	260	270	553	765	5
la	263	261	271	270	553	765	5
paridad	275	261	309	270	553	765	5
precoz	312	261	343	270	553	765	5
(21).	347	261	369	270	553	765	5
En	57	286	69	295	553	765	5
China	74	286	101	295	553	765	5
se	110	286	121	295	553	765	5
halló	126	286	148	295	553	765	5
que	153	286	170	295	553	765	5
la	175	286	183	295	553	765	5
menopausia	187	286	244	295	553	765	5
precoz	249	286	280	295	553	765	5
se	284	286	295	295	553	765	5
asocia	300	286	330	295	553	765	5
al	335	286	343	295	553	765	5
riesgo	348	286	376	295	553	765	5
de	381	286	392	295	553	765	5
padecer	397	286	434	295	553	765	5
hipertensión	439	286	495	295	553	765	5
arterial.	57	299	92	308	553	765	5
Así,	95	299	113	308	553	765	5
con	117	299	133	308	553	765	5
cada	137	299	159	308	553	765	5
1	163	299	169	308	553	765	5
año	173	299	190	308	553	765	5
de	193	299	205	308	553	765	5
retraso	208	299	241	308	553	765	5
en	245	299	256	308	553	765	5
la	260	299	268	308	553	765	5
menopausia	271	299	327	308	553	765	5
se	331	299	342	308	553	765	5
detectó	346	299	380	308	553	765	5
una	383	299	401	308	553	765	5
disminución	404	299	459	308	553	765	5
del	463	299	476	308	553	765	5
2%	480	299	495	308	553	765	5
en	57	312	68	322	553	765	5
la	71	312	79	322	553	765	5
prevalencia	82	312	135	322	553	765	5
de	139	312	150	322	553	765	5
hipertensión	153	312	210	322	553	765	5
(OR	213	312	231	322	553	765	5
0,98,	235	312	258	322	553	765	5
IC	261	312	271	322	553	765	5
95%	274	312	294	322	553	765	5
0,97-0,99)	298	312	346	322	553	765	5
(22).	349	312	370	322	553	765	5
En	57	338	69	347	553	765	5
Suecia	73	338	104	347	553	765	5
se	108	338	118	347	553	765	5
encontraron	122	338	177	347	553	765	5
los	181	338	194	347	553	765	5
siguientes	197	338	244	347	553	765	5
factores	248	338	285	347	553	765	5
de	289	338	300	347	553	765	5
riesgo	303	338	332	347	553	765	5
de	335	338	346	347	553	765	5
hipertensión	350	338	406	347	553	765	5
en	410	338	421	347	553	765	5
la	425	338	433	347	553	765	5
menopausia:	436	338	495	347	553	765	5
menor	57	351	86	360	553	765	5
paridad,	91	351	128	360	553	765	5
menor	133	351	162	360	553	765	5
edad	167	351	189	360	553	765	5
en	194	351	205	360	553	765	5
el	210	351	218	360	553	765	5
primer	223	351	252	360	553	765	5
parto,	257	351	283	360	553	765	5
preeclampsia,	288	351	352	360	553	765	5
fetos	357	351	380	360	553	765	5
pequeños	384	351	430	360	553	765	5
para	434	351	455	360	553	765	5
la	460	351	468	360	553	765	5
edad	472	351	495	360	553	765	5
gestacional	57	364	109	373	553	765	5
y	112	364	117	373	553	765	5
desprendimiento	120	364	197	373	553	765	5
placentario	200	364	251	373	553	765	5
(23).	255	364	276	373	553	765	5
La	57	389	68	398	553	765	5
hipertensión	73	389	129	398	553	765	5
asociada	134	389	175	398	553	765	5
al	180	389	188	398	553	765	5
embarazo	193	389	239	398	553	765	5
está	243	389	263	398	553	765	5
presente	268	389	308	398	553	765	5
en	312	389	324	398	553	765	5
aproximadamente	329	389	412	398	553	765	5
el	417	389	425	398	553	765	5
10%	429	389	450	398	553	765	5
de	455	389	466	398	553	765	5
todos	471	389	496	398	553	765	5
los	57	403	70	412	553	765	5
embarazos	76	403	127	412	553	765	5
y	133	403	138	412	553	765	5
representa	144	403	194	412	553	765	5
un	200	403	212	412	553	765	5
factor	218	403	244	412	553	765	5
de	250	403	261	412	553	765	5
riesgo	268	403	296	412	553	765	5
significativo	302	403	356	412	553	765	5
para	362	403	383	412	553	765	5
hipertensión	389	403	446	412	553	765	5
y	452	403	457	412	553	765	5
futuros	463	403	495	412	553	765	5
eventos	57	416	93	425	553	765	5
cardiovasculares	98	416	175	425	553	765	5
en	180	416	192	425	553	765	5
la	196	416	204	425	553	765	5
mujer.	209	416	238	425	553	765	5
Además,	243	416	283	425	553	765	5
la	288	416	296	425	553	765	5
preeclampsia	301	416	362	425	553	765	5
se	368	416	379	425	553	765	5
asocia	384	416	413	425	553	765	5
con	418	416	435	425	553	765	5
un	440	416	451	425	553	765	5
aumento	456	416	496	425	553	765	5
riesgo	57	429	85	438	553	765	5
de	91	429	103	438	553	765	5
hipertensión	109	429	165	438	553	765	5
crónica,	172	429	208	438	553	765	5
diabetes	214	429	253	438	553	765	5
tipo	260	429	277	438	553	765	5
2,	283	429	291	438	553	765	5
accidente	298	429	342	438	553	765	5
cerebrovascular	348	429	422	438	553	765	5
y	429	429	434	438	553	765	5
enfermedad	440	429	495	438	553	765	5
coronaria	57	442	100	451	553	765	5
(10).	103	442	125	451	553	765	5
De	57	467	70	477	553	765	5
ahí	73	467	87	477	553	765	5
que	91	467	108	477	553	765	5
se	115	467	126	477	553	765	5
debe	129	467	152	477	553	765	5
prestar	156	467	188	477	553	765	5
especial	192	467	230	477	553	765	5
atención	233	467	272	477	553	765	5
a	276	467	282	477	553	765	5
las	285	467	298	477	553	765	5
mujeres	302	467	338	477	553	765	5
con	342	467	359	477	553	765	5
estos	362	467	387	477	553	765	5
factores,	390	467	430	477	553	765	5
sobre	434	467	460	477	553	765	5
todo	463	467	483	477	553	765	5
la	487	467	495	477	553	765	5
multiparidad,	57	481	116	490	553	765	5
para	121	481	141	490	553	765	5
detectar	146	481	183	490	553	765	5
y	188	481	193	490	553	765	5
tratar	197	481	222	490	553	765	5
oportunamente	227	481	296	490	553	765	5
la	301	481	309	490	553	765	5
hipertensión	313	481	370	490	553	765	5
arterial	374	481	406	490	553	765	5
en	411	481	422	490	553	765	5
la	427	481	434	490	553	765	5
menopausia	439	481	495	490	553	765	5
(4,19).	57	494	87	503	553	765	5
Elección	57	519	99	528	553	765	5
del	102	519	117	528	553	765	5
tratamiento	120	519	177	528	553	765	5
antihipertensivo	180	519	260	528	553	765	5
en	263	519	275	528	553	765	5
la	278	519	287	528	553	765	5
menopausia	290	519	350	528	553	765	5
La	57	542	68	554	553	765	5
meta	72	542	95	554	553	765	5
recomendada	99	542	163	554	553	765	5
para	167	542	187	554	553	765	5
la	192	542	200	554	553	765	5
presión	204	542	238	554	553	765	5
arterial	242	542	274	554	553	765	5
sistólica	278	542	315	554	553	765	5
en	320	542	331	554	553	765	5
los	335	542	348	554	553	765	5
hipertensos	353	542	406	554	553	765	5
adultos	411	542	444	554	553	765	5
≥65	448	542	465	554	553	765	5
años,	470	542	495	554	553	765	5
ambulatorios	57	558	116	567	553	765	5
o	120	558	125	567	553	765	5
no	129	558	140	567	553	765	5
institucionalizados,	144	558	232	567	553	765	5
es	236	558	246	567	553	765	5
<130	250	558	273	567	553	765	5
mm	277	558	294	567	553	765	5
Hg.	298	558	314	567	553	765	5
(nivel	318	558	342	567	553	765	5
de	346	558	357	567	553	765	5
evidencia	361	558	405	567	553	765	5
I	409	558	412	567	553	765	5
A).	416	558	429	567	553	765	5
Sin	433	558	447	567	553	765	5
embargo,	451	558	495	567	553	765	5
si	57	571	64	580	553	765	5
estos	67	571	92	580	553	765	5
sujetos	95	571	128	580	553	765	5
tienen	131	571	160	580	553	765	5
varias	163	571	190	580	553	765	5
comorbilidades	194	571	263	580	553	765	5
o	267	571	272	580	553	765	5
limitada	276	571	311	580	553	765	5
expectativa	315	571	367	580	553	765	5
de	370	571	382	580	553	765	5
vida,	386	571	408	580	553	765	5
el	411	571	419	580	553	765	5
juicio	422	571	446	580	553	765	5
clínico	449	571	479	580	553	765	5
del	482	571	496	580	553	765	5
médico	57	584	90	593	553	765	5
y	95	584	100	593	553	765	5
la	106	584	114	593	553	765	5
preferencia	119	584	171	593	553	765	5
del	176	584	190	593	553	765	5
paciente	196	584	235	593	553	765	5
debe	240	584	263	593	553	765	5
tenerse	268	584	303	593	553	765	5
en	308	584	319	593	553	765	5
cuenta	325	584	356	593	553	765	5
en	361	584	373	593	553	765	5
el	378	584	386	593	553	765	5
riesgo	391	584	420	593	553	765	5
-beneficio	421	584	466	593	553	765	5
de	471	584	483	593	553	765	5
la	488	584	496	593	553	765	5
intensidad	57	597	104	606	553	765	5
de	110	597	122	606	553	765	5
la	128	597	136	606	553	765	5
reducción	142	597	187	606	553	765	5
de	193	597	204	606	553	765	5
la	211	597	219	606	553	765	5
presión	225	597	259	606	553	765	5
arterial	265	597	297	606	553	765	5
así	303	597	317	606	553	765	5
como	323	597	348	606	553	765	5
la	355	597	363	606	553	765	5
elección	369	597	407	606	553	765	5
del	413	597	427	606	553	765	5
medicamento	433	597	495	606	553	765	5
antihipertensivo.	57	610	133	620	553	765	5
En	141	610	154	620	553	765	5
este	162	610	182	620	553	765	5
grupo	191	610	217	620	553	765	5
etario	226	610	252	620	553	765	5
es	260	610	271	620	553	765	5
imprescindible	280	610	347	620	553	765	5
monitorear	356	610	405	620	553	765	5
la	414	610	422	620	553	765	5
presencia	431	610	476	620	553	765	5
de	485	610	496	620	553	765	5
hipotensión	57	624	110	633	553	765	5
ortostática	113	624	161	633	553	765	5
(13,16,24,25).	164	624	229	633	553	765	5
69	484	719	496	730	553	765	5
Real	57	38	71	45	553	765	6
Delor	73	38	92	45	553	765	6
RE	94	38	104	45	553	765	6
et.	106	38	114	45	553	765	6
al.	116	38	124	45	553	765	6
	126	35	129	45	553	765	6
Tratamiento	132	38	171	45	553	765	6
de	173	38	181	45	553	765	6
la	183	38	189	45	553	765	6
hipertensión	191	38	231	45	553	765	6
arterial	233	38	257	45	553	765	6
en	259	38	267	45	553	765	6
la	269	38	275	45	553	765	6
menopausia	277	38	316	45	553	765	6
An.	57	49	68	56	553	765	6
Fac.	70	49	84	56	553	765	6
Cienc.	86	49	107	56	553	765	6
Méd.	109	49	125	56	553	765	6
(Asunción)	127	49	162	56	553	765	6
/	164	49	166	56	553	765	6
Vol.	168	49	181	56	553	765	6
51	183	49	191	56	553	765	6
-	193	49	196	56	553	765	6
Nº	198	49	206	56	553	765	6
1,	208	49	214	56	553	765	6
2018	216	49	232	56	553	765	6
La	57	66	68	75	553	765	6
reducción	74	66	119	75	553	765	6
de	125	66	136	75	553	765	6
la	142	66	150	75	553	765	6
presión	156	66	190	75	553	765	6
arterial	196	66	227	75	553	765	6
en	233	66	245	75	553	765	6
5	251	66	256	75	553	765	6
mm	262	66	279	75	553	765	6
Hg	285	66	298	75	553	765	6
puede	304	66	332	75	553	765	6
disminuir	338	66	380	75	553	765	6
