ANÁLISIS	374	36	411	45	454	595	1
La	62	83	74	95	454	595	1
influencia	78	83	130	95	454	595	1
del	133	83	149	95	454	595	1
factor	152	83	183	95	454	595	1
humano,	186	83	232	95	454	595	1
el	235	83	244	95	454	595	1
liderazgo	248	83	295	95	454	595	1
y	298	83	305	95	454	595	1
la	308	83	317	95	454	595	1
cultura	321	83	358	95	454	595	1
de	361	83	374	95	454	595	1
las	377	83	391	95	454	595	1
organizaciones	60	97	137	108	454	595	1
en	141	97	153	108	454	595	1
los	157	97	171	108	454	595	1
procesos	175	97	220	108	454	595	1
de	224	97	236	108	454	595	1
implementación	239	97	324	108	454	595	1
y	327	97	333	108	454	595	1
gestión	337	97	375	108	454	595	1
del	378	97	394	108	454	595	1
cambio	169	110	206	122	454	595	1
organizacional	209	110	285	122	454	595	1
The	58	135	74	145	454	595	1
influence	76	135	115	145	454	595	1
of	118	135	126	145	454	595	1
the	128	135	142	145	454	595	1
human	144	135	175	145	454	595	1
factor,	177	135	205	145	454	595	1
leadership	207	135	253	145	454	595	1
and	256	135	272	145	454	595	1
organizational	275	135	337	145	454	595	1
culture	339	135	369	145	454	595	1
in	371	135	380	145	454	595	1
the	382	135	396	145	454	595	1
processes	78	147	120	157	454	595	1
of	123	147	131	157	454	595	1
organizational	134	147	195	157	454	595	1
change	198	147	229	157	454	595	1
implementation	231	147	298	157	454	595	1
and	300	147	317	157	454	595	1
management	320	147	376	157	454	595	1
Raúl	166	170	185	179	454	595	1
Marcelo	188	170	221	179	454	595	1
Ferrer	223	170	249	179	454	595	1
Dávalos	252	170	284	179	454	595	1
1	284	170	287	176	454	595	1
Resumen:	43	191	82	201	454	595	1
Palabras	43	332	79	341	454	595	1
clave:	86	332	109	341	454	595	1
Cambio	116	332	144	341	454	595	1
organizacional,	151	332	207	341	454	595	1
cultura	214	332	239	341	454	595	1
organizacional,	246	332	302	341	454	595	1
liderazgo,	309	332	344	341	454	595	1
factor	351	332	372	341	454	595	1
humano,	379	332	411	341	454	595	1
innovación.	43	342	84	352	454	595	1
Abstract:	43	363	80	372	454	595	1
Keywords:	43	482	84	491	454	595	1
Organizational	86	482	140	491	454	595	1
change,	142	482	171	491	454	595	1
organizational	173	482	225	491	454	595	1
culture,	227	482	254	491	454	595	1
leadership,	256	482	297	491	454	595	1
human	299	482	325	491	454	595	1
factor,	327	482	350	491	454	595	1
innovation.	352	482	393	491	454	595	1
Doctorando	48	514	87	522	454	595	1
en	90	514	98	522	454	595	1
Administración	100	514	152	522	454	595	1
de	154	514	163	522	454	595	1
Empresas,	165	514	201	522	454	595	1
Programa	203	514	236	522	454	595	1
DAE/UAA	238	514	273	522	454	595	1
–	275	514	279	522	454	595	1
Promoción	281	514	317	522	454	595	1
1,	319	514	326	522	454	595	1
Universidad	328	514	369	522	454	595	1
Autónoma	371	514	407	522	454	595	1
de	43	523	51	531	454	595	1
Asunción.	53	523	87	531	454	595	1
Paraguay.	89	523	123	531	454	595	1
E-mail:	126	523	151	531	454	595	1
ferrermarcelo@hotmail.com	153	523	247	531	454	595	1
Recibido:	43	531	74	539	454	595	1
02/09/2014;	76	531	121	539	454	595	1
Aceptado:	124	531	157	539	454	595	1
12/03/2015.	160	531	205	539	454	595	1
http://dx.doi.org/10.18004/riics.2015.julio.102-114	228	531	410	539	454	595	1
1	43	515	45	520	454	595	1
Rev.	43	545	55	552	454	595	1
Int.	57	545	67	552	454	595	1
Investig.	69	545	94	552	454	595	1
Cienc.	96	545	114	552	454	595	1
Soc.	116	545	128	552	454	595	1
Vol.	43	552	54	559	454	595	1
11	56	552	63	559	454	595	1
nº1,	65	552	77	559	454	595	1
julio	79	552	92	559	454	595	1
2015.	94	552	111	559	454	595	1
pág.	113	552	125	559	454	595	1
102-114.	127	552	154	559	454	595	1
102	23	562	40	573	454	595	1
ISSN	246	552	260	559	454	595	1
(Impresa)	262	552	289	559	454	595	1
2225-5117.	291	552	326	559	454	595	1
ISSN	327	552	342	559	454	595	1
(En	344	552	354	559	454	595	1
Línea)	356	552	373	559	454	595	1
2226-4000.	375	552	409	559	454	595	1
Ferrer	43	36	61	43	454	595	2
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	2
R.	90	36	96	43	454	595	2
M.	98	36	105	43	454	595	2
La	107	36	114	43	454	595	2
influencia	116	36	145	43	454	595	2
del	147	36	156	43	454	595	2
factor	158	36	174	43	454	595	2
humano,	176	36	203	43	454	595	2
el	205	36	210	43	454	595	2
liderazgo	211	36	238	43	454	595	2
y	239	36	243	43	454	595	2
la	245	36	250	43	454	595	2
cultura	252	36	273	43	454	595	2
de	275	36	282	43	454	595	2
las	284	36	292	43	454	595	2
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	2
INTRODUCCIÓN	43	59	118	70	454	595	2
Todo	71	77	92	88	454	595	2
proceso	95	77	129	88	454	595	2
de	132	77	142	88	454	595	2
cambio	146	77	177	88	454	595	2
implica	180	77	212	88	454	595	2
una	215	77	233	88	454	595	2
serie	236	77	257	88	454	595	2
de	260	77	270	88	454	595	2
transformaciones	273	77	350	88	454	595	2
en	353	77	363	88	454	595	2
la	367	77	374	88	454	595	2
manera	378	77	411	88	454	595	2
de	43	90	53	100	454	595	2
hacer	56	90	80	100	454	595	2
las	83	90	96	100	454	595	2
cosas,	99	90	126	100	454	595	2
tanto	129	90	152	100	454	595	2
a	155	90	160	100	454	595	2
nivel	163	90	183	100	454	595	2
organizacional	186	90	250	100	454	595	2
como	253	90	276	100	454	595	2
también	279	90	315	100	454	595	2
a	318	90	323	100	454	595	2
nivel	326	90	347	100	454	595	2
individual	350	90	393	100	454	595	2
(De	397	90	411	100	454	595	2
Faria	43	102	65	112	454	595	2
Mello,	73	102	99	112	454	595	2
2004).	106	102	134	112	454	595	2
Estas	142	102	166	112	454	595	2
transformaciones	173	102	250	112	454	595	2
tienen	257	102	284	112	454	595	2
un	292	102	304	112	454	595	2
gran	311	102	331	112	454	595	2
impacto	338	102	373	112	454	595	2
en	381	102	391	112	454	595	2
las	398	102	411	112	454	595	2
organizaciones	43	114	108	124	454	595	2
y	111	114	116	124	454	595	2
en	119	114	129	124	454	595	2
los	133	114	145	124	454	595	2
individuos	148	114	194	124	454	595	2
que	197	114	213	124	454	595	2
la	216	114	224	124	454	595	2
componen;	228	114	276	124	454	595	2
la	279	114	287	124	454	595	2
capacidad	290	114	335	124	454	595	2
de	338	114	348	124	454	595	2
adaptación	351	114	400	124	454	595	2
al	403	114	411	124	454	595	2
cambio	43	126	74	137	454	595	2
por	79	126	93	137	454	595	2
parte	97	126	120	137	454	595	2
de	124	126	135	137	454	595	2
estos	139	126	161	137	454	595	2
individuos,	166	126	214	137	454	595	2
constituye	218	126	264	137	454	595	2
un	268	126	280	137	454	595	2
factor	284	126	309	137	454	595	2
clave	314	126	336	137	454	595	2
para	340	126	360	137	454	595	2
el	364	126	371	137	454	595	2
éxito	376	126	396	137	454	595	2
de	401	126	411	137	454	595	2
cualquier	43	138	84	149	454	595	2
proceso	88	138	121	149	454	595	2
de	125	138	135	149	454	595	2
cambio	139	138	170	149	454	595	2
organizacional	174	138	238	149	454	595	2
(Blejmar,	242	138	281	149	454	595	2
2008).	285	138	313	149	454	595	2
El	317	138	326	149	454	595	2
tipo	329	138	346	149	454	595	2
de	350	138	360	149	454	595	2
liderazgo	364	138	403	149	454	595	2
y	406	138	411	149	454	595	2
las	43	150	55	161	454	595	2
habilidades	63	150	113	161	454	595	2
de	121	150	131	161	454	595	2
comunicación	138	150	199	161	454	595	2
y	207	150	212	161	454	595	2
gestión	219	150	250	161	454	595	2
de	258	150	268	161	454	595	2
los	275	150	288	161	454	595	2
agentes	295	150	328	161	454	595	2
del	336	150	349	161	454	595	2
cambio	356	150	388	161	454	595	2
son	395	150	411	161	454	595	2
fundamentales	43	163	108	173	454	595	2
para	112	163	132	173	454	595	2
reducir	137	163	168	173	454	595	2
considerablemente	172	163	255	173	454	595	2
la	259	163	267	173	454	595	2
resistencia	271	163	319	173	454	595	2
al	323	163	331	173	454	595	2
cambio	335	163	367	173	454	595	2
generada	371	163	411	173	454	595	2
entre	43	175	65	185	454	595	2
los	68	175	81	185	454	595	2
miembros	84	175	128	185	454	595	2
de	131	175	141	185	454	595	2
la	144	175	152	185	454	595	2
organización	155	175	211	185	454	595	2
(Quirant	214	175	251	185	454	595	2
y	254	175	259	185	454	595	2
Ortega,	262	175	294	185	454	595	2
2006);	297	175	325	185	454	595	2
además,	328	175	365	185	454	595	2
la	368	175	376	185	454	595	2
cultura	379	175	411	185	454	595	2
y	43	187	47	197	454	595	2
el	53	187	60	197	454	595	2
clima	65	187	89	197	454	595	2
interno	94	187	126	197	454	595	2
de	131	187	141	197	454	595	2
la	146	187	154	197	454	595	2
organización	159	187	215	197	454	595	2
juegan	220	187	250	197	454	595	2
un	255	187	267	197	454	595	2
papel	272	187	296	197	454	595	2
relevante	301	187	341	197	454	595	2
para	346	187	366	197	454	595	2
propiciar	371	187	411	197	454	595	2
cualquier	43	199	84	209	454	595	2
intento	88	199	119	209	454	595	2
de	122	199	133	209	454	595	2
cambio.	136	199	171	209	454	595	2
La	174	199	185	209	454	595	2
cultura	188	199	221	209	454	595	2
organizacional	224	199	288	209	454	595	2
influye	291	199	321	209	454	595	2
en	325	199	335	209	454	595	2
la	339	199	347	209	454	595	2
productividad	350	199	411	209	454	595	2
de	43	211	53	222	454	595	2
las	57	211	69	222	454	595	2
empresas	73	211	115	222	454	595	2
por	118	211	133	222	454	595	2
la	136	211	144	222	454	595	2
cual	148	211	166	222	454	595	2
tiene	170	211	191	222	454	595	2
una	195	211	212	222	454	595	2
relevante	216	211	256	222	454	595	2
importancia	259	211	312	222	454	595	2
en	316	211	326	222	454	595	2
las	330	211	343	222	454	595	2
organizaciones	346	211	411	222	454	595	2
(Cújar,	43	223	73	234	454	595	2
Ramos,	76	223	108	234	454	595	2
Hernández,	111	223	162	234	454	595	2
y	165	223	170	234	454	595	2
López,	172	223	200	234	454	595	2
2013).	203	223	231	234	454	595	2
Como	71	241	96	252	454	595	2
todas	104	241	128	252	454	595	2
las	136	241	149	252	454	595	2
organizaciones,	157	241	225	252	454	595	2
ya	233	241	243	252	454	595	2
sean	251	241	272	252	454	595	2
públicas	280	241	317	252	454	595	2
o	325	241	330	252	454	595	2
privadas,	339	241	379	252	454	595	2
están	387	241	411	252	454	595	2
compuestas	43	254	95	264	454	595	2
por	99	254	114	264	454	595	2
personas,	117	254	160	264	454	595	2
el	164	254	171	264	454	595	2
factor	175	254	200	264	454	595	2
humano	204	254	241	264	454	595	2
se	245	254	254	264	454	595	2
constituye	258	254	304	264	454	595	2
tal	307	254	319	264	454	595	2
vez	323	254	336	264	454	595	2
en	340	254	351	264	454	595	2
la	355	254	362	264	454	595	2
pieza	366	254	389	264	454	595	2
más	393	254	411	264	454	595	2
importante	43	266	91	276	454	595	2
dentro	94	266	123	276	454	595	2
de	126	266	137	276	454	595	2
cualquier	140	266	181	276	454	595	2
proceso	185	266	218	276	454	595	2
de	222	266	232	276	454	595	2
cambio.	235	266	270	276	454	595	2
Y	273	266	279	276	454	595	2
como	283	266	306	276	454	595	2
todas	309	266	333	276	454	595	2
las	336	266	349	276	454	595	2
personas	352	266	392	276	454	595	2
son	396	266	411	276	454	595	2
distintas,	43	278	84	288	454	595	2
resulta	88	278	119	288	454	595	2
muy	124	278	143	288	454	595	2
difícil	148	278	172	288	454	595	2
prever	177	278	204	288	454	595	2
el	209	278	216	288	454	595	2
tipo	221	278	238	288	454	595	2
de	242	278	253	288	454	595	2
reacción	257	278	294	288	454	595	2
que	299	278	315	288	454	595	2
cada	320	278	340	288	454	595	2
uno	345	278	362	288	454	595	2
tendrá	367	278	396	288	454	595	2
en	400	278	411	288	454	595	2
relación	43	290	77	301	454	595	2
al	82	290	90	301	454	595	2
cambio.	94	290	128	301	454	595	2
En	133	290	145	301	454	595	2
todo	149	290	168	301	454	595	2
proceso	172	290	206	301	454	595	2
de	210	290	220	301	454	595	2
cambio	225	290	256	301	454	595	2
hay	260	290	276	301	454	595	2
que	280	290	296	301	454	595	2
tener	301	290	323	301	454	595	2
en	327	290	338	301	454	595	2
cuenta	342	290	372	301	454	595	2
algunos	376	290	411	301	454	595	2
puntos	43	302	73	313	454	595	2
simples	78	302	111	313	454	595	2
pero	116	302	135	313	454	595	2
relevantes	139	302	184	313	454	595	2
(Quirant	188	302	225	313	454	595	2
y	230	302	234	313	454	595	2
Ortega,	239	302	271	313	454	595	2
2006)	275	302	300	313	454	595	2
que	305	302	321	313	454	595	2
incluyen:	325	302	365	313	454	595	2
el	370	302	377	313	454	595	2
tiempo	381	302	411	313	454	595	2
que	43	314	59	325	454	595	2
necesita	65	314	101	325	454	595	2
el	107	314	114	325	454	595	2
personal	120	314	158	325	454	595	2
para	164	314	184	325	454	595	2
ajustarse,	190	314	233	325	454	595	2
comprender	239	314	292	325	454	595	2
y	298	314	303	325	454	595	2
comprometerse	309	314	376	325	454	595	2
con	382	314	398	325	454	595	2
el	404	314	411	325	454	595	2
cambio;	43	327	77	337	454	595	2
los	80	327	93	337	454	595	2
múltiples	96	327	136	337	454	595	2
pasos	140	327	165	337	454	595	2
para	168	327	188	337	454	595	2
que	191	327	207	337	454	595	2
el	210	327	217	337	454	595	2
personal	220	327	258	337	454	595	2
pueda	261	327	288	337	454	595	2
prepararse	291	327	339	337	454	595	2
y	342	327	347	337	454	595	2
enfrentarse	350	327	400	337	454	595	2
al	403	327	411	337	454	595	2
cambio;	43	339	77	349	454	595	2
consultar	81	339	122	349	454	595	2
e	126	339	130	349	454	595	2
informar	134	339	172	349	454	595	2
sobre	175	339	199	349	454	595	2
los	203	339	215	349	454	595	2
pequeños	218	339	260	349	454	595	2
logros	264	339	290	349	454	595	2
que	293	339	309	349	454	595	2
se	313	339	322	349	454	595	2
van	325	339	341	349	454	595	2
consiguiendo	345	339	403	349	454	595	2
y	406	339	411	349	454	595	2
de	43	351	53	361	454	595	2
los	58	351	70	361	454	595	2
problemas	75	351	121	361	454	595	2
que	126	351	142	361	454	595	2
van	147	351	163	361	454	595	2
surgiendo,	168	351	214	361	454	595	2
así	219	351	232	361	454	595	2
como	237	351	260	361	454	595	2
involucrar	265	351	310	361	454	595	2
al	315	351	322	361	454	595	2
personal	327	351	365	361	454	595	2
para	370	351	390	361	454	595	2
que	395	351	411	361	454	595	2
aporte	43	363	71	373	454	595	2
soluciones;	75	363	124	373	454	595	2
además	128	363	162	373	454	595	2
de	165	363	176	373	454	595	2
ser	179	363	193	373	454	595	2
lo	197	363	204	373	454	595	2
más	208	363	227	373	454	595	2
claro	231	363	252	373	454	595	2
posible	256	363	287	373	454	595	2
con	291	363	307	373	454	595	2
los	311	363	323	373	454	595	2
empleados;	327	363	377	373	454	595	2
y	380	363	385	373	454	595	2
estar	389	363	411	373	454	595	2
dispuestos	43	375	90	386	454	595	2
a	93	375	98	386	454	595	2
negociar	101	375	138	386	454	595	2
con	141	375	156	386	454	595	2
las	159	375	172	386	454	595	2
personas	175	375	215	386	454	595	2
que	217	375	234	386	454	595	2
se	236	375	246	386	454	595	2
oponen	249	375	281	386	454	595	2
al	284	375	292	386	454	595	2
cambio.	294	375	329	386	454	595	2
Cualquier	71	393	114	404	454	595	2
cambio	119	393	151	404	454	595	2
tiene	156	393	178	404	454	595	2
un	183	393	195	404	454	595	2
impacto	200	393	235	404	454	595	2
en	240	393	251	404	454	595	2
toda	257	393	276	404	454	595	2
la	281	393	289	404	454	595	2
organización,	294	393	353	404	454	595	2
en	358	393	368	404	454	595	2
mayor	374	393	401	404	454	595	2
o	406	393	411	404	454	595	2
menor	43	405	71	416	454	595	2
escala,	74	405	104	416	454	595	2
y	107	405	112	416	454	595	2
siempre	116	405	150	416	454	595	2
se	154	405	163	416	454	595	2
generan	166	405	201	416	454	595	2
con	205	405	220	416	454	595	2
la	224	405	231	416	454	595	2
idea	235	405	253	416	454	595	2
de	256	405	266	416	454	595	2
mejorar	270	405	304	416	454	595	2
un	307	405	319	416	454	595	2
proceso	322	405	356	416	454	595	2
o	359	405	364	416	454	595	2
situación.	367	405	411	416	454	595	2
Muchas	43	418	78	428	454	595	2
veces	81	418	104	428	454	595	2
los	107	418	119	428	454	595	2
cambios	122	418	159	428	454	595	2
se	161	418	171	428	454	595	2
producen	174	418	215	428	454	595	2
debido	218	418	248	428	454	595	2
a	250	418	256	428	454	595	2
factores	259	418	293	428	454	595	2
externos	296	418	333	428	454	595	2
que	336	418	352	428	454	595	2
obligan	355	418	387	428	454	595	2
a	390	418	395	428	454	595	2
las	399	418	411	428	454	595	2
organizaciones	43	430	108	440	454	595	2
a	111	430	116	440	454	595	2
adaptarse	119	430	163	440	454	595	2
a	166	430	171	440	454	595	2
nuevos	174	430	205	440	454	595	2
modelos	208	430	245	440	454	595	2
para	248	430	268	440	454	595	2
seguir	271	430	298	440	454	595	2
operando	301	430	343	440	454	595	2
y	346	430	351	440	454	595	2
manteniendo	354	430	411	440	454	595	2
su	43	442	53	452	454	595	2
competitividad,	58	442	126	452	454	595	2
otras	131	442	153	452	454	595	2
veces	158	442	181	452	454	595	2
estos	186	442	208	452	454	595	2
cambios	213	442	250	452	454	595	2
son	255	442	270	452	454	595	2
generados	275	442	320	452	454	595	2
internamente,	325	442	387	452	454	595	2
pero	392	442	411	452	454	595	2
siempre	43	454	77	464	454	595	2
tienen	81	454	109	464	454	595	2
una	112	454	130	464	454	595	2
gran	134	454	153	464	454	595	2
dependencia	157	454	212	464	454	595	2
en	216	454	227	464	454	595	2
la	231	454	239	464	454	595	2
actitud	242	454	273	464	454	595	2
de	277	454	288	464	454	595	2
las	291	454	304	464	454	595	2
personas	308	454	348	464	454	595	2
involucradas.	351	454	411	464	454	595	2
Estudios	43	466	81	477	454	595	2
realizados	85	466	129	477	454	595	2
han	133	466	150	477	454	595	2
demostrado	153	466	205	477	454	595	2
que	209	466	225	477	454	595	2
la	228	466	236	477	454	595	2
dirección	240	466	280	477	454	595	2
del	283	466	296	477	454	595	2
pensamiento	300	466	356	477	454	595	2
afecta	360	466	386	477	454	595	2
a	390	466	395	477	454	595	2
las	398	466	411	477	454	595	2
actitudes	43	478	83	489	454	595	2
hacia	88	478	111	489	454	595	2
uno	116	478	133	489	454	595	2
mismo	138	478	167	489	454	595	2
(Gandarillas	172	478	225	489	454	595	2
y	230	478	235	489	454	595	2
Briñol,	239	478	269	489	454	595	2
2010),	274	478	302	489	454	595	2
lo	306	478	314	489	454	595	2
cual	319	478	337	489	454	595	2
significa	342	478	378	489	454	595	2
que	383	478	399	489	454	595	2
la	403	478	411	489	454	595	2
visión	43	490	68	501	454	595	2
que	74	490	90	501	454	595	2
tienen	95	490	122	501	454	595	2
las	128	490	140	501	454	595	2
personas	145	490	185	501	454	595	2
sobre	190	490	214	501	454	595	2
si	219	490	227	501	454	595	2
mismas	232	490	266	501	454	595	2
influye	272	490	301	501	454	595	2
de	307	490	317	501	454	595	2
manera	322	490	355	501	454	595	2
favorable	361	490	401	501	454	595	2
o	406	490	411	501	454	595	2
desfavorable	43	503	98	513	454	595	2
en	101	503	112	513	454	595	2
distintos	115	503	153	513	454	595	2
tipos	157	503	178	513	454	595	2
de	182	503	192	513	454	595	2
comportamiento	195	503	267	513	454	595	2
organizacional.	270	503	337	513	454	595	2
En	341	503	353	513	454	595	2
este	357	503	374	513	454	595	2
artículo	377	503	411	513	454	595	2
se	43	515	52	525	454	595	2
analiza,	56	515	90	525	454	595	2
de	94	515	105	525	454	595	2
qué	109	515	125	525	454	595	2
manera	129	515	162	525	454	595	2
el	166	515	174	525	454	595	2
factor	178	515	203	525	454	595	2
humano	207	515	244	525	454	595	2
y	248	515	253	525	454	595	2
el	257	515	264	525	454	595	2
liderazgo,	268	515	310	525	454	595	2
además	314	515	348	525	454	595	2
de	352	515	363	525	454	595	2
la	367	515	375	525	454	595	2
cultura	379	515	411	525	454	595	2
ISSN	44	552	59	559	454	595	2
(Impresa)	61	552	88	559	454	595	2
2225-5117.	90	552	124	559	454	595	2
ISSN	126	552	140	559	454	595	2
(En	142	552	152	559	454	595	2
Línea)	154	552	172	559	454	595	2
2226-4000.	174	552	208	559	454	595	2
Rev.	326	545	338	552	454	595	2
Int.	340	545	350	552	454	595	2
Investig.	352	545	377	552	454	595	2
Cienc.	378	545	397	552	454	595	2
Soc.	399	545	411	552	454	595	2
Vol.	300	552	311	559	454	595	2
11	313	552	321	559	454	595	2
nº1,	323	552	335	559	454	595	2
julio	337	552	350	559	454	595	2
2015.	352	552	368	559	454	595	2
pág.	370	552	383	559	454	595	2
102-114.	385	552	411	559	454	595	2
103	415	564	432	574	454	595	2
Ferrer	43	36	61	43	454	595	3
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	3
R.	90	36	96	43	454	595	3
M.	98	36	105	43	454	595	3
La	107	36	114	43	454	595	3
influencia	116	36	145	43	454	595	3
del	147	36	156	43	454	595	3
factor	158	36	174	43	454	595	3
humano,	176	36	203	43	454	595	3
el	205	36	210	43	454	595	3
liderazgo	211	36	238	43	454	595	3
y	239	36	243	43	454	595	3
la	245	36	250	43	454	595	3
cultura	252	36	273	43	454	595	3
de	275	36	282	43	454	595	3
las	284	36	292	43	454	595	3
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	3
propia	43	60	71	70	454	595	3
de	76	60	86	70	454	595	3
una	91	60	109	70	454	595	3
organización,	114	60	172	70	454	595	3
influyen	177	60	213	70	454	595	3
en	218	60	229	70	454	595	3
la	234	60	242	70	454	595	3
gestión	247	60	278	70	454	595	3
y	284	60	289	70	454	595	3
en	294	60	304	70	454	595	3
la	310	60	317	70	454	595	3
implementación	323	60	393	70	454	595	3
del	398	60	411	70	454	595	3
cambio	43	72	74	82	454	595	3
organizacional.	77	72	144	82	454	595	3
Factor	71	108	101	119	454	595	3
humano,	105	108	146	119	454	595	3
liderazgo	149	108	191	119	454	595	3
y	194	108	200	119	454	595	3
comunicación	203	108	268	119	454	595	3
Los	71	126	86	137	454	595	3
estilos	90	126	117	137	454	595	3
de	121	126	131	137	454	595	3
liderazgo	135	126	174	137	454	595	3
y	178	126	183	137	454	595	3
las	186	126	199	137	454	595	3
prácticas	202	126	243	137	454	595	3
de	246	126	257	137	454	595	3
gestión	260	126	292	137	454	595	3
de	295	126	306	137	454	595	3
recursos	309	126	347	137	454	595	3
humanos	350	126	392	137	454	595	3
son	396	126	411	137	454	595	3
dos	43	138	58	149	454	595	3
importantes	62	138	115	149	454	595	3
vías	118	138	136	149	454	595	3
de	139	138	150	149	454	595	3
interacción	153	138	202	149	454	595	3
entre	206	138	229	149	454	595	3
la	232	138	240	149	454	595	3
organización	244	138	300	149	454	595	3
y	303	138	308	149	454	595	3
sus	312	138	327	149	454	595	3
