Q	43	36	47	43	454	595	1
u	47	36	51	43	454	595	1
i	51	36	53	43	454	595	1
ñ	53	36	57	43	454	595	1
ó	57	36	61	43	454	595	1
n	61	36	64	43	454	595	1
e	65	36	68	43	454	595	1
z	68	36	71	43	454	595	1
d	73	36	76	43	454	595	1
e	76	36	79	43	454	595	1
B	81	36	86	43	454	595	1
e	86	36	89	43	454	595	1
r	89	36	91	43	454	595	1
n	91	36	95	43	454	595	1
a	95	36	99	43	454	595	1
l	99	36	101	43	454	595	1
C	103	36	107	43	454	595	1
.	107	36	109	43	454	595	1
D	111	36	116	43	454	595	1
i	116	36	117	43	454	595	1
v	117	36	120	43	454	595	1
e	120	36	123	43	454	595	1
r	123	36	126	43	454	595	1
s	126	36	129	43	454	595	1
i	129	36	131	43	454	595	1
d	131	36	135	43	454	595	1
a	135	36	138	43	454	595	1
d	138	36	142	43	454	595	1
c	144	36	147	43	454	595	1
u	147	36	151	43	454	595	1
l	151	36	153	43	454	595	1
t	153	36	155	43	454	595	1
u	155	36	159	43	454	595	1
r	159	36	162	43	454	595	1
a	162	36	165	43	454	595	1
l	165	36	167	43	454	595	1
e	169	36	172	43	454	595	1
i	174	36	176	43	454	595	1
n	176	36	180	43	454	595	1
t	180	36	182	43	454	595	1
e	182	36	185	43	454	595	1
r	185	36	188	43	454	595	1
c	188	36	191	43	454	595	1
u	191	36	195	43	454	595	1
l	195	36	197	43	454	595	1
t	197	36	199	43	454	595	1
u	199	36	203	43	454	595	1
r	203	36	206	43	454	595	1
a	206	36	209	43	454	595	1
l	209	36	211	43	454	595	1
i	211	36	213	43	454	595	1
d	213	36	217	43	454	595	1
a	217	36	220	43	454	595	1
d	220	36	224	43	454	595	1
e	226	36	229	43	454	595	1
n	229	36	233	43	454	595	1
e	235	36	238	43	454	595	1
l	238	36	240	43	454	595	1
m	242	36	248	43	454	595	1
a	248	36	251	43	454	595	1
r	251	36	254	43	454	595	1
c	254	36	257	43	454	595	1
o	257	36	260	43	454	595	1
d	262	36	266	43	454	595	1
e	266	36	269	43	454	595	1
l	271	36	273	43	454	595	1
a	273	36	276	43	454	595	1
e	278	36	281	43	454	595	1
d	281	36	285	43	454	595	1
u	285	36	289	43	454	595	1
c	289	36	292	43	454	595	1
a	292	36	295	43	454	595	1
c	296	36	299	43	454	595	1
i	299	36	301	43	454	595	1
ó	300	36	304	43	454	595	1
n	304	36	308	43	454	595	1
f	310	36	312	43	454	595	1
o	312	36	315	43	454	595	1
r	315	36	318	43	454	595	1
m	318	36	323	43	454	595	1
a	323	36	327	43	454	595	1
l	327	36	329	43	454	595	1
e	330	36	334	43	454	595	1
n	334	36	338	43	454	595	1
P	340	36	343	43	454	595	1
a	343	36	347	43	454	595	1
r	347	36	349	43	454	595	1
a	349	36	353	43	454	595	1
g	353	36	356	43	454	595	1
u	356	36	360	43	454	595	1
a	360	36	364	43	454	595	1
y	364	36	367	43	454	595	1
ARTÍCULO	316	55	364	65	454	595	1
ORIGINAL	366	55	411	65	454	595	1
D	52	86	60	98	454	595	1
i	60	86	64	98	454	595	1
v	64	86	70	98	454	595	1
e	70	86	75	98	454	595	1
r	75	86	80	98	454	595	1
s	80	86	85	98	454	595	1
i	85	86	89	98	454	595	1
d	89	86	95	98	454	595	1
a	95	86	101	98	454	595	1
d	101	86	108	98	454	595	1
c	111	86	117	98	454	595	1
u	117	86	123	98	454	595	1
l	123	86	127	98	454	595	1
t	127	86	131	98	454	595	1
u	131	86	138	98	454	595	1
r	138	86	143	98	454	595	1
a	143	86	148	98	454	595	1
l	148	86	152	98	454	595	1
e	155	86	161	98	454	595	1
i	164	86	168	98	454	595	1
n	168	86	175	98	454	595	1
t	175	86	179	98	454	595	1
e	179	86	185	98	454	595	1
r	185	86	190	98	454	595	1
c	190	86	196	98	454	595	1
u	195	86	202	98	454	595	1
l	202	86	206	98	454	595	1
t	206	86	210	98	454	595	1
u	210	86	217	98	454	595	1
r	217	86	221	98	454	595	1
a	221	86	227	98	454	595	1
l	227	86	231	98	454	595	1
i	231	86	234	98	454	595	1
d	234	86	241	98	454	595	1
a	241	86	246	98	454	595	1
d	246	86	253	98	454	595	1
e	256	86	262	98	454	595	1
n	262	86	269	98	454	595	1
e	272	86	278	98	454	595	1
l	278	86	281	98	454	595	1
m	285	86	295	98	454	595	1
a	295	86	300	98	454	595	1
r	300	86	305	98	454	595	1
c	305	86	311	98	454	595	1
o	311	86	317	98	454	595	1
d	320	86	327	98	454	595	1
e	327	86	333	98	454	595	1
l	336	86	339	98	454	595	1
a	339	86	345	98	454	595	1
e	348	86	354	98	454	595	1
d	354	86	361	98	454	595	1
u	361	86	367	98	454	595	1
c	367	86	373	98	454	595	1
a	373	86	379	98	454	595	1
c	379	86	385	98	454	595	1
i	385	86	388	98	454	595	1
ó	388	86	395	98	454	595	1
n	395	86	401	98	454	595	1
f	177	104	181	116	454	595	1
o	181	104	187	116	454	595	1
r	187	104	191	116	454	595	1
m	191	104	201	116	454	595	1
a	201	104	207	116	454	595	1
l	207	104	211	116	454	595	1
e	214	104	220	116	454	595	1
n	220	104	227	116	454	595	1
P	230	104	237	116	454	595	1
a	237	104	243	116	454	595	1
r	243	104	247	116	454	595	1
a	247	104	253	116	454	595	1
g	253	104	259	116	454	595	1
u	259	104	265	116	454	595	1
a	265	104	271	116	454	595	1
y	271	104	277	116	454	595	1
C	287	132	294	143	454	595	1
e	294	132	299	143	454	595	1
l	299	132	303	143	454	595	1
s	303	132	307	143	454	595	1
a	307	132	312	143	454	595	1
Q	316	132	323	143	454	595	1
u	323	132	329	143	454	595	1
i	329	132	332	143	454	595	1
ñ	332	132	338	143	454	595	1
ó	338	132	344	143	454	595	1
n	344	132	350	143	454	595	1
e	350	132	355	143	454	595	1
z	355	132	360	143	454	595	1
d	363	132	369	143	454	595	1
e	369	132	374	143	454	595	1
B	377	132	384	143	454	595	1
e	384	132	389	143	454	595	1
r	389	132	393	143	454	595	1
n	393	132	399	143	454	595	1
a	399	132	404	143	454	595	1
l	404	132	407	143	454	595	1
1	407	133	411	140	454	595	1
Palabras	43	266	80	275	454	595	1
clave:	87	266	111	275	454	595	1
Cultura,	118	266	149	276	454	595	1
diversidad	156	266	197	276	454	595	1
cultural,	204	266	236	276	454	595	1
interculturalidad,	243	266	309	276	454	595	1
educación	316	266	354	276	454	595	1
intercultural,	361	266	411	276	454	595	1
identidad	43	276	79	285	454	595	1
étnica.	81	276	107	285	454	595	1
Cultural	60	304	103	315	454	595	1
diversity	106	304	152	315	454	595	1
and	155	304	174	315	454	595	1
multiculturalism	178	304	266	315	454	595	1
in	269	304	279	315	454	595	1
the	283	304	300	315	454	595	1
context	303	304	343	315	454	595	1
of	346	304	356	315	454	595	1
formal	360	304	393	315	454	595	1
education	169	321	221	333	454	595	1
in	224	321	234	333	454	595	1
Paraguay	238	321	285	333	454	595	1
Abstract:	43	339	81	348	454	595	1
Keywords:	43	442	86	451	454	595	1
Culture,	88	442	119	452	454	595	1
cultural	121	442	150	452	454	595	1
diversity,	153	442	188	452	454	595	1
intercultural,	190	442	239	452	454	595	1
intercultural	242	442	288	452	454	595	1
education,	291	442	330	452	454	595	1
ethnic	333	442	356	452	454	595	1
identity.	358	442	390	452	454	595	1
1.	43	506	49	514	454	595	1
Rectorado	51	506	85	514	454	595	1
de	88	506	96	514	454	595	1
la	98	506	104	514	454	595	1
Universidad	106	506	147	514	454	595	1
Nacional	149	506	179	514	454	595	1
de	181	506	189	514	454	595	1
Asunción.	191	506	226	514	454	595	1
Paraguay.	228	506	262	514	454	595	1
Correspondencia:	43	514	106	522	454	595	1
Dra.	111	514	126	522	454	595	1
Celsa	131	514	149	522	454	595	1
Quiñónez.	154	514	189	522	454	595	1
Lomas	194	514	216	522	454	595	1
Valentinas	221	514	257	522	454	595	1
Nº	262	514	271	522	454	595	1
1944	275	514	293	522	454	595	1
e/	298	514	305	522	454	595	1
Tte.	310	514	323	522	454	595	1
Rojas	328	514	347	522	454	595	1
y	352	514	355	522	454	595	1
Pozo	360	514	376	522	454	595	1
Favorito.	381	514	411	522	454	595	1
Asunción-Paraguay.	43	522	112	531	454	595	1
E-mail:	114	522	139	531	454	595	1
cedbernal@hotmail.com	141	522	222	531	454	595	1
Recibido:	43	531	74	539	454	595	1
23/04/2012.	76	531	121	539	454	595	1
Aceptado:	123	531	157	539	454	595	1
31/05/2012.	159	531	205	539	454	595	1
ISSN	44	553	58	560	454	595	1
(Impresa)	60	553	88	560	454	595	1
2225-5117.	90	553	124	560	454	595	1
ISSN	126	553	140	560	454	595	1
(En	142	553	152	560	454	595	1
Línea)	154	553	172	560	454	595	1
2226-4000.	173	553	208	560	454	595	1
Rev.	326	545	338	552	454	595	1
Int.	340	545	350	552	454	595	1
Investig.	352	545	377	552	454	595	1
Cienc.	379	545	397	552	454	595	1
Soc.	399	545	411	552	454	595	1
Vol.	315	553	327	560	454	595	1
8	329	553	332	560	454	595	1
nº1,	334	553	347	560	454	595	1
julio	348	553	361	560	454	595	1
2012.	363	553	380	560	454	595	1
pág.	382	553	394	560	454	595	1
7-23.	396	553	412	560	454	595	1
7	425	562	431	573	454	595	1
Q	43	36	47	43	454	595	2
u	47	36	51	43	454	595	2
i	51	36	53	43	454	595	2
ñ	53	36	57	43	454	595	2
ó	57	36	61	43	454	595	2
n	61	36	64	43	454	595	2
e	65	36	68	43	454	595	2
z	68	36	71	43	454	595	2
d	73	36	76	43	454	595	2
e	76	36	79	43	454	595	2
B	81	36	86	43	454	595	2
e	86	36	89	43	454	595	2
r	89	36	91	43	454	595	2
n	91	36	95	43	454	595	2
a	95	36	99	43	454	595	2
l	99	36	101	43	454	595	2
C	103	36	107	43	454	595	2
.	107	36	109	43	454	595	2
D	111	36	116	43	454	595	2
i	116	36	117	43	454	595	2
v	117	36	120	43	454	595	2
e	120	36	123	43	454	595	2
r	123	36	126	43	454	595	2
s	126	36	129	43	454	595	2
i	129	36	131	43	454	595	2
d	131	36	135	43	454	595	2
a	135	36	138	43	454	595	2
d	138	36	142	43	454	595	2
c	144	36	147	43	454	595	2
u	147	36	151	43	454	595	2
l	151	36	153	43	454	595	2
t	153	36	155	43	454	595	2
u	155	36	159	43	454	595	2
r	159	36	162	43	454	595	2
a	162	36	165	43	454	595	2
l	165	36	167	43	454	595	2
e	169	36	172	43	454	595	2
i	174	36	176	43	454	595	2
n	176	36	180	43	454	595	2
t	180	36	182	43	454	595	2
e	182	36	185	43	454	595	2
r	185	36	188	43	454	595	2
c	188	36	191	43	454	595	2
u	191	36	195	43	454	595	2
l	195	36	197	43	454	595	2
t	197	36	199	43	454	595	2
u	199	36	203	43	454	595	2
r	203	36	206	43	454	595	2
a	206	36	209	43	454	595	2
l	209	36	211	43	454	595	2
i	211	36	213	43	454	595	2
d	213	36	217	43	454	595	2
a	217	36	220	43	454	595	2
d	220	36	224	43	454	595	2
e	226	36	229	43	454	595	2
n	229	36	233	43	454	595	2
e	235	36	238	43	454	595	2
l	238	36	240	43	454	595	2
m	242	36	248	43	454	595	2
a	248	36	251	43	454	595	2
r	251	36	254	43	454	595	2
c	254	36	257	43	454	595	2
o	257	36	260	43	454	595	2
d	262	36	266	43	454	595	2
e	266	36	269	43	454	595	2
l	271	36	273	43	454	595	2
a	273	36	276	43	454	595	2
e	278	36	281	43	454	595	2
d	281	36	285	43	454	595	2
u	285	36	289	43	454	595	2
c	289	36	292	43	454	595	2
a	292	36	295	43	454	595	2
c	296	36	299	43	454	595	2
i	299	36	301	43	454	595	2
ó	300	36	304	43	454	595	2
n	304	36	308	43	454	595	2
f	310	36	312	43	454	595	2
o	312	36	315	43	454	595	2
r	315	36	318	43	454	595	2
m	318	36	323	43	454	595	2
a	323	36	327	43	454	595	2
l	327	36	329	43	454	595	2
e	330	36	334	43	454	595	2
n	334	36	338	43	454	595	2
P	340	36	343	43	454	595	2
a	343	36	347	43	454	595	2
r	347	36	349	43	454	595	2
a	349	36	353	43	454	595	2
g	353	36	356	43	454	595	2
u	356	36	360	43	454	595	2
a	360	36	364	43	454	595	2
y	364	36	367	43	454	595	2
INTRODUCCIÓN	43	55	118	65	454	595	2
La	57	76	67	86	454	595	2
sociedad	73	76	111	86	454	595	2
globalizada	117	76	166	86	454	595	2
del	171	76	185	86	454	595	2
Siglo	190	76	212	86	454	595	2
XXI	217	76	233	86	454	595	2
genera	238	76	268	86	454	595	2
estilos	273	76	301	86	454	595	2
de	307	76	317	86	454	595	2
vida	323	76	341	86	454	595	2
cada	346	76	367	86	454	595	2
vez	373	76	387	86	454	595	2
más	392	76	410	86	454	595	2
universales	43	86	93	97	454	595	2
que	96	86	112	97	454	595	2
requiere	116	86	152	97	454	595	2
la	156	86	164	97	454	595	2
interdependencia	168	86	244	97	454	595	2
de	248	86	258	97	454	595	2
los	262	86	274	97	454	595	2
países	278	86	306	97	454	595	2
y,	310	86	317	97	454	595	2
al	321	86	329	97	454	595	2
mismo	333	86	363	97	454	595	2
tiempo	366	86	396	97	454	595	2
de	400	86	410	97	454	595	2
esfuerzos	43	97	84	107	454	595	2
para	90	97	111	107	454	595	2
instalar	118	97	152	107	454	595	2
una	158	97	176	107	454	595	2
identidad	183	97	224	107	454	595	2
nacional	231	97	268	107	454	595	2
con	275	97	291	107	454	595	2
sus	298	97	313	107	454	595	2
genuinos	320	97	360	107	454	595	2
valores	367	97	398	107	454	595	2
y	405	97	410	107	454	595	2
tradiciones,	43	107	94	118	454	595	2
que	98	107	114	118	454	595	2
permitan	117	107	157	118	454	595	2
identificar	161	107	205	118	454	595	2
los	209	107	221	118	454	595	2
grupos	225	107	255	118	454	595	2
humanos	259	107	300	118	454	595	2
como	304	107	327	118	454	595	2
tales	331	107	351	118	454	595	2
y	355	107	360	118	454	595	2
diferenciar	363	107	411	118	454	595	2
de	43	118	53	129	454	595	2
otros	56	118	78	129	454	595	2
en	81	118	92	129	454	595	2
un	95	118	107	129	454	595	2
contexto	110	118	147	129	454	595	2
de	150	118	161	129	454	595	2
diversidad	164	118	209	129	454	595	2
cultural.	212	118	250	129	454	595	2
Diversidad	253	118	300	129	454	595	2
como	303	118	326	129	454	595	2
vía	329	118	342	129	454	595	2
de	345	118	355	129	454	595	2
avance	358	118	389	129	454	595	2
y	392	118	397	129	454	595	2
de	400	118	410	129	454	595	2
transformación	43	128	110	139	454	595	2
social.	116	128	144	139	454	595	2
Reflexionar	150	128	200	139	454	595	2
sobre	206	128	230	139	454	595	2
esta	236	128	254	139	454	595	2
realidad	261	128	296	139	454	595	2
lleva	303	128	323	139	454	595	2
inevitablemente	329	128	399	139	454	595	2
a	405	128	410	139	454	595	2
realizar	43	139	75	150	454	595	2
una	82	139	99	150	454	595	2
mirada	106	139	137	150	454	595	2
más	144	139	162	150	454	595	2
objetiva	169	139	203	150	454	595	2
sobre	209	139	233	150	454	595	2
cómo	240	139	263	150	454	595	2
se	270	139	279	150	454	595	2
convive	286	139	318	150	454	595	2
en	325	139	335	150	454	595	2
un	342	139	354	150	454	595	2
espacio	361	139	394	150	454	595	2
de	401	139	411	150	454	595	2
diversidad	43	150	88	160	454	595	2
cultural,	93	150	131	160	454	595	2
respetando	136	150	185	160	454	595	2
las	190	150	203	160	454	595	2
diferencias,	208	150	259	160	454	595	2
sin	264	150	277	160	454	595	2
renunciar	282	150	325	160	454	595	2
a	330	150	336	160	454	595	2
la	341	150	349	160	454	595	2
especificidad	354	150	410	160	454	595	2
diferencial	43	160	88	171	454	595	2
de	91	160	101	171	454	595	2
cada	104	160	125	171	454	595	2
grupo	128	160	154	171	454	595	2
humano.	156	160	196	171	454	595	2
El	57	181	66	192	454	595	2
abordaje	71	181	109	192	454	595	2
del	114	181	127	192	454	595	2
estudio	133	181	165	192	454	595	2
abarca	170	181	200	192	454	595	2
un	205	181	217	192	454	595	2
análisis	222	181	256	192	454	595	2
teórico	261	181	291	192	454	595	2
de	296	181	306	192	454	595	2
la	312	181	319	192	454	595	2
diversidad	324	181	370	192	454	595	2
cultural	375	181	410	192	454	595	2
versus	43	192	71	203	454	595	2
interculturalidad	77	192	151	203	454	595	2
asumiendo	156	192	205	203	454	595	2
una	209	192	227	203	454	595	2
postura	232	192	266	203	454	595	2
epistemológica	271	192	335	203	454	595	2
porque	340	192	371	203	454	595	2
al	376	192	384	203	454	595	2
igual	389	192	411	203	454	595	2
que	43	203	59	213	454	595	2
en	63	203	74	213	454	595	2
otros	78	203	100	213	454	595	2
campos,	105	203	141	213	454	595	2
no	146	203	157	213	454	595	2
hay	161	203	177	213	454	595	2
un	182	203	194	213	454	595	2
concepto	198	203	237	213	454	595	2
único,	242	203	269	213	454	595	2
sino	273	203	292	213	454	595	2
que	296	203	312	213	454	595	2
existen	316	203	348	213	454	595	2
concepciones	352	203	410	213	454	595	2
contrapuestas.	43	213	108	224	454	595	2
Posteriormente,	112	213	181	224	454	595	2
se	185	213	195	224	454	595	2
contextualiza	199	213	257	224	454	595	2
el	261	213	269	224	454	595	2
estudio	273	213	305	224	454	595	2
en	309	213	320	224	454	595	2
Paraguay,	324	213	368	224	454	595	2
país	372	213	390	224	454	595	2
con	394	213	410	224	454	595	2
una	43	224	60	234	454	595	2
nueva	64	224	91	234	454	595	2
visión	96	224	121	234	454	595	2
política,	125	224	161	234	454	595	2
social,	165	224	193	234	454	595	2
cultural	197	224	232	234	454	595	2
y	236	224	241	234	454	595	2
económica,	246	224	295	234	454	595	2
a	300	224	305	234	454	595	2
partir	309	224	334	234	454	595	2
de	338	224	349	234	454	595	2
1989,	353	224	378	234	454	595	2
con	383	224	399	234	454	595	2
el	403	224	411	234	454	595	2
cambio	43	234	74	245	454	595	2
de	79	234	90	245	454	595	2
gobierno	95	234	133	245	454	595	2
autoritario	138	234	185	245	454	595	2
se	190	234	200	245	454	595	2
inicia	205	234	229	245	454	595	2
un	234	234	246	245	454	595	2
período	251	234	284	245	454	595	2
de	289	234	299	245	454	595	2
transición	304	234	349	245	454	595	2
democrática,	354	234	410	245	454	595	2
como	43	245	66	256	454	595	2
régimen	69	245	104	256	454	595	2
político	107	245	139	256	454	595	2
y	142	245	146	256	454	595	2
estilo	149	245	173	256	454	595	2
de	175	245	186	256	454	595	2
vida.	189	245	210	256	454	595	2
En	57	266	69	277	454	595	2
este	72	266	90	277	454	595	2
contexto	93	266	130	277	454	595	2
renovado	133	266	174	277	454	595	2
y	177	266	182	277	454	595	2
considerando,	185	266	247	277	454	595	2
por	250	266	264	277	454	595	2
un	268	266	280	277	454	595	2
lado,	283	266	304	277	454	595	2
la	307	266	315	277	454	595	2
diversidad	318	266	364	277	454	595	2
cultural	367	266	402	277	454	595	2
y	405	266	410	277	454	595	2
étnica	43	277	69	287	454	595	2
que	72	277	88	287	454	595	2
generalmente,	91	277	153	287	454	595	2
crea	156	277	175	287	454	595	2
conflictos	178	277	220	287	454	595	2
internos	223	277	259	287	454	595	2
o	262	277	267	287	454	595	2
externos,	270	277	311	287	454	595	2
y	313	277	318	287	454	595	2
por	321	277	336	287	454	595	2
otro	339	277	357	287	454	595	2
lado,	359	277	381	287	454	595	2
que	384	277	400	287	454	595	2
la	403	277	411	287	454	595	2
ciudadanía	43	287	92	298	454	595	2
globalizada	96	287	145	298	454	595	2
del	149	287	162	298	454	595	2
Siglo	166	287	188	298	454	595	2
XXI	192	287	208	298	454	595	2
no	212	287	223	298	454	595	2
será	227	287	246	298	454	595	2
monocultural,	250	287	312	298	454	595	2
hechos	316	287	347	298	454	595	2
que	351	287	367	298	454	595	2
plantean	372	287	410	298	454	595	2
una	43	298	60	308	454	595	2
profunda	65	298	106	308	454	595	2
reflexión	111	298	149	308	454	595	2
y	154	298	159	308	454	595	2
toma	164	298	186	308	454	595	2
de	191	298	202	308	454	595	2
decisiones	207	298	253	308	454	595	2
desde	258	298	283	308	454	595	2
el	288	298	296	308	454	595	2
ámbito	301	298	331	308	454	595	2
de	337	298	347	308	454	595	2
la	352	298	360	308	454	595	2
educación	365	298	410	308	454	595	2
formal.	43	308	74	319	454	595	2
En	80	308	92	319	454	595	2
este	98	308	116	319	454	595	2
contexto,	122	308	163	319	454	595	2
es	169	308	178	319	454	595	2
necesario	184	308	226	319	454	595	2
incorporar	232	308	278	319	454	595	2
el	284	308	292	319	454	595	2
diálogo	298	308	330	319	454	595	2
de	335	308	346	319	454	595	2
saberes	353	308	386	319	454	595	2
y	392	308	397	319	454	595	2
el	403	308	411	319	454	595	2
reconocimiento	43	319	110	330	454	595	2
de	114	319	124	330	454	595	2
la	129	319	137	330	454	595	2
diversidad	141	319	186	330	454	595	2
étnica	191	319	217	330	454	595	2
y	222	319	227	330	454	595	2
cultural	231	319	266	330	454	595	2
a	270	319	276	330	454	595	2
los	280	319	292	330	454	595	2
modos	297	319	326	330	454	595	2
de	330	319	340	330	454	595	2
vida	345	319	363	330	454	595	2
diferentes	367	319	410	330	454	595	2
pero	43	329	62	340	454	595	2
respetuosos	66	329	119	340	454	595	2
con	124	329	139	340	454	595	2
ellas,	144	329	167	340	454	595	2
y	171	329	176	340	454	595	2
convivir	181	329	215	340	454	595	2
en	219	329	230	340	454	595	2
un	234	329	247	340	454	595	2
escenario	251	329	293	340	454	595	2
de	297	329	308	340	454	595	2
igualdad	312	329	350	340	454	595	2
de	354	329	365	340	454	595	2
todos	369	329	393	340	454	595	2
los	398	329	410	340	454	595	2
ciudadanos/as	43	340	109	351	454	595	2
con	115	340	131	351	454	595	2
independencia	137	340	201	351	454	595	2
de	207	340	218	351	454	595	2
su	224	340	235	351	454	595	2
origen	242	340	269	351	454	595	2
étnico	275	340	302	351	454	595	2
o	308	340	313	351	454	595	2
cultural,	320	340	358	351	454	595	2
su	364	340	375	351	454	595	2
opción	381	340	410	351	454	595	2
lingüística	43	351	88	361	454	595	2
o	91	351	96	361	454	595	2
su	99	351	110	361	454	595	2
religión.	113	351	148	361	454	595	2
Con	57	372	74	382	454	595	2
el	80	372	88	382	454	595	2
presente	94	372	131	382	454	595	2
estudio	137	372	170	382	454	595	2
se	175	372	185	382	454	595	2
busca	191	372	217	382	454	595	2
indagar	223	372	257	382	454	595	2
sobre	262	372	286	382	454	595	2
la	292	372	300	382	454	595	2
“diversidad	306	372	355	382	454	595	2
cultural”	361	372	400	382	454	595	2
e	406	372	411	382	454	595	2
interculturalidad”,	43	382	124	393	454	595	2
dado	129	382	150	393	454	595	2
sus	155	382	170	393	454	595	2
efectos	175	382	205	393	454	595	2
a	210	382	216	393	454	595	2
nivel	220	382	241	393	454	595	2
individual,	246	382	293	393	454	595	2
familiar,	297	382	334	393	454	595	2
grupal	339	382	368	393	454	595	2
y	372	382	377	393	454	595	2
en	382	382	393	393	454	595	2
los	398	382	410	393	454	595	2
niveles	43	393	73	404	454	595	2
sociales	77	393	111	404	454	595	2
menos	115	393	144	404	454	595	2
favorecidos.	148	393	200	404	454	595	2
Más	204	393	222	404	454	595	2
específicamente,	226	393	299	404	454	595	2
los	303	393	315	404	454	595	2
objetivos	319	393	358	404	454	595	2
del	362	393	375	404	454	595	2
trabajo	379	393	411	404	454	595	2
incluyen,	43	403	83	414	454	595	2
en	87	403	97	414	454	595	2
primer	101	403	130	414	454	595	2
lugar,	133	403	159	414	454	595	2
generar	163	403	196	414	454	595	2
un	199	403	211	414	454	595	2
espacio	215	403	248	414	454	595	2
de	251	403	261	414	454	595	2
análisis,	264	403	301	414	454	595	2
reflexión	304	403	342	414	454	595	2
y	345	403	350	414	454	595	2
discusión	354	403	396	414	454	595	2
en	399	403	410	414	454	595	2
relación	43	414	78	425	454	595	2
a	81	414	86	425	454	595	2
la	89	414	97	425	454	595	2
diversidad	100	414	145	425	454	595	2
cultural	148	414	183	425	454	595	2
e	186	414	191	425	454	595	2
interculturalidad	194	414	268	425	454	595	2
desde	271	414	297	425	454	595	2
la	300	414	307	425	454	595	2
educación	310	414	355	425	454	595	2
formal	358	414	386	425	454	595	2
en	389	414	400	425	454	595	2
el	403	414	410	425	454	595	2
periodo	43	425	75	435	454	595	2
de	80	425	90	435	454	595	2
transición	95	425	139	435	454	595	2
democrática	143	425	197	435	454	595	2
en	202	425	213	435	454	595	2
Paraguay.	217	425	261	435	454	595	2
En	266	425	278	435	454	595	2
segundo	283	425	320	435	454	595	2
lugar,	324	425	350	435	454	595	2
precisar	354	425	390	435	454	595	2
con	395	425	410	435	454	595	2
objetividad	43	435	90	446	454	595	2
la	95	435	103	446	454	595	2
situación	108	435	149	446	454	595	2
étnica	154	435	180	446	454	595	2
y	185	435	190	446	454	595	2
cultural	195	435	230	446	454	595	2
de	235	435	245	446	454	595	2
la	250	435	258	446	454	595	2
nación	263	435	293	446	454	595	2
paraguaya	298	435	344	446	454	595	2
en	349	435	359	446	454	595	2
el	364	435	372	446	454	595	2
proceso	377	435	410	446	454	595	2
democrático	43	446	96	456	454	595	2
que	101	446	117	456	454	595	2
actualmente	121	446	176	456	454	595	2
se	180	446	189	456	454	595	2
vive.	194	446	214	456	454	595	2
En	218	446	230	456	454	595	2
tercer	235	446	260	456	454	595	2
lugar,	265	446	290	456	454	595	2
indagar	295	446	328	456	454	595	2
qué	333	446	349	456	454	595	2
estrategias	353	446	401	456	454	595	2
y	405	446	410	456	454	595	2
acciones	43	456	80	467	454	595	2
son	84	456	100	467	454	595	2
asumidas	104	456	146	467	454	595	2
y	150	456	155	467	454	595	2
promovidas	159	456	210	467	454	595	2
institucionalmente	214	456	296	467	454	595	2
para	300	456	320	467	454	595	2
la	323	456	331	467	454	595	2
consideración	335	456	396	467	454	595	2
de	400	456	410	467	454	595	2
la	43	467	50	477	454	595	2
diversidad	55	467	101	477	454	595	2
cultural	106	467	141	477	454	595	2
e	146	467	151	477	454	595	2
interculturalidad	156	467	231	477	454	595	2
desde	235	467	261	477	454	595	2
la	266	467	274	477	454	595	2
educación	279	467	323	477	454	595	2
formal.	328	467	359	477	454	595	2
En	364	467	377	477	454	595	2
cuarto	382	467	411	477	454	595	2
lugar,	43	477	68	488	454	595	2
identificar	72	477	117	488	454	595	2
los	121	477	133	488	454	595	2
factores	137	477	171	488	454	595	2
endógenos	175	477	222	488	454	595	2
educativos	225	477	272	488	454	595	2
que	276	477	292	488	454	595	2
obstaculizan	296	477	352	488	454	595	2
el	355	477	363	488	454	595	2
desarrollo	367	477	410	488	454	595	2
de	43	488	53	499	454	595	2
la	56	488	64	499	454	595	2
interculturalidad.	67	488	144	499	454	595	2
Entre	57	509	81	520	454	595	2
las	85	509	98	520	454	595	2
aproximaciones	102	509	171	520	454	595	2
conceptuales	175	509	232	520	454	595	2
señalamos	236	509	283	520	454	595	2
que	287	509	303	520	454	595	2
el	307	509	314	520	454	595	2
enfoque	318	509	353	520	454	595	2
del	357	509	370	520	454	595	2
tema	374	509	396	520	454	595	2
de	400	509	410	520	454	595	2
interés,	43	520	76	530	454	595	2
precisa	81	520	113	530	454	595	2
antes	118	520	142	530	454	595	2
dilucidar	147	520	186	530	454	595	2
a	192	520	197	530	454	595	2
qué	202	520	218	530	454	595	2
se	224	520	233	530	454	595	2
refiere,	238	520	269	530	454	595	2
específicamente,	274	520	346	530	454	595	2
la	352	520	360	530	454	595	2
diversidad	365	520	410	530	454	595	2
Rev.	43	545	55	552	454	595	2
Int.	57	545	67	552	454	595	2
Investig.	69	545	94	552	454	595	2
Cienc.	96	545	114	552	454	595	2
Soc.	116	545	128	552	454	595	2
Vol.	43	553	54	560	454	595	2
8	56	553	59	560	454	595	2
nº1,	61	553	74	560	454	595	2
julio	76	553	88	560	454	595	2
2012.	90	553	107	560	454	595	2
pág.	109	553	121	560	454	595	2
7-23.	123	553	139	560	454	595	2
8	21	561	27	573	454	595	2
ISSN	246	553	261	560	454	595	2
(Impresa)	263	553	290	560	454	595	2
2225-5117.	292	553	326	560	454	595	2
ISSN	328	553	343	560	454	595	2
(En	344	553	354	560	454	595	2
Línea)	356	553	374	560	454	595	2
2226-4000.	376	553	410	560	454	595	2
Q	43	36	47	43	454	595	3
u	47	36	51	43	454	595	3
i	51	36	53	43	454	595	3
ñ	53	36	57	43	454	595	3
ó	57	36	61	43	454	595	3
n	61	36	64	43	454	595	3
e	65	36	68	43	454	595	3
z	68	36	71	43	454	595	3
d	73	36	76	43	454	595	3
e	76	36	79	43	454	595	3
B	81	36	86	43	454	595	3
e	86	36	89	43	454	595	3
r	89	36	91	43	454	595	3
n	91	36	95	43	454	595	3
a	95	36	99	43	454	595	3
l	99	36	101	43	454	595	3
C	103	36	107	43	454	595	3
.	107	36	109	43	454	595	3
D	111	36	116	43	454	595	3
i	116	36	117	43	454	595	3
v	117	36	120	43	454	595	3
e	120	36	123	43	454	595	3
r	123	36	126	43	454	595	3
s	126	36	129	43	454	595	3
i	129	36	131	43	454	595	3
d	131	36	135	43	454	595	3
a	135	36	138	43	454	595	3
d	138	36	142	43	454	595	3
c	144	36	147	43	454	595	3
u	147	36	151	43	454	595	3
l	151	36	153	43	454	595	3
t	153	36	155	43	454	595	3
u	155	36	159	43	454	595	3
r	159	36	162	43	454	595	3
a	162	36	165	43	454	595	3
l	165	36	167	43	454	595	3
e	169	36	172	43	454	595	3
i	174	36	176	43	454	595	3
n	176	36	180	43	454	595	3
t	180	36	182	43	454	595	3
e	182	36	185	43	454	595	3
r	185	36	188	43	454	595	3
c	188	36	191	43	454	595	3
u	191	36	195	43	454	595	3
l	195	36	197	43	454	595	3
t	197	36	199	43	454	595	3
u	199	36	203	43	454	595	3
r	203	36	206	43	454	595	3
a	206	36	209	43	454	595	3
l	209	36	211	43	454	595	3
i	211	36	213	43	454	595	3
d	213	36	217	43	454	595	3
a	217	36	220	43	454	595	3
d	220	36	224	43	454	595	3
e	226	36	229	43	454	595	3
n	229	36	233	43	454	595	3
e	235	36	238	43	454	595	3
l	238	36	240	43	454	595	3
m	242	36	248	43	454	595	3
a	248	36	251	43	454	595	3
r	251	36	254	43	454	595	3
c	254	36	257	43	454	595	3
o	257	36	260	43	454	595	3
d	262	36	266	43	454	595	3
e	266	36	269	43	454	595	3
l	271	36	273	43	454	595	3
a	273	36	276	43	454	595	3
e	278	36	281	43	454	595	3
d	281	36	285	43	454	595	3
u	285	36	289	43	454	595	3
c	289	36	292	43	454	595	3
a	292	36	295	43	454	595	3
c	296	36	299	43	454	595	3
i	299	36	301	43	454	595	3
ó	300	36	304	43	454	595	3
n	304	36	308	43	454	595	3
f	310	36	312	43	454	595	3
o	312	36	315	43	454	595	3
r	315	36	318	43	454	595	3
m	318	36	323	43	454	595	3
a	323	36	327	43	454	595	3
l	327	36	329	43	454	595	3
e	330	36	334	43	454	595	3
n	334	36	338	43	454	595	3
P	340	36	343	43	454	595	3
a	343	36	347	43	454	595	3
r	347	36	349	43	454	595	3
a	349	36	353	43	454	595	3
g	353	36	356	43	454	595	3
u	356	36	360	43	454	595	3
a	360	36	364	43	454	595	3
y	364	36	367	43	454	595	3
cultural	43	55	78	65	454	595	3
y	83	55	88	65	454	595	3
la	93	55	101	65	454	595	3
interculturalidad,	107	55	184	65	454	595	3
y	189	55	194	65	454	595	3
qué	200	55	216	65	454	595	3
relación	221	55	256	65	454	595	3
guardan	261	55	298	65	454	595	3
con	304	55	319	65	454	595	3
los	325	55	337	65	454	595	3
términos	343	55	381	65	454	595	3
como	387	55	410	65	454	595	3
“sociedad”,	43	65	91	76	454	595	3
“cultura”,	94	65	136	76	454	595	3
“grupo	139	65	168	76	454	595	3
étnico”	171	65	201	76	454	595	3
y	204	65	209	76	454	595	3
“Estado”	212	65	249	76	454	595	3
que	252	65	268	76	454	595	3
configuran	271	65	318	76	454	595	3
la	321	65	329	76	454	595	3
dinámica	332	65	373	76	454	595	3
social.	375	65	403	76	454	595	3
La	57	86	67	97	454	595	3
diversidad	72	86	118	97	454	595	3
cultural	123	86	158	97	454	595	3
se	164	86	173	97	454	595	3
refiere	178	86	206	97	454	595	3
a	211	86	216	97	454	595	3
la	222	86	229	97	454	595	3
coexistencia	234	86	288	97	454	595	3
de	293	86	303	97	454	595	3
varias	309	86	335	97	454	595	3
culturas	340	86	377	97	454	595	3
en	382	86	393	97	454	595	3
un	398	86	410	97	454	595	3
espacio	43	97	75	107	454	595	3
determinado	79	97	134	107	454	595	3
y	138	97	143	107	454	595	3
explicita	147	97	184	107	454	595	3
la	188	97	195	107	454	595	3
heterogeneidad	199	97	266	107	454	595	3
cultural	270	97	305	107	454	595	3
de	309	97	319	107	454	595	3
las	323	97	336	107	454	595	3
sociedades	340	97	387	107	454	595	3
y	392	97	397	107	454	595	3
de	401	97	411	107	454	595	3
los	43	107	55	118	454	595	3
individuos.	59	107	108	118	454	595	3
Es	112	107	123	118	454	595	3
decir,	128	107	152	118	454	595	3
se	157	107	166	118	454	595	3
refiere	170	107	198	118	454	595	3
a	202	107	208	118	454	595	3
la	212	107	220	118	454	595	3
situación	224	107	265	118	454	595	3
existencial	269	107	316	118	454	595	3
de	320	107	330	118	454	595	3
grupos	334	107	365	118	454	595	3
humanos	369	107	410	118	454	595	3
con	43	118	58	129	454	595	3
diferencias	63	118	111	129	454	595	3
socio-culturales	115	118	185	129	454	595	3
en	190	118	201	129	454	595	3
un	206	118	218	129	454	595	3
espacio	223	118	255	129	454	595	3
social	260	118	285	129	454	595	3
y	289	118	294	129	454	595	3
un	299	118	311	129	454	595	3
tiempo	316	118	346	129	454	595	3
determinados	351	118	411	129	454	595	3
(Essomba,	43	128	88	139	454	595	3
2007a).	91	128	124	139	454	595	3
La	57	150	67	160	454	595	3