el	386	66	394	75	553	765	6
riesgo	399	66	427	75	553	765	6
de	433	66	445	75	553	765	6
accidente	451	66	495	75	553	765	6
cerebrovascular	57	79	130	88	553	765	6
en	134	79	145	88	553	765	6
un	149	79	160	88	553	765	6
34%,	163	79	187	88	553	765	6
de	190	79	201	88	553	765	6
la	205	79	213	88	553	765	6
enfermedad	216	79	271	88	553	765	6
cardíaca	274	79	314	88	553	765	6
isquémica	317	79	364	88	553	765	6
en	367	79	379	88	553	765	6
21%,	382	79	405	88	553	765	6
además	409	79	445	88	553	765	6
de	449	79	460	88	553	765	6
reducir	463	79	495	88	553	765	6
la	57	92	65	102	553	765	6
probabilidad	75	92	132	102	553	765	6
de	142	92	154	102	553	765	6
demencia,	164	92	212	102	553	765	6
insuficiencia	223	92	279	102	553	765	6
cardíaca	290	92	330	102	553	765	6
y	340	92	345	102	553	765	6
mortalidad	356	92	404	102	553	765	6
por	415	92	429	102	553	765	6
enfermedad	440	92	495	102	553	765	6
cardiovascular	57	106	124	115	553	765	6
(13).	127	106	148	115	553	765	6
En	57	131	69	140	553	765	6
los	73	131	87	140	553	765	6
Estados	91	131	128	140	553	765	6
Unidos,	133	131	168	140	553	765	6
es	172	131	183	140	553	765	6
más	187	131	206	140	553	765	6
común	211	131	241	140	553	765	6
que	246	131	263	140	553	765	6
la	267	131	275	140	553	765	6
mujer	279	131	305	140	553	765	6
reciba	309	131	338	140	553	765	6
antihipertensivos	342	131	420	140	553	765	6
pero	424	131	445	140	553	765	6
es	449	131	460	140	553	765	6
menos	464	131	495	140	553	765	6
frecuente	57	144	100	153	553	765	6
que	107	144	124	153	553	765	6
alcance	131	144	166	153	553	765	6
las	173	144	186	153	553	765	6
metas	193	144	221	153	553	765	6
de	228	144	239	153	553	765	6
control	246	144	277	153	553	765	6
de	284	144	296	153	553	765	6
la	302	144	310	153	553	765	6
presión	317	144	351	153	553	765	6
arterial.	358	144	393	153	553	765	6
Esto	400	144	420	153	553	765	6
s	427	144	432	153	553	765	6
e	434	144	439	153	553	765	6
debe	446	144	469	153	553	765	6
a	476	144	481	153	553	765	6
la	488	144	496	153	553	765	6
disminución	57	157	111	167	553	765	6
del	115	157	129	167	553	765	6
estrógeno	133	157	179	167	553	765	6
circulante,	182	157	230	167	553	765	6
el	234	157	242	167	553	765	6
aumento	246	157	286	167	553	765	6
del	290	157	303	167	553	765	6
IMC	307	157	326	167	553	765	6
y	330	157	335	167	553	765	6
el	338	157	346	167	553	765	6
tratamiento	350	157	402	167	553	765	6
menos	406	157	437	167	553	765	6
agresivo	440	157	480	167	553	765	6
de	483	157	495	167	553	765	6
sus	57	171	73	180	553	765	6
médicos	76	171	114	180	553	765	6
tratantes	117	171	158	180	553	765	6
(4).	161	171	177	180	553	765	6
En	57	196	69	205	553	765	6
el	74	196	82	205	553	765	6
metaanálisis	87	196	145	205	553	765	6
de	150	196	161	205	553	765	6
Turnbull	166	196	204	205	553	765	6
et	209	196	218	205	553	765	6
al,	223	196	234	205	553	765	6
no	239	196	250	205	553	765	6
hubo	255	196	278	205	553	765	6
evidencia	283	196	327	205	553	765	6
convincente	332	196	387	205	553	765	6
de	392	196	404	205	553	765	6
que	409	196	426	205	553	765	6
las	431	196	444	205	553	765	6
diferentes	449	196	495	205	553	765	6
clases	57	209	86	218	553	765	6
de	96	209	107	218	553	765	6
medicamentos	116	209	183	218	553	765	6
antihipertensivos	193	209	271	218	553	765	6
ejercieran	281	209	327	218	553	765	6
efectos	336	209	370	218	553	765	6
beneficiosos	379	209	437	218	553	765	6
especiales	446	209	495	218	553	765	6
relacionadas	57	222	115	232	553	765	6
con	120	222	137	232	553	765	6
el	142	222	150	232	553	765	6
sexo	155	222	177	232	553	765	6
en	182	222	193	232	553	765	6
la	198	222	206	232	553	765	6
disminución	211	222	266	232	553	765	6
de	271	222	282	232	553	765	6
la	287	222	295	232	553	765	6
presión	300	222	334	232	553	765	6
arterial	339	222	371	232	553	765	6
o	376	222	382	232	553	765	6
que	387	222	404	232	553	765	6
proporcionara	409	222	473	232	553	765	6
una	478	222	495	232	553	765	6
protección	57	236	105	245	553	765	6
cardiovascular	108	236	175	245	553	765	6
distinta	178	236	211	245	553	765	6
(26).	214	236	236	245	553	765	6
Por	57	261	73	270	553	765	6
otro	76	261	94	270	553	765	6
lado,	98	261	120	270	553	765	6
varios	124	261	151	270	553	765	6
estudios	155	261	193	270	553	765	6
demuestran	197	261	252	270	553	765	6
que	255	261	272	270	553	765	6
la	276	261	284	270	553	765	6
amlodipina	287	261	337	270	553	765	6
en	341	261	352	270	553	765	6
monoterapia	355	261	413	270	553	765	6
y	418	261	423	270	553	765	6
la	426	261	434	270	553	765	6
combinación	438	261	496	270	553	765	6
de	57	274	68	283	553	765	6
inhibidores	73	274	123	283	553	765	6
de	128	274	140	283	553	765	6
la	145	274	152	283	553	765	6
enzima	157	274	191	283	553	765	6
convertidora	196	274	253	283	553	765	6
de	258	274	269	283	553	765	6
la	274	274	282	283	553	765	6
angiotensina	287	274	346	283	553	765	6
con	351	274	367	283	553	765	6
diuréticos	372	274	417	283	553	765	6
logran	422	274	450	283	553	765	6
mayores	455	274	495	283	553	765	6
descensos	57	287	106	296	553	765	6
de	109	287	120	296	553	765	6
la	124	287	132	296	553	765	6
presión	135	287	169	296	553	765	6
arterial	172	287	204	296	553	765	6
en	207	287	218	296	553	765	6
mujeres	221	287	258	296	553	765	6
que	261	287	278	296	553	765	6
en	281	287	293	296	553	765	6
los	296	287	309	296	553	765	6
varones	312	287	349	296	553	765	6
(10).	353	287	374	296	553	765	6
Debido	57	312	89	322	553	765	6
a	95	312	100	322	553	765	6
la	105	312	113	322	553	765	6
falta	119	312	139	322	553	765	6
de	144	312	155	322	553	765	6
evidencia	161	312	204	322	553	765	6
concreta	210	312	250	322	553	765	6
de	255	312	266	322	553	765	6
más	271	312	291	322	553	765	6
beneficios	296	312	343	322	553	765	6
con	348	312	365	322	553	765	6
ciertos	370	312	401	322	553	765	6
antihipe	406	312	442	322	553	765	6
rtensivos	444	312	485	322	553	765	6
o	490	312	496	322	553	765	6
diuréticos,	57	326	104	335	553	765	6
todos	112	326	137	335	553	765	6
son	145	326	161	335	553	765	6
útiles	169	326	193	335	553	765	6
en	200	326	212	335	553	765	6
la	219	326	227	335	553	765	6
mujer	235	326	261	335	553	765	6
(4,6,12,13,16,17,19).	269	326	366	335	553	765	6
Un	373	326	386	335	553	765	6
reciente	394	326	430	335	553	765	6
metaanálisis	438	326	496	335	553	765	6
exploró	57	339	91	348	553	765	6
las	99	339	112	348	553	765	6
diferencias	120	339	170	348	553	765	6
del	178	339	191	348	553	765	6
género	199	339	231	348	553	765	6
en	239	339	250	348	553	765	6
los	258	339	271	348	553	765	6
resultados	279	339	327	348	553	765	6
entre	335	339	359	348	553	765	6
los	366	339	379	348	553	765	6
pacientes	387	339	432	348	553	765	6
que	440	339	457	348	553	765	6
siguen	465	339	495	348	553	765	6
un	57	352	68	361	553	765	6
tratamiento	73	352	125	361	553	765	6
antihipertensivo.	130	352	206	361	553	765	6
La	211	352	222	361	553	765	6
frecuencia	227	352	275	361	553	765	6
de	280	352	291	361	553	765	6
muerte	296	352	328	361	553	765	6
súbita,	333	352	364	361	553	765	6
accidente	369	352	413	361	553	765	6
cerebrovascular,	418	352	495	361	553	765	6
infarto	57	365	86	374	553	765	6
de	101	365	112	374	553	765	6
miocardio,	127	365	175	374	553	765	6
insuficiencia	189	365	246	374	553	765	6
cardíaca,	261	365	304	374	553	765	6
hospitalización	319	365	387	374	553	765	6
o	402	365	407	374	553	765	6
muerte	437	365	469	374	553	765	6
de	484	365	495	374	553	765	6
etiología	57	379	96	388	553	765	6
cardiovascular	103	379	170	388	553	765	6
y	178	379	183	388	553	765	6
disfunción	190	379	237	388	553	765	6
renal	244	379	267	388	553	765	6
fueron	275	379	304	388	553	765	6
significativamente	311	379	394	388	553	765	6
más	401	379	421	388	553	765	6
frecuentes	428	379	476	388	553	765	6
en	484	379	495	388	553	765	6
los	57	392	70	401	553	765	6
hombres	74	392	114	401	553	765	6
que	117	392	134	401	553	765	6
en	138	392	149	401	553	765	6
las	153	392	166	401	553	765	6
mujeres.	170	392	210	401	553	765	6
Se	213	392	226	401	553	765	6
demostró	229	392	272	401	553	765	6
que	276	392	293	401	553	765	6
los	297	392	310	401	553	765	6
resultados	314	392	361	401	553	765	6
clínicos	365	392	400	401	553	765	6
son	403	392	420	401	553	765	6
más	423	392	443	401	553	765	6
frecuentes	447	392	495	401	553	765	6
en	57	405	68	414	553	765	6
hombres	76	405	116	414	553	765	6
en	124	405	135	414	553	765	6
comparación	143	405	203	414	553	765	6
con	211	405	227	414	553	765	6
las	235	405	248	414	553	765	6
mujeres	256	405	293	414	553	765	6
después	301	405	340	414	553	765	6
del	348	405	362	414	553	765	6
mismo	369	405	400	414	553	765	6
tratamiento	408	405	460	414	553	765	6
de	468	405	479	414	553	765	6
la	487	405	495	414	553	765	6
hipertensión	57	418	113	427	553	765	6
arterial.	120	418	155	427	553	765	6
Numerosas	161	418	214	427	553	765	6
razones,	220	418	260	427	553	765	6
incluidas	267	418	307	427	553	765	6
las	314	418	327	427	553	765	6
disparidades	333	418	392	427	553	765	6
en	399	418	410	427	553	765	6
el	416	418	424	427	553	765	6
cumplimien	431	418	483	427	553	765	6
to,	485	418	496	427	553	765	6
la	57	431	65	441	553	765	6
edad	74	431	97	441	553	765	6
y	107	431	112	441	553	765	6
el	121	431	129	441	553	765	6
riesgo	139	431	167	441	553	765	6
intrínseco	177	431	222	441	553	765	6
mayor	232	431	260	441	553	765	6
en	270	431	281	441	553	765	6
hombres,	291	431	334	441	553	765	6
contribuyen	344	431	397	441	553	765	6
a	407	431	412	441	553	765	6
justificar	422	431	461	441	553	765	6
estos	471	431	495	441	553	765	6
hallazgos	57	445	100	454	553	765	6
(10).	104	445	125	454	553	765	6
Los	57	470	73	479	553	765	6
bloqueadores	77	470	139	479	553	765	6
de	143	470	154	479	553	765	6
los	158	470	171	479	553	765	6
receptores	174	470	223	479	553	765	6
de	227	470	238	479	553	765	6
angiotensina	241	470	300	479	553	765	6
II	307	470	312	479	553	765	6