miembros	331	138	375	149	454	595	3
(Pons	379	138	403	149	454	595	3
y	406	138	411	149	454	595	3
Ramos,	43	151	75	161	454	595	3
2012).	83	151	111	161	454	595	3
El	118	151	128	161	454	595	3
líder	135	151	155	161	454	595	3
tiene	162	151	184	161	454	595	3
una	191	151	209	161	454	595	3
gran	216	151	236	161	454	595	3
influencia	244	151	287	161	454	595	3
y	295	151	300	161	454	595	3
responsabilidad	308	151	377	161	454	595	3
en	385	151	396	161	454	595	3
la	403	151	411	161	454	595	3
implementación	43	163	113	173	454	595	3
de	117	163	127	173	454	595	3
cualquier	131	163	172	173	454	595	3
proceso	176	163	209	173	454	595	3
de	213	163	223	173	454	595	3
cambio	227	163	259	173	454	595	3
organizacional;	262	163	329	173	454	595	3
en	333	163	343	173	454	595	3
los	347	163	359	173	454	595	3
análisis	363	163	397	173	454	595	3
de	401	163	411	173	454	595	3
relación	43	175	77	185	454	595	3
entre	83	175	105	185	454	595	3
el	111	175	118	185	454	595	3
clima	123	175	147	185	454	595	3
de	152	175	163	185	454	595	3
innovación	168	175	216	185	454	595	3
y	221	175	226	185	454	595	3
los	231	175	244	185	454	595	3
estilos	249	175	277	185	454	595	3
de	282	175	292	185	454	595	3
liderazgo,	298	175	340	185	454	595	3
se	345	175	354	185	454	595	3
sugiere	360	175	391	185	454	595	3
por	396	175	411	185	454	595	3
ejemplo	43	187	76	198	454	595	3
que	80	187	96	198	454	595	3
un	100	187	112	198	454	595	3
liderazgo	115	187	154	198	454	595	3
inspiracional	158	187	215	198	454	595	3
que	218	187	234	198	454	595	3
apunte	238	187	269	198	454	595	3
a	272	187	278	198	454	595	3
que	281	187	297	198	454	595	3
los	301	187	313	198	454	595	3
empleados	317	187	363	198	454	595	3
asuman	367	187	403	198	454	595	3
y	406	187	411	198	454	595	3
cumplan	43	199	81	210	454	595	3
una	86	199	103	210	454	595	3
misión,	108	199	140	210	454	595	3
hace	145	199	165	210	454	595	3
que	170	199	186	210	454	595	3
se	190	199	200	210	454	595	3
genere	204	199	233	210	454	595	3
la	238	199	245	210	454	595	3
autoconfianza	250	199	312	210	454	595	3
suficiente	316	199	359	210	454	595	3
como	363	199	387	210	454	595	3
para	391	199	411	210	454	595	3
defender	43	211	81	222	454	595	3
las	84	211	96	222	454	595	3
nuevas	99	211	130	222	454	595	3
ideas	133	211	156	222	454	595	3
y	159	211	164	222	454	595	3
se	167	211	176	222	454	595	3
propicie	179	211	214	222	454	595	3
su	217	211	227	222	454	595	3
desarrollo	230	211	274	222	454	595	3
(Pons	277	211	301	222	454	595	3
y	304	211	309	222	454	595	3
Ramos,	312	211	344	222	454	595	3
2012).	347	211	375	222	454	595	3
Dependiendo	71	229	129	240	454	595	3
de	139	229	150	240	454	595	3
las	160	229	173	240	454	595	3
condiciones	184	229	235	240	454	595	3
internas	246	229	283	240	454	595	3
o	293	229	298	240	454	595	3
externas,	309	229	349	240	454	595	3
la	360	229	368	240	454	595	3
cultura	379	229	411	240	454	595	3
organizacional	43	242	106	252	454	595	3
puede	113	242	140	252	454	595	3
sufrir	147	242	171	252	454	595	3
alteraciones	178	242	231	252	454	595	3
ya	238	242	248	252	454	595	3
que	255	242	272	252	454	595	3
la	279	242	286	252	454	595	3
misma	294	242	323	252	454	595	3
no	330	242	341	252	454	595	3
es	348	242	358	252	454	595	3
estática	365	242	399	252	454	595	3
o	406	242	411	252	454	595	3
permanente	43	254	95	264	454	595	3
(Leite	99	254	122	264	454	595	3
y	125	254	130	264	454	595	3
Albuquerque,	134	254	193	264	454	595	3
2010),	196	254	224	264	454	595	3
estas	228	254	250	264	454	595	3
alteraciones	253	254	306	264	454	595	3
o	310	254	315	264	454	595	3
cambios	318	254	354	264	454	595	3
dentro	358	254	386	264	454	595	3
de	390	254	400	264	454	595	3
la	403	254	411	264	454	595	3
organización	43	266	98	276	454	595	3
se	107	266	116	276	454	595	3
darán	124	266	150	276	454	595	3
de	158	266	168	276	454	595	3
manera	176	266	210	276	454	595	3
positiva	218	266	252	276	454	595	3
siempre	260	266	295	276	454	595	3
y	303	266	308	276	454	595	3
cuando	316	266	349	276	454	595	3
genere	357	266	386	276	454	595	3
una	394	266	411	276	454	595	3
satisfacción	43	278	94	289	454	595	3
de	99	278	109	289	454	595	3
las	113	278	126	289	454	595	3
necesidades	130	278	183	289	454	595	3
de	187	278	198	289	454	595	3
los	202	278	214	289	454	595	3
miembros	218	278	262	289	454	595	3
de	266	278	276	289	454	595	3
la	281	278	288	289	454	595	3
organización.	293	278	351	289	454	595	3
Aquí	355	278	376	289	454	595	3
el	380	278	387	289	454	595	3
líder	391	278	411	289	454	595	3
debe	43	290	63	301	454	595	3
fomentar	71	290	111	301	454	595	3
las	119	290	131	301	454	595	3
condiciones	139	290	191	301	454	595	3
para	199	290	219	301	454	595	3
implementar	227	290	283	301	454	595	3
el	291	290	298	301	454	595	3
cambio	306	290	338	301	454	595	3
y	346	290	351	301	454	595	3
reducir	359	290	390	301	454	595	3
las	398	290	411	301	454	595	3
resistencias.	43	302	97	313	454	595	3
La	104	302	114	313	454	595	3
resistencia	120	302	168	313	454	595	3
al	174	302	182	313	454	595	3
cambio	188	302	220	313	454	595	3
se	226	302	235	313	454	595	3
produce	241	302	277	313	454	595	3
como	283	302	306	313	454	595	3
consecuencia	312	302	371	313	454	595	3
de	377	302	388	313	454	595	3
una	394	302	411	313	454	595	3
conducta	43	315	83	325	454	595	3
humana	87	315	124	325	454	595	3
natural	128	315	160	325	454	595	3
por	164	315	179	325	454	595	3
temor	182	315	208	325	454	595	3
a	212	315	217	325	454	595	3
lo	221	315	228	325	454	595	3
desconocido,	232	315	288	325	454	595	3
por	292	315	307	325	454	595	3
desconfianza	310	315	367	325	454	595	3
hacia	371	315	395	325	454	595	3
los	399	315	411	325	454	595	3
líderes	43	327	72	337	454	595	3
o	77	327	82	337	454	595	3
por	87	327	102	337	454	595	3
sentimientos	107	327	164	337	454	595	3
de	169	327	179	337	454	595	3
amenaza	185	327	224	337	454	595	3
hacia	229	327	253	337	454	595	3
la	258	327	266	337	454	595	3
seguridad	272	327	315	337	454	595	3
(Quirant	326	327	364	337	454	595	3
y	369	327	374	337	454	595	3
Ortega,	379	327	411	337	454	595	3
2006).	43	339	71	349	454	595	3
Siempre	71	357	107	367	454	595	3
que	114	357	130	367	454	595	3
en	136	357	147	367	454	595	3
una	153	357	171	367	454	595	3
organización	177	357	233	367	454	595	3
se	239	357	249	367	454	595	3
inicie	255	357	279	367	454	595	3
un	285	357	297	367	454	595	3
proceso	304	357	337	367	454	595	3
de	344	357	354	367	454	595	3
cambio,	361	357	395	367	454	595	3
es	402	357	411	367	454	595	3
importante	43	369	91	380	454	595	3
identificar	94	369	139	380	454	595	3
y	142	369	147	380	454	595	3
entender	150	369	189	380	454	595	3
cuáles	193	369	221	380	454	595	3
son	224	369	240	380	454	595	3
los	243	369	256	380	454	595	3
aspectos	259	369	297	380	454	595	3
relacionados	300	369	356	380	454	595	3
a	359	369	364	380	454	595	3
la	368	369	376	380	454	595	3
cultura	379	369	411	380	454	595	3
de	43	381	53	392	454	595	3
esa	57	381	71	392	454	595	3
organización	75	381	130	392	454	595	3
que	134	381	150	392	454	595	3
pueden	153	381	186	392	454	595	3
constituirse	190	381	241	392	454	595	3
en	245	381	256	392	454	595	3
facilitadores	259	381	313	392	454	595	3
o	316	381	321	392	454	595	3
en	325	381	336	392	454	595	3
barreras	339	381	376	392	454	595	3
para	380	381	400	392	454	595	3
el	403	381	411	392	454	595	3
cambio,	43	393	77	404	454	595	3
y	83	393	88	404	454	595	3
cuáles	94	393	122	404	454	595	3
son	128	393	143	404	454	595	3
los	149	393	161	404	454	595	3
aspectos	167	393	205	404	454	595	3
que	211	393	227	404	454	595	3
pueden	233	393	265	404	454	595	3
ser	271	393	285	404	454	595	3
utilizados	290	393	333	404	454	595	3
para	339	393	359	404	454	595	3
facilitar	364	393	398	404	454	595	3
el	404	393	411	404	454	595	3
aprendizaje	43	406	93	416	454	595	3
(Lucas	97	406	126	416	454	595	3
y	129	406	134	416	454	595	3
Kline,	137	406	163	416	454	595	3
2008).	166	406	194	416	454	595	3
El	198	406	207	416	454	595	3
líder	211	406	230	416	454	595	3
es	234	406	243	416	454	595	3
la	246	406	254	416	454	595	3
persona	258	406	293	416	454	595	3
responsable	297	406	349	416	454	595	3
de	353	406	363	416	454	595	3
facilitar	367	406	400	416	454	595	3
el	404	406	411	416	454	595	3
cambio,	43	418	77	428	454	595	3
aunque	80	418	114	428	454	595	3
muchas	116	418	152	428	454	595	3
veces	155	418	178	428	454	595	3
al	181	418	189	428	454	595	3
estar	192	418	214	428	454	595	3
inmerso	217	418	252	428	454	595	3
en	255	418	266	428	454	595	3
la	269	418	277	428	454	595	3
misma	280	418	309	428	454	595	3
cultura	312	418	344	428	454	595	3
organizacional	347	418	411	428	454	595	3
de	43	430	53	440	454	595	3
la	58	430	66	440	454	595	3
empresa,	71	430	112	440	454	595	3
para	117	430	137	440	454	595	3
él	142	430	149	440	454	595	3
puede	155	430	181	440	454	595	3
resultar	187	430	221	440	454	595	3
una	226	430	244	440	454	595	3
tarea	249	430	271	440	454	595	3
muy	277	430	296	440	454	595	3
difícil	301	430	325	440	454	595	3
constituirse	331	430	383	440	454	595	3
en	388	430	399	440	454	595	3
el	404	430	411	440	454	595	3
agente	43	442	71	452	454	595	3
propiciador	75	442	125	452	454	595	3
del	128	442	141	452	454	595	3
cambio	144	442	176	452	454	595	3
(Lucas	179	442	208	452	454	595	3
y	211	442	216	452	454	595	3
Kline,	219	442	244	452	454	595	3
2008).	248	442	276	452	454	595	3
El	279	442	288	452	454	595	3
agente	291	442	320	452	454	595	3
del	323	442	336	452	454	595	3
cambio	339	442	371	452	454	595	3
debe	374	442	395	452	454	595	3
ser	398	442	411	452	454	595	3
capaz	43	454	68	465	454	595	3
de	73	454	83	465	454	595	3
desarrollar	88	454	135	465	454	595	3
dentro	140	454	169	465	454	595	3
de	174	454	184	465	454	595	3
la	189	454	197	465	454	595	3
organización	202	454	257	465	454	595	3
las	262	454	275	465	454	595	3
actitudes	279	454	320	465	454	595	3
y	325	454	330	465	454	595	3
los	334	454	347	465	454	595	3
procesos	352	454	390	465	454	595	3
que	395	454	411	465	454	595	3
permitan	43	466	83	477	454	595	3
el	86	466	93	477	454	595	3
cambio	96	466	128	477	454	595	3
(Quirant	135	466	172	477	454	595	3
y	175	466	180	477	454	595	3
Ortega,	183	466	216	477	454	595	3
2006).	219	466	247	477	454	595	3
Una	250	466	268	477	454	595	3
manera	271	466	305	477	454	595	3
de	308	466	318	477	454	595	3
asegurar	321	466	360	477	454	595	3
el	363	466	371	477	454	595	3
éxito	374	466	395	477	454	595	3
del	398	466	411	477	454	595	3
proceso	43	478	76	489	454	595	3
de	83	478	93	489	454	595	3
cambio,	99	478	134	489	454	595	3
es	140	478	149	489	454	595	3
contar	156	478	184	489	454	595	3
con	190	478	206	489	454	595	3
agentes	212	478	246	489	454	595	3
internos	252	478	288	489	454	595	3
y	295	478	299	489	454	595	3
externos	306	478	343	489	454	595	3
de	350	478	360	489	454	595	3
manera	366	478	399	489	454	595	3
a	406	478	411	489	454	595	3
complementar	43	491	106	501	454	595	3
sus	108	491	124	501	454	595	3
experiencias	127	491	181	501	454	595	3
y	184	491	189	501	454	595	3
conocimientos.	192	491	258	501	454	595	3
Los	71	509	86	519	454	595	3
procesos	90	509	128	519	454	595	3
de	132	509	142	519	454	595	3
transformación	146	509	213	519	454	595	3
organizacional	217	509	281	519	454	595	3
se	285	509	294	519	454	595	3
enfocan	298	509	332	519	454	595	3
cada	336	509	357	519	454	595	3
vez	361	509	374	519	454	595	3
más	378	509	397	519	454	595	3
en	400	509	411	519	454	595	3
obtener	43	521	76	531	454	595	3
la	79	521	87	531	454	595	3
mayor	91	521	119	531	454	595	3
satisfacción	122	521	174	531	454	595	3
de	177	521	188	531	454	595	3
los	191	521	203	531	454	595	3
clientes,	207	521	243	531	454	595	3
tanto	247	521	270	531	454	595	3
internos	274	521	310	531	454	595	3
como	313	521	337	531	454	595	3
externos,	340	521	381	531	454	595	3
lo	384	521	392	531	454	595	3
que	395	521	411	531	454	595	3
Rev.	43	545	55	552	454	595	3
Int.	57	545	67	552	454	595	3
Investig.	69	545	94	552	454	595	3
Cienc.	96	545	114	552	454	595	3
Soc.	116	545	128	552	454	595	3
Vol.	43	552	54	559	454	595	3
11	56	552	63	559	454	595	3
nº1,	65	552	77	559	454	595	3
julio	79	552	92	559	454	595	3
2015.	94	552	111	559	454	595	3
pág.	113	552	125	559	454	595	3
102-114.	127	552	154	559	454	595	3
104	23	562	40	573	454	595	3
ISSN	246	552	260	559	454	595	3
(Impresa)	262	552	289	559	454	595	3
2225-5117.	291	552	326	559	454	595	3
ISSN	327	552	342	559	454	595	3
(En	344	552	354	559	454	595	3
Línea)	356	552	373	559	454	595	3
2226-4000.	375	552	409	559	454	595	3
Ferrer	43	36	61	43	454	595	4
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	4
R.	90	36	96	43	454	595	4
M.	98	36	105	43	454	595	4
La	107	36	114	43	454	595	4
influencia	116	36	145	43	454	595	4
del	147	36	156	43	454	595	4
factor	158	36	174	43	454	595	4
humano,	176	36	203	43	454	595	4
el	205	36	210	43	454	595	4
liderazgo	211	36	238	43	454	595	4
y	239	36	243	43	454	595	4
la	245	36	250	43	454	595	4
cultura	252	36	273	43	454	595	4
de	275	36	282	43	454	595	4
las	284	36	292	43	454	595	4
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	4
ha	43	59	54	70	454	595	4
permitido	57	59	99	70	454	595	4
que	102	59	118	70	454	595	4
el	122	59	129	70	454	595	4
grado	132	59	157	70	454	595	4
de	160	59	170	70	454	595	4
compromiso	174	59	227	70	454	595	4
de	230	59	241	70	454	595	4
los	244	59	256	70	454	595	4
funcionarios	260	59	315	70	454	595	4
hacia	318	59	342	70	454	595	4
la	345	59	353	70	454	595	4
empresa	356	59	393	70	454	595	4
sea	396	59	411	70	454	595	4
mayor	43	71	70	82	454	595	4
(Murillo	79	71	113	82	454	595	4
Vargas,	122	71	155	82	454	595	4
2009).	164	71	192	82	454	595	4
La	201	71	212	82	454	595	4
tecnología	221	71	265	82	454	595	4
puede	274	71	301	82	454	595	4
ser	309	71	323	82	454	595	4
considerada	332	71	385	82	454	595	4
una	394	71	411	82	454	595	4
herramienta	43	84	97	94	454	595	4
para	100	84	120	94	454	595	4
obtener	123	84	156	94	454	595	4
mejores	159	84	193	94	454	595	4
resultados	196	84	242	94	454	595	4
en	245	84	256	94	454	595	4
la	259	84	267	94	454	595	4
empresa	270	84	307	94	454	595	4
(Orengo,	313	84	350	94	454	595	4
Grau	353	84	376	94	454	595	4
y	379	84	384	94	454	595	4
Peiró,	386	84	411	94	454	595	4
2002),	43	96	71	106	454	595	4
gracias	74	96	105	106	454	595	4
a	109	96	114	106	454	595	4
la	118	96	125	106	454	595	4
adopción	129	96	169	106	454	595	4
de	172	96	182	106	454	595	4
nuevas	186	96	217	106	454	595	4
tecnologías	221	96	270	106	454	595	4
las	273	96	286	106	454	595	4
empresas	289	96	331	106	454	595	4
logran	335	96	362	106	454	595	4
mayores	366	96	403	106	454	595	4
y	406	96	411	106	454	595	4
mejores	43	108	77	118	454	595	4
resultados	83	108	129	118	454	595	4
no	136	108	147	118	454	595	4
solo	154	108	171	118	454	595	4
a	178	108	183	118	454	595	4
nivel	189	108	210	118	454	595	4
financiero,	217	108	263	118	454	595	4
sino	270	108	288	118	454	595	4
también	295	108	331	118	454	595	4
en	337	108	348	118	454	595	4
cuanto	354	108	385	118	454	595	4
a	391	108	397	118	454	595	4
la	403	108	411	118	454	595	4
satisfacción	43	120	94	131	454	595	4
de	99	120	109	131	454	595	4
los	113	120	125	131	454	595	4
clientes.	130	120	166	131	454	595	4
Así	170	120	184	131	454	595	4
mismo,	188	120	220	131	454	595	4
el	224	120	232	131	454	595	4
personal	236	120	274	131	454	595	4
de	278	120	288	131	454	595	4
la	292	120	300	131	454	595	4
empresa	304	120	341	131	454	595	4
puede	346	120	372	131	454	595	4
resultar	376	120	411	131	454	595	4
más	43	132	61	143	454	595	4
productivo	65	132	112	143	454	595	4
gracias	116	132	148	143	454	595	4
a	152	132	157	143	454	595	4
la	161	132	169	143	454	595	4
implementación	173	132	244	143	454	595	4
tecnológica	248	132	297	143	454	595	4
y	301	132	306	143	454	595	4
por	310	132	325	143	454	595	4
ende	329	132	350	143	454	595	4
sentirse	354	132	389	143	454	595	4
más	393	132	411	143	454	595	4
satisfecho	43	144	87	155	454	595	4
y	96	144	101	155	454	595	4
confortable	111	144	160	155	454	595	4
con	170	144	186	155	454	595	4
su	196	144	207	155	454	595	4
trabajo;	217	144	250	155	454	595	4
aunque	260	144	294	155	454	595	4
en	304	144	314	155	454	595	4
muchos	324	144	359	155	454	595	4
casos	369	144	393	155	454	595	4
la	403	144	411	155	454	595	4
implementación	43	157	113	167	454	595	4
tecnológica	117	157	166	167	454	595	4
ha	170	157	181	167	454	595	4
llevado	185	157	216	167	454	595	4
a	220	157	225	167	454	595	4
una	229	157	246	167	454	595	4
considerable	251	157	306	167	454	595	4
reducción	310	157	353	167	454	595	4
de	357	157	368	167	454	595	4
la	372	157	380	167	454	595	4
fuerza	384	157	411	167	454	595	4
laboral	43	169	73	179	454	595	4
y	78	169	83	179	454	595	4
a	87	169	93	179	454	595	4
un	97	169	109	179	454	595	4
incremento	114	169	163	179	454	595	4
en	168	169	179	179	454	595	4
el	183	169	191	179	454	595	4
nivel	195	169	216	179	454	595	4
de	221	169	231	179	454	595	4
capacitación	236	169	291	179	454	595	4
requerido	296	169	338	179	454	595	4
para	342	169	362	179	454	595	4
cubrir	367	169	394	179	454	595	4
los	399	169	411	179	454	595	4
puestos	43	181	77	191	454	595	4
laborales	80	181	119	191	454	595	4
(Murillo	122	181	156	191	454	595	4
Vargas,	159	181	193	191	454	595	4
2009).	196	181	223	191	454	595	4
Para	71	199	91	209	454	595	4
facilitar	95	199	128	209	454	595	4
cualquier	131	199	173	209	454	595	4
proceso	176	199	210	209	454	595	4
de	214	199	224	209	454	595	4
cambio,	228	199	262	209	454	595	4
es	266	199	275	209	454	595	4
importante	279	199	327	209	454	595	4
determinar	331	199	379	209	454	595	4
cuáles	383	199	411	209	454	595	4
son	43	211	58	222	454	595	4
las	62	211	75	222	454	595	4
responsabilidades	78	211	158	222	454	595	4
de	161	211	171	222	454	595	4
cada	175	211	196	222	454	595	4
una	200	211	217	222	454	595	4
de	221	211	231	222	454	595	4
las	235	211	247	222	454	595	4
personas	251	211	291	222	454	595	4
dentro	294	211	323	222	454	595	4
de	327	211	337	222	454	595	4
la	341	211	349	222	454	595	4
organización;	353	211	411	222	454	595	4
proporcionar	43	223	99	234	454	595	4
información	102	223	155	234	454	595	4
sobre	158	223	182	234	454	595	4
el	185	223	192	234	454	595	4
liderazgo	195	223	234	234	454	595	4
y	237	223	242	234	454	595	4
favorecer	245	223	285	234	454	595	4
la	288	223	295	234	454	595	4
participación	298	223	356	234	454	595	4
de	359	223	369	234	454	595	4
todos	372	223	396	234	454	595	4
los	399	223	411	234	454	595	4
miembros	43	235	86	246	454	595	4
de	92	235	102	246	454	595	4
la	108	235	116	246	454	595	4
organización;	121	235	180	246	454	595	4
establecer	185	235	229	246	454	595	4
fuertes	235	235	265	246	454	595	4
mecanismos	271	235	326	246	454	595	4
de	331	235	341	246	454	595	4
comunicación;	347	235	411	246	454	595	4
capacitación	43	248	98	258	454	595	4
en	101	248	111	258	454	595	4
las	114	248	127	258	454	595	4
habilidades	130	248	180	258	454	595	4
necesarias	183	248	230	258	454	595	4
para	233	248	253	258	454	595	4
el	255	248	263	258	454	595	4
cambio;	266	248	300	258	454	595	4
alinear	303	248	334	258	454	595	4
las	336	248	349	258	454	595	4
estructuras	352	248	403	258	454	595	4
a	406	248	411	258	454	595	4
las	43	260	55	270	454	595	4
nuevas	62	260	94	270	454	595	4
exigencias	101	260	146	270	454	595	4
del	154	260	167	270	454	595	4
cambio;	174	260	209	270	454	595	4
dar	216	260	231	270	454	595	4
a	238	260	243	270	454	595	4
los	251	260	263	270	454	595	4
empleados	270	260	317	270	454	595	4
la	324	260	332	270	454	595	4
oportunidad	339	260	394	270	454	595	4
de	401	260	411	270	454	595	4
crecimiento	43	272	93	282	454	595	4
y	99	272	104	282	454	595	4
realización	110	272	157	282	454	595	4
personal;	163	272	204	282	454	595	4
entrenar	209	272	247	282	454	595	4
la	253	272	261	282	454	595	4
sensibilidad;	267	272	322	282	454	595	4
y	328	272	333	282	454	595	4
diagnosticar	339	272	393	282	454	595	4
las	398	272	411	282	454	595	4
necesidades	43	284	96	295	454	595	4
(Quirant	99	284	136	295	454	595	4
y	139	284	144	295	454	595	4
Ortega,	147	284	179	295	454	595	4
2006).	182	284	210	295	454	595	4
La	71	302	82	313	454	595	4
comunicación	86	302	147	313	454	595	4
es	152	302	161	313	454	595	4
fundamental	166	302	222	313	454	595	4
para	227	302	247	313	454	595	4
generar	251	302	285	313	454	595	4
acuerdos	289	302	329	313	454	595	4
y	334	302	338	313	454	595	4
entendimientos	343	302	411	313	454	595	4
entre	43	314	65	325	454	595	4
los	70	314	82	325	454	595	4
directivos	86	314	128	325	454	595	4
y	133	314	137	325	454	595	4
el	142	314	149	325	454	595	4
personal	153	314	191	325	454	595	4
de	196	314	206	325	454	595	4
una	210	314	227	325	454	595	4
empresa	232	314	269	325	454	595	4
que	273	314	289	325	454	595	4
quiera	293	314	321	325	454	595	4
involucrarse	326	314	380	325	454	595	4
en	384	314	395	325	454	595	4
un	399	314	411	325	454	595	4
proceso	43	327	76	337	454	595	4
de	82	327	92	337	454	595	4
cambio	98	327	130	337	454	595	4
organizacional.	135	327	202	337	454	595	4
Mediante	207	327	248	337	454	595	4
una	253	327	271	337	454	595	4
comunicación	276	327	338	337	454	595	4
eficaz	343	327	368	337	454	595	4
sobre	373	327	397	337	454	595	4
la	403	327	411	337	454	595	4
importancia	43	339	96	349	454	595	4
y	98	339	103	349	454	595	4
el	106	339	114	349	454	595	4
alcance	116	339	150	349	454	595	4
de	152	339	163	349	454	595	4
los	166	339	178	349	454	595	4
cambios	181	339	217	349	454	595	4
que	220	339	236	349	454	595	4
se	239	339	248	349	454	595	4
quieren	251	339	285	349	454	595	4
implementar,	288	339	346	349	454	595	4
los	349	339	362	349	454	595	4
empleados	364	339	411	349	454	595	4
estarán	43	351	76	361	454	595	4
con	79	351	95	361	454	595	4
una	98	351	115	361	454	595	4
mejor	118	351	143	361	454	595	4
predisposición	146	351	210	361	454	595	4
para	213	351	233	361	454	595	4
aceptar	236	351	269	361	454	595	4