diversidad	70	150	116	160	454	595	3
cultural	119	150	154	160	454	595	3
es	157	150	166	160	454	595	3
una	169	150	186	160	454	595	3
característica	189	150	249	160	454	595	3
propia	252	150	280	160	454	595	3
de	283	150	293	160	454	595	3
la	296	150	304	160	454	595	3
especie	307	150	339	160	454	595	3
humana,	342	150	382	160	454	595	3
de	384	150	395	160	454	595	3
las	398	150	410	160	454	595	3
sociedades	43	160	90	171	454	595	3
y	95	160	99	171	454	595	3
de	104	160	114	171	454	595	3
las	119	160	131	171	454	595	3
formas	136	160	166	171	454	595	3
de	171	160	181	171	454	595	3
organización	185	160	241	171	454	595	3
política,	245	160	280	171	454	595	3
sin	285	160	298	171	454	595	3
embargo	303	160	341	171	454	595	3
es	345	160	354	171	454	595	3
posible	359	160	390	171	454	595	3
que	394	160	410	171	454	595	3
haya	43	171	64	181	454	595	3
Estados	69	171	104	181	454	595	3
y	109	171	114	181	454	595	3
sociedades	119	171	167	181	454	595	3
donde	172	171	199	181	454	595	3
la	204	171	212	181	454	595	3
diversidad	217	171	262	181	454	595	3
cultural	267	171	302	181	454	595	3
no	307	171	318	181	454	595	3
sea	323	171	338	181	454	595	3
valorada,	343	171	384	181	454	595	3
se	389	171	398	181	454	595	3
le	403	171	411	181	454	595	3
niegue	43	181	72	192	454	595	3
o	75	181	80	192	454	595	3
sea	84	181	99	192	454	595	3
considerada	102	181	156	192	454	595	3
como	159	181	183	192	454	595	3
un	186	181	198	192	454	595	3
obstáculo	202	181	244	192	454	595	3
o	248	181	253	192	454	595	3
problema.	257	181	301	192	454	595	3
Reconocer	305	181	350	192	454	595	3
la	353	181	361	192	454	595	3
diversidad	365	181	410	192	454	595	3
cultural	43	192	78	203	454	595	3
en	82	192	93	203	454	595	3
nuestra	98	192	132	203	454	595	3
sociedad,	136	192	178	203	454	595	3
es	182	192	192	203	454	595	3
un	196	192	209	203	454	595	3
ejercicio	213	192	249	203	454	595	3
de	254	192	264	203	454	595	3
justicia	269	192	301	203	454	595	3
que	306	192	322	203	454	595	3
debe	327	192	347	203	454	595	3
apuntar	352	192	387	203	454	595	3
a	392	192	397	203	454	595	3
la	402	192	410	203	454	595	3
búsqueda	43	203	86	213	454	595	3
de	89	203	99	213	454	595	3
una	102	203	120	213	454	595	3
nueva	123	203	149	213	454	595	3
convivencia,	152	203	206	213	454	595	3
donde	209	203	236	213	454	595	3
la	239	203	247	213	454	595	3
diversidad	250	203	296	213	454	595	3
no	299	203	310	213	454	595	3
sea	313	203	327	213	454	595	3
sólo	330	203	348	213	454	595	3
un	351	203	363	213	454	595	3
valor	366	203	388	213	454	595	3
para	391	203	411	213	454	595	3
otros,	43	213	68	224	454	595	3
para	71	213	91	224	454	595	3
los	95	213	107	224	454	595	3
“diferentes”,	111	213	164	224	454	595	3
sino	168	213	186	224	454	595	3
para	189	213	210	224	454	595	3
el	213	213	221	224	454	595	3
conjunto	224	213	263	224	454	595	3
social	266	213	291	224	454	595	3
y	295	213	300	224	454	595	3
aprovechar	304	213	352	224	454	595	3
su	356	213	367	224	454	595	3
potencial	370	213	410	224	454	595	3
en	43	224	53	234	454	595	3
beneficio	56	224	95	234	454	595	3
de	98	224	108	234	454	595	3
todos.	111	224	138	234	454	595	3
En	57	245	69	256	454	595	3
el	76	245	83	256	454	595	3
marco	90	245	118	256	454	595	3
grupal,	125	245	156	256	454	595	3
los	163	245	176	256	454	595	3
seres	183	245	205	256	454	595	3
humanos	212	245	254	256	454	595	3
se	261	245	270	256	454	595	3
organizan,	277	245	324	256	454	595	3
en	330	245	341	256	454	595	3
primer	348	245	378	256	454	595	3
lugar,	385	245	410	256	454	595	3
asumiendo	43	256	91	266	454	595	3
esquemas	96	256	139	266	454	595	3
de	144	256	154	266	454	595	3
comportamiento	159	256	230	266	454	595	3
con	235	256	250	266	454	595	3
significados	255	256	307	266	454	595	3
compartidos	311	256	366	266	454	595	3
(cultura);	370	256	411	266	454	595	3
en	43	266	53	277	454	595	3
segundo	58	266	95	277	454	595	3
lugar,	100	266	126	277	454	595	3
formando	130	266	172	277	454	595	3
estructuras	177	266	228	277	454	595	3
de	232	266	243	277	454	595	3
relación	247	266	283	277	454	595	3
que	287	266	303	277	454	595	3
se	308	266	317	277	454	595	3
institucionalizan	322	266	395	277	454	595	3
de	400	266	410	277	454	595	3
forma	43	277	68	287	454	595	3
diferenciada	71	277	125	287	454	595	3
(sociedad).	128	277	174	287	454	595	3
Sociedad	57	298	96	308	454	595	3
y	99	298	104	308	454	595	3
Cultura	107	298	141	308	454	595	3
son	144	298	160	308	454	595	3
dos	163	298	178	308	454	595	3
lados	181	298	204	308	454	595	3
de	207	298	217	308	454	595	3
una	220	298	238	308	454	595	3
misma	240	298	270	308	454	595	3
moneda,	273	298	311	308	454	595	3
es	314	298	323	308	454	595	3
decir,	326	298	351	308	454	595	3
son	353	298	369	308	454	595	3
procesos	372	298	410	308	454	595	3
organizativos	43	308	100	319	454	595	3
simultáneos,	104	308	160	319	454	595	3
de	164	308	174	319	454	595	3
manera	177	308	211	319	454	595	3
que,	214	308	233	319	454	595	3
en	236	308	247	319	454	595	3
la	251	308	259	319	454	595	3
vida	262	308	280	319	454	595	3
real	283	308	300	319	454	595	3
de	303	308	313	319	454	595	3
los	317	308	329	319	454	595	3
grupos	332	308	363	319	454	595	3
humanos,	366	308	411	319	454	595	3
es	43	319	52	330	454	595	3
muy	55	319	75	330	454	595	3
difícil	78	319	102	330	454	595	3
separar	106	319	139	330	454	595	3
la	142	319	150	330	454	595	3
sociedad	153	319	192	330	454	595	3
de	195	319	205	330	454	595	3
la	209	319	217	330	454	595	3
cultura.	220	319	255	330	454	595	3
Sin	259	319	273	330	454	595	3
embargo,	277	319	317	330	454	595	3
es	321	319	330	330	454	595	3
posible	333	319	365	330	454	595	3
visualizar	368	319	410	330	454	595	3
diferencias	43	329	90	340	454	595	3
culturales,	93	329	141	340	454	595	3
que	143	329	159	340	454	595	3
coexisten	162	329	203	340	454	595	3
en	206	329	217	340	454	595	3
un	220	329	232	340	454	595	3
espacio	235	329	268	340	454	595	3
común.	271	329	304	340	454	595	3
Por	306	329	321	340	454	595	3
tanto,	324	329	350	340	454	595	3
la	353	329	361	340	454	595	3
sociedad	364	329	402	340	454	595	3
y	405	329	410	340	454	595	3
la	43	340	50	351	454	595	3
cultura	55	340	88	351	454	595	3
son,	93	340	111	351	454	595	3
pues,	116	340	140	351	454	595	3
las	145	340	158	351	454	595	3
organizaciones	163	340	228	351	454	595	3
primarias	233	340	275	351	454	595	3
de	280	340	290	351	454	595	3
los	296	340	308	351	454	595	3
grupos	313	340	343	351	454	595	3
humanos	348	340	389	351	454	595	3
que	395	340	411	351	454	595	3
otorgan	43	351	76	361	454	595	3
una	79	351	96	361	454	595	3
identidad	99	351	141	361	454	595	3
cultural	143	351	178	361	454	595	3
y	181	351	186	361	454	595	3
social	189	351	214	361	454	595	3
al	217	351	225	361	454	595	3
individuo.	228	351	272	361	454	595	3
Cada	57	372	79	382	454	595	3
ciudadano	82	372	129	382	454	595	3
desarrolla	131	372	175	382	454	595	3
su	178	372	189	382	454	595	3
identidad	192	372	233	382	454	595	3
por	236	372	250	382	454	595	3
los	253	372	266	382	454	595	3
significados	269	372	320	382	454	595	3
y	323	372	328	382	454	595	3
símbolos	331	372	370	382	454	595	3
(cultura)	373	372	410	382	454	595	3
que	43	382	59	393	454	595	3
comparte	66	382	107	393	454	595	3
con	114	382	130	393	454	595	3
un	137	382	149	393	454	595	3
grupo,	156	382	185	393	454	595	3
y	192	382	197	393	454	595	3
por	204	382	219	393	454	595	3
las	226	382	239	393	454	595	3
instituciones	246	382	303	393	454	595	3
en	310	382	321	393	454	595	3
las	328	382	340	393	454	595	3
que	348	382	364	393	454	595	3
participa	371	382	410	393	454	595	3
socialmente.	43	393	98	404	454	595	3
Acontece	101	393	140	404	454	595	3
también	143	393	179	404	454	595	3
que	182	393	198	404	454	595	3
determinados	201	393	261	404	454	595	3
grupos	264	393	294	404	454	595	3
humanos	297	393	338	404	454	595	3
organizados,	341	393	397	404	454	595	3
en	400	393	410	404	454	595	3
un	43	403	55	414	454	595	3
principio,	59	403	101	414	454	595	3
como	105	403	129	414	454	595	3
una	133	403	151	414	454	595	3
sociedad	155	403	193	414	454	595	3
y	197	403	202	414	454	595	3
una	207	403	224	414	454	595	3
cultura	229	403	261	414	454	595	3
diferenciada,	265	403	322	414	454	595	3
por	327	403	341	414	454	595	3
circunstancias	346	403	410	414	454	595	3
históricas	43	414	86	425	454	595	3
(tales	89	414	112	425	454	595	3
como	115	414	138	425	454	595	3
emigraciones,	141	414	202	425	454	595	3
éxodos	205	414	235	425	454	595	3
masivos	238	414	273	425	454	595	3
o	276	414	281	425	454	595	3
expulsiones)	284	414	339	425	454	595	3
han	342	414	359	425	454	595	3
perdido	362	414	395	425	454	595	3
los	398	414	410	425	454	595	3
lazos	43	425	65	435	454	595	3
espaciales	69	425	114	435	454	595	3
pero,	118	425	140	435	454	595	3
sin	144	425	158	435	454	595	3
embargo,	162	425	203	435	454	595	3
conservan	207	425	252	435	454	595	3
lazos	256	425	278	435	454	595	3
temporales	283	425	331	435	454	595	3
con	335	425	351	435	454	595	3
su	355	425	366	435	454	595	3
grupo	370	425	396	435	454	595	3
de	400	425	410	435	454	595	3
origen.	43	435	73	446	454	595	3
Esto	78	435	97	446	454	595	3
es	102	435	112	446	454	595	3
lo	117	435	125	446	454	595	3
que	130	435	146	446	454	595	3
sucede	151	435	181	446	454	595	3
con	186	435	202	446	454	595	3
los	207	435	220	446	454	595	3
grupos	225	435	255	446	454	595	3
étnicos	260	435	291	446	454	595	3
identificables	296	435	354	446	454	595	3
en	359	435	370	446	454	595	3
muchas	375	435	410	446	454	595	3
sociedades.	43	446	93	456	454	595	3
Estos	100	446	124	456	454	595	3
grupos	131	446	161	456	454	595	3
étnicos	168	446	199	456	454	595	3
se	206	446	216	456	454	595	3
caracterizan	223	446	277	456	454	595	3
por	283	446	298	456	454	595	3
presentar	305	446	347	456	454	595	3
una	354	446	371	456	454	595	3
cultura	378	446	410	456	454	595	3
claramente	43	456	92	467	454	595	3
diferenciada	98	456	152	467	454	595	3
o	159	456	164	467	454	595	3
distante	171	456	206	467	454	595	3
antropológicamente	213	456	299	467	454	595	3
de	306	456	317	467	454	595	3
la	323	456	331	467	454	595	3
cultura	338	456	370	467	454	595	3
que	377	456	393	467	454	595	3
da	400	456	411	467	454	595	3
sentido	43	467	75	477	454	595	3
a	78	467	83	477	454	595	3
dicha	85	467	110	477	454	595	3
sociedad	113	467	151	477	454	595	3
(Medina-Rivilla	154	467	220	477	454	595	3
y	222	467	227	477	454	595	3
Salvador-Mata,	230	467	297	477	454	595	3
2009).	300	467	328	477	454	595	3
En	57	488	69	499	454	595	3
el	72	488	80	499	454	595	3
ámbito	83	488	113	499	454	595	3
individual,	116	488	163	499	454	595	3
los	166	488	179	499	454	595	3
sujetos	182	488	213	499	454	595	3
pueden	216	488	249	499	454	595	3
desarrollar	252	488	300	499	454	595	3
competencias	303	488	363	499	454	595	3
culturales	366	488	410	499	454	595	3
diferenciadas	43	499	101	509	454	595	3
en	105	499	116	509	454	595	3
un	120	499	132	509	454	595	3
mismo	136	499	165	509	454	595	3
espacio	169	499	202	509	454	595	3
que	206	499	222	509	454	595	3
presupone	226	499	272	509	454	595	3
la	276	499	284	509	454	595	3
coexistencia	288	499	341	509	454	595	3
de	345	499	356	509	454	595	3
identidades	360	499	410	509	454	595	3
culturales	43	509	87	520	454	595	3
individuales	95	509	148	520	454	595	3
diferentes	156	509	200	520	454	595	3
en	208	509	218	520	454	595	3
una	226	509	244	520	454	595	3
misma	252	509	281	520	454	595	3
cultura	289	509	322	520	454	595	3
que,	330	509	349	520	454	595	3
en	357	509	367	520	454	595	3
muchas	375	509	410	520	454	595	3
ocasiones,	43	520	88	530	454	595	3
se	98	520	108	530	454	595	3
ven	118	520	133	530	454	595	3
enfrentadas	143	520	196	530	454	595	3
por	206	520	221	530	454	595	3
los	231	520	243	530	454	595	3
estereotipos,	254	520	309	530	454	595	3
los	319	520	331	530	454	595	3
prejuicios,	342	520	388	530	454	595	3
las	398	520	410	530	454	595	3
ISSN	44	553	58	560	454	595	3
(Impresa)	60	553	88	560	454	595	3
2225-5117.	90	553	124	560	454	595	3
ISSN	126	553	140	560	454	595	3
(En	142	553	152	560	454	595	3
Línea)	154	553	172	560	454	595	3
2226-4000.	173	553	208	560	454	595	3
Rev.	326	545	338	552	454	595	3
Int.	340	545	350	552	454	595	3
Investig.	352	545	377	552	454	595	3
Cienc.	379	545	397	552	454	595	3
Soc.	399	545	411	552	454	595	3
Vol.	315	553	327	560	454	595	3
8	329	553	332	560	454	595	3
nº1,	334	553	347	560	454	595	3
julio	348	553	361	560	454	595	3
2012.	363	553	380	560	454	595	3
pág.	382	553	394	560	454	595	3
7-23.	396	553	412	560	454	595	3
9	425	562	431	573	454	595	3
Q	43	36	47	43	454	595	4
u	47	36	51	43	454	595	4
i	51	36	53	43	454	595	4
ñ	53	36	57	43	454	595	4
ó	57	36	61	43	454	595	4
n	61	36	64	43	454	595	4
e	65	36	68	43	454	595	4
z	68	36	71	43	454	595	4
d	73	36	76	43	454	595	4
e	76	36	79	43	454	595	4
B	81	36	86	43	454	595	4
e	86	36	89	43	454	595	4
r	89	36	91	43	454	595	4
n	91	36	95	43	454	595	4
a	95	36	99	43	454	595	4
l	99	36	101	43	454	595	4
C	103	36	107	43	454	595	4
.	107	36	109	43	454	595	4
D	111	36	116	43	454	595	4
i	116	36	117	43	454	595	4
v	117	36	120	43	454	595	4
e	120	36	123	43	454	595	4
r	123	36	126	43	454	595	4
s	126	36	129	43	454	595	4
i	129	36	131	43	454	595	4
d	131	36	135	43	454	595	4
a	135	36	138	43	454	595	4
d	138	36	142	43	454	595	4
c	144	36	147	43	454	595	4
u	147	36	151	43	454	595	4
l	151	36	153	43	454	595	4
t	153	36	155	43	454	595	4
u	155	36	159	43	454	595	4
r	159	36	162	43	454	595	4
a	162	36	165	43	454	595	4
l	165	36	167	43	454	595	4
e	169	36	172	43	454	595	4
i	174	36	176	43	454	595	4
n	176	36	180	43	454	595	4
t	180	36	182	43	454	595	4
e	182	36	185	43	454	595	4
r	185	36	188	43	454	595	4
c	188	36	191	43	454	595	4
u	191	36	195	43	454	595	4
l	195	36	197	43	454	595	4
t	197	36	199	43	454	595	4
u	199	36	203	43	454	595	4
r	203	36	206	43	454	595	4
a	206	36	209	43	454	595	4
l	209	36	211	43	454	595	4
i	211	36	213	43	454	595	4
d	213	36	217	43	454	595	4
a	217	36	220	43	454	595	4
d	220	36	224	43	454	595	4
e	226	36	229	43	454	595	4
n	229	36	233	43	454	595	4
e	235	36	238	43	454	595	4
l	238	36	240	43	454	595	4
m	242	36	248	43	454	595	4
a	248	36	251	43	454	595	4
r	251	36	254	43	454	595	4
c	254	36	257	43	454	595	4
o	257	36	260	43	454	595	4
d	262	36	266	43	454	595	4
e	266	36	269	43	454	595	4
l	271	36	273	43	454	595	4
a	273	36	276	43	454	595	4
e	278	36	281	43	454	595	4
d	281	36	285	43	454	595	4
u	285	36	289	43	454	595	4
c	289	36	292	43	454	595	4
a	292	36	295	43	454	595	4
c	296	36	299	43	454	595	4
i	299	36	301	43	454	595	4
ó	300	36	304	43	454	595	4
n	304	36	308	43	454	595	4
f	310	36	312	43	454	595	4
o	312	36	315	43	454	595	4
r	315	36	318	43	454	595	4
m	318	36	323	43	454	595	4
a	323	36	327	43	454	595	4
l	327	36	329	43	454	595	4
e	330	36	334	43	454	595	4
n	334	36	338	43	454	595	4
P	340	36	343	43	454	595	4
a	343	36	347	43	454	595	4
r	347	36	349	43	454	595	4
a	349	36	353	43	454	595	4
g	353	36	356	43	454	595	4
u	356	36	360	43	454	595	4
a	360	36	364	43	454	595	4
y	364	36	367	43	454	595	4
incomprensiones,	43	55	120	65	454	595	4
generando	123	55	169	65	454	595	4
actitudes	173	55	213	65	454	595	4
que	217	55	233	65	454	595	4
dañan,	236	55	267	65	454	595	4
gravemente,	270	55	323	65	454	595	4
el	327	55	334	65	454	595	4
desarrollo	337	55	381	65	454	595	4
de	384	55	394	65	454	595	4
los	398	55	410	65	454	595	4
ciudadanos	43	65	93	76	454	595	4
y	96	65	101	76	454	595	4
consecuentemente	104	65	186	76	454	595	4
de	188	65	199	76	454	595	4
toda	202	65	221	76	454	595	4
la	224	65	232	76	454	595	4
sociedad.	235	65	276	76	454	595	4
Cuando	57	86	92	97	454	595	4
los	102	86	115	97	454	595	4
vínculos	126	86	163	97	454	595	4
espaciales	174	86	218	97	454	595	4
y/o	229	86	245	97	454	595	4
temporales	256	86	304	97	454	595	4
(que	315	86	334	97	454	595	4
propician	345	86	387	97	454	595	4
las	398	86	410	97	454	595	4
organizaciones	43	97	108	107	454	595	4
humanas	112	97	154	107	454	595	4
diferenciadas),	158	97	222	107	454	595	4
consolidan	227	97	274	107	454	595	4
en	279	97	289	107	454	595	4
aspiraciones	294	97	349	107	454	595	4
políticas	353	97	390	107	454	595	4
mayor	43	107	70	118	454	595	4
o	74	107	79	118	454	595	4
menor	82	107	110	118	454	595	4
cuota	113	107	138	118	454	595	4
de	141	107	152	118	454	595	4
poder	155	107	180	118	454	595	4
real,	183	107	202	118	454	595	4
con	206	107	222	118	454	595	4
respecto	225	107	261	118	454	595	4
a	265	107	270	118	454	595	4
otros	273	107	295	118	454	595	4
grupos,	299	107	332	118	454	595	4
surge	335	107	360	118	454	595	4
una	363	107	380	118	454	595	4
nueva	384	107	410	118	454	595	4
variante	43	118	78	129	454	595	4
organizativa	81	118	135	129	454	595	4
que	138	118	154	129	454	595	4
da	156	118	167	129	454	595	4
lugar	170	118	193	129	454	595	4
a	196	118	201	129	454	595	4
los	204	118	216	129	454	595	4
Estados.	219	118	257	129	454	595	4
El	57	139	66	150	454	595	4
otro	70	139	88	150	454	595	4
fenómeno	92	139	136	150	454	595	4
social,	140	139	168	150	454	595	4
“la	172	139	184	150	454	595	4
interculturalidad”,	189	139	270	150	454	595	4
muy	274	139	294	150	454	595	4
usado,	298	139	328	150	454	595	4
en	333	139	343	150	454	595	4
especial	348	139	383	150	454	595	4
en	387	139	398	150	454	595	4
el	403	139	410	150	454	595	4
campo	43	150	72	160	454	595	4
educativo,	75	150	120	160	454	595	4
tanto	124	150	147	160	454	595	4
en	151	150	162	160	454	595	4
Europa	166	150	198	160	454	595	4
como	202	150	225	160	454	595	4
en	229	150	239	160	454	595	4
Estados	243	150	278	160	454	595	4
Unidos,	282	150	316	160	454	595	4
y	319	150	324	160	454	595	4
en	328	150	339	160	454	595	4
América	343	150	379	160	454	595	4
Latina	382	150	410	160	454	595	4
tiene	43	160	64	171	454	595	4
carga	68	160	92	171	454	595	4
significativa	95	160	148	171	454	595	4
diferenciada	152	160	206	171	454	595	4
según	209	160	236	171	454	595	4
sea	239	160	254	171	454	595	4
el	258	160	265	171	454	595	4
contexto	269	160	306	171	454	595	4
en	310	160	321	171	454	595	4
el	325	160	332	171	454	595	4
que	336	160	352	171	454	595	4
se	356	160	366	171	454	595	4
lo	369	160	377	171	454	595	4
utilice.	381	160	411	171	454	595	4
En	43	171	55	181	454	595	4
el	58	171	66	181	454	595	4
ámbito	69	171	100	181	454	595	4
latinoamericano,	103	171	177	181	454	595	4
generalmente,	180	171	243	181	454	595	4
hablar	246	171	275	181	454	595	4
de	278	171	288	181	454	595	4
interculturalidad	292	171	366	181	454	595	4
se	370	171	379	181	454	595	4
refiere	383	171	410	181	454	595	4
a	43	181	48	192	454	595	4
un	55	181	68	192	454	595	4
determinado	75	181	131	192	454	595	4
pueblo	138	181	168	192	454	595	4
indígena	176	181	213	192	454	595	4
comúnmente,	221	181	281	192	454	595	4
bajo	289	181	307	192	454	595	4
la	315	181	323	192	454	595	4
denominación	331	181	392	192	454	595	4
de	400	181	410	192	454	595	4
“Educación	43	192	93	203	454	595	4
Intercultural	96	192	152	203	454	595	4
Bilingüe”.	155	192	198	203	454	595	4
En	201	192	213	203	454	595	4
otros	216	192	239	203	454	595	4
espacios	242	192	279	203	454	595	4
geográficos	282	192	331	203	454	595	4
como	334	192	357	203	454	595	4
en	360	192	371	203	454	595	4
Francia,	374	192	411	203	454	595	4
surge	43	203	67	213	454	595	4
en	72	203	83	213	454	595	4
los	88	203	100	213	454	595	4
años	105	203	126	213	454	595	4
setenta	131	203	163	213	454	595	4
con	168	203	184	213	454	595	4
el	188	203	196	213	454	595	4
propósito	201	203	242	213	454	595	4
de	247	203	257	213	454	595	4
dar	262	203	277	213	454	595	4
una	282	203	299	213	454	595	4
respuesta	304	203	347	213	454	595	4
propicia	352	203	387	213	454	595	4
a	392	203	398	213	454	595	4
la	403	203	410	213	454	595	4
realidad	43	213	78	224	454	595	4
que	82	213	98	224	454	595	4
la	103	213	110	224	454	595	4
inmigración	114	213	167	224	454	595	4
de	171	213	181	224	454	595	4
esa	185	213	200	224	454	595	4
época	204	213	229	224	454	595	4
iba	233	213	247	224	454	595	4
configurando	251	213	309	224	454	595	4
en	313	213	324	224	454	595	4
ese	328	213	342	224	454	595	4
país.	346	213	367	224	454	595	4
Luego	371	213	397	224	454	595	4
se	401	213	411	224	454	595	4
extiende	43	224	79	234	454	595	4
a	84	224	90	234	454	595	4
Canadá,	95	224	132	234	454	595	4
Suiza	137	224	161	234	454	595	4
y	166	224	170	234	454	595	4
Bélgica,	176	224	210	234	454	595	4
más	215	224	233	234	454	595	4
tarde,	238	224	264	234	454	595	4
a	269	224	274	234	454	595	4
países	279	224	307	234	454	595	4
como	312	224	335	234	454	595	4
España	340	224	373	234	454	595	4
e	378	224	383	234	454	595	4
Italia	388	224	410	234	454	595	4
(Essomba,	43	234	88	245	454	595	4
2007b).	91	234	125	245	454	595	4
Pero,	57	256	79	266	454	595	4
¿cómo	85	256	113	266	454	595	4
se	118	256	128	266	454	595	4
concibe	133	256	167	266	454	595	4
la	172	256	180	266	454	595	4
interculturalidad	186	256	260	266	454	595	4
en	266	256	277	266	454	595	4
una	282	256	300	266	454	595	4
sociedad	305	256	343	266	454	595	4
de	349	256	359	266	454	595	4
diversidad	365	256	410	266	454	595	4
cultural	43	266	78	277	454	595	4
y	81	266	86	277	454	595	4
étnica?	90	266	122	277	454	595	4
Implica	126	266	158	277	454	595	4
todo	162	266	181	277	454	595	4
un	185	266	197	277	454	595	4
proceso	201	266	235	277	454	595	4
social	239	266	264	277	454	595	4
que	268	266	284	277	454	595	4
pretende	288	266	326	277	454	595	4
la	330	266	338	277	454	595	4
interconexión	342	266	402	277	454	595	4
e	405	266	410	277	454	595	4
interdependencia	43	277	119	287	454	595	4
entre	124	277	147	287	454	595	4
las	152	277	164	287	454	595	4
diferentes	170	277	213	287	454	595	4
culturas.	218	277	258	287	454	595	4
Es	263	277	274	287	454	595	4
más,	279	277	301	287	454	595	4
significa	306	277	342	287	454	595	4
que	347	277	363	287	454	595	4
todos	369	277	392	287	454	595	4
los	398	277	410	287	454	595	4
ciudadanos	43	287	93	298	454	595	4
son	98	287	114	298	454	595	4
y	118	287	123	298	454	595	4
deben	128	287	154	298	454	595	4
ser	159	287	172	298	454	595	4
iguales	177	287	208	298	454	595	4
ante	212	287	232	298	454	595	4
la	236	287	244	298	454	595	4
ley	249	287	261	298	454	595	4
y	265	287	270	298	454	595	4
en	275	287	286	298	454	595	4
el	290	287	298	298	454	595	4
marco	302	287	330	298	454	595	4
de	334	287	344	298	454	595	4
las	349	287	362	298	454	595	4
relaciones	366	287	410	298	454	595	4
cotidianas	43	298	88	308	454	595	4
como	91	298	114	308	454	595	4
también	117	298	153	308	454	595	4
a	156	298	161	308	454	595	4
nivel	164	298	185	308	454	595	4
regional,	187	298	225	308	454	595	4
nacional	228	298	266	308	454	595	4
y	268	298	273	308	454	595	4
mundial.	276	298	316	308	454	595	4
La	57	319	67	330	454	595	4
interculturalidad	71	319	146	330	454	595	4
no	149	319	160	330	454	595	4
se	163	319	173	330	454	595	4
logra	176	319	198	330	454	595	4
de	201	319	211	330	454	595	4
la	215	319	223	330	454	595	4
noche	226	319	252	330	454	595	4
a	256	319	261	330	454	595	4
la	264	319	272	330	454	595	4
mañana.	275	319	315	330	454	595	4
Ella	318	319	335	330	454	595	4
se	338	319	348	330	454	595	4
construye,	351	319	398	330	454	595	4
se	401	319	410	330	454	595	4
vive	43	329	59	340	454	595	4
y	64	329	69	340	454	595	4
es	73	329	82	340	454	595	4
posible	87	329	118	340	454	595	4
si	122	329	130	340	454	595	4
se	134	329	143	340	454	595	4
dispone	148	329	182	340	454	595	4
de	186	329	197	340	454	595	4
un	201	329	213	340	454	595	4
marco	217	329	245	340	454	595	4
compartido	249	329	299	340	454	595	4
por	303	329	318	340	454	595	4
toda	322	329	342	340	454	595	4
la	347	329	354	340	454	595	4
ciudadanía,	359	329	411	340	454	595	4
donde	43	340	70	351	454	595	4
se	74	340	83	351	454	595	4
relega	88	340	114	351	454	595	4
la	119	340	127	351	454	595	4
diferencia	131	340	175	351	454	595	4
cultural	179	340	214	351	454	595	4
al	219	340	227	351	454	595	4
ámbito	231	340	262	351	454	595	4
de	266	340	277	351	454	595	4
lo	282	340	289	351	454	595	4
privado.	294	340	330	351	454	595	4
Implica	335	340	367	351	454	595	4
también,	371	340	410	351	454	595	4
proyecto	43	351	80	361	454	595	4
de	83	351	93	361	454	595	4
convivencia,	96	351	150	361	454	595	4
ir	153	351	160	361	454	595	4
más	163	351	182	361	454	595	4
allá	185	351	201	361	454	595	4
del	204	351	217	361	454	595	4
simple	220	351	249	361	454	595	4
conocer	252	351	286	361	454	595	4
al	289	351	297	361	454	595	4
otro,	300	351	320	361	454	595	4
para	323	351	344	361	454	595	4
comprenderlo,	347	351	410	361	454	595	4
estableciendo	43	361	102	372	454	595	4
un	105	361	117	372	454	595	4
proceso	120	361	154	372	454	595	4
de	156	361	167	372	454	595	4
empatía	170	361	205	372	454	595	4
y	208	361	213	372	454	595	4
desde	215	361	241	372	454	595	4
ahí	244	361	258	372	454	595	4
poder	260	361	285	372	454	595	4
establecer	288	361	333	372	454	595	4
canales	335	361	369	372	454	595	4
reales	372	361	398	372	454	595	4
de	400	361	411	372	454	595	4
comunicación	43	372	104	382	454	595	4
como	108	372	131	382	454	595	4
vía	135	372	148	382	454	595	4
al	152	372	160	382	454	595	4
diálogo	163	372	195	382	454	595	4
intercultural.	199	372	257	382	454	595	4
Consecuentemente,	261	372	348	382	454	595	4
es	351	372	361	382	454	595	4
la	365	372	373	382	454	595	4
defensa	377	372	410	382	454	595	4
de	43	382	53	393	454	595	4
un	61	382	73	393	454	595	4
saber,	80	382	108	393	454	595	4
unos	115	382	137	393	454	595	4
valores	145	382	176	393	454	595	4
y	183	382	188	393	454	595	4
unas	196	382	218	393	454	595	4
normas	226	382	259	393	454	595	4
de	267	382	277	393	454	595	4
convivencia	285	382	336	393	454	595	4
comunes	344	382	383	393	454	595	4
pero	391	382	410	393	454	595	4
enriquecidos	43	393	99	404	454	595	4
con	102	393	118	404	454	595	4
las	122	393	134	404	454	595	4
aportaciones	138	393	194	404	454	595	4
de	197	393	208	404	454	595	4
todos	211	393	235	404	454	595	4
y	238	393	243	404	454	595	4
de	303	393	314	404	454	595	4
otras	317	393	339	404	454	595	4
diferencias	343	393	391	404	454	595	4
que	394	393	410	404	454	595	4
no	43	403	54	414	454	595	4
atentan	56	403	91	414	454	595	4
contra	93	403	122	414	454	595	4
ellos.	124	403	147	414	454	595	4
¡Magnífico!,	57	425	107	435	454	595	4
sin	111	425	124	435	454	595	4
embargo,	128	425	168	435	454	595	4
se	172	425	181	435	454	595	4
debe	185	425	205	435	454	595	4
ser	209	425	222	435	454	595	4
consciente	226	425	272	435	454	595	4
que	276	425	292	435	454	595	4
por	295	425	310	435	454	595	4
encima	313	425	345	435	454	595	4
de	348	425	359	435	454	595	4
las	362	425	375	435	454	595	4
buenas	378	425	411	435	454	595	4
intenciones	43	435	93	446	454	595	4
y	97	435	102	446	454	595	4
de	107	435	117	446	454	595	4
las	121	435	134	446	454	595	4
buenas	138	435	170	446	454	595	4
palabras,	175	435	216	446	454	595	4
la	220	435	228	446	454	595	4
meta	232	435	254	446	454	595	4
de	258	435	269	446	454	595	4
la	273	435	281	446	454	595	4
interculturalidad	285	435	360	446	454	595	4
no	364	435	375	446	454	595	4
resulta	379	435	410	446	454	595	4
fácil	43	446	61	456	454	595	4
de	66	446	76	456	454	595	4
ser	81	446	94	456	454	595	4
llevada	99	446	130	456	454	595	4
a	135	446	140	456	454	595	4
la	145	446	153	456	454	595	4
práctica	158	446	194	456	454	595	4
lo	199	446	206	456	454	595	4
cual	211	446	230	456	454	595	4
constituye	235	446	280	456	454	595	4
todo	285	446	304	456	454	595	4
un	309	446	321	456	454	595	4
desafío.	326	446	360	456	454	595	4
¿Por	365	446	384	456	454	595	4
qué?	389	446	410	456	454	595	4
Involucra	43	456	84	467	454	595	4
cambio	87	456	119	467	454	595	4
de	122	456	133	467	454	595	4
mentalidad	136	456	186	467	454	595	4
y	189	456	194	467	454	595	4
de	197	456	207	467	454	595	4
actitud	211	456	242	467	454	595	4
ante	245	456	265	467	454	595	4
los	268	456	281	467	454	595	4
grupos	284	456	314	467	454	595	4
culturales	317	456	362	467	454	595	4
instalados	365	456	410	467	454	595	4
en	43	467	53	477	454	595	4
un	57	467	69	477	454	595	4
mismo	72	467	102	477	454	595	4
espacio	105	467	137	477	454	595	4
y	141	467	146	477	454	595	4
convivir	149	467	184	477	454	595	4
con	187	467	203	477	454	595	4
ellos.	206	467	229	477	454	595	4
Sólo	232	467	251	477	454	595	4
se	254	467	263	477	454	595	4
piensa	267	467	296	477	454	595	4
que	299	467	315	477	454	595	4
es	319	467	328	477	454	595	4
posible	331	467	362	477	454	595	4
por	366	467	380	477	454	595	4
medio	384	467	410	477	454	595	4
de	43	477	53	488	454	595	4
la	56	477	64	488	454	595	4
educación	67	477	112	488	454	595	4
intercultural,	115	477	174	488	454	595	4
cuyo	177	477	198	488	454	595	4
tratamiento	201	477	253	488	454	595	4
merece	256	477	287	488	454	595	4
una	290	477	308	488	454	595	4
atención	311	477	348	488	454	595	4
especial,	352	477	389	488	454	595	4
y	393	477	398	488	454	595	4
se	401	477	410	488	454	595	4
desarrollará	43	488	96	499	454	595	4
más	98	488	117	499	454	595	4
adelante.	120	488	160	499	454	595	4
¿Cómo	57	509	87	520	454	595	4
es	94	509	103	520	454	595	4
la	110	509	118	520	454	595	4
realidad	125	509	161	520	454	595	4
cultural	168	509	203	520	454	595	4
y	209	509	214	520	454	595	4
étnica	221	509	248	520	454	595	4
del	255	509	268	520	454	595	4
Paraguay?	275	509	321	520	454	595	4
El	328	509	337	520	454	595	4
mapa	344	509	368	520	454	595	4
cultural	375	509	410	520	454	595	4
paraguayo	43	520	89	530	454	595	4
comprende,	94	520	146	530	454	595	4
además	151	520	185	530	454	595	4
de	191	520	201	530	454	595	4
la	207	520	215	530	454	595	4
cultura	220	520	253	530	454	595	4
mestiza	258	520	292	530	454	595	4
mayoritaria,	297	520	351	530	454	595	4
unas	357	520	379	530	454	595	4
veinte	384	520	410	530	454	595	4
Rev.	43	545	55	552	454	595	4
Int.	57	545	67	552	454	595	4
Investig.	69	545	94	552	454	595	4
Cienc.	96	545	114	552	454	595	4
Soc.	116	545	128	552	454	595	4
Vol.	43	553	54	560	454	595	4
8	56	553	59	560	454	595	4
nº1,	61	553	74	560	454	595	4
julio	76	553	88	560	454	595	4
2012.	90	553	107	560	454	595	4
pág.	109	553	121	560	454	595	4
7-23.	123	553	139	560	454	595	4
10	19	561	30	573	454	595	4
ISSN	246	553	261	560	454	595	4
(Impresa)	263	553	290	560	454	595	4
2225-5117.	292	553	326	560	454	595	4
ISSN	328	553	343	560	454	595	4
(En	344	553	354	560	454	595	4
Línea)	356	553	374	560	454	595	4
2226-4000.	376	553	410	560	454	595	4
Q	43	36	47	43	454	595	5
u	47	36	51	43	454	595	5
i	51	36	53	43	454	595	5
ñ	53	36	57	43	454	595	5
ó	57	36	61	43	454	595	5
n	61	36	64	43	454	595	5
e	65	36	68	43	454	595	5
z	68	36	71	43	454	595	5
d	73	36	76	43	454	595	5
e	76	36	79	43	454	595	5
B	81	36	86	43	454	595	5
e	86	36	89	43	454	595	5
r	89	36	91	43	454	595	5
n	91	36	95	43	454	595	5