(ARA	316	470	340	479	553	765	6
II)	344	470	353	479	553	765	6
y	357	470	362	479	553	765	6
los	365	470	378	479	553	765	6
inhibidores	382	470	432	479	553	765	6
de	435	470	447	479	553	765	6
la	450	470	458	479	553	765	6
enzima	462	470	495	479	553	765	6
convertidora	57	483	114	492	553	765	6
de	118	483	129	492	553	765	6
la	134	483	142	492	553	765	6
angiotensina	146	483	205	492	553	765	6
(IECA)	209	483	240	492	553	765	6
no	245	483	256	492	553	765	6
empeoran	260	483	307	492	553	765	6
el	311	483	319	492	553	765	6
síndrome	323	483	367	492	553	765	6
metabólico	371	483	421	492	553	765	6
de	426	483	437	492	553	765	6
las	441	483	455	492	553	765	6
mujeres	459	483	496	492	553	765	6
menopáusicas	57	496	123	506	553	765	6
(4).	128	496	143	506	553	765	6
Sin	147	496	162	506	553	765	6
embargo,	166	496	210	506	553	765	6
las	214	496	227	506	553	765	6
mujeres	231	496	268	506	553	765	6
son	272	496	289	506	553	765	6
más	293	496	312	506	553	765	6
propensas	317	496	365	506	553	765	6
a	369	496	374	506	553	765	6
la	379	496	387	506	553	765	6
tos	391	496	404	506	553	765	6
inducida	409	496	447	506	553	765	6
por	451	496	466	506	553	765	6
estos	470	496	495	506	553	765	6
fármacos	57	510	99	519	553	765	6
(10;27).	102	510	138	519	553	765	6
Los	57	535	73	544	553	765	6
antagonistas	77	535	136	544	553	765	6
del	140	535	154	544	553	765	6
calcio	157	535	184	544	553	765	6
ofrecieron	188	535	234	544	553	765	6
beneficios	238	535	284	544	553	765	6
ligeramente	288	535	342	544	553	765	6
mayores	346	535	386	544	553	765	6
en	390	535	401	544	553	765	6
las	405	535	418	544	553	765	6
mujeres	422	535	459	544	553	765	6
para	463	535	483	544	553	765	6
la	487	535	495	544	553	765	6
prevención	57	548	107	557	553	765	6
del	111	548	125	557	553	765	6
accidente	128	548	173	557	553	765	6
cerebrovascular	176	548	250	557	553	765	6
comparados	254	548	310	557	553	765	6
con	314	548	331	557	553	765	6
los	334	548	347	557	553	765	6
inhibidores	351	548	401	557	553	765	6
de	405	548	416	557	553	765	6
la	419	548	427	557	553	765	6
ECA	431	548	452	557	553	765	6
mientras	455	548	495	557	553	765	6
que	57	561	74	570	553	765	6
los	80	561	93	570	553	765	6
antagonistas	99	561	158	570	553	765	6
del	164	561	178	570	553	765	6
calcio	184	561	210	570	553	765	6
redujeron	216	561	260	570	553	765	6
más	266	561	285	570	553	765	6
las	292	561	305	570	553	765	6
muertes	311	561	348	570	553	765	6
por	354	561	369	570	553	765	6
todas	375	561	400	570	553	765	6
las	406	561	419	570	553	765	6
causas	425	561	458	570	553	765	6
en	464	561	476	570	553	765	6
los	482	561	495	570	553	765	6
hombres	57	574	97	584	553	765	6
en	101	574	112	584	553	765	6
comparación	116	574	175	584	553	765	6
con	179	574	196	584	553	765	6
el	200	574	208	584	553	765	6
placebo.	212	574	251	584	553	765	6
Sin	255	574	269	584	553	765	6
embargo,	273	574	317	584	553	765	6
estas	321	574	345	584	553	765	6
diferencias	350	574	400	584	553	765	6
relacionadas	404	574	463	584	553	765	6
con	467	574	483	584	553	765	6
el	487	574	495	584	553	765	6
sexo	57	588	78	597	553	765	6
podrían	82	588	117	597	553	765	6
haberse	120	588	158	597	553	765	6
debido	161	588	192	597	553	765	6
al	196	588	204	597	553	765	6
azar	207	588	227	597	553	765	6
debido	230	588	261	597	553	765	6
a	265	588	270	597	553	765	6
la	274	588	282	597	553	765	6
gran	285	588	306	597	553	765	6
cantidad	309	588	349	597	553	765	6
de	352	588	363	597	553	765	6
comparaciones	367	588	437	597	553	765	6
estadísticas	440	588	495	597	553	765	6
que	57	601	74	610	553	765	6
se	80	601	91	610	553	765	6
realizaron	98	601	143	610	553	765	6
(24).	150	601	172	610	553	765	6
Por	178	601	194	610	553	765	6
otro	201	601	219	610	553	765	6
lado,	225	601	247	610	553	765	6
las	254	601	267	610	553	765	6
mujeres	274	601	311	610	553	765	6
son	317	601	334	610	553	765	6
más	340	601	360	610	553	765	6
susceptibles	366	601	423	610	553	765	6
a	430	601	436	610	553	765	6
los	442	601	455	610	553	765	6
efectos	462	601	495	610	553	765	6
indeseables	57	614	112	623	553	765	6
como	121	614	146	623	553	765	6
los	154	614	167	623	553	765	6
edemas	176	614	212	623	553	765	6
periféricos	221	614	269	623	553	765	6
relacionados	278	614	337	623	553	765	6
a	345	614	351	623	553	765	6
la	359	614	367	623	553	765	6
vasodilatación	376	614	442	623	553	765	6
de	450	614	462	623	553	765	6
estos	470	614	495	623	553	765	6
antihipertensivos	57	627	135	637	553	765	6
(10,27).	138	627	174	637	553	765	6
70	57	719	69	730	553	765	6
Real	237	38	252	45	553	765	7
Delor	254	38	273	45	553	765	7
RE	275	38	284	45	553	765	7
et.	286	38	294	45	553	765	7
al.	296	38	304	45	553	765	7
	306	35	310	45	553	765	7
Tratamiento	312	38	352	45	553	765	7
de	354	38	361	45	553	765	7
la	363	38	369	45	553	765	7
hipertensión	371	38	411	45	553	765	7
arterial	413	38	438	45	553	765	7
en	440	38	447	45	553	765	7
la	449	38	456	45	553	765	7
menopausia	458	38	496	45	553	765	7
An.	321	48	332	56	553	765	7
Fac.	334	48	348	56	553	765	7
Cienc.	350	48	371	56	553	765	7
Méd.	373	48	389	56	553	765	7
(Asunción)	391	48	426	56	553	765	7
/	428	48	431	56	553	765	7
Vol.	433	48	446	56	553	765	7
51	448	48	456	56	553	765	7
-	458	48	461	56	553	765	7
Nº	462	48	470	56	553	765	7
1,	472	48	478	56	553	765	7
2018	480	48	496	56	553	765	7
El	57	66	66	75	553	765	7
estudio	70	66	103	75	553	765	7
DHCCP	108	66	144	75	553	765	7
informó	148	66	183	75	553	765	7
que	187	66	204	75	553	765	7
los	208	66	221	75	553	765	7
bloqueadores	225	66	288	75	553	765	7
beta	292	66	312	75	553	765	7
se	317	66	327	75	553	765	7
asociaron	332	66	376	75	553	765	7
con	381	66	397	75	553	765	7
una	401	66	418	75	553	765	7
reducción	423	66	467	75	553	765	7
de	472	66	483	75	553	765	7
la	487	66	495	75	553	765	7
mortalidad	57	79	105	88	553	765	7
en	110	79	121	88	553	765	7
los	126	79	139	88	553	765	7
hombres,	145	79	188	88	553	765	7
pero	193	79	213	88	553	765	7
no	218	79	229	88	553	765	7
en	234	79	246	88	553	765	7
las	251	79	264	88	553	765	7
mujeres,	269	79	308	88	553	765	7
pero	313	79	334	88	553	765	7
este	339	79	358	88	553	765	7
hallazgo	363	79	402	88	553	765	7
probablemente	407	79	476	88	553	765	7
fue	481	79	495	88	553	765	7
debido	57	92	88	102	553	765	7
a	94	92	99	102	553	765	7
las	105	92	118	102	553	765	7
bajas	125	92	149	102	553	765	7
tasas	155	92	180	102	553	765	7
de	186	92	197	102	553	765	7
eventos	203	92	240	102	553	765	7
en	246	92	257	102	553	765	7
las	263	92	276	102	553	765	7
mujeres.	282	92	322	102	553	765	7
Del	328	92	343	102	553	765	7
mismo	349	92	380	102	553	765	7
modo,	386	92	415	102	553	765	7
en	421	92	432	102	553	765	7
otro	438	92	456	102	553	765	7
estudio	462	92	496	102	553	765	7
australiano	57	106	108	115	553	765	7
se	112	106	123	115	553	765	7
demostró	128	106	171	115	553	765	7
una	176	106	193	115	553	765	7
reducción	198	106	243	115	553	765	7
significativa	248	106	302	115	553	765	7
en	307	106	318	115	553	765	7
los	323	106	336	115	553	765	7
eventos	341	106	378	115	553	765	7
cardiovasculares	383	106	460	115	553	765	7
en	466	106	477	115	553	765	7
los	482	106	495	115	553	765	7
hombres,	57	119	100	128	553	765	7
pero	103	119	123	128	553	765	7
no	127	119	138	128	553	765	7
en	141	119	152	128	553	765	7
las	156	119	169	128	553	765	7
mujeres,	172	119	212	128	553	765	7
con	215	119	231	128	553	765	7
los	234	119	247	128	553	765	7
inhibidores	251	119	301	128	553	765	7
de	304	119	315	128	553	765	7
la	319	119	326	128	553	765	7
ECA	330	119	351	128	553	765	7
versus	354	119	384	128	553	765	7
diuréticos	387	119	432	128	553	765	7
(24).	436	119	457	128	553	765	7
Los	57	144	73	153	553	765	7
diuréticos	78	144	122	153	553	765	7
están	127	144	152	153	553	765	7
recomendados	157	144	225	153	553	765	7
en	230	144	241	153	553	765	7
las	246	144	259	153	553	765	7
mujeres	264	144	300	153	553	765	7
menopáusicas	305	144	372	153	553	765	7
debido	377	144	408	153	553	765	7
a	413	144	418	153	553	765	7
que	423	144	440	153	553	765	7
se	445	144	455	153	553	765	7
vuelven	460	144	496	153	553	765	7
sensibles	57	157	100	167	553	765	7
a	106	157	111	167	553	765	7
la	117	157	125	167	553	765	7
sal	131	157	144	167	553	765	7
(13,15).	150	157	186	167	553	765	7
El	192	157	201	167	553	765	7
uso	206	157	223	167	553	765	7
de	229	157	240	167	553	765	7
diuréticos	246	157	290	167	553	765	7
tiazídicos	296	157	339	167	553	765	7
demostrado	362	157	417	167	553	765	7
en	423	157	434	167	553	765	7
las	440	157	453	167	553	765	7
mujeres	459	157	495	167	553	765	7
menopáusicas	57	171	123	180	553	765	7
una	128	171	145	180	553	765	7
reducción	150	171	195	180	553	765	7
del	199	171	213	180	553	765	7
riesgo	218	171	246	180	553	765	7
de	251	171	262	180	553	765	7
desmineralización	267	171	350	180	553	765	7
ósea	355	171	377	180	553	765	7
y	382	171	387	180	553	765	7
de	391	171	403	180	553	765	7
fractura	407	171	443	180	553	765	7
de	448	171	459	180	553	765	7
cadera	463	171	495	180	553	765	7
(4,8,12).	57	184	96	193	553	765	7
No	100	184	113	193	553	765	7
obstante	118	184	158	193	553	765	7
este	163	184	182	193	553	765	7
efecto	187	184	215	193	553	765	7
benéfico,	220	184	262	193	553	765	7
las	267	184	280	193	553	765	7
mujeres	285	184	322	193	553	765	7
son	327	184	343	193	553	765	7
más	348	184	367	193	553	765	7
susceptibles	372	184	429	193	553	765	7
a	434	184	439	193	553	765	7
los	444	184	457	193	553	765	7
efectos	462	184	495	193	553	765	7
colaterales	57	197	107	206	553	765	7
de	110	197	121	206	553	765	7
los	125	197	138	206	553	765	7
diuréticos	141	197	185	206	553	765	7
como	189	197	214	206	553	765	7
los	217	197	230	206	553	765	7
calambres	233	197	281	206	553	765	7
aunque	284	197	318	206	553	765	7
no	321	197	332	206	553	765	7
la	336	197	344	206	553	765	7
gota	347	197	367	206	553	765	7
(10,27).	371	197	407	206	553	765	7