los	272	351	285	361	454	595	4
cambios	288	351	324	361	454	595	4
y	327	351	332	361	454	595	4
colaborar	336	351	377	361	454	595	4
para	380	351	400	361	454	595	4
la	403	351	411	361	454	595	4
concreción	43	363	90	373	454	595	4
de	97	363	107	373	454	595	4
los	113	363	126	373	454	595	4
objetivos	132	363	171	373	454	595	4
organizacionales	177	363	250	373	454	595	4
y	257	363	262	373	454	595	4
por	268	363	283	373	454	595	4
lo	289	363	297	373	454	595	4
tanto	303	363	326	373	454	595	4
se	333	363	342	373	454	595	4
reducirán	349	363	392	373	454	595	4
las	398	363	411	373	454	595	4
posibilidades	43	375	100	386	454	595	4
de	107	375	118	386	454	595	4
resistencia	125	375	172	386	454	595	4
que	180	375	196	386	454	595	4
se	203	375	213	386	454	595	4
puedan	220	375	253	386	454	595	4
generar	260	375	294	386	454	595	4
a	301	375	306	386	454	595	4
raíz	314	375	330	386	454	595	4
de	337	375	348	386	454	595	4
los	355	375	367	386	454	595	4
cambios	375	375	411	386	454	595	4
implementados.	43	387	113	398	454	595	4
Así,	116	387	132	398	454	595	4
un	135	387	147	398	454	595	4
componente	150	387	203	398	454	595	4
esencial	206	387	242	398	454	595	4
para	244	387	264	398	454	595	4
el	267	387	275	398	454	595	4
éxito	278	387	298	398	454	595	4
de	301	387	312	398	454	595	4
un	315	387	327	398	454	595	4
proceso	330	387	363	398	454	595	4
de	366	387	377	398	454	595	4
cambio	379	387	411	398	454	595	4
organizacional	43	399	106	410	454	595	4
radica	110	399	138	410	454	595	4
en	142	399	152	410	454	595	4
una	157	399	174	410	454	595	4
buena	178	399	206	410	454	595	4
estrategia	210	399	253	410	454	595	4
de	257	399	267	410	454	595	4
comunicación,	271	399	335	410	454	595	4
que	339	399	355	410	454	595	4
se	359	399	369	410	454	595	4
sustenta	373	399	411	410	454	595	4
en	43	412	53	422	454	595	4
elementos	60	412	104	422	454	595	4
que	110	412	126	422	454	595	4
la	133	412	141	422	454	595	4
comunidad	147	412	197	422	454	595	4
laboral	203	412	233	422	454	595	4
valora,	240	412	269	422	454	595	4
como	276	412	299	422	454	595	4
su	306	412	316	422	454	595	4
cultura,	323	412	358	422	454	595	4
lo	364	412	372	422	454	595	4
cual	379	412	397	422	454	595	4
le	404	412	411	422	454	595	4
permitirá	43	424	83	434	454	595	4
apreciar	87	424	123	434	454	595	4
la	127	424	135	434	454	595	4
conexión	139	424	178	434	454	595	4
entre	182	424	205	434	454	595	4
los	209	424	221	434	454	595	4
procesos	225	424	263	434	454	595	4
de	267	424	278	434	454	595	4
comunicación,	282	424	346	434	454	595	4
el	350	424	357	434	454	595	4
poder	361	424	386	434	454	595	4
y	390	424	395	434	454	595	4
los	399	424	411	434	454	595	4
objetivos	43	436	81	446	454	595	4
de	84	436	94	446	454	595	4
los	97	436	109	446	454	595	4
cambios	112	436	149	446	454	595	4
realizados	152	436	196	446	454	595	4
(Arras,	199	436	228	446	454	595	4
Jáquez,	231	436	265	446	454	595	4
y	268	436	273	446	454	595	4
Fierro,	276	436	305	446	454	595	4
2008).	307	436	336	446	454	595	4
La	71	454	82	464	454	595	4
comunicación	87	454	148	464	454	595	4
abierta	153	454	183	464	454	595	4
es	188	454	198	464	454	595	4
una	203	454	220	464	454	595	4
capacidad	225	454	269	464	454	595	4
necesaria	274	454	316	464	454	595	4
para	321	454	341	464	454	595	4
organizaciones	346	454	411	464	454	595	4
enfocadas	43	466	87	477	454	595	4
en	91	466	102	477	454	595	4
la	107	466	114	477	454	595	4
innovación	119	466	167	477	454	595	4
(Armenteros,	172	466	228	477	454	595	4
Guerrero,	233	466	275	477	454	595	4
Noyola	280	466	310	477	454	595	4
y	314	466	319	477	454	595	4
Molina,	324	466	357	477	454	595	4
2012);	361	466	389	477	454	595	4
así	399	466	411	477	454	595	4
mismo,	43	478	75	489	454	595	4
el	80	478	88	489	454	595	4
trabajo	93	478	124	489	454	595	4
en	129	478	140	489	454	595	4
equipo,	145	478	177	489	454	595	4
los	183	478	195	489	454	595	4
objetivos	200	478	239	489	454	595	4
claros	244	478	270	489	454	595	4
y	276	478	280	489	454	595	4
compartidos,	286	478	343	489	454	595	4
y	348	478	353	489	454	595	4
el	358	478	366	489	454	595	4
grado	371	478	396	489	454	595	4
de	401	478	411	489	454	595	4
compromiso	43	490	96	501	454	595	4
de	107	490	118	501	454	595	4
los	129	490	141	501	454	595	4
colaboradores	152	490	214	501	454	595	4
son	225	490	241	501	454	595	4
factores	252	490	286	501	454	595	4
determinantes	297	490	361	501	454	595	4
para	372	490	392	501	454	595	4
la	403	490	411	501	454	595	4
implementación	43	503	113	513	454	595	4
exitosa	116	503	147	513	454	595	4
de	150	503	160	513	454	595	4
cualquier	163	503	205	513	454	595	4
tipo	208	503	224	513	454	595	4
de	228	503	238	513	454	595	4
cambio	241	503	273	513	454	595	4
en	276	503	287	513	454	595	4
la	290	503	298	513	454	595	4
organización.	301	503	359	513	454	595	4
De	363	503	374	513	454	595	4
manera	378	503	411	513	454	595	4
a	43	515	48	525	454	595	4
generar	52	515	86	525	454	595	4
voluntariamente	90	515	162	525	454	595	4
la	167	515	174	525	454	595	4
colaboración	179	515	235	525	454	595	4
de	239	515	250	525	454	595	4
los	254	515	266	525	454	595	4
miembros	271	515	314	525	454	595	4
de	319	515	329	525	454	595	4
una	334	515	351	525	454	595	4
organización	356	515	411	525	454	595	4
hacia	43	527	66	537	454	595	4
sus	72	527	87	537	454	595	4
objetivos,	93	527	134	537	454	595	4
es	139	527	149	537	454	595	4
necesario	154	527	196	537	454	595	4
la	201	527	209	537	454	595	4
influencia	214	527	258	537	454	595	4
positiva	263	527	297	537	454	595	4
en	303	527	313	537	454	595	4
las	319	527	331	537	454	595	4
actitudes	337	527	377	537	454	595	4
de	383	527	393	537	454	595	4
los	398	527	411	537	454	595	4
ISSN	44	552	59	559	454	595	4
(Impresa)	61	552	88	559	454	595	4
2225-5117.	90	552	124	559	454	595	4
ISSN	126	552	140	559	454	595	4
(En	142	552	152	559	454	595	4
Línea)	154	552	172	559	454	595	4
2226-4000.	174	552	208	559	454	595	4
Rev.	326	545	338	552	454	595	4
Int.	340	545	350	552	454	595	4
Investig.	352	545	377	552	454	595	4
Cienc.	378	545	397	552	454	595	4
Soc.	399	545	411	552	454	595	4
Vol.	300	552	311	559	454	595	4
11	313	552	321	559	454	595	4
nº1,	323	552	335	559	454	595	4
julio	337	552	350	559	454	595	4
2015.	352	552	368	559	454	595	4
pág.	370	552	383	559	454	595	4
102-114.	385	552	411	559	454	595	4
105	415	564	432	574	454	595	4
Ferrer	43	36	61	43	454	595	5
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	5
R.	90	36	96	43	454	595	5
M.	98	36	105	43	454	595	5
La	107	36	114	43	454	595	5
influencia	116	36	145	43	454	595	5
del	147	36	156	43	454	595	5
factor	158	36	174	43	454	595	5
humano,	176	36	203	43	454	595	5
el	205	36	210	43	454	595	5
liderazgo	211	36	238	43	454	595	5
y	239	36	243	43	454	595	5
la	245	36	250	43	454	595	5
cultura	252	36	273	43	454	595	5
de	275	36	282	43	454	595	5
las	284	36	292	43	454	595	5
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	5
mismos	43	60	77	70	454	595	5
(Pons	81	60	105	70	454	595	5
y	108	60	113	70	454	595	5
Ramos,	117	60	150	70	454	595	5
2012).	154	60	182	70	454	595	5
Una	185	60	204	70	454	595	5
comunicación	208	60	269	70	454	595	5
eficaz	273	60	297	70	454	595	5
es	301	60	310	70	454	595	5
el	314	60	321	70	454	595	5
arma	325	60	348	70	454	595	5
esencial	352	60	387	70	454	595	5
para	391	60	411	70	454	595	5
lograr	43	72	68	82	454	595	5
esa	72	72	86	82	454	595	5
influencia	89	72	133	82	454	595	5
positiva.	136	72	173	82	454	595	5
En	176	72	189	82	454	595	5
la	192	72	200	82	454	595	5
fase	203	72	220	82	454	595	5
de	224	72	234	82	454	595	5
implementación	237	72	307	82	454	595	5
del	310	72	323	82	454	595	5
cambio,	327	72	361	82	454	595	5
comunicar	364	72	411	82	454	595	5
la	43	84	50	94	454	595	5
visión	54	84	79	94	454	595	5
es	83	84	92	94	454	595	5
una	95	84	112	94	454	595	5
acción	116	84	144	94	454	595	5
fundamental	147	84	203	94	454	595	5
que	207	84	223	94	454	595	5
debe	226	84	246	94	454	595	5
ser	249	84	263	94	454	595	5
sencilla,	266	84	302	94	454	595	5
apoyarse	305	84	345	94	454	595	5
en	348	84	358	94	454	595	5
analogías	361	84	403	94	454	595	5
y	406	84	411	94	454	595	5
ejemplos,	43	96	84	107	454	595	5
emplear	92	96	128	107	454	595	5
canales	136	96	169	107	454	595	5
diferentes,	177	96	223	107	454	595	5
ser	231	96	244	107	454	595	5
repetitiva,	252	96	296	107	454	595	5
explicar	304	96	339	107	454	595	5
las	347	96	360	107	454	595	5
aparentes	368	96	411	107	454	595	5
inconsistencias,	43	108	113	119	454	595	5
liderar	117	108	145	119	454	595	5
a	149	108	154	119	454	595	5
través	158	108	184	119	454	595	5
del	188	108	201	119	454	595	5
ejemplo,	204	108	241	119	454	595	5
y	244	108	249	119	454	595	5
generar	253	108	286	119	454	595	5
una	289	108	307	119	454	595	5
comunicación	310	108	371	119	454	595	5
bilateral	375	108	411	119	454	595	5
(Quirant	43	120	80	131	454	595	5
y	83	120	88	131	454	595	5
Ortega,	91	120	123	131	454	595	5
2006).	126	120	154	131	454	595	5
Es	71	139	82	149	454	595	5
muy	87	139	106	149	454	595	5
común	111	139	141	149	454	595	5
que	146	139	162	149	454	595	5
cualquier	166	139	208	149	454	595	5
proceso	212	139	246	149	454	595	5
de	250	139	261	149	454	595	5
cambio	265	139	297	149	454	595	5
genere	302	139	330	149	454	595	5
en	335	139	346	149	454	595	5
principio	350	139	389	149	454	595	5
una	394	139	411	149	454	595	5
resistencia	43	151	90	161	454	595	5
por	93	151	107	161	454	595	5
parte	110	151	133	161	454	595	5
de	136	151	147	161	454	595	5
las	150	151	162	161	454	595	5
personas	165	151	205	161	454	595	5
involucradas,	208	151	267	161	454	595	5
la	270	151	278	161	454	595	5
función	281	151	314	161	454	595	5
del	317	151	330	161	454	595	5
líder	333	151	353	161	454	595	5
como	356	151	379	161	454	595	5
agente	382	151	411	161	454	595	5
del	43	163	56	173	454	595	5
cambio	60	163	92	173	454	595	5
es	97	163	107	173	454	595	5
crear	111	163	134	173	454	595	5
las	139	163	151	173	454	595	5
condiciones	156	163	208	173	454	595	5
propicias	213	163	253	173	454	595	5
para	258	163	278	173	454	595	5
fomentar	283	163	323	173	454	595	5
una	328	163	345	173	454	595	5
comunicación	350	163	411	173	454	595	5
clara	43	175	64	186	454	595	5
y	68	175	73	186	454	595	5
eficaz,	76	175	103	186	454	595	5
y	106	175	111	186	454	595	5
así	115	175	127	186	454	595	5
reducir	130	175	162	186	454	595	5
la	165	175	173	186	454	595	5
resistencia	176	175	224	186	454	595	5
al	227	175	235	186	454	595	5
cambio	238	175	270	186	454	595	5
y	273	175	278	186	454	595	5
poder	281	175	306	186	454	595	5
implementar	310	175	365	186	454	595	5
el	369	175	376	186	454	595	5
cambio	379	175	411	186	454	595	5
en	43	187	53	198	454	595	5
los	57	187	69	198	454	595	5
procesos	73	187	112	198	454	595	5
y	116	187	120	198	454	595	5
en	124	187	135	198	454	595	5
las	139	187	151	198	454	595	5
actitudes	155	187	196	198	454	595	5
sociales	199	187	234	198	454	595	5
e	238	187	242	198	454	595	5
individuales	246	187	300	198	454	595	5
de	303	187	314	198	454	595	5
toda	318	187	337	198	454	595	5
la	341	187	349	198	454	595	5
organización.	352	187	411	198	454	595	5
Algunas	43	199	78	210	454	595	5
tácticas	83	199	117	210	454	595	5
para	122	199	142	210	454	595	5
prevenir	147	199	183	210	454	595	5
los	188	199	200	210	454	595	5
efectos	205	199	235	210	454	595	5
negativos	240	199	281	210	454	595	5
de	286	199	297	210	454	595	5
la	302	199	309	210	454	595	5
resistencia	314	199	362	210	454	595	5
al	367	199	374	210	454	595	5
cambio	379	199	411	210	454	595	5
según	43	211	69	222	454	595	5
Quirant	77	211	111	222	454	595	5
y	119	211	124	222	454	595	5
Ortega	131	211	161	222	454	595	5
(2006)	168	211	196	222	454	595	5
incluyen:	203	211	244	222	454	595	5
la	252	211	259	222	454	595	5
educación	267	211	312	222	454	595	5
y	319	211	324	222	454	595	5
comunicación;	332	211	396	222	454	595	5
la	403	211	411	222	454	595	5
participación;	43	224	103	234	454	595	5
y	108	224	113	234	454	595	5
la	118	224	126	234	454	595	5
facilitación	131	224	179	234	454	595	5
y	184	224	188	234	454	595	5
apoyo.	194	224	222	234	454	595	5
Además,	227	224	265	234	454	595	5
los	270	224	282	234	454	595	5
directivos	287	224	329	234	454	595	5
utilizan	334	224	367	234	454	595	5
distintas	373	224	411	234	454	595	5
técnicas	43	236	79	246	454	595	5
para	88	236	108	246	454	595	5
vencer	117	236	145	246	454	595	5
la	155	236	162	246	454	595	5
resistencia,	172	236	222	246	454	595	5
como	231	236	254	246	454	595	5
son	263	236	279	246	454	595	5
la	288	236	296	246	454	595	5
coerción;	305	236	345	246	454	595	5
intervención;	354	236	411	246	454	595	5
participación;	43	248	103	258	454	595	5
persuasión;	106	248	157	258	454	595	5
y	160	248	165	258	454	595	5
negociación.	168	248	222	258	454	595	5
La	71	266	82	277	454	595	5
confianza	85	266	127	277	454	595	5
constituye	131	266	176	277	454	595	5
un	180	266	192	277	454	595	5
factor	195	266	220	277	454	595	5
determinante	224	266	283	277	454	595	5
que	286	266	302	277	454	595	5
influye	306	266	336	277	454	595	5
en	339	266	350	277	454	595	5
la	353	266	361	277	454	595	5
cultura	365	266	397	277	454	595	5
de	401	266	411	277	454	595	5
aprendizaje	43	278	93	289	454	595	5
de	99	278	109	289	454	595	5
los	114	278	127	289	454	595	5
grupos	132	278	162	289	454	595	5
de	168	278	178	289	454	595	5
cambio	183	278	215	289	454	595	5
(Lucas	221	278	250	289	454	595	5
y	255	278	260	289	454	595	5
Kline,	265	278	291	289	454	595	5
2008).	296	278	324	289	454	595	5
Muchas	330	278	365	289	454	595	5
veces	370	278	393	289	454	595	5
los	399	278	411	289	454	595	5
procesos	43	290	81	301	454	595	5
de	84	290	95	301	454	595	5
cambio	98	290	130	301	454	595	5
se	133	290	143	301	454	595	5
ven	146	290	162	301	454	595	5
truncados	165	290	210	301	454	595	5
por	213	290	228	301	454	595	5
la	231	290	239	301	454	595	5
falta	243	290	262	301	454	595	5
de	266	290	276	301	454	595	5
confianza	280	290	322	301	454	595	5
hacia	325	290	349	301	454	595	5
los	352	290	365	301	454	595	5
líderes	368	290	397	301	454	595	5
de	401	290	411	301	454	595	5
la	43	303	50	313	454	595	5
organización	56	303	111	313	454	595	5
y	116	303	121	313	454	595	5
por	126	303	141	313	454	595	5
las	146	303	159	313	454	595	5
dudas	164	303	191	313	454	595	5
que	196	303	212	313	454	595	5
generan	217	303	253	313	454	595	5
las	258	303	271	313	454	595	5
intenciones	276	303	326	313	454	595	5
de	331	303	341	313	454	595	5
los	347	303	359	313	454	595	5
mismos	364	303	398	313	454	595	5
al	403	303	411	313	454	595	5
plantear	43	315	79	325	454	595	5
un	83	315	95	325	454	595	5
proceso	99	315	133	325	454	595	5
de	136	315	147	325	454	595	5
cambio.	150	315	185	325	454	595	5
Construir	188	315	231	325	454	595	5
la	234	315	242	325	454	595	5
confianza	246	315	288	325	454	595	5
es	292	315	301	325	454	595	5
fundamental	305	315	361	325	454	595	5
y	365	315	370	325	454	595	5
debe	373	315	394	325	454	595	5
ser	397	315	411	325	454	595	5
parte	43	327	66	337	454	595	5
de	70	327	80	337	454	595	5
la	85	327	93	337	454	595	5
cultura	98	327	130	337	454	595	5
organizacional	134	327	198	337	454	595	5
para	203	327	223	337	454	595	5
implementar	227	327	283	337	454	595	5
con	287	327	303	337	454	595	5
éxito	308	327	329	337	454	595	5
cualquier	333	327	375	337	454	595	5
tipo	379	327	396	337	454	595	5
de	401	327	411	337	454	595	5
cambio	43	339	74	349	454	595	5
en	79	339	89	349	454	595	5
los	94	339	106	349	454	595	5
procesos.	111	339	152	349	454	595	5
Reconocer	156	339	201	349	454	595	5
a	206	339	211	349	454	595	5
los	215	339	228	349	454	595	5
miembros	232	339	276	349	454	595	5
del	280	339	293	349	454	595	5
equipo	298	339	327	349	454	595	5
de	331	339	342	349	454	595	5
trabajo,	346	339	380	349	454	595	5
darles	384	339	411	349	454	595	5
participación	43	351	100	362	454	595	5
en	104	351	115	362	454	595	5
la	119	351	126	362	454	595	5
toma	130	351	153	362	454	595	5
de	156	351	167	362	454	595	5
decisiones,	171	351	219	362	454	595	5
y	223	351	228	362	454	595	5
que	232	351	248	362	454	595	5
el	252	351	259	362	454	595	5
trabajo	263	351	294	362	454	595	5
sea	298	351	313	362	454	595	5
desafiante	317	351	362	362	454	595	5
ayudará	365	351	402	362	454	595	5
a	406	351	411	362	454	595	5
construir	43	363	83	374	454	595	5
la	90	363	98	374	454	595	5
confianza	105	363	147	374	454	595	5
en	154	363	164	374	454	595	5
el	171	363	178	374	454	595	5
líder	185	363	204	374	454	595	5
(Smith	211	363	241	374	454	595	5
Cayama,	247	363	286	374	454	595	5
2006).	293	363	321	374	454	595	5
Un	328	363	340	374	454	595	5
cambio	347	363	379	374	454	595	5
en	386	363	396	374	454	595	5
la	403	363	411	374	454	595	5
organización	43	375	98	386	454	595	5
requiere	103	375	139	386	454	595	5
un	143	375	155	386	454	595	5
cambio	159	375	191	386	454	595	5
de	195	375	206	386	454	595	5
actitud	210	375	241	386	454	595	5
de	245	375	256	386	454	595	5
las	260	375	272	386	454	595	5
personas	277	375	317	386	454	595	5
que	321	375	337	386	454	595	5
la	342	375	350	386	454	595	5
componen,	354	375	402	386	454	595	5
y	406	375	411	386	454	595	5
para	43	388	63	398	454	595	5
que	68	388	84	398	454	595	5
estos	89	388	112	398	454	595	5
cambios	117	388	154	398	454	595	5
de	159	388	169	398	454	595	5
actitud	174	388	205	398	454	595	5
den	211	388	227	398	454	595	5
resultados,	232	388	281	398	454	595	5
deben	287	388	313	398	454	595	5
estar	319	388	340	398	454	595	5
basados	346	388	382	398	454	595	5
en	387	388	398	398	454	595	5
la	403	388	411	398	454	595	5
confianza	43	400	85	410	454	595	5
hacia	87	400	111	410	454	595	5
el	114	400	122	410	454	595	5
líder	124	400	144	410	454	595	5
o	147	400	152	410	454	595	5
agente	155	400	184	410	454	595	5
de	186	400	197	410	454	595	5
cambio	200	400	231	410	454	595	5
(Zimmermann,	234	400	299	410	454	595	5
2000).	302	400	330	410	454	595	5
Teniendo	71	418	111	428	454	595	5
en	114	418	125	428	454	595	5
cuenta	128	418	158	428	454	595	5
los	161	418	173	428	454	595	5
permanentes	176	418	233	428	454	595	5
y	239	418	244	428	454	595	5
muchas	247	418	282	428	454	595	5
veces	285	418	308	428	454	595	5
impredecibles	311	418	372	428	454	595	5
cambios	375	418	411	428	454	595	5
del	43	430	56	440	454	595	5
mundo	61	430	92	440	454	595	5
moderno,	97	430	139	440	454	595	5
la	144	430	151	440	454	595	5
influencia	157	430	200	440	454	595	5
de	205	430	215	440	454	595	5
los	220	430	233	440	454	595	5
líderes	238	430	267	440	454	595	5
cobra	272	430	296	440	454	595	5
una	302	430	319	440	454	595	5
especial	324	430	359	440	454	595	5
relevancia,	364	430	411	440	454	595	5
estos	43	442	65	453	454	595	5
deben	71	442	97	453	454	595	5
reconocer	103	442	146	453	454	595	5
la	151	442	159	453	454	595	5
capacidad	165	442	209	453	454	595	5
de	215	442	225	453	454	595	5
cada	231	442	251	453	454	595	5
individuo	257	442	298	453	454	595	5
y	303	442	308	453	454	595	5
además,	314	442	351	453	454	595	5
potenciar	356	442	398	453	454	595	5
la	403	442	411	453	454	595	5
diversidad	43	454	88	465	454	595	5
y	91	454	96	465	454	595	5
distribuir	99	454	140	465	454	595	5
el	143	454	151	465	454	595	5
poder	154	454	179	465	454	595	5
de	182	454	192	465	454	595	5
manera	195	454	229	465	454	595	5
a	232	454	237	465	454	595	5
que	240	454	256	465	454	595	5
la	259	454	267	465	454	595	5
organización	270	454	326	465	454	595	5
pueda	329	454	356	465	454	595	5
adaptarse	359	454	403	465	454	595	5
a	406	454	411	465	454	595	5
los	43	466	55	477	454	595	5
cambios	59	466	95	477	454	595	5
(Contreras	104	466	150	477	454	595	5
y	154	466	159	477	454	595	5
Castro,	163	466	195	477	454	595	5
2013).	199	466	227	477	454	595	5
Los	231	466	246	477	454	595	5
líderes	250	466	279	477	454	595	5
tienen	283	466	311	477	454	595	5
la	315	466	323	477	454	595	5
responsabilidad	327	466	397	477	454	595	5
de	401	466	411	477	454	595	5
crear	43	479	65	489	454	595	5
el	68	479	76	489	454	595	5
clima	79	479	102	489	454	595	5
favorable	106	479	145	489	454	595	5
para	149	479	168	489	454	595	5
que	172	479	188	489	454	595	5
se	191	479	200	489	454	595	5
pueda	203	479	230	489	454	595	5
dar	233	479	248	489	454	595	5
el	251	479	259	489	454	595	5
cambio	262	479	293	489	454	595	5
dentro	296	479	325	489	454	595	5
de	328	479	338	489	454	595	5
la	342	479	349	489	454	595	5
organización.	353	479	411	489	454	595	5
Si	43	491	51	501	454	595	5
los	55	491	67	501	454	595	5
trabajadores	71	491	126	501	454	595	5
tienen	130	491	157	501	454	595	5
una	161	491	178	501	454	595	5
percepción	182	491	230	501	454	595	5
negativa	233	491	270	501	454	595	5
del	274	491	287	501	454	595	5
líder,	290	491	313	501	454	595	5
entonces	316	491	356	501	454	595	5
se	359	491	369	501	454	595	5
generará	372	491	411	501	454	595	5
también	43	503	79	513	454	595	5
una	83	503	100	513	454	595	5
percepción	104	503	152	513	454	595	5
negativa	156	503	193	513	454	595	5
del	197	503	210	513	454	595	5
clima	214	503	238	513	454	595	5
de	242	503	252	513	454	595	5
la	256	503	264	513	454	595	5
organización,	268	503	327	513	454	595	5
lo	331	503	339	513	454	595	5
cual	343	503	362	513	454	595	5
dificultará	366	503	411	513	454	595	5
cualquier	43	515	84	526	454	595	5
intento	87	515	118	526	454	595	5
de	121	515	131	526	454	595	5
introducir	134	515	178	526	454	595	5
cambios	181	515	217	526	454	595	5
(González,	220	515	265	526	454	595	5
Figueroa	268	515	306	526	454	595	5
y	309	515	314	526	454	595	5
González,	317	515	359	526	454	595	5
2014).	362	515	390	526	454	595	5
Rev.	43	545	55	552	454	595	5
Int.	57	545	67	552	454	595	5
Investig.	69	545	94	552	454	595	5
Cienc.	96	545	114	552	454	595	5
Soc.	116	545	128	552	454	595	5
Vol.	43	552	54	559	454	595	5
11	56	552	63	559	454	595	5
nº1,	65	552	77	559	454	595	5
julio	79	552	92	559	454	595	5
2015.	94	552	111	559	454	595	5