a	95	36	99	43	454	595	5
l	99	36	101	43	454	595	5
C	103	36	107	43	454	595	5
.	107	36	109	43	454	595	5
D	111	36	116	43	454	595	5
i	116	36	117	43	454	595	5
v	117	36	120	43	454	595	5
e	120	36	123	43	454	595	5
r	123	36	126	43	454	595	5
s	126	36	129	43	454	595	5
i	129	36	131	43	454	595	5
d	131	36	135	43	454	595	5
a	135	36	138	43	454	595	5
d	138	36	142	43	454	595	5
c	144	36	147	43	454	595	5
u	147	36	151	43	454	595	5
l	151	36	153	43	454	595	5
t	153	36	155	43	454	595	5
u	155	36	159	43	454	595	5
r	159	36	162	43	454	595	5
a	162	36	165	43	454	595	5
l	165	36	167	43	454	595	5
e	169	36	172	43	454	595	5
i	174	36	176	43	454	595	5
n	176	36	180	43	454	595	5
t	180	36	182	43	454	595	5
e	182	36	185	43	454	595	5
r	185	36	188	43	454	595	5
c	188	36	191	43	454	595	5
u	191	36	195	43	454	595	5
l	195	36	197	43	454	595	5
t	197	36	199	43	454	595	5
u	199	36	203	43	454	595	5
r	203	36	206	43	454	595	5
a	206	36	209	43	454	595	5
l	209	36	211	43	454	595	5
i	211	36	213	43	454	595	5
d	213	36	217	43	454	595	5
a	217	36	220	43	454	595	5
d	220	36	224	43	454	595	5
e	226	36	229	43	454	595	5
n	229	36	233	43	454	595	5
e	235	36	238	43	454	595	5
l	238	36	240	43	454	595	5
m	242	36	248	43	454	595	5
a	248	36	251	43	454	595	5
r	251	36	254	43	454	595	5
c	254	36	257	43	454	595	5
o	257	36	260	43	454	595	5
d	262	36	266	43	454	595	5
e	266	36	269	43	454	595	5
l	271	36	273	43	454	595	5
a	273	36	276	43	454	595	5
e	278	36	281	43	454	595	5
d	281	36	285	43	454	595	5
u	285	36	289	43	454	595	5
c	289	36	292	43	454	595	5
a	292	36	295	43	454	595	5
c	296	36	299	43	454	595	5
i	299	36	301	43	454	595	5
ó	300	36	304	43	454	595	5
n	304	36	308	43	454	595	5
f	310	36	312	43	454	595	5
o	312	36	315	43	454	595	5
r	315	36	318	43	454	595	5
m	318	36	323	43	454	595	5
a	323	36	327	43	454	595	5
l	327	36	329	43	454	595	5
e	330	36	334	43	454	595	5
n	334	36	338	43	454	595	5
P	340	36	343	43	454	595	5
a	343	36	347	43	454	595	5
r	347	36	349	43	454	595	5
a	349	36	353	43	454	595	5
g	353	36	356	43	454	595	5
u	356	36	360	43	454	595	5
a	360	36	364	43	454	595	5
y	364	36	367	43	454	595	5
etnias	43	55	69	65	454	595	5
indígenas	73	55	115	65	454	595	5
dispersas	119	55	161	65	454	595	5
y	164	55	169	65	454	595	5
varios	173	55	199	65	454	595	5
enclaves	203	55	240	65	454	595	5
culturales	243	55	288	65	454	595	5
extranjeros,	291	55	344	65	454	595	5
lo	347	55	355	65	454	595	5
que	358	55	374	65	454	595	5
supone	378	55	410	65	454	595	5
una	43	65	60	76	454	595	5
alta	65	65	82	76	454	595	5
diversidad	87	65	132	76	454	595	5
cultural,	138	65	175	76	454	595	5
potencialmente	181	65	248	76	454	595	5
muy	253	65	272	76	454	595	5
enriquecedora	278	65	340	76	454	595	5
en	345	65	356	76	454	595	5
un	362	65	374	76	454	595	5
terreno	379	65	411	76	454	595	5
poco	43	76	63	86	454	595	5
poblado	70	76	105	86	454	595	5
y,	112	76	120	86	454	595	5
con	127	76	143	86	454	595	5
marcada	149	76	188	86	454	595	5
diferencia	195	76	238	86	454	595	5
social.	245	76	273	86	454	595	5
Efectivamente,	280	76	345	86	454	595	5
en	352	76	362	86	454	595	5
Paraguay	369	76	410	86	454	595	5
coexisten	43	86	84	97	454	595	5
diversas	88	86	124	97	454	595	5
culturas	129	86	166	97	454	595	5
bien	170	86	189	97	454	595	5
definidas	194	86	234	97	454	595	5
que	238	86	254	97	454	595	5
viven	258	86	281	97	454	595	5
en	286	86	296	97	454	595	5
comunidades	301	86	360	97	454	595	5
diferentes,	364	86	410	97	454	595	5
entre	43	97	65	107	454	595	5
las	72	97	84	107	454	595	5
que	90	97	106	107	454	595	5
se	112	97	122	107	454	595	5
encuentran	128	97	178	107	454	595	5
los	185	97	197	107	454	595	5
mestizos,	203	97	244	107	454	595	5
los	250	97	263	107	454	595	5
inmigrantes	269	97	322	107	454	595	5
y	328	97	333	107	454	595	5
los	339	97	351	107	454	595	5
nativos	357	97	389	107	454	595	5
con	395	97	411	107	454	595	5
conflictos	43	107	84	118	454	595	5
interculturales.	88	107	156	118	454	595	5
Entre	159	107	183	118	454	595	5
los	187	107	199	118	454	595	5
inmigrantes	203	107	255	118	454	595	5
de	259	107	269	118	454	595	5
otros	273	107	295	118	454	595	5
países	298	107	326	118	454	595	5
se	329	107	338	118	454	595	5
destacan	342	107	381	118	454	595	5
por	385	107	399	118	454	595	5
el	403	107	410	118	454	595	5
número	43	118	77	129	454	595	5
de	80	118	90	129	454	595	5
sus	93	118	109	129	454	595	5
componentes	112	118	170	129	454	595	5
y	173	118	178	129	454	595	5
su	181	118	192	129	454	595	5
radicación	195	118	241	129	454	595	5
geográfica,	244	118	291	129	454	595	5
los	294	118	307	129	454	595	5
grupos	310	118	340	129	454	595	5
de	343	118	354	129	454	595	5
brasileños	357	118	402	129	454	595	5
o	405	118	410	129	454	595	5
los	43	128	55	139	454	595	5
brasiguayos	59	128	112	139	454	595	5
2	112	130	116	137	454	595	5
,	116	128	119	139	454	595	5
radican	123	128	157	139	454	595	5
en	161	128	172	139	454	595	5
su	176	128	187	139	454	595	5
mayoría,	191	128	229	139	454	595	5
en	234	128	245	139	454	595	5
las	249	128	261	139	454	595	5
áreas	266	128	289	139	454	595	5
rurales	294	128	325	139	454	595	5
del	329	128	342	139	454	595	5
Paraguay,	347	128	391	139	454	595	5
con	395	128	411	139	454	595	5
agudos	43	139	74	150	454	595	5
problemas	83	139	129	150	454	595	5
por	137	139	152	150	454	595	5
tenencia	161	139	198	150	454	595	5
de	206	139	217	150	454	595	5
tierras.	226	139	257	150	454	595	5
Otros	266	139	290	150	454	595	5
grupos	299	139	329	150	454	595	5
constituyen	338	139	389	150	454	595	5
los	398	139	410	150	454	595	5
canadienses	43	150	97	160	454	595	5
(mennonitas),	100	150	160	160	454	595	5
alemanes	163	150	204	160	454	595	5
y	207	150	212	160	454	595	5
los	215	150	227	160	454	595	5
japoneses.	230	150	276	160	454	595	5
En	57	171	69	181	454	595	5
cambio,	76	171	111	181	454	595	5
los	119	171	131	181	454	595	5
coreanos,	138	171	181	181	454	595	5
argentinos,	188	171	237	181	454	595	5
uruguayos,	244	171	295	181	454	595	5
judíos,	301	171	332	181	454	595	5
los	339	171	351	181	454	595	5
chinos,	359	171	391	181	454	595	5
los	398	171	410	181	454	595	5
italianos	43	181	80	192	454	595	5
y	83	181	88	192	454	595	5
actualmente	91	181	145	192	454	595	5
los	148	181	161	192	454	595	5
bolivianos	163	181	208	192	454	595	5
y	211	181	216	192	454	595	5
peruanos	218	181	260	192	454	595	5
radican	263	181	296	192	454	595	5
preferentemente	299	181	370	192	454	595	5
en	373	181	384	192	454	595	5
áreas	387	181	411	192	454	595	5
urbanas.	43	192	82	203	454	595	5
Por	88	192	103	203	454	595	5
otro	108	192	126	203	454	595	5
lado,	132	192	153	203	454	595	5
los	159	192	171	203	454	595	5
nativos,	177	192	212	203	454	595	5
llegan	217	192	243	203	454	595	5
actualmente,	249	192	307	203	454	595	5
a	312	192	318	203	454	595	5
108.308	323	192	359	203	454	595	5
indígenas,	365	192	410	203	454	595	5
representando	43	203	106	213	454	595	5
el	109	203	117	213	454	595	5
1,7%	120	203	142	213	454	595	5
de	145	203	156	213	454	595	5
la	159	203	167	213	454	595	5
población	170	203	213	213	454	595	5
total,	216	203	239	213	454	595	5
según	242	203	268	213	454	595	5
el	272	203	279	213	454	595	5
Censo	282	203	309	213	454	595	5
Nacional	313	203	351	213	454	595	5
de	354	203	364	213	454	595	5
Población	368	203	410	213	454	595	5
y	43	213	47	224	454	595	5
Vivienda	50	213	88	224	454	595	5
2002.	91	213	116	224	454	595	5
Los	57	234	72	245	454	595	5
nativos	78	234	109	245	454	595	5
con	115	234	131	245	454	595	5
veinte	136	234	162	245	454	595	5
etnias,	168	234	198	245	454	595	5
las	204	234	216	245	454	595	5
que	222	234	238	245	454	595	5
equivalen	244	234	286	245	454	595	5
a	291	234	296	245	454	595	5
veinte	302	234	328	245	454	595	5
lenguas	334	234	368	245	454	595	5
y	374	234	379	245	454	595	5
veinte	384	234	410	245	454	595	5
culturas	43	245	80	256	454	595	5
diferentes,	86	245	132	256	454	595	5
agrupadas	139	245	185	256	454	595	5
en	192	245	203	256	454	595	5
cinco	209	245	232	256	454	595	5
familias	239	245	273	256	454	595	5
lingüísticas.	280	245	333	256	454	595	5
La	340	245	351	256	454	595	5
distribución	357	245	410	256	454	595	5
histórica	43	256	81	266	454	595	5
de	84	256	94	266	454	595	5
estás	97	256	120	266	454	595	5
cinco	122	256	146	266	454	595	5
familias	148	256	183	266	454	595	5
se	186	256	195	266	454	595	5
puede	198	256	225	266	454	595	5
observar	228	256	265	266	454	595	5
en	268	256	279	266	454	595	5
la	282	256	290	266	454	595	5
figura	293	256	320	266	454	595	5
1.	323	256	332	266	454	595	5
Figura	78	488	108	499	454	595	5
1.	111	488	120	499	454	595	5
Distribución	123	488	177	499	454	595	5
histórica	180	488	219	499	454	595	5
de	221	488	232	499	454	595	5
las	234	488	247	499	454	595	5
familias	250	488	285	499	454	595	5
lingüísticas.	288	488	341	499	454	595	5
Fuente:	78	499	111	509	454	595	5
Centro	114	499	144	509	454	595	5
de	147	499	157	509	454	595	5
Estudios	160	499	199	509	454	595	5
Antropológicos.Universidad	202	499	322	509	454	595	5
Católica.	325	499	364	509	454	595	5
2.	43	530	50	539	454	595	5
Hijos	53	530	72	539	454	595	5
de	75	530	84	539	454	595	5
brasileños	86	530	126	539	454	595	5
nacidos	129	530	159	539	454	595	5
y	162	530	166	539	454	595	5
radicados	169	530	206	539	454	595	5
en	209	530	218	539	454	595	5
Paraguay.	221	530	260	539	454	595	5
ISSN	44	553	58	560	454	595	5
(Impresa)	60	553	88	560	454	595	5
2225-5117.	90	553	124	560	454	595	5
ISSN	126	553	140	560	454	595	5
(En	142	553	152	560	454	595	5
Línea)	154	553	172	560	454	595	5
2226-4000.	173	553	208	560	454	595	5
Rev.	326	545	338	552	454	595	5
Int.	340	545	350	552	454	595	5
Investig.	352	545	377	552	454	595	5
Cienc.	379	545	397	552	454	595	5
Soc.	399	545	411	552	454	595	5
Vol.	315	553	327	560	454	595	5
8	329	553	332	560	454	595	5
nº1,	334	553	347	560	454	595	5
julio	348	553	361	560	454	595	5
2012.	363	553	380	560	454	595	5
pág.	382	553	394	560	454	595	5
7-23.	396	553	412	560	454	595	5
11	422	562	434	573	454	595	5
Q	43	36	47	43	454	595	6
u	47	36	51	43	454	595	6
i	51	36	53	43	454	595	6
ñ	53	36	57	43	454	595	6
ó	57	36	61	43	454	595	6
n	61	36	64	43	454	595	6
e	65	36	68	43	454	595	6
z	68	36	71	43	454	595	6
d	73	36	76	43	454	595	6
e	76	36	79	43	454	595	6
B	81	36	86	43	454	595	6
e	86	36	89	43	454	595	6
r	89	36	91	43	454	595	6
n	91	36	95	43	454	595	6
a	95	36	99	43	454	595	6
l	99	36	101	43	454	595	6
C	103	36	107	43	454	595	6
.	107	36	109	43	454	595	6
D	111	36	116	43	454	595	6
i	116	36	117	43	454	595	6
v	117	36	120	43	454	595	6
e	120	36	123	43	454	595	6
r	123	36	126	43	454	595	6
s	126	36	129	43	454	595	6
i	129	36	131	43	454	595	6
d	131	36	135	43	454	595	6
a	135	36	138	43	454	595	6
d	138	36	142	43	454	595	6
c	144	36	147	43	454	595	6
u	147	36	151	43	454	595	6
l	151	36	153	43	454	595	6
t	153	36	155	43	454	595	6
u	155	36	159	43	454	595	6
r	159	36	162	43	454	595	6
a	162	36	165	43	454	595	6
l	165	36	167	43	454	595	6
e	169	36	172	43	454	595	6
i	174	36	176	43	454	595	6
n	176	36	180	43	454	595	6
t	180	36	182	43	454	595	6
e	182	36	185	43	454	595	6
r	185	36	188	43	454	595	6
c	188	36	191	43	454	595	6
u	191	36	195	43	454	595	6
l	195	36	197	43	454	595	6
t	197	36	199	43	454	595	6
u	199	36	203	43	454	595	6
r	203	36	206	43	454	595	6
a	206	36	209	43	454	595	6
l	209	36	211	43	454	595	6
i	211	36	213	43	454	595	6
d	213	36	217	43	454	595	6
a	217	36	220	43	454	595	6
d	220	36	224	43	454	595	6
e	226	36	229	43	454	595	6
n	229	36	233	43	454	595	6
e	235	36	238	43	454	595	6
l	238	36	240	43	454	595	6
m	242	36	248	43	454	595	6
a	248	36	251	43	454	595	6
r	251	36	254	43	454	595	6
c	254	36	257	43	454	595	6
o	257	36	260	43	454	595	6
d	262	36	266	43	454	595	6
e	266	36	269	43	454	595	6
l	271	36	273	43	454	595	6
a	273	36	276	43	454	595	6
e	278	36	281	43	454	595	6
d	281	36	285	43	454	595	6
u	285	36	289	43	454	595	6
c	289	36	292	43	454	595	6
a	292	36	295	43	454	595	6
c	296	36	299	43	454	595	6
i	299	36	301	43	454	595	6
ó	300	36	304	43	454	595	6
n	304	36	308	43	454	595	6
f	310	36	312	43	454	595	6
o	312	36	315	43	454	595	6
r	315	36	318	43	454	595	6
m	318	36	323	43	454	595	6
a	323	36	327	43	454	595	6
l	327	36	329	43	454	595	6
e	330	36	334	43	454	595	6
n	334	36	338	43	454	595	6
P	340	36	343	43	454	595	6
a	343	36	347	43	454	595	6
r	347	36	349	43	454	595	6
a	349	36	353	43	454	595	6
g	353	36	356	43	454	595	6
u	356	36	360	43	454	595	6
a	360	36	364	43	454	595	6
y	364	36	367	43	454	595	6
Estas	57	55	81	65	454	595	6
familias	84	55	119	65	454	595	6
lingüísticas	123	55	173	65	454	595	6
son	176	55	192	65	454	595	6
Guaraní,	195	55	235	65	454	595	6
Zamuco,	238	55	276	65	454	595	6
Maskoy,	280	55	316	65	454	595	6
Mataco	319	55	352	65	454	595	6
y	355	55	360	65	454	595	6
Guaycurú.	363	55	410	65	454	595	6
El	43	65	51	76	454	595	6
criterio	56	65	88	76	454	595	6
de	93	65	103	76	454	595	6
clasificación	108	65	162	76	454	595	6
en	166	65	177	76	454	595	6
familias	182	65	217	76	454	595	6
lingüísticas	222	65	272	76	454	595	6
fue	277	65	290	76	454	595	6
acuñado	295	65	333	76	454	595	6
por	338	65	353	76	454	595	6
el	357	65	365	76	454	595	6
eminente	370	65	410	76	454	595	6
antropólogo	43	76	95	86	454	595	6
Miguel	98	76	128	86	454	595	6
Chase	131	76	158	86	454	595	6
Sardi	162	76	185	86	454	595	6
(1999).	189	76	220	86	454	595	6
Si	223	76	232	86	454	595	6
bien	235	76	254	86	454	595	6
existen	258	76	289	86	454	595	6
cinco	292	76	316	86	454	595	6
familias	319	76	354	86	454	595	6
lingüísticas,	357	76	411	86	454	595	6
los	43	86	55	97	454	595	6
indígenas	59	86	101	97	454	595	6
se	104	86	114	97	454	595	6
encuentran	117	86	168	97	454	595	6
asentados	171	86	216	97	454	595	6
en	219	86	230	97	454	595	6
dos	234	86	249	97	454	595	6
regiones,	253	86	292	97	454	595	6
en	295	86	306	97	454	595	6
la	310	86	318	97	454	595	6
región	321	86	348	97	454	595	6
Oriental	352	86	388	97	454	595	6
y	391	86	396	97	454	595	6
en	399	86	410	97	454	595	6
la	43	97	50	107	454	595	6
región	54	97	81	107	454	595	6
Occidental.	84	97	134	107	454	595	6
Vive	137	97	156	107	454	595	6
en	159	97	169	107	454	595	6
la	173	97	180	107	454	595	6
región	184	97	211	107	454	595	6
Oriental	214	97	250	107	454	595	6
el	253	97	260	107	454	595	6
52,5%	263	97	291	107	454	595	6
de	294	97	305	107	454	595	6
la	308	97	316	107	454	595	6
población	319	97	362	107	454	595	6
indígena	365	97	403	107	454	595	6
y	405	97	410	107	454	595	6
en	43	107	53	118	454	595	6
la	56	107	64	118	454	595	6
región	67	107	94	118	454	595	6
Occidental	97	107	144	118	454	595	6
el	147	107	154	118	454	595	6
47,5%	157	107	185	118	454	595	6
(Secretaria	188	107	235	118	454	595	6
Técnica	238	107	271	118	454	595	6
de	274	107	284	118	454	595	6
Planificación,	287	107	346	118	454	595	6
2008).	349	107	377	118	454	595	6
Respecto	57	128	96	139	454	595	6
al	102	128	110	139	454	595	6
uso	115	128	131	139	454	595	6
de	136	128	147	139	454	595	6
la	152	128	160	139	454	595	6
lengua,	166	128	198	139	454	595	6
además	203	128	237	139	454	595	6
del	242	128	256	139	454	595	6
castellano	261	128	305	139	454	595	6
y	311	128	315	139	454	595	6
el	321	128	329	139	454	595	6
guaraní	334	128	368	139	454	595	6
(lenguas	373	128	410	139	454	595	6
oficiales),	43	139	84	150	454	595	6
el	87	139	95	150	454	595	6
75%	98	139	117	150	454	595	6
de	121	139	132	150	454	595	6
la	135	139	143	150	454	595	6
población	147	139	189	150	454	595	6
indígena	193	139	231	150	454	595	6
habla	234	139	259	150	454	595	6
su	263	139	274	150	454	595	6
lengua	277	139	307	150	454	595	6
vernácula.	310	139	357	150	454	595	6
Un	360	139	373	150	454	595	6
aspecto	377	139	410	150	454	595	6
resaltante,	43	150	90	160	454	595	6
es	94	150	104	160	454	595	6
el	108	150	116	160	454	595	6
espíritu	120	150	154	160	454	595	6
estoico	159	150	189	160	454	595	6
que	195	150	211	160	454	595	6
impregna	215	150	257	160	454	595	6
a	261	150	267	160	454	595	6
los	271	150	284	160	454	595	6
indígenas,	289	150	334	160	454	595	6
por	339	150	353	160	454	595	6
la	358	150	366	160	454	595	6
lucha	371	150	395	160	454	595	6
de	400	150	410	160	454	595	6
reivindicación	43	160	104	171	454	595	6
de	109	160	119	171	454	595	6
sus	124	160	139	171	454	595	6
tierras	144	160	173	171	454	595	6
ancestrales,	177	160	230	171	454	595	6
arrebatadas	235	160	288	171	454	595	6
y	293	160	297	171	454	595	6
expulsadas	302	160	352	171	454	595	6
de	357	160	367	171	454	595	6
ellas.	372	160	395	171	454	595	6
La	400	160	410	171	454	595	6
recuperación	43	171	100	181	454	595	6
de	103	171	114	181	454	595	6
sus	118	171	133	181	454	595	6
hábitats	137	171	173	181	454	595	6
es	177	171	186	181	454	595	6
una	190	171	207	181	454	595	6
tarea	211	171	233	181	454	595	6
compleja	237	171	276	181	454	595	6
y	280	171	285	181	454	595	6
una	288	171	306	181	454	595	6
deuda	310	171	337	181	454	595	6
histórica	341	171	379	181	454	595	6
que	383	171	399	181	454	595	6
la	402	171	410	181	454	595	6
sociedad	43	181	81	192	454	595	6
paraguaya	84	181	131	192	454	595	6
tiene	134	181	156	192	454	595	6
con	159	181	175	192	454	595	6
ellos.	178	181	201	192	454	595	6
En	205	181	217	192	454	595	6
ese	221	181	235	192	454	595	6
logro,	239	181	263	192	454	595	6
una	267	181	284	192	454	595	6
de	288	181	298	192	454	595	6
las	302	181	314	192	454	595	6
herramientas	318	181	377	192	454	595	6
viables	380	181	411	192	454	595	6
podría	43	192	71	203	454	595	6
ser	74	192	88	203	454	595	6
a	91	192	97	203	454	595	6
través	100	192	127	203	454	595	6
del	130	192	144	203	454	595	6
mejoramiento	147	192	207	203	454	595	6
de	211	192	221	203	454	595	6
la	225	192	233	203	454	595	6
educación	236	192	281	203	454	595	6
indígena,	284	192	325	203	454	595	6
para	328	192	349	203	454	595	6
reclamar	352	192	391	203	454	595	6
con	395	192	410	203	454	595	6
racionalidad	43	203	97	213	454	595	6
jurídica	100	203	134	213	454	595	6
lo	137	203	144	213	454	595	6
que	147	203	163	213	454	595	6
les	166	203	178	213	454	595	6
pertenece	181	203	223	213	454	595	6
de	226	203	236	213	454	595	6
hecho	239	203	266	213	454	595	6
y	268	203	273	213	454	595	6
derecho.	276	203	314	213	454	595	6
Pese	57	224	77	234	454	595	6
a	81	224	87	234	454	595	6
que	92	224	108	234	454	595	6
la	113	224	121	234	454	595	6
nueva	125	224	152	234	454	595	6
Constitución	157	224	213	234	454	595	6
Nacional	219	224	257	234	454	595	6
sancionada	262	224	312	234	454	595	6
en	317	224	328	234	454	595	6
1992,	332	224	358	234	454	595	6
periodo	363	224	395	234	454	595	6
de	400	224	411	234	454	595	6
transición	43	234	87	245	454	595	6
democrática,	90	234	147	245	454	595	6
ampara	150	234	184	245	454	595	6
legalmente	187	234	234	245	454	595	6
su	237	234	248	245	454	595	6
existencia,	251	234	298	245	454	595	6
su	301	234	312	245	454	595	6
identidad	315	234	356	245	454	595	6
étnica	359	234	386	245	454	595	6
en	389	234	400	245	454	595	6
el	403	234	411	245	454	595	6
respectivo	43	245	87	256	454	595	6
hábitat,	93	245	127	256	454	595	6
el	134	245	141	256	454	595	6
derecho	147	245	182	256	454	595	6
a	188	245	193	256	454	595	6
la	200	245	207	256	454	595	6
participación	214	245	271	256	454	595	6
económica,	277	245	327	256	454	595	6
social,	333	245	361	256	454	595	6
política	367	245	399	256	454	595	6
y	405	245	410	256	454	595	6
cultural	43	256	78	266	454	595	6
del	83	256	96	266	454	595	6
país.	101	256	122	266	454	595	6
Sin	128	256	142	266	454	595	6
embargo,	148	256	188	266	454	595	6
la	194	256	202	266	454	595	6
realidad	207	256	243	266	454	595	6
de	248	256	258	266	454	595	6
vida	264	256	282	266	454	595	6
es	287	256	297	266	454	595	6
otra.	302	256	323	266	454	595	6
Cuando	328	256	363	266	454	595	6
uno	368	256	385	266	454	595	6
ve	390	256	400	266	454	595	6
a	405	256	410	266	454	595	6
indígenas	43	266	85	277	454	595	6
pidiendo	89	266	127	277	454	595	6
u	130	266	136	277	454	595	6
ocupando	140	266	184	277	454	595	6
plazas	187	266	215	277	454	595	6
públicas,	219	266	259	277	454	595	6
evidentemente	263	266	326	277	454	595	6
se	330	266	339	277	454	595	6
nota	343	266	363	277	454	595	6
que	367	266	383	277	454	595	6
no	386	266	397	277	454	595	6
se	401	266	410	277	454	595	6
cumple	43	277	75	287	454	595	6
lo	82	277	90	287	454	595	6
establecido	97	277	147	287	454	595	6
en	154	277	165	287	454	595	6
la	172	277	180	287	454	595	6
Constitución	187	277	244	287	454	595	6
Nacional.	251	277	292	287	454	595	6
Es	299	277	310	287	454	595	6
un	318	277	330	287	454	595	6
grupo	337	277	363	287	454	595	6
olvidado,	371	277	410	287	454	595	6
marginado	43	287	90	298	454	595	6
y	93	287	98	298	454	595	6
subvalorado.	102	287	159	298	454	595	6
Aunque	162	287	196	298	454	595	6
en	200	287	211	298	454	595	6
los	214	287	227	298	454	595	6
últimos	231	287	264	298	454	595	6
años	267	287	288	298	454	595	6
se	292	287	301	298	454	595	6
ha	305	287	316	298	454	595	6
instalado	320	287	360	298	454	595	6
en	364	287	375	298	454	595	6
el	378	287	386	298	454	595	6
país,	389	287	410	298	454	595	6
debates	43	298	77	308	454	595	6
y	79	298	84	308	454	595	6
algunas	88	298	122	308	454	595	6
gestiones	125	298	166	308	454	595	6
en	169	298	180	308	454	595	6
relación	183	298	218	308	454	595	6
al	221	298	229	308	454	595	6
mejoramiento	232	298	292	308	454	595	6
de	295	298	306	308	454	595	6
las	309	298	321	308	454	595	6
condiciones	324	298	376	308	454	595	6
de	379	298	389	308	454	595	6
vida	392	298	411	308	454	595	6
y	43	308	47	319	454	595	6
un	51	308	63	319	454	595	6
mayor	66	308	94	319	454	595	6
conocimiento	96	308	155	319	454	595	6
de	158	308	168	319	454	595	6
su	172	308	182	319	454	595	6
situación,	185	308	229	319	454	595	6
pero	232	308	251	319	454	595	6
la	254	308	262	319	454	595	6
sociedad	265	308	304	319	454	595	6
está	307	308	325	319	454	595	6
en	328	308	339	319	454	595	6
deuda	341	308	369	319	454	595	6
histórica	372	308	410	319	454	595	6
aún	43	319	60	330	454	595	6
con	64	319	80	330	454	595	6
estos	84	319	106	330	454	595	6
grupos	110	319	141	330	454	595	6
de	145	319	155	330	454	595	6
indígenas.	159	319	205	330	454	595	6
Son	209	319	226	330	454	595	6
nuestros	230	319	268	330	454	595	6
antepasados,	272	319	330	330	454	595	6
de	334	319	345	330	454	595	6
la	349	319	357	330	454	595	6
parcialidad	361	319	410	330	454	595	6
guaraní	43	329	77	340	454	595	6
hemos	84	329	112	340	454	595	6
heredado	120	329	160	340	454	595	6
el	167	329	175	340	454	595	6
dulce	182	329	205	340	454	595	6
idioma	213	329	242	340	454	595	6
guaraní	249	329	284	340	454	595	6
y	290	329	295	340	454	595	6
varias	302	329	329	340	454	595	6
costumbres	336	329	388	340	454	595	6
que	395	329	411	340	454	595	6
configuran	43	340	90	351	454	595	6
el	93	340	100	351	454	595	6
ethos	103	340	127	351	454	595	6
del	130	340	143	351	454	595	6
pueblo	145	340	175	351	454	595	6
paraguayo.	178	340	227	351	454	595	6
El	57	361	66	372	454	595	6
Paraguay	72	361	113	372	454	595	6
es	120	361	129	372	454	595	6
un	136	361	148	372	454	595	6
país	154	361	172	372	454	595	6
bilingüe	179	361	214	372	454	595	6
con	220	361	236	372	454	595	6
uso	242	361	259	372	454	595	6
generalizado	265	361	320	372	454	595	6
del	326	361	339	372	454	595	6
guaraní	345	361	380	372	454	595	6
y	386	361	391	372	454	595	6
del	397	361	410	372	454	595	6
castellano,	43	372	90	382	454	595	6
según	94	372	120	382	454	595	6
el	124	372	131	382	454	595	6
Censo	135	372	162	382	454	595	6
de	166	372	176	382	454	595	6
2002,	180	372	205	382	454	595	6
el	209	372	216	382	454	595	6
50%	220	372	239	382	454	595	6
de	243	372	254	382	454	595	6
la	258	372	265	382	454	595	6
población	269	372	312	382	454	595	6
manifiesta	315	372	361	382	454	595	6
hablar	365	372	394	382	454	595	6
las	398	372	410	382	454	595	6
dos	43	382	58	393	454	595	6
lenguas	61	382	95	393	454	595	6
“guaraní	98	382	136	393	454	595	6
y	139	382	144	393	454	595	6
castellano”,	147	382	198	393	454	595	6
el	201	382	208	393	454	595	6
37%	211	382	231	393	454	595	6
monolingüe	234	382	285	393	454	595	6
en	288	382	299	393	454	595	6
guaraní	302	382	336	393	454	595	6
y	339	382	344	393	454	595	6
apenas	347	382	379	393	454	595	6
un	382	382	394	393	454	595	6
7%	397	382	410	393	454	595	6
sería	43	393	64	404	454	595	6
monolingüe	73	393	124	404	454	595	6
en	133	393	144	404	454	595	6
castellano.	152	393	199	404	454	595	6
Esta	208	393	228	404	454	595	6
realidad	237	393	272	404	454	595	6
sociolingüística,	281	393	352	404	454	595	6
el	360	393	368	404	454	595	6
sistema	376	393	410	404	454	595	6
educativo,	43	403	88	414	454	595	6
a	92	403	97	414	454	595	6
lo	101	403	109	414	454	595	6
largo	113	403	136	414	454	595	6
de	140	403	150	414	454	595	6
la	154	403	162	414	454	595	6
historia,	167	403	203	414	454	595	6
demostró	208	403	249	414	454	595	6
su	253	403	264	414	454	595	6
poca	268	403	289	414	454	595	6
capacidad	293	403	337	414	454	595	6
para	342	403	362	414	454	595	6
responder	366	403	410	414	454	595	6
con	43	414	58	425	454	595	6
pertinencia.	65	414	118	425	454	595	6
En	125	414	137	425	454	595	6
este	144	414	162	425	454	595	6
período	169	414	202	425	454	595	6
de	209	414	219	425	454	595	6
transición	226	414	270	425	454	595	6
democrática,	277	414	334	425	454	595	6
se	341	414	350	425	454	595	6
cuenta	358	414	388	425	454	595	6
con	395	414	411	425	454	595	6
mandatos	43	425	86	435	454	595	6
constitucionales	90	425	162	435	454	595	6
definidos	166	425	206	435	454	595	6
y	210	425	215	435	454	595	6
las	219	425	231	435	454	595	6
leyes	235	425	257	435	454	595	6
siguientes:	261	425	309	435	454	595	6
desde	312	425	338	435	454	595	6
la	342	425	350	435	454	595	6
Constitución	354	425	410	435	454	595	6
de	43	435	53	446	454	595	6
1967	59	435	81	446	454	595	6
la	88	435	96	446	454	595	6
lengua	102	435	131	446	454	595	6
guaraní	137	435	171	446	454	595	6
era	177	435	191	446	454	595	6
considerada	197	435	251	446	454	595	6
como	257	435	280	446	454	595	6
lengua	286	435	316	446	454	595	6
nacional,	322	435	362	446	454	595	6
siendo	368	435	397	446	454	595	6
el	403	435	410	446	454	595	6
castellano	43	446	87	456	454	595	6
la	90	446	98	456	454	595	6
lengua	101	446	130	456	454	595	6
oficial	133	446	159	456	454	595	6
de	162	446	172	456	454	595	6
la	175	446	183	456	454	595	6
República	186	446	230	456	454	595	6
del	232	446	245	456	454	595	6
Paraguay.	248	446	292	456	454	595	6
Con	295	446	313	456	454	595	6
la	315	446	323	456	454	595	6
promulgación	326	446	386	456	454	595	6
de	389	446	400	456	454	595	6
la	403	446	410	456	454	595	6
Constitución	43	456	99	467	454	595	6
Nacional	105	456	143	467	454	595	6
de	149	456	160	467	454	595	6
1992	166	456	188	467	454	595	6
(Artículo	194	456	231	467	454	595	6
140),	237	456	260	467	454	595	6
ambas	266	456	295	467	454	595	6
lenguas	301	456	335	467	454	595	6
son	341	456	357	467	454	595	6
declaradas	363	456	410	467	454	595	6
oficiales.	43	467	81	477	454	595	6
Igualmente,	84	467	137	477	454	595	6
establece	140	467	180	477	454	595	6
que	184	467	200	477	454	595	6
se	203	467	213	477	454	595	6
instruirá	216	467	255	477	454	595	6
en	258	467	269	477	454	595	6
el	273	467	280	477	454	595	6
conocimiento	283	467	342	477	454	595	6
y	345	467	350	477	454	595	6
en	354	467	364	477	454	595	6
el	368	467	376	477	454	595	6
empleo	379	467	410	477	454	595	6
de	43	477	53	488	454	595	6
ambas	56	477	85	488	454	595	6
lenguas	88	477	122	488	454	595	6
oficiales	125	477	160	488	454	595	6
de	163	477	173	488	454	595	6
la	176	477	184	488	454	595	6
República	187	477	231	488	454	595	6
(Artículo	234	477	271	488	454	595	6
77).	274	477	290	488	454	595	6
En	57	499	69	509	454	595	6
el	73	499	80	509	454	595	6
caso	84	499	104	509	454	595	6
de	108	499	119	509	454	595	6
las	123	499	135	509	454	595	6
minorías	140	499	178	509	454	595	6
étnicas	182	499	214	509	454	595	6
cuya	218	499	239	509	454	595	6
lengua	243	499	272	509	454	595	6
materna	277	499	314	509	454	595	6
no	318	499	329	509	454	595	6
sea	333	499	347	509	454	595	6
el	351	499	359	509	454	595	6
guaraní	363	499	397	509	454	595	6
se	401	499	411	509	454	595	6
podrá	43	509	68	520	454	595	6
elegir	72	509	95	520	454	595	6
uno	99	509	116	520	454	595	6
de	119	509	129	520	454	595	6
los	133	509	145	520	454	595	6
dos	149	509	164	520	454	595	6
idiomas	168	509	202	520	454	595	6
oficiales.	206	509	244	520	454	595	6
La	247	509	258	520	454	595	6
reglamentación	261	509	329	520	454	595	6
de	332	509	342	520	454	595	6
estos	346	509	368	520	454	595	6
artículos	372	509	410	520	454	595	6
constitucionales	43	520	114	530	454	595	6
se	119	520	129	530	454	595	6
realiza	134	520	163	530	454	595	6
a	168	520	173	530	454	595	6
través	178	520	205	530	454	595	6
de	210	520	221	530	454	595	6
la	226	520	234	530	454	595	6
ley	239	520	251	530	454	595	6
28/92	256	520	284	530	454	595	6
que	289	520	305	530	454	595	6
establece	311	520	351	530	454	595	6
que	356	520	372	530	454	595	6
las	377	520	390	530	454	595	6
dos	395	520	410	530	454	595	6
Rev.	43	545	55	552	454	595	6
Int.	57	545	67	552	454	595	6
Investig.	69	545	94	552	454	595	6
Cienc.	96	545	114	552	454	595	6
Soc.	116	545	128	552	454	595	6
Vol.	43	553	54	560	454	595	6
8	56	553	59	560	454	595	6
nº1,	61	553	74	560	454	595	6
julio	76	553	88	560	454	595	6
2012.	90	553	107	560	454	595	6
pág.	109	553	121	560	454	595	6
7-23.	123	553	139	560	454	595	6
12	19	561	30	573	454	595	6
ISSN	246	553	261	560	454	595	6
(Impresa)	263	553	290	560	454	595	6
2225-5117.	292	553	326	560	454	595	6
ISSN	328	553	343	560	454	595	6
(En	344	553	354	560	454	595	6
Línea)	356	553	374	560	454	595	6
2226-4000.	376	553	410	560	454	595	6
Q	43	36	47	43	454	595	7
u	47	36	51	43	454	595	7
i	51	36	53	43	454	595	7
ñ	53	36	57	43	454	595	7
ó	57	36	61	43	454	595	7
n	61	36	64	43	454	595	7
e	65	36	68	43	454	595	7
z	68	36	71	43	454	595	7
d	73	36	76	43	454	595	7
e	76	36	79	43	454	595	7
B	81	36	86	43	454	595	7
e	86	36	89	43	454	595	7
r	89	36	91	43	454	595	7
n	91	36	95	43	454	595	7
a	95	36	99	43	454	595	7
l	99	36	101	43	454	595	7
C	103	36	107	43	454	595	7
.	107	36	109	43	454	595	7
D	111	36	116	43	454	595	7
i	116	36	117	43	454	595	7
v	117	36	120	43	454	595	7
e	120	36	123	43	454	595	7
r	123	36	126	43	454	595	7
s	126	36	129	43	454	595	7
i	129	36	131	43	454	595	7
d	131	36	135	43	454	595	7
a	135	36	138	43	454	595	7
d	138	36	142	43	454	595	7
c	144	36	147	43	454	595	7
u	147	36	151	43	454	595	7
l	151	36	153	43	454	595	7
t	153	36	155	43	454	595	7
u	155	36	159	43	454	595	7
r	159	36	162	43	454	595	7
a	162	36	165	43	454	595	7
l	165	36	167	43	454	595	7
e	169	36	172	43	454	595	7
i	174	36	176	43	454	595	7
n	176	36	180	43	454	595	7