En	57	222	69	231	553	765	7
relación	75	222	112	231	553	765	7
a	118	222	123	231	553	765	7
la	130	222	137	231	553	765	7
elección	144	222	182	231	553	765	7
de	188	222	199	231	553	765	7
antihipertensivos,	205	222	287	231	553	765	7
diversos	293	222	331	231	553	765	7
estudios	338	222	376	231	553	765	7
en	382	222	394	231	553	765	7
todo	400	222	420	231	553	765	7
el	426	222	434	231	553	765	7
mundo	440	222	472	231	553	765	7
han	478	222	495	231	553	765	7
demostrado	57	236	111	245	553	765	7
que	116	236	133	245	553	765	7
las	137	236	150	245	553	765	7
mujeres	155	236	192	245	553	765	7
son	196	236	213	245	553	765	7
más	217	236	236	245	553	765	7
proclives	241	236	282	245	553	765	7
a	287	236	292	245	553	765	7
ser	296	236	311	245	553	765	7
tratadas	316	236	353	245	553	765	7
con	358	236	374	245	553	765	7
diuréticos	379	236	423	245	553	765	7
antes	428	236	453	245	553	765	7
que	458	236	475	245	553	765	7
con	479	236	496	245	553	765	7
bloqueadores	57	249	119	258	553	765	7
de	124	249	135	258	553	765	7
los	140	249	153	258	553	765	7
receptores	158	249	207	258	553	765	7
de	211	249	223	258	553	765	7
angiotensina	227	249	286	258	553	765	7
II	295	249	301	258	553	765	7
o	305	249	311	258	553	765	7
bloqueantes	315	249	372	258	553	765	7
beta.	377	249	400	258	553	765	7
Las	404	249	421	258	553	765	7
comorbilidades	425	249	495	258	553	765	7
pueden	57	262	91	271	553	765	7
diferir	95	262	122	271	553	765	7
entre	126	262	150	271	553	765	7
hombres	154	262	194	271	553	765	7
y	199	262	204	271	553	765	7
mujeres,	208	262	248	271	553	765	7
lo	252	262	260	271	553	765	7
que	265	262	282	271	553	765	7
puede	286	262	314	271	553	765	7
influir	319	262	344	271	553	765	7
en	349	262	360	271	553	765	7
la	364	262	372	271	553	765	7
elección	377	262	415	271	553	765	7
de	419	262	430	271	553	765	7
los	435	262	448	271	553	765	7
fármacos	452	262	495	271	553	765	7
antihipertensivos	57	275	135	284	553	765	7
(8).	138	275	154	284	553	765	7
La	57	300	68	310	553	765	7
metformina	71	300	123	310	553	765	7
es	127	300	137	310	553	765	7
un	141	300	152	310	553	765	7
fármaco	155	300	193	310	553	765	7
indispensable	196	300	260	310	553	765	7
en	263	300	274	310	553	765	7
el	278	300	286	310	553	765	7
tratamiento	289	300	341	310	553	765	7
del	345	300	358	310	553	765	7
síndrome	362	300	405	310	553	765	7
metabólico,	408	300	461	310	553	765	7
común	464	300	495	310	553	765	7
en	57	314	68	323	553	765	7
esta	71	314	91	323	553	765	7
etapa	94	314	120	323	553	765	7
de	123	314	134	323	553	765	7
la	137	314	145	323	553	765	7
vida	148	314	167	323	553	765	7
de	171	314	182	323	553	765	7
la	185	314	193	323	553	765	7
mujer.	196	314	225	323	553	765	7
En	228	314	241	323	553	765	7
esta	244	314	263	323	553	765	7
situación,	267	314	311	323	553	765	7
el	314	314	322	323	553	765	7
uso	325	314	342	323	553	765	7
de	345	314	356	323	553	765	7
beta	359	314	379	323	553	765	7
bloqueantes	382	314	439	323	553	765	7
y	442	314	447	323	553	765	7
diuréticos	450	314	495	323	553	765	7
no	57	327	68	336	553	765	7
está	71	327	91	336	553	765	7
recomendado	94	327	157	336	553	765	7
por	160	327	175	336	553	765	7
sus	178	327	194	336	553	765	7
efectos	197	327	230	336	553	765	7
deletéreos	234	327	282	336	553	765	7
sobre	285	327	311	336	553	765	7
el	314	327	322	336	553	765	7
metabolismo	325	327	384	336	553	765	7
glucídico	387	327	428	336	553	765	7
y	432	327	437	336	553	765	7
lipídico	440	327	473	336	553	765	7
(6).	476	327	492	336	553	765	7
Los	57	352	73	361	553	765	7
efectos	77	352	111	361	553	765	7
adversos	115	352	157	361	553	765	7
de	161	352	172	361	553	765	7
la	177	352	185	361	553	765	7
terapia	189	352	221	361	553	765	7
antihipertensiva	225	352	298	361	553	765	7
se	302	352	313	361	553	765	7
observaron	317	352	369	361	553	765	7
dos	373	352	389	361	553	765	7
veces	394	352	420	361	553	765	7
más	425	352	444	361	553	765	7
a	448	352	454	361	553	765	7
menudo	458	352	495	361	553	765	7
en	57	365	68	374	553	765	7
las	72	365	85	374	553	765	7
mujeres	90	365	126	374	553	765	7
que	131	365	148	374	553	765	7
en	152	365	163	374	553	765	7
los	168	365	181	374	553	765	7
hombres	185	365	225	374	553	765	7
en	230	365	241	374	553	765	7
el	245	365	253	374	553	765	7
Estudio	257	365	292	374	553	765	7
TOMHS.	296	365	336	374	553	765	7
Entre	340	365	365	374	553	765	7
los	369	365	382	374	553	765	7
efectos	387	365	420	374	553	765	7
colaterales,	424	365	478	374	553	765	7
las	482	365	495	374	553	765	7
mujeres	57	379	93	388	553	765	7
son	97	379	114	388	553	765	7
más	117	379	136	388	553	765	7
propensas	140	379	188	388	553	765	7
a	192	379	198	388	553	765	7
la	201	379	209	388	553	765	7
tos	213	379	227	388	553	765	7
inducida	230	379	269	388	553	765	7
por	273	379	287	388	553	765	7
inhibidores	291	379	341	388	553	765	7
de	346	379	357	388	553	765	7
la	361	379	369	388	553	765	7
ECA,	372	379	396	388	553	765	7
al	400	379	408	388	553	765	7
edema	412	379	443	388	553	765	7
de	447	379	458	388	553	765	7
piernas	462	379	496	388	553	765	7
con	57	392	73	401	553	765	7
los	79	392	92	401	553	765	7
antagonistas	98	392	157	401	553	765	7
del	162	392	176	401	553	765	7
calcio	182	392	208	401	553	765	7
y	214	392	219	401	553	765	7
a	225	392	230	401	553	765	7
la	236	392	244	401	553	765	7
hipokalemia	250	392	305	401	553	765	7
e	311	392	316	401	553	765	7
hiponatremia	322	392	382	401	553	765	7
con	388	392	404	401	553	765	7
los	410	392	423	401	553	765	7
diuréticos.	429	392	476	401	553	765	7
No	482	392	495	401	553	765	7
obstante,	57	405	99	414	553	765	7
son	102	405	119	414	553	765	7
menos	122	405	153	414	553	765	7
propensas	156	405	204	414	553	765	7
a	208	405	213	414	553	765	7
experimentar	216	405	277	414	553	765	7
gota	280	405	300	414	553	765	7
con	303	405	319	414	553	765	7
diuréticos	323	405	367	414	553	765	7
(4,8,12,16;24).	371	405	439	414	553	765	7
Si	57	430	66	439	553	765	7
bien	70	430	89	439	553	765	7
la	93	430	101	439	553	765	7
disfunción	105	430	152	439	553	765	7
del	156	430	170	439	553	765	7
endotelio	174	430	216	439	553	765	7
en	220	430	231	439	553	765	7
la	235	430	243	439	553	765	7
menopausia	247	430	303	439	553	765	7
es	308	430	318	439	553	765	7
causada	322	430	362	439	553	765	7
por	366	430	380	439	553	765	7
la	384	430	392	439	553	765	7
reducción	396	430	441	439	553	765	7
o	445	430	451	439	553	765	7
abolición	455	430	496	439	553	765	7
de	57	443	68	453	553	765	7
factores	79	443	116	453	553	765	7
vasoprotectores,	127	443	204	453	553	765	7
induciendo	215	443	265	453	553	765	7
una	276	443	293	453	553	765	7
medio	303	443	332	453	553	765	7
proinflamatorio,	343	443	414	453	553	765	7
proliferativo	425	443	479	453	553	765	7
y	490	443	495	453	553	765	7
procoagulatorio,	57	457	131	466	553	765	7
la	138	457	146	466	553	765	7
evidencia	152	457	196	466	553	765	7
de	203	457	214	466	553	765	7
que	220	457	237	466	553	765	7
la	244	457	252	466	553	765	7
terapia	259	457	290	466	553	765	7
de	297	457	308	466	553	765	7
reemplazo	315	457	363	466	553	765	7
hormonal	369	457	412	466	553	765	7
sea	419	457	435	466	553	765	7
efectiva	442	457	478	466	553	765	7
es	484	457	495	466	553	765	7
controvertida	57	470	117	479	553	765	7
(3,7,8,12,-14).	127	470	192	479	553	765	7
Aún	202	470	221	479	553	765	7
así,	230	470	247	479	553	765	7
está	257	470	277	479	553	765	7
recomendada	286	470	350	479	553	765	7
en	360	470	371	479	553	765	7
mujeres	381	470	418	479	553	765	7
con	427	470	444	479	553	765	7
síntomas	454	470	496	479	553	765	7
menopáusicos	57	483	123	492	553	765	7
con	127	483	144	492	553	765	7
edad	148	483	171	492	553	765	7
<60	175	483	192	492	553	765	7
años,	196	483	221	492	553	765	7
con	225	483	242	492	553	765	7
inicio	246	483	270	492	553	765	7
de	274	483	285	492	553	765	7
la	289	483	297	492	553	765	7
menopausia	301	483	358	492	553	765	7
de	362	483	373	492	553	765	7
<10	377	483	394	492	553	765	7
años,	398	483	424	492	553	765	7
colesterol	428	483	472	492	553	765	7
LDL	476	483	495	492	553	765	7
<130	57	496	80	506	553	765	7
mg/dL,	83	496	115	506	553	765	7
ausencia	118	496	160	506	553	765	7
de	163	496	175	506	553	765	7
síndrome	178	496	221	506	553	765	7
metabólico	225	496	275	506	553	765	7
y	278	496	283	506	553	765	7
del	287	496	300	506	553	765	7
genotipo	304	496	344	506	553	765	7
de	347	496	358	506	553	765	7
ausencia	362	496	403	506	553	765	7
del	407	496	421	506	553	765	7
factor	424	496	450	506	553	765	7
V	454	496	460	506	553	765	7
Leiden	464	496	495	506	553	765	7
(28).	57	510	78	519	553	765	7
Tampoco	57	535	100	544	553	765	7
hay	103	535	119	544	553	765	7
evidencias	122	535	171	544	553	765	7
para	175	535	195	544	553	765	7
sugerir	198	535	230	544	553	765	7
el	233	535	242	544	553	765	7
reemplazo	245	535	293	544	553	765	7
de	296	535	308	544	553	765	7
la	311	535	319	544	553	765	7
vitamina	322	535	361	544	553	765	7
D	364	535	371	544	553	765	7
en	374	535	386	544	553	765	7
mujeres	389	535	426	544	553	765	7
menopáusicas	429	535	495	544	553	765	7
como	57	548	82	557	553	765	7
tratamiento	85	548	137	557	553	765	7
de	140	548	151	557	553	765	7
la	154	548	162	557	553	765	7
hipertensión	166	548	222	557	553	765	7
arterial	225	548	257	557	553	765	7
(20).	261	548	282	557	553	765	7
Debido	57	573	89	582	553	765	7
a	97	573	103	582	553	765	7
que	110	573	127	582	553	765	7
la	135	573	143	582	553	765	7
hipertensión	151	573	208	582	553	765	7
arterial	215	573	247	582	553	765	7
es	255	573	266	582	553	765	7
síndrome	273	573	316	582	553	765	7
que	324	573	341	582	553	765	7
engloba	349	573	386	582	553	765	7
alteraciones	393	573	450	582	553	765	7
clínicas,	457	573	495	582	553	765	7
hemodinámicas,	57	586	132	596	553	765	7
tróficas	135	586	169	596	553	765	7
y	172	586	177	596	553	765	7
metabólicas,	181	586	239	596	553	765	7