pág.	113	552	125	559	454	595	5
102-114.	127	552	154	559	454	595	5
106	23	562	40	573	454	595	5
ISSN	246	552	260	559	454	595	5
(Impresa)	262	552	289	559	454	595	5
2225-5117.	291	552	326	559	454	595	5
ISSN	327	552	342	559	454	595	5
(En	344	552	354	559	454	595	5
Línea)	356	552	373	559	454	595	5
2226-4000.	375	552	409	559	454	595	5
Ferrer	43	36	61	43	454	595	6
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	6
R.	90	36	96	43	454	595	6
M.	98	36	105	43	454	595	6
La	107	36	114	43	454	595	6
influencia	116	36	145	43	454	595	6
del	147	36	156	43	454	595	6
factor	158	36	174	43	454	595	6
humano,	176	36	203	43	454	595	6
el	205	36	210	43	454	595	6
liderazgo	211	36	238	43	454	595	6
y	239	36	243	43	454	595	6
la	245	36	250	43	454	595	6
cultura	252	36	273	43	454	595	6
de	275	36	282	43	454	595	6
las	284	36	292	43	454	595	6
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	6
El	71	59	80	70	454	595	6
poder	84	59	109	70	454	595	6
de	113	59	123	70	454	595	6
influencia	127	59	171	70	454	595	6
que	175	59	191	70	454	595	6
tiene	195	59	216	70	454	595	6
el	220	59	228	70	454	595	6
líder	232	59	251	70	454	595	6
se	255	59	265	70	454	595	6
hace	269	59	289	70	454	595	6
evidente	293	59	330	70	454	595	6
cuando	334	59	366	70	454	595	6
el	370	59	378	70	454	595	6
mismo	382	59	411	70	454	595	6
logra	43	71	64	82	454	595	6
potenciar	71	71	112	82	454	595	6
o	119	71	124	82	454	595	6
inhibir	131	71	160	82	454	595	6
el	167	71	174	82	454	595	6
movimiento	181	71	232	82	454	595	6
o	239	71	244	82	454	595	6
cambio	250	71	282	82	454	595	6
dentro	289	71	317	82	454	595	6
de	324	71	334	82	454	595	6
la	341	71	349	82	454	595	6
organización	355	71	411	82	454	595	6
(Contreras	43	84	89	94	454	595	6
y	97	84	102	94	454	595	6
Castro,	110	84	142	94	454	595	6
2013).	150	84	178	94	454	595	6
El	186	84	195	94	454	595	6
liderazgo	203	84	242	94	454	595	6
implica	250	84	282	94	454	595	6
conducir	290	84	329	94	454	595	6
e	337	84	342	94	454	595	6
influir	350	84	377	94	454	595	6
en	385	84	395	94	454	595	6
el	404	84	411	94	454	595	6
comportamiento	43	96	114	106	454	595	6
de	121	96	131	106	454	595	6
otras	138	96	160	106	454	595	6
personas	167	96	207	106	454	595	6
para	213	96	233	106	454	595	6
alcanzar	240	96	277	106	454	595	6
los	283	96	296	106	454	595	6
objetivos;	302	96	344	106	454	595	6
el	350	96	358	106	454	595	6
líder	364	96	384	106	454	595	6
debe	390	96	411	106	454	595	6
estimular	43	108	84	118	454	595	6
la	94	108	102	118	454	595	6
creatividad	111	108	159	118	454	595	6
y	168	108	173	118	454	595	6
motivar	182	108	216	118	454	595	6
a	225	108	230	118	454	595	6
sus	240	108	255	118	454	595	6
seguidores	264	108	311	118	454	595	6
para	320	108	340	118	454	595	6
garantizar	350	108	394	118	454	595	6
el	404	108	411	118	454	595	6
cumplimiento	43	120	103	131	454	595	6
de	106	120	116	131	454	595	6
las	119	120	132	131	454	595	6
actividades	135	120	184	131	454	595	6
que	187	120	203	131	454	595	6
deben	206	120	233	131	454	595	6
realizar	236	120	269	131	454	595	6
(González	272	120	314	131	454	595	6
et	317	120	325	131	454	595	6
al.	328	120	339	131	454	595	6
2014).	342	120	370	131	454	595	6
Estudios	373	120	411	131	454	595	6
han	43	132	60	143	454	595	6
demostrado	64	132	115	143	454	595	6
que	119	132	135	143	454	595	6
la	139	132	147	143	454	595	6
comunicación	151	132	212	143	454	595	6
y	216	132	221	143	454	595	6
la	225	132	233	143	454	595	6
actitud	237	132	268	143	454	595	6
hacia	272	132	296	143	454	595	6
el	300	132	307	143	454	595	6
cambio	311	132	343	143	454	595	6
son	347	132	363	143	454	595	6
elementos	367	132	411	143	454	595	6
importantes	43	144	96	155	454	595	6
dentro	102	144	130	155	454	595	6
de	136	144	147	155	454	595	6
un	153	144	165	155	454	595	6
proceso	170	144	204	155	454	595	6
de	210	144	220	155	454	595	6
cambio	226	144	258	155	454	595	6
organizacional	264	144	328	155	454	595	6
(García	333	144	365	155	454	595	6
Rubiano,	371	144	411	155	454	595	6
2011),	43	157	71	167	454	595	6
y	73	157	78	167	454	595	6
el	81	157	89	167	454	595	6
estilo	91	157	114	167	454	595	6
de	117	157	128	167	454	595	6
liderazgo	131	157	170	167	454	595	6
influye	172	157	202	167	454	595	6
de	205	157	216	167	454	595	6
manera	218	157	252	167	454	595	6
positiva	255	157	289	167	454	595	6
o	292	157	297	167	454	595	6
negativa	300	157	336	167	454	595	6
en	339	157	350	167	454	595	6
la	353	157	361	167	454	595	6
percepción	364	157	411	167	454	595	6
y	43	169	47	179	454	595	6
aceptación	50	169	98	179	454	595	6
del	100	169	113	179	454	595	6
cambio	116	169	148	179	454	595	6
por	151	169	165	179	454	595	6
parte	168	169	191	179	454	595	6
de	194	169	204	179	454	595	6
los	207	169	220	179	454	595	6
trabajadores.	222	169	281	179	454	595	6
La	71	187	82	197	454	595	6
perspectiva	86	187	136	197	454	595	6
del	141	187	154	197	454	595	6
líder	158	187	178	197	454	595	6
cambia	182	187	214	197	454	595	6
en	219	187	229	197	454	595	6
una	234	187	251	197	454	595	6
organización	255	187	311	197	454	595	6
inteligente,	315	187	364	197	454	595	6
ya	368	187	379	197	454	595	6
que	383	187	399	197	454	595	6
el	404	187	411	197	454	595	6
enfoque	43	199	77	209	454	595	6
va	83	199	93	209	454	595	6
hacia	99	199	123	209	454	595	6
un	129	199	141	209	454	595	6
aprendizaje	147	199	197	209	454	595	6
colectivo	203	199	241	209	454	595	6
de	247	199	257	209	454	595	6
manera	263	199	297	209	454	595	6
a	303	199	308	209	454	595	6
poder	314	199	339	209	454	595	6
desarrollar	345	199	392	209	454	595	6
las	398	199	411	209	454	595	6
habilidades	43	211	93	222	454	595	6
que	97	211	114	222	454	595	6
permitan	118	211	157	222	454	595	6
enfrentar	162	211	202	222	454	595	6
al	206	211	214	222	454	595	6
entorno	219	211	253	222	454	595	6
de	257	211	267	222	454	595	6
manera	271	211	305	222	454	595	6
participativa	309	211	364	222	454	595	6
(Chávez	368	211	402	222	454	595	6
y	406	211	411	222	454	595	6
Torres,	43	223	73	234	454	595	6
2012).	78	223	107	234	454	595	6
Cuando	112	223	146	234	454	595	6
el	151	223	159	234	454	595	6
líder	164	223	183	234	454	595	6
se	189	223	198	234	454	595	6
enfoca	203	223	232	234	454	595	6
en	237	223	247	234	454	595	6
promover	253	223	294	234	454	595	6
la	299	223	307	234	454	595	6
participación	312	223	370	234	454	595	6
activa	375	223	401	234	454	595	6
y	406	223	411	234	454	595	6
fomentar	43	235	82	246	454	595	6
las	92	235	105	246	454	595	6
decisiones	115	235	160	246	454	595	6
colectivas,	170	235	215	246	454	595	6
se	225	235	235	246	454	595	6
trata	245	235	266	246	454	595	6
de	276	235	286	246	454	595	6
un	296	235	308	246	454	595	6
estilo	318	235	341	246	454	595	6
de	351	235	362	246	454	595	6
liderazgo	372	235	411	246	454	595	6
transformacional;	43	248	121	258	454	595	6
este	124	248	142	258	454	595	6
estilo	145	248	168	258	454	595	6
de	172	248	182	258	454	595	6
liderazgo	186	248	225	258	454	595	6
genera	229	248	258	258	454	595	6
ideas	261	248	284	258	454	595	6
que	288	248	304	258	454	595	6
son	307	248	323	258	454	595	6
compartidas	327	248	381	258	454	595	6
con	385	248	400	258	454	595	6
el	404	248	411	258	454	595	6
grupo	43	260	68	270	454	595	6
para	74	260	94	270	454	595	6
lograr	101	260	126	270	454	595	6
el	133	260	140	270	454	595	6
compromiso	146	260	200	270	454	595	6
de	206	260	216	270	454	595	6
todos	222	260	246	270	454	595	6
los	252	260	265	270	454	595	6
integrantes	271	260	320	270	454	595	6
y	327	260	331	270	454	595	6
así	338	260	350	270	454	595	6
construir	356	260	397	270	454	595	6
la	403	260	411	270	454	595	6
capacidad	43	272	87	282	454	595	6
de	92	272	103	282	454	595	6
aprendizaje	108	272	159	282	454	595	6
generativo,	164	272	212	282	454	595	6
lo	217	272	225	282	454	595	6
cual	230	272	249	282	454	595	6
significa	254	272	291	282	454	595	6
generar	296	272	329	282	454	595	6
y	335	272	340	282	454	595	6
generalizar	345	272	393	282	454	595	6
las	398	272	411	282	454	595	6
ideas	43	284	66	295	454	595	6
con	68	284	84	295	454	595	6
impacto	87	284	122	295	454	595	6
(García,	125	284	160	295	454	595	6
Jiménez	163	284	199	295	454	595	6
y	202	284	207	295	454	595	6
Llorens,	210	284	245	295	454	595	6
2011);	248	284	276	295	454	595	6
este	279	284	296	295	454	595	6
tipo	299	284	316	295	454	595	6
de	319	284	329	295	454	595	6
líderes	332	284	361	295	454	595	6
se	364	284	374	295	454	595	6
enfocan	377	284	411	295	454	595	6
en	43	296	53	307	454	595	6
el	59	296	67	307	454	595	6
desarrollo	72	296	116	307	454	595	6
profesional	122	296	170	307	454	595	6
y	176	296	181	307	454	595	6
personal	187	296	225	307	454	595	6
de	231	296	241	307	454	595	6
los	247	296	259	307	454	595	6
miembros	265	296	309	307	454	595	6
de	315	296	325	307	454	595	6
la	331	296	339	307	454	595	6
organización	345	296	400	307	454	595	6
e	406	296	411	307	454	595	6
inspiran	43	308	79	319	454	595	6
a	82	308	88	319	454	595	6
estos	90	308	113	319	454	595	6
a	116	308	121	319	454	595	6
seguir	124	308	151	319	454	595	6
su	154	308	164	319	454	595	6
visión.	167	308	196	319	454	595	6
Cultura	71	345	106	355	454	595	6
de	109	345	120	355	454	595	6
las	123	345	136	355	454	595	6
organizaciones,	139	345	212	355	454	595	6
procesos	215	345	256	355	454	595	6
de	259	345	270	355	454	595	6
transformación	273	345	345	355	454	595	6
y	348	345	354	355	454	595	6
aprendizaje	357	345	411	355	454	595	6
organizacional	43	357	111	367	454	595	6
A	71	375	77	386	454	595	6
través	83	375	110	386	454	595	6
de	115	375	126	386	454	595	6
las	132	375	144	386	454	595	6
acciones	150	375	188	386	454	595	6
humanas,	193	375	238	386	454	595	6
las	244	375	256	386	454	595	6
organizaciones	262	375	327	386	454	595	6
están	333	375	357	386	454	595	6
cambiando	363	375	411	386	454	595	6
constantemente	43	387	113	398	454	595	6
(Tsoukas	118	387	158	398	454	595	6
y	163	387	167	398	454	595	6
Chia,	172	387	196	398	454	595	6
2002);	201	387	229	398	454	595	6
pero	234	387	253	398	454	595	6
la	258	387	266	398	454	595	6
transformación	271	387	338	398	454	595	6
personal	343	387	381	398	454	595	6
no	386	387	397	398	454	595	6
es	402	387	411	398	454	595	6
suficiente,	43	399	88	410	454	595	6
se	92	399	102	410	454	595	6
requiere	107	399	143	410	454	595	6
una	147	399	165	410	454	595	6
aproximación	169	399	229	410	454	595	6
múltiple	234	399	270	410	454	595	6
que	275	399	291	410	454	595	6
se	295	399	305	410	454	595	6
encargue	309	399	350	410	454	595	6
del	354	399	367	410	454	595	6
complejo	372	399	411	410	454	595	6
escenario	43	411	84	422	454	595	6
organizacional	89	411	152	422	454	595	6
(Blejmar,	157	411	197	422	454	595	6
2008).	201	411	229	422	454	595	6
Así	233	411	247	422	454	595	6
como	251	411	275	422	454	595	6
aprendemos	279	411	333	422	454	595	6
individualmente,	337	411	411	422	454	595	6
para	43	424	63	434	454	595	6
que	69	424	85	434	454	595	6
el	91	424	98	434	454	595	6
cambio	104	424	136	434	454	595	6
pueda	142	424	169	434	454	595	6
concretarse	175	424	226	434	454	595	6
en	232	424	242	434	454	595	6
las	248	424	261	434	454	595	6
organizaciones,	267	424	335	434	454	595	6
se	341	424	350	434	454	595	6
requiere	356	424	392	434	454	595	6
del	398	424	411	434	454	595	6
aprendizaje	43	436	93	446	454	595	6
organizacional.	96	436	163	446	454	595	6
Cuando	166	436	200	446	454	595	6
el	203	436	210	446	454	595	6
proceso	213	436	247	446	454	595	6
de	250	436	260	446	454	595	6
aprendizaje	263	436	314	446	454	595	6
consigue	317	436	355	446	454	595	6
transformar	358	436	411	446	454	595	6
las	43	448	55	458	454	595	6
estructuras	59	448	110	458	454	595	6
y	114	448	119	458	454	595	6
los	123	448	136	458	454	595	6
procesos	140	448	178	458	454	595	6
de	182	448	192	458	454	595	6
la	196	448	204	458	454	595	6
organización,	208	448	267	458	454	595	6
entonces	271	448	310	458	454	595	6
podemos	314	448	353	458	454	595	6
decir	357	448	379	458	454	595	6
que	383	448	399	458	454	595	6
la	403	448	411	458	454	595	6
organización	43	460	98	470	454	595	6
aprendió	104	460	143	470	454	595	6
a	148	460	154	470	454	595	6
responder	159	460	204	470	454	595	6
a	209	460	214	470	454	595	6
los	220	460	233	470	454	595	6
cambios	238	460	275	470	454	595	6
y	280	460	285	470	454	595	6
a	291	460	296	470	454	595	6
los	302	460	314	470	454	595	6
nuevos	320	460	351	470	454	595	6
desafíos	357	460	392	470	454	595	6
del	398	460	411	470	454	595	6
entorno	43	472	77	483	454	595	6
(Zimmermann,	80	472	145	483	454	595	6
2000).	149	472	177	483	454	595	6
El	180	472	189	483	454	595	6
clima	193	472	216	483	454	595	6
es	220	472	229	483	454	595	6
uno	233	472	250	483	454	595	6
de	253	472	264	483	454	595	6
los	267	472	279	483	454	595	6
factores	283	472	317	483	454	595	6
claves	321	472	347	483	454	595	6
para	351	472	371	483	454	595	6
que	374	472	390	483	454	595	6
una	394	472	411	483	454	595	6
organización	43	484	98	495	454	595	6
pueda	104	484	132	495	454	595	6
aprender	138	484	177	495	454	595	6
y	184	484	188	495	454	595	6
esto	195	484	213	495	454	595	6
se	219	484	228	495	454	595	6
construye	234	484	278	495	454	595	6
a	284	484	289	495	454	595	6
través	295	484	322	495	454	595	6
de	328	484	338	495	454	595	6
elementos	345	484	389	495	454	595	6
que	395	484	411	495	454	595	6
permitan	43	496	83	507	454	595	6
un	87	496	99	507	454	595	6
desarrollo	103	496	147	507	454	595	6
positivo	151	496	184	507	454	595	6
para	189	496	209	507	454	595	6
fomentar	213	496	253	507	454	595	6
las	257	496	269	507	454	595	6
relaciones	274	496	318	507	454	595	6
humanas	322	496	364	507	454	595	6
y	368	496	373	507	454	595	6
crear	377	496	399	507	454	595	6
el	404	496	411	507	454	595	6
orden	43	509	68	519	454	595	6
y	76	509	81	519	454	595	6
estructura	89	509	135	519	454	595	6
necesarias;	144	509	193	519	454	595	6
estos	201	509	224	519	454	595	6
elementos	232	509	276	519	454	595	6
incluyen	285	509	322	519	454	595	6
la	331	509	339	519	454	595	6
comunicación,	347	509	411	519	454	595	6
ISSN	44	552	59	559	454	595	6
(Impresa)	61	552	88	559	454	595	6
2225-5117.	90	552	124	559	454	595	6
ISSN	126	552	140	559	454	595	6
(En	142	552	152	559	454	595	6
Línea)	154	552	172	559	454	595	6
2226-4000.	174	552	208	559	454	595	6
Rev.	326	545	338	552	454	595	6
Int.	340	545	350	552	454	595	6
Investig.	352	545	377	552	454	595	6
Cienc.	378	545	397	552	454	595	6
Soc.	399	545	411	552	454	595	6
Vol.	300	552	311	559	454	595	6
11	313	552	321	559	454	595	6
nº1,	323	552	335	559	454	595	6
julio	337	552	350	559	454	595	6
2015.	352	552	368	559	454	595	6
pág.	370	552	383	559	454	595	6
102-114.	385	552	411	559	454	595	6
107	415	564	432	574	454	595	6
Ferrer	43	36	61	43	454	595	7
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	7
R.	90	36	96	43	454	595	7
M.	98	36	105	43	454	595	7
La	107	36	114	43	454	595	7
influencia	116	36	145	43	454	595	7
del	147	36	156	43	454	595	7
factor	158	36	174	43	454	595	7
humano,	176	36	203	43	454	595	7
el	205	36	210	43	454	595	7
liderazgo	211	36	238	43	454	595	7
y	239	36	243	43	454	595	7
la	245	36	250	43	454	595	7
cultura	252	36	273	43	454	595	7
de	275	36	282	43	454	595	7
las	284	36	292	43	454	595	7
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	7
motivación,	43	60	93	70	454	595	7
participación,	98	60	158	70	454	595	7
confianza,	162	60	207	70	454	595	7
planificación,	211	60	270	70	454	595	7
liderazgo	274	60	313	70	454	595	7
y	317	60	322	70	454	595	7
creatividad	326	60	375	70	454	595	7
(Martín	379	60	411	70	454	595	7
Bris,	43	72	63	82	454	595	7
2000).	66	72	94	82	454	595	7
Cambiar	71	90	109	100	454	595	7
las	114	90	126	100	454	595	7
estructuras	131	90	182	100	454	595	7
y	187	90	192	100	454	595	7
procesos	197	90	236	100	454	595	7
en	241	90	251	100	454	595	7
una	257	90	274	100	454	595	7
organización,	279	90	338	100	454	595	7
requiere	343	90	379	100	454	595	7
de	384	90	394	100	454	595	7
un	399	90	411	100	454	595	7
cambio	43	102	74	113	454	595	7
de	80	102	90	113	454	595	7
paradigma,	96	102	146	113	454	595	7
una	151	102	168	113	454	595	7
manera	174	102	208	113	454	595	7
diferente	213	102	252	113	454	595	7
de	257	102	268	113	454	595	7
ver	273	102	286	113	454	595	7
las	292	102	305	113	454	595	7
cosas;	310	102	337	113	454	595	7
el	343	102	350	113	454	595	7
efecto	356	102	381	113	454	595	7
de	387	102	397	113	454	595	7
la	403	102	411	113	454	595	7
globalización,	43	114	102	125	454	595	7
del	106	114	119	125	454	595	7
acceso	124	114	153	125	454	595	7
a	157	114	162	125	454	595	7
la	166	114	174	125	454	595	7
información	178	114	231	125	454	595	7
y	235	114	240	125	454	595	7
de	244	114	254	125	454	595	7
las	259	114	271	125	454	595	7
nuevas	275	114	307	125	454	595	7
tecnologías	311	114	360	125	454	595	7
hacen	364	114	391	125	454	595	7
que	395	114	411	125	454	595	7
sea	43	126	57	137	454	595	7
necesario	63	126	104	137	454	595	7
construir	109	126	150	137	454	595	7
un	155	126	167	137	454	595	7
modelo	172	126	204	137	454	595	7
alternativo	209	126	256	137	454	595	7
de	261	126	272	137	454	595	7
administración	277	126	343	137	454	595	7
que	348	126	364	137	454	595	7
facilite	370	126	398	137	454	595	7
el	404	126	411	137	454	595	7
cambio	43	139	74	149	454	595	7
(Barba	78	139	107	149	454	595	7
Álvarez,	110	139	145	149	454	595	7
2000).	148	139	176	149	454	595	7
Los	182	139	197	149	454	595	7
líderes	200	139	229	149	454	595	7
deben	232	139	259	149	454	595	7
tener	262	139	285	149	454	595	7
la	288	139	296	149	454	595	7
capacidad	299	139	343	149	454	595	7
de	346	139	357	149	454	595	7
salir	360	139	379	149	454	595	7
de	382	139	393	149	454	595	7
sus	396	139	411	149	454	595	7
propias	43	151	75	161	454	595	7
creencias	79	151	120	161	454	595	7
y	124	151	129	161	454	595	7
percepciones,	133	151	193	161	454	595	7
para	196	151	216	161	454	595	7
incorporar	220	151	266	161	454	595	7
las	270	151	283	161	454	595	7
creencias	286	151	328	161	454	595	7
y	331	151	336	161	454	595	7
percepciones	340	151	397	161	454	595	7
de	401	151	411	161	454	595	7
toda	43	163	62	173	454	595	7
la	65	163	73	173	454	595	7
población,	77	163	122	173	454	595	7
y	126	163	131	173	454	595	7
gestionar	134	163	175	173	454	595	7
esa	178	163	193	173	454	595	7
información	196	163	249	173	454	595	7
dentro	252	163	281	173	454	595	7
de	285	163	295	173	454	595	7
un	298	163	310	173	454	595	7
clima	314	163	338	173	454	595	7
propicio	342	163	377	173	454	595	7
para	380	163	400	173	454	595	7
el	404	163	411	173	454	595	7
cambio	43	175	74	186	454	595	7
(Pérez,	82	175	111	186	454	595	7
Maldonado	118	175	167	186	454	595	7
y	174	175	179	186	454	595	7
Bustamante,	187	175	244	186	454	595	7
2006).	251	175	279	186	454	595	7
Cada	287	175	309	186	454	595	7
vez	317	175	331	186	454	595	7
adquiere	338	175	376	186	454	595	7
mayor	384	175	411	186	454	595	7
importancia	43	187	96	198	454	595	7
la	99	187	106	198	454	595	7
asimilación	109	187	159	198	454	595	7
y	162	187	167	198	454	595	7
producción	170	187	220	198	454	595	7
de	223	187	233	198	454	595	7
conocimiento,	236	187	297	198	454	595	7
de	300	187	310	198	454	595	7
manera	313	187	347	198	454	595	7
a	350	187	355	198	454	595	7
estimular	358	187	400	198	454	595	7
la	403	187	411	198	454	595	7
capacidad	43	199	87	210	454	595	7
creativa	90	199	125	210	454	595	7
de	128	199	138	210	454	595	7
los	141	199	154	210	454	595	7
individuos	157	199	202	210	454	595	7
y	205	199	210	210	454	595	7
grupos	213	199	244	210	454	595	7
en	247	199	257	210	454	595	7
las	260	199	273	210	454	595	7
organizaciones	276	199	341	210	454	595	7
(Barba	344	199	374	210	454	595	7
Álvarez,	377	199	411	210	454	595	7
2000).	43	211	71	222	454	595	7
El	71	230	80	240	454	595	7
trabajo	86	230	117	240	454	595	7
es	124	230	133	240	454	595	7
por	139	230	154	240	454	595	7
naturaleza	160	230	207	240	454	595	7
cambiante,	213	230	262	240	454	595	7
y	268	230	273	240	454	595	7
esto	279	230	297	240	454	595	7
tiene	303	230	325	240	454	595	7
su	331	230	342	240	454	595	7
origen	348	230	375	240	454	595	7
en	382	230	392	240	454	595	7
los	398	230	411	240	454	595	7
procesos	43	242	81	252	454	595	7
de	87	242	97	252	454	595	7
adaptación	103	242	151	252	454	595	7
que	157	242	173	252	454	595	7
atraviesan	179	242	225	252	454	595	7
las	231	242	243	252	454	595	7
organizaciones	249	242	314	252	454	595	7
para	320	242	340	252	454	595	7
mantener	346	242	388	252	454	595	7
una	394	242	411	252	454	595	7
fuerza	43	254	70	264	454	595	7
laboral	73	254	103	264	454	595	7
diversificada	106	254	161	264	454	595	7
y	164	254	169	264	454	595	7
dentro	172	254	201	264	454	595	7
de	204	254	214	264	454	595	7
un	217	254	229	264	454	595	7
entorno	232	254	266	264	454	595	7
multicultural	269	254	327	264	454	595	7
(Pérez,	331	254	360	264	454	595	7
Maldonado	363	254	411	264	454	595	7
y	43	266	47	277	454	595	7
Bustamante,	52	266	109	277	454	595	7
2006).	114	266	142	277	454	595	7
Las	147	266	162	277	454	595	7
transformaciones	167	266	244	277	454	595	7
se	249	266	258	277	454	595	7
dan	263	266	280	277	454	595	7
durante	284	266	319	277	454	595	7
la	324	266	332	277	454	595	7
creación	337	266	374	277	454	595	7
de	379	266	389	277	454	595	7
una	394	266	411	277	454	595	7
organización	43	278	98	289	454	595	7
y	104	278	109	289	454	595	7
también	115	278	151	289	454	595	7
cuando	156	278	189	289	454	595	7
se	195	278	204	289	454	595	7
introducen	210	278	258	289	454	595	7
novedades	263	278	310	289	454	595	7
y	315	278	320	289	454	595	7
se	326	278	335	289	454	595	7
reorganizan	341	278	393	289	454	595	7
los	399	278	411	289	454	595	7
sistemas	43	290	81	301	454	595	7
(Miquilena,	88	290	137	301	454	595	7
2006).	143	290	171	301	454	595	7
Una	178	290	196	301	454	595	7
gran	203	290	223	301	454	595	7
transformación	229	290	296	301	454	595	7
deberá	303	290	333	301	454	595	7