t	180	36	182	43	454	595	7
e	182	36	185	43	454	595	7
r	185	36	188	43	454	595	7
c	188	36	191	43	454	595	7
u	191	36	195	43	454	595	7
l	195	36	197	43	454	595	7
t	197	36	199	43	454	595	7
u	199	36	203	43	454	595	7
r	203	36	206	43	454	595	7
a	206	36	209	43	454	595	7
l	209	36	211	43	454	595	7
i	211	36	213	43	454	595	7
d	213	36	217	43	454	595	7
a	217	36	220	43	454	595	7
d	220	36	224	43	454	595	7
e	226	36	229	43	454	595	7
n	229	36	233	43	454	595	7
e	235	36	238	43	454	595	7
l	238	36	240	43	454	595	7
m	242	36	248	43	454	595	7
a	248	36	251	43	454	595	7
r	251	36	254	43	454	595	7
c	254	36	257	43	454	595	7
o	257	36	260	43	454	595	7
d	262	36	266	43	454	595	7
e	266	36	269	43	454	595	7
l	271	36	273	43	454	595	7
a	273	36	276	43	454	595	7
e	278	36	281	43	454	595	7
d	281	36	285	43	454	595	7
u	285	36	289	43	454	595	7
c	289	36	292	43	454	595	7
a	292	36	295	43	454	595	7
c	296	36	299	43	454	595	7
i	299	36	301	43	454	595	7
ó	300	36	304	43	454	595	7
n	304	36	308	43	454	595	7
f	310	36	312	43	454	595	7
o	312	36	315	43	454	595	7
r	315	36	318	43	454	595	7
m	318	36	323	43	454	595	7
a	323	36	327	43	454	595	7
l	327	36	329	43	454	595	7
e	330	36	334	43	454	595	7
n	334	36	338	43	454	595	7
P	340	36	343	43	454	595	7
a	343	36	347	43	454	595	7
r	347	36	349	43	454	595	7
a	349	36	353	43	454	595	7
g	353	36	356	43	454	595	7
u	356	36	360	43	454	595	7
a	360	36	364	43	454	595	7
y	364	36	367	43	454	595	7
lenguas	43	55	77	65	454	595	7
oficiales,	80	55	118	65	454	595	7
castellano-guaraní,	121	55	206	65	454	595	7
deberán	209	55	244	65	454	595	7
ser	247	55	261	65	454	595	7
utilizadas	263	55	306	65	454	595	7
en	309	55	320	65	454	595	7
todos	323	55	346	65	454	595	7
los	349	55	362	65	454	595	7
niveles	365	55	395	65	454	595	7
del	398	55	411	65	454	595	7
sistema	43	65	77	76	454	595	7
educativo	81	65	123	76	454	595	7
paraguayo.	127	65	176	76	454	595	7
Un	181	65	194	76	454	595	7
hecho	198	65	224	76	454	595	7
histórico,	229	65	270	76	454	595	7
en	274	65	285	76	454	595	7
este	289	65	306	76	454	595	7
escenario	311	65	352	76	454	595	7
democrático	357	65	410	76	454	595	7
constituye	43	76	88	86	454	595	7
la	94	76	102	86	454	595	7
Ley	108	76	123	86	454	595	7
4.251	129	76	154	86	454	595	7
de	160	76	170	86	454	595	7
Lenguas,	177	76	216	86	454	595	7
promulgada	222	76	275	86	454	595	7
en	281	76	292	86	454	595	7
diciembre	298	76	341	86	454	595	7
de	347	76	357	86	454	595	7
2010,	363	76	388	86	454	595	7
que	394	76	410	86	454	595	7
establece	43	86	83	97	454	595	7
las	87	86	100	97	454	595	7
modalidades	104	86	159	97	454	595	7
de	164	86	174	97	454	595	7
utilización	178	86	224	97	454	595	7
de	228	86	238	97	454	595	7
las	242	86	255	97	454	595	7
lenguas	259	86	293	97	454	595	7
oficiales	298	86	333	97	454	595	7
de	337	86	347	97	454	595	7
la	352	86	359	97	454	595	7
República;	364	86	411	97	454	595	7
disponer	43	97	81	107	454	595	7
las	84	97	97	107	454	595	7
medidas	100	97	137	107	454	595	7
adecuadas	141	97	188	107	454	595	7
para	191	97	211	107	454	595	7
promover	214	97	256	107	454	595	7
y	259	97	264	107	454	595	7
garantizar	268	97	312	107	454	595	7
el	316	97	324	107	454	595	7
uso	327	97	343	107	454	595	7
de	346	97	357	107	454	595	7
las	360	97	373	107	454	595	7
lenguas	376	97	410	107	454	595	7
indígenas	43	107	85	118	454	595	7
del	89	107	103	118	454	595	7
Paraguay	107	107	148	118	454	595	7
y	153	107	158	118	454	595	7
asegurar	163	107	201	118	454	595	7
el	206	107	213	118	454	595	7
respeto	218	107	250	118	454	595	7
de	255	107	265	118	454	595	7
la	270	107	278	118	454	595	7
comunicación	282	107	343	118	454	595	7
viso-gestual	348	107	401	118	454	595	7
o	406	107	411	118	454	595	7
lengua	43	118	72	129	454	595	7
de	77	118	87	129	454	595	7
señas.	92	118	120	129	454	595	7
A	125	118	131	129	454	595	7
tal	136	118	148	129	454	595	7
efecto,	153	118	181	129	454	595	7
crea	186	118	204	129	454	595	7
la	209	118	217	129	454	595	7
estructura	222	118	268	129	454	595	7
organizativa	273	118	326	129	454	595	7
necesaria	331	118	373	129	454	595	7
para	378	118	398	129	454	595	7
el	403	118	410	129	454	595	7
desarrollo	43	128	86	139	454	595	7
de	89	128	99	139	454	595	7
la	102	128	110	139	454	595	7
política	113	128	145	139	454	595	7
lingüística	148	128	194	139	454	595	7
nacional	197	128	234	139	454	595	7
(Gaceta	237	128	270	139	454	595	7
Oficial,	273	128	304	139	454	595	7
2010).	307	128	335	139	454	595	7
El	57	150	66	160	454	595	7
abordaje	69	150	107	160	454	595	7
de	110	150	121	160	454	595	7
la	124	150	132	160	454	595	7
educación	135	150	180	160	454	595	7
intercultural,	183	150	242	160	454	595	7
se	245	150	254	160	454	595	7
realiza,	258	150	289	160	454	595	7
a	293	150	298	160	454	595	7
partir	301	150	326	160	454	595	7
de	329	150	339	160	454	595	7
la	343	150	351	160	454	595	7
definición	354	150	397	160	454	595	7
de	400	150	410	160	454	595	7
la	43	160	50	171	454	595	7
interculturalidad,	55	160	133	171	454	595	7
concebida	137	160	181	171	454	595	7
como	185	160	209	171	454	595	7
“la	213	160	225	171	454	595	7
situación	229	160	269	171	454	595	7
social	274	160	298	171	454	595	7
de	303	160	313	171	454	595	7
contacto	318	160	355	171	454	595	7
de	359	160	370	171	454	595	7
diversas	374	160	410	171	454	595	7
culturas,	43	171	83	181	454	595	7
dinamizada	88	171	139	181	454	595	7
por	144	171	159	181	454	595	7
el	164	171	172	181	454	595	7
diálogo	177	171	208	181	454	595	7
y	214	171	219	181	454	595	7
el	224	171	232	181	454	595	7
reconocimiento	237	171	304	181	454	595	7
mutuo”.	309	171	345	181	454	595	7
Connota	350	171	388	181	454	595	7
una	393	171	411	181	454	595	7
relación	43	181	78	192	454	595	7
de	81	181	91	192	454	595	7
igualdad,	94	181	135	192	454	595	7
de	138	181	149	192	454	595	7
intercambio,	152	181	207	192	454	595	7
de	210	181	221	192	454	595	7
participación	224	181	281	192	454	595	7
y	284	181	289	192	454	595	7
convivencia,	293	181	347	192	454	595	7
de	350	181	360	192	454	595	7
autonomía	363	181	410	192	454	595	7
y	43	192	47	203	454	595	7
reciprocidad	54	192	108	203	454	595	7
y	115	192	120	203	454	595	7
de	126	192	136	203	454	595	7
actuar	143	192	171	203	454	595	7
para	178	192	198	203	454	595	7
el	204	192	212	203	454	595	7
conjunto	218	192	257	203	454	595	7
de	263	192	274	203	454	595	7
la	280	192	288	203	454	595	7
comunidad.	294	192	347	203	454	595	7
Supone	353	192	387	203	454	595	7
una	393	192	410	203	454	595	7
búsqueda	43	203	86	213	454	595	7
cooperativa	89	203	139	213	454	595	7
e	142	203	147	213	454	595	7
intencional	150	203	199	213	454	595	7
de	202	203	213	213	454	595	7
un	216	203	228	213	454	595	7
nuevo	231	203	258	213	454	595	7
espacio	261	203	293	213	454	595	7
socio-cultural	297	203	358	213	454	595	7
común,	361	203	394	213	454	595	7
sin	397	203	411	213	454	595	7
renunciar	43	213	86	224	454	595	7
a	89	213	95	224	454	595	7
la	98	213	106	224	454	595	7
especificidad	109	213	165	224	454	595	7
diferencial	169	213	214	224	454	595	7
de	218	213	228	224	454	595	7
cada	231	213	252	224	454	595	7
una	255	213	273	224	454	595	7
de	276	213	286	224	454	595	7
las	289	213	302	224	454	595	7
partes	305	213	333	224	454	595	7
(García-Martínez	337	213	411	224	454	595	7
y	43	224	47	234	454	595	7
Sáez-Carreras,	50	224	115	234	454	595	7
1998).	118	224	146	234	454	595	7
Esta	57	245	76	256	454	595	7
visión	80	245	106	256	454	595	7
plantea,	110	245	146	256	454	595	7
desde	150	245	175	256	454	595	7
la	179	245	187	256	454	595	7
acción	191	245	219	256	454	595	7
educativa,	223	245	269	256	454	595	7
una	272	245	290	256	454	595	7
educación	294	245	338	256	454	595	7
intercultural,	342	245	401	256	454	595	7
a	405	245	410	256	454	595	7
fin	43	256	54	266	454	595	7
de	58	256	68	266	454	595	7
afrontar	72	256	107	266	454	595	7
no	111	256	122	266	454	595	7
sólo	125	256	143	266	454	595	7
la	146	256	154	266	454	595	7
presencia	157	256	200	266	454	595	7
de	203	256	213	266	454	595	7
muchas	217	256	252	266	454	595	7
y	255	256	260	266	454	595	7
variadas	264	256	301	266	454	595	7
culturas	305	256	341	266	454	595	7
conviviendo	345	256	397	266	454	595	7
en	400	256	411	266	454	595	7
un	43	266	55	277	454	595	7
mismo	58	266	87	277	454	595	7
espacio	90	266	123	277	454	595	7
geográfico,	126	266	173	277	454	595	7
sino	176	266	194	277	454	595	7
a	197	266	203	277	454	595	7
diseñar	206	266	239	277	454	595	7
un	242	266	254	277	454	595	7
modelo	257	266	288	277	454	595	7
educativo	291	266	334	277	454	595	7
que,	336	266	355	277	454	595	7
en	359	266	369	277	454	595	7
el	372	266	380	277	454	595	7
marco	383	266	410	277	454	595	7
de	43	277	53	287	454	595	7
las	59	277	72	287	454	595	7
relaciones	78	277	122	287	454	595	7
democráticas,	128	277	190	287	454	595	7
elimine	196	277	228	287	454	595	7
los	234	277	246	287	454	595	7
efectos	252	277	283	287	454	595	7
negativos	289	277	330	287	454	595	7
de	336	277	347	287	454	595	7
marginación,	353	277	410	287	454	595	7
violencia,	43	287	84	298	454	595	7
injusticia	89	287	130	298	454	595	7
y	136	287	141	298	454	595	7
desigualdad	146	287	199	298	454	595	7
que	205	287	221	298	454	595	7
se	226	287	236	298	454	595	7
dan	241	287	258	298	454	595	7
en	264	287	274	298	454	595	7
las	280	287	292	298	454	595	7
relaciones	298	287	343	298	454	595	7
sociales	348	287	383	298	454	595	7
entre	388	287	411	298	454	595	7
grupos	43	298	73	308	454	595	7
procedentes	76	298	129	308	454	595	7
de	132	298	142	308	454	595	7
diferentes	145	298	188	308	454	595	7
culturas.	191	298	231	308	454	595	7
Es	234	298	245	308	454	595	7
más,	248	298	270	308	454	595	7
ha	273	298	284	308	454	595	7
de	287	298	297	308	454	595	7
ser	300	298	314	308	454	595	7
una	317	298	334	308	454	595	7
educación	337	298	382	308	454	595	7
por	385	298	399	308	454	595	7
la	402	298	410	308	454	595	7
igualdad	43	308	81	319	454	595	7
de	86	308	96	319	454	595	7
oportunidades,	101	308	168	319	454	595	7
una	173	308	190	319	454	595	7
educación	195	308	240	319	454	595	7
que	245	308	261	319	454	595	7
facilite	266	308	295	319	454	595	7
a	301	308	306	319	454	595	7
cada	311	308	332	319	454	595	7
uno	337	308	354	319	454	595	7
su	359	308	370	319	454	595	7
máximo	375	308	410	319	454	595	7
desarrollo.	43	319	89	330	454	595	7
Este	95	319	114	330	454	595	7
modelo	121	319	152	330	454	595	7
educativo,	158	319	203	330	454	595	7
desde	209	319	235	330	454	595	7
el	241	319	248	330	454	595	7
contexto	254	319	292	330	454	595	7
de	298	319	308	330	454	595	7
la	315	319	323	330	454	595	7
democracia	329	319	379	330	454	595	7
moral	385	319	410	330	454	595	7
convoca	43	329	78	340	454	595	7
a	81	329	87	340	454	595	7
la	90	329	98	340	454	595	7
reflexión	101	329	139	340	454	595	7
de	142	329	152	340	454	595	7
que	156	329	172	340	454	595	7
las	175	329	188	340	454	595	7
sociedades	191	329	239	340	454	595	7
se	242	329	251	340	454	595	7
formen	255	329	286	340	454	595	7
desde	289	329	314	340	454	595	7
plataformas	318	329	370	340	454	595	7
políticas	373	329	410	340	454	595	7
y	43	340	47	351	454	595	7
éticas,	54	340	82	351	454	595	7
en	89	340	99	351	454	595	7
una	106	340	123	351	454	595	7
relación	129	340	164	351	454	595	7
donde	171	340	198	351	454	595	7
el	204	340	211	351	454	595	7
conocimiento	218	340	276	351	454	595	7
no	282	340	293	351	454	595	7
se	300	340	309	351	454	595	7
presenta	316	340	354	351	454	595	7
de	360	340	370	351	454	595	7
manera	377	340	410	351	454	595	7
separada	43	351	83	361	454	595	7
de	90	351	101	361	454	595	7
los	109	351	121	361	454	595	7
valores,	129	351	163	361	454	595	7
y	171	351	175	361	454	595	7
la	183	351	191	361	454	595	7
educación	199	351	244	361	454	595	7
no	252	351	263	361	454	595	7
se	270	351	280	361	454	595	7
limita	288	351	313	361	454	595	7
a	321	351	326	361	454	595	7
un	334	351	346	361	454	595	7
recetario	354	351	392	361	454	595	7
de	400	351	410	361	454	595	7
prescripciones.	43	361	109	372	454	595	7
Habida	113	361	144	372	454	595	7
cuenta	148	361	179	372	454	595	7
que	182	361	199	372	454	595	7
la	202	361	210	372	454	595	7
formación	214	361	258	372	454	595	7
ética	262	361	282	372	454	595	7
y	286	361	291	372	454	595	7
política	295	361	327	372	454	595	7
exige	331	361	353	372	454	595	7
a	357	361	362	372	454	595	7
la	366	361	374	372	454	595	7
escuela	378	361	410	372	454	595	7
incidir	43	372	71	382	454	595	7
en	74	372	85	382	454	595	7
valores	88	372	119	382	454	595	7
interculturales	123	372	188	382	454	595	7
de	191	372	201	382	454	595	7
la	205	372	213	382	454	595	7
diversidad,	216	372	264	382	454	595	7
hablamos	268	372	310	382	454	595	7
de	314	372	324	382	454	595	7
la	328	372	336	382	454	595	7
participación,	339	372	399	382	454	595	7
el	403	372	410	382	454	595	7
respeto,	43	382	78	393	454	595	7
la	83	382	90	393	454	595	7
tolerancia,	95	382	142	393	454	595	7
la	147	382	155	393	454	595	7
solidaridad	160	382	208	393	454	595	7
y	213	382	218	393	454	595	7
la	223	382	231	393	454	595	7
justicia	236	382	268	393	454	595	7
social.	273	382	301	393	454	595	7
En	306	382	318	393	454	595	7
tal	323	382	335	393	454	595	7
sentido,	340	382	375	393	454	595	7
resulta	380	382	410	393	454	595	7
inevitable	43	393	85	404	454	595	7
situar	88	393	114	404	454	595	7
la	117	393	125	404	454	595	7
educación	128	393	173	404	454	595	7
de	176	393	187	404	454	595	7
la	190	393	198	404	454	595	7
ciudadanía	201	393	250	404	454	595	7
del	253	393	266	404	454	595	7
Siglo	269	393	290	404	454	595	7
XXI	293	393	310	404	454	595	7
en	313	393	323	404	454	595	7
clave	327	393	349	404	454	595	7
intercultural.	352	393	411	404	454	595	7
¿Y	43	403	53	414	454	595	7
en	56	403	67	414	454	595	7
nuestra	70	403	104	414	454	595	7
realidad	107	403	142	414	454	595	7
paraguaya	145	403	191	414	454	595	7
se	194	403	203	414	454	595	7
justifica	206	403	242	414	454	595	7
una	244	403	262	414	454	595	7
educación	264	403	309	414	454	595	7
intercultural?	312	403	372	414	454	595	7
La	57	425	67	435	454	595	7
composición	70	425	125	435	454	595	7
cada	128	425	149	435	454	595	7
vez	152	425	165	435	454	595	7
más	168	425	187	435	454	595	7
diversa	190	425	221	435	454	595	7
de	224	425	234	435	454	595	7
la	237	425	245	435	454	595	7
sociedad	248	425	286	435	454	595	7
paraguaya	289	425	336	435	454	595	7
y	338	425	343	435	454	595	7
el	346	425	354	435	454	595	7
derecho	356	425	391	435	454	595	7
a	394	425	399	435	454	595	7
la	402	425	410	435	454	595	7
igualdad	43	435	81	446	454	595	7
de	87	435	97	446	454	595	7
todos	103	435	127	446	454	595	7
los	134	435	146	446	454	595	7
ciudadanos/as,	152	435	221	446	454	595	7
independiente	227	435	290	446	454	595	7
de	296	435	307	446	454	595	7
su	313	435	324	446	454	595	7
etnia,	330	435	355	446	454	595	7
ideología	361	435	399	446	454	595	7
o	406	435	411	446	454	595	7
religión,	43	446	78	456	454	595	7
entre	87	446	110	456	454	595	7
otras,	118	446	144	456	454	595	7
pone	152	446	174	456	454	595	7
en	182	446	193	456	454	595	7
evidencia	202	446	243	456	454	595	7
la	251	446	259	456	454	595	7
necesidad	268	446	312	456	454	595	7
de	320	446	331	456	454	595	7
una	340	446	357	456	454	595	7
educación	365	446	410	456	454	595	7
intercultural,	43	456	101	467	454	595	7
en	107	456	118	467	454	595	7
relación	123	456	158	467	454	595	7
con	164	456	179	467	454	595	7
cuatro	185	456	214	467	454	595	7
grandes	219	456	254	467	454	595	7
cuestiones:	260	456	309	467	454	595	7
en	315	456	326	467	454	595	7
primer	331	456	361	467	454	595	7
lugar,	366	456	392	467	454	595	7
los	398	456	410	467	454	595	7
derechos	43	467	82	477	454	595	7
específicos	87	467	134	477	454	595	7
de	139	467	149	477	454	595	7
grupos	154	467	184	477	454	595	7
étnicos	189	467	220	477	454	595	7
o	225	467	230	477	454	595	7
minorías	235	467	274	477	454	595	7
culturales,	279	467	326	477	454	595	7
especialmente	331	467	393	477	454	595	7
los	398	467	411	477	454	595	7
indígenas,	43	477	88	488	454	595	7
los	95	477	107	488	454	595	7
olvidados	114	477	155	488	454	595	7
y	162	477	167	488	454	595	7
muchas	173	477	209	488	454	595	7
veces	215	477	239	488	454	595	7
marginados.	246	477	300	488	454	595	7
En	307	477	319	488	454	595	7
segundo	326	477	363	488	454	595	7
lugar,	370	477	396	488	454	595	7
la	402	477	410	488	454	595	7
búsqueda	43	488	86	499	454	595	7
del	90	488	103	499	454	595	7
equilibrio	106	488	148	499	454	595	7
interno	151	488	183	499	454	595	7
y	187	488	192	499	454	595	7
de	195	488	206	499	454	595	7
articulaciones	209	488	271	499	454	595	7
funcionales	275	488	325	499	454	595	7
en	329	488	340	499	454	595	7
la	343	488	351	499	454	595	7
sociedad,	355	488	396	499	454	595	7
en	400	488	410	499	454	595	7
donde	43	499	70	509	454	595	7
se	73	499	82	509	454	595	7
han	86	499	103	509	454	595	7
insertado	107	499	148	509	454	595	7
masas	152	499	180	509	454	595	7
de	183	499	194	509	454	595	7
inmigrantes	197	499	250	509	454	595	7
externos	253	499	291	509	454	595	7
e	294	499	299	509	454	595	7
internos	303	499	339	509	454	595	7
en	343	499	353	509	454	595	7
los	357	499	369	509	454	595	7
polos	373	499	396	509	454	595	7
de	400	499	410	509	454	595	7
desarrollo	43	509	86	520	454	595	7
con	92	509	108	520	454	595	7
tradiciones,	114	509	166	520	454	595	7
ideologías	172	509	215	520	454	595	7
y	221	509	226	520	454	595	7
valores	232	509	263	520	454	595	7
diferentes.	268	509	315	520	454	595	7
En	321	509	333	520	454	595	7
tercer	339	509	365	520	454	595	7
lugar,	371	509	397	520	454	595	7
la	402	509	410	520	454	595	7
comprensión	43	520	99	530	454	595	7
del	102	520	116	530	454	595	7
mundo	118	520	150	530	454	595	7
desde	153	520	178	530	454	595	7
miradas	181	520	217	530	454	595	7
culturales	220	520	264	530	454	595	7
diversas	267	520	303	530	454	595	7
con	306	520	322	530	454	595	7
horizontes	325	520	371	530	454	595	7
desde	374	520	399	530	454	595	7
la	402	520	410	530	454	595	7
ISSN	44	553	58	560	454	595	7
(Impresa)	60	553	88	560	454	595	7
2225-5117.	90	553	124	560	454	595	7
ISSN	126	553	140	560	454	595	7
(En	142	553	152	560	454	595	7
Línea)	154	553	172	560	454	595	7
2226-4000.	173	553	208	560	454	595	7
Rev.	326	545	338	552	454	595	7
Int.	340	545	350	552	454	595	7
Investig.	352	545	377	552	454	595	7
Cienc.	379	545	397	552	454	595	7
Soc.	399	545	411	552	454	595	7
Vol.	315	553	327	560	454	595	7
8	329	553	332	560	454	595	7
nº1,	334	553	347	560	454	595	7
julio	348	553	361	560	454	595	7
2012.	363	553	380	560	454	595	7
pág.	382	553	394	560	454	595	7
7-23.	396	553	412	560	454	595	7
13	422	562	434	573	454	595	7
Q	43	36	47	43	454	595	8
u	47	36	51	43	454	595	8
i	51	36	53	43	454	595	8
ñ	53	36	57	43	454	595	8
ó	57	36	61	43	454	595	8
n	61	36	64	43	454	595	8
e	65	36	68	43	454	595	8
z	68	36	71	43	454	595	8
d	73	36	76	43	454	595	8
e	76	36	79	43	454	595	8
B	81	36	86	43	454	595	8
e	86	36	89	43	454	595	8
r	89	36	91	43	454	595	8
n	91	36	95	43	454	595	8
a	95	36	99	43	454	595	8
l	99	36	101	43	454	595	8
C	103	36	107	43	454	595	8
.	107	36	109	43	454	595	8
D	111	36	116	43	454	595	8
i	116	36	117	43	454	595	8
v	117	36	120	43	454	595	8
e	120	36	123	43	454	595	8
r	123	36	126	43	454	595	8
s	126	36	129	43	454	595	8
i	129	36	131	43	454	595	8
d	131	36	135	43	454	595	8
a	135	36	138	43	454	595	8
d	138	36	142	43	454	595	8
c	144	36	147	43	454	595	8
u	147	36	151	43	454	595	8
l	151	36	153	43	454	595	8
t	153	36	155	43	454	595	8
u	155	36	159	43	454	595	8
r	159	36	162	43	454	595	8
a	162	36	165	43	454	595	8
l	165	36	167	43	454	595	8
e	169	36	172	43	454	595	8
i	174	36	176	43	454	595	8
n	176	36	180	43	454	595	8
t	180	36	182	43	454	595	8
e	182	36	185	43	454	595	8
r	185	36	188	43	454	595	8
c	188	36	191	43	454	595	8
u	191	36	195	43	454	595	8
l	195	36	197	43	454	595	8
t	197	36	199	43	454	595	8
u	199	36	203	43	454	595	8
r	203	36	206	43	454	595	8
a	206	36	209	43	454	595	8
l	209	36	211	43	454	595	8
i	211	36	213	43	454	595	8
d	213	36	217	43	454	595	8
a	217	36	220	43	454	595	8
d	220	36	224	43	454	595	8
e	226	36	229	43	454	595	8
n	229	36	233	43	454	595	8
e	235	36	238	43	454	595	8
l	238	36	240	43	454	595	8
m	242	36	248	43	454	595	8
a	248	36	251	43	454	595	8
r	251	36	254	43	454	595	8
c	254	36	257	43	454	595	8
o	257	36	260	43	454	595	8
d	262	36	266	43	454	595	8
e	266	36	269	43	454	595	8
l	271	36	273	43	454	595	8
a	273	36	276	43	454	595	8
e	278	36	281	43	454	595	8
d	281	36	285	43	454	595	8
u	285	36	289	43	454	595	8
c	289	36	292	43	454	595	8
a	292	36	295	43	454	595	8
c	296	36	299	43	454	595	8
i	299	36	301	43	454	595	8
ó	300	36	304	43	454	595	8
n	304	36	308	43	454	595	8
f	310	36	312	43	454	595	8
o	312	36	315	43	454	595	8
r	315	36	318	43	454	595	8
m	318	36	323	43	454	595	8
a	323	36	327	43	454	595	8
l	327	36	329	43	454	595	8
e	330	36	334	43	454	595	8
n	334	36	338	43	454	595	8
P	340	36	343	43	454	595	8
a	343	36	347	43	454	595	8
r	347	36	349	43	454	595	8
a	349	36	353	43	454	595	8
g	353	36	356	43	454	595	8
u	356	36	360	43	454	595	8
a	360	36	364	43	454	595	8
y	364	36	367	43	454	595	8
perspectiva	43	55	93	65	454	595	8
local	98	55	119	65	454	595	8
hasta	124	55	149	65	454	595	8
la	154	55	162	65	454	595	8
universal.	168	55	212	65	454	595	8
En	217	55	230	65	454	595	8
cuarto	235	55	264	65	454	595	8
lugar,	270	55	295	65	454	595	8
la	301	55	309	65	454	595	8
construcción	314	55	371	65	454	595	8
de	377	55	387	65	454	595	8
una	393	55	410	65	454	595	8
ciudadanía	43	65	92	76	454	595	8
crítica	100	65	127	76	454	595	8
y	135	65	140	76	454	595	8
participativa	148	65	203	76	454	595	8
para	211	65	231	76	454	595	8
resolver	239	65	273	76	454	595	8
la	281	65	289	76	454	595	8
diversidad	297	65	343	76	454	595	8
de	351	65	361	76	454	595	8
conflictos	369	65	410	76	454	595	8
existentes	43	76	87	86	454	595	8
o	89	76	95	86	454	595	8
algunos	97	76	132	86	454	595	8
brotes	135	76	162	86	454	595	8
xenófobos.	165	76	212	86	454	595	8
Uno	57	97	75	107	454	595	8
de	80	97	91	107	454	595	8
los	96	97	109	107	454	595	8
instrumentos	114	97	173	107	454	595	8
que	179	97	195	107	454	595	8
podría	200	97	228	107	454	595	8
viabilizar	234	97	274	107	454	595	8
este	279	97	297	107	454	595	8
modelo	302	97	334	107	454	595	8
educativo	339	97	381	107	454	595	8
en	387	97	397	107	454	595	8
el	403	97	410	107	454	595	8
marco	43	107	70	118	454	595	8
de	73	107	83	118	454	595	8
la	86	107	94	118	454	595	8
educación	97	107	142	118	454	595	8
formal,	144	107	176	118	454	595	8
es	178	107	188	118	454	595	8
el	191	107	198	118	454	595	8
currículo	201	107	241	118	454	595	8
escolar,	244	107	278	118	454	595	8
concebido	281	107	325	118	454	595	8
como	327	107	351	118	454	595	8
construcción	354	107	410	118	454	595	8
cultural	43	118	78	129	454	595	8
y	80	118	85	129	454	595	8
su	89	118	99	129	454	595	8
desarrollo	102	118	146	129	454	595	8
sujeto	149	118	176	129	454	595	8
a	179	118	184	129	454	595	8
los	187	118	199	129	454	595	8
siguientes	202	118	247	129	454	595	8
criterios:	250	118	288	129	454	595	8
Que	291	118	309	129	454	595	8
medie	312	118	338	129	454	595	8
entre	341	118	364	129	454	595	8
la	367	118	375	129	454	595	8
cultura	378	118	410	129	454	595	8
pública	43	128	75	139	454	595	8
y	83	128	87	139	454	595	8
la	95	128	103	139	454	595	8
cultura	110	128	142	139	454	595	8
experiencial	150	128	202	139	454	595	8
de	209	128	220	139	454	595	8
los	227	128	240	139	454	595	8
alumnos	247	128	285	139	454	595	8
de	292	128	303	139	454	595	8
los	310	128	323	139	454	595	8
diferentes	330	128	373	139	454	595	8
niveles	380	128	410	139	454	595	8
educativos;	43	139	92	150	454	595	8
que	95	139	111	150	454	595	8
sirva	114	139	136	150	454	595	8
de	138	139	149	150	454	595	8
puente	151	139	182	150	454	595	8
entre	185	139	207	150	454	595	8
lo	210	139	218	150	454	595	8
que	221	139	237	150	454	595	8
aportan	240	139	274	150	454	595	8
los	277	139	290	150	454	595	8
alumnos	293	139	331	150	454	595	8
y	334	139	339	150	454	595	8
lo	342	139	349	150	454	595	8
que	352	139	368	150	454	595	8
aporta	371	139	400	150	454	595	8
la	402	139	410	150	454	595	8
institución	43	150	90	160	454	595	8
escolar,	96	150	130	160	454	595	8
llevando	135	150	172	160	454	595	8
a	178	150	183	160	454	595	8
la	189	150	197	160	454	595	8
comprensión	203	150	259	160	454	595	8
de	265	150	275	160	454	595	8
la	281	150	289	160	454	595	8
realidad	295	150	330	160	454	595	8
desde	336	150	362	160	454	595	8
diferentes	367	150	410	160	454	595	8
prisma	43	160	73	171	454	595	8
culturales	77	160	121	171	454	595	8
distintos;	125	160	166	171	454	595	8
problematizar	170	160	230	171	454	595	8
los	234	160	247	171	454	595	8
contenidos	250	160	298	171	454	595	8
del	302	160	315	171	454	595	8
curriculum	318	160	368	171	454	595	8
común	371	160	402	171	454	595	8
y	405	160	410	171	454	595	8
contextualizarlos;	43	171	120	181	454	595	8
comprender	127	171	179	181	454	595	8
el	186	171	193	181	454	595	8
mundo	200	171	231	181	454	595	8
desde	238	171	263	181	454	595	8
miradas	269	171	305	181	454	595	8
culturales	312	171	356	181	454	595	8
diversas	363	171	399	181	454	595	8
y	405	171	410	181	454	595	8
generar	43	181	76	192	454	595	8
actitudes	80	181	120	192	454	595	8
y	124	181	128	192	454	595	8
vivencias	132	181	172	192	454	595	8
positivas	176	181	215	192	454	595	8
en	218	181	229	192	454	595	8
las	232	181	245	192	454	595	8
relaciones	249	181	293	192	454	595	8
de	297	181	307	192	454	595	8
personas	311	181	351	192	454	595	8
con	354	181	370	192	454	595	8
culturas	374	181	411	192	454	595	8
distintas.	43	192	84	203	454	595	8
En	88	192	100	203	454	595	8
otras	104	192	126	203	454	595	8
palabras,	130	192	171	203	454	595	8
implica	175	192	207	203	454	595	8
un	211	192	223	203	454	595	8
currículo	226	192	266	203	454	595	8
abierto	270	192	301	203	454	595	8
y	304	192	309	203	454	595	8
flexible,	313	192	347	203	454	595	8
que	351	192	367	203	454	595	8
posibilite	370	192	410	203	454	595	8
el	43	203	50	213	454	595	8
tratamiento	59	203	110	213	454	595	8
educativo	119	203	161	213	454	595	8
de	169	203	180	213	454	595	8
la	188	203	196	213	454	595	8
diversidad	205	203	250	213	454	595	8
cultural	259	203	293	213	454	595	8
e	302	203	307	213	454	595	8
incluso	315	203	347	213	454	595	8
estimula	356	203	394	213	454	595	8
la	402	203	410	213	454	595	8
contextualización	43	213	120	224	454	595	8
de	128	213	138	224	454	595	8
los	146	213	159	224	454	595	8
proyectos	166	213	209	224	454	595	8
educativos	217	213	264	224	454	595	8
según	271	213	298	224	454	595	8
la	306	213	314	224	454	595	8
realidad	322	213	358	224	454	595	8
donde	366	213	393	224	454	595	8
se	401	213	411	224	454	595	8
desarrolla.	43	224	89	234	454	595	8
En	57	245	69	256	454	595	8
tal	73	245	84	256	454	595	8
sentido,	88	245	124	256	454	595	8
de	127	245	138	256	454	595	8
la	142	245	149	256	454	595	8
literatura	154	245	195	256	454	595	8
recogida,	199	245	238	256	454	595	8
se	242	245	252	256	454	595	8
visualiza	255	245	294	256	454	595	8
posiciones	298	245	343	256	454	595	8
diferentes	347	245	391	256	454	595	8
con	394	245	410	256	454	595	8
relación	43	256	78	266	454	595	8
a	82	256	87	266	454	595	8
la	91	256	99	266	454	595	8
forma	104	256	130	266	454	595	8
de	134	256	144	266	454	595	8
organizar	148	256	190	266	454	595	8
los	194	256	206	266	454	595	8
contenidos	211	256	259	266	454	595	8
referentes	263	256	306	266	454	595	8
a	311	256	316	266	454	595	8
la	320	256	328	266	454	595	8
interculturalidad,	333	256	410	266	454	595	8
ellas	43	266	63	277	454	595	8
son:	67	266	86	277	454	595	8
incluir	90	266	118	277	454	595	8
en	123	266	133	277	454	595	8
los	138	266	150	277	454	595	8
currícula	154	266	195	277	454	595	8
de	199	266	209	277	454	595	8
los	213	266	226	277	454	595	8
diferentes	230	266	273	277	454	595	8
niveles	277	266	308	277	454	595	8
educativos	312	266	359	277	454	595	8
contenidos	363	266	411	277	454	595	8
sobre	43	277	67	287	454	595	8
la	71	277	79	287	454	595	8
diversidad	84	277	129	287	454	595	8
cultural	134	277	169	287	454	595	8
y	174	277	179	287	454	595	8
la	184	277	192	287	454	595	8
interculturalidad	196	277	271	287	454	595	8
a	276	277	281	287	454	595	8
desarrollar	286	277	333	287	454	595	8
con	338	277	354	287	454	595	8
un	359	277	371	287	454	595	8
enfoque	375	277	410	287	454	595	8
transversal.	43	287	95	298	454	595	8
Esta	102	287	121	298	454	595	8
situación	129	287	169	298	454	595	8
que	176	287	192	298	454	595	8
se	199	287	209	298	454	595	8
registra	216	287	249	298	454	595	8
en	256	287	267	298	454	595	8
Bolivia	274	287	303	298	454	595	8
con	311	287	326	298	454	595	8
la	333	287	341	298	454	595	8
denominación	348	287	410	298	454	595	8
Interculturalidad	43	298	118	308	454	595	8
(perspectiva	121	298	174	308	454	595	8
de	177	298	187	308	454	595	8
alcance	191	298	224	308	454	595	8
nacional)	227	298	267	308	454	595	8
incluye	271	298	303	308	454	595	8
también	306	298	342	308	454	595	8
a	346	298	351	308	454	595	8
Ecuador	354	298	391	308	454	595	8
con	395	298	411	308	454	595	8
el	43	308	50	319	454	595	8
título	62	308	85	319	454	595	8
Interculturalidad.	97	308	175	319	454	595	8
También	187	308	225	319	454	595	8
a	237	308	242	319	454	595	8
Panamá	254	308	289	319	454	595	8
con	301	308	317	319	454	595	8
la	329	308	337	319	454	595	8
denominación	348	308	410	319	454	595	8
Interculturalidad	43	319	118	330	454	595	8
bilingüe.	122	319	160	330	454	595	8
En	164	319	177	330	454	595	8
el	181	319	188	330	454	595	8
caso	193	319	212	330	454	595	8
de	216	319	227	330	454	595	8
Perú,	231	319	254	330	454	595	8
la	259	319	266	330	454	595	8
educación	270	319	315	330	454	595	8
en	319	319	330	330	454	595	8
el	334	319	342	330	454	595	8
plurilingüismo	346	319	410	330	454	595	8
para	43	329	63	340	454	595	8
la	66	329	74	340	454	595	8
diversidad.	78	329	127	340	454	595	8
Y	130	329	136	340	454	595	8
en	140	329	151	340	454	595	8
el	155	329	162	340	454	595	8
caso	166	329	186	340	454	595	8
de	189	329	200	340	454	595	8
Venezuela,	204	329	251	340	454	595	8
la	255	329	263	340	454	595	8
educación	267	329	312	340	454	595	8
intercultural	316	329	371	340	454	595	8
bilingüe	375	329	411	340	454	595	8
(Convenio	43	340	86	351	454	595	8
Andrés	89	340	120	351	454	595	8
Bello,	123	340	147	351	454	595	8
2004).	150	340	178	351	454	595	8
Otra	57	361	77	372	454	595	8
posición,	86	361	125	372	454	595	8
es	134	361	144	372	454	595	8
utilizar	153	361	184	372	454	595	8
los	193	361	206	372	454	595	8
contenidos	215	361	263	372	454	595	8
curriculares	272	361	325	372	454	595	8
ya	334	361	345	372	454	595	8
establecidos,	354	361	410	372	454	595	8