el	242	586	250	596	553	765	7
tratamiento	254	586	306	596	553	765	7
debe	309	586	332	596	553	765	7
incluir	335	586	362	596	553	765	7
cambios	367	586	405	596	553	765	7
en	408	586	420	596	553	765	7
el	423	586	431	596	553	765	7
estilo	434	586	459	596	553	765	7
de	462	586	473	596	553	765	7
vida	477	586	496	596	553	765	7
con	57	600	73	609	553	765	7
dieta	77	600	100	609	553	765	7
balanceada	104	600	157	609	553	765	7
(baja	161	600	184	609	553	765	7
en	188	600	199	609	553	765	7
grasas,	204	600	238	609	553	765	7
rica	242	600	258	609	553	765	7
en	262	600	274	609	553	765	7
frutas	278	600	304	609	553	765	7
y	308	600	313	609	553	765	7
verduras),	317	600	364	609	553	765	7
ejercicios	368	600	411	609	553	765	7
físicos	415	600	445	609	553	765	7
regulares,	449	600	495	609	553	765	7
reducción	57	613	102	622	553	765	7
de	105	613	117	622	553	765	7
peso,	120	613	145	622	553	765	7
supresión	149	613	194	622	553	765	7
del	198	613	211	622	553	765	7
tabaquismo	215	613	269	622	553	765	7
y	272	613	277	622	553	765	7
etilismo	281	613	316	622	553	765	7
(6,8,12-14,19,29,30).	320	613	418	622	553	765	7
Debido	421	613	454	622	553	765	7
a	458	613	463	622	553	765	7
que	467	613	484	622	553	765	7
la	488	613	496	622	553	765	7
prevalencia	57	626	110	635	553	765	7
de	113	626	124	635	553	765	7
la	128	626	136	635	553	765	7
sensibilidad	139	626	193	635	553	765	7
a	196	626	202	635	553	765	7
la	205	626	213	635	553	765	7
sal	216	626	230	635	553	765	7
aumenta	233	626	273	635	553	765	7
con	277	626	293	635	553	765	7
la	296	626	304	635	553	765	7
edad,	308	626	333	635	553	765	7
la	337	626	345	635	553	765	7
dieta	348	626	370	635	553	765	7
hiposódica	374	626	423	635	553	765	7
ha	426	626	438	635	553	765	7
demostrado	441	626	495	635	553	765	7
ayudar	57	639	88	649	553	765	7
a	91	639	97	649	553	765	7
reducir	100	639	132	649	553	765	7
la	135	639	143	649	553	765	7
presión	146	639	180	649	553	765	7
arterial	183	639	215	649	553	765	7
sistólica	218	639	255	649	553	765	7
y	259	639	263	649	553	765	7
diastólica	266	639	310	649	553	765	7
(14,15).	314	639	350	649	553	765	7
71	484	719	496	730	553	765	7
Real	57	38	71	45	553	765	8
Delor	73	38	92	45	553	765	8
RE	94	38	104	45	553	765	8
et.	106	38	114	45	553	765	8
al.	116	38	124	45	553	765	8
	126	35	129	45	553	765	8
Tratamiento	132	38	171	45	553	765	8
de	173	38	181	45	553	765	8
la	183	38	189	45	553	765	8
hipertensión	191	38	231	45	553	765	8
arterial	233	38	257	45	553	765	8
en	259	38	267	45	553	765	8
la	269	38	275	45	553	765	8
menopausia	277	38	316	45	553	765	8
An.	57	49	68	56	553	765	8
Fac.	70	49	84	56	553	765	8
Cienc.	86	49	107	56	553	765	8
Méd.	109	49	125	56	553	765	8
(Asunción)	127	49	162	56	553	765	8
/	164	49	166	56	553	765	8
Vol.	168	49	181	56	553	765	8
51	183	49	191	56	553	765	8
-	193	49	196	56	553	765	8
Nº	198	49	206	56	553	765	8
1,	208	49	214	56	553	765	8
2018	216	49	232	56	553	765	8
DISCUSION	57	66	125	77	553	765	8
Los	57	92	73	101	553	765	8
artículos	78	92	117	101	553	765	8
coinciden	121	92	165	101	553	765	8
en	170	92	181	101	553	765	8
que	185	92	202	101	553	765	8
no	207	92	218	101	553	765	8
se	223	92	233	101	553	765	8
tiene	238	92	260	101	553	765	8
suficiente	265	92	309	101	553	765	8
evidencia	313	92	357	101	553	765	8
del	361	92	375	101	553	765	8
tratamiento	380	92	431	101	553	765	8
óptimo	436	92	467	101	553	765	8
de	471	92	482	101	553	765	8
la	487	92	495	101	553	765	8
hipertensión	57	103	113	112	553	765	8
en	117	103	128	112	553	765	8
la	132	103	140	112	553	765	8
menopausia	144	103	200	112	553	765	8
debido	204	103	235	112	553	765	8
a	239	103	244	112	553	765	8
la	248	103	256	112	553	765	8
falta	260	103	279	112	553	765	8
de	283	103	294	112	553	765	8
investigaciones	298	103	369	112	553	765	8
realizadas	373	103	420	112	553	765	8
exclusivamente	424	103	495	112	553	765	8
en	57	115	68	124	553	765	8
este	72	115	92	124	553	765	8
grupo	96	115	122	124	553	765	8
de	126	115	138	124	553	765	8
mujeres,	142	115	182	124	553	765	8
comparando	186	115	243	124	553	765	8
los	247	115	260	124	553	765	8
diferentes	265	115	310	124	553	765	8
antihipertensivos	314	115	393	124	553	765	8
entre	397	115	420	124	553	765	8
sí.	424	115	435	124	553	765	8
Los	439	115	456	124	553	765	8
análisis	460	115	495	124	553	765	8
de	57	126	68	135	553	765	8
datos	71	126	96	135	553	765	8
se	100	126	111	135	553	765	8
realizan	114	126	150	135	553	765	8
sobre	153	126	179	135	553	765	8
subgrupos	182	126	231	135	553	765	8
de	234	126	245	135	553	765	8
las	248	126	261	135	553	765	8
muestras	265	126	307	135	553	765	8
utilizadas	311	126	354	135	553	765	8
en	357	126	368	135	553	765	8
los	372	126	385	135	553	765	8
estudios,	388	126	430	135	553	765	8
lo	433	126	441	135	553	765	8
que	444	126	461	135	553	765	8
i	465	126	467	135	553	765	8
mpide	468	126	496	135	553	765	8
obtener	57	138	92	147	553	765	8
información	95	138	148	147	553	765	8
específica	152	138	198	147	553	765	8
sobre	201	138	227	147	553	765	8
este	230	138	250	147	553	765	8
tema.	253	138	279	147	553	765	8
La	57	161	68	170	553	765	8
deficiencia	73	161	122	170	553	765	8
de	127	161	138	170	553	765	8
las	143	161	157	170	553	765	8
hormonas	162	161	207	170	553	765	8
sexuales	212	161	253	170	553	765	8
juega	258	161	283	170	553	765	8
un	288	161	300	170	553	765	8
rol	305	161	316	170	553	765	8
importante	321	161	370	170	553	765	8
en	375	161	386	170	553	765	8
la	391	161	399	170	553	765	8
patofisiología	404	161	466	170	553	765	8
de	471	161	482	170	553	765	8
la	487	161	495	170	553	765	8
hipertensión	57	173	113	182	553	765	8
arterial	118	173	150	182	553	765	8
en	155	173	166	182	553	765	8
la	171	173	179	182	553	765	8
mujer.	183	173	212	182	553	765	8
Los	217	173	233	182	553	765	8
estrógenos	238	173	289	182	553	765	8
influencian	294	173	344	182	553	765	8
el	348	173	356	182	553	765	8
sistema	361	173	397	182	553	765	8
vascular	402	173	440	182	553	765	8
induciendo	445	173	495	182	553	765	8
vasodilatación,	57	184	125	193	553	765	8
inhiben	131	184	165	193	553	765	8
el	170	184	178	193	553	765	8
proceso	184	184	221	193	553	765	8
de	227	184	238	193	553	765	8
remodelación	244	184	306	193	553	765	8
vascular	311	184	350	193	553	765	8
y	356	184	361	193	553	765	8
modulan	366	184	406	193	553	765	8
el	411	184	419	193	553	765	8
sistema	425	184	461	193	553	765	8
renina	466	184	495	193	553	765	8
angiotensina	57	196	115	205	553	765	8
aldosterona	121	196	175	205	553	765	8
además	180	196	217	205	553	765	8
del	222	196	236	205	553	765	8
sistema	241	196	277	205	553	765	8
nervioso	282	196	321	205	553	765	8
simpático.	326	196	373	205	553	765	8
Esto	378	196	399	205	553	765	8
genera	404	196	436	205	553	765	8
un	442	196	453	205	553	765	8
proceso	458	196	495	205	553	765	8
protector	57	207	98	216	553	765	8
en	101	207	112	216	553	765	8
la	115	207	123	216	553	765	8
rigidez	127	207	157	216	553	765	8
arterial	160	207	192	216	553	765	8
durante	195	207	230	216	553	765	8
el	234	207	242	216	553	765	8
periodo	245	207	279	216	553	765	8
reproductivo	282	207	340	216	553	765	8
que	343	207	360	216	553	765	8
es	363	207	374	216	553	765	8
dramáticamente	377	207	451	216	553	765	8
revertido	454	207	495	216	553	765	8
en	57	219	68	228	553	765	8
la	71	219	79	228	553	765	8
menopausia	82	219	139	228	553	765	8
(10).	142	219	163	228	553	765	8
Los	57	242	73	251	553	765	8
datos	77	242	102	251	553	765	8
sobre	105	242	131	251	553	765	8
la	135	242	142	251	553	765	8
eficacia	146	242	181	251	553	765	8
de	185	242	196	251	553	765	8
la	199	242	207	251	553	765	8
terapia	211	242	242	251	553	765	8
antihipertensiva	246	242	319	251	553	765	8
en	322	242	334	251	553	765	8
relación	337	242	373	251	553	765	8
al	377	242	385	251	553	765	8
género	388	242	420	251	553	765	8
son	424	242	440	251	553	765	8
conflictivos	444	242	495	251	553	765	8
debido	57	254	88	263	553	765	8
a	91	254	96	263	553	765	8
la	99	254	107	263	553	765	8
falta	111	254	130	263	553	765	8
de	134	254	145	263	553	765	8
representación	148	254	217	263	553	765	8
de	220	254	231	263	553	765	8
mujeres	234	254	271	263	553	765	8
añosas	274	254	307	263	553	765	8
en	310	254	322	263	553	765	8
los	325	254	338	263	553	765	8
estudios	341	254	380	263	553	765	8
clínicos	383	254	417	263	553	765	8
(10).	422	254	443	263	553	765	8
Aún	57	277	75	286	553	765	8
así,	79	277	95	286	553	765	8
el	99	277	107	286	553	765	8
Colegio	111	277	146	286	553	765	8
Americano	150	277	199	286	553	765	8
de	203	277	214	286	553	765	8
Cardiología	218	277	271	286	553	765	8
y	275	277	280	286	553	765	8
la	284	277	292	286	553	765	8
Guía	296	277	319	286	553	765	8
Americana	322	277	372	286	553	765	8
del	376	277	389	286	553	765	8
Corazón	393	277	432	286	553	765	8
recomiendan	436	277	496	286	553	765	8
igual	57	289	78	298	553	765	8
tratamiento	82	289	134	298	553	765	8
de	138	289	149	298	553	765	8
la	153	289	161	298	553	765	8
hipertensión	164	289	221	298	553	765	8
arterial	225	289	257	298	553	765	8
en	260	289	271	298	553	765	8
mujeres	275	289	312	298	553	765	8
y	315	289	320	298	553	765	8
varones	324	289	361	298	553	765	8
hasta	364	289	390	298	553	765	8
que	393	289	410	298	553	765	8
guías	414	289	439	298	553	765	8
específicas	443	289	495	298	553	765	8
sean	57	300	79	309	553	765	8
desarrolladas	85	300	148	309	553	765	8
(17).	154	300	176	309	553	765	8
La	182	300	193	309	553	765	8
única	199	300	224	309	553	765	8
excepción	230	300	277	309	553	765	8
es	283	300	294	309	553	765	8
la	300	300	308	309	553	765	8
mujer	315	300	340	309	553	765	8
embarazada	347	300	404	309	553	765	8
o	410	300	416	309	553	765	8
en	422	300	433	309	553	765	8
la	440	300	448	309	553	765	8
lactancia	454	300	495	309	553	765	8
considerando	57	312	119	321	553	765	8
los	122	312	135	321	553	765	8
efectos	138	312	172	321	553	765	8