ser	339	290	353	301	454	595	7
dividida	359	290	394	301	454	595	7
en	400	290	411	301	454	595	7
pequeños	43	303	85	313	454	595	7
proyectos	89	303	130	313	454	595	7
de	134	303	145	313	454	595	7
manera	149	303	182	313	454	595	7
a	186	303	191	313	454	595	7
tener	195	303	218	313	454	595	7
espacio	222	303	254	313	454	595	7
y	258	303	263	313	454	595	7
tiempo	267	303	297	313	454	595	7
suficiente	301	303	343	313	454	595	7
para	347	303	367	313	454	595	7
ajustar	371	303	402	313	454	595	7
y	406	303	411	313	454	595	7
corregir	43	315	76	325	454	595	7
la	79	315	87	325	454	595	7
planificación	90	315	146	325	454	595	7
inicial	149	315	176	325	454	595	7
(Zimmermann,	178	315	244	325	454	595	7
2000).	246	315	274	325	454	595	7
De	71	333	83	343	454	595	7
manera	89	333	122	343	454	595	7
a	128	333	133	343	454	595	7
satisfacer	140	333	182	343	454	595	7
sus	188	333	203	343	454	595	7
necesidades,	209	333	265	343	454	595	7
las	271	333	283	343	454	595	7
personas	289	333	329	343	454	595	7
deben	335	333	361	343	454	595	7
adaptarse	367	333	411	343	454	595	7
continuamente	43	345	109	355	454	595	7
a	116	345	121	355	454	595	7
distintas	127	345	166	355	454	595	7
situaciones.	172	345	225	355	454	595	7
Esta	232	345	251	355	454	595	7
capacidad	258	345	303	355	454	595	7
de	309	345	320	355	454	595	7
adaptación	326	345	375	355	454	595	7
de	381	345	392	355	454	595	7
las	398	345	411	355	454	595	7
personas	43	357	83	368	454	595	7
les	91	357	103	368	454	595	7
ayuda	112	357	139	368	454	595	7
a	147	357	153	368	454	595	7
satisfacer	161	357	203	368	454	595	7
las	212	357	225	368	454	595	7
distintas	233	357	271	368	454	595	7
necesidades	280	357	333	368	454	595	7
incluyendo	342	357	390	368	454	595	7
las	399	357	411	368	454	595	7
necesidades	43	369	96	380	454	595	7
de	103	369	113	380	454	595	7
pertenecer	121	369	167	380	454	595	7
a	174	369	180	380	454	595	7
un	187	369	199	380	454	595	7
grupo	207	369	232	380	454	595	7
y	239	369	244	380	454	595	7
las	252	369	264	380	454	595	7
necesidades	272	369	325	380	454	595	7
de	332	369	342	380	454	595	7
autoestima	350	369	399	380	454	595	7
y	406	369	411	380	454	595	7
autorrealización	43	381	113	392	454	595	7
(González	123	381	165	392	454	595	7
y	174	381	179	392	454	595	7
Parra,	188	381	215	392	454	595	7
2008).	224	381	252	392	454	595	7
Individualmente	261	381	333	392	454	595	7
todos	342	381	366	392	454	595	7
estamos	375	381	411	392	454	595	7
diseñados	43	394	87	404	454	595	7
para	91	394	111	404	454	595	7
el	116	394	123	404	454	595	7
aprendizaje,	128	394	181	404	454	595	7
y	186	394	191	404	454	595	7
como	196	394	219	404	454	595	7
las	224	394	236	404	454	595	7
organizaciones	241	394	306	404	454	595	7
están	310	394	334	404	454	595	7
compuestas	339	394	392	404	454	595	7
por	397	394	411	404	454	595	7
individuos,	43	406	91	416	454	595	7
esta	95	406	113	416	454	595	7
capacidad	116	406	161	416	454	595	7
de	164	406	175	416	454	595	7
aprendizaje	178	406	229	416	454	595	7
individual	232	406	276	416	454	595	7
se	280	406	289	416	454	595	7
traslada	293	406	329	416	454	595	7
al	332	406	340	416	454	595	7
ámbito	344	406	374	416	454	595	7
social	378	406	403	416	454	595	7
y	406	406	411	416	454	595	7
así,	43	418	58	428	454	595	7
la	61	418	69	428	454	595	7
velocidad	72	418	113	428	454	595	7
con	117	418	132	428	454	595	7
la	136	418	143	428	454	595	7
que	147	418	163	428	454	595	7
una	166	418	183	428	454	595	7
organización	187	418	242	428	454	595	7
puede	246	418	272	428	454	595	7
aprender	276	418	315	428	454	595	7
se	318	418	328	428	454	595	7
constituye	331	418	377	428	454	595	7
en	380	418	390	428	454	595	7
una	394	418	411	428	454	595	7
importante	43	430	91	440	454	595	7
ventaja	97	430	129	440	454	595	7
competitiva	134	430	185	440	454	595	7
(Zimmermann,	191	430	256	440	454	595	7
2000).	262	430	289	440	454	595	7
El	295	430	304	440	454	595	7
cambio	310	430	342	440	454	595	7
organizacional	347	430	411	440	454	595	7
puede	43	442	69	453	454	595	7
ejercer	73	442	102	453	454	595	7
influencia	105	442	149	453	454	595	7
en	152	442	163	453	454	595	7
las	166	442	179	453	454	595	7
actitudes	182	442	222	453	454	595	7
de	226	442	236	453	454	595	7
los	239	442	252	453	454	595	7
individuos	255	442	301	453	454	595	7
y	304	442	309	453	454	595	7
en	313	442	323	453	454	595	7
los	327	442	339	453	454	595	7
subsistemas	342	442	397	453	454	595	7
de	401	442	411	453	454	595	7
la	43	454	50	465	454	595	7
organización,	54	454	113	465	454	595	7
impactando	117	454	169	465	454	595	7
a	173	454	178	465	454	595	7
todos	182	454	206	465	454	595	7
los	210	454	222	465	454	595	7
miembros	226	454	270	465	454	595	7
de	274	454	284	465	454	595	7
la	288	454	296	465	454	595	7
organización	300	454	355	465	454	595	7
y	359	454	364	465	454	595	7
al	368	454	376	465	454	595	7
trabajo	380	454	411	465	454	595	7
específico	43	466	85	477	454	595	7
que	90	466	106	477	454	595	7
cada	112	466	133	477	454	595	7
uno	138	466	155	477	454	595	7
realiza	161	466	190	477	454	595	7
(Leite	195	466	219	477	454	595	7
y	224	466	229	477	454	595	7
Albuquerque,	235	466	294	477	454	595	7
2010).	300	466	328	477	454	595	7
Aprender	333	466	374	477	454	595	7
implica	379	466	411	477	454	595	7
cambiar,	43	479	81	489	454	595	7
y	87	479	92	489	454	595	7
cambiar	99	479	134	489	454	595	7
es	141	479	150	489	454	595	7
avanzar	156	479	191	489	454	595	7
continuamente	197	479	263	489	454	595	7
en	269	479	280	489	454	595	7
el	286	479	293	489	454	595	7
aprendizaje	299	479	350	489	454	595	7
individual	356	479	400	489	454	595	7
y	406	479	411	489	454	595	7
organizacional,	43	491	109	501	454	595	7
la	115	491	123	501	454	595	7
clave	129	491	151	501	454	595	7
del	156	491	169	501	454	595	7
aprendizaje	175	491	226	501	454	595	7
está	232	491	250	501	454	595	7
en	256	491	266	501	454	595	7
encontrar	272	491	315	501	454	595	7
el	321	491	328	501	454	595	7
punto	334	491	360	501	454	595	7
donde	366	491	393	501	454	595	7
las	399	491	411	501	454	595	7
distintas	43	503	81	513	454	595	7
acciones	88	503	126	513	454	595	7
y	133	503	138	513	454	595	7
cambios	146	503	182	513	454	595	7
estructurales	190	503	248	513	454	595	7
pueden	255	503	288	513	454	595	7
generar	295	503	329	513	454	595	7
mejoras	336	503	371	513	454	595	7
que	378	503	394	513	454	595	7
se	402	503	411	513	454	595	7
consideren	43	515	91	526	454	595	7
significativas	93	515	150	526	454	595	7
y	153	515	158	526	454	595	7
duraderas	161	515	206	526	454	595	7
(Vélez	209	515	234	526	454	595	7
Evans,	237	515	267	526	454	595	7
2007).	270	515	298	526	454	595	7
Rev.	43	545	55	552	454	595	7
Int.	57	545	67	552	454	595	7
Investig.	69	545	94	552	454	595	7
Cienc.	96	545	114	552	454	595	7
Soc.	116	545	128	552	454	595	7
Vol.	43	552	54	559	454	595	7
11	56	552	63	559	454	595	7
nº1,	65	552	77	559	454	595	7
julio	79	552	92	559	454	595	7
2015.	94	552	111	559	454	595	7
pág.	113	552	125	559	454	595	7
102-114.	127	552	154	559	454	595	7
108	23	562	40	573	454	595	7
ISSN	246	552	260	559	454	595	7
(Impresa)	262	552	289	559	454	595	7
2225-5117.	291	552	326	559	454	595	7
ISSN	327	552	342	559	454	595	7
(En	344	552	354	559	454	595	7
Línea)	356	552	373	559	454	595	7
2226-4000.	375	552	409	559	454	595	7
Ferrer	43	36	61	43	454	595	8
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	8
R.	90	36	96	43	454	595	8
M.	98	36	105	43	454	595	8
La	107	36	114	43	454	595	8
influencia	116	36	145	43	454	595	8
del	147	36	156	43	454	595	8
factor	158	36	174	43	454	595	8
humano,	176	36	203	43	454	595	8
el	205	36	210	43	454	595	8
liderazgo	211	36	238	43	454	595	8
y	239	36	243	43	454	595	8
la	245	36	250	43	454	595	8
cultura	252	36	273	43	454	595	8
de	275	36	282	43	454	595	8
las	284	36	292	43	454	595	8
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	8
Para	71	59	91	70	454	595	8
entender	96	59	134	70	454	595	8
cómo	139	59	162	70	454	595	8
funciona	167	59	205	70	454	595	8
el	210	59	217	70	454	595	8
aprendizaje	222	59	272	70	454	595	8
organizacional	277	59	340	70	454	595	8
se	345	59	354	70	454	595	8
requiere	359	59	394	70	454	595	8
un	399	59	411	70	454	595	8
cambio	43	71	74	82	454	595	8
radical	82	71	112	82	454	595	8
de	119	71	130	82	454	595	8
mentalidad	137	71	187	82	454	595	8
y	194	71	199	82	454	595	8
de	207	71	217	82	454	595	8
actitud,	225	71	259	82	454	595	8
ya	266	71	276	82	454	595	8
que	284	71	300	82	454	595	8
en	308	71	318	82	454	595	8
las	326	71	338	82	454	595	8
organizaciones	346	71	411	82	454	595	8
postmodernas	43	84	105	94	454	595	8
la	110	84	118	94	454	595	8
lógica	124	84	149	94	454	595	8
de	154	84	165	94	454	595	8
la	170	84	178	94	454	595	8
información	183	84	236	94	454	595	8
y	241	84	246	94	454	595	8
del	252	84	265	94	454	595	8
conocimiento	270	84	328	94	454	595	8
adquieren	334	84	378	94	454	595	8
mayor	383	84	411	94	454	595	8
relevancia	43	96	87	106	454	595	8
(Barba	92	96	121	106	454	595	8
Álvarez,	126	96	160	106	454	595	8
2000).	165	96	193	106	454	595	8
Es	197	96	208	106	454	595	8
necesario	213	96	255	106	454	595	8
entender	259	96	298	106	454	595	8
la	303	96	311	106	454	595	8
lógica	315	96	340	106	454	595	8
que	345	96	361	106	454	595	8
domina	365	96	399	106	454	595	8
la	403	96	411	106	454	595	8
organización	43	108	98	118	454	595	8
y	103	108	108	118	454	595	8
a	113	108	118	118	454	595	8
partir	123	108	148	118	454	595	8
de	153	108	163	118	454	595	8
ahí	168	108	182	118	454	595	8
se	186	108	196	118	454	595	8
debe	201	108	221	118	454	595	8
desarrollar	226	108	274	118	454	595	8
la	279	108	286	118	454	595	8
capacidad	291	108	336	118	454	595	8
de	341	108	351	118	454	595	8
cambiar	356	108	392	118	454	595	8
esa	396	108	411	118	454	595	8
lógica	43	120	68	131	454	595	8
(Ahumada,	72	120	121	131	454	595	8
2002).	125	120	153	131	454	595	8
Cada	157	120	180	131	454	595	8
persona	184	120	219	131	454	595	8
percibe	224	120	256	131	454	595	8
el	260	120	267	131	454	595	8
cambio	272	120	303	131	454	595	8
de	308	120	318	131	454	595	8
manera	322	120	356	131	454	595	8
diferente,	360	120	402	131	454	595	8
y	406	120	411	131	454	595	8
esto	43	132	60	143	454	595	8
condiciona	66	132	114	143	454	595	8
su	119	132	130	143	454	595	8
acción	136	132	164	143	454	595	8
o	170	132	175	143	454	595	8
reacción	181	132	218	143	454	595	8
en	224	132	234	143	454	595	8
relación	240	132	275	143	454	595	8
al	281	132	289	143	454	595	8
cambio.	294	132	329	143	454	595	8
Estas	335	132	359	143	454	595	8
formas	365	132	395	143	454	595	8
de	401	132	411	143	454	595	8
percibir	43	144	76	155	454	595	8
el	81	144	89	155	454	595	8
cambio	94	144	126	155	454	595	8
están	131	144	155	155	454	595	8
relacionadas	160	144	215	155	454	595	8
a	220	144	225	155	454	595	8
la	230	144	238	155	454	595	8
experiencia	243	144	293	155	454	595	8
de	298	144	308	155	454	595	8
cada	313	144	334	155	454	595	8
uno	339	144	356	155	454	595	8
en	361	144	372	155	454	595	8
su	377	144	388	155	454	595	8
vida	393	144	411	155	454	595	8
personal,	43	157	83	167	454	595	8
familiar	90	157	124	167	454	595	8
y	130	157	135	167	454	595	8
laboral.	142	157	175	167	454	595	8
Las	181	157	197	167	454	595	8
respuestas	203	157	251	167	454	595	8
o	258	157	263	167	454	595	8
reacciones	269	157	315	167	454	595	8
individuales	322	157	375	167	454	595	8
de	382	157	392	167	454	595	8
las	399	157	411	167	454	595	8
personas	43	169	83	179	454	595	8
en	86	169	97	179	454	595	8
relación	101	169	135	179	454	595	8
al	139	169	147	179	454	595	8
cambio	151	169	183	179	454	595	8
se	187	169	196	179	454	595	8
transforman	200	169	254	179	454	595	8
en	258	169	269	179	454	595	8
demandas	272	169	318	179	454	595	8
colectivas	322	169	364	179	454	595	8
o	368	169	373	179	454	595	8
sociales	377	169	411	179	454	595	8
en	43	181	53	191	454	595	8
la	56	181	64	191	454	595	8
organización	67	181	123	191	454	595	8
(Alles,	125	181	152	191	454	595	8
2007).	155	181	183	191	454	595	8
El	71	199	80	209	454	595	8
proceso	84	199	117	209	454	595	8
a	121	199	126	209	454	595	8
través	130	199	157	209	454	595	8
del	161	199	174	209	454	595	8
cual	177	199	196	209	454	595	8
las	200	199	212	209	454	595	8
organizaciones	216	199	281	209	454	595	8
adquieren	285	199	329	209	454	595	8
conocimiento	333	199	391	209	454	595	8
y	395	199	399	209	454	595	8
lo	403	199	411	209	454	595	8
convierten	43	211	88	222	454	595	8
en	93	211	104	222	454	595	8
conocimiento	109	211	167	222	454	595	8
institucional,	172	211	230	222	454	595	8
es	235	211	244	222	454	595	8
lo	249	211	257	222	454	595	8
que	262	211	278	222	454	595	8
se	283	211	292	222	454	595	8
conoce	297	211	327	222	454	595	8
como	332	211	356	222	454	595	8
aprendizaje	360	211	411	222	454	595	8
organizacional,	43	223	109	234	454	595	8
el	112	223	119	234	454	595	8
cual	122	223	141	234	454	595	8
puede	144	223	171	234	454	595	8
ser	173	223	187	234	454	595	8
generado	190	223	230	234	454	595	8
desde	233	223	258	234	454	595	8
el	261	223	268	234	454	595	8
individuo	271	223	312	234	454	595	8
hacia	315	223	339	234	454	595	8
la	342	223	350	234	454	595	8
organización,	353	223	411	234	454	595	8
o	43	235	48	246	454	595	8
desde	51	235	76	246	454	595	8
la	79	235	87	246	454	595	8
organización	90	235	145	246	454	595	8
hacia	148	235	172	246	454	595	8
el	175	235	182	246	454	595	8
individuo.	185	235	229	246	454	595	8
Sólo	232	235	251	246	454	595	8
las	254	235	266	246	454	595	8
organizaciones	269	235	334	246	454	595	8
que	337	235	353	246	454	595	8
aprenden	356	235	398	246	454	595	8
de	401	235	411	246	454	595	8
sí	43	248	50	258	454	595	8
mismas,	57	248	94	258	454	595	8
con	101	248	116	258	454	595	8
sus	123	248	138	258	454	595	8
propias	145	248	178	258	454	595	8
fortalezas	184	248	227	258	454	595	8
y	233	248	238	258	454	595	8
debilidades,	245	248	297	258	454	595	8
están	304	248	328	258	454	595	8
preparadas	335	248	384	258	454	595	8
para	391	248	411	258	454	595	8
enfrentarse	43	260	93	270	454	595	8
a	98	260	103	270	454	595	8
los	109	260	121	270	454	595	8
constantes	127	260	174	270	454	595	8
cambios	180	260	216	270	454	595	8
en	222	260	232	270	454	595	8
el	238	260	245	270	454	595	8
mundo	251	260	282	270	454	595	8
de	287	260	297	270	454	595	8
los	303	260	315	270	454	595	8
negocios	321	260	359	270	454	595	8
(Del	364	260	381	270	454	595	8
Rio	387	260	401	270	454	595	8
y	406	260	411	270	454	595	8
Santiesteban,	43	272	103	282	454	595	8
2011).	107	272	135	282	454	595	8
A	143	272	149	282	454	595	8
raíz	153	272	169	282	454	595	8
de	173	272	183	282	454	595	8
estos	187	272	210	282	454	595	8
cambios,	214	272	253	282	454	595	8
las	257	272	269	282	454	595	8
organizaciones	273	272	339	282	454	595	8
necesitan	342	272	384	282	454	595	8
crear	388	272	411	282	454	595	8
un	43	284	55	295	454	595	8
clima	60	284	83	295	454	595	8
favorable	89	284	129	295	454	595	8
para	134	284	154	295	454	595	8
facilitar	159	284	192	295	454	595	8
el	197	284	205	295	454	595	8
aprendizaje	209	284	260	295	454	595	8
en	265	284	276	295	454	595	8
un	281	284	293	295	454	595	8
ambiente	298	284	339	295	454	595	8
de	344	284	354	295	454	595	8
confianza	359	284	401	295	454	595	8
e	406	284	411	295	454	595	8
interrelación	43	296	98	307	454	595	8
continua	102	296	141	307	454	595	8
(Chávez	148	296	183	307	454	595	8
y	186	296	191	307	454	595	8
Torres,	195	296	226	307	454	595	8
2012).	229	296	257	307	454	595	8
Una	261	296	279	307	454	595	8
manera	283	296	316	307	454	595	8
de	320	296	330	307	454	595	8
conocer	334	296	368	307	454	595	8
como	372	296	395	307	454	595	8
los	399	296	411	307	454	595	8
grupos	43	308	73	319	454	595	8
aprenden	78	308	120	319	454	595	8
y	125	308	130	319	454	595	8
generan	135	308	170	319	454	595	8
conocimiento	176	308	234	319	454	595	8
es	239	308	249	319	454	595	8
a	254	308	259	319	454	595	8
través	264	308	291	319	454	595	8
del	296	308	309	319	454	595	8
entendimiento	314	308	378	319	454	595	8
de	383	308	393	319	454	595	8
las	399	308	411	319	454	595	8
distintas	43	321	81	331	454	595	8
prácticas	86	321	126	331	454	595	8
que	132	321	148	331	454	595	8
se	153	321	163	331	454	595	8
realizan	168	321	203	331	454	595	8
en	208	321	219	331	454	595	8
la	224	321	232	331	454	595	8
organización	237	321	293	331	454	595	8
(De	298	321	313	331	454	595	8
Souza	318	321	345	331	454	595	8
Bispo,	350	321	378	331	454	595	8
2013).	383	321	411	331	454	595	8
Probablemente	43	333	108	343	454	595	8
la	112	333	120	343	454	595	8
capacidad	124	333	168	343	454	595	8
más	173	333	191	343	454	595	8
importante	195	333	243	343	454	595	8
que	247	333	263	343	454	595	8
tienen	267	333	295	343	454	595	8
las	299	333	311	343	454	595	8
organizaciones	315	333	380	343	454	595	8
sea	384	333	399	343	454	595	8
la	403	333	411	343	454	595	8
capacidad	43	345	87	355	454	595	8
de	92	345	102	355	454	595	8
cambiar	107	345	143	355	454	595	8
las	148	345	161	355	454	595	8
antiguas	166	345	204	355	454	595	8
prácticas	209	345	249	355	454	595	8
que	254	345	270	355	454	595	8
ya	275	345	285	355	454	595	8
no	290	345	301	355	454	595	8
le	306	345	314	355	454	595	8
son	319	345	334	355	454	595	8
de	339	345	350	355	454	595	8
utilidad,	355	345	391	355	454	595	8
por	397	345	411	355	454	595	8
nuevas	43	357	74	367	454	595	8
formas	77	357	107	367	454	595	8
de	110	357	120	367	454	595	8
hacer	123	357	148	367	454	595	8
las	151	357	163	367	454	595	8
cosas	166	357	190	367	454	595	8
(Ahumada,	193	357	241	367	454	595	8
2002).	244	357	272	367	454	595	8
Innovación	71	393	123	404	454	595	8
en	126	393	138	404	454	595	8
la	141	393	149	404	454	595	8
organización	152	393	212	404	454	595	8
y	215	393	221	404	454	595	8
en	224	393	235	404	454	595	8
la	238	393	246	404	454	595	8
gestión	249	393	284	404	454	595	8
de	287	393	298	404	454	595	8
recursos	301	393	340	404	454	595	8
humanos	343	393	386	404	454	595	8
La	71	411	82	422	454	595	8
innovación	91	411	139	422	454	595	8
se	148	411	157	422	454	595	8
considera	166	411	209	422	454	595	8
como	218	411	241	422	454	595	8
una	250	411	267	422	454	595	8
capacidad	276	411	321	422	454	595	8
esencial	330	411	365	422	454	595	8
para	374	411	394	422	454	595	8
la	403	411	411	422	454	595	8
supervivencia	43	424	103	434	454	595	8
de	110	424	120	434	454	595	8
las	127	424	139	434	454	595	8
organizaciones;	146	424	214	434	454	595	8
es	220	424	230	434	454	595	8
una	236	424	254	434	454	595	8
capacidad	260	424	305	434	454	595	8
técnica	312	424	343	434	454	595	8
que	349	424	366	434	454	595	8
ayuda	372	424	399	434	454	595	8
a	406	424	411	434	454	595	8
simplificar	43	436	89	446	454	595	8
los	94	436	106	446	454	595	8
procesos	112	436	150	446	454	595	8
y	155	436	160	446	454	595	8
eliminar	166	436	202	446	454	595	8
las	207	436	220	446	454	595	8
situaciones	225	436	275	446	454	595	8
repetitivas,	280	436	329	446	454	595	8
para	334	436	354	446	454	595	8
mejorar	359	436	393	446	454	595	8
los	399	436	411	446	454	595	8
productos	43	448	87	458	454	595	8
y	90	448	95	458	454	595	8
servicios	98	448	136	458	454	595	8
ofrecidos	139	448	179	458	454	595	8
por	182	448	197	458	454	595	8
la	200	448	208	458	454	595	8
empresa	211	448	249	458	454	595	8
(Díaz,	252	448	277	458	454	595	8
Pasamar	280	448	319	458	454	595	8
y	322	448	327	458	454	595	8
López,	331	448	359	458	454	595	8
2011).	362	448	390	458	454	595	8
Una	393	448	411	458	454	595	8
herramienta	43	460	97	470	454	595	8
para	100	460	120	470	454	595	8
el	123	460	130	470	454	595	8
desarrollo	133	460	177	470	454	595	8
efectivo	180	460	212	470	454	595	8
de	215	460	226	470	454	595	8
la	229	460	237	470	454	595	8
innovación	240	460	288	470	454	595	8
en	291	460	301	470	454	595	8
las	304	460	317	470	454	595	8
organizaciones,	320	460	388	470	454	595	8
es	391	460	400	470	454	595	8
la	403	460	411	470	454	595	8
gestión	43	472	74	483	454	595	8
de	77	472	88	483	454	595	8
los	91	472	104	483	454	595	8
recursos	107	472	145	483	454	595	8
humanos.	149	472	193	483	454	595	8
Las	197	472	212	483	454	595	8
políticas	216	472	252	483	454	595	8
con	256	472	272	483	454	595	8
el	275	472	283	483	454	595	8
personal	286	472	324	483	454	595	8
se	328	472	337	483	454	595	8
deben	341	472	367	483	454	595	8
ajustar	371	472	402	483	454	595	8
a	406	472	411	483	454	595	8
las	43	484	55	495	454	595	8
conductas	61	484	107	495	454	595	8
requeridas	112	484	159	495	454	595	8
para	165	484	185	495	454	595	8
la	191	484	199	495	454	595	8
implementación	205	484	275	495	454	595	8
de	281	484	291	495	454	595	8
cada	297	484	318	495	454	595	8
estrategia	324	484	366	495	454	595	8
diferente	372	484	411	495	454	595	8
(García-Tenorio,	43	496	114	507	454	595	8
Sánchez	121	496	158	507	454	595	8
y	166	496	171	507	454	595	8
Holgado,	179	496	217	507	454	595	8
2011).	225	496	253	507	454	595	8
Una	261	496	279	507	454	595	8
combinación	287	496	343	507	454	595	8
adecuada	351	496	393	507	454	595	8
en	401	496	411	507	454	595	8
dimensiones	43	509	98	519	454	595	8
de	101	509	112	519	454	595	8
flexibilidad	115	509	163	519	454	595	8
puede	167	509	193	519	454	595	8
tener	197	509	220	519	454	595	8
un	223	509	235	519	454	595	8
efecto	239	509	264	519	454	595	8
significativo	268	509	320	519	454	595	8
en	323	509	334	519	454	595	8
la	338	509	346	519	454	595	8
innovación	349	509	397	519	454	595	8
de	401	509	411	519	454	595	8
una	43	521	60	531	454	595	8
empresa;	64	521	105	531	454	595	8
por	109	521	123	531	454	595	8
ejemplo,	128	521	164	531	454	595	8
según	169	521	195	531	454	595	8
Martínez,	199	521	241	531	454	595	8
Vela,	245	521	267	531	454	595	8
Pérez	271	521	295	531	454	595	8
y	299	521	304	531	454	595	8
De	308	521	320	531	454	595	8
Luis	324	521	343	531	454	595	8
(2011)	348	521	375	531	454	595	8
esto	380	521	397	531	454	595	8
se	402	521	411	531	454	595	8