especialmente,	43	372	108	382	454	595	8
en	115	372	126	382	454	595	8
las	133	372	146	382	454	595	8
áreas	153	372	177	382	454	595	8
de	184	372	195	382	454	595	8
Ciencias	202	372	239	382	454	595	8
Sociales,	247	372	286	382	454	595	8
Comunicación,	293	372	359	382	454	595	8
Lengua	366	372	399	382	454	595	8
y	406	372	411	382	454	595	8
Literatura	43	382	87	393	454	595	8
a	93	382	98	393	454	595	8
fin	104	382	115	393	454	595	8
de	121	382	131	393	454	595	8
enfocar	137	382	170	393	454	595	8
la	176	382	183	393	454	595	8
interculturalidad	189	382	264	393	454	595	8
que	270	382	286	393	454	595	8
conlleva	292	382	328	393	454	595	8
a	334	382	339	393	454	595	8
comprender	345	382	397	393	454	595	8
el	403	382	410	393	454	595	8
mundo	43	393	74	404	454	595	8
desde	77	393	102	404	454	595	8
diversas	105	393	142	404	454	595	8
lecturas	145	393	180	404	454	595	8
culturales	184	393	228	404	454	595	8
y	231	393	236	404	454	595	8
a	239	393	245	404	454	595	8
reflexionar	248	393	294	404	454	595	8
sobre	297	393	322	404	454	595	8
su	325	393	336	404	454	595	8
propia	339	393	367	404	454	595	8
cultura	370	393	402	404	454	595	8
y	405	393	410	404	454	595	8
la	43	403	50	414	454	595	8
de	54	403	64	414	454	595	8
los	67	403	80	414	454	595	8
demás.	83	403	114	414	454	595	8
Otra	118	403	137	414	454	595	8
forma	141	403	166	414	454	595	8
de	169	403	180	414	454	595	8
abordar,	183	403	220	414	454	595	8
es	223	403	233	414	454	595	8
la	236	403	244	414	454	595	8
vía	247	403	260	414	454	595	8
institucional.	263	403	321	414	454	595	8
Los	324	403	339	414	454	595	8
centros	342	403	375	414	454	595	8
educan	378	403	410	414	454	595	8
en	43	414	53	425	454	595	8
actitudes	57	414	98	425	454	595	8
y	101	414	106	425	454	595	8
valores	110	414	141	425	454	595	8
menos	145	414	174	425	454	595	8
por	177	414	192	425	454	595	8
lo	196	414	204	425	454	595	8
que	207	414	223	425	454	595	8
enseña	227	414	258	425	454	595	8
cada	262	414	283	425	454	595	8
docente	287	414	321	425	454	595	8
en	324	414	335	425	454	595	8
clase	339	414	361	425	454	595	8
que	365	414	381	425	454	595	8
por	384	414	399	425	454	595	8
el	403	414	410	425	454	595	8
ambiente	43	425	83	435	454	595	8
y	88	425	93	435	454	595	8
las	98	425	111	435	454	595	8
relaciones	115	425	160	435	454	595	8
que	165	425	181	435	454	595	8
se	186	425	195	435	454	595	8
viven	200	425	223	435	454	595	8
en	227	425	238	435	454	595	8
los	243	425	255	435	454	595	8
centros	260	425	292	435	454	595	8
educativos,	297	425	347	435	454	595	8
tanto	352	425	375	435	454	595	8
a	380	425	385	435	454	595	8
nivel	390	425	411	435	454	595	8
áulico	43	435	69	446	454	595	8
como	74	435	97	446	454	595	8
en	102	435	113	446	454	595	8
los	118	435	130	446	454	595	8
restantes	135	435	175	446	454	595	8
espacios	180	435	217	446	454	595	8
del	222	435	235	446	454	595	8
recinto	240	435	271	446	454	595	8
escolar,	275	435	309	446	454	595	8
y	314	435	319	446	454	595	8
considera	323	435	366	446	454	595	8
al	371	435	379	446	454	595	8
sujeto	384	435	410	446	454	595	8
como	43	446	66	456	454	595	8
persona	70	446	105	456	454	595	8
mucho	108	446	139	456	454	595	8
más	142	446	161	456	454	595	8
allá	165	446	180	456	454	595	8
de	184	446	194	456	454	595	8
su	198	446	209	456	454	595	8
origen	213	446	240	456	454	595	8
o	244	446	249	456	454	595	8
las	253	446	265	456	454	595	8
características	269	446	333	456	454	595	8
del	336	446	349	456	454	595	8
grupo	353	446	379	456	454	595	8
al	382	446	390	456	454	595	8
que	394	446	410	456	454	595	8
pertenece.	43	456	88	467	454	595	8
En	96	456	108	467	454	595	8
este	116	456	134	467	454	595	8
sentido,	142	456	177	467	454	595	8
promueve	185	456	228	467	454	595	8
la	236	456	244	467	454	595	8
de	253	456	263	467	454	595	8
construcción	271	456	328	467	454	595	8
de	336	456	347	467	454	595	8
prejuicios	355	456	398	467	454	595	8
y	406	456	411	467	454	595	8
estereotipos	43	467	95	477	454	595	8
de	101	467	111	477	454	595	8
base	117	467	137	477	454	595	8
cultural,	143	467	181	477	454	595	8
étnica	187	467	213	477	454	595	8
o	219	467	224	477	454	595	8
religiosa,	230	467	269	477	454	595	8
y	275	467	280	477	454	595	8
fomenta	286	467	321	477	454	595	8
por	327	467	342	477	454	595	8
lo	348	467	355	477	454	595	8
tanto,	361	467	387	477	454	595	8
una	393	467	410	477	454	595	8
valoración	43	477	88	488	454	595	8
de	90	477	101	488	454	595	8
las	104	477	116	488	454	595	8
personas	119	477	159	488	454	595	8
en	162	477	173	488	454	595	8
función	175	477	209	488	454	595	8
de	211	477	222	488	454	595	8
ellas	225	477	245	488	454	595	8
mismas	247	477	282	488	454	595	8
y	284	477	289	488	454	595	8
no	292	477	303	488	454	595	8
de	306	477	317	488	454	595	8
su	319	477	330	488	454	595	8
bagaje	333	477	361	488	454	595	8
cultural.	364	477	402	488	454	595	8
En	57	499	69	509	454	595	8
este	72	499	90	509	454	595	8
delicado	93	499	130	509	454	595	8
y	133	499	138	509	454	595	8
complejo	141	499	180	509	454	595	8
quehacer	184	499	224	509	454	595	8
es	228	499	237	509	454	595	8
de	240	499	251	509	454	595	8
vital	254	499	273	509	454	595	8
importancia	276	499	329	509	454	595	8
la	332	499	340	509	454	595	8
sensibilidad,	344	499	400	509	454	595	8
el	403	499	411	509	454	595	8
compromiso	43	509	96	520	454	595	8
y	101	509	106	520	454	595	8
la	111	509	119	520	454	595	8
formación	123	509	167	520	454	595	8
del	172	509	185	520	454	595	8
docente,	189	509	226	520	454	595	8
para	231	509	251	520	454	595	8
actuar	256	509	284	520	454	595	8
profesionalmente	289	509	365	520	454	595	8
en	369	509	380	520	454	595	8
forma	385	509	410	520	454	595	8
abierta	43	520	73	530	454	595	8
y	76	520	81	530	454	595	8
flexible,	84	520	118	530	454	595	8
que	121	520	137	530	454	595	8
sepa	140	520	160	530	454	595	8
valorar	163	520	193	530	454	595	8
y	196	520	201	530	454	595	8
respetar	204	520	240	530	454	595	8
lo	243	520	251	530	454	595	8
diferente,	254	520	295	530	454	595	8
desterrando	298	520	351	530	454	595	8
cualquier	354	520	395	530	454	595	8
Rev.	43	545	55	552	454	595	8
Int.	57	545	67	552	454	595	8
Investig.	69	545	94	552	454	595	8
Cienc.	96	545	114	552	454	595	8
Soc.	116	545	128	552	454	595	8
Vol.	43	553	54	560	454	595	8
8	56	553	59	560	454	595	8
nº1,	61	553	74	560	454	595	8
julio	76	553	88	560	454	595	8
2012.	90	553	107	560	454	595	8
pág.	109	553	121	560	454	595	8
7-23.	123	553	139	560	454	595	8
14	19	561	30	573	454	595	8
ISSN	246	553	261	560	454	595	8
(Impresa)	263	553	290	560	454	595	8
2225-5117.	292	553	326	560	454	595	8
ISSN	328	553	343	560	454	595	8
(En	344	553	354	560	454	595	8
Línea)	356	553	374	560	454	595	8
2226-4000.	376	553	410	560	454	595	8
Q	43	36	47	43	454	595	9
u	47	36	51	43	454	595	9
i	51	36	53	43	454	595	9
ñ	53	36	57	43	454	595	9
ó	57	36	61	43	454	595	9
n	61	36	64	43	454	595	9
e	65	36	68	43	454	595	9
z	68	36	71	43	454	595	9
d	73	36	76	43	454	595	9
e	76	36	79	43	454	595	9
B	81	36	86	43	454	595	9
e	86	36	89	43	454	595	9
r	89	36	91	43	454	595	9
n	91	36	95	43	454	595	9
a	95	36	99	43	454	595	9
l	99	36	101	43	454	595	9
C	103	36	107	43	454	595	9
.	107	36	109	43	454	595	9
D	111	36	116	43	454	595	9
i	116	36	117	43	454	595	9
v	117	36	120	43	454	595	9
e	120	36	123	43	454	595	9
r	123	36	126	43	454	595	9
s	126	36	129	43	454	595	9
i	129	36	131	43	454	595	9
d	131	36	135	43	454	595	9
a	135	36	138	43	454	595	9
d	138	36	142	43	454	595	9
c	144	36	147	43	454	595	9
u	147	36	151	43	454	595	9
l	151	36	153	43	454	595	9
t	153	36	155	43	454	595	9
u	155	36	159	43	454	595	9
r	159	36	162	43	454	595	9
a	162	36	165	43	454	595	9
l	165	36	167	43	454	595	9
e	169	36	172	43	454	595	9
i	174	36	176	43	454	595	9
n	176	36	180	43	454	595	9
t	180	36	182	43	454	595	9
e	182	36	185	43	454	595	9
r	185	36	188	43	454	595	9
c	188	36	191	43	454	595	9
u	191	36	195	43	454	595	9
l	195	36	197	43	454	595	9
t	197	36	199	43	454	595	9
u	199	36	203	43	454	595	9
r	203	36	206	43	454	595	9
a	206	36	209	43	454	595	9
l	209	36	211	43	454	595	9
i	211	36	213	43	454	595	9
d	213	36	217	43	454	595	9
a	217	36	220	43	454	595	9
d	220	36	224	43	454	595	9
e	226	36	229	43	454	595	9
n	229	36	233	43	454	595	9
e	235	36	238	43	454	595	9
l	238	36	240	43	454	595	9
m	242	36	248	43	454	595	9
a	248	36	251	43	454	595	9
r	251	36	254	43	454	595	9
c	254	36	257	43	454	595	9
o	257	36	260	43	454	595	9
d	262	36	266	43	454	595	9
e	266	36	269	43	454	595	9
l	271	36	273	43	454	595	9
a	273	36	276	43	454	595	9
e	278	36	281	43	454	595	9
d	281	36	285	43	454	595	9
u	285	36	289	43	454	595	9
c	289	36	292	43	454	595	9
a	292	36	295	43	454	595	9
c	296	36	299	43	454	595	9
i	299	36	301	43	454	595	9
ó	300	36	304	43	454	595	9
n	304	36	308	43	454	595	9
f	310	36	312	43	454	595	9
o	312	36	315	43	454	595	9
r	315	36	318	43	454	595	9
m	318	36	323	43	454	595	9
a	323	36	327	43	454	595	9
l	327	36	329	43	454	595	9
e	330	36	334	43	454	595	9
n	334	36	338	43	454	595	9
P	340	36	343	43	454	595	9
a	343	36	347	43	454	595	9
r	347	36	349	43	454	595	9
a	349	36	353	43	454	595	9
g	353	36	356	43	454	595	9
u	356	36	360	43	454	595	9
a	360	36	364	43	454	595	9
y	364	36	367	43	454	595	9
tendencia	43	55	85	65	454	595	9
que	88	55	104	65	454	595	9
menosprecie	107	55	162	65	454	595	9
a	165	55	170	65	454	595	9
las	173	55	186	65	454	595	9
personas	189	55	229	65	454	595	9
por	231	55	246	65	454	595	9
sus	249	55	264	65	454	595	9
características	267	55	331	65	454	595	9
diferenciales.	334	55	392	65	454	595	9
METODOLOGÍA	43	86	116	97	454	595	9
Este	57	107	76	118	454	595	9
estudio	79	107	111	118	454	595	9
es	114	107	123	118	454	595	9
de	126	107	136	118	454	595	9
tipo	139	107	156	118	454	595	9
cualitativo-descriptivo	159	107	256	118	454	595	9
con	259	107	275	118	454	595	9
perspectiva	278	107	328	118	454	595	9
holística,	330	107	370	118	454	595	9
debido	373	107	402	118	454	595	9
a	405	107	411	118	454	595	9
que	43	118	59	129	454	595	9
se	62	118	71	129	454	595	9
considera	74	118	117	129	454	595	9
la	120	118	128	129	454	595	9
diversidad	130	118	176	129	454	595	9
cultural	179	118	214	129	454	595	9
y	217	118	221	129	454	595	9
la	225	118	233	129	454	595	9
interculturalidad	236	118	310	129	454	595	9
como	313	118	337	129	454	595	9
un	339	118	352	129	454	595	9
todo.	354	118	377	129	454	595	9
Para	379	118	400	129	454	595	9
la	402	118	410	129	454	595	9
recepción	43	128	85	139	454	595	9
de	89	128	100	139	454	595	9
la	104	128	112	139	454	595	9
información	117	128	169	139	454	595	9
se	174	128	183	139	454	595	9
combinó	188	128	226	139	454	595	9
la	230	128	238	139	454	595	9
utilización	243	128	288	139	454	595	9
de	293	128	303	139	454	595	9
datos	308	128	332	139	454	595	9
secundarios	337	128	390	139	454	595	9
con	395	128	411	139	454	595	9
datos	43	139	67	150	454	595	9
de	72	139	82	150	454	595	9
fuente	87	139	115	150	454	595	9
primaria.	119	139	160	150	454	595	9
Las	165	139	180	150	454	595	9
técnicas	185	139	221	150	454	595	9
aplicadas	226	139	268	150	454	595	9
fueron	273	139	301	150	454	595	9
la	306	139	314	150	454	595	9
entrevista	319	139	363	150	454	595	9
focal	368	139	388	150	454	595	9
y	393	139	398	150	454	595	9
el	403	139	410	150	454	595	9
análisis	43	150	77	160	454	595	9
de	80	150	91	160	454	595	9
documentos	95	150	148	160	454	595	9
oficiales	152	150	187	160	454	595	9
proporcionados	191	150	259	160	454	595	9
por	263	150	278	160	454	595	9
el	282	150	289	160	454	595	9
Ministerio	293	150	337	160	454	595	9
de	341	150	351	160	454	595	9
Educación	355	150	401	160	454	595	9
y	405	150	410	160	454	595	9
Cultura.	43	160	80	171	454	595	9
Las	83	160	98	171	454	595	9
personas	101	160	141	171	454	595	9
entrevistadas	144	160	203	171	454	595	9
han	206	160	223	171	454	595	9
dado	226	160	247	171	454	595	9
su	250	160	261	171	454	595	9
anuencia	264	160	305	171	454	595	9
para	308	160	328	171	454	595	9
la	331	160	339	171	454	595	9
socialización	342	160	397	171	454	595	9
de	400	160	410	171	454	595	9
sus	43	171	58	181	454	595	9
puntos	61	171	92	181	454	595	9
de	95	171	105	181	454	595	9
vista	108	171	129	181	454	595	9
sobre	131	171	155	181	454	595	9
la	158	171	166	181	454	595	9
temática	169	171	207	181	454	595	9
estudiada.	209	171	256	181	454	595	9
RESULTADOS	43	203	108	213	454	595	9
Y	110	203	117	213	454	595	9
DISCUSIÓN	120	203	173	213	454	595	9
Análisis	57	213	94	224	454	595	9
de	97	213	108	224	454	595	9
datos	111	213	136	224	454	595	9
Del	57	224	71	234	454	595	9
análisis	76	224	110	234	454	595	9
de	114	224	125	234	454	595	9
los	129	224	141	234	454	595	9
documentos	146	224	200	234	454	595	9
oficiales	205	224	240	234	454	595	9
se	244	224	254	234	454	595	9
desprende	258	224	303	234	454	595	9
que,	308	224	327	234	454	595	9
las	332	224	344	234	454	595	9
bases	349	224	374	234	454	595	9
para	378	224	398	234	454	595	9
la	403	224	411	234	454	595	9
educación	43	234	87	245	454	595	9
intercultural	90	234	146	245	454	595	9
se	148	234	158	245	454	595	9
hallan	161	234	189	245	454	595	9
contenidas	191	234	239	245	454	595	9
en	242	234	253	245	454	595	9
la	256	234	264	245	454	595	9
Nueva	267	234	294	245	454	595	9
Constitución	297	234	353	245	454	595	9
Nacional,	356	234	397	245	454	595	9
en	400	234	410	245	454	595	9
la	43	245	50	256	454	595	9
Ley	54	245	69	256	454	595	9
No	73	245	84	256	454	595	9
1.264	88	245	113	256	454	595	9
General	117	245	151	256	454	595	9
de	154	245	165	256	454	595	9
Educación,	168	245	218	256	454	595	9
en	221	245	232	256	454	595	9
base	235	245	255	256	454	595	9
a	259	245	264	256	454	595	9
ellas	267	245	288	256	454	595	9
se	291	245	300	256	454	595	9
establecen	304	245	350	256	454	595	9
los	354	245	366	256	454	595	9
Objetivos	370	245	410	256	454	595	9
Generales	43	256	86	266	454	595	9
y	89	256	94	266	454	595	9
las	98	256	111	266	454	595	9
expectativas	114	256	168	266	454	595	9
de	171	256	181	266	454	595	9
la	185	256	193	266	454	595	9
Educación	196	256	242	266	454	595	9
Paraguaya	246	256	292	266	454	595	9
(Figura	295	256	328	266	454	595	9
2)	332	256	341	266	454	595	9
que	344	256	360	266	454	595	9
orientan	363	256	400	266	454	595	9
el	403	256	411	266	454	595	9
proceso	43	266	76	277	454	595	9
educativo	79	266	121	277	454	595	9
en	124	266	135	277	454	595	9
sus	137	266	153	277	454	595	9
diferentes	156	266	199	277	454	595	9
niveles	202	266	232	277	454	595	9
y	235	266	240	277	454	595	9
modalidades.	242	266	301	277	454	595	9
DE	76	293	84	298	454	595	9
LOS	86	293	98	298	454	595	9
OBJETIVOS	100	293	134	298	454	595	9
GENERALES	136	293	173	298	454	595	9
	51	299	54	306	454	595	9
Formar	58	301	78	306	454	595	9
el	81	301	85	306	454	595	9
espíritu	89	301	108	306	454	595	9
crítico	111	301	127	306	454	595	9
de	130	301	137	306	454	595	9
los/as	140	301	156	306	454	595	9
ciudadanos/as,	159	301	199	306	454	595	9
como	58	308	73	313	454	595	9
miembros	78	308	104	313	454	595	9
de	109	308	116	313	454	595	9
una	120	308	130	313	454	595	9
sociedad	135	308	159	313	454	595	9
pluriétnica	164	308	191	313	454	595	9
y	196	308	199	313	454	595	9
pluricultural.	58	314	91	320	454	595	9
	51	320	54	327	454	595	9
Generar	58	322	80	327	454	595	9
y	83	322	86	327	454	595	9
promover	89	322	115	327	454	595	9
una	118	322	128	327	454	595	9
democracia	131	322	162	327	454	595	9
participativa,	165	322	199	327	454	595	9
constituida	58	329	87	334	454	595	9
de	90	329	97	334	454	595	9
solidaridad,	100	329	130	334	454	595	9
respeto	134	329	154	334	454	595	9
mutuo,	157	329	175	334	454	595	9
diálogo,	178	329	199	334	454	595	9
colaboración	58	335	92	341	454	595	9
y	94	335	97	341	454	595	9
bienestar.	99	335	125	341	454	595	9
	51	341	54	348	454	595	9
Desarrollar	58	343	88	348	454	595	9
en	90	343	96	348	454	595	9
los/as	99	343	114	348	454	595	9
educandos/as	117	343	154	348	454	595	9
la	156	343	161	348	454	595	9
capacidad	163	343	190	348	454	595	9
de	193	343	199	348	454	595	9
captar	58	350	75	355	454	595	9
e	87	350	90	355	454	595	9
internalizar	102	350	131	355	454	595	9
valores	143	350	162	355	454	595	9
humanos	174	350	199	355	454	595	9
fundamentales	58	357	98	362	454	595	9
y	99	357	102	362	454	595	9
actuar	104	357	121	362	454	595	9
en	122	357	129	362	454	595	9
consecuencia	130	357	167	362	454	595	9
con	169	357	179	362	454	595	9
ellos.	180	357	194	362	454	595	9
	51	362	54	370	454	595	9
Promover	58	364	84	370	454	595	9
una	93	364	103	370	454	595	9
actitud	112	364	130	370	454	595	9
positiva	139	364	159	370	454	595	9
de	168	364	174	370	454	595	9
los/as	183	364	199	370	454	595	9
educandos/as	58	371	96	376	454	595	9
respecto	98	371	121	376	454	595	9
al	124	371	129	376	454	595	9
plurilingüismo	131	371	168	376	454	595	9
paraguayo	171	371	199	376	454	595	9
y	58	378	61	383	454	595	9
propender	63	378	90	383	454	595	9
a	92	378	95	383	454	595	9
la	97	378	102	383	454	595	9
afirmación	103	378	131	383	454	595	9
y	133	378	136	383	454	595	9
al	137	378	142	383	454	595	9
desarrollo	144	378	170	383	454	595	9
de	172	378	178	383	454	595	9
las	180	378	188	383	454	595	9
dos	190	378	199	383	454	595	9
lenguas	58	385	79	390	454	595	9
oficiales.	81	385	104	390	454	595	9
DE	164	391	172	397	454	595	9
LAS	174	391	186	397	454	595	9
EXPECTATIVAS	187	391	233	397	454	595	9
DE	235	391	243	397	454	595	9
LA	245	391	253	397	454	595	9
EDUCACIÓN	254	391	291	397	454	595	9
PARAGUAYA	293	391	332	397	454	595	9
	162	397	165	405	454	595	9
Una	169	399	180	405	454	595	9
educación	182	399	210	405	454	595	9
que	211	399	221	405	454	595	9
posibilite	223	399	246	405	454	595	9
al	248	399	253	405	454	595	9
hombre	255	399	275	405	454	595	9
y	277	399	280	405	454	595	9
a	282	399	285	405	454	595	9
la	287	399	292	405	454	595	9
mujer	294	399	309	405	454	595	9
igualdad	311	399	333	405	454	595	9
de	169	406	176	411	454	595	9
oportunidades	180	406	218	411	454	595	9
para	222	406	234	411	454	595	9
constituirse,	238	406	270	411	454	595	9
en	274	406	281	411	454	595	9
estrecha	285	406	308	411	454	595	9
relación	312	406	333	411	454	595	9
solidaria	169	413	192	418	454	595	9
con	195	413	204	418	454	595	9
su	208	413	214	418	454	595	9
entorno,	217	413	239	418	454	595	9
en	243	413	250	418	454	595	9
sujetos	253	413	272	418	454	595	9
activos	275	413	294	418	454	595	9
de	297	413	304	418	454	595	9
su	307	413	314	418	454	595	9
propia	317	413	333	418	454	595	9
formación	169	420	196	425	454	595	9
y	197	420	200	425	454	595	9
de	202	420	209	425	454	595	9
los	210	420	218	425	454	595	9
procesos	220	420	244	425	454	595	9
de	246	420	252	425	454	595	9
desarrollo	254	420	280	425	454	595	9
nacional.	282	420	306	425	454	595	9
	162	425	165	433	454	595	9
Una	169	427	180	433	454	595	9
educación	183	427	211	433	454	595	9
que	213	427	223	433	454	595	9
tienda	226	427	243	433	454	595	9
a	245	427	249	433	454	595	9
la	251	427	256	433	454	595	9
formación	259	427	285	433	454	595	9
de	288	427	295	433	454	595	9
la	298	427	302	433	454	595	9
conciencia	305	427	334	433	454	595	9
personal,	169	434	194	439	454	595	9
la	198	434	203	439	454	595	9
conducta	207	434	231	439	454	595	9
democrática,	236	434	270	439	454	595	9
el	274	434	279	439	454	595	9
espíritu	283	434	303	439	454	595	9
crítico,	307	434	325	439	454	595	9
la	329	434	333	439	454	595	9
responsabilidad	169	441	211	446	454	595	9
y	214	441	217	446	454	595	9
el	219	441	224	446	454	595	9
sentido	226	441	246	446	454	595	9
de	248	441	255	446	454	595	9
pertenencia	257	441	289	446	454	595	9
a	291	441	294	446	454	595	9
una	297	441	307	446	454	595	9
sociedad	309	441	333	446	454	595	9
pluriétnica	169	448	197	453	454	595	9
y	198	448	201	453	454	595	9
pluricultural.	203	448	235	453	454	595	9
	162	453	165	461	454	595	9
Una	169	455	180	461	454	595	9
educación	184	455	211	461	454	595	9
que	215	455	225	461	454	595	9
propicie	228	455	250	461	454	595	9
el	253	455	258	461	454	595	9
diálogo	262	455	281	461	454	595	9
y	284	455	287	461	454	595	9
la	291	455	296	461	454	595	9
colaboración	299	455	333	461	454	595	9
solidaria	169	462	192	468	454	595	9
en	195	462	202	468	454	595	9
las	205	462	213	468	454	595	9
relaciones	216	462	243	468	454	595	9
interpersonales	247	462	288	468	454	595	9
y	291	462	294	468	454	595	9
sociales	297	462	319	468	454	595	9
y	323	462	326	468	454	595	9
la	329	462	334	468	454	595	9
integración	169	469	199	474	454	595	9
local,	200	469	214	474	454	595	9
regional,	216	469	239	474	454	595	9
continental	240	469	269	474	454	595	9
y	271	469	274	474	454	595	9
mundial.	275	469	298	474	454	595	9
	162	474	165	482	454	595	9
Una	169	476	180	482	454	595	9
educación	182	476	210	482	454	595	9
que	211	476	222	482	454	595	9
valore	223	476	239	482	454	595	9
la	241	476	246	482	454	595	9
herencia	248	476	271	482	454	595	9
de	273	476	280	482	454	595	9
nuestro	282	476	302	482	454	595	9
pasado,	304	476	325	482	454	595	9
se	327	476	333	482	454	595	9
asiente	169	483	189	489	454	595	9
en	192	483	199	489	454	595	9
el	203	483	207	489	454	595	9
presente	211	483	234	489	454	595	9
y	238	483	241	489	454	595	9
se	244	483	251	489	454	595	9
proyecte	254	483	277	489	454	595	9
hacia	281	483	295	489	454	595	9
la	299	483	303	489	454	595	9
formación	307	483	333	489	454	595	9
integral	169	490	189	495	454	595	9
de	191	490	198	495	454	595	9
la	200	490	205	495	454	595	9
persona	207	490	229	495	454	595	9
y	231	490	234	495	454	595	9
el	236	490	241	495	454	595	9
enriquecimiento	244	490	286	495	454	595	9
de	288	490	295	495	454	595	9
la	297	490	302	495	454	595	9
sociedad	304	490	328	495	454	595	9
y	331	490	334	495	454	595	9
de	169	497	176	503	454	595	9
la	177	497	182	503	454	595	9
cultura	184	497	202	503	454	595	9
paraguaya.	204	497	234	503	454	595	9
Figura	43	518	72	529	454	595	9
2.	76	518	85	529	454	595	9
Diseño	87	518	118	529	454	595	9
Curricular	121	518	167	529	454	595	9
Nacional.	169	518	210	529	454	595	9
Ministerio	213	518	257	529	454	595	9
de	260	518	270	529	454	595	9
Educación	273	518	320	529	454	595	9
y	322	518	327	529	454	595	9
Cultura.	330	518	368	529	454	595	9
ISSN	44	553	58	560	454	595	9
(Impresa)	60	553	88	560	454	595	9
2225-5117.	90	553	124	560	454	595	9
ISSN	126	553	140	560	454	595	9
(En	142	553	152	560	454	595	9
Línea)	154	553	172	560	454	595	9
2226-4000.	173	553	208	560	454	595	9
Rev.	326	545	338	552	454	595	9
Int.	340	545	350	552	454	595	9
Investig.	352	545	377	552	454	595	9
Cienc.	379	545	397	552	454	595	9
Soc.	399	545	411	552	454	595	9
Vol.	315	553	327	560	454	595	9
8	329	553	332	560	454	595	9
nº1,	334	553	347	560	454	595	9
julio	348	553	361	560	454	595	9
2012.	363	553	380	560	454	595	9
pág.	382	553	394	560	454	595	9
7-23.	396	553	412	560	454	595	9
15	422	562	434	573	454	595	9
Q	43	36	47	43	454	595	10
u	47	36	51	43	454	595	10
i	51	36	53	43	454	595	10
ñ	53	36	57	43	454	595	10
ó	57	36	61	43	454	595	10
n	61	36	64	43	454	595	10
e	65	36	68	43	454	595	10
z	68	36	71	43	454	595	10
d	73	36	76	43	454	595	10
e	76	36	79	43	454	595	10
B	81	36	86	43	454	595	10
e	86	36	89	43	454	595	10
r	89	36	91	43	454	595	10
n	91	36	95	43	454	595	10
a	95	36	99	43	454	595	10
l	99	36	101	43	454	595	10
C	103	36	107	43	454	595	10
.	107	36	109	43	454	595	10
D	111	36	116	43	454	595	10
i	116	36	117	43	454	595	10
v	117	36	120	43	454	595	10
e	120	36	123	43	454	595	10
r	123	36	126	43	454	595	10
s	126	36	129	43	454	595	10
i	129	36	131	43	454	595	10
d	131	36	135	43	454	595	10
a	135	36	138	43	454	595	10
d	138	36	142	43	454	595	10
c	144	36	147	43	454	595	10
u	147	36	151	43	454	595	10
l	151	36	153	43	454	595	10
t	153	36	155	43	454	595	10
u	155	36	159	43	454	595	10
r	159	36	162	43	454	595	10
a	162	36	165	43	454	595	10
l	165	36	167	43	454	595	10
e	169	36	172	43	454	595	10
i	174	36	176	43	454	595	10
n	176	36	180	43	454	595	10
t	180	36	182	43	454	595	10
e	182	36	185	43	454	595	10
r	185	36	188	43	454	595	10
c	188	36	191	43	454	595	10
u	191	36	195	43	454	595	10
l	195	36	197	43	454	595	10
t	197	36	199	43	454	595	10
u	199	36	203	43	454	595	10
r	203	36	206	43	454	595	10
a	206	36	209	43	454	595	10
l	209	36	211	43	454	595	10
i	211	36	213	43	454	595	10
d	213	36	217	43	454	595	10
a	217	36	220	43	454	595	10
d	220	36	224	43	454	595	10
e	226	36	229	43	454	595	10
n	229	36	233	43	454	595	10
e	235	36	238	43	454	595	10
l	238	36	240	43	454	595	10
m	242	36	248	43	454	595	10
a	248	36	251	43	454	595	10
r	251	36	254	43	454	595	10
c	254	36	257	43	454	595	10
o	257	36	260	43	454	595	10
d	262	36	266	43	454	595	10
e	266	36	269	43	454	595	10
l	271	36	273	43	454	595	10
a	273	36	276	43	454	595	10
e	278	36	281	43	454	595	10
d	281	36	285	43	454	595	10
u	285	36	289	43	454	595	10
c	289	36	292	43	454	595	10
a	292	36	295	43	454	595	10
c	296	36	299	43	454	595	10
i	299	36	301	43	454	595	10
ó	300	36	304	43	454	595	10
n	304	36	308	43	454	595	10
f	310	36	312	43	454	595	10
o	312	36	315	43	454	595	10
r	315	36	318	43	454	595	10
m	318	36	323	43	454	595	10
a	323	36	327	43	454	595	10
l	327	36	329	43	454	595	10
e	330	36	334	43	454	595	10
n	334	36	338	43	454	595	10
P	340	36	343	43	454	595	10
a	343	36	347	43	454	595	10
r	347	36	349	43	454	595	10
a	349	36	353	43	454	595	10
g	353	36	356	43	454	595	10
u	356	36	360	43	454	595	10
a	360	36	364	43	454	595	10
y	364	36	367	43	454	595	10
Los	57	55	72	65	454	595	10
nuevos	77	55	108	65	454	595	10
diseños	113	55	147	65	454	595	10
curriculares	152	55	205	65	454	595	10
de	210	55	221	65	454	595	10
los	226	55	238	65	454	595	10
diferentes	243	55	287	65	454	595	10
niveles	292	55	322	65	454	595	10
educativos,	327	55	377	65	454	595	10
fueron	382	55	411	65	454	595	10
concebidos	43	65	91	76	454	595	10
con	95	65	111	76	454	595	10
la	115	65	123	76	454	595	10
Reforma	126	65	163	76	454	595	10
Educativa	167	65	211	76	454	595	10
Nacional	215	65	253	76	454	595	10
e	257	65	261	76	454	595	10
implementados	265	65	332	76	454	595	10
a	336	65	342	76	454	595	10
partir	345	65	370	76	454	595	10
de	374	65	384	76	454	595	10
1994	388	65	410	76	454	595	10
durante	43	76	77	86	454	595	10
el	82	76	90	86	454	595	10
proceso	94	76	128	86	454	595	10
democrático	133	76	186	86	454	595	10
del	191	76	204	86	454	595	10
país.	209	76	230	86	454	595	10
Estos	235	76	259	86	454	595	10
diseños	264	76	297	86	454	595	10
curriculares	302	76	355	86	454	595	10
de	360	76	370	86	454	595	10
carácter	375	76	410	86	454	595	10
nacional	43	86	80	97	454	595	10
son	86	86	102	97	454	595	10
abiertos	108	86	143	97	454	595	10
y	149	86	154	97	454	595	10
flexibles,	160	86	198	97	454	595	10
y	204	86	209	97	454	595	10
posibilitan	215	86	261	97	454	595	10
el	267	86	275	97	454	595	10
tratamiento	281	86	332	97	454	595	10
educativo	338	86	380	97	454	595	10
de	386	86	396	97	454	595	10
la	402	86	410	97	454	595	10
diversidad	43	97	88	107	454	595	10
cultural	94	97	129	107	454	595	10
e	135	97	140	107	454	595	10
incluso	145	97	177	107	454	595	10
estimulan	183	97	227	107	454	595	10
su	233	97	244	107	454	595	10
adecuación,	250	97	302	107	454	595	10
a	308	97	313	107	454	595	10
través	319	97	346	107	454	595	10
de	352	97	362	107	454	595	10
proyectos	368	97	410	107	454	595	10
educativos,	43	107	92	118	454	595	10
a	98	107	103	118	454	595	10
la	109	107	117	118	454	595	10
región,	122	107	152	118	454	595	10
a	158	107	163	118	454	595	10
la	168	107	176	118	454	595	10
comunidad	182	107	231	118	454	595	10
local	236	107	257	118	454	595	10
y	262	107	267	118	454	595	10
a	273	107	278	118	454	595	10
las	283	107	296	118	454	595	10
diferentes	302	107	345	118	454	595	10
situaciones	351	107	400	118	454	595	10
y	406	107	411	118	454	595	10
circunstancias	43	118	107	129	454	595	10
surgidas.	110	118	151	129	454	595	10
En	57	139	69	150	454	595	10
la	75	139	83	150	454	595	10
estructura	88	139	135	150	454	595	10
organizativa	141	139	194	150	454	595	10
de	200	139	210	150	454	595	10
los	216	139	228	150	454	595	10
currícula	234	139	274	150	454	595	10
se	280	139	290	150	454	595	10
visualiza	295	139	334	150	454	595	10
un	339	139	352	150	454	595	10
componente	357	139	411	150	454	595	10
fundamental	43	150	99	160	454	595	10
para	102	150	122	160	454	595	10
todos	125	150	148	160	454	595	10
los	152	150	164	160	454	595	10
niveles	167	150	197	160	454	595	10
educativos	200	150	247	160	454	595	10
que	250	150	266	160	454	595	10
incluye:	269	150	303	160	454	595	10
educación	306	150	351	160	454	595	10
democrática,	354	150	410	160	454	595	10
educación	43	160	87	171	454	595	10
familiar	94	160	128	171	454	595	10
y	134	160	139	171	454	595	10
educación	146	160	190	171	454	595	10
ambiental,	197	160	244	171	454	595	10
enfocados	250	160	294	171	454	595	10
transversalmente	301	160	377	171	454	595	10
y	384	160	388	171	454	595	10
con	395	160	411	171	454	595	10
algunos	43	171	77	181	454	595	10
agregados	81	171	125	181	454	595	10
en	129	171	140	181	454	595	10
la	143	171	151	181	454	595	10
educación	155	171	200	181	454	595	10
media	203	171	230	181	454	595	10
y	234	171	239	181	454	595	10
desarrollados	242	171	302	181	454	595	10
con	305	171	321	181	454	595	10
mayor	325	171	352	181	454	595	10
profundidad	356	171	410	181	454	595	10
(Figura	43	181	75	192	454	595	10
3).	78	181	90	192	454	595	10
Figura	78	399	108	410	454	595	10
3.	111	399	120	410	454	595	10
Componentes	123	399	183	410	454	595	10
ilustrados.	186	399	233	410	454	595	10
Fuente:	78	410	111	421	454	595	10
Ministerio	115	410	159	421	454	595	10
de	161	410	172	421	454	595	10
Educación	175	410	221	421	454	595	10
y	224	410	229	421	454	595	10
Culto.	232	410	258	421	454	595	10
Subsecretaría	261	410	322	421	454	595	10
de	325	410	335	421	454	595	10
Estado	338	410	369	421	454	595	10
de	371	410	382	421	454	595	10
Educación.	78	420	127	431	454	595	10
Departamento	130	420	193	431	454	595	10
de	196	420	206	431	454	595	10
Currículum,	209	420	263	431	454	595	10
p.18.	266	420	289	431	454	595	10
La	57	452	67	463	454	595	10
educación	72	452	117	463	454	595	10
democrática	121	452	175	463	454	595	10
dentro	179	452	208	463	454	595	10
del	213	452	226	463	454	595	10
componente	230	452	284	463	454	595	10
fundamental,	288	452	347	463	454	595	10
es	352	452	361	463	454	595	10
el	365	452	373	463	454	595	10
espacio	377	452	410	463	454	595	10
curricular	43	463	87	473	454	595	10
más	92	463	110	473	454	595	10
propicio	116	463	151	473	454	595	10
para	156	463	176	473	454	595	10
encarar	181	463	215	473	454	595	10
la	220	463	228	473	454	595	10
interculturalidad,	234	463	311	473	454	595	10
dado	316	463	338	473	454	595	10
que	343	463	359	473	454	595	10
en	364	463	375	473	454	595	10
ella	380	463	396	473	454	595	10