adversos	175	312	217	321	553	765	8
de	220	312	231	321	553	765	8
algunos	235	312	271	321	553	765	8
antihipertensivos	274	312	352	321	553	765	8
(3,27).	356	312	386	321	553	765	8
Todos	57	335	85	344	553	765	8
los	89	335	102	344	553	765	8
estudios	105	335	144	344	553	765	8
coinciden	147	335	191	344	553	765	8
en	195	335	206	344	553	765	8
resaltar	210	335	244	344	553	765	8
que	248	335	265	344	553	765	8
el	268	335	276	344	553	765	8
tratamiento	280	335	332	344	553	765	8
de	335	335	347	344	553	765	8
la	350	335	358	344	553	765	8
hipertensión	362	335	418	344	553	765	8
arterial	422	335	454	344	553	765	8
no	457	335	468	344	553	765	8
debe	472	335	495	344	553	765	8
basarse	57	347	93	356	553	765	8
exclusivamente	97	347	168	356	553	765	8
en	172	347	183	356	553	765	8
la	186	347	194	356	553	765	8
terapia	198	347	229	356	553	765	8
farmacológica	233	347	297	356	553	765	8
ya	301	347	311	356	553	765	8
que	314	347	332	356	553	765	8
el	335	347	343	356	553	765	8
cambio	346	347	380	356	553	765	8
de	383	347	394	356	553	765	8
los	398	347	411	356	553	765	8
estilos	414	347	444	356	553	765	8
de	447	347	458	356	553	765	8
vida,	462	347	483	356	553	765	8
la	487	347	495	356	553	765	8
dieta	57	358	79	367	553	765	8
adecuada,	83	358	131	367	553	765	8
el	134	358	142	367	553	765	8
ejercicio	146	358	184	367	553	765	8
físico	188	358	213	367	553	765	8
regular,	216	358	251	367	553	765	8
el	255	358	263	367	553	765	8
consumo	266	358	308	367	553	765	8
moderado	312	358	358	367	553	765	8
de	362	358	373	367	553	765	8
alcohol	376	358	409	367	553	765	8
y	413	358	418	367	553	765	8
la	421	358	429	367	553	765	8
supresión	433	358	478	367	553	765	8
del	481	358	495	367	553	765	8
tabaquismo	57	370	110	379	553	765	8
contribuyen	120	370	173	379	553	765	8
significativamente	183	370	266	379	553	765	8
al	276	370	284	379	553	765	8
control	293	370	325	379	553	765	8
de	335	370	346	379	553	765	8
la	356	370	364	379	553	765	8
presión	373	370	407	379	553	765	8
arterial	417	370	449	379	553	765	8
elevada	459	370	495	379	553	765	8
(10,11,25,30).	57	381	122	390	553	765	8
Varones	57	405	95	414	553	765	8
y	98	405	103	414	553	765	8
mujeres	106	405	143	414	553	765	8
difieren	147	405	181	414	553	765	8
en	184	405	195	414	553	765	8
prevalencia,	198	405	255	414	553	765	8
conocimiento	258	405	319	414	553	765	8
y	322	405	327	414	553	765	8
control	330	405	361	414	553	765	8
de	365	405	376	414	553	765	8
la	379	405	387	414	553	765	8
hipertensión	390	405	447	414	553	765	8
arterial.	451	405	486	414	553	765	8
A	489	405	496	414	553	765	8
pesar	57	418	82	427	553	765	8
de	86	418	97	427	553	765	8
estas	101	418	125	427	553	765	8
diferencias	129	418	179	427	553	765	8
de	183	418	194	427	553	765	8
género,	198	418	233	427	553	765	8
no	236	418	247	427	553	765	8
se	251	418	262	427	553	765	8
han	265	418	282	427	553	765	8
demostrado	286	418	340	427	553	765	8
diferencias	344	418	394	427	553	765	8
en	398	418	409	427	553	765	8
la	412	418	420	427	553	765	8
respuesta	424	418	469	427	553	765	8
a	473	418	478	427	553	765	8
los	482	418	495	427	553	765	8
diferentes	57	431	102	440	553	765	8
antihipertensivos	112	431	190	440	553	765	8
y	201	431	206	440	553	765	8
ambos	215	431	246	440	553	765	8
sexos	256	431	283	440	553	765	8
se	293	431	304	440	553	765	8
benefician	314	431	361	440	553	765	8
en	371	431	383	440	553	765	8
la	393	431	401	440	553	765	8
reducción	411	431	456	440	553	765	8
de	466	431	477	440	553	765	8
la	487	431	495	440	553	765	8
morbimortalidad	57	444	131	454	553	765	8
cardiovascular	134	444	201	454	553	765	8
con	204	444	221	454	553	765	8
la	224	444	232	454	553	765	8
disminución	235	444	290	454	553	765	8
de	293	444	304	454	553	765	8
la	307	444	315	454	553	765	8
presión	318	444	352	454	553	765	8
arterial	356	444	387	454	553	765	8
(4,13,16,26).	392	444	451	454	553	765	8
CONCLUSIÓN	57	470	137	481	553	765	8
La	57	498	68	507	553	765	8
deficiencia	71	498	119	507	553	765	8
de	123	498	134	507	553	765	8
estrógeno	138	498	183	507	553	765	8
induce	186	498	216	507	553	765	8
disfunción	220	498	266	507	553	765	8
endotelial	269	498	313	507	553	765	8
y	316	498	321	507	553	765	8
aumento	325	498	364	507	553	765	8
del	368	498	381	507	553	765	8
índice	385	498	412	507	553	765	8
de	415	498	427	507	553	765	8
masa	430	498	455	507	553	765	8
corporal	458	498	495	507	553	765	8
siendo	57	511	86	520	553	765	8
las	89	511	102	520	553	765	8
principales	105	511	154	520	553	765	8
causas	157	511	189	520	553	765	8
de	192	511	203	520	553	765	8
hipertensión	206	511	262	520	553	765	8
en	265	511	276	520	553	765	8
la	279	511	287	520	553	765	8
menopausia.	290	511	348	520	553	765	8
La	57	536	68	545	553	765	8
efectividad	71	536	119	545	553	765	8
preventiva	122	536	169	545	553	765	8
de	172	536	184	545	553	765	8
complicaciones	186	536	256	545	553	765	8
cardiovasculares	259	536	335	545	553	765	8
con	338	536	355	545	553	765	8
los	358	536	371	545	553	765	8
antihipertensivos	374	536	451	545	553	765	8
no	454	536	465	545	553	765	8
difiere	468	536	496	545	553	765	8
según	57	549	84	558	553	765	8
el	88	549	96	558	553	765	8
sexo	100	549	121	558	553	765	8
y	125	549	130	558	553	765	8
por	134	549	148	558	553	765	8
lo	152	549	160	558	553	765	8
tanto	164	549	186	558	553	765	8
la	190	549	198	558	553	765	8
elección	202	549	239	558	553	765	8
del	243	549	256	558	553	765	8
medicamento	260	549	321	558	553	765	8
no	325	549	336	558	553	765	8
puede	340	549	368	558	553	765	8
basarse	371	549	408	558	553	765	8
en	411	549	422	558	553	765	8
este	426	549	445	558	553	765	8
criterio	449	549	480	558	553	765	8
en	484	549	495	558	553	765	8
mujeres	57	563	93	572	553	765	8
postmenopáusicas.	96	563	183	572	553	765	8
Financiamiento:	57	604	135	613	553	765	8
autofinanciado	138	604	204	613	553	765	8
Conflictos	57	629	106	638	553	765	8
de	109	629	121	638	553	765	8
interés:	124	629	161	638	553	765	8
no	164	629	175	638	553	765	8
se	178	629	189	638	553	765	8
declaran	192	629	231	638	553	765	8
72	57	719	69	730	553	765	8
Real	237	38	252	45	553	765	9
Delor	254	38	273	45	553	765	9
RE	275	38	284	45	553	765	9
et.	286	38	294	45	553	765	9
al.	296	38	304	45	553	765	9
	306	35	310	45	553	765	9
Tratamiento	312	38	352	45	553	765	9
de	354	38	361	45	553	765	9
la	363	38	369	45	553	765	9
hipertensión	371	38	411	45	553	765	9
arterial	413	38	438	45	553	765	9
en	440	38	447	45	553	765	9
la	449	38	456	45	553	765	9
menopausia	458	38	496	45	553	765	9
An.	321	48	332	56	553	765	9
Fac.	334	48	348	56	553	765	9
Cienc.	350	48	371	56	553	765	9
Méd.	373	48	389	56	553	765	9
(Asunción)	391	48	426	56	553	765	9
/	428	48	431	56	553	765	9
Vol.	433	48	446	56	553	765	9
51	448	48	456	56	553	765	9
-	458	48	461	56	553	765	9
Nº	462	48	470	56	553	765	9
1,	472	48	478	56	553	765	9
2018	480	48	496	56	553	765	9
REFERENCIAS	57	66	142	77	553	765	9
BIBLIOGRAFICAS	146	66	249	77	553	765	9
1.	71	86	78	94	553	765	9
Vargas	85	86	113	94	553	765	9
Ponce	117	86	142	94	553	765	9
K,	146	86	155	94	553	765	9
Chávez	159	86	188	94	553	765	9
Rondinel	192	86	227	94	553	765	9
N,	231	86	240	94	553	765	9
Taracaya	244	86	281	94	553	765	9
Ugarte	285	86	311	94	553	765	9
D.	315	86	324	94	553	765	9
Tratamiento	328	86	375	94	553	765	9
de	379	86	389	94	553	765	9
la	393	86	400	94	553	765	9
hipertensión	404	86	452	94	553	765	9
arterial	456	86	483	94	553	765	9
en	486	86	496	94	553	765	9
pacientes	85	96	123	106	553	765	9
adultos	126	96	155	106	553	765	9
mayores	158	96	192	106	553	765	9
en	195	96	205	106	553	765	9
atención	208	96	241	106	553	765	9
primaria	244	96	276	106	553	765	9
:	278	96	280	106	553	765	9
¿existe	283	96	312	106	553	765	9
algún	315	96	337	106	553	765	9
riesgo	340	96	364	106	553	765	9
en	367	96	377	106	553	765	9
la	380	96	387	106	553	765	9
medicación	390	96	435	106	553	765	9
?	436	96	441	106	553	765	9
An	444	96	455	106	553	765	9
Fac	459	96	473	106	553	765	9
med.	477	96	496	106	553	765	9
2016;77(3):291–2.	85	109	157	118	553	765	9
2.	71	121	78	130	553	765	9
Yanes	85	121	110	130	553	765	9
LL,	112	121	125	130	553	765	9
Reckelhoff	127	121	169	130	553	765	9
JF.	171	121	184	130	553	765	9
Postmenopausal	186	121	252	130	553	765	9
hypertension.	254	121	307	130	553	765	9
Am	309	121	322	130	553	765	9
J	325	121	329	130	553	765	9
Hypertens.	332	121	374	130	553	765	9
2011;24(7):740–9.	376	121	448	130	553	765	9
3.	71	133	78	141	553	765	9
Ferrucci	85	133	117	141	553	765	9
A,	121	133	129	141	553	765	9
Pignatelli	134	133	169	141	553	765	9
G,	173	133	183	141	553	765	9
Sciarretta	187	133	224	141	553	765	9
S,	228	133	237	141	553	765	9
Tocci	241	133	262	141	553	765	9
G.	266	133	275	141	553	765	9
Hypertension	280	133	332	141	553	765	9
in	336	133	343	141	553	765	9
premenopausal	347	133	408	141	553	765	9
women:	412	133	443	141	553	765	9
Is	447	133	454	141	553	765	9
there	458	133	478	141	553	765	9
any	482	133	496	141	553	765	9
difference?	85	145	129	153	553	765	9
High	131	145	149	153	553	765	9
Blood	152	145	174	153	553	765	9
Press	177	145	199	153	553	765	9
Cardiovasc	201	145	245	153	553	765	9
Prev.	248	145	268	153	553	765	9
2014;21(3):195–9.	271	145	343	153	553	765	9
4.	71	157	78	165	553	765	9
Geraci	85	157	111	165	553	765	9
TS,	113	157	127	165	553	765	9
Geraci	129	157	156	165	553	765	9
SA.	158	157	172	165	553	765	9
Considerations	174	157	233	165	553	765	9
in	236	157	243	165	553	765	9
women	245	157	273	165	553	765	9
with	276	157	291	165	553	765	9
hypertension.	294	157	347	165	553	765	9
South	349	157	372	165	553	765	9
Med	374	157	391	165	553	765	9
J.	394	157	401	165	553	765	9
2013;106(7):434–8.	403	157	480	165	553	765	9
5.	71	169	78	177	553	765	9
Lima	85	169	104	177	553	765	9
R,	109	169	118	177	553	765	9
Wofford	123	169	154	177	553	765	9