ISSN	44	552	59	559	454	595	8
(Impresa)	61	552	88	559	454	595	8
2225-5117.	90	552	124	559	454	595	8
ISSN	126	552	140	559	454	595	8
(En	142	552	152	559	454	595	8
Línea)	154	552	172	559	454	595	8
2226-4000.	174	552	208	559	454	595	8
Rev.	326	545	338	552	454	595	8
Int.	340	545	350	552	454	595	8
Investig.	352	545	377	552	454	595	8
Cienc.	378	545	397	552	454	595	8
Soc.	399	545	411	552	454	595	8
Vol.	300	552	311	559	454	595	8
11	313	552	321	559	454	595	8
nº1,	323	552	335	559	454	595	8
julio	337	552	350	559	454	595	8
2015.	352	552	368	559	454	595	8
pág.	370	552	383	559	454	595	8
102-114.	385	552	411	559	454	595	8
109	415	564	432	574	454	595	8
Ferrer	43	36	61	43	454	595	9
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	9
R.	90	36	96	43	454	595	9
M.	98	36	105	43	454	595	9
La	107	36	114	43	454	595	9
influencia	116	36	145	43	454	595	9
del	147	36	156	43	454	595	9
factor	158	36	174	43	454	595	9
humano,	176	36	203	43	454	595	9
el	205	36	210	43	454	595	9
liderazgo	211	36	238	43	454	595	9
y	239	36	243	43	454	595	9
la	245	36	250	43	454	595	9
cultura	252	36	273	43	454	595	9
de	275	36	282	43	454	595	9
las	284	36	292	43	454	595	9
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	9
puede	43	60	69	70	454	595	9
dar	75	60	90	70	454	595	9
a	95	60	100	70	454	595	9
través	106	60	132	70	454	595	9
de	138	60	148	70	454	595	9
la	154	60	161	70	454	595	9
generación	167	60	215	70	454	595	9
y	220	60	225	70	454	595	9
difusión	230	60	266	70	454	595	9
de	272	60	282	70	454	595	9
conocimientos	287	60	350	70	454	595	9
con	356	60	372	70	454	595	9
equipos	377	60	411	70	454	595	9
multifuncionales,	43	72	119	82	454	595	9
o	124	72	129	82	454	595	9
con	133	72	148	82	454	595	9
el	152	72	160	82	454	595	9
acceso	164	72	193	82	454	595	9
a	197	72	202	82	454	595	9
nuevos	206	72	238	82	454	595	9
conocimientos	242	72	305	82	454	595	9
desde	309	72	334	82	454	595	9
las	338	72	351	82	454	595	9
empresas	355	72	397	82	454	595	9
de	401	72	411	82	454	595	9
consultorías.	43	84	100	94	454	595	9
La	71	102	82	113	454	595	9
difusión,	85	102	124	113	454	595	9
o	127	102	132	113	454	595	9
sea,	135	102	153	113	454	595	9
la	156	102	164	113	454	595	9
comunicación	168	102	229	113	454	595	9
de	232	102	243	113	454	595	9
una	246	102	263	113	454	595	9
innovación	267	102	315	113	454	595	9
a	318	102	323	113	454	595	9
los	327	102	339	113	454	595	9
miembros	342	102	386	113	454	595	9
de	389	102	400	113	454	595	9
la	403	102	411	113	454	595	9
organización	43	114	98	125	454	595	9
así	101	114	114	125	454	595	9
como	117	114	140	125	454	595	9
a	143	114	149	125	454	595	9
los	152	114	164	125	454	595	9
clientes	167	114	200	125	454	595	9
externos,	204	114	244	125	454	595	9
pueden	247	114	280	125	454	595	9
aportar	283	114	315	125	454	595	9
beneficios	318	114	362	125	454	595	9
tanto	365	114	388	125	454	595	9
para	391	114	411	125	454	595	9
los	43	126	55	137	454	595	9
receptores	61	126	107	137	454	595	9
de	113	126	123	137	454	595	9
la	129	126	137	137	454	595	9
información	143	126	196	137	454	595	9
como	202	126	226	137	454	595	9
para	232	126	252	137	454	595	9
los	258	126	270	137	454	595	9
emisores.	277	126	318	137	454	595	9
Las	324	126	340	137	454	595	9
organizaciones	346	126	411	137	454	595	9
receptoras	43	139	89	149	454	595	9
de	93	139	104	149	454	595	9
la	109	139	117	149	454	595	9
difusión	122	139	157	149	454	595	9
de	162	139	172	149	454	595	9
gestión	177	139	208	149	454	595	9
en	213	139	224	149	454	595	9
recursos	229	139	267	149	454	595	9
humanos	272	139	313	149	454	595	9
pueden	318	139	351	149	454	595	9
obtener	355	139	389	149	454	595	9
una	394	139	411	149	454	595	9
gran	43	151	63	161	454	595	9
fuente	69	151	96	161	454	595	9
de	102	151	112	161	454	595	9
ventaja	118	151	150	161	454	595	9
competitiva,	156	151	209	161	454	595	9
al	215	151	223	161	454	595	9
conseguir	229	151	272	161	454	595	9
el	278	151	285	161	454	595	9
acceso	291	151	320	161	454	595	9
a	326	151	331	161	454	595	9
innovaciones	337	151	394	161	454	595	9
en	400	151	411	161	454	595	9
relación	43	163	77	173	454	595	9
a	82	163	87	173	454	595	9
la	91	163	99	173	454	595	9
gestión	104	163	135	173	454	595	9
de	139	163	150	173	454	595	9
recursos	154	163	192	173	454	595	9
humanos	196	163	237	173	454	595	9
sin	242	163	255	173	454	595	9
que	259	163	275	173	454	595	9
esto	280	163	297	173	454	595	9
implique	302	163	340	173	454	595	9
grandes	344	163	379	173	454	595	9
costos	384	163	411	173	454	595	9
(Septiem	43	175	81	186	454	595	9
y	85	175	89	186	454	595	9
Martin-Ríos,	93	175	148	186	454	595	9
2011).	152	175	180	186	454	595	9
Para	183	175	203	186	454	595	9
ser	207	175	220	186	454	595	9
innovadoras,	224	175	281	186	454	595	9
las	285	175	297	186	454	595	9
empresas	301	175	343	186	454	595	9
deben	347	175	373	186	454	595	9
poner	377	175	402	186	454	595	9
a	406	175	411	186	454	595	9
la	43	187	50	198	454	595	9
gestión	56	187	87	198	454	595	9
en	92	187	102	198	454	595	9
recursos	107	187	145	198	454	595	9
humanos	150	187	192	198	454	595	9
como	197	187	220	198	454	595	9
un	225	187	237	198	454	595	9
medio	242	187	268	198	454	595	9
o	273	187	278	198	454	595	9
herramienta	283	187	337	198	454	595	9
para	342	187	362	198	454	595	9
reforzar	367	187	401	198	454	595	9
e	406	187	411	198	454	595	9
incentivar	43	199	86	210	454	595	9
actitudes	91	199	131	210	454	595	9
y	136	199	141	210	454	595	9
conductas	145	199	191	210	454	595	9
especificas	195	199	242	210	454	595	9
en	247	199	258	210	454	595	9
relación	262	199	297	210	454	595	9
a	301	199	307	210	454	595	9
la	311	199	319	210	454	595	9
innovación	323	199	371	210	454	595	9
(García-	376	199	411	210	454	595	9
Tenorio	43	211	75	222	454	595	9
et	78	211	86	222	454	595	9
al,	89	211	100	222	454	595	9
2011).	103	211	131	222	454	595	9
Para	71	230	91	240	454	595	9
Martínez,	94	230	136	240	454	595	9
et	139	230	147	240	454	595	9
al.	150	230	161	240	454	595	9
(2011),	165	230	195	240	454	595	9
los	198	230	211	240	454	595	9
empleados	214	230	261	240	454	595	9
a	264	230	269	240	454	595	9
tiempo	273	230	303	240	454	595	9
completo	306	230	345	240	454	595	9
de	349	230	359	240	454	595	9
la	363	230	370	240	454	595	9
empresa	374	230	411	240	454	595	9
y	43	242	47	252	454	595	9
los	52	242	64	252	454	595	9
empleados	69	242	116	252	454	595	9
de	120	242	130	252	454	595	9
apoyo	135	242	160	252	454	595	9
contratados	165	242	217	252	454	595	9
a	222	242	227	252	454	595	9
tiempo	231	242	261	252	454	595	9
parcial	266	242	296	252	454	595	9
que	300	242	316	252	454	595	9
estén	321	242	344	252	454	595	9
implicados	348	242	396	252	454	595	9
en	400	242	411	252	454	595	9
actividades	43	254	92	264	454	595	9
de	96	254	107	264	454	595	9
innovación,	111	254	162	264	454	595	9
están	166	254	190	264	454	595	9
positivamente	194	254	256	264	454	595	9
relacionados	260	254	315	264	454	595	9
con	320	254	335	264	454	595	9
la	340	254	348	264	454	595	9
capacidad	352	254	396	264	454	595	9
de	401	254	411	264	454	595	9
innovación.	43	266	93	277	454	595	9
Los	99	266	114	277	454	595	9
sistemas	120	266	159	277	454	595	9
más	165	266	183	277	454	595	9
innovadores	189	266	242	277	454	595	9
de	248	266	258	277	454	595	9
selección	264	266	304	277	454	595	9
de	310	266	320	277	454	595	9
recursos	326	266	364	277	454	595	9
humanos	370	266	411	277	454	595	9
buscan	43	278	75	289	454	595	9
individuos	80	278	126	289	454	595	9
que	131	278	147	289	454	595	9
tengan	152	278	182	289	454	595	9
la	187	278	195	289	454	595	9
capacidad	200	278	245	289	454	595	9
de	250	278	260	289	454	595	9
aprender	266	278	305	289	454	595	9
y	310	278	315	289	454	595	9
adaptarse	320	278	364	289	454	595	9
a	369	278	374	289	454	595	9
nuevas	380	278	411	289	454	595	9
situaciones	43	290	92	301	454	595	9
y	95	290	100	301	454	595	9
que	104	290	120	301	454	595	9
puedan	123	290	156	301	454	595	9
aportar	159	290	191	301	454	595	9
ventaja	194	290	226	301	454	595	9
competitiva	229	290	280	301	454	595	9
a	283	290	288	301	454	595	9
la	291	290	299	301	454	595	9
empresa	302	290	340	301	454	595	9
(García-Tenorio	343	290	411	301	454	595	9
et	43	303	51	313	454	595	9
al,	54	303	64	313	454	595	9
2011).	67	303	95	313	454	595	9
La	71	321	82	331	454	595	9
inseguridad	90	321	142	331	454	595	9
en	150	321	161	331	454	595	9
el	169	321	177	331	454	595	9
trabajo	185	321	216	331	454	595	9
afecta	224	321	251	331	454	595	9
directamente	259	321	316	331	454	595	9
la	325	321	332	331	454	595	9
habilidad	341	321	382	331	454	595	9
y	390	321	395	331	454	595	9
el	404	321	411	331	454	595	9
comportamiento	43	333	114	343	454	595	9
innovador	118	333	162	343	454	595	9
de	166	333	176	343	454	595	9
los	180	333	193	343	454	595	9
individuos,	196	333	245	343	454	595	9
en	249	333	259	343	454	595	9
un	263	333	275	343	454	595	9
ambiente	279	333	320	343	454	595	9
laboral	324	333	354	343	454	595	9
inestable	358	333	398	343	454	595	9
se	402	333	411	343	454	595	9
romperían	43	345	88	355	454	595	9
las	92	345	105	355	454	595	9
redes	108	345	132	355	454	595	9
informales	136	345	182	355	454	595	9
tan	185	345	200	355	454	595	9
necesarias	204	345	250	355	454	595	9
para	254	345	274	355	454	595	9
innovar,	278	345	314	355	454	595	9
además	318	345	352	355	454	595	9
de	355	345	366	355	454	595	9
afectar	369	345	399	355	454	595	9
la	403	345	411	355	454	595	9
capacidad	43	357	87	368	454	595	9
de	91	357	102	368	454	595	9
aprendizaje	106	357	156	368	454	595	9
organizacional	160	357	224	368	454	595	9
y	228	357	233	368	454	595	9
de	237	357	247	368	454	595	9
provocar	251	357	289	368	454	595	9
actitudes	294	357	334	368	454	595	9
negativas	338	357	380	368	454	595	9
en	384	357	394	368	454	595	9
los	399	357	411	368	454	595	9
trabajadores,	43	369	101	380	454	595	9
lo	106	369	113	380	454	595	9
cual	118	369	137	380	454	595	9
se	142	369	151	380	454	595	9
traduce	156	369	190	380	454	595	9
en	195	369	205	380	454	595	9
menor	210	369	238	380	454	595	9
capacidad	243	369	288	380	454	595	9
de	293	369	303	380	454	595	9
innovación	308	369	355	380	454	595	9
(Díaz	360	369	383	380	454	595	9
et	388	369	396	380	454	595	9
al,	400	369	411	380	454	595	9
2011).	43	381	71	392	454	595	9
Como	75	381	100	392	454	595	9
señalan	104	381	138	392	454	595	9
García-Tenorio,	142	381	211	392	454	595	9
et	215	381	223	392	454	595	9
al.	227	381	238	392	454	595	9
(2011),	242	381	272	392	454	595	9
los	276	381	289	392	454	595	9
programas	293	381	340	392	454	595	9
de	344	381	354	392	454	595	9
formación	358	381	402	392	454	595	9
y	406	381	411	392	454	595	9
capacitación	43	394	98	404	454	595	9
de	103	394	114	404	454	595	9
recursos	120	394	157	404	454	595	9
humanos	163	394	204	404	454	595	9
incrementan	210	394	266	404	454	595	9
las	271	394	284	404	454	595	9
aptitudes	290	394	331	404	454	595	9
y	337	394	342	404	454	595	9
repertorios	348	394	395	404	454	595	9
de	401	394	411	404	454	595	9
comportamiento	43	406	114	416	454	595	9
de	117	406	128	416	454	595	9
los	131	406	143	416	454	595	9
trabajadores	146	406	201	416	454	595	9
de	204	406	215	416	454	595	9
manera	217	406	251	416	454	595	9
a	254	406	259	416	454	595	9
incidir	262	406	290	416	454	595	9
tanto	293	406	316	416	454	595	9
en	319	406	330	416	454	595	9
la	333	406	341	416	454	595	9
eficiencia	344	406	385	416	454	595	9
como	388	406	411	416	454	595	9
en	43	418	53	428	454	595	9
la	56	418	64	428	454	595	9
adaptabilidad.	67	418	130	428	454	595	9
Para	71	436	91	446	454	595	9
que	100	436	116	446	454	595	9
la	126	436	134	446	454	595	9
innovación	143	436	191	446	454	595	9
se	200	436	210	446	454	595	9
pueda	219	436	246	446	454	595	9
difundir,	256	436	294	446	454	595	9
es	303	436	313	446	454	595	9
necesario	322	436	364	446	454	595	9
que	373	436	389	446	454	595	9
las	398	436	411	446	454	595	9
organizaciones	43	448	108	459	454	595	9
cuenten	114	448	149	459	454	595	9
con	155	448	171	459	454	595	9
individuos	177	448	222	459	454	595	9
con	228	448	244	459	454	595	9
algunas	250	448	285	459	454	595	9
características	290	448	354	459	454	595	9
y	360	448	365	459	454	595	9
atributos	371	448	411	459	454	595	9
similares,	43	460	85	471	454	595	9
pero	90	460	110	471	454	595	9
no	115	460	126	471	454	595	9
demasiado	131	460	178	471	454	595	9
iguales	183	460	214	471	454	595	9
ya	219	460	229	471	454	595	9
que	234	460	250	471	454	595	9
si	255	460	262	471	454	595	9
todos	267	460	291	471	454	595	9
tienen	296	460	323	471	454	595	9
el	328	460	336	471	454	595	9
mismo	341	460	370	471	454	595	9
nivel	375	460	396	471	454	595	9
de	401	460	411	471	454	595	9
conocimiento	43	472	101	483	454	595	9
no	106	472	117	483	454	595	9
tendrían	122	472	159	483	454	595	9
información	164	472	217	483	454	595	9
que	221	472	238	483	454	595	9
intercambiar	242	472	299	483	454	595	9
(Septiem	304	472	342	483	454	595	9
y	347	472	352	483	454	595	9
Martin-Ríos,	356	472	411	483	454	595	9
2011).	43	485	71	495	454	595	9
Las	78	485	93	495	454	595	9
organizaciones	100	485	165	495	454	595	9
pueden	172	485	204	495	454	595	9
conseguir	212	485	254	495	454	595	9
mejores	261	485	296	495	454	595	9
resultados	303	485	349	495	454	595	9
mediante	356	485	396	495	454	595	9
la	403	485	411	495	454	595	9
flexibilidad	43	497	91	507	454	595	9
y	96	497	101	507	454	595	9
sus	106	497	122	507	454	595	9
diferentes	127	497	170	507	454	595	9
componentes,	176	497	237	507	454	595	9
debiendo	242	497	282	507	454	595	9
mostrar	287	497	322	507	454	595	9
en	328	497	338	507	454	595	9
cada	344	497	365	507	454	595	9
caso	370	497	390	507	454	595	9
que	395	497	411	507	454	595	9
dimensión	43	509	88	519	454	595	9
relevante	91	509	131	519	454	595	9
de	134	509	144	519	454	595	9
estos	147	509	170	519	454	595	9
resultados	173	509	219	519	454	595	9
es	221	509	231	519	454	595	9
la	234	509	242	519	454	595	9
afectada	244	509	281	519	454	595	9
(García-Tenorio	284	509	353	519	454	595	9
et	356	509	364	519	454	595	9
al,	366	509	377	519	454	595	9
2011).	380	509	408	519	454	595	9
Rev.	43	545	55	552	454	595	9
Int.	57	545	67	552	454	595	9
Investig.	69	545	94	552	454	595	9
Cienc.	96	545	114	552	454	595	9
Soc.	116	545	128	552	454	595	9
Vol.	43	552	54	559	454	595	9
11	56	552	63	559	454	595	9
nº1,	65	552	77	559	454	595	9
julio	79	552	92	559	454	595	9
2015.	94	552	111	559	454	595	9
pág.	113	552	125	559	454	595	9
102-114.	127	552	154	559	454	595	9
110	23	562	40	573	454	595	9
ISSN	246	552	260	559	454	595	9
(Impresa)	262	552	289	559	454	595	9
2225-5117.	291	552	326	559	454	595	9
ISSN	327	552	342	559	454	595	9
(En	344	552	354	559	454	595	9
Línea)	356	552	373	559	454	595	9
2226-4000.	375	552	409	559	454	595	9
Ferrer	43	36	61	43	454	595	10
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	10
R.	90	36	96	43	454	595	10
M.	98	36	105	43	454	595	10
La	107	36	114	43	454	595	10
influencia	116	36	145	43	454	595	10
del	147	36	156	43	454	595	10
factor	158	36	174	43	454	595	10
humano,	176	36	203	43	454	595	10
el	205	36	210	43	454	595	10
liderazgo	211	36	238	43	454	595	10
y	239	36	243	43	454	595	10
la	245	36	250	43	454	595	10
cultura	252	36	273	43	454	595	10
de	275	36	282	43	454	595	10
las	284	36	292	43	454	595	10
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	10
Las	71	59	86	70	454	595	10
distintas	92	59	130	70	454	595	10
dimensiones	135	59	190	70	454	595	10
o	196	59	201	70	454	595	10
prácticas	206	59	246	70	454	595	10
de	252	59	262	70	454	595	10
recursos	267	59	305	70	454	595	10
humanos	310	59	352	70	454	595	10
que	357	59	373	70	454	595	10
pueden	378	59	411	70	454	595	10
influir	43	71	69	82	454	595	10
en	73	71	84	82	454	595	10
la	87	71	95	82	454	595	10
capacidad	99	71	143	82	454	595	10
de	147	71	157	82	454	595	10
innovación	161	71	209	82	454	595	10
de	212	71	222	82	454	595	10
las	226	71	239	82	454	595	10
empresas	242	71	284	82	454	595	10
hacen	288	71	314	82	454	595	10
que	318	71	334	82	454	595	10
la	337	71	345	82	454	595	10
flexibilidad	349	71	397	82	454	595	10
en	400	71	411	82	454	595	10
relación	43	84	77	94	454	595	10
a	81	84	86	94	454	595	10
los	89	84	102	94	454	595	10
recursos	105	84	143	94	454	595	10
humanos	146	84	187	94	454	595	10
adquiera	190	84	229	94	454	595	10
una	232	84	249	94	454	595	10
notable	253	84	285	94	454	595	10
importancia	288	84	341	94	454	595	10
(Martínez	345	84	386	94	454	595	10
et	389	84	397	94	454	595	10
al,	400	84	411	94	454	595	10
2011).	43	96	71	106	454	595	10
CONSIDERACIONES	43	132	136	143	454	595	10
FINALES	139	132	180	143	454	595	10
De	71	150	83	161	454	595	10
todo	86	150	105	161	454	595	10
lo	108	150	116	161	454	595	10
expuesto,	119	150	161	161	454	595	10
podemos	164	150	204	161	454	595	10
señalar	207	150	239	161	454	595	10
que	242	150	258	161	454	595	10
las	262	150	274	161	454	595	10
empresas	277	150	319	161	454	595	10
innovadoras	322	150	377	161	454	595	10
son	380	150	395	161	454	595	10
las	399	150	411	161	454	595	10
que	43	162	59	173	454	595	10
se	62	162	72	173	454	595	10
adaptan	75	162	111	173	454	595	10
mejor	115	162	140	173	454	595	10
a	143	162	148	173	454	595	10
los	152	162	164	173	454	595	10
cambios	168	162	204	173	454	595	10
del	208	162	221	173	454	595	10
entorno,	224	162	261	173	454	595	10
son	264	162	280	173	454	595	10
las	284	162	296	173	454	595	10
empresas	300	162	342	173	454	595	10
más	345	162	364	173	454	595	10
flexibles	367	162	403	173	454	595	10
y	406	162	411	173	454	595	10
las	43	175	55	185	454	595	10
que	61	175	77	185	454	595	10
están	83	175	106	185	454	595	10
mejor	112	175	137	185	454	595	10
preparadas	143	175	192	185	454	595	10
para	198	175	218	185	454	595	10
responder	224	175	268	185	454	595	10
a	273	175	279	185	454	595	10
las	284	175	297	185	454	595	10
necesidades	302	175	356	185	454	595	10
del	361	175	374	185	454	595	10
mundo	380	175	411	185	454	595	10
actual.	43	187	73	197	454	595	10
El	80	187	89	197	454	595	10
factor	97	187	122	197	454	595	10
humano	129	187	166	197	454	595	10
ejerce	173	187	198	197	454	595	10
un	206	187	218	197	454	595	10
rol	225	187	237	197	454	595	10
fundamental,	244	187	303	197	454	595	10
ya	311	187	321	197	454	595	10
que	328	187	344	197	454	595	10
como	352	187	375	197	454	595	10
hemos	382	187	411	197	454	595	10
mencionado	43	199	96	209	454	595	10
anteriormente,	104	199	169	209	454	595	10
todas	177	199	201	209	454	595	10
las	210	199	222	209	454	595	10
organizaciones	230	199	295	209	454	595	10
están	304	199	328	209	454	595	10
compuestas	336	199	388	209	454	595	10
por	397	199	411	209	454	595	10
individuos	43	211	88	221	454	595	10
y	94	211	99	221	454	595	10
en	105	211	116	221	454	595	10
la	121	211	129	221	454	595	10
medida	135	211	168	221	454	595	10
en	174	211	184	221	454	595	10
que	190	211	206	221	454	595	10
estos	212	211	234	221	454	595	10
individuos	240	211	286	221	454	595	10
tengan	292	211	322	221	454	595	10
la	328	211	336	221	454	595	10
capacidad	342	211	386	221	454	595	10
y	392	211	397	221	454	595	10
la	403	211	411	221	454	595	10
flexibilidad	43	223	91	234	454	595	10
necesarias	97	223	143	234	454	595	10
para	149	223	169	234	454	595	10
desarrollarse	175	223	232	234	454	595	10
plenamente,	238	223	292	234	454	595	10
estarán	298	223	331	234	454	595	10
dispuestos	337	223	384	234	454	595	10
y	390	223	395	234	454	595	10
en	400	223	411	234	454	595	10
mejores	43	235	77	246	454	595	10
condiciones	83	235	135	246	454	595	10
de	141	235	151	246	454	595	10
generar	157	235	190	246	454	595	10
los	196	235	209	246	454	595	10
cambios,	215	235	254	246	454	595	10
de	260	235	271	246	454	595	10
introducir	277	235	321	246	454	595	10
innovaciones	327	235	384	246	454	595	10
y	390	235	395	246	454	595	10
de	401	235	411	246	454	595	10
adaptarse	43	247	86	258	454	595	10
a	89	247	94	258	454	595	10
las	97	247	110	258	454	595	10
nuevas	113	247	144	258	454	595	10
necesidades	147	247	200	258	454	595	10
del	203	247	216	258	454	595	10
entorno.	219	247	256	258	454	595	10
La	71	266	82	276	454	595	10
cultura	85	266	117	276	454	595	10
de	121	266	131	276	454	595	10
la	135	266	143	276	454	595	10
empresa	147	266	184	276	454	595	10
puede	188	266	215	276	454	595	10
alentar	218	266	250	276	454	595	10
o	253	266	258	276	454	595	10
desalentar	262	266	308	276	454	595	10
un	312	266	324	276	454	595	10
proceso	328	266	361	276	454	595	10
de	365	266	375	276	454	595	10
cambio	379	266	411	276	454	595	10
organizacional,	43	278	109	288	454	595	10
razón	112	278	137	288	454	595	10
por	140	278	155	288	454	595	10
la	158	278	166	288	454	595	10
cual	169	278	188	288	454	595	10
es	192	278	201	288	454	595	10
importante	204	278	253	288	454	595	10
entender	256	278	295	288	454	595	10
como	298	278	321	288	454	595	10
funciona	325	278	363	288	454	595	10
el	367	278	374	288	454	595	10
proceso	377	278	411	288	454	595	10
de	43	290	53	300	454	595	10
aprendizaje	58	290	109	300	454	595	10
dentro	114	290	142	300	454	595	10
de	148	290	158	300	454	595	10
las	163	290	176	300	454	595	10
organizaciones;	181	290	249	300	454	595	10
dicho	254	290	278	300	454	595	10
proceso	283	290	317	300	454	595	10
de	322	290	332	300	454	595	10
aprendizaje	337	290	388	300	454	595	10
esta	393	290	411	300	454	595	10
directamente	43	302	100	313	454	595	10
relacionado	103	302	154	313	454	595	10
a	157	302	162	313	454	595	10
la	165	302	173	313	454	595	10
capacidad	176	302	221	313	454	595	10
de	224	302	234	313	454	595	10
generar	237	302	271	313	454	595	10
nuevas	274	302	305	313	454	595	10
ideas	308	302	331	313	454	595	10
y	334	302	339	313	454	595	10
de	342	302	352	313	454	595	10
implementar	355	302	411	313	454	595	10
formas	43	314	73	325	454	595	10
de	81	314	91	325	454	595	10
trabajo	99	314	130	325	454	595	10
diferentes	137	314	181	325	454	595	10