se	401	463	410	473	454	595	10
desarrolla	43	473	86	484	454	595	10
los	91	473	103	484	454	595	10
derechos	108	473	147	484	454	595	10
humanos	151	473	193	484	454	595	10
que	197	473	213	484	454	595	10
propende	218	473	259	484	454	595	10
a	264	473	269	484	454	595	10
la	273	473	281	484	454	595	10
creación	286	473	323	484	454	595	10
de	327	473	337	484	454	595	10
una	342	473	359	484	454	595	10
cultura	364	473	396	484	454	595	10
de	400	473	411	484	454	595	10
respeto	43	484	75	494	454	595	10
a	80	484	86	494	454	595	10
la	91	484	99	494	454	595	10
dignidad	105	484	143	494	454	595	10
de	149	484	160	494	454	595	10
la	165	484	173	494	454	595	10
persona	179	484	214	494	454	595	10
humana	220	484	257	494	454	595	10
en	263	484	274	494	454	595	10
el	279	484	287	494	454	595	10
contexto	292	484	330	494	454	595	10
universal	335	484	376	494	454	595	10
de	382	484	392	494	454	595	10
los	398	484	410	494	454	595	10
Derechos	43	494	83	505	454	595	10
Humanos.	90	494	135	505	454	595	10
Su	141	494	153	505	454	595	10
enfoque	159	494	194	505	454	595	10
surge	200	494	224	505	454	595	10
de	230	494	241	505	454	595	10
la	247	494	255	505	454	595	10
práctica	261	494	296	505	454	595	10
constante	302	494	346	505	454	595	10
de	352	494	362	505	454	595	10
todos	368	494	392	505	454	595	10
los	398	494	410	505	454	595	10
alumnos	43	505	81	516	454	595	10
y	86	505	91	516	454	595	10
alumnas,	97	505	138	516	454	595	10
independientemente	144	505	234	516	454	595	10
de	239	505	250	516	454	595	10
su	255	505	266	516	454	595	10
género,	272	505	304	516	454	595	10
edad,	310	505	334	516	454	595	10
raza	340	505	358	516	454	595	10
o	364	505	369	516	454	595	10
religión.	375	505	410	516	454	595	10
Busca	43	516	70	526	454	595	10
que	76	516	92	526	454	595	10
todos	99	516	122	526	454	595	10
los	129	516	141	526	454	595	10
alumnos/as	147	516	201	526	454	595	10
logren	207	516	234	526	454	595	10
transformar	240	516	293	526	454	595	10
su	300	516	310	526	454	595	10
experiencia	317	516	367	526	454	595	10
personal	373	516	411	526	454	595	10
cotidiana	43	526	83	537	454	595	10
en	90	526	100	537	454	595	10
una	106	526	124	537	454	595	10
vivencia	130	526	165	537	454	595	10
democrática;	172	526	228	537	454	595	10
prepara	234	526	269	537	454	595	10
a	275	526	280	537	454	595	10
los	286	526	299	537	454	595	10
niños	305	526	329	537	454	595	10
y	336	526	341	537	454	595	10
niñas	347	526	372	537	454	595	10
de	378	526	388	537	454	595	10
hoy	394	526	410	537	454	595	10
Rev.	43	545	55	552	454	595	10
Int.	57	545	67	552	454	595	10
Investig.	69	545	94	552	454	595	10
Cienc.	96	545	114	552	454	595	10
Soc.	116	545	128	552	454	595	10
Vol.	43	553	54	560	454	595	10
8	56	553	59	560	454	595	10
nº1,	61	553	74	560	454	595	10
julio	76	553	88	560	454	595	10
2012.	90	553	107	560	454	595	10
pág.	109	553	121	560	454	595	10
7-23.	123	553	139	560	454	595	10
16	19	561	30	573	454	595	10
ISSN	246	553	261	560	454	595	10
(Impresa)	263	553	290	560	454	595	10
2225-5117.	292	553	326	560	454	595	10
ISSN	328	553	343	560	454	595	10
(En	344	553	354	560	454	595	10
Línea)	356	553	374	560	454	595	10
2226-4000.	376	553	410	560	454	595	10
Q	43	36	47	43	454	595	11
u	47	36	51	43	454	595	11
i	51	36	53	43	454	595	11
ñ	53	36	57	43	454	595	11
ó	57	36	61	43	454	595	11
n	61	36	64	43	454	595	11
e	65	36	68	43	454	595	11
z	68	36	71	43	454	595	11
d	73	36	76	43	454	595	11
e	76	36	79	43	454	595	11
B	81	36	86	43	454	595	11
e	86	36	89	43	454	595	11
r	89	36	91	43	454	595	11
n	91	36	95	43	454	595	11
a	95	36	99	43	454	595	11
l	99	36	101	43	454	595	11
C	103	36	107	43	454	595	11
.	107	36	109	43	454	595	11
D	111	36	116	43	454	595	11
i	116	36	117	43	454	595	11
v	117	36	120	43	454	595	11
e	120	36	123	43	454	595	11
r	123	36	126	43	454	595	11
s	126	36	129	43	454	595	11
i	129	36	131	43	454	595	11
d	131	36	135	43	454	595	11
a	135	36	138	43	454	595	11
d	138	36	142	43	454	595	11
c	144	36	147	43	454	595	11
u	147	36	151	43	454	595	11
l	151	36	153	43	454	595	11
t	153	36	155	43	454	595	11
u	155	36	159	43	454	595	11
r	159	36	162	43	454	595	11
a	162	36	165	43	454	595	11
l	165	36	167	43	454	595	11
e	169	36	172	43	454	595	11
i	174	36	176	43	454	595	11
n	176	36	180	43	454	595	11
t	180	36	182	43	454	595	11
e	182	36	185	43	454	595	11
r	185	36	188	43	454	595	11
c	188	36	191	43	454	595	11
u	191	36	195	43	454	595	11
l	195	36	197	43	454	595	11
t	197	36	199	43	454	595	11
u	199	36	203	43	454	595	11
r	203	36	206	43	454	595	11
a	206	36	209	43	454	595	11
l	209	36	211	43	454	595	11
i	211	36	213	43	454	595	11
d	213	36	217	43	454	595	11
a	217	36	220	43	454	595	11
d	220	36	224	43	454	595	11
e	226	36	229	43	454	595	11
n	229	36	233	43	454	595	11
e	235	36	238	43	454	595	11
l	238	36	240	43	454	595	11
m	242	36	248	43	454	595	11
a	248	36	251	43	454	595	11
r	251	36	254	43	454	595	11
c	254	36	257	43	454	595	11
o	257	36	260	43	454	595	11
d	262	36	266	43	454	595	11
e	266	36	269	43	454	595	11
l	271	36	273	43	454	595	11
a	273	36	276	43	454	595	11
e	278	36	281	43	454	595	11
d	281	36	285	43	454	595	11
u	285	36	289	43	454	595	11
c	289	36	292	43	454	595	11
a	292	36	295	43	454	595	11
c	296	36	299	43	454	595	11
i	299	36	301	43	454	595	11
ó	300	36	304	43	454	595	11
n	304	36	308	43	454	595	11
f	310	36	312	43	454	595	11
o	312	36	315	43	454	595	11
r	315	36	318	43	454	595	11
m	318	36	323	43	454	595	11
a	323	36	327	43	454	595	11
l	327	36	329	43	454	595	11
e	330	36	334	43	454	595	11
n	334	36	338	43	454	595	11
P	340	36	343	43	454	595	11
a	343	36	347	43	454	595	11
r	347	36	349	43	454	595	11
a	349	36	353	43	454	595	11
g	353	36	356	43	454	595	11
u	356	36	360	43	454	595	11
a	360	36	364	43	454	595	11
y	364	36	367	43	454	595	11
ciudadanos	43	55	93	65	454	595	11
del	97	55	110	65	454	595	11
mañana	113	55	149	65	454	595	11
para	152	55	172	65	454	595	11
una	176	55	193	65	454	595	11
participación	196	55	254	65	454	595	11
activa	257	55	283	65	454	595	11
y	286	55	291	65	454	595	11
constructiva	294	55	349	65	454	595	11
en	352	55	363	65	454	595	11
el	366	55	373	65	454	595	11
proceso	376	55	410	65	454	595	11
democrático	43	65	96	76	454	595	11
del	101	65	114	76	454	595	11
país,	118	65	139	76	454	595	11
forma	143	65	169	76	454	595	11
hombres	173	65	212	76	454	595	11
y	216	65	221	76	454	595	11
mujeres	225	65	261	76	454	595	11
libres,	265	65	292	76	454	595	11
responsables	297	65	354	76	454	595	11
y	358	65	363	76	454	595	11
solidarios	368	65	411	76	454	595	11
capaces	43	76	77	86	454	595	11
de	80	76	90	86	454	595	11
disfrutar	93	76	132	86	454	595	11
y	135	76	139	86	454	595	11
perfeccionar	142	76	196	86	454	595	11
este	199	76	217	86	454	595	11
estilo	219	76	243	86	454	595	11
de	246	76	256	86	454	595	11
vida.	259	76	280	86	454	595	11
En	57	97	69	107	454	595	11
la	74	97	82	107	454	595	11
educación	87	97	132	107	454	595	11
escolar	137	97	168	107	454	595	11
básica,	173	97	204	107	454	595	11
en	209	97	219	107	454	595	11
el	224	97	232	107	454	595	11
componente	237	97	290	107	454	595	11
académico,	295	97	344	107	454	595	11
integrado	349	97	391	107	454	595	11
por	396	97	410	107	454	595	11
áreas,	43	107	69	118	454	595	11
entre	74	107	96	118	454	595	11
ellas:	101	107	124	118	454	595	11
las	128	107	141	118	454	595	11
áreas	145	107	169	118	454	595	11
de	173	107	183	118	454	595	11
comunicación	188	107	249	118	454	595	11
y	253	107	258	118	454	595	11
vida	263	107	281	118	454	595	11
social	285	107	310	118	454	595	11
y	315	107	320	118	454	595	11
trabajo,	324	107	358	118	454	595	11
objetivos	362	107	401	118	454	595	11
y	405	107	410	118	454	595	11
contenidos	43	118	90	129	454	595	11
que	99	118	115	129	454	595	11
pudieran	123	118	163	129	454	595	11
servir	171	118	196	129	454	595	11
de	204	118	215	129	454	595	11
inspiración	223	118	272	129	454	595	11
para	280	118	300	129	454	595	11
el	308	118	316	129	454	595	11
tratamiento	324	118	376	129	454	595	11
de	384	118	394	129	454	595	11
la	403	118	411	129	454	595	11
interculturalidad.	43	128	120	139	454	595	11
En	124	128	137	139	454	595	11
área	152	128	171	139	454	595	11
de	175	128	186	139	454	595	11
comunicación	189	128	251	139	454	595	11
de	255	128	265	139	454	595	11
la	269	128	277	139	454	595	11
educación	281	128	326	139	454	595	11
escolar	330	128	361	139	454	595	11
básica,	365	128	396	139	454	595	11
en	400	128	410	139	454	595	11
los	43	139	55	150	454	595	11
tres	62	139	78	150	454	595	11
ciclos	85	139	110	150	454	595	11
se	116	139	126	150	454	595	11
desarrolla	132	139	176	150	454	595	11
la	183	139	191	150	454	595	11
educación	197	139	242	150	454	595	11
bilingüe,	249	139	287	150	454	595	11
en	293	139	304	150	454	595	11
castellano	311	139	355	150	454	595	11
y	362	139	367	150	454	595	11
guaraní,	373	139	410	150	454	595	11
cumpliendo	43	150	94	160	454	595	11
así,	98	150	113	160	454	595	11
el	117	150	124	160	454	595	11
mandato	128	150	167	160	454	595	11
de	171	150	181	160	454	595	11
la	185	150	193	160	454	595	11
Constitución	196	150	253	160	454	595	11
Nacional	256	150	294	160	454	595	11
de	298	150	309	160	454	595	11
1992,	312	150	338	160	454	595	11
y	341	150	346	160	454	595	11
a	350	150	355	160	454	595	11
la	359	150	367	160	454	595	11
vez,	370	150	387	160	454	595	11
para	391	150	411	160	454	595	11
dar	43	160	57	171	454	595	11
respuesta	60	160	103	171	454	595	11
a	106	160	111	171	454	595	11
la	114	160	122	171	454	595	11
problemática	125	160	182	171	454	595	11
sociolingüística	185	160	253	171	454	595	11
paraguaya.	256	160	305	171	454	595	11
Dentro	57	181	87	192	454	595	11
del	90	181	103	192	454	595	11
Plan	107	181	126	192	454	595	11
Común	129	181	161	192	454	595	11
de	165	181	175	192	454	595	11
la	178	181	186	192	454	595	11
Educación	189	181	236	192	454	595	11
Media	239	181	266	192	454	595	11
las	269	181	281	192	454	595	11
áreas	285	181	308	192	454	595	11
de	312	181	322	192	454	595	11
lengua,	325	181	358	192	454	595	11
literatura	361	181	402	192	454	595	11
y	405	181	410	192	454	595	11
sus	43	192	58	203	454	595	11
tecnologías	61	192	110	203	454	595	11
incluyen	114	192	151	203	454	595	11
disciplinas	154	192	202	203	454	595	11
como:	205	192	231	203	454	595	11
lengua	235	192	264	203	454	595	11
castellana	267	192	312	203	454	595	11
y	315	192	320	203	454	595	11
literatura	323	192	365	203	454	595	11
guaraní	368	192	402	203	454	595	11
y	405	192	410	203	454	595	11
lengua	43	203	72	213	454	595	11
extranjera,	76	203	124	213	454	595	11
asumidas	127	203	170	213	454	595	11
las	173	203	186	213	454	595	11
lenguas	190	203	224	213	454	595	11
como	227	203	251	213	454	595	11
medio	254	203	281	213	454	595	11
de	284	203	295	213	454	595	11
expresión	298	203	341	213	454	595	11
de	344	203	354	213	454	595	11
la	358	203	366	213	454	595	11
cultura	370	203	402	213	454	595	11
y	405	203	410	213	454	595	11
de	43	213	53	224	454	595	11
comunicación	59	213	120	224	454	595	11
en	126	213	137	224	454	595	11
la	143	213	151	224	454	595	11
diversidad	156	213	202	224	454	595	11
cultural	208	213	243	224	454	595	11
y	249	213	254	224	454	595	11
de	259	213	270	224	454	595	11
acercamiento	276	213	335	224	454	595	11
entre	341	213	363	224	454	595	11
los	369	213	382	224	454	595	11
seres	388	213	410	224	454	595	11
humanos.	43	224	87	234	454	595	11
Ciencias	92	224	129	234	454	595	11
Sociales	134	224	170	234	454	595	11
y	175	224	180	234	454	595	11
sus	184	224	200	234	454	595	11
tecnologías,	205	224	257	234	454	595	11
las	262	224	275	234	454	595	11
disciplinas	279	224	327	234	454	595	11
que	332	224	348	234	454	595	11
componen	353	224	398	234	454	595	11
el	403	224	410	234	454	595	11
área	43	234	62	245	454	595	11
y	66	234	71	245	454	595	11
que	75	234	91	245	454	595	11
servirán	95	234	131	245	454	595	11
como	135	234	158	245	454	595	11
hilos	162	234	183	245	454	595	11
conductores	187	234	241	245	454	595	11
a	245	234	251	245	454	595	11
la	255	234	263	245	454	595	11
interculturalidad	267	234	341	245	454	595	11
son:	345	234	364	245	454	595	11
historia	368	234	402	245	454	595	11
y	405	234	410	245	454	595	11
geografía	43	245	82	256	454	595	11
que	85	245	101	256	454	595	11
pretende	104	245	142	256	454	595	11
entre	145	245	168	256	454	595	11
otras	171	245	193	256	454	595	11
desarrollar	196	245	244	256	454	595	11
capacidades	247	245	300	256	454	595	11
que	303	245	319	256	454	595	11
potencien	322	245	365	256	454	595	11
el	368	245	375	256	454	595	11
sentido	378	245	410	256	454	595	11
de	43	256	53	266	454	595	11
identidad	59	256	100	266	454	595	11
y	106	256	111	266	454	595	11
la	117	256	125	266	454	595	11
valoración	131	256	177	266	454	595	11
de	183	256	193	266	454	595	11
otras	199	256	221	266	454	595	11
realidades	227	256	272	266	454	595	11
culturales.	278	256	326	266	454	595	11
En	332	256	344	266	454	595	11
relación	350	256	385	266	454	595	11
a	391	256	396	266	454	595	11
la	402	256	410	266	454	595	11
formación	43	266	87	277	454	595	11
ética	92	266	113	277	454	595	11
y	119	266	124	277	454	595	11
ciudadana	130	266	176	277	454	595	11
que	182	266	198	277	454	595	11
apunta	204	266	235	277	454	595	11
a	241	266	246	277	454	595	11
construir	252	266	293	277	454	595	11
la	298	266	306	277	454	595	11
mejor	312	266	337	277	454	595	11
convivencia	343	266	394	277	454	595	11
en	400	266	411	277	454	595	11
sociedad,	43	277	84	287	454	595	11
al	87	277	95	287	454	595	11
favorecer	98	277	138	287	454	595	11
el	142	277	149	287	454	595	11
conocimiento	152	277	211	287	454	595	11
y	214	277	219	287	454	595	11
aceptación	222	277	270	287	454	595	11
de	273	277	283	287	454	595	11
los	287	277	299	287	454	595	11
demás	302	277	331	287	454	595	11
seres	334	277	357	287	454	595	11
humanos	361	277	402	287	454	595	11
y	405	277	410	287	454	595	11
el	43	287	50	298	454	595	11
desarrollo	53	287	97	298	454	595	11
de	99	287	110	298	454	595	11
la	112	287	120	298	454	595	11
responsabilidad	123	287	193	298	454	595	11
ante	196	287	215	298	454	595	11
aquello	218	287	250	298	454	595	11
que	253	287	269	298	454	595	11
se	271	287	281	298	454	595	11
asume.	283	287	316	298	454	595	11
En	57	308	69	319	454	595	11
relación	72	308	108	319	454	595	11
a	111	308	116	319	454	595	11
la	119	308	127	319	454	595	11
sociología	130	308	173	319	454	595	11
y	177	308	181	319	454	595	11
antropología	185	308	240	319	454	595	11
cultural,	243	308	281	319	454	595	11
tienden	284	308	317	319	454	595	11
a	320	308	325	319	454	595	11
la	329	308	337	319	454	595	11
comprensión	340	308	397	319	454	595	11
de	401	308	411	319	454	595	11
los	43	319	55	330	454	595	11
modos	59	319	88	330	454	595	11
de	93	319	103	330	454	595	11
pensamiento	107	319	164	330	454	595	11
y	168	319	173	330	454	595	11
comportamiento	177	319	249	330	454	595	11
de	253	319	264	330	454	595	11
nuestra	268	319	302	330	454	595	11
sociedad	306	319	344	330	454	595	11
en	349	319	359	330	454	595	11
particular,	364	319	410	330	454	595	11
fomentando	43	329	95	340	454	595	11
el	98	329	106	340	454	595	11
sentido	109	329	142	340	454	595	11
de	145	329	155	340	454	595	11
pertenencia	159	329	211	340	454	595	11
y	214	329	219	340	454	595	11
desarrollo	222	329	266	340	454	595	11
de	270	329	280	340	454	595	11
valores	283	329	315	340	454	595	11
que	318	329	334	340	454	595	11
hacen	338	329	364	340	454	595	11
posible	368	329	399	340	454	595	11
la	402	329	410	340	454	595	11
convivencia	43	340	94	351	454	595	11
armónica,	96	340	141	351	454	595	11
al	143	340	151	351	454	595	11
mejoramiento	154	340	215	351	454	595	11
de	217	340	228	351	454	595	11
la	231	340	238	351	454	595	11
idiosincrasia	241	340	297	351	454	595	11
del	300	340	313	351	454	595	11
pueblo	316	340	345	351	454	595	11
paraguayo	348	340	394	351	454	595	11
y	397	340	402	351	454	595	11
a	405	340	410	351	454	595	11
ser	43	351	56	361	454	595	11
más	59	351	77	361	454	595	11
conscientes	81	351	132	361	454	595	11
de	135	351	145	361	454	595	11
nuestra	148	351	182	361	454	595	11
propia	185	351	214	361	454	595	11
identidad	217	351	258	361	454	595	11
nacional	261	351	298	361	454	595	11
y	302	351	306	361	454	595	11
latinoamericana.	310	351	384	361	454	595	11
En	387	351	399	361	454	595	11
la	402	351	410	361	454	595	11
formación	43	361	87	372	454	595	11
docente,	91	361	128	372	454	595	11
es	132	361	142	372	454	595	11
decir,	146	361	171	372	454	595	11
el	176	361	183	372	454	595	11
nivel	188	361	208	372	454	595	11
terciario,	213	361	252	372	454	595	11
las	257	361	269	372	454	595	11
áreas	274	361	297	372	454	595	11
curriculares	302	361	355	372	454	595	11
básicas	360	361	393	372	454	595	11
del	397	361	410	372	454	595	11
primer	43	372	72	382	454	595	11
al	76	372	84	382	454	595	11
tercer	87	372	112	382	454	595	11
curso	116	372	140	382	454	595	11
son:	144	372	162	382	454	595	11
educación	166	372	210	382	454	595	11
y	214	372	219	382	454	595	11
formación	222	372	266	382	454	595	11
humana;	270	372	309	382	454	595	11
educación	313	372	358	382	454	595	11
y	361	372	366	382	454	595	11
sociedad;	369	372	410	382	454	595	11
educación,	43	382	90	393	454	595	11
conocimientos	93	382	156	393	454	595	11
específicos	159	382	206	393	454	595	11
y	209	382	213	393	454	595	11
formación	216	382	260	393	454	595	11
estética;	263	382	300	393	454	595	11
y	302	382	307	393	454	595	11
prácticas	310	382	350	393	454	595	11
educativas.	353	382	403	393	454	595	11
De	57	403	69	414	454	595	11
estas	72	403	95	414	454	595	11
áreas,	98	403	125	414	454	595	11
entre	128	403	151	414	454	595	11
ellas	154	403	174	414	454	595	11
las	177	403	190	414	454	595	11
que	193	403	209	414	454	595	11
se	212	403	222	414	454	595	11
aproximan	225	403	272	414	454	595	11
más	275	403	294	414	454	595	11
hacia	297	403	321	414	454	595	11
la	324	403	332	414	454	595	11
interculturalidad	336	403	410	414	454	595	11
son,	43	414	61	425	454	595	11
en	64	414	75	425	454	595	11
primer	78	414	107	425	454	595	11
lugar,	110	414	136	425	454	595	11
educación	139	414	184	425	454	595	11
y	187	414	192	425	454	595	11
formación	195	414	239	425	454	595	11
humana,	242	414	282	425	454	595	11
centrada	285	414	323	425	454	595	11
en	326	414	337	425	454	595	11
el	340	414	348	425	454	595	11
hombre	350	414	384	425	454	595	11
como	387	414	410	425	454	595	11
ser	43	425	56	435	454	595	11
eminentemente	60	425	128	435	454	595	11
vivencial	132	425	170	435	454	595	11
continuo	174	425	213	435	454	595	11
e	218	425	222	435	454	595	11
integrado,	227	425	271	435	454	595	11
por	275	425	289	435	454	595	11
su	294	425	305	435	454	595	11
pensar,	309	425	342	435	454	595	11
su	346	425	357	435	454	595	11
sentir	361	425	386	435	454	595	11
y	390	425	395	435	454	595	11
su	399	425	410	435	454	595	11
actuar,	43	435	74	446	454	595	11
que	78	435	94	446	454	595	11
se	97	435	107	446	454	595	11
valora	110	435	137	446	454	595	11
personalmente	141	435	206	446	454	595	11
en	209	435	220	446	454	595	11
la	224	435	232	446	454	595	11
experiencia	235	435	285	446	454	595	11
de	288	435	299	446	454	595	11
sí	303	435	310	446	454	595	11
mismo	314	435	343	446	454	595	11
y	346	435	351	446	454	595	11
de	355	435	365	446	454	595	11
los	369	435	381	446	454	595	11
otros.	385	435	410	446	454	595	11
Y,	43	446	51	456	454	595	11
en	56	446	67	456	454	595	11
segundo	72	446	109	456	454	595	11
lugar,	114	446	140	456	454	595	11
educación	145	446	190	456	454	595	11
y	195	446	200	456	454	595	11
sociedad	205	446	243	456	454	595	11
que	249	446	265	456	454	595	11
incluyen	270	446	308	456	454	595	11
las	313	446	325	456	454	595	11
áreas	331	446	354	456	454	595	11
de	359	446	370	456	454	595	11
ciencias	375	446	410	456	454	595	11
sociales	43	456	77	467	454	595	11
con	84	456	100	467	454	595	11
sus	107	456	123	467	454	595	11
componentes:	130	456	191	467	454	595	11
históricos,	198	456	244	467	454	595	11
geográficos,	251	456	303	467	454	595	11
cívicos	310	456	340	467	454	595	11
y	347	456	352	467	454	595	11
éticos,	359	456	387	467	454	595	11
que	395	456	411	467	454	595	11
posibilitan	43	467	89	477	454	595	11
al	92	467	100	477	454	595	11
alumno	103	467	137	477	454	595	11
docente	140	467	174	477	454	595	11
incorporarse	177	467	232	477	454	595	11
eficaz	235	467	260	477	454	595	11
y	263	467	268	477	454	595	11
responsablemente	271	467	351	477	454	595	11
a	354	467	359	477	454	595	11
su	362	467	373	477	454	595	11
entorno	376	467	410	477	454	595	11
local,	43	477	66	488	454	595	11
regional,	72	477	109	488	454	595	11
nacional	115	477	153	488	454	595	11
y	158	477	163	488	454	595	11
mundial.	169	477	208	488	454	595	11
Igualmente,	214	477	266	488	454	595	11
permite	272	477	305	488	454	595	11
al	311	477	319	488	454	595	11
alumno	324	477	358	488	454	595	11
docente	363	477	397	488	454	595	11
el	403	477	410	488	454	595	11
conocimiento	43	488	101	499	454	595	11
y	108	488	113	499	454	595	11
la	120	488	128	499	454	595	11
comprensión	136	488	192	499	454	595	11
de	199	488	210	499	454	595	11
sus	217	488	232	499	454	595	11
deberes	240	488	274	499	454	595	11
y	281	488	285	499	454	595	11
derechos	293	488	332	499	454	595	11
preparándolo	339	488	398	499	454	595	11
a	406	488	411	499	454	595	11
intervenir	43	499	85	509	454	595	11
en	91	499	102	509	454	595	11
la	107	499	115	509	454	595	11
vida	121	499	139	509	454	595	11
pública	145	499	177	509	454	595	11
con	183	499	199	509	454	595	11
espíritu	204	499	238	509	454	595	11
crítico	244	499	271	509	454	595	11
y	277	499	281	509	454	595	11
participativo	287	499	342	509	454	595	11
(Ministerio	348	499	395	509	454	595	11
de	400	499	411	509	454	595	11
Educación	43	509	89	520	454	595	11
y	92	509	97	520	454	595	11
Culto,	100	509	126	520	454	595	11
1993).	129	509	157	520	454	595	11
ISSN	44	553	58	560	454	595	11
(Impresa)	60	553	88	560	454	595	11
2225-5117.	90	553	124	560	454	595	11
ISSN	126	553	140	560	454	595	11
(En	142	553	152	560	454	595	11
Línea)	154	553	172	560	454	595	11
2226-4000.	173	553	208	560	454	595	11
Rev.	326	545	338	552	454	595	11
Int.	340	545	350	552	454	595	11
Investig.	352	545	377	552	454	595	11
Cienc.	379	545	397	552	454	595	11
Soc.	399	545	411	552	454	595	11
Vol.	315	553	327	560	454	595	11
8	329	553	332	560	454	595	11
nº1,	334	553	347	560	454	595	11
julio	348	553	361	560	454	595	11
2012.	363	553	380	560	454	595	11
pág.	382	553	394	560	454	595	11
7-23.	396	553	412	560	454	595	11
17	422	562	434	573	454	595	11
Q	43	36	47	43	454	595	12
u	47	36	51	43	454	595	12
i	51	36	53	43	454	595	12
ñ	53	36	57	43	454	595	12
ó	57	36	61	43	454	595	12
n	61	36	64	43	454	595	12
e	65	36	68	43	454	595	12
z	68	36	71	43	454	595	12
d	73	36	76	43	454	595	12
e	76	36	79	43	454	595	12
B	81	36	86	43	454	595	12
e	86	36	89	43	454	595	12
r	89	36	91	43	454	595	12
n	91	36	95	43	454	595	12
a	95	36	99	43	454	595	12
l	99	36	101	43	454	595	12
C	103	36	107	43	454	595	12
.	107	36	109	43	454	595	12
D	111	36	116	43	454	595	12
i	116	36	117	43	454	595	12
v	117	36	120	43	454	595	12
e	120	36	123	43	454	595	12
r	123	36	126	43	454	595	12
s	126	36	129	43	454	595	12
i	129	36	131	43	454	595	12
d	131	36	135	43	454	595	12
a	135	36	138	43	454	595	12
d	138	36	142	43	454	595	12
c	144	36	147	43	454	595	12
u	147	36	151	43	454	595	12
l	151	36	153	43	454	595	12
t	153	36	155	43	454	595	12
u	155	36	159	43	454	595	12
r	159	36	162	43	454	595	12
a	162	36	165	43	454	595	12
l	165	36	167	43	454	595	12
e	169	36	172	43	454	595	12
i	174	36	176	43	454	595	12
n	176	36	180	43	454	595	12
t	180	36	182	43	454	595	12
e	182	36	185	43	454	595	12
r	185	36	188	43	454	595	12
c	188	36	191	43	454	595	12
u	191	36	195	43	454	595	12
l	195	36	197	43	454	595	12
t	197	36	199	43	454	595	12
u	199	36	203	43	454	595	12
r	203	36	206	43	454	595	12
a	206	36	209	43	454	595	12
l	209	36	211	43	454	595	12
i	211	36	213	43	454	595	12
d	213	36	217	43	454	595	12
a	217	36	220	43	454	595	12
d	220	36	224	43	454	595	12
e	226	36	229	43	454	595	12
n	229	36	233	43	454	595	12
e	235	36	238	43	454	595	12
l	238	36	240	43	454	595	12
m	242	36	248	43	454	595	12
a	248	36	251	43	454	595	12
r	251	36	254	43	454	595	12
c	254	36	257	43	454	595	12
o	257	36	260	43	454	595	12
d	262	36	266	43	454	595	12
e	266	36	269	43	454	595	12
l	271	36	273	43	454	595	12
a	273	36	276	43	454	595	12
e	278	36	281	43	454	595	12
d	281	36	285	43	454	595	12
u	285	36	289	43	454	595	12
c	289	36	292	43	454	595	12
a	292	36	295	43	454	595	12
c	296	36	299	43	454	595	12
i	299	36	301	43	454	595	12
ó	300	36	304	43	454	595	12
n	304	36	308	43	454	595	12
f	310	36	312	43	454	595	12
o	312	36	315	43	454	595	12
r	315	36	318	43	454	595	12
m	318	36	323	43	454	595	12
a	323	36	327	43	454	595	12
l	327	36	329	43	454	595	12
e	330	36	334	43	454	595	12
n	334	36	338	43	454	595	12
P	340	36	343	43	454	595	12
a	343	36	347	43	454	595	12
r	347	36	349	43	454	595	12
a	349	36	353	43	454	595	12
g	353	36	356	43	454	595	12
u	356	36	360	43	454	595	12
a	360	36	364	43	454	595	12
y	364	36	367	43	454	595	12
Análisis	43	55	79	65	454	595	12
de	83	55	93	65	454	595	12
las	96	55	109	65	454	595	12
entrevistas	112	55	165	65	454	595	12
a	168	55	173	65	454	595	12
informantes	176	55	233	65	454	595	12
clave.	236	55	263	65	454	595	12
Si	57	65	65	76	454	595	12
transcribimos	70	65	131	76	454	595	12
las	136	65	148	76	454	595	12
informaciones	153	65	215	76	454	595	12
recogidas	219	65	261	76	454	595	12
de	266	65	276	76	454	595	12
las	281	65	293	76	454	595	12
entrevistas	298	65	346	76	454	595	12
formuladas	351	65	400	76	454	595	12
a	405	65	410	76	454	595	12
informantes	43	76	95	86	454	595	12
clave,	100	76	125	86	454	595	12
señalamos	128	76	175	86	454	595	12
a	179	76	184	86	454	595	12
la	188	76	196	86	454	595	12
profesora	200	76	241	86	454	595	12
doctora	245	76	278	86	454	595	12
Blanca	282	76	313	86	454	595	12
Ovelar	316	76	345	86	454	595	12
de	349	76	359	86	454	595	12
Duarte,	363	76	397	86	454	595	12
ex	401	76	410	86	454	595	12
ministra	43	86	80	97	454	595	12
de	84	86	94	97	454	595	12
Educación	99	86	145	97	454	595	12
y	149	86	154	97	454	595	12
Cultura,	159	86	196	97	454	595	12
que	200	86	216	97	454	595	12
se	220	86	230	97	454	595	12
refirió	234	86	260	97	454	595	12
a	264	86	270	97	454	595	12
la	274	86	282	97	454	595	12
posibilidad	286	86	334	97	454	595	12
de	339	86	349	97	454	595	12
la	353	86	361	97	454	595	12
educación	365	86	410	97	454	595	12
intercultural	43	97	98	107	454	595	12
desde	101	97	126	107	454	595	12
el	129	97	137	107	454	595	12
punto	139	97	166	107	454	595	12
de	168	97	179	107	454	595	12
vista	181	97	202	107	454	595	12
político-educativo:	205	97	286	107	454	595	12
No	57	118	68	129	454	595	12
solamente	72	118	116	129	454	595	12
es	121	118	131	129	454	595	12
posible	135	118	165	129	454	595	12
sino	170	118	187	129	454	595	12
necesaria,	192	118	236	129	454	595	12
asumiendo	241	118	288	129	454	595	12
como	293	118	315	129	454	595	12
estilo	319	118	342	129	454	595	12
de	346	118	357	129	454	595	12
vida	361	118	380	129	454	595	12
y	384	118	390	129	454	595	12
una	394	118	411	129	454	595	12
forma	57	128	82	139	454	595	12
de	85	128	95	139	454	595	12
comprender	99	128	149	139	454	595	12
la	152	128	160	139	454	595	12
diversidad	163	128	209	139	454	595	12
cultural,	212	128	248	139	454	595	12
compleja,	251	128	291	139	454	595	12
flexible	294	128	325	139	454	595	12
y	328	128	333	139	454	595	12
en	336	128	347	139	454	595	12
un	350	128	361	139	454	595	12
proceso	364	128	396	139	454	595	12
de	400	128	410	139	454	595	12
enriquecimiento	57	139	124	150	454	595	12
continuado.	130	139	180	150	454	595	12
Escenario	185	139	228	150	454	595	12
que	233	139	248	150	454	595	12
presenta	254	139	291	150	454	595	12
hoy	296	139	312	150	454	595	12
el	318	139	325	150	454	595	12
Paraguay.	330	139	375	150	454	595	12
Con	380	139	397	150	454	595	12
la	402	139	410	150	454	595	12
apertura	57	150	94	160	454	595	12
democrática	101	150	153	160	454	595	12
se	159	150	169	160	454	595	12
dio	176	150	189	160	454	595	12
un	196	150	207	160	454	595	12
giro	214	150	229	160	454	595	12
significativo;	236	150	290	160	454	595	12
de	297	150	307	160	454	595	12
una	314	150	331	160	454	595	12
cultura	337	150	368	160	454	595	12
cerrada,	374	150	410	160	454	595	12
autoritaria,	57	160	105	171	454	595	12
granítica	109	160	147	171	454	595	12
de	152	160	163	171	454	595	12
la	167	160	176	171	454	595	12
época	180	160	206	171	454	595	12
de	210	160	221	171	454	595	12
la	225	160	234	171	454	595	12
dictadura	239	160	280	171	454	595	12
que	285	160	300	171	454	595	12
unía	305	160	325	171	454	595	12
forzosamente	329	160	387	171	454	595	12
a	392	160	397	171	454	595	12
la	402	160	410	171	454	595	12
población	57	171	98	181	454	595	12
en	102	171	113	181	454	595	12
torno	118	171	139	181	454	595	12
a	144	171	150	181	454	595	12
un	154	171	165	181	454	595	12
solo	170	171	187	181	454	595	12
líder	191	171	211	181	454	595	12
se	215	171	225	181	454	595	12
pasa	229	171	251	181	454	595	12
al	255	171	263	181	454	595	12
reconocimiento	268	171	331	181	454	595	12
de	336	171	347	181	454	595	12
la	351	171	360	181	454	595	12
diversidad	364	171	410	181	454	595	12
cultural	57	181	89	192	454	595	12
y	93	181	98	192	454	595	12
étnica	101	181	127	192	454	595	12
de	130	181	140	192	454	595	12
la	143	181	152	192	454	595	12
nación	155	181	183	192	454	595	12
paraguaya.	186	181	236	192	454	595	12
Esta	239	181	259	192	454	595	12
situación	262	181	301	192	454	595	12
y	304	181	309	192	454	595	12
las	312	181	325	192	454	595	12
bases	328	181	354	192	454	595	12
legales	357	181	387	192	454	595	12
para	390	181	410	192	454	595	12
una	57	192	74	203	454	595	12
educación	78	192	122	203	454	595	12
intercultural	126	192	179	203	454	595	12
se	184	192	193	203	454	595	12
hallan	198	192	225	203	454	595	12
ya	230	192	241	203	454	595	12
contenidas	246	192	293	203	454	595	12
en	297	192	307	203	454	595	12
la	312	192	321	203	454	595	12
Nueva	325	192	353	203	454	595	12
Constitución	357	192	410	203	454	595	12
Nacional	57	203	94	213	454	595	12
y	97	203	102	213	454	595	12
en	105	203	115	213	454	595	12
la	118	203	126	213	454	595	12
Ley	129	203	144	213	454	595	12
General	147	203	181	213	454	595	12
de	184	203	194	213	454	595	12
Educación	197	203	241	213	454	595	12
y	244	203	250	213	454	595	12
en	252	203	263	213	454	595	12
la	265	203	274	213	454	595	12
Ley	276	203	292	213	454	595	12
de	294	203	305	213	454	595	12
Lenguas.	308	203	347	213	454	595	12
Blanca	57	224	87	234	454	595	12
Ovelar	90	224	119	234	454	595	12
de	122	224	132	234	454	595	12
Duarte	135	224	166	234	454	595	12