M,	159	169	168	177	553	765	9
Reckelhoff	173	169	215	177	553	765	9
JF.	220	169	232	177	553	765	9
Hypertension	237	169	289	177	553	765	9
in	294	169	300	177	553	765	9
postmenopausal	305	169	370	177	553	765	9
women.	375	169	406	177	553	765	9
Curr	411	169	428	177	553	765	9
Hypertens	433	169	473	177	553	765	9
Rep.	478	169	496	177	553	765	9
2012;14(3):254–60.	85	181	162	189	553	765	9
6.	71	193	78	201	553	765	9
Rosano	85	193	116	201	553	765	9
GM,	118	193	135	201	553	765	9
Spoletini	137	193	171	201	553	765	9
I,	173	193	178	201	553	765	9
Vitale	181	193	203	201	553	765	9
C.	205	193	214	201	553	765	9
Cardiovascular	217	193	275	201	553	765	9
disease	278	193	308	201	553	765	9
in	311	193	318	201	553	765	9
women,	320	193	351	201	553	765	9
is	353	193	360	201	553	765	9
it	362	193	367	201	553	765	9
different	369	193	401	201	553	765	9
to	403	193	411	201	553	765	9
men?	413	193	435	201	553	765	9
The	438	193	453	201	553	765	9
role	455	193	470	201	553	765	9
of	473	193	480	201	553	765	9
sex	482	193	496	201	553	765	9
hormones.	85	205	127	213	553	765	9
Climacteric.	129	205	175	213	553	765	9
2017;20(2):125–8.	177	205	249	213	553	765	9
7.	71	217	78	225	553	765	9
Maranon	85	217	120	225	553	765	9
R,	126	217	135	225	553	765	9
Reckelhoff	141	217	183	225	553	765	9
JF.	189	217	201	225	553	765	9
Sex	207	217	222	225	553	765	9
and	228	217	243	225	553	765	9
gender	249	217	276	225	553	765	9
differences	282	217	326	225	553	765	9
in	331	217	338	225	553	765	9
control	344	217	371	225	553	765	9
of	377	217	384	225	553	765	9
blood	390	217	412	225	553	765	9
pressure.	418	217	454	225	553	765	9
Clin	461	217	476	225	553	765	9
Sci.	482	217	496	225	553	765	9
2013;125(7):311–8.	85	228	162	237	553	765	9
8.	71	240	78	249	553	765	9
Muiesan	85	240	119	249	553	765	9
ML,	121	240	136	249	553	765	9
Salvetti	139	240	168	249	553	765	9
M,	171	240	180	249	553	765	9
Rosei	183	240	206	249	553	765	9
CA,	208	240	223	249	553	765	9
Paini	226	240	246	249	553	765	9
A.	248	240	257	249	553	765	9
Gender	260	240	289	249	553	765	9
Differences	292	240	336	249	553	765	9
in	339	240	346	249	553	765	9
Antihypertensive	349	240	414	249	553	765	9
Treatment:	417	240	459	249	553	765	9
Myths	462	240	485	249	553	765	9
or	488	240	496	249	553	765	9
Legends?	85	252	124	261	553	765	9
High	126	252	145	261	553	765	9
Blood	147	252	169	261	553	765	9
Press	172	252	194	261	553	765	9
Cardiovasc	197	252	241	261	553	765	9
Prev.	243	252	264	261	553	765	9
2016;23(2):105–13.	266	252	343	261	553	765	9
9.	71	264	78	272	553	765	9
Ortellado	85	264	121	272	553	765	9
Maidana	125	264	159	272	553	765	9
J,	163	264	170	272	553	765	9
Ramírez	174	264	207	272	553	765	9
A,	211	264	220	272	553	765	9
González	224	264	261	272	553	765	9
G,	265	264	275	272	553	765	9
Olmedo	279	264	310	272	553	765	9
Filizzola	314	264	346	272	553	765	9
G,	350	264	359	272	553	765	9
Ayala	363	264	385	272	553	765	9
de	389	264	399	272	553	765	9
Doll	403	264	419	272	553	765	9
M,	423	264	432	272	553	765	9
Sano	437	264	457	272	553	765	9
M,	462	264	471	272	553	765	9
et	475	264	483	272	553	765	9
al.	487	264	496	272	553	765	9
Consenso	85	276	125	284	553	765	9
Paraguayo	131	276	174	284	553	765	9
de	180	276	190	284	553	765	9
Hipertension	196	276	245	284	553	765	9
Arterial	251	276	279	284	553	765	9
2015.	285	276	307	284	553	765	9
Rev	314	276	329	284	553	765	9
virtual	335	276	359	284	553	765	9
Soc	365	276	380	284	553	765	9
Parag	386	276	410	284	553	765	9
Med	416	276	433	284	553	765	9
Int	439	276	449	284	553	765	9
setiembre.	455	276	496	284	553	765	9
2016;3(2):11–57.	85	288	152	296	553	765	9
10.	71	300	83	308	553	765	9
Di	85	300	93	308	553	765	9
Giosia	99	300	124	308	553	765	9
P,	129	300	138	308	553	765	9
Giorgini	143	300	174	308	553	765	9
P,	179	300	187	308	553	765	9
Stamerra	193	300	229	308	553	765	9
CA,	235	300	249	308	553	765	9
Petrarca	255	300	288	308	553	765	9
M,	294	300	304	308	553	765	9
Ferri	309	300	327	308	553	765	9
C,	333	300	342	308	553	765	9
Sahebkar	347	300	385	308	553	765	9
A.	390	300	399	308	553	765	9
Gender	404	300	434	308	553	765	9
Differences	439	300	484	308	553	765	9
in	489	300	496	308	553	765	9
Epidemiology,	85	312	141	320	553	765	9
Pathophysiology,	143	312	210	320	553	765	9
and	212	312	227	320	553	765	9
Treatment	229	312	269	320	553	765	9
of	272	312	279	320	553	765	9
Hypertension.	282	312	336	320	553	765	9
Curr	338	312	355	320	553	765	9
Atheroscler	358	312	402	320	553	765	9
Rep.	404	312	423	320	553	765	9
2018;20(3):13.	426	312	483	320	553	765	9
11.	71	324	83	332	553	765	9
Pacheco-Romero	85	324	154	332	553	765	9
J.	156	324	163	332	553	765	9
Hipertensión	166	324	215	332	553	765	9
arterial	217	324	244	332	553	765	9
en	246	324	256	332	553	765	9
diferentes	259	324	297	332	553	765	9
edades	300	324	329	332	553	765	9
de	331	324	341	332	553	765	9
la	343	324	350	332	553	765	9
mujer.	353	324	377	332	553	765	9
An	379	324	390	332	553	765	9
Fac	393	324	407	332	553	765	9
med.	410	324	430	332	553	765	9
2010;71(4):257–	432	324	497	332	553	765	9
64.	85	335	97	344	553	765	9
12.	71	347	83	356	553	765	9
Pimenta	85	347	118	356	553	765	9
E.	120	347	128	356	553	765	9
Hypertension	131	347	183	356	553	765	9
in	185	347	192	356	553	765	9
women.	194	347	225	356	553	765	9
Hypertens	227	347	267	356	553	765	9
Res.	270	347	288	356	553	765	9
2012;35(2):148–52.	290	347	367	356	553	765	9
13.	71	359	83	368	553	765	9
Leuzzi	85	359	111	368	553	765	9
C,	114	359	123	368	553	765	9
Modena	126	359	158	368	553	765	9
MG.	161	359	178	368	553	765	9
Hypertension	181	359	234	368	553	765	9
in	237	359	244	368	553	765	9
postmenopausal	247	359	312	368	553	765	9
women:	315	359	346	368	553	765	9
Pathophysiology	349	359	414	368	553	765	9
and	417	359	432	368	553	765	9
treatment.	435	359	475	368	553	765	9
High	478	359	496	368	553	765	9
Blood	85	371	108	380	553	765	9
Press	110	371	133	380	553	765	9
Cardiovasc	135	371	179	380	553	765	9
Prev.	181	371	202	380	553	765	9
2011;18(1):13–8.	204	371	271	380	553	765	9
14.	71	383	83	391	553	765	9
Barton	85	383	111	391	553	765	9
M,	118	383	128	391	553	765	9
Meyer	136	383	160	391	553	765	9
MR.	167	383	183	391	553	765	9
Postmenopausal	191	383	257	391	553	765	9
hypertension:	264	383	317	391	553	765	9
Mechanisms	324	383	374	391	553	765	9
and	381	383	396	391	553	765	9
therapy.	403	383	435	391	553	765	9
Hypertension.	442	383	496	391	553	765	9
2009;54(1):11–8.	85	395	152	403	553	765	9
15.	71	407	83	415	553	765	9
Kim	85	407	100	415	553	765	9
J-M,	104	407	121	415	553	765	9
Kim	124	407	139	415	553	765	9
T-H,	143	407	160	415	553	765	9
Lee	163	407	178	415	553	765	9
H-H,	181	407	199	415	553	765	9
Lee	202	407	217	415	553	765	9
SH,	220	407	235	415	553	765	9
Wang	238	407	262	415	553	765	9
T.	265	407	273	415	553	765	9
Postmenopausal	276	407	342	415	553	765	9
hypertension	345	407	395	415	553	765	9
and	399	407	413	415	553	765	9
sodium	417	407	445	415	553	765	9
sensitivity.	448	407	489	415	553	765	9
J	492	407	496	415	553	765	9
menopausal	85	419	133	427	553	765	9
Med.	136	419	155	427	553	765	9
2014;20(1):1–6.	158	419	220	427	553	765	9
16.	71	431	83	439	553	765	9
Ahmad	85	431	113	439	553	765	9
A,	116	431	125	439	553	765	9
Oparil	128	431	151	439	553	765	9
S.	154	431	163	439	553	765	9
Hypertension	166	431	218	439	553	765	9
in	221	431	228	439	553	765	9
Women:	230	431	264	439	553	765	9
Recent	267	431	295	439	553	765	9
Advances	298	431	337	439	553	765	9
and	340	431	354	439	553	765	9
Lingering	357	431	394	439	553	765	9
Questions.	397	431	439	439	553	765	9
Hypertension.	442	431	496	439	553	765	9
2017;70(1):19–26.	85	443	157	451	553	765	9
17.	71	455	83	463	553	765	9
Reckelhoff	85	455	127	463	553	765	9
J.	137	455	144	463	553	765	9
Gender	154	455	183	463	553	765	9
differences	193	455	236	463	553	765	9
in	246	455	253	463	553	765	9
hypertension.	263	455	316	463	553	765	9
Curr	325	455	342	463	553	765	9
Opin	352	455	371	463	553	765	9
Nephrol	381	455	412	463	553	765	9
Hypertens.	422	455	464	463	553	765	9
2018;	474	455	496	463	553	765	9
27(0):1–6.	85	466	125	475	553	765	9
18.	71	478	83	487	553	765	9
Wagner-Grau	85	478	139	487	553	765	9
P.	141	478	149	487	553	765	9
Fisiopatología	152	478	207	487	553	765	9
de	209	478	219	487	553	765	9
la	221	478	228	487	553	765	9
hipertensión	230	478	278	487	553	765	9
arterial.	281	478	310	487	553	765	9
An	312	478	323	487	553	765	9
Fac	325	478	340	487	553	765	9
med.	342	478	362	487	553	765	9
2010;71(4):225–9.	364	478	436	487	553	765	9
19.	71	490	83	499	553	765	9
Modena	85	490	117	499	553	765	9
MG.	121	490	137	499	553	765	9
Hypertension	141	490	193	499	553	765	9
in	197	490	204	499	553	765	9
postmenopausal	207	490	272	499	553	765	9
women:	276	490	307	499	553	765	9
How	310	490	328	499	553	765	9
to	332	490	339	499	553	765	9
approach	343	490	380	499	553	765	9
hypertension	383	490	434	499	553	765	9
in	437	490	444	499	553	765	9
menopause.	448	490	496	499	553	765	9
High	85	502	103	510	553	765	9
Blood	106	502	128	510	553	765	9
Press	131	502	153	510	553	765	9
Cardiovasc	156	502	200	510	553	765	9
Prev.	202	502	222	510	553	765	9
2014;21(3):201–4.	225	502	297	510	553	765	9
20.	71	514	83	522	553	765	9
Liu	85	514	97	522	553	765	9
Z-M,	99	514	117	522	553	765	9
Woo	120	514	138	522	553	765	9
J,	141	514	148	522	553	765	9
Wu	150	514	164	522	553	765	9
S-H,	166	514	184	522	553	765	9
Ho	186	514	197	522	553	765	9
S.	200	514	208	522	553	765	9
The	211	514	226	522	553	765	9
Role	228	514	246	522	553	765	9
of	249	514	256	522	553	765	9
Vitamin	259	514	288	522	553	765	9
D	291	514	297	522	553	765	9
in	299	514	306	522	553	765	9
Blood	309	514	331	522	553	765	9
Pressure,	334	514	372	522	553	765	9
Endothelial	374	514	418	522	553	765	9
and	420	514	435	522	553	765	9
Renal	437	514	460	522	553	765	9