que	188	314	204	325	454	595	10
aumenten	212	314	256	325	454	595	10
la	264	314	272	325	454	595	10
capacidad	280	314	324	325	454	595	10
de	332	314	342	325	454	595	10
adaptación	350	314	398	325	454	595	10
y	406	314	411	325	454	595	10
supervivencia	43	326	103	337	454	595	10
de	106	326	116	337	454	595	10
las	119	326	132	337	454	595	10
empresas	134	326	176	337	454	595	10
en	179	326	190	337	454	595	10
el	193	326	200	337	454	595	10
cambiante	203	326	249	337	454	595	10
mundo	252	326	283	337	454	595	10
globalizado.	286	326	338	337	454	595	10
El	71	345	80	355	454	595	10
liderazgo	85	345	124	355	454	595	10
juega	129	345	153	355	454	595	10
un	158	345	169	355	454	595	10
papel	174	345	198	355	454	595	10
primordial	203	345	249	355	454	595	10
como	254	345	277	355	454	595	10
agente	282	345	311	355	454	595	10
de	316	345	326	355	454	595	10
cambio	331	345	362	355	454	595	10
dentro	367	345	396	355	454	595	10
de	401	345	411	355	454	595	10
cualquier	43	357	84	367	454	595	10
organización.	89	357	147	367	454	595	10
El	152	357	161	367	454	595	10
líder	165	357	185	367	454	595	10
debe	189	357	210	367	454	595	10
ser	214	357	228	367	454	595	10
el	232	357	240	367	454	595	10
propiciador	244	357	294	367	454	595	10
del	299	357	312	367	454	595	10
cambio,	316	357	351	367	454	595	10
motivando	355	357	401	367	454	595	10
a	406	357	411	367	454	595	10
todos	43	369	66	379	454	595	10
los	70	369	82	379	454	595	10
miembros	86	369	129	379	454	595	10
de	133	369	143	379	454	595	10
la	147	369	154	379	454	595	10
organización	158	369	214	379	454	595	10
a	217	369	222	379	454	595	10
poner	226	369	251	379	454	595	10
toda	255	369	274	379	454	595	10
su	277	369	288	379	454	595	10
energía	292	369	324	379	454	595	10
en	327	369	338	379	454	595	10
la	341	369	349	379	454	595	10
capacidad	353	369	397	379	454	595	10
de	401	369	411	379	454	595	10
innovación,	43	381	93	392	454	595	10
de	99	381	109	392	454	595	10
manera	115	381	148	392	454	595	10
a	153	381	159	392	454	595	10
utilizar	164	381	195	392	454	595	10
las	200	381	213	392	454	595	10
mejores	218	381	253	392	454	595	10
aptitudes	258	381	300	392	454	595	10
y	305	381	310	392	454	595	10
capacidades	315	381	369	392	454	595	10
de	375	381	385	392	454	595	10
cada	390	381	411	392	454	595	10
individuo	43	393	84	404	454	595	10
para	86	393	107	404	454	595	10
el	110	393	117	404	454	595	10
beneficio	120	393	158	404	454	595	10
de	161	393	172	404	454	595	10
toda	175	393	194	404	454	595	10
la	197	393	205	404	454	595	10
organización.	208	393	266	404	454	595	10
La	71	411	82	422	454	595	10
capacidad	85	411	130	422	454	595	10
de	133	411	143	422	454	595	10
comunicación	147	411	208	422	454	595	10
es	211	411	221	422	454	595	10
fundamental	224	411	280	422	454	595	10
para	284	411	304	422	454	595	10
que	307	411	323	422	454	595	10
los	327	411	339	422	454	595	10
miembros	342	411	386	422	454	595	10
de	389	411	400	422	454	595	10
la	403	411	411	422	454	595	10
organización	43	423	98	434	454	595	10
entiendan	102	423	146	434	454	595	10
la	150	423	158	434	454	595	10
importancia	161	423	214	434	454	595	10
de	218	423	228	434	454	595	10
los	232	423	244	434	454	595	10
cambios	248	423	285	434	454	595	10
que	288	423	304	434	454	595	10
se	308	423	318	434	454	595	10
quieren	321	423	355	434	454	595	10
introducir	358	423	402	434	454	595	10
y	406	423	411	434	454	595	10
la	43	436	50	446	454	595	10
implicancia	54	436	104	446	454	595	10
de	108	436	118	446	454	595	10
los	121	436	133	446	454	595	10
mismos	137	436	171	446	454	595	10
tanto	174	436	197	446	454	595	10
en	200	436	211	446	454	595	10
la	214	436	222	446	454	595	10
empresa	225	436	263	446	454	595	10
como	266	436	289	446	454	595	10
también	292	436	328	446	454	595	10
a	332	436	337	446	454	595	10
nivel	340	436	361	446	454	595	10
individual.	364	436	411	446	454	595	10
La	43	448	53	458	454	595	10
gestión	57	448	89	458	454	595	10
de	93	448	103	458	454	595	10
recursos	107	448	145	458	454	595	10
humanos	149	448	190	458	454	595	10
se	195	448	204	458	454	595	10
constituye,	208	448	256	458	454	595	10
por	260	448	275	458	454	595	10
lo	279	448	287	458	454	595	10
tanto,	291	448	317	458	454	595	10
en	321	448	331	458	454	595	10
un	335	448	347	458	454	595	10
factor	352	448	377	458	454	595	10
crucial	381	448	411	458	454	595	10
para	43	460	63	470	454	595	10
propiciar	67	460	106	470	454	595	10
los	110	460	123	470	454	595	10
cambios	127	460	163	470	454	595	10
dentro	167	460	196	470	454	595	10
de	200	460	210	470	454	595	10
las	214	460	227	470	454	595	10
organizaciones	231	460	296	470	454	595	10
modernas,	300	460	346	470	454	595	10
ajustando	350	460	395	470	454	595	10
las	399	460	411	470	454	595	10
necesidades	43	472	96	482	454	595	10
de	102	472	112	482	454	595	10
las	118	472	131	482	454	595	10
empresas	137	472	178	482	454	595	10
a	184	472	190	482	454	595	10
las	196	472	208	482	454	595	10
necesidades	214	472	267	482	454	595	10
individuales,	273	472	329	482	454	595	10
dando	335	472	363	482	454	595	10
suficiente	369	472	411	482	454	595	10
flexibilidad	43	484	91	495	454	595	10
para	94	484	114	495	454	595	10
el	116	484	124	495	454	595	10
desarrollo	127	484	170	495	454	595	10
de	173	484	183	495	454	595	10
ideas	186	484	209	495	454	595	10
innovadoras.	212	484	269	495	454	595	10
El	71	502	80	513	454	595	10
cambio	90	502	121	513	454	595	10
organizacional	131	502	194	513	454	595	10
es	204	502	213	513	454	595	10
una	222	502	240	513	454	595	10
necesidad	249	502	293	513	454	595	10
que	302	502	318	513	454	595	10
esta	328	502	346	513	454	595	10
íntimamente	355	502	411	513	454	595	10
relacionado	43	514	93	525	454	595	10
con	98	514	114	525	454	595	10
la	119	514	126	525	454	595	10
capacidad	131	514	176	525	454	595	10
de	180	514	191	525	454	595	10
supervivencia	196	514	256	525	454	595	10
de	261	514	271	525	454	595	10
las	276	514	288	525	454	595	10
organizaciones,	293	514	361	525	454	595	10
las	366	514	378	525	454	595	10
cuales	383	514	411	525	454	595	10
deben	43	527	69	537	454	595	10
adaptarse	76	527	120	537	454	595	10
a	127	527	132	537	454	595	10
los	140	527	152	537	454	595	10
cambios	159	527	195	537	454	595	10
del	203	527	216	537	454	595	10
entorno	223	527	257	537	454	595	10
para	264	527	284	537	454	595	10
mantener	291	527	334	537	454	595	10
sus	341	527	356	537	454	595	10
niveles	363	527	393	537	454	595	10
de	401	527	411	537	454	595	10
ISSN	44	552	59	559	454	595	10
(Impresa)	61	552	88	559	454	595	10
2225-5117.	90	552	124	559	454	595	10
ISSN	126	552	140	559	454	595	10
(En	142	552	152	559	454	595	10
Línea)	154	552	172	559	454	595	10
2226-4000.	174	552	208	559	454	595	10
Rev.	326	545	338	552	454	595	10
Int.	340	545	350	552	454	595	10
Investig.	352	545	377	552	454	595	10
Cienc.	378	545	397	552	454	595	10
Soc.	399	545	411	552	454	595	10
Vol.	300	552	311	559	454	595	10
11	313	552	321	559	454	595	10
nº1,	323	552	335	559	454	595	10
julio	337	552	350	559	454	595	10
2015.	352	552	368	559	454	595	10
pág.	370	552	383	559	454	595	10
102-114.	385	552	411	559	454	595	10
111	415	564	432	574	454	595	10
Ferrer	43	36	61	43	454	595	11
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	11
R.	90	36	96	43	454	595	11
M.	98	36	105	43	454	595	11
La	107	36	114	43	454	595	11
influencia	116	36	145	43	454	595	11
del	147	36	156	43	454	595	11
factor	158	36	174	43	454	595	11
humano,	176	36	203	43	454	595	11
el	205	36	210	43	454	595	11
liderazgo	211	36	238	43	454	595	11
y	239	36	243	43	454	595	11
la	245	36	250	43	454	595	11
cultura	252	36	273	43	454	595	11
de	275	36	282	43	454	595	11
las	284	36	292	43	454	595	11
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	11
competitividad.	43	60	110	70	454	595	11
La	114	60	124	70	454	595	11
cultura	128	60	161	70	454	595	11
dentro	164	60	193	70	454	595	11
de	197	60	207	70	454	595	11
la	211	60	219	70	454	595	11
organización	223	60	279	70	454	595	11
influye	283	60	312	70	454	595	11
de	316	60	327	70	454	595	11
manera	331	60	364	70	454	595	11
positiva	368	60	402	70	454	595	11
o	406	60	411	70	454	595	11
negativa	43	72	79	82	454	595	11
a	82	72	88	82	454	595	11
los	90	72	103	82	454	595	11
intentos	106	72	141	82	454	595	11
de	144	72	155	82	454	595	11
adaptación	157	72	206	82	454	595	11
a	209	72	214	82	454	595	11
los	217	72	229	82	454	595	11
cambios	232	72	269	82	454	595	11
del	272	72	285	82	454	595	11
entorno.	287	72	324	82	454	595	11
Los	71	90	86	100	454	595	11
procesos	90	90	129	100	454	595	11
de	133	90	143	100	454	595	11
implementación	147	90	217	100	454	595	11
y	222	90	227	100	454	595	11
gestión	231	90	262	100	454	595	11
del	266	90	279	100	454	595	11
cambio	283	90	315	100	454	595	11
organizacional	319	90	383	100	454	595	11
están	387	90	411	100	454	595	11
relacionados	43	102	98	113	454	595	11
a	102	102	107	113	454	595	11
la	110	102	118	113	454	595	11
capacidad	122	102	166	113	454	595	11
de	170	102	180	113	454	595	11
las	184	102	196	113	454	595	11
empresas	200	102	242	113	454	595	11
de	245	102	255	113	454	595	11
entender	259	102	298	113	454	595	11
la	301	102	309	113	454	595	11
importancia	313	102	366	113	454	595	11
del	369	102	382	113	454	595	11
factor	386	102	411	113	454	595	11
humano	43	114	79	125	454	595	11
dentro	83	114	111	125	454	595	11
de	114	114	125	125	454	595	11
sus	128	114	143	125	454	595	11
estructuras,	146	114	200	125	454	595	11
así	203	114	216	125	454	595	11
como	219	114	242	125	454	595	11
también	245	114	281	125	454	595	11
de	284	114	295	125	454	595	11
la	298	114	306	125	454	595	11
influencia	309	114	352	125	454	595	11
del	356	114	369	125	454	595	11
liderazgo	372	114	411	125	454	595	11
y	43	126	47	137	454	595	11
del	50	126	63	137	454	595	11
ambiente	66	126	107	137	454	595	11
de	110	126	120	137	454	595	11
trabajo	123	126	154	137	454	595	11
para	157	126	177	137	454	595	11
el	180	126	187	137	454	595	11
desarrollo	190	126	234	137	454	595	11
pleno	237	126	261	137	454	595	11
de	263	126	274	137	454	595	11
los	277	126	289	137	454	595	11
individuos.	292	126	340	137	454	595	11
REFERENCIAS	43	163	111	173	454	595	11
Ahumada,	43	181	83	190	454	595	11
L.	89	181	97	190	454	595	11
(2002).	103	181	130	190	454	595	11
El	136	181	144	190	454	595	11
aprendizaje	151	181	196	190	454	595	11
organizacional	202	181	259	190	454	595	11
desde	265	181	287	190	454	595	11
una	293	181	309	190	454	595	11
perspectiva	315	181	359	190	454	595	11
evolutiva	365	181	400	190	454	595	11
y	407	181	411	190	454	595	11
constructivista	64	192	120	201	454	595	11
de	123	192	132	201	454	595	11
la	135	192	142	201	454	595	11
organización.	145	192	197	201	454	595	11
Revista	200	192	228	201	454	595	11
de	231	192	241	201	454	595	11
Psicología	243	192	281	201	454	595	11
de	284	192	293	201	454	595	11
la	296	192	304	201	454	595	11
Universidad	306	192	353	201	454	595	11
de	356	192	365	201	454	595	11
Chile,	368	192	390	201	454	595	11
139-	393	192	411	201	454	595	11
148.	64	202	82	212	454	595	11
Alles,	43	213	64	223	454	595	11
M.	66	213	76	223	454	595	11
A.	79	213	87	223	454	595	11
(2007).	90	213	117	223	454	595	11
Comportamiento	120	213	182	223	454	595	11
organizacional:	185	213	243	223	454	595	11
Como	245	213	267	223	454	595	11
lograr	269	213	292	223	454	595	11
un	294	213	304	223	454	595	11
cambio	307	213	334	223	454	595	11
cultural	336	213	365	223	454	595	11
a	368	213	373	223	454	595	11
través	375	213	399	223	454	595	11
de	402	213	411	223	454	595	11
gestión	64	224	91	233	454	595	11
por	94	224	106	233	454	595	11
competencia.	108	224	158	233	454	595	11
Buenos	161	224	190	233	454	595	11
Aires:	193	224	215	233	454	595	11
Ediciones	218	224	255	233	454	595	11
Granica	258	224	289	233	454	595	11
S.A.	291	224	307	233	454	595	11
Armenteros,	43	235	90	244	454	595	11
M.	93	235	103	244	454	595	11
d.,	106	235	116	244	454	595	11
Guerrero,	119	235	157	244	454	595	11
L.,	159	235	169	244	454	595	11
Noyola,	172	235	201	244	454	595	11
F.	204	235	212	244	454	595	11
G.,	214	235	226	244	454	595	11
y	229	235	233	244	454	595	11
Molina,	236	235	265	244	454	595	11
V.	268	235	276	244	454	595	11
M.	279	235	289	244	454	595	11
(2012).	291	235	319	244	454	595	11
Cultura	321	235	352	244	454	595	11
organizacional	355	235	411	244	454	595	11
y	64	246	68	255	454	595	11
organización	72	246	121	255	454	595	11
que	125	246	139	255	454	595	11
aprende,	142	246	177	255	454	595	11
un	180	246	190	255	454	595	11
análisis	194	246	224	255	454	595	11
desde	227	246	250	255	454	595	11
la	253	246	260	255	454	595	11
perspectiva	264	246	308	255	454	595	11
de	311	246	320	255	454	595	11
la	324	246	331	255	454	595	11
innovación.	334	246	379	255	454	595	11
Revista	383	246	411	255	454	595	11
Internacional	64	256	114	266	454	595	11
de	117	256	126	266	454	595	11
Administración	128	256	186	266	454	595	11
y	189	256	193	266	454	595	11
Finanzas,	196	256	234	266	454	595	11
33-51.	236	256	262	266	454	595	11
Arras,	43	267	67	277	454	595	11
A.	70	267	79	277	454	595	11
M.,	82	267	95	277	454	595	11
Jáquez,	99	267	129	277	454	595	11
J.	133	267	140	277	454	595	11
L.,	144	267	154	277	454	595	11
y	158	267	163	277	454	595	11
Fierro,	167	267	193	277	454	595	11
L.	197	267	204	277	454	595	11
E.	208	267	216	277	454	595	11
(2008).	220	267	248	277	454	595	11
Comunicación	251	267	308	277	454	595	11
y	312	267	316	277	454	595	11
cambio	320	267	348	277	454	595	11
organizacional.	352	267	411	277	454	595	11
Revista	64	278	92	288	454	595	11
Latina	95	278	119	288	454	595	11
de	122	278	131	288	454	595	11
Comunicación	133	278	187	288	454	595	11
Social,	189	278	215	288	454	595	11
418-434.	217	278	253	287	454	595	11
Barba	43	289	66	298	454	595	11
Álvarez,	73	289	104	298	454	595	11
A.	110	289	118	298	454	595	11
(2000).	125	289	152	298	454	595	11
Cambio	158	289	188	298	454	595	11
organizacional	194	289	251	298	454	595	11
y	258	289	262	298	454	595	11
cambio	268	289	296	298	454	595	11
en	303	289	312	298	454	595	11
los	319	289	330	298	454	595	11
paradigmas	336	289	382	298	454	595	11
de	388	289	398	298	454	595	11
la	404	289	411	298	454	595	11
administración.	64	300	126	309	454	595	11
Iztapalapa,	128	300	171	309	454	595	11
Universidad	174	300	220	309	454	595	11
Autónoma	223	300	262	309	454	595	11
Metropolitana,	264	300	319	309	454	595	11
11-34.	322	300	348	309	454	595	11
Blejmar,	43	310	76	320	454	595	11
B.	78	310	87	320	454	595	11
(2008).	89	310	117	320	454	595	11
Gestión	119	310	148	320	454	595	11
de	151	310	160	320	454	595	11
cambio	163	310	190	320	454	595	11
organizacional.	192	310	251	320	454	595	11
7°	254	310	262	320	454	595	11
Congreso	265	310	301	320	454	595	11
Internacional	303	310	356	320	454	595	11
de	358	310	367	320	454	595	11
Educación	370	310	411	320	454	595	11
Santillana.	64	321	106	331	454	595	11
Buenos	109	321	138	331	454	595	11
Aires.	141	321	163	331	454	595	11
Chávez,	43	332	73	341	454	595	11
N.,	77	332	88	341	454	595	11
y	91	332	96	341	454	595	11
Torres,	99	332	127	341	454	595	11
G.	130	332	139	341	454	595	11
(2012).	143	332	170	341	454	595	11
La	173	332	183	341	454	595	11
organización	187	332	236	341	454	595	11
inteligente	240	332	280	341	454	595	11
en	284	332	293	341	454	595	11
un	297	332	308	341	454	595	11
ambiente	311	332	347	341	454	595	11
de	351	332	360	341	454	595	11
aprendizaje:	364	332	411	341	454	595	11
Una	64	343	80	352	454	595	11
exploración	84	343	129	352	454	595	11
de	133	343	142	352	454	595	11
sus	146	343	160	352	454	595	11
aspectos	164	343	198	352	454	595	11
generales.	202	343	242	352	454	595	11
Ad-minister,	246	343	292	352	454	595	11
Universidad	296	343	343	352	454	595	11
EAFIT,	347	343	372	352	454	595	11
Medellín,	376	343	411	352	454	595	11
101-115.	64	354	100	363	454	595	11
Contreras,	43	364	84	374	454	595	11
F.	89	364	97	374	454	595	11
V.,	101	364	112	374	454	595	11
y	117	364	121	374	454	595	11
Castro,	126	364	155	374	454	595	11
G.	159	364	169	374	454	595	11
A.	173	364	181	374	454	595	11
(2013).	186	364	213	374	454	595	11
Liderazgo,	218	364	258	374	454	595	11
poder	263	364	285	374	454	595	11
y	290	364	294	374	454	595	11
movilización	299	364	347	374	454	595	11
organizacional.	352	364	411	374	454	595	11
Estudios	64	375	97	385	454	595	11
Gerenciales,	100	375	147	385	454	595	11
72-76.	150	375	176	385	454	595	11
Cújar,	43	386	67	396	454	595	11
A.	70	386	78	396	454	595	11
d.,	82	386	92	396	454	595	11
Ramos,	95	386	124	396	454	595	11
C.	127	386	136	396	454	595	11
D.,	139	386	151	396	454	595	11
Hernández,	154	386	199	396	454	595	11
H.	202	386	211	396	454	595	11
E.,	214	386	225	396	454	595	11
y	228	386	233	396	454	595	11
López,	236	386	261	396	454	595	11
J.	264	386	272	396	454	595	11
M.	275	386	285	396	454	595	11
(2013).	288	386	315	396	454	595	11
Cultura	318	386	349	396	454	595	11
organizacional:	352	386	411	396	454	595	11
Evolución	64	397	103	406	454	595	11
en	105	397	115	406	454	595	11
la	117	397	124	406	454	595	11
medición.	127	397	165	406	454	595	11
Estudios	167	397	200	406	454	595	11
Gerenciales,	203	397	250	406	454	595	11
Universidad	253	397	299	406	454	595	11
ICESI,	302	397	326	406	454	595	11
350-355.	328	397	364	406	454	595	11
De	43	408	53	417	454	595	11
Faria	58	408	78	417	454	595	11
Mello,	82	408	106	417	454	595	11
F.	110	408	118	417	454	595	11
A.	122	408	130	417	454	595	11
(2004).	134	408	162	417	454	595	11
Desarrollo	166	408	205	417	454	595	11
Organizacional,	209	408	269	417	454	595	11
enfoque	273	408	304	417	454	595	11
integral.	308	408	339	417	454	595	11
México:	344	408	373	417	454	595	11
Editorial	378	408	411	417	454	595	11
Limusa	64	419	93	428	454	595	11
SA	96	419	106	428	454	595	11
Grupo	109	419	134	428	454	595	11
Noriega	136	419	166	428	454	595	11
Editores.	168	419	203	428	454	595	11
De	43	429	53	439	454	595	11
Souza	58	429	81	439	454	595	11
Bispo,	86	429	110	439	454	595	11
M.	114	429	124	439	454	595	11
(2013).	129	429	156	439	454	595	11
Aprendizagem	160	429	215	439	454	595	11
organizacional	220	429	276	439	454	595	11
baseada	280	429	313	439	454	595	11
no	317	429	327	439	454	595	11
conceito	331	429	363	439	454	595	11
de	368	429	377	439	454	595	11
prática.	381	429	411	439	454	595	11
Revista	64	440	92	450	454	595	11
de	95	440	104	450	454	595	11
Administração	107	440	162	450	454	595	11
Mackenzie,	164	440	207	450	454	595	11
Edição	210	440	236	450	454	595	11
Especial,	238	440	273	450	454	595	11
São	275	440	289	450	454	595	11
Paulo,	292	440	315	450	454	595	11
SP,	318	440	331	450	454	595	11
132-161.	333	440	369	450	454	595	11
Del	43	451	56	460	454	595	11
Rio,	60	451	75	460	454	595	11
J.,	79	451	88	460	454	595	11
y	92	451	97	460	454	595	11
Santiesteban,	100	451	154	460	454	595	11
D.	158	451	167	460	454	595	11
F.	171	451	178	460	454	595	11
(2011).	182	451	210	460	454	595	11
Perspectivas	213	451	262	460	454	595	11
del	266	451	277	460	454	595	11
aprendizaje	281	451	326	460	454	595	11
organizacional	330	451	387	460	454	595	11
como	390	451	411	460	454	595	11
catalizador	64	462	107	471	454	595	11
de	115	462	124	471	454	595	11
escenarios	132	462	173	471	454	595	11
competitivos.	182	462	233	471	454	595	11
Revista	241	462	270	471	454	595	11
Ciencias	278	462	311	471	454	595	11
Estratégicas,	319	462	369	471	454	595	11
Medellín,	377	462	411	471	454	595	11
Colombia,	64	473	102	482	454	595	11
247-266.	105	473	140	482	454	595	11
Díaz,	43	483	63	493	454	595	11
M.,	68	483	80	493	454	595	11
Pasamar,	85	483	122	493	454	595	11
S.,	127	483	137	493	454	595	11
y	142	483	147	493	454	595	11
López,	152	483	177	493	454	595	11
A.	182	483	190	493	454	595	11
(2011).	195	483	222	493	454	595	11
Gestión	227	483	257	493	454	595	11
de	262	483	271	493	454	595	11
recursos	276	483	310	493	454	595	11
humanos	315	483	352	493	454	595	11
e	357	483	361	493	454	595	11
innovación:	366	483	411	493	454	595	11
Lecciones	64	494	102	504	454	595	11
aprendidas	105	494	149	504	454	595	11
en	152	494	162	504	454	595	11
ciclos	165	494	187	504	454	595	11
económicos	190	494	236	504	454	595	11
favorables.	239	494	281	504	454	595	11
Boletín	285	494	311	504	454	595	11
de	315	494	324	504	454	595	11
Estudios	327	494	361	504	454	595	11
Económicos,	364	494	411	504	454	595	11
185-197.	64	505	100	514	454	595	11
Rev.	43	545	55	552	454	595	11
Int.	57	545	67	552	454	595	11
Investig.	69	545	94	552	454	595	11
Cienc.	96	545	114	552	454	595	11
Soc.	116	545	128	552	454	595	11
Vol.	43	552	54	559	454	595	11
11	56	552	63	559	454	595	11
nº1,	65	552	77	559	454	595	11
julio	79	552	92	559	454	595	11
2015.	94	552	111	559	454	595	11
pág.	113	552	125	559	454	595	11
102-114.	127	552	154	559	454	595	11
112	23	562	40	573	454	595	11
ISSN	246	552	260	559	454	595	11
(Impresa)	262	552	289	559	454	595	11
2225-5117.	291	552	326	559	454	595	11
ISSN	327	552	342	559	454	595	11
(En	344	552	354	559	454	595	11
Línea)	356	552	373	559	454	595	11
2226-4000.	375	552	409	559	454	595	11
Ferrer	43	36	61	43	454	595	12
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	12
R.	90	36	96	43	454	595	12
M.	98	36	105	43	454	595	12
La	107	36	114	43	454	595	12
influencia	116	36	145	43	454	595	12
del	147	36	156	43	454	595	12
factor	158	36	174	43	454	595	12
humano,	176	36	203	43	454	595	12
el	205	36	210	43	454	595	12
liderazgo	211	36	238	43	454	595	12
y	239	36	243	43	454	595	12
la	245	36	250	43	454	595	12
cultura	252	36	273	43	454	595	12
de	275	36	282	43	454	595	12
las	284	36	292	43	454	595	12
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	12
Gandarillas,	43	59	91	69	454	595	12
B.,	94	59	105	69	454	595	12
y	108	59	113	69	454	595	12
Briñol,	116	59	143	69	454	595	12
P.	146	59	154	69	454	595	12
(2010).	157	59	184	69	454	595	12
El	188	59	196	69	454	595	12