señaló	169	224	197	234	454	595	12
sobre	200	224	224	234	454	595	12
el	227	224	235	234	454	595	12
currículo	238	224	278	234	454	595	12
como	281	224	304	234	454	595	12
construcción	307	224	364	234	454	595	12
cultural	367	224	402	234	454	595	12
y	405	224	410	234	454	595	12
medio	43	234	69	245	454	595	12
para	75	234	95	245	454	595	12
concretar	101	234	142	245	454	595	12
las	148	234	160	245	454	595	12
intencionalidades	166	234	243	245	454	595	12
educativas	249	234	296	245	454	595	12
y	302	234	307	245	454	595	12
atender	313	234	346	245	454	595	12
la	352	234	360	245	454	595	12
diversidad	365	234	411	245	454	595	12
cultural	43	245	78	256	454	595	12
y	80	245	85	256	454	595	12
los	88	245	100	256	454	595	12
grupos	103	245	134	256	454	595	12
minoritarios:	136	245	193	256	454	595	12
Por	57	266	71	277	454	595	12
un	74	266	85	277	454	595	12
lado,	89	266	110	277	454	595	12
desde	114	266	140	277	454	595	12
1994	143	266	166	277	454	595	12
en	169	266	180	277	454	595	12
Paraguay	183	266	225	277	454	595	12
se	229	266	239	277	454	595	12
ha	242	266	253	277	454	595	12
iniciado	257	266	290	277	454	595	12
la	294	266	302	277	454	595	12
educación	305	266	349	277	454	595	12
bilingüe	352	266	386	277	454	595	12
para	390	266	410	277	454	595	12
dar	57	277	72	287	454	595	12
respuesta	75	277	117	287	454	595	12
a	121	277	127	287	454	595	12
un	130	277	141	287	454	595	12
amplio	145	277	174	287	454	595	12
margen	177	277	210	287	454	595	12
de	213	277	223	287	454	595	12
la	227	277	235	287	454	595	12
población	238	277	279	287	454	595	12
paraguaya	283	277	330	287	454	595	12
y	333	277	339	287	454	595	12
en	342	277	353	287	454	595	12
la	356	277	364	287	454	595	12
búsqueda	368	277	410	287	454	595	12
de	57	287	67	298	454	595	12
la	72	287	80	298	454	595	12
equidad	84	287	119	298	454	595	12
en	124	287	134	298	454	595	12
el	138	287	146	298	454	595	12
acceso	150	287	179	298	454	595	12
a	183	287	189	298	454	595	12
la	193	287	201	298	454	595	12
educación.	205	287	252	298	454	595	12
Por	256	287	270	298	454	595	12
otro	274	287	290	298	454	595	12
lado,	295	287	316	298	454	595	12
se	320	287	330	298	454	595	12
ha	335	287	346	298	454	595	12
organizado	350	287	398	298	454	595	12
la	402	287	411	298	454	595	12
educación	57	298	100	308	454	595	12
indígena	103	298	141	308	454	595	12
para	144	298	164	308	454	595	12
atender	168	298	201	308	454	595	12
a	205	298	210	308	454	595	12
las	213	298	227	308	454	595	12
veinte	230	298	255	308	454	595	12
etnias	259	298	285	308	454	595	12
respetando	288	298	337	308	454	595	12
sus	340	298	356	308	454	595	12
identidades	359	298	410	308	454	595	12
propias	57	308	89	319	454	595	12
en	92	308	103	319	454	595	12
sus	106	308	121	319	454	595	12
respectivos	124	308	172	319	454	595	12
hábitats.	175	308	213	319	454	595	12
Los	216	308	232	319	454	595	12
nativos	235	308	266	319	454	595	12
reciben	269	308	300	319	454	595	12
enseñanza	303	308	351	319	454	595	12
en	354	308	364	319	454	595	12
su	367	308	378	319	454	595	12
lengua	381	308	410	319	454	595	12
materna	57	319	93	330	454	595	12
y	96	319	102	330	454	595	12
acceden	105	319	140	330	454	595	12
a	144	319	150	330	454	595	12
una	153	319	170	330	454	595	12
de	173	319	184	330	454	595	12
las	187	319	200	330	454	595	12
lenguas	203	319	238	330	454	595	12
oficiales,	241	319	279	330	454	595	12
como	282	319	304	330	454	595	12
vía	308	319	321	330	454	595	12
de	324	319	335	330	454	595	12
interculturalidad	339	319	411	330	454	595	12
que	57	329	72	340	454	595	12
aún	76	329	93	340	454	595	12
no	96	329	107	340	454	595	12
se	111	329	120	340	454	595	12
concreta	124	329	160	340	454	595	12
en	164	329	174	340	454	595	12
realidad.	178	329	217	340	454	595	12
Con	221	329	238	340	454	595	12
los	241	329	254	340	454	595	12
grupos	257	329	287	340	454	595	12
de	290	329	301	340	454	595	12
inmigrantes	305	329	356	340	454	595	12
extranjeros,	359	329	410	340	454	595	12
ocurre	57	340	84	351	454	595	12
lo	89	340	96	351	454	595	12
mismo,	101	340	132	351	454	595	12
reciben	137	340	169	351	454	595	12
instrucción	174	340	221	351	454	595	12
en	226	340	236	351	454	595	12
su	242	340	252	351	454	595	12
lengua	257	340	286	351	454	595	12
materna	292	340	328	351	454	595	12
y	333	340	338	351	454	595	12
en	343	340	354	351	454	595	12
una	359	340	376	351	454	595	12
de	381	340	392	351	454	595	12
las	397	340	410	351	454	595	12
lenguas	57	351	91	361	454	595	12
oficiales.	95	351	133	361	454	595	12
El	136	351	145	361	454	595	12
sistema	149	351	182	361	454	595	12
educativo	186	351	227	361	454	595	12
paraguayo	231	351	278	361	454	595	12
se	282	351	291	361	454	595	12
ha	295	351	306	361	454	595	12
mostrado	310	351	350	361	454	595	12
abierto	354	351	384	361	454	595	12
a	388	351	393	361	454	595	12
las	397	351	410	361	454	595	12
propuestas	57	361	105	372	454	595	12
curriculares	108	361	160	372	454	595	12
presentadas	163	361	217	372	454	595	12
por	221	361	235	372	454	595	12
estos	239	361	261	372	454	595	12
grupos	265	361	295	372	454	595	12
y	298	361	304	372	454	595	12
se	308	361	317	372	454	595	12
ha	321	361	333	372	454	595	12
acompañado	336	361	392	372	454	595	12
con	396	361	410	372	454	595	12
apoyo	57	372	83	382	454	595	12
técnico-pedagógico	90	372	171	382	454	595	12
requerido.	178	372	221	382	454	595	12
Cabe	228	372	250	382	454	595	12
puntualizar	257	372	307	382	454	595	12
que,	314	372	332	382	454	595	12
con	339	372	354	382	454	595	12
los	361	372	373	382	454	595	12
nuevos	380	372	411	382	454	595	12
currículos	57	382	99	393	454	595	12
en	103	382	114	393	454	595	12
todas	119	382	143	393	454	595	12
las	148	382	161	393	454	595	12
áreas	166	382	190	393	454	595	12
académicas	195	382	246	393	454	595	12
y	251	382	257	393	454	595	12
en	261	382	272	393	454	595	12
las	277	382	290	393	454	595	12
fundamentales	295	382	360	393	454	595	12
se	365	382	374	393	454	595	12
ofrecen	379	382	410	393	454	595	12
contenidos	57	393	103	404	454	595	12
para	109	393	129	404	454	595	12
la	135	393	143	404	454	595	12
práctica	149	393	183	404	454	595	12
de	189	393	199	404	454	595	12
la	205	393	214	404	454	595	12
interculturalidad	219	393	292	404	454	595	12
a	297	393	303	404	454	595	12
nivel	308	393	329	404	454	595	12
local,	335	393	357	404	454	595	12
nacional	363	393	399	404	454	595	12
e	406	393	410	404	454	595	12
internacional,	57	403	116	414	454	595	12
sólo	118	403	135	414	454	595	12
depende	138	403	175	414	454	595	12
de	178	403	188	414	454	595	12
cómo	191	403	213	414	454	595	12
se	216	403	225	414	454	595	12
enfoque.	228	403	265	414	454	595	12
Finalmente,	57	425	109	435	454	595	12
en	114	425	125	435	454	595	12
relación	129	425	164	435	454	595	12
a	169	425	174	435	454	595	12
la	179	425	187	435	454	595	12
formación	192	425	236	435	454	595	12
y	240	425	245	435	454	595	12
gestión	250	425	281	435	454	595	12
del	286	425	299	435	454	595	12
profesorado	304	425	355	435	454	595	12
se	360	425	369	435	454	595	12
refirió	375	425	401	435	454	595	12
a	406	425	411	435	454	595	12
cómo	43	435	66	446	454	595	12
están	69	435	93	446	454	595	12
los	96	435	108	446	454	595	12
profesores	111	435	156	446	454	595	12
para	159	435	179	446	454	595	12
brindar	182	435	215	446	454	595	12
una	217	435	235	446	454	595	12
educación	237	435	282	446	454	595	12
intercultural:	286	435	344	446	454	595	12
Indudablemente,	57	456	130	467	454	595	12
la	137	456	145	467	454	595	12
formación	152	456	195	467	454	595	12
y	202	456	208	467	454	595	12
gestión,	215	456	249	467	454	595	12
fundamentalmente	256	456	337	467	454	595	12
la	344	456	353	467	454	595	12
actitud	360	456	390	467	454	595	12
del	397	456	410	467	454	595	12
profesorado,	57	467	111	477	454	595	12
es	113	467	123	477	454	595	12
vital	126	467	144	477	454	595	12
en	147	467	158	477	454	595	12
la	160	467	169	477	454	595	12
educación	171	467	214	477	454	595	12
intercultural.	217	467	272	477	454	595	12
Lastimosamente,	275	467	348	477	454	595	12
el	351	467	358	477	454	595	12
déficit	361	467	387	477	454	595	12
en	389	467	400	477	454	595	12
el	403	467	410	477	454	595	12
sistema	57	477	90	488	454	595	12
educativo	93	477	135	488	454	595	12
constituye	138	477	182	488	454	595	12
la	185	477	194	488	454	595	12
formación	196	477	239	488	454	595	12
del	242	477	255	488	454	595	12
profesorado,	259	477	313	488	454	595	12
como	316	477	338	488	454	595	12
también	341	477	376	488	454	595	12
la	379	477	387	488	454	595	12
falta	390	477	410	488	454	595	12
de	57	488	67	499	454	595	12
materiales	72	488	117	499	454	595	12
didácticos.	121	488	167	499	454	595	12
Además,	171	488	209	499	454	595	12
que	213	488	229	499	454	595	12
la	233	488	241	499	454	595	12
sociedad	245	488	284	499	454	595	12
toda	288	488	307	499	454	595	12
apoye	311	488	337	499	454	595	12
la	341	488	349	499	454	595	12
gestión	353	488	384	499	454	595	12
de	388	488	398	499	454	595	12
la	402	488	411	499	454	595	12
interculturalidad.	57	499	132	509	454	595	12
Rev.	43	545	55	552	454	595	12
Int.	57	545	67	552	454	595	12
Investig.	69	545	94	552	454	595	12
Cienc.	96	545	114	552	454	595	12
Soc.	116	545	128	552	454	595	12
Vol.	43	553	54	560	454	595	12
8	56	553	59	560	454	595	12
nº1,	61	553	74	560	454	595	12
julio	76	553	88	560	454	595	12
2012.	90	553	107	560	454	595	12
pág.	109	553	121	560	454	595	12
7-23.	123	553	139	560	454	595	12
18	19	561	30	573	454	595	12
ISSN	246	553	261	560	454	595	12
(Impresa)	263	553	290	560	454	595	12
2225-5117.	292	553	326	560	454	595	12
ISSN	328	553	343	560	454	595	12
(En	344	553	354	560	454	595	12
Línea)	356	553	374	560	454	595	12
2226-4000.	376	553	410	560	454	595	12
Q	43	36	47	43	454	595	13
u	47	36	51	43	454	595	13
i	51	36	53	43	454	595	13
ñ	53	36	57	43	454	595	13
ó	57	36	61	43	454	595	13
n	61	36	64	43	454	595	13
e	65	36	68	43	454	595	13
z	68	36	71	43	454	595	13
d	73	36	76	43	454	595	13
e	76	36	79	43	454	595	13
B	81	36	86	43	454	595	13
e	86	36	89	43	454	595	13
r	89	36	91	43	454	595	13
n	91	36	95	43	454	595	13
a	95	36	99	43	454	595	13
l	99	36	101	43	454	595	13
C	103	36	107	43	454	595	13
.	107	36	109	43	454	595	13
D	111	36	116	43	454	595	13
i	116	36	117	43	454	595	13
v	117	36	120	43	454	595	13
e	120	36	123	43	454	595	13
r	123	36	126	43	454	595	13
s	126	36	129	43	454	595	13
i	129	36	131	43	454	595	13
d	131	36	135	43	454	595	13
a	135	36	138	43	454	595	13
d	138	36	142	43	454	595	13
c	144	36	147	43	454	595	13
u	147	36	151	43	454	595	13
l	151	36	153	43	454	595	13
t	153	36	155	43	454	595	13
u	155	36	159	43	454	595	13
r	159	36	162	43	454	595	13
a	162	36	165	43	454	595	13
l	165	36	167	43	454	595	13
e	169	36	172	43	454	595	13
i	174	36	176	43	454	595	13
n	176	36	180	43	454	595	13
t	180	36	182	43	454	595	13
e	182	36	185	43	454	595	13
r	185	36	188	43	454	595	13
c	188	36	191	43	454	595	13
u	191	36	195	43	454	595	13
l	195	36	197	43	454	595	13
t	197	36	199	43	454	595	13
u	199	36	203	43	454	595	13
r	203	36	206	43	454	595	13
a	206	36	209	43	454	595	13
l	209	36	211	43	454	595	13
i	211	36	213	43	454	595	13
d	213	36	217	43	454	595	13
a	217	36	220	43	454	595	13
d	220	36	224	43	454	595	13
e	226	36	229	43	454	595	13
n	229	36	233	43	454	595	13
e	235	36	238	43	454	595	13
l	238	36	240	43	454	595	13
m	242	36	248	43	454	595	13
a	248	36	251	43	454	595	13
r	251	36	254	43	454	595	13
c	254	36	257	43	454	595	13
o	257	36	260	43	454	595	13
d	262	36	266	43	454	595	13
e	266	36	269	43	454	595	13
l	271	36	273	43	454	595	13
a	273	36	276	43	454	595	13
e	278	36	281	43	454	595	13
d	281	36	285	43	454	595	13
u	285	36	289	43	454	595	13
c	289	36	292	43	454	595	13
a	292	36	295	43	454	595	13
c	296	36	299	43	454	595	13
i	299	36	301	43	454	595	13
ó	300	36	304	43	454	595	13
n	304	36	308	43	454	595	13
f	310	36	312	43	454	595	13
o	312	36	315	43	454	595	13
r	315	36	318	43	454	595	13
m	318	36	323	43	454	595	13
a	323	36	327	43	454	595	13
l	327	36	329	43	454	595	13
e	330	36	334	43	454	595	13
n	334	36	338	43	454	595	13
P	340	36	343	43	454	595	13
a	343	36	347	43	454	595	13
r	347	36	349	43	454	595	13
a	349	36	353	43	454	595	13
g	353	36	356	43	454	595	13
u	356	36	360	43	454	595	13
a	360	36	364	43	454	595	13
y	364	36	367	43	454	595	13
Estas	57	55	81	65	454	595	13
temáticas	85	55	128	65	454	595	13
se	132	55	141	65	454	595	13
plantearon	146	55	193	65	454	595	13
también	198	55	234	65	454	595	13
en	238	55	249	65	454	595	13
las	253	55	265	65	454	595	13
entrevistas	270	55	318	65	454	595	13
que	322	55	338	65	454	595	13
realizamos	342	55	389	65	454	595	13
a	394	55	399	65	454	595	13
la	403	55	411	65	454	595	13
profesora	43	65	84	76	454	595	13
Aída	88	65	107	76	454	595	13
Torres	112	65	140	76	454	595	13
de	144	65	154	76	454	595	13
Romero,	158	65	195	76	454	595	13
miembro	199	65	238	76	454	595	13
del	242	65	255	76	454	595	13
Consejo	259	65	294	76	454	595	13
Nacional	298	65	336	76	454	595	13
de	340	65	351	76	454	595	13
Educación	355	65	401	76	454	595	13
y	405	65	410	76	454	595	13
Cultura	43	76	77	86	454	595	13
y	80	76	85	86	454	595	13
de	88	76	98	86	454	595	13
la	101	76	109	86	454	595	13
Comisión	112	76	154	86	454	595	13
Nacional	157	76	195	86	454	595	13
de	198	76	209	86	454	595	13
Bilingüismo;	212	76	267	86	454	595	13
a	271	76	276	86	454	595	13
la	279	76	287	86	454	595	13
profesora	290	76	331	86	454	595	13
Mst.	334	76	354	86	454	595	13
Nancy	357	76	384	86	454	595	13
Oilda	387	76	411	86	454	595	13
Benítez	43	86	75	97	454	595	13
Ojeda,	81	86	109	97	454	595	13
Directora	115	86	156	97	454	595	13
General	161	86	196	97	454	595	13
de	201	86	211	97	454	595	13
Curriculum,	217	86	272	97	454	595	13
Evaluación	277	86	326	97	454	595	13
y	332	86	337	97	454	595	13
Orientación;	342	86	397	97	454	595	13
al	402	86	410	97	454	595	13
Profesor	43	97	78	107	454	595	13
Doctor	82	97	111	107	454	595	13
Julián	114	97	143	107	454	595	13
Agüero	146	97	177	107	454	595	13
De	180	97	192	107	454	595	13
León,	195	97	219	107	454	595	13
Director	223	97	258	107	454	595	13
General	262	97	296	107	454	595	13
Académico	299	97	347	107	454	595	13
del	350	97	363	107	454	595	13
Rectorado	366	97	410	107	454	595	13
de	43	107	53	118	454	595	13
la	56	107	64	118	454	595	13
Universidad	67	107	120	118	454	595	13
Nacional	123	107	161	118	454	595	13
de	164	107	175	118	454	595	13
Asunción	178	107	219	118	454	595	13
(UNA);	222	107	250	118	454	595	13
al	253	107	261	118	454	595	13
Profesor	264	107	300	118	454	595	13
Ingeniero	303	107	344	118	454	595	13
Ricardo	347	107	381	118	454	595	13
Garay	384	107	411	118	454	595	13
Argüello,	43	118	82	129	454	595	13
Director	87	118	123	129	454	595	13
General	128	118	162	129	454	595	13
de	167	118	177	129	454	595	13
Post-Grado	182	118	232	129	454	595	13
y	237	118	242	129	454	595	13
de	247	118	257	129	454	595	13
Relaciones	262	118	309	129	454	595	13
Internacionales	314	118	382	129	454	595	13
de	387	118	397	129	454	595	13
la	402	118	410	129	454	595	13
UNA;	43	128	65	139	454	595	13
y	74	128	79	139	454	595	13
al	88	128	96	139	454	595	13
Licenciado	104	128	151	139	454	595	13
Edgar	160	128	186	139	454	595	13
Sánchez	194	128	231	139	454	595	13
Báez,	240	128	264	139	454	595	13
Mst.	272	128	291	139	454	595	13
Director	300	128	336	139	454	595	13
de	344	128	355	139	454	595	13
Relaciones	363	128	410	139	454	595	13
Internacionales	43	139	111	150	454	595	13
de	113	139	124	150	454	595	13
la	126	139	134	150	454	595	13
UNA.	137	139	160	150	454	595	13
En	57	160	69	171	454	595	13
la	74	160	82	171	454	595	13
entrevista	87	160	131	171	454	595	13
con	136	160	152	171	454	595	13
el	157	160	165	171	454	595	13
Profesor	170	160	206	171	454	595	13
Doctor	211	160	240	171	454	595	13
Julián	246	160	274	171	454	595	13
Agüero	279	160	310	171	454	595	13
De	316	160	327	171	454	595	13
León,	333	160	357	171	454	595	13
el	362	160	370	171	454	595	13
Profesor	375	160	411	171	454	595	13
Ingeniero	43	171	84	181	454	595	13
Ricardo	86	171	120	181	454	595	13
Garay	123	171	149	181	454	595	13
Argüello;	152	171	191	181	454	595	13
y	194	171	199	181	454	595	13
con	202	171	218	181	454	595	13
el	220	171	228	181	454	595	13
Licenciado	231	171	278	181	454	595	13
Edgar	280	171	307	181	454	595	13
Sánchez	309	171	346	181	454	595	13
Báez,	349	171	373	181	454	595	13
éstos	376	171	398	181	454	595	13
se	401	171	410	181	454	595	13
refirieron	43	181	83	192	454	595	13
a	91	181	96	192	454	595	13
la	104	181	112	192	454	595	13
incidencia	120	181	165	192	454	595	13
de	173	181	183	192	454	595	13
las	191	181	204	192	454	595	13
Nuevas	212	181	244	192	454	595	13
Tecnologías	252	181	303	192	454	595	13
de	311	181	321	192	454	595	13
la	329	181	337	192	454	595	13
Información	345	181	398	192	454	595	13
y	406	181	410	192	454	595	13
Comunicación	43	192	106	203	454	595	13
(NTIC)	116	192	144	203	454	595	13
en	154	192	165	203	454	595	13
la	175	192	183	203	454	595	13
educación	194	192	238	203	454	595	13
universitaria	249	192	305	203	454	595	13
y	315	192	320	203	454	595	13
como	330	192	354	203	454	595	13
vía	364	192	377	203	454	595	13
a	387	192	392	203	454	595	13
la	403	192	411	203	454	595	13
interculturalidad.	43	203	120	213	454	595	13
Consideraron	123	203	183	213	454	595	13
que:	185	203	204	213	454	595	13
Es	57	224	68	235	454	595	13
un	74	224	85	235	454	595	13
hecho	91	224	117	235	454	595	13
innegable	123	224	165	235	454	595	13
el	171	224	178	235	454	595	13
avance	185	224	216	235	454	595	13
vertiginoso	222	224	269	235	454	595	13
de	275	224	285	235	454	595	13
las	291	224	304	235	454	595	13
NTIC,	311	224	334	235	454	595	13
favoreciendo	341	224	396	235	454	595	13
la	402	224	410	235	454	595	13
internacionalización	57	234	143	245	454	595	13
de	151	234	161	245	454	595	13
la	169	234	178	245	454	595	13
Educación	185	234	230	245	454	595	13
Universitaria.	238	234	296	245	454	595	13
Las	304	234	320	245	454	595	13
NTIC	327	234	349	245	454	595	13
acortan	357	234	389	245	454	595	13
las	397	234	411	245	454	595	13
distancias,	57	245	104	256	454	595	13
traspasando	107	245	162	256	454	595	13
las	165	245	179	256	454	595	13
fronteras	182	245	221	256	454	595	13
geográficas,	224	245	276	256	454	595	13
nos	280	245	295	256	454	595	13
acerca	298	245	327	256	454	595	13
y	330	245	335	256	454	595	13
nos	339	245	354	256	454	595	13
universaliza	358	245	411	256	454	595	13
instalando	57	256	103	266	454	595	13
un	106	256	117	266	454	595	13
espacio	119	256	152	266	454	595	13
virtual	155	256	182	266	454	595	13
que	185	256	201	266	454	595	13
estamos	204	256	240	266	454	595	13
aprovechando	242	256	303	266	454	595	13
a	306	256	312	266	454	595	13
favor	314	256	337	266	454	595	13
de	340	256	350	266	454	595	13
la	353	256	361	266	454	595	13
educación.	364	256	410	266	454	595	13
Es	57	266	68	277	454	595	13
un	76	266	87	277	454	595	13
hecho,	96	266	124	277	454	595	13
el	132	266	140	277	454	595	13
número	148	266	181	277	454	595	13
cada	189	266	211	277	454	595	13
vez	219	266	233	277	454	595	13
mayor	242	266	269	277	454	595	13
de	278	266	288	277	454	595	13
estudiantes,	297	266	350	277	454	595	13
docentes	359	266	397	277	454	595	13
e	405	266	410	277	454	595	13
investigadores	57	277	120	287	454	595	13
que	123	277	139	287	454	595	13
trabajan,	143	277	182	287	454	595	13
viven	186	277	209	287	454	595	13
y	213	277	218	287	454	595	13
se	222	277	232	287	454	595	13
comunican	236	277	282	287	454	595	13
en	285	277	296	287	454	595	13
un	300	277	311	287	454	595	13
contexto	315	277	350	287	454	595	13
internacional	354	277	410	287	454	595	13
que	57	287	72	298	454	595	13
contribuye	75	287	120	298	454	595	13
al	123	287	131	298	454	595	13
entendimiento	133	287	194	298	454	595	13
intercultural.	197	287	253	298	454	595	13
Sobre	57	308	82	319	454	595	13
la	85	308	93	319	454	595	13
cooperación	96	308	149	319	454	595	13
internacional	152	308	210	319	454	595	13
como	213	308	236	319	454	595	13
vía	239	308	252	319	454	595	13
a	254	308	260	319	454	595	13
la	263	308	271	319	454	595	13
interculturalidad	274	308	348	319	454	595	13
universitaria,	352	308	410	319	454	595	13
afirmaron	43	319	86	330	454	595	13
que:	89	319	108	330	454	595	13
La	57	340	68	351	454	595	13
Cooperación	71	340	124	351	454	595	13
entre	127	340	149	351	454	595	13
países	152	340	181	351	454	595	13
a	184	340	189	351	454	595	13
nivel	192	340	213	351	454	595	13
internacional	216	340	272	351	454	595	13
y	276	340	281	351	454	595	13
regional	284	340	318	351	454	595	13
se	322	340	332	351	454	595	13
concreta	335	340	371	351	454	595	13
a	374	340	380	351	454	595	13
través	383	340	410	351	454	595	13
de	57	351	67	361	454	595	13
redes	70	351	94	361	454	595	13
de	97	351	108	361	454	595	13
intercambio	111	351	161	361	454	595	13
de	164	351	175	361	454	595	13
estudiantes,	177	351	230	361	454	595	13
docentes	233	351	272	361	454	595	13
e	274	351	279	361	454	595	13
investigadores.	282	351	348	361	454	595	13
Entre	351	351	374	361	454	595	13
ellas,	377	351	400	361	454	595	13
el	403	351	410	361	454	595	13
Programa	57	361	99	372	454	595	13
de	103	361	114	372	454	595	13
Movilidad	119	361	161	372	454	595	13
Académica	166	361	213	372	454	595	13
de	218	361	229	372	454	595	13
la	234	361	242	372	454	595	13
Asociación	247	361	293	372	454	595	13
de	297	361	308	372	454	595	13
Universidades	313	361	375	372	454	595	13
“Grupo	380	361	410	372	454	595	13
Montevideo”;	57	372	112	382	454	595	13
la	117	372	125	382	454	595	13
red	129	372	144	382	454	595	13
de	148	372	158	382	454	595	13
Macrouniversidades	163	372	250	382	454	595	13
de	255	372	265	382	454	595	13
America	269	372	305	382	454	595	13
Latina	309	372	336	382	454	595	13
y	341	372	346	382	454	595	13
el	350	372	358	382	454	595	13
Caribe;	362	372	394	382	454	595	13
los	398	372	410	382	454	595	13
intercambios	57	382	112	393	454	595	13
con	116	382	130	393	454	595	13
la	134	382	142	393	454	595	13
Fundación	146	382	191	393	454	595	13
Carolina	195	382	232	393	454	595	13
del	236	382	249	393	454	595	13
Reino	253	382	277	393	454	595	13
de	281	382	291	393	454	595	13
España;	295	382	331	393	454	595	13
el	334	382	342	393	454	595	13
intercambio	346	382	396	393	454	595	13
de	400	382	410	393	454	595	13
docentes	57	393	95	404	454	595	13
y	99	393	105	404	454	595	13
estudiantes	109	393	160	404	454	595	13
con	165	393	180	404	454	595	13
la	184	393	192	404	454	595	13
Agencia	197	393	231	404	454	595	13
Española	236	393	276	404	454	595	13
de	281	393	292	404	454	595	13
Cooperación	296	393	349	404	454	595	13
Internacional	354	393	410	404	454	595	13
(AECID);	57	403	93	414	454	595	13
la	97	403	105	414	454	595	13
ventana	109	403	144	414	454	595	13
de	148	403	158	414	454	595	13
Cooperación	162	403	215	414	454	595	13
Exterior	219	403	253	414	454	595	13
Eramus	257	403	291	414	454	595	13
Mundus.	294	403	332	414	454	595	13
Unión	336	403	361	414	454	595	13
Europea	365	403	401	414	454	595	13
y	405	403	410	414	454	595	13
los	57	414	69	425	454	595	13
terceros	72	414	107	425	454	595	13
países.	110	414	141	425	454	595	13
Proyecto	144	414	180	425	454	595	13
de	184	414	194	425	454	595	13
Apoyo	198	414	225	425	454	595	13
al	228	414	236	425	454	595	13
Programa	240	414	281	425	454	595	13
de	285	414	295	425	454	595	13
Movilidad	299	414	341	425	454	595	13
MERCOSUR	344	414	396	425	454	595	13
en	399	414	410	425	454	595	13
Educación	57	425	101	435	454	595	13
Superior	104	425	140	435	454	595	13
(PMM).	143	425	172	435	454	595	13
Ante	57	446	77	456	454	595	13
la	85	446	93	456	454	595	13
pregunta	102	446	142	456	454	595	13
formulada	150	446	195	456	454	595	13
sobre	203	446	227	456	454	595	13
el	236	446	243	456	454	595	13
progresivo	252	446	297	456	454	595	13
aumento	305	446	344	456	454	595	13
en	353	446	363	456	454	595	13
nuestras	372	446	410	456	454	595	13
universidades	43	456	104	467	454	595	13
de	108	456	118	467	454	595	13
estudiantes	123	456	174	467	454	595	13
y	178	456	183	467	454	595	13
profesores	187	456	232	467	454	595	13
extranjeros,	236	456	288	467	454	595	13
en	293	456	303	467	454	595	13
el	307	456	315	467	454	595	13
marco	319	456	347	467	454	595	13
de	351	456	361	467	454	595	13
alianzas	365	456	401	467	454	595	13
y	405	456	410	467	454	595	13
convenios	43	467	86	477	454	595	13
bilaterales	92	467	137	477	454	595	13
entre	143	467	166	477	454	595	13
instituciones	171	467	228	477	454	595	13
universitarias,	234	467	298	477	454	595	13
constituyen	303	467	355	477	454	595	13
hechos	361	467	391	477	454	595	13
del	397	467	410	477	454	595	13
proceso	43	477	76	488	454	595	13
de	86	477	97	488	454	595	13
interculturalidad	107	477	182	488	454	595	13
que	192	477	208	488	454	595	13
estamos	218	477	255	488	454	595	13
viviendo	265	477	301	488	454	595	13
en	311	477	322	488	454	595	13
estos	332	477	355	488	454	595	13
momentos	365	477	410	488	454	595	13
democráticos:	43	488	104	499	454	595	13
la	109	488	117	499	454	595	13
situación	122	488	163	499	454	595	13
de	168	488	179	499	454	595	13
análisis,	184	488	221	499	454	595	13
a	226	488	232	499	454	595	13
nivel	237	488	258	499	454	595	13
interno	263	488	295	499	454	595	13
del	300	488	313	499	454	595	13
país,	319	488	340	499	454	595	13
las	345	488	358	499	454	595	13
políticas	363	488	400	499	454	595	13
y	405	488	410	499	454	595	13
acciones	43	499	80	509	454	595	13
más	87	499	106	509	454	595	13
significativas	113	499	170	509	454	595	13
tendientes	177	499	223	509	454	595	13
a	230	499	235	509	454	595	13
la	242	499	250	509	454	595	13
interculturalidad	257	499	332	509	454	595	13
de	339	499	349	509	454	595	13
estudiantes.	356	499	410	509	454	595	13
Afirmaron	43	509	87	520	454	595	13
que:	90	509	109	520	454	595	13
ISSN	44	553	58	560	454	595	13
(Impresa)	60	553	88	560	454	595	13
2225-5117.	90	553	124	560	454	595	13
ISSN	126	553	140	560	454	595	13
(En	142	553	152	560	454	595	13
Línea)	154	553	172	560	454	595	13
2226-4000.	173	553	208	560	454	595	13
Rev.	326	545	338	552	454	595	13
Int.	340	545	350	552	454	595	13
Investig.	352	545	377	552	454	595	13
Cienc.	379	545	397	552	454	595	13
Soc.	399	545	411	552	454	595	13
Vol.	315	553	327	560	454	595	13
8	329	553	332	560	454	595	13
nº1,	334	553	347	560	454	595	13
julio	348	553	361	560	454	595	13
2012.	363	553	380	560	454	595	13
pág.	382	553	394	560	454	595	13
7-23.	396	553	412	560	454	595	13
19	422	562	434	573	454	595	13
Q	43	36	47	43	454	595	14
u	47	36	51	43	454	595	14
i	51	36	53	43	454	595	14
ñ	53	36	57	43	454	595	14
ó	57	36	61	43	454	595	14
n	61	36	64	43	454	595	14
e	65	36	68	43	454	595	14
z	68	36	71	43	454	595	14
d	73	36	76	43	454	595	14
e	76	36	79	43	454	595	14
B	81	36	86	43	454	595	14
e	86	36	89	43	454	595	14
r	89	36	91	43	454	595	14
n	91	36	95	43	454	595	14
a	95	36	99	43	454	595	14
l	99	36	101	43	454	595	14
C	103	36	107	43	454	595	14
.	107	36	109	43	454	595	14
D	111	36	116	43	454	595	14
i	116	36	117	43	454	595	14
v	117	36	120	43	454	595	14
e	120	36	123	43	454	595	14
r	123	36	126	43	454	595	14
s	126	36	129	43	454	595	14
i	129	36	131	43	454	595	14
d	131	36	135	43	454	595	14
a	135	36	138	43	454	595	14
d	138	36	142	43	454	595	14
c	144	36	147	43	454	595	14
u	147	36	151	43	454	595	14
l	151	36	153	43	454	595	14
t	153	36	155	43	454	595	14
u	155	36	159	43	454	595	14
r	159	36	162	43	454	595	14
a	162	36	165	43	454	595	14
l	165	36	167	43	454	595	14
e	169	36	172	43	454	595	14
i	174	36	176	43	454	595	14
n	176	36	180	43	454	595	14
t	180	36	182	43	454	595	14
e	182	36	185	43	454	595	14
r	185	36	188	43	454	595	14
c	188	36	191	43	454	595	14
u	191	36	195	43	454	595	14
l	195	36	197	43	454	595	14
t	197	36	199	43	454	595	14
u	199	36	203	43	454	595	14
r	203	36	206	43	454	595	14
a	206	36	209	43	454	595	14
l	209	36	211	43	454	595	14
i	211	36	213	43	454	595	14
d	213	36	217	43	454	595	14
a	217	36	220	43	454	595	14
d	220	36	224	43	454	595	14
e	226	36	229	43	454	595	14
n	229	36	233	43	454	595	14
e	235	36	238	43	454	595	14
l	238	36	240	43	454	595	14
m	242	36	248	43	454	595	14
a	248	36	251	43	454	595	14
r	251	36	254	43	454	595	14
c	254	36	257	43	454	595	14
o	257	36	260	43	454	595	14
d	262	36	266	43	454	595	14
e	266	36	269	43	454	595	14
l	271	36	273	43	454	595	14
a	273	36	276	43	454	595	14
e	278	36	281	43	454	595	14
d	281	36	285	43	454	595	14
u	285	36	289	43	454	595	14
c	289	36	292	43	454	595	14
a	292	36	295	43	454	595	14
c	296	36	299	43	454	595	14
i	299	36	301	43	454	595	14
ó	300	36	304	43	454	595	14
n	304	36	308	43	454	595	14
f	310	36	312	43	454	595	14
o	312	36	315	43	454	595	14
r	315	36	318	43	454	595	14
m	318	36	323	43	454	595	14
a	323	36	327	43	454	595	14
l	327	36	329	43	454	595	14
e	330	36	334	43	454	595	14
n	334	36	338	43	454	595	14
P	340	36	343	43	454	595	14
a	343	36	347	43	454	595	14
r	347	36	349	43	454	595	14
a	349	36	353	43	454	595	14
g	353	36	356	43	454	595	14
u	356	36	360	43	454	595	14
a	360	36	364	43	454	595	14
y	364	36	367	43	454	595	14
El	57	55	65	65	454	595	14
acceso	72	55	100	65	454	595	14
a	106	55	112	65	454	595	14
la	118	55	126	65	454	595	14
universidad	132	55	184	65	454	595	14
es	190	55	200	65	454	595	14
abierto,	206	55	238	65	454	595	14
con	244	55	259	65	454	595	14
igualdad	265	55	304	65	454	595	14
de	310	55	320	65	454	595	14
oportunidades,	326	55	392	65	454	595	14
sin	397	55	411	65	454	595	14
discriminación	57	65	119	76	454	595	14
por	123	65	137	76	454	595	14
raza,	140	65	163	76	454	595	14
sexo,	166	65	188	76	454	595	14
religión,	192	65	226	76	454	595	14
ideologías,	230	65	276	76	454	595	14
clase	279	65	301	76	454	595	14
social,	305	65	333	76	454	595	14
solamente	336	65	380	76	454	595	14
deben	383	65	410	76	454	595	14
cumplir	57	76	89	86	454	595	14
con	96	76	111	86	454	595	14
los	119	76	131	86	454	595	14
requisitos	139	76	180	86	454	595	14
académicos	188	76	239	86	454	595	14
y	246	76	252	86	454	595	14
administrativos.	259	76	329	86	454	595	14
Los	337	76	352	86	454	595	14
estudiantes	359	76	410	86	454	595	14
extranjeros	57	86	105	97	454	595	14
acceden	108	86	144	97	454	595	14
a	147	86	153	97	454	595	14
las	156	86	169	97	454	595	14
universidades	172	86	233	97	454	595	14
por	237	86	250	97	454	595	14
convenios	254	86	296	97	454	595	14
internacionales	299	86	366	97	454	595	14
o	369	86	374	97	454	595	14
cortesía	377	86	411	97	454	595	14
diplomática.	57	97	109	108	454	595	14
Los	113	97	128	108	454	595	14
indígenas	131	97	173	108	454	595	14
y	176	97	182	108	454	595	14
los	185	97	197	108	454	595	14
grupos	200	97	230	108	454	595	14
minoritarios	233	97	285	108	454	595	14