Function	463	514	496	522	553	765	9
in	85	526	92	534	553	765	9
Postmenopausal	94	526	160	534	553	765	9
Women.	162	526	195	534	553	765	9
Nutrients.	198	526	235	534	553	765	9
2013;5(7):2590–610.	238	526	320	534	553	765	9
21.	71	538	83	546	553	765	9
Park	85	538	103	546	553	765	9
S.	111	538	119	546	553	765	9
Age	126	538	142	546	553	765	9
at	150	538	157	546	553	765	9
First	164	538	181	546	553	765	9
Childbirth	189	538	226	546	553	765	9
and	233	538	248	546	553	765	9
Hypertension	255	538	307	546	553	765	9
in	314	538	321	546	553	765	9
Postmenopausal	329	538	394	546	553	765	9
Women.	401	538	435	546	553	765	9
Hypertension.	442	538	496	546	553	765	9
2017;69(5):821–6.	85	550	157	558	553	765	9
22.	71	562	83	570	553	765	9
Song	85	562	106	570	553	765	9
L,	108	562	116	570	553	765	9
Shen	118	562	139	570	553	765	9
L,	141	562	149	570	553	765	9
Li	151	562	158	570	553	765	9
H,	160	562	169	570	553	765	9
Liu	171	562	183	570	553	765	9
B,	186	562	194	570	553	765	9
Zheng	196	562	222	570	553	765	9
X,	224	562	232	570	553	765	9
Zhang	235	562	260	570	553	765	9
L,	262	562	270	570	553	765	9
et	272	562	279	570	553	765	9
al.	282	562	291	570	553	765	9
Age	293	562	309	570	553	765	9
at	312	562	319	570	553	765	9
natural	321	562	348	570	553	765	9
menopause	351	562	397	570	553	765	9
and	399	562	414	570	553	765	9
hypertension	416	562	467	570	553	765	9
among	469	562	496	570	553	765	9
middle-Aged	85	574	135	582	553	765	9
and	137	574	152	582	553	765	9
older	154	574	174	582	553	765	9
Chinese	176	574	208	582	553	765	9
women.	211	574	242	582	553	765	9
J	244	574	249	582	553	765	9
Hypertens.	251	574	293	582	553	765	9
2017;35:1–7.	296	574	347	582	553	765	9
23.	71	585	83	594	553	765	9
Parikh	85	585	110	594	553	765	9
NI,	113	585	124	594	553	765	9
Norberg	126	585	158	594	553	765	9
M,	161	585	171	594	553	765	9
Ingelsson	173	585	211	594	553	765	9
E,	213	585	222	594	553	765	9
Cnattingius	224	585	268	594	553	765	9
S,	271	585	279	594	553	765	9
Vasan	281	585	307	594	553	765	9
RS,	309	585	324	594	553	765	9
Domellöf	326	585	361	594	553	765	9
M,	364	585	373	594	553	765	9
et	376	585	383	594	553	765	9
al.	386	585	395	594	553	765	9
Association	398	585	443	594	553	765	9
of	445	585	453	594	553	765	9
pregnancy	455	585	496	594	553	765	9
complications	85	597	139	606	553	765	9
and	145	597	160	606	553	765	9
characteristics	166	597	222	606	553	765	9
with	229	597	244	606	553	765	9
future	251	597	273	606	553	765	9
risk	280	597	293	606	553	765	9
of	300	597	307	606	553	765	9
elevated	314	597	347	606	553	765	9
blood	353	597	375	606	553	765	9
pressure:	381	597	418	606	553	765	9
The	425	597	440	606	553	765	9
Västerbotten	446	597	496	606	553	765	9
Intervention	85	609	131	618	553	765	9
Program.	133	609	170	618	553	765	9
Hypertension.	172	609	226	618	553	765	9
2017;69(3):475–83.	229	609	306	618	553	765	9
24.	71	621	83	630	553	765	9
Whelton	85	621	118	630	553	765	9
PK,	126	621	140	630	553	765	9
Carey	148	621	172	630	553	765	9
RM,	180	621	196	630	553	765	9
Aronow	204	621	234	630	553	765	9
WS,	242	621	259	630	553	765	9
Casey	267	621	293	630	553	765	9
DE,	301	621	315	630	553	765	9
Collins	323	621	350	630	553	765	9
KJ,	358	621	371	630	553	765	9
Spencer	379	621	412	630	553	765	9
CC,	420	621	435	630	553	765	9
et	443	621	451	630	553	765	9
al.	459	621	468	630	553	765	9
2017	477	621	496	630	553	765	9
ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APhA/ASH/ASPC/NMA/PCNA	85	633	342	641	553	765	9
Guideline	354	633	391	641	553	765	9
for	404	633	414	641	553	765	9
the	427	633	439	641	553	765	9
Prevention,	452	633	496	641	553	765	9
Detection,	85	645	125	653	553	765	9
Evaluation,	129	645	172	653	553	765	9
and	176	645	191	653	553	765	9
Management	195	645	247	653	553	765	9
of	250	645	258	653	553	765	9
High	262	645	280	653	553	765	9
Blood	284	645	306	653	553	765	9
Pressure	310	645	346	653	553	765	9
in	350	645	356	653	553	765	9
Adults:	360	645	387	653	553	765	9
A	391	645	397	653	553	765	9
Report	401	645	428	653	553	765	9
of	431	645	439	653	553	765	9
the	443	645	455	653	553	765	9
American	459	645	496	653	553	765	9
College	85	657	115	665	553	765	9
of	118	657	125	665	553	765	9
Cardiology/American	128	657	210	665	553	765	9
Heart	212	657	234	665	553	765	9
Association	236	657	282	665	553	765	9
Task	284	657	303	665	553	765	9
Force	306	657	329	665	553	765	9
on	331	657	341	665	553	765	9
Clinical	344	657	372	665	553	765	9
Pr.	375	657	386	665	553	765	9
J	389	657	393	665	553	765	9
Am	396	657	410	665	553	765	9
Coll	412	657	427	665	553	765	9
Cardiol.	430	657	460	665	553	765	9
2017;pii:	463	657	496	665	553	765	9
S0735(17):1–481.	85	669	156	677	553	765	9
73	484	719	496	730	553	765	9
Real	57	38	71	45	553	765	10
Delor	73	38	92	45	553	765	10
RE	94	38	104	45	553	765	10
et.	106	38	114	45	553	765	10
al.	116	38	124	45	553	765	10
	126	35	129	45	553	765	10
Tratamiento	132	38	171	45	553	765	10
de	173	38	181	45	553	765	10
la	183	38	189	45	553	765	10
hipertensión	191	38	231	45	553	765	10
arterial	233	38	257	45	553	765	10
en	259	38	267	45	553	765	10
la	269	38	275	45	553	765	10
menopausia	277	38	316	45	553	765	10
An.	57	49	68	56	553	765	10
Fac.	70	49	84	56	553	765	10
Cienc.	86	49	107	56	553	765	10
Méd.	109	49	125	56	553	765	10
(Asunción)	127	49	162	56	553	765	10
/	164	49	166	56	553	765	10
Vol.	168	49	181	56	553	765	10
51	183	49	191	56	553	765	10
-	193	49	196	56	553	765	10
Nº	198	49	206	56	553	765	10
1,	208	49	214	56	553	765	10
2018	216	49	232	56	553	765	10
25.	71	66	83	74	553	765	10
Bryce-Moncloa	85	66	144	74	553	765	10
A.	150	66	158	74	553	765	10
Actualización	164	66	216	74	553	765	10
y	221	66	226	74	553	765	10
raciocinio	232	66	269	74	553	765	10
del	275	66	286	74	553	765	10
mejor	292	66	314	74	553	765	10
tratamiento	320	66	364	74	553	765	10
antihipertensivo.	370	66	434	74	553	765	10
An	439	66	450	74	553	765	10
Fac	456	66	471	74	553	765	10
med.	477	66	496	74	553	765	10
2010;71(4):251–5.	85	78	157	86	553	765	10
26.	71	90	83	98	553	765	10
Turnbull	85	90	117	98	553	765	10
F,	120	90	128	98	553	765	10
Woodward	131	90	173	98	553	765	10
M,	176	90	186	98	553	765	10
Neal	189	90	207	98	553	765	10
B,	210	90	219	98	553	765	10
Barzi	222	90	242	98	553	765	10
F,	245	90	253	98	553	765	10
Ninomiya	256	90	293	98	553	765	10
T,	296	90	303	98	553	765	10
Chalmers	306	90	344	98	553	765	10
J,	348	90	354	98	553	765	10
et	357	90	365	98	553	765	10
al.	368	90	377	98	553	765	10
Do	380	90	392	98	553	765	10
men	395	90	412	98	553	765	10
and	415	90	430	98	553	765	10
women	433	90	461	98	553	765	10
respond	464	90	496	98	553	765	10
differently	85	101	123	110	553	765	10
to	129	101	137	110	553	765	10
blood	143	101	165	110	553	765	10
pressure-lowering	171	101	240	110	553	765	10
treatment?	247	101	289	110	553	765	10
Results	295	101	324	110	553	765	10
of	331	101	338	110	553	765	10
prospectively	344	101	396	110	553	765	10
designed	402	101	438	110	553	765	10
overviews	444	101	483	110	553	765	10
of	489	101	496	110	553	765	10
randomized	85	113	131	122	553	765	10
trials.	134	113	155	122	553	765	10
Eur	157	113	171	122	553	765	10
Heart	173	113	195	122	553	765	10
J.	197	113	204	122	553	765	10
2008;29(21):2669–80.	206	113	293	122	553	765	10
27.	71	125	83	134	553	765	10
Zilberman	85	125	124	134	553	765	10
JM.	129	125	143	134	553	765	10
Menopausia:	148	125	199	134	553	765	10
Hipertension	203	125	253	134	553	765	10
arterial	258	125	285	134	553	765	10
y	289	125	294	134	553	765	10
enfermedad	298	125	346	134	553	765	10
vascular.	350	125	386	134	553	765	10
Hipertens	390	125	428	134	553	765	10
y	433	125	437	134	553	765	10
Riesgo	442	125	470	134	553	765	10
Vasc.	474	125	496	134	553	765	10
2018;pii:	85	137	118	146	553	765	10
S1889(17):1–7.	121	137	181	146	553	765	10
28.	71	149	83	157	553	765	10
Cobin	85	149	108	157	553	765	10
RH,	112	149	127	157	553	765	10
Goodman	131	149	170	157	553	765	10
NF.	174	149	189	157	553	765	10
American	193	149	230	157	553	765	10
Association	234	149	279	157	553	765	10
of	283	149	290	157	553	765	10
Clinical	294	149	322	157	553	765	10
Endocrinologists	326	149	391	157	553	765	10
and	395	149	410	157	553	765	10
American	414	149	451	157	553	765	10
College	455	149	485	157	553	765	10
of	489	149	496	157	553	765	10
Endocrinology	85	161	141	169	553	765	10
Position	143	161	175	169	553	765	10
Statement	177	161	217	169	553	765	10
on	219	161	229	169	553	765	10
Menopause–2017	232	161	302	169	553	765	10
Update.	305	161	336	169	553	765	10
Endocr	338	161	366	169	553	765	10
Pract.	368	161	391	169	553	765	10
2017;23(7):869–80.	394	161	470	169	553	765	10
29.	71	173	83	181	553	765	10
Sosa	85	173	105	181	553	765	10
Rosado	108	173	138	181	553	765	10
JM.	141	173	155	181	553	765	10
Tratamiento	157	173	204	181	553	765	10
no	207	173	217	181	553	765	10
farmacológico	219	173	274	181	553	765	10
de	276	173	286	181	553	765	10
la	288	173	295	181	553	765	10
hipertensión	298	173	346	181	553	765	10
arterial.	348	173	377	181	553	765	10
An	379	173	390	181	553	765	10
Fac	393	173	407	181	553	765	10
med.	410	173	430	181	553	765	10
2010;71(4):241–	432	173	497	181	553	765	10
4.	85	185	93	193	553	765	10
30.	71	197	83	205	553	765	10
Vidalón-Fernandez.	85	197	162	205	553	765	10
A.	168	197	176	205	553	765	10
Clínica	182	197	209	205	553	765	10
de	215	197	224	205	553	765	10
la	230	197	237	205	553	765	10
hipertensión	243	197	291	205	553	765	10
arterial,	297	197	326	205	553	765	10
para	331	197	349	205	553	765	10
el	355	197	362	205	553	765	10
médico	368	197	396	205	553	765	10
general.	402	197	434	205	553	765	10
An	439	197	450	205	553	765	10
Fac	456	197	471	205	553	765	10
med.	476	197	496	205	553	765	10
2010;71(4):237–9.	85	209	157	217	553	765	10
74	57	719	69	730	553	765	10