cambio	199	59	228	69	454	595	12
de	231	59	240	69	454	595	12
actitudes	243	59	279	69	454	595	12
hacia	283	59	304	69	454	595	12
uno	307	59	323	69	454	595	12
mismo	326	59	352	69	454	595	12
en	355	59	365	69	454	595	12
el	368	59	375	69	454	595	12
contexto	378	59	411	69	454	595	12
organizacional:	64	70	123	79	454	595	12
El	126	70	134	79	454	595	12
efecto	137	70	159	79	454	595	12
del	162	70	174	79	454	595	12
formato	176	70	207	79	454	595	12
de	209	70	219	79	454	595	12
pensamiento.	221	70	274	79	454	595	12
Revista	277	70	305	80	454	595	12
de	308	70	317	80	454	595	12
Psicología	320	70	358	80	454	595	12
del	360	70	372	80	454	595	12
Trabajo	374	70	404	80	454	595	12
y	406	70	411	80	454	595	12
de	64	81	73	90	454	595	12
las	76	81	87	90	454	595	12
Organizaciones,	90	81	151	90	454	595	12
Colegio	154	81	181	90	454	595	12
Oficial	184	81	208	90	454	595	12
de	210	81	220	90	454	595	12
Psicólogos	222	81	261	90	454	595	12
de	264	81	273	90	454	595	12
Madrid,	276	81	306	90	454	595	12
19-34.	308	81	334	90	454	595	12
García	43	92	68	101	454	595	12
Rubiano,	72	92	108	101	454	595	12
M.	112	92	122	101	454	595	12
(2011).	126	92	153	101	454	595	12
Liderazgo	157	92	194	101	454	595	12
transformacional	198	92	264	101	454	595	12
y	268	92	273	101	454	595	12
la	277	92	284	101	454	595	12
facilitación	288	92	330	101	454	595	12
de	334	92	343	101	454	595	12
la	347	92	354	101	454	595	12
aceptación	358	92	400	101	454	595	12
al	404	92	411	101	454	595	12
cambio	64	102	92	112	454	595	12
organizacional.	95	102	154	112	454	595	12
Pensamiento	156	102	205	112	454	595	12
Psicológico,	208	102	251	112	454	595	12
41-54.	254	102	280	112	454	595	12
García,	43	113	71	123	454	595	12
V.	75	113	83	123	454	595	12
J.,	86	113	96	123	454	595	12
Jiménez,	100	113	135	123	454	595	12
M.,	138	113	151	123	454	595	12
y	154	113	158	123	454	595	12
Llorens,	162	113	194	123	454	595	12
F.	197	113	205	123	454	595	12
J.	208	113	216	123	454	595	12
(2011).	219	113	247	123	454	595	12
Influencia	250	113	289	123	454	595	12
del	293	113	304	123	454	595	12
nivel	308	113	326	123	454	595	12
de	330	113	339	123	454	595	12
aprendizaje	343	113	387	123	454	595	12
en	391	113	401	123	454	595	12
la	404	113	411	123	454	595	12
innovación	64	124	107	133	454	595	12
y	112	124	116	133	454	595	12
desempeño	122	124	165	133	454	595	12
organizativo:	171	124	221	133	454	595	12
Factores	226	124	259	133	454	595	12
impulsores	265	124	308	133	454	595	12
del	313	124	325	133	454	595	12
aprendizaje.	330	124	378	133	454	595	12
Revista	383	124	411	134	454	595	12
Europea	64	135	96	144	454	595	12
de	98	135	108	144	454	595	12
Dirección	110	135	145	144	454	595	12
y	147	135	152	144	454	595	12
Economía	155	135	192	144	454	595	12
de	194	135	204	144	454	595	12
la	206	135	213	144	454	595	12
Empresa,	216	135	252	144	454	595	12
161-186.	255	135	291	144	454	595	12
García-Tenorio,	43	146	104	155	454	595	12
J.,	106	146	116	155	454	595	12
Sánchez,	119	146	155	155	454	595	12
I.,	158	146	165	155	454	595	12
y	168	146	173	155	454	595	12
Holgado,	176	146	210	155	454	595	12
R.	213	146	221	155	454	595	12
(2011).	224	146	251	155	454	595	12
Flexibilidad	254	146	299	155	454	595	12
y	302	146	307	155	454	595	12
desarrollo	310	146	348	155	454	595	12
de	351	146	360	155	454	595	12
los	364	146	375	155	454	595	12
recursos	378	146	411	155	454	595	12
humanos	64	157	101	166	454	595	12
en	105	157	115	166	454	595	12
un	119	157	130	166	454	595	12
contexto	135	157	168	166	454	595	12
de	172	157	181	166	454	595	12
innovación:	186	157	231	166	454	595	12
Análisis	236	157	267	166	454	595	12
empírico	271	157	305	166	454	595	12
del	309	157	321	166	454	595	12
sector	325	157	349	166	454	595	12
biotecnológico.	353	157	411	166	454	595	12
Revista	64	167	92	177	454	595	12
Europea	95	167	127	177	454	595	12
de	129	167	139	177	454	595	12
Dirección	141	167	176	177	454	595	12
y	178	167	183	177	454	595	12
Economía	185	167	223	177	454	595	12
de	225	167	234	177	454	595	12
la	237	167	244	177	454	595	12
Empresa,	246	167	283	177	454	595	12
17-40.	286	167	311	177	454	595	12
González,	43	178	80	187	454	595	12
J.	84	178	92	187	454	595	12
J.,	96	178	106	187	454	595	12
y	110	178	114	187	454	595	12
Parra,	118	178	142	187	454	595	12
C.	146	178	155	187	454	595	12
O.	159	178	168	187	454	595	12
(2008).	172	178	199	187	454	595	12
Caracterización	203	178	264	187	454	595	12
de	268	178	277	187	454	595	12
la	281	178	288	187	454	595	12
cultura	292	178	321	187	454	595	12
organizacional:	325	178	384	187	454	595	12
Clima	388	178	411	187	454	595	12
organizacional,	64	189	123	198	454	595	12
motivación,	126	189	172	198	454	595	12
liderazgo	175	189	209	198	454	595	12
y	213	189	217	198	454	595	12
satisfacción	220	189	266	198	454	595	12
de	269	189	278	198	454	595	12
las	282	189	293	198	454	595	12
pequeñas	296	189	334	198	454	595	12
empresas	337	189	374	198	454	595	12
del	377	189	389	198	454	595	12
Valle	392	189	411	198	454	595	12
de	64	200	73	209	454	595	12
Sugamuxi	79	200	119	209	454	595	12
y	125	200	129	209	454	595	12
su	135	200	144	209	454	595	12
incidencia	150	200	190	209	454	595	12
en	196	200	206	209	454	595	12
el	211	200	218	209	454	595	12
espíritu	224	200	254	209	454	595	12
empresarial.	260	200	309	209	454	595	12
Pensamiento	315	200	364	209	454	595	12
y	369	200	374	209	454	595	12
Gestión,	380	200	411	209	454	595	12
Universidad	64	211	110	220	454	595	12
del	113	211	125	220	454	595	12
Norte,	127	211	150	220	454	595	12
40-57.	152	211	178	220	454	595	12
González,	43	221	80	231	454	595	12
M.	84	221	94	231	454	595	12
B.,	97	221	108	231	454	595	12
Figueroa,	112	221	149	231	454	595	12
E.	152	221	161	231	454	595	12
G.,	164	221	176	231	454	595	12
y	179	221	184	231	454	595	12
González,	187	221	225	231	454	595	12
R.	229	221	237	231	454	595	12
C.	241	221	249	231	454	595	12
(2014).	253	221	280	231	454	595	12
Influencia	284	221	323	231	454	595	12
del	326	221	338	231	454	595	12
liderazgo	341	221	376	231	454	595	12
sobre	380	221	401	231	454	595	12
el	404	221	411	231	454	595	12
clima	64	232	85	241	454	595	12
organizacional	88	232	144	241	454	595	12
de	147	232	156	241	454	595	12
las	159	232	170	241	454	595	12
pymes:	173	232	201	241	454	595	12
Caso	204	232	223	241	454	595	12
Catering	226	232	259	241	454	595	12
Gourmet	262	232	296	241	454	595	12
de	299	232	308	241	454	595	12
Durango,	311	232	348	241	454	595	12
México.	350	232	380	241	454	595	12
Revista	383	232	411	242	454	595	12
Internacional	64	243	114	252	454	595	12
de	117	243	126	252	454	595	12
Administración	128	243	186	252	454	595	12
y	189	243	193	252	454	595	12
Finanzas,	196	243	234	252	454	595	12
45-62.	236	243	262	252	454	595	12
Leite,	43	254	64	263	454	595	12
N.	67	254	75	263	454	595	12
R.,	78	254	89	263	454	595	12
y	92	254	97	263	454	595	12
Albuquerque,	100	254	153	263	454	595	12
L.	156	254	163	263	454	595	12
G.	166	254	175	263	454	595	12
(2010).	178	254	206	263	454	595	12
A	209	254	214	263	454	595	12
estratégia	217	254	255	263	454	595	12
de	258	254	267	263	454	595	12
gestão	271	254	295	263	454	595	12
de	298	254	308	263	454	595	12
pessoas	311	254	341	263	454	595	12
como	345	254	365	263	454	595	12
ferramenta	368	254	411	263	454	595	12
do	64	265	74	274	454	595	12
desenvolvimento	76	265	141	274	454	595	12
organizacional.	143	265	203	274	454	595	12
Revista	205	265	233	274	454	595	12
Ibero	236	265	255	274	454	595	12
Americana	257	265	299	274	454	595	12
de	301	265	310	274	454	595	12
Estratégia,	313	265	355	274	454	595	12
RIAE,	357	265	379	274	454	595	12
32-55.	381	265	407	274	454	595	12
Lucas,	43	275	68	285	454	595	12
C.,	73	275	84	285	454	595	12
y	89	275	93	285	454	595	12
Kline,	98	275	121	285	454	595	12
T.	126	275	133	285	454	595	12
(2008).	138	275	165	285	454	595	12
Understanding	170	275	229	285	454	595	12
the	233	275	246	285	454	595	12
influence	251	275	286	285	454	595	12
of	291	275	298	285	454	595	12
organizational	303	275	358	285	454	595	12
culture	363	275	391	285	454	595	12
and	396	275	411	285	454	595	12
groups'	64	286	93	296	454	595	12
dynamics	99	286	136	296	454	595	12
on	143	286	153	296	454	595	12
organizational	159	286	214	296	454	595	12
change	220	286	248	296	454	595	12
and	254	286	269	296	454	595	12
learning.	276	286	310	296	454	595	12
Emerald,	316	286	351	296	454	595	12
The	357	286	371	296	454	595	12
Learning	377	286	411	296	454	595	12
Organization,	64	297	116	306	454	595	12
277-287.	118	297	154	306	454	595	12
Martín	43	308	69	317	454	595	12
Bris,	71	308	90	317	454	595	12
M.	92	308	102	317	454	595	12
(2000).	105	308	132	317	454	595	12
Clima	135	308	158	317	454	595	12
de	160	308	169	317	454	595	12
trabajo	172	308	200	317	454	595	12
y	202	308	206	317	454	595	12
organizaciones	209	308	267	317	454	595	12
que	269	308	283	317	454	595	12
aprenden.	286	308	326	317	454	595	12
Educar,	328	308	358	317	454	595	12
103-117.	361	308	397	317	454	595	12
Martínez,	43	325	80	334	454	595	12
A.,	82	325	93	334	454	595	12
Vela,	96	325	115	334	454	595	12
M.	118	325	128	334	454	595	12
J.,	130	325	140	334	454	595	12
Pérez,	143	325	166	334	454	595	12
M.,	169	325	181	334	454	595	12
y	184	325	189	334	454	595	12
De	191	325	202	334	454	595	12
Luis,	205	325	224	334	454	595	12
P.	227	325	235	334	454	595	12
(2011).	237	325	265	334	454	595	12
Innovación	267	325	310	334	454	595	12
y	313	325	317	334	454	595	12
flexibilidad	320	325	363	334	454	595	12
de	366	325	375	334	454	595	12
recursos	378	325	411	334	454	595	12
humanos:	64	335	103	345	454	595	12
El	106	335	114	345	454	595	12
efecto	117	335	140	345	454	595	12
moderador	143	335	185	345	454	595	12
del	188	335	199	345	454	595	12
dinamismo	202	335	245	345	454	595	12
del	248	335	260	345	454	595	12
entorno.	263	335	295	345	454	595	12
Revista	298	335	327	345	454	595	12
Europea	329	335	362	345	454	595	12
de	364	335	373	345	454	595	12
Dirección	376	335	411	345	454	595	12
y	64	346	69	356	454	595	12
Economía	71	346	108	356	454	595	12
de	111	346	120	356	454	595	12
la	123	346	130	356	454	595	12
Empresa,	132	346	169	356	454	595	12
41-68.	171	346	197	356	454	595	12
Miquilena,	43	357	84	366	454	595	12
M.	89	357	99	366	454	595	12
(2006).	104	357	131	366	454	595	12
Significación	136	357	186	366	454	595	12
y	191	357	195	366	454	595	12
usos	200	357	219	366	454	595	12
de	224	357	233	366	454	595	12
categorías	238	357	278	366	454	595	12
cambio	283	357	311	366	454	595	12
y	316	357	320	366	454	595	12
transformación	325	357	385	366	454	595	12
en	390	357	399	366	454	595	12
el	404	357	411	366	454	595	12
entorno	64	368	94	377	454	595	12
organizacional.	97	368	156	377	454	595	12
Revista	158	368	187	377	454	595	12
NEGOTIUM,	189	368	235	377	454	595	12
Ciencias	237	368	270	377	454	595	12
Gerenciales,	272	368	320	377	454	595	12
5-17.	322	368	343	377	454	595	12
Murillo	43	379	71	388	454	595	12
Vargas,	75	379	105	388	454	595	12
G.	109	379	118	388	454	595	12
(2009).	123	379	150	388	454	595	12
Conocimiento	155	379	208	388	454	595	12
e	213	379	217	388	454	595	12
innovación	222	379	264	388	454	595	12
en	269	379	279	388	454	595	12
los	283	379	294	388	454	595	12
procesos	299	379	333	388	454	595	12
de	337	379	347	388	454	595	12
transformación	351	379	411	388	454	595	12
organizacional:	64	389	123	399	454	595	12
El	130	389	138	399	454	595	12
caso	145	389	163	399	454	595	12
de	170	389	179	399	454	595	12
las	186	389	197	399	454	595	12
organizaciones	204	389	262	399	454	595	12
bancarias	269	389	308	399	454	595	12
en	315	389	324	399	454	595	12
Colombia.	331	389	371	399	454	595	12
Estudios	378	389	411	399	454	595	12
Gerenciales,	64	400	111	410	454	595	12
Universidad	113	400	160	410	454	595	12
ICESI,	162	400	186	410	454	595	12
71-100.	189	400	220	410	454	595	12
Orengo,	43	411	74	420	454	595	12
V.,	76	411	87	420	454	595	12
Grau,	89	411	112	420	454	595	12
R.,	115	411	125	420	454	595	12
y	128	411	132	420	454	595	12
Peiró,	135	411	157	420	454	595	12
J.	160	411	167	420	454	595	12
M.	170	411	180	420	454	595	12
(2002).	182	411	209	420	454	595	12
La	212	411	221	420	454	595	12
innovación	224	411	267	420	454	595	12
tecnológica	269	411	313	420	454	595	12
como	315	411	336	420	454	595	12
proceso	338	411	368	420	454	595	12
de	371	411	380	420	454	595	12
cambio	383	411	411	420	454	595	12
organizacional.	64	422	123	431	454	595	12
Revista	127	422	155	431	454	595	12
de	158	422	168	431	454	595	12
Psicología	171	422	209	431	454	595	12
del	212	422	224	431	454	595	12
Trabajo	227	422	257	431	454	595	12
y	260	422	265	431	454	595	12
las	268	422	280	431	454	595	12
Organizaciones,	283	422	345	431	454	595	12
Colegio	348	422	376	431	454	595	12
Oficial	379	422	404	431	454	595	12
e	407	422	411	431	454	595	12
Psicólogos	64	433	103	442	454	595	12
de	106	433	115	442	454	595	12
Madrid,	117	433	147	442	454	595	12
5-38.	150	433	171	442	454	595	12
Pérez,	43	443	66	453	454	595	12
I.,	72	443	80	453	454	595	12
Maldonado,	86	443	132	453	454	595	12
M.,	139	443	151	453	454	595	12
y	158	443	162	453	454	595	12
Bustamante,	168	443	219	453	454	595	12
S.	225	443	233	453	454	595	12
(2006).	240	443	267	453	454	595	12
Clima	273	443	296	453	454	595	12
organizacional	302	443	359	453	454	595	12
y	365	443	370	453	454	595	12
gerencia:	376	443	411	453	454	595	12
Inductores	64	454	106	464	454	595	12
del	108	454	120	464	454	595	12
cambio	123	454	151	464	454	595	12
organizacional.	153	454	212	464	454	595	12
Investigación	215	454	265	464	454	595	12
y	268	454	272	464	454	595	12
Postgrado,	275	454	316	464	454	595	12
231-248.	318	454	354	464	454	595	12
Pons,	43	465	64	474	454	595	12
F.	67	465	74	474	454	595	12
J.,	77	465	87	474	454	595	12
y	89	465	94	474	454	595	12
Ramos,	97	465	126	474	454	595	12
J.	129	465	136	474	454	595	12
(2012).	138	465	166	474	454	595	12
Influencia	168	465	208	474	454	595	12
de	210	465	219	474	454	595	12
los	222	465	233	474	454	595	12
estilos	236	465	260	474	454	595	12
de	263	465	272	474	454	595	12
liderazgo	275	465	310	474	454	595	12
y	312	465	317	474	454	595	12
las	319	465	331	474	454	595	12
prácticas	333	465	369	474	454	595	12
de	371	465	381	474	454	595	12
gestión	383	465	411	474	454	595	12
de	64	476	73	485	454	595	12
RRHH	76	476	100	485	454	595	12
sobre	103	476	124	485	454	595	12
el	126	476	133	485	454	595	12
clima	136	476	157	485	454	595	12
organizacional	159	476	216	485	454	595	12
de	218	476	227	485	454	595	12
innovación.	230	476	275	485	454	595	12
Revista	278	476	306	485	454	595	12
de	309	476	318	485	454	595	12
Psicología	320	476	358	485	454	595	12
del	361	476	372	485	454	595	12
Trabajo	375	476	404	485	454	595	12
y	406	476	411	485	454	595	12
de	64	487	73	496	454	595	12
las	76	487	87	496	454	595	12
Organizaciones,	90	487	151	496	454	595	12
Colegio	154	487	181	496	454	595	12
Oficial	184	487	208	496	454	595	12
de	210	487	220	496	454	595	12
Psicólogos	222	487	261	496	454	595	12
de	264	487	273	496	454	595	12
Madrid,	276	487	306	496	454	595	12
81-98.	308	487	334	496	454	595	12
Quirant,	43	498	76	507	454	595	12
A.,	79	498	89	507	454	595	12
y	92	498	97	507	454	595	12
Ortega,	100	498	128	507	454	595	12
A.	131	498	139	507	454	595	12
(2006).	142	498	169	507	454	595	12
El	172	498	180	507	454	595	12
cambio	183	498	211	507	454	595	12
organizacional:	214	498	273	507	454	595	12
La	276	498	286	507	454	595	12
importancia	289	498	336	507	454	595	12
del	339	498	350	507	454	595	12
factor	353	498	376	507	454	595	12
humano	379	498	411	507	454	595	12
para	64	508	82	518	454	595	12
lograr	84	508	107	518	454	595	12
el	110	508	116	518	454	595	12
éxito	119	508	137	518	454	595	12
del	140	508	152	518	454	595	12
proceso	154	508	184	518	454	595	12
de	186	508	196	518	454	595	12
cambio.	198	508	229	518	454	595	12
Revista	232	508	260	518	454	595	12
de	262	508	272	518	454	595	12
Empresa,	274	508	311	518	454	595	12
50-62.	313	508	339	518	454	595	12
ISSN	44	552	59	559	454	595	12
(Impresa)	61	552	88	559	454	595	12
2225-5117.	90	552	124	559	454	595	12
ISSN	126	552	140	559	454	595	12
(En	142	552	152	559	454	595	12
Línea)	154	552	172	559	454	595	12
2226-4000.	174	552	208	559	454	595	12
Rev.	326	545	338	552	454	595	12
Int.	340	545	350	552	454	595	12
Investig.	352	545	377	552	454	595	12
Cienc.	378	545	397	552	454	595	12
Soc.	399	545	411	552	454	595	12
Vol.	300	552	311	559	454	595	12
11	313	552	321	559	454	595	12
nº1,	323	552	335	559	454	595	12
julio	337	552	350	559	454	595	12
2015.	352	552	368	559	454	595	12
pág.	370	552	383	559	454	595	12
102-114.	385	552	411	559	454	595	12
113	415	564	432	574	454	595	12
Ferrer	43	36	61	43	454	595	13
Dávalos,	63	36	88	43	454	595	13
R.	90	36	96	43	454	595	13
M.	98	36	105	43	454	595	13
La	107	36	114	43	454	595	13
influencia	116	36	145	43	454	595	13
del	147	36	156	43	454	595	13
factor	158	36	174	43	454	595	13
humano,	176	36	203	43	454	595	13
el	205	36	210	43	454	595	13
liderazgo	211	36	238	43	454	595	13
y	239	36	243	43	454	595	13
la	245	36	250	43	454	595	13
cultura	252	36	273	43	454	595	13
de	275	36	282	43	454	595	13
las	284	36	292	43	454	595	13
organizaciones…	294	36	344	43	454	595	13
Septiem,	43	60	77	69	454	595	13
M.,	80	60	93	69	454	595	13
y	96	60	100	69	454	595	13
Martin-Ríos,	104	60	153	69	454	595	13
C.	156	60	164	69	454	595	13
(2011).	168	60	195	69	454	595	13
La	198	60	208	69	454	595	13
existencia	211	60	250	69	454	595	13
de	253	60	262	69	454	595	13
la	266	60	273	69	454	595	13
ventaja	276	60	304	69	454	595	13
competitiva	308	60	353	69	454	595	13
en	356	60	366	69	454	595	13
la	369	60	376	69	454	595	13
difusión	379	60	411	69	454	595	13
de	64	70	73	80	454	595	13
innovaciones	79	70	130	80	454	595	13
en	135	70	144	80	454	595	13
la	150	70	157	80	454	595	13
gestión	162	70	190	80	454	595	13
de	196	70	205	80	454	595	13
recursos	210	70	244	80	454	595	13
humanos:	249	70	289	80	454	595	13
El	294	70	302	80	454	595	13
impacto	308	70	339	80	454	595	13
de	344	70	354	80	454	595	13
las	359	70	370	80	454	595	13
redes	376	70	397	80	454	595	13
de	402	70	411	80	454	595	13
conocimiento	64	81	116	91	454	595	13
inter-organizacional.	118	81	199	91	454	595	13
Boletín	202	81	228	91	454	595	13
de	230	81	240	91	454	595	13
Estudios	242	81	276	91	454	595	13
Económicos,	278	81	325	91	454	595	13
199-218.	328	81	364	91	454	595	13
Smith	43	92	66	101	454	595	13
Cayama,	70	92	105	101	454	595	13
H.	108	92	117	101	454	595	13
(2006).	121	92	149	101	454	595	13
Evaluación	153	92	196	101	454	595	13
de	200	92	209	101	454	595	13
los	213	92	224	101	454	595	13
procesos	228	92	262	101	454	595	13
organizacionales	266	92	331	101	454	595	13
como	335	92	356	101	454	595	13
estrategia	360	92	398	101	454	595	13
de	402	92	411	101	454	595	13
intervención	64	103	112	112	454	595	13
para	115	103	133	112	454	595	13
el	135	103	142	112	454	595	13
cambio	144	103	172	112	454	595	13
organizacional.	175	103	234	112	454	595	13
Multiciencias,	237	103	289	112	454	595	13
57-65.	291	103	317	112	454	595	13
Tsoukas,	43	114	78	123	454	595	13
H.,	84	114	95	123	454	595	13
y	101	114	105	123	454	595	13
Chia,	111	114	131	123	454	595	13
R.	137	114	145	123	454	595	13
(2002).	151	114	178	123	454	595	13
On	184	114	195	123	454	595	13
organizational	201	114	256	123	454	595	13
becoming:	262	114	302	123	454	595	13
Rethinking	308	114	351	123	454	595	13
organizational	356	114	411	123	454	595	13
change.	64	124	95	134	454	595	13
Organizations	97	124	150	134	454	595	13
Science,	153	124	184	134	454	595	13
567-582.	187	124	222	134	454	595	13
Vélez	43	135	63	145	454	595	13
Evans,	68	135	95	145	454	595	13
M.	100	135	110	145	454	595	13
I.	116	135	121	145	454	595	13
(2007).	127	135	154	145	454	595	13
Aprender	159	135	195	145	454	595	13
significa	201	135	233	145	454	595	13
¨perfeccionarse	239	135	298	145	454	595	13
siguiendo	304	135	341	145	454	595	13
un	347	135	357	145	454	595	13
camino¨:	363	135	398	145	454	595	13
El	403	135	411	145	454	595	13
proceso	64	146	94	155	454	595	13
de	98	146	107	155	454	595	13
toma	112	146	131	155	454	595	13
de	135	146	145	155	454	595	13
decisiones	149	146	189	155	454	595	13
estratégicas	193	146	240	155	454	595	13
y	244	146	248	155	454	595	13
el	252	146	259	155	454	595	13
aprendizaje	263	146	308	155	454	595	13
organizacional.	312	146	372	155	454	595	13
Semestre	376	146	411	155	454	595	13
Económico,	64	157	107	166	454	595	13
Universidad	109	157	156	166	454	595	13
de	158	157	167	166	454	595	13
Medellín,	170	157	205	166	454	595	13
69-84.	207	157	233	166	454	595	13
Zimmermann,	43	168	98	177	454	595	13
A.	102	168	110	177	454	595	13
(2000).	114	168	141	177	454	595	13
Gestión	145	168	174	177	454	595	13
del	178	168	189	177	454	595	13
cambio	193	168	220	177	454	595	13
organizacional,	224	168	282	177	454	595	13
caminos	286	168	317	177	454	595	13
y	321	168	326	177	454	595	13
herramientas.	330	168	383	177	454	595	13
Quito,	387	168	411	177	454	595	13
Ecuador:	64	178	100	188	454	595	13
Ediciones	102	178	140	188	454	595	13
Abya-Yala.	142	178	184	188	454	595	13
Rev.	43	545	55	552	454	595	13
Int.	57	545	67	552	454	595	13
Investig.	69	545	94	552	454	595	13
Cienc.	96	545	114	552	454	595	13
Soc.	116	545	128	552	454	595	13
Vol.	43	552	54	559	454	595	13
11	56	552	63	559	454	595	13
nº1,	65	552	77	559	454	595	13
julio	79	552	92	559	454	595	13
2015.	94	552	111	559	454	595	13
pág.	113	552	125	559	454	595	13
102-114.	127	552	154	559	454	595	13
114	23	562	40	573	454	595	13
ISSN	246	552	260	559	454	595	13
(Impresa)	262	552	289	559	454	595	13
2225-5117.	291	552	326	559	454	595	13
ISSN	327	552	342	559	454	595	13
(En	344	552	354	559	454	595	13
Línea)	356	552	373	559	454	595	13
2226-4000.	375	552	409	559	454	595	13