son	288	97	303	108	454	595	14
exonerados	306	97	356	108	454	595	14
del	359	97	372	108	454	595	14
pago	375	97	396	108	454	595	14
de	400	97	410	108	454	595	14
la	57	107	65	118	454	595	14
matrícula	69	107	109	118	454	595	14
y	113	107	118	118	454	595	14
se	122	107	131	118	454	595	14
les	135	107	147	118	454	595	14
ofrece	151	107	176	118	454	595	14
otros	180	107	201	118	454	595	14
servicios	205	107	242	118	454	595	14
en	246	107	256	118	454	595	14
forma	259	107	285	118	454	595	14
gratuita.	288	107	325	118	454	595	14
Las	328	107	344	118	454	595	14
alianzas	347	107	385	118	454	595	14
entre	388	107	410	118	454	595	14
universidades	57	118	118	129	454	595	14
públicas	122	118	158	129	454	595	14
o	162	118	167	129	454	595	14
públicas	171	118	208	129	454	595	14
con	212	118	226	129	454	595	14
las	230	118	244	129	454	595	14
privadas	248	118	286	129	454	595	14
instaladas	290	118	335	129	454	595	14
en	339	118	350	129	454	595	14
la	354	118	362	129	454	595	14
capital	366	118	395	129	454	595	14
de	399	118	410	129	454	595	14
Asunción	57	128	96	139	454	595	14
o	100	128	104	139	454	595	14
en	108	128	118	139	454	595	14
las	122	128	135	139	454	595	14
capitales	138	128	177	139	454	595	14
departamentales	180	128	253	139	454	595	14
crean	256	128	280	139	454	595	14
espacios	284	128	321	139	454	595	14
de	324	128	335	139	454	595	14
interculturalidad	338	128	410	139	454	595	14
entre	57	139	78	150	454	595	14
estudiantes	81	139	132	150	454	595	14
de	134	139	145	150	454	595	14
culturas	148	139	183	150	454	595	14
diferentes.	185	139	231	150	454	595	14
En	57	160	69	171	454	595	14
la	75	160	83	171	454	595	14
entrevista	89	160	132	171	454	595	14
realizada	138	160	178	171	454	595	14
a	184	160	189	171	454	595	14
la	195	160	203	171	454	595	14
Profesora	209	160	250	171	454	595	14
Mst.	256	160	275	171	454	595	14
Nancy	281	160	308	171	454	595	14
Oilda	314	160	338	171	454	595	14
Benítez	344	160	376	171	454	595	14
Ojeda,	382	160	410	171	454	595	14
directora	43	171	82	181	454	595	14
general	86	171	118	181	454	595	14
de	122	171	133	181	454	595	14
Curriculum,	137	171	191	181	454	595	14
Evaluación	195	171	244	181	454	595	14
y	248	171	253	181	454	595	14
Orientación,	257	171	312	181	454	595	14
ésta	316	171	334	181	454	595	14
sostiene	338	171	374	181	454	595	14
cuando	378	171	411	181	454	595	14
se	43	181	52	192	454	595	14
le	56	181	63	192	454	595	14
consulta	67	181	105	192	454	595	14
sobre	108	181	132	192	454	595	14
la	136	181	144	192	454	595	14
situación	147	181	188	192	454	595	14
de	192	181	202	192	454	595	14
análisis,	206	181	243	192	454	595	14
la	247	181	255	192	454	595	14
condición	258	181	300	192	454	595	14
de	304	181	314	192	454	595	14
diversidad	318	181	364	192	454	595	14
cultural	367	181	402	192	454	595	14
y	406	181	411	192	454	595	14
pluriétnica	43	192	90	203	454	595	14
de	95	192	105	203	454	595	14
la	110	192	118	203	454	595	14
nación	123	192	152	203	454	595	14
paraguaya,	157	192	206	203	454	595	14
y	211	192	216	203	454	595	14
la	220	192	228	203	454	595	14
manera	233	192	267	203	454	595	14
en	271	192	282	203	454	595	14
que	287	192	303	203	454	595	14
ésta	308	192	326	203	454	595	14
se	330	192	340	203	454	595	14
orienta	344	192	375	203	454	595	14
a	380	192	385	203	454	595	14
nivel	390	192	411	203	454	595	14
curricular	43	203	87	213	454	595	14
hacia	89	203	113	213	454	595	14
la	116	203	124	213	454	595	14
interculturalidad:	127	203	205	213	454	595	14
Con	57	224	74	235	454	595	14
la	78	224	87	235	454	595	14
Reforma	91	224	127	235	454	595	14
Educativa	132	224	175	235	454	595	14
1994,	179	224	205	235	454	595	14
basada	209	224	242	235	454	595	14
en	247	224	257	235	454	595	14
una	262	224	279	235	454	595	14
Filosofía	283	224	320	235	454	595	14
democrática	324	224	376	235	454	595	14
que	381	224	396	235	454	595	14
se	401	224	410	235	454	595	14
evidencia	57	234	98	245	454	595	14
en	104	234	115	245	454	595	14
los	121	234	133	245	454	595	14
postulados,	140	234	190	245	454	595	14
Fines	196	234	220	245	454	595	14
y	226	234	231	245	454	595	14
Objetivos	238	234	278	245	454	595	14
Generales	284	234	328	245	454	595	14
de	334	234	345	245	454	595	14
la	351	234	359	245	454	595	14
Educación	366	234	410	245	454	595	14
Paraguaya	57	245	104	256	454	595	14
en	112	245	123	256	454	595	14
ellos	131	245	150	256	454	595	14
está	158	245	176	256	454	595	14
explícitamente,	184	245	249	256	454	595	14
contemplada	257	245	312	256	454	595	14
la	320	245	329	256	454	595	14
situación	336	245	375	256	454	595	14
de	383	245	394	256	454	595	14
la	402	245	410	256	454	595	14
diversidad	57	256	103	266	454	595	14
cultural	109	256	141	266	454	595	14
y	147	256	153	266	454	595	14
étnica	159	256	185	266	454	595	14
del	190	256	203	266	454	595	14
país,	209	256	231	266	454	595	14
por	236	256	250	266	454	595	14
consiguiente,	256	256	312	266	454	595	14
se	318	256	328	266	454	595	14
considera	334	256	376	266	454	595	14
en	382	256	393	266	454	595	14
los	398	256	411	266	454	595	14
diseños	57	266	90	277	454	595	14
curriculares	94	266	145	277	454	595	14
de	149	266	159	277	454	595	14
los	163	266	176	277	454	595	14
diferentes	179	266	222	277	454	595	14
niveles	226	266	256	277	454	595	14
del	260	266	273	277	454	595	14
sistema	277	266	311	277	454	595	14
educativo	315	266	356	277	454	595	14
y	360	266	366	277	454	595	14
sirven	370	266	396	277	454	595	14
de	400	266	410	277	454	595	14
medios	57	277	88	287	454	595	14
para	96	277	116	287	454	595	14
vehicular	124	277	163	287	454	595	14
acciones	171	277	208	287	454	595	14
educativas	216	277	263	287	454	595	14
pertinentes	270	277	319	287	454	595	14
en	326	277	337	287	454	595	14
la	345	277	353	287	454	595	14
perspectiva	361	277	410	287	454	595	14
intercultural.	57	287	112	298	454	595	14
En	57	308	69	319	454	595	14
relación	73	308	108	319	454	595	14
a	113	308	118	319	454	595	14
la	122	308	130	319	454	595	14
situación	134	308	175	319	454	595	14
de	179	308	189	319	454	595	14
la	194	308	201	319	454	595	14
selección	206	308	245	319	454	595	14
de	249	308	260	319	454	595	14
los	264	308	276	319	454	595	14
contenidos	281	308	328	319	454	595	14
curriculares	333	308	386	319	454	595	14
y	390	308	395	319	454	595	14
su	400	308	411	319	454	595	14
organización	43	319	98	330	454	595	14
técnico-pedagógica	102	319	185	330	454	595	14
con	188	319	203	330	454	595	14
tendencia	206	319	249	330	454	595	14
a	252	319	258	330	454	595	14
la	261	319	269	330	454	595	14
interculturalidad,	272	319	349	330	454	595	14
y	352	319	357	330	454	595	14
cómo	360	319	384	330	454	595	14
están	386	319	410	330	454	595	14
concebidos	43	329	91	340	454	595	14
en	97	329	108	340	454	595	14
los	114	329	126	340	454	595	14
currícula	132	329	172	340	454	595	14
implementados	178	329	246	340	454	595	14
actualmente,	252	329	309	340	454	595	14
Nancy	315	329	342	340	454	595	14
Oilda	348	329	372	340	454	595	14
Benítez	378	329	410	340	454	595	14
Ojeda	43	340	68	351	454	595	14
respondió:	71	340	117	351	454	595	14
Los	57	361	72	372	454	595	14
contenidos	75	361	121	372	454	595	14
curriculares	124	361	175	372	454	595	14
responden	178	361	223	372	454	595	14
a	227	361	232	372	454	595	14
criterios	235	361	270	372	454	595	14
epistemológicos,	272	361	343	372	454	595	14
sociales,	346	361	383	372	454	595	14
éticos	386	361	411	372	454	595	14
y	57	372	62	382	454	595	14
pedagógicos,	69	372	125	382	454	595	14
con	132	372	146	382	454	595	14
énfasis	153	372	185	382	454	595	14
a	191	372	197	382	454	595	14
la	204	372	212	382	454	595	14
cultura	219	372	249	382	454	595	14
nacional	256	372	292	382	454	595	14
y	299	372	304	382	454	595	14
la	311	372	320	382	454	595	14
cotidiana	326	372	366	382	454	595	14
para	373	372	393	382	454	595	14
su	400	372	410	382	454	595	14
conocimiento,	57	382	115	393	454	595	14
valoración,	119	382	166	393	454	595	14
enriquecimiento	170	382	238	393	454	595	14
e	242	382	247	393	454	595	14
integración	252	382	299	393	454	595	14
de	303	382	314	393	454	595	14
los	318	382	331	393	454	595	14
estudiantes	335	382	385	393	454	595	14
a	389	382	395	393	454	595	14
su	400	382	410	393	454	595	14
medio	57	393	83	404	454	595	14
social,	87	393	114	404	454	595	14
sin	118	393	131	404	454	595	14
perder	135	393	163	404	454	595	14
de	166	393	177	404	454	595	14
vista,	181	393	204	404	454	595	14
la	208	393	216	404	454	595	14
cultura	220	393	251	404	454	595	14
universal	254	393	294	404	454	595	14
que	298	393	314	404	454	595	14
se	318	393	327	404	454	595	14
va	331	393	342	404	454	595	14
ampliándose	345	393	401	404	454	595	14
a	405	393	410	404	454	595	14
medida	57	403	89	414	454	595	14
que	96	403	112	414	454	595	14
avanza	119	403	151	414	454	595	14
en	158	403	169	414	454	595	14
los	176	403	189	414	454	595	14
diferentes	196	403	238	414	454	595	14
niveles	245	403	276	414	454	595	14
del	283	403	296	414	454	595	14
sistema	303	403	337	414	454	595	14
educativo,	344	403	388	414	454	595	14
con	396	403	410	414	454	595	14
contenidos	57	414	103	425	454	595	14
y	107	414	112	425	454	595	14
valores	116	414	148	425	454	595	14
para	151	414	172	425	454	595	14
formar	175	414	204	425	454	595	14
al	208	414	216	425	454	595	14
hombre	220	414	252	425	454	595	14
universal,	256	414	299	425	454	595	14
igual	303	414	324	425	454	595	14
así	328	414	341	425	454	595	14
mismo	345	414	373	425	454	595	14
en	377	414	388	425	454	595	14
todo	392	414	410	425	454	595	14
tiempo	57	425	85	435	454	595	14
y	92	425	98	435	454	595	14
lugar.	104	425	129	435	454	595	14
Para	136	425	156	435	454	595	14
lograr	163	425	189	435	454	595	14
lo	195	425	203	435	454	595	14
mencionado,	209	425	264	435	454	595	14
los	271	425	283	435	454	595	14
contenidos	290	425	336	435	454	595	14
curriculares	343	425	394	435	454	595	14
se	400	425	410	435	454	595	14
organizan	57	435	100	446	454	595	14
para	104	435	125	446	454	595	14
generar	129	435	162	446	454	595	14
conocimientos,	167	435	229	446	454	595	14
habilidades,	234	435	288	446	454	595	14
actitudes	292	435	332	446	454	595	14
y	336	435	342	446	454	595	14
valores.	346	435	381	446	454	595	14
Todos	385	435	411	446	454	595	14
los	57	446	69	456	454	595	14
contenidos	76	446	122	456	454	595	14
curriculares	129	446	180	456	454	595	14
podrían	186	446	219	456	454	595	14
ser	226	446	239	456	454	595	14
puntos	246	446	275	456	454	595	14
de	282	446	292	456	454	595	14
partida	299	446	330	456	454	595	14
para	337	446	357	456	454	595	14
enfocar	364	446	396	456	454	595	14
la	402	446	410	456	454	595	14
interculturalidad,	57	456	132	467	454	595	14
sin	138	456	151	467	454	595	14
embargo,	157	456	197	467	454	595	14
creo	203	456	221	467	454	595	14
que	227	456	242	467	454	595	14
el	249	456	256	467	454	595	14
docente	262	456	295	467	454	595	14
podría	302	456	330	467	454	595	14
escoger	336	456	368	467	454	595	14
aquellos	375	456	410	467	454	595	14
contenidos	57	467	103	477	454	595	14
que	107	467	122	477	454	595	14
más	125	467	144	477	454	595	14
se	147	467	157	477	454	595	14
presten	160	467	193	477	454	595	14
para	196	467	216	477	454	595	14
cultivar	220	467	252	477	454	595	14
en	255	467	266	477	454	595	14
los	269	467	282	477	454	595	14
alumnos	285	467	322	477	454	595	14
actitud	325	467	355	477	454	595	14
de	358	467	369	477	454	595	14
empatía,	372	467	410	477	454	595	14
respeto	57	477	88	488	454	595	14
y	91	477	97	488	454	595	14
tolerancia	101	477	143	488	454	595	14
hacia	146	477	170	488	454	595	14
otras	173	477	195	488	454	595	14
culturas.	198	477	236	488	454	595	14
Pero,	240	477	261	488	454	595	14
una	265	477	282	488	454	595	14
cosa	285	477	305	488	454	595	14
es	308	477	318	488	454	595	14
el	321	477	329	488	454	595	14
currículo	332	477	369	488	454	595	14
oficial	372	477	398	488	454	595	14
3	398	478	402	485	454	595	14
y	405	477	411	488	454	595	14
3.	43	520	50	530	454	595	14
Curriculum	54	520	99	530	454	595	14
oficial:	103	520	128	530	454	595	14
documento	132	520	175	530	454	595	14
escrito	179	520	204	530	454	595	14
con	208	520	222	530	454	595	14
respaldo	225	520	259	530	454	595	14
legal	262	520	280	530	454	595	14
para	284	520	302	530	454	595	14
su	305	520	315	530	454	595	14
implementación	318	520	381	530	454	595	14
y	384	520	388	530	454	595	14
sirve	392	520	411	530	454	595	14
para	43	530	60	539	454	595	14
orientar	63	530	93	539	454	595	14
la	96	530	103	539	454	595	14
planificación	106	530	155	539	454	595	14
de	158	530	167	539	454	595	14
la	170	530	177	539	454	595	14
gestión	179	530	207	539	454	595	14
docente.	210	530	242	539	454	595	14
Rev.	43	545	55	552	454	595	14
Int.	57	545	67	552	454	595	14
Investig.	69	545	94	552	454	595	14
Cienc.	96	545	114	552	454	595	14
Soc.	116	545	128	552	454	595	14
Vol.	43	553	54	560	454	595	14
8	56	553	59	560	454	595	14
nº1,	61	553	74	560	454	595	14
julio	76	553	88	560	454	595	14
2012.	90	553	107	560	454	595	14
pág.	109	553	121	560	454	595	14
7-23.	123	553	139	560	454	595	14
20	19	561	30	573	454	595	14
ISSN	246	553	261	560	454	595	14
(Impresa)	263	553	290	560	454	595	14
2225-5117.	292	553	326	560	454	595	14
ISSN	328	553	343	560	454	595	14
(En	344	553	354	560	454	595	14
Línea)	356	553	374	560	454	595	14
2226-4000.	376	553	410	560	454	595	14
Q	43	36	47	43	454	595	15
u	47	36	51	43	454	595	15
i	51	36	53	43	454	595	15
ñ	53	36	57	43	454	595	15
ó	57	36	61	43	454	595	15
n	61	36	64	43	454	595	15
e	65	36	68	43	454	595	15
z	68	36	71	43	454	595	15
d	73	36	76	43	454	595	15
e	76	36	79	43	454	595	15
B	81	36	86	43	454	595	15
e	86	36	89	43	454	595	15
r	89	36	91	43	454	595	15
n	91	36	95	43	454	595	15
a	95	36	99	43	454	595	15
l	99	36	101	43	454	595	15
C	103	36	107	43	454	595	15
.	107	36	109	43	454	595	15
D	111	36	116	43	454	595	15
i	116	36	117	43	454	595	15
v	117	36	120	43	454	595	15
e	120	36	123	43	454	595	15
r	123	36	126	43	454	595	15
s	126	36	129	43	454	595	15
i	129	36	131	43	454	595	15
d	131	36	135	43	454	595	15
a	135	36	138	43	454	595	15
d	138	36	142	43	454	595	15
c	144	36	147	43	454	595	15
u	147	36	151	43	454	595	15
l	151	36	153	43	454	595	15
t	153	36	155	43	454	595	15
u	155	36	159	43	454	595	15
r	159	36	162	43	454	595	15
a	162	36	165	43	454	595	15
l	165	36	167	43	454	595	15
e	169	36	172	43	454	595	15
i	174	36	176	43	454	595	15
n	176	36	180	43	454	595	15
t	180	36	182	43	454	595	15
e	182	36	185	43	454	595	15
r	185	36	188	43	454	595	15
c	188	36	191	43	454	595	15
u	191	36	195	43	454	595	15
l	195	36	197	43	454	595	15
t	197	36	199	43	454	595	15
u	199	36	203	43	454	595	15
r	203	36	206	43	454	595	15
a	206	36	209	43	454	595	15
l	209	36	211	43	454	595	15
i	211	36	213	43	454	595	15
d	213	36	217	43	454	595	15
a	217	36	220	43	454	595	15
d	220	36	224	43	454	595	15
e	226	36	229	43	454	595	15
n	229	36	233	43	454	595	15
e	235	36	238	43	454	595	15
l	238	36	240	43	454	595	15
m	242	36	248	43	454	595	15
a	248	36	251	43	454	595	15
r	251	36	254	43	454	595	15
c	254	36	257	43	454	595	15
o	257	36	260	43	454	595	15
d	262	36	266	43	454	595	15
e	266	36	269	43	454	595	15
l	271	36	273	43	454	595	15
a	273	36	276	43	454	595	15
e	278	36	281	43	454	595	15
d	281	36	285	43	454	595	15
u	285	36	289	43	454	595	15
c	289	36	292	43	454	595	15
a	292	36	295	43	454	595	15
c	296	36	299	43	454	595	15
i	299	36	301	43	454	595	15
ó	300	36	304	43	454	595	15
n	304	36	308	43	454	595	15
f	310	36	312	43	454	595	15
o	312	36	315	43	454	595	15
r	315	36	318	43	454	595	15
m	318	36	323	43	454	595	15
a	323	36	327	43	454	595	15
l	327	36	329	43	454	595	15
e	330	36	334	43	454	595	15
n	334	36	338	43	454	595	15
P	340	36	343	43	454	595	15
a	343	36	347	43	454	595	15
r	347	36	349	43	454	595	15
a	349	36	353	43	454	595	15
g	353	36	356	43	454	595	15
u	356	36	360	43	454	595	15
a	360	36	364	43	454	595	15
y	364	36	367	43	454	595	15
otra	57	55	74	65	454	595	15
es	81	55	91	65	454	595	15
el	98	55	105	65	454	595	15
curriculum	113	55	158	65	454	595	15
real	166	55	182	65	454	595	15
4	182	56	186	63	454	595	15
implementado	193	55	254	65	454	595	15
en	261	55	272	65	454	595	15
las	279	55	292	65	454	595	15
instituciones	299	55	354	65	454	595	15
educativas,	361	55	410	65	454	595	15
generalmente	57	65	115	76	454	595	15
existe	121	65	146	76	454	595	15
brecha,	153	65	185	76	454	595	15
porque	191	65	221	76	454	595	15
intervienen	227	65	275	76	454	595	15
diversas	282	65	318	76	454	595	15
variables,	325	65	367	76	454	595	15
como	374	65	396	76	454	595	15
la	402	65	411	76	454	595	15
formación	57	76	99	86	454	595	15
y	102	76	107	86	454	595	15
actitud	110	76	140	86	454	595	15
del	143	76	156	86	454	595	15
docente,	159	76	195	86	454	595	15
falta	198	76	218	86	454	595	15
de	220	76	231	86	454	595	15
un	234	76	245	86	454	595	15
sistema	248	76	282	86	454	595	15
de	284	76	295	86	454	595	15
distribución	298	76	349	86	454	595	15
de	352	76	362	86	454	595	15
materiales	365	76	411	86	454	595	15
didácticos,	57	86	103	97	454	595	15
poca	106	86	126	97	454	595	15
capacitación	129	86	183	97	454	595	15
para	186	86	206	97	454	595	15
abordar	209	86	244	97	454	595	15
la	246	86	255	97	454	595	15
interculturalidad	258	86	330	97	454	595	15
con	333	86	347	97	454	595	15
eficacia	350	86	383	97	454	595	15
y	386	86	392	97	454	595	15
que	395	86	410	97	454	595	15
la	57	97	65	108	454	595	15
misma	68	97	96	108	454	595	15
institución	99	97	143	108	454	595	15
ofrezca	146	97	177	108	454	595	15
un	180	97	191	108	454	595	15
ambiente	194	97	233	108	454	595	15
intercultural.	236	97	291	108	454	595	15
En	57	118	69	129	454	595	15
la	73	118	81	129	454	595	15
entrevista	84	118	128	129	454	595	15
a	132	118	137	129	454	595	15
la	141	118	149	129	454	595	15
profesora	153	118	194	129	454	595	15
Aída	198	118	218	129	454	595	15
Torres	221	118	249	129	454	595	15
de	253	118	263	129	454	595	15
Romero,	267	118	304	129	454	595	15
miembro	308	118	347	129	454	595	15
de	350	118	361	129	454	595	15
la	365	118	373	129	454	595	15
reforma	376	118	411	129	454	595	15
educativa	43	128	85	139	454	595	15
y	89	128	93	139	454	595	15
de	97	128	107	139	454	595	15
la	111	128	119	139	454	595	15
Comisión	123	128	164	139	454	595	15
Nacional	167	128	206	139	454	595	15
Bilingüismo	209	128	262	139	454	595	15
del	265	128	279	139	454	595	15
Paraguay,	282	128	326	139	454	595	15
se	330	128	339	139	454	595	15
le	343	128	350	139	454	595	15
consultó	354	128	391	139	454	595	15
con	395	128	411	139	454	595	15
relación	43	139	78	150	454	595	15
a	82	139	87	150	454	595	15
la	91	139	99	150	454	595	15
concepción	103	139	152	150	454	595	15
de	155	139	166	150	454	595	15
la	170	139	178	150	454	595	15
educación	182	139	226	150	454	595	15
bilingüe,	230	139	268	150	454	595	15
las	272	139	285	150	454	595	15
características	289	139	353	150	454	595	15
propias	357	139	390	150	454	595	15
y	393	139	398	150	454	595	15
la	403	139	410	150	454	595	15
situación	43	150	83	160	454	595	15
de	88	150	98	160	454	595	15
análisis	103	150	137	160	454	595	15
de	147	150	157	160	454	595	15
la	162	150	170	160	454	595	15
educación	175	150	220	160	454	595	15
bilingüe,	224	150	263	160	454	595	15
si	268	150	275	160	454	595	15
puede	280	150	307	160	454	595	15
ser	311	150	325	160	454	595	15
considerado	330	150	383	160	454	595	15
como	388	150	411	160	454	595	15
educación	43	160	87	171	454	595	15
intercultural	90	160	146	171	454	595	15
bilingüe:	148	160	187	171	454	595	15
Además,	57	181	95	192	454	595	15
cada	97	181	118	192	454	595	15
lengua	121	181	151	192	454	595	15
transmite	153	181	194	192	454	595	15
una	197	181	214	192	454	595	15
cultura	216	181	247	192	454	595	15
propia	249	181	277	192	454	595	15
y	279	181	285	192	454	595	15
al	288	181	295	192	454	595	15
enseñar	298	181	333	192	454	595	15
en	336	181	346	192	454	595	15
una	349	181	366	192	454	595	15
lengua	368	181	398	192	454	595	15
se	401	181	410	192	454	595	15
enseña	57	192	88	203	454	595	15
también	91	192	126	203	454	595	15
la	129	192	137	203	454	595	15
cultura	140	192	170	203	454	595	15
que	173	192	188	203	454	595	15
se	191	192	201	203	454	595	15
expresa	204	192	238	203	454	595	15
a	241	192	246	203	454	595	15
través	249	192	276	203	454	595	15
de	279	192	290	203	454	595	15
ella,	293	192	311	203	454	595	15
abriendo	314	192	352	203	454	595	15
espacio	355	192	387	203	454	595	15
para	390	192	410	203	454	595	15
la	57	203	65	213	454	595	15
interculturalidad	67	203	140	213	454	595	15
entre	142	203	164	213	454	595	15
guaraní	167	203	200	213	454	595	15
hablantes	203	203	246	213	454	595	15
y	249	203	254	213	454	595	15
castellano	257	203	301	213	454	595	15
hablantes.	303	203	349	213	454	595	15
Es	57	224	68	235	454	595	15
un	75	224	86	235	454	595	15
medio	93	224	119	235	454	595	15
de	126	224	136	235	454	595	15
reconocimiento	143	224	207	235	454	595	15
de	214	224	225	235	454	595	15
dos	232	224	247	235	454	595	15
lenguas	254	224	288	235	454	595	15
que	295	224	310	235	454	595	15
deben	318	224	344	235	454	595	15
interactuar	351	224	398	235	454	595	15
e	405	224	410	235	454	595	15
integrarse,	57	234	103	245	454	595	15
los	106	234	119	245	454	595	15
que	122	234	138	245	454	595	15
pertenecen	141	234	188	245	454	595	15
a	191	234	197	245	454	595	15
la	200	234	209	245	454	595	15
cultura	212	234	242	245	454	595	15
guaraní	246	234	279	245	454	595	15
deben	282	234	309	245	454	595	15
integrarse	312	234	356	245	454	595	15
a	359	234	365	245	454	595	15
la	368	234	377	245	454	595	15
cultura	380	234	410	245	454	595	15
urbana	57	245	88	256	454	595	15
a	92	245	98	256	454	595	15
través	101	245	128	256	454	595	15
del	132	245	145	256	454	595	15
castellano	149	245	193	256	454	595	15
y	197	245	202	256	454	595	15
viceversa,	206	245	249	256	454	595	15
con	253	245	268	256	454	595	15
los	271	245	284	256	454	595	15
de	288	245	298	256	454	595	15
la	302	245	311	256	454	595	15
cultura	314	245	345	256	454	595	15
urbana	348	245	380	256	454	595	15
deben	384	245	410	256	454	595	15
integrarse	57	256	100	266	454	595	15
a	103	256	109	266	454	595	15
la	112	256	120	266	454	595	15
cultura	123	256	153	266	454	595	15
campesina	156	256	203	266	454	595	15
a	206	256	212	266	454	595	15
través	215	256	241	266	454	595	15
del	244	256	258	266	454	595	15
guaraní.	261	256	297	266	454	595	15
Un	300	256	312	266	454	595	15
hecho	315	256	340	266	454	595	15
que	343	256	358	266	454	595	15
marca	362	256	389	266	454	595	15
hito,	391	256	410	266	454	595	15
es	57	266	67	277	454	595	15
la	69	266	78	277	454	595	15
promulgación	81	266	139	277	454	595	15
de	142	266	152	277	454	595	15
la	155	266	164	277	454	595	15
Ley	167	266	182	277	454	595	15
de	186	266	196	277	454	595	15
Lenguas.	200	266	239	277	454	595	15
Ahora	242	266	268	277	454	595	15
tenemos	271	266	307	277	454	595	15
otro	310	266	327	277	454	595	15
desafío,	330	266	364	277	454	595	15
a	367	266	373	277	454	595	15
nivel	376	266	396	277	454	595	15
de	400	266	410	277	454	595	15
MERCOSUR	57	277	109	287	454	595	15
educativo	115	277	157	287	454	595	15
que	163	277	178	287	454	595	15
establece	184	277	225	287	454	595	15
como	231	277	253	287	454	595	15
lenguas	259	277	293	287	454	595	15
oficiales	300	277	335	287	454	595	15
el	341	277	348	287	454	595	15
castellano	355	277	398	287	454	595	15
y	405	277	410	287	454	595	15
portugués,	57	287	102	298	454	595	15
creemos	107	287	142	298	454	595	15
que	146	287	162	298	454	595	15
es	166	287	176	298	454	595	15
una	180	287	197	298	454	595	15
necesidad	201	287	245	298	454	595	15
incorporar	249	287	293	298	454	595	15
también	297	287	332	298	454	595	15
el	336	287	344	298	454	595	15
guaraní,	348	287	384	298	454	595	15
dado	388	287	410	298	454	595	15
que	57	298	72	308	454	595	15
en	79	298	90	308	454	595	15
las	96	298	110	308	454	595	15
zonas	116	298	142	308	454	595	15
fronterizas	148	298	195	308	454	595	15
(Brasil,	201	298	233	308	454	595	15
Argentina),	239	298	286	308	454	595	15
países	293	298	321	308	454	595	15
miembros,	328	298	373	308	454	595	15
existen	380	298	410	308	454	595	15
grandes	57	308	92	319	454	595	15
poblaciones	95	308	146	319	454	595	15
de	148	308	159	319	454	595	15
guaraní	161	308	195	319	454	595	15
hablantes”.	197	308	247	319	454	595	15
Desde	57	329	84	340	454	595	15
la	91	329	99	340	454	595	15
percepción	106	329	154	340	454	595	15
de	160	329	171	340	454	595	15
la	178	329	186	340	454	595	15
investigadora,	193	329	255	340	454	595	15
la	262	329	270	340	454	595	15
postura	277	329	311	340	454	595	15
generalizada	318	329	373	340	454	595	15
de	380	329	391	340	454	595	15
los	398	329	410	340	454	595	15
entrevistados	43	340	101	351	454	595	15
es	106	340	115	351	454	595	15
la	120	340	128	351	454	595	15
de	133	340	143	351	454	595	15
promover	147	340	189	351	454	595	15
más	193	340	212	351	454	595	15
la	216	340	224	351	454	595	15
interculturalidad	229	340	303	351	454	595	15
desde	308	340	333	351	454	595	15
la	338	340	346	351	454	595	15
educación	350	340	395	351	454	595	15
en	400	340	410	351	454	595	15
todos	43	351	66	361	454	595	15
los	73	351	85	361	454	595	15
niveles	91	351	121	361	454	595	15
educativos,	127	351	177	361	454	595	15
dado	183	351	205	361	454	595	15
que	211	351	227	361	454	595	15
vivimos	233	351	266	361	454	595	15
en	272	351	283	361	454	595	15
un	289	351	301	361	454	595	15
mundo	307	351	339	361	454	595	15
cada	345	351	365	361	454	595	15
ves	372	351	386	361	454	595	15
más	392	351	410	361	454	595	15
multicultural,	43	361	104	372	454	595	15
dinamizado	109	361	160	372	454	595	15
por	164	361	179	372	454	595	15
las	184	361	196	372	454	595	15
NTIC	201	361	223	372	454	595	15
que	228	361	244	372	454	595	15
nos	249	361	265	372	454	595	15
pone	270	361	291	372	454	595	15
en	295	361	306	372	454	595	15
contacto	311	361	348	372	454	595	15
con	353	361	369	372	454	595	15
diversas	374	361	410	372	454	595	15
culturas	43	372	80	382	454	595	15
para	89	372	109	382	454	595	15
convivir	119	372	153	382	454	595	15
democráticamente.	163	372	247	382	454	595	15
Los	256	372	272	382	454	595	15
diseños	281	372	314	382	454	595	15
curriculares	324	372	378	382	454	595	15
como	387	372	411	382	454	595	15
construcción	43	382	100	393	454	595	15
cultural	109	382	144	393	454	595	15
son	154	382	170	393	454	595	15
herramientas	180	382	238	393	454	595	15
que	248	382	264	393	454	595	15
facilitan	274	382	309	393	454	595	15
la	319	382	327	393	454	595	15
práctica	337	382	372	393	454	595	15
de	382	382	393	393	454	595	15
la	402	382	410	393	454	595	15
interculturalidad	43	393	117	404	454	595	15
en	121	393	132	404	454	595	15
diferentes	135	393	179	404	454	595	15
niveles:	183	393	215	404	454	595	15
nacional,	219	393	260	404	454	595	15
comunitario,	263	393	319	404	454	595	15
regional	323	393	358	404	454	595	15
y	362	393	367	404	454	595	15
mundial.	371	393	410	404	454	595	15
La	43	403	53	414	454	595	15
lengua	58	403	87	414	454	595	15
juega	91	403	115	414	454	595	15
un	119	403	131	414	454	595	15
papel	136	403	159	414	454	595	15
clave	164	403	186	414	454	595	15
que	190	403	206	414	454	595	15
facilita	210	403	240	414	454	595	15
la	244	403	252	414	454	595	15
información	256	403	309	414	454	595	15
y	313	403	318	414	454	595	15
comunicación	322	403	383	414	454	595	15
entre	388	403	411	414	454	595	15
países,	43	414	73	425	454	595	15
propiciando	79	414	131	425	454	595	15
la	137	414	145	425	454	595	15
interculturalidad	151	414	225	425	454	595	15
entre	231	414	254	425	454	595	15
grupos	259	414	290	425	454	595	15
de	296	414	306	425	454	595	15
diversas	312	414	348	425	454	595	15
culturas.	354	414	394	425	454	595	15
La	400	414	410	425	454	595	15
educación	43	425	87	435	454	595	15
bilingüe	90	425	125	435	454	595	15
en	128	425	139	435	454	595	15
el	142	425	149	435	454	595	15
marco	152	425	180	435	454	595	15
de	182	425	193	435	454	595	15
la	196	425	204	435	454	595	15
reforma	206	425	241	435	454	595	15
educativa	243	425	286	435	454	595	15
es	289	425	298	435	454	595	15
un	301	425	313	435	454	595	15
medio	316	425	343	435	454	595	15
eficaz	345	425	370	435	454	595	15
para	373	425	393	435	454	595	15
dar	395	425	410	435	454	595	15
respuesta	43	435	86	446	454	595	15
a	89	435	95	446	454	595	15
la	98	435	106	446	454	595	15
extensión	110	435	152	446	454	595	15
del	155	435	168	446	454	595	15
uso	172	435	188	446	454	595	15
de	191	435	201	446	454	595	15
las	205	435	218	446	454	595	15
lenguas	221	435	255	446	454	595	15
oficiales:	259	435	297	446	454	595	15
guaraní	300	435	335	446	454	595	15
y	338	435	343	446	454	595	15
castellano	347	435	391	446	454	595	15
con	394	435	410	446	454	595	15
respaldo	43	446	80	456	454	595	15
de	83	446	93	456	454	595	15
la	96	446	104	456	454	595	15
ley	107	446	119	456	454	595	15
de	122	446	132	456	454	595	15
Lenguas.	135	446	175	456	454	595	15
La	178	446	189	456	454	595	15
internacionalización	191	446	280	456	454	595	15
de	283	446	293	456	454	595	15
la	296	446	304	456	454	595	15
educación	307	446	352	456	454	595	15
universitaria	355	446	410	456	454	595	15
es	43	456	52	467	454	595	15
una	56	456	74	467	454	595	15
realidad	78	456	114	467	454	595	15
que	118	456	134	467	454	595	15
se	139	456	148	467	454	595	15
va	152	456	162	467	454	595	15
concretando	167	456	221	467	454	595	15
a	225	456	230	467	454	595	15
través	235	456	262	467	454	595	15
de	266	456	276	467	454	595	15
la	281	456	288	467	454	595	15
Cooperación	293	456	347	467	454	595	15
Internacional	352	456	410	467	454	595	15
que	43	467	59	477	454	595	15
constituye	63	467	108	477	454	595	15
una	112	467	130	477	454	595	15
de	133	467	144	477	454	595	15
las	148	467	160	477	454	595	15
metas	164	467	191	477	454	595	15
de	195	467	205	477	454	595	15
las	209	467	222	477	454	595	15
instituciones	226	467	282	477	454	595	15
universitarias	286	467	347	477	454	595	15
pero	351	467	370	477	454	595	15
necesita	374	467	410	477	454	595	15
de	43	477	53	488	454	595	15
políticas	56	477	93	488	454	595	15
más	95	477	114	488	454	595	15
viables.	117	477	150	488	454	595	15
4.	43	518	50	527	454	595	15
Curriculum	53	518	98	527	454	595	15
real:	101	518	118	527	454	595	15
es	120	518	129	527	454	595	15
el	131	518	138	527	454	595	15
curriculum	140	518	184	527	454	595	15
oficial	187	518	210	527	454	595	15
realmente	212	518	251	527	454	595	15
enseñado	254	518	291	527	454	595	15
por	294	518	306	527	454	595	15
el	309	518	315	527	454	595	15
docente.	318	518	350	527	454	595	15
ISSN	44	553	58	560	454	595	15
(Impresa)	60	553	88	560	454	595	15
2225-5117.	90	553	124	560	454	595	15
ISSN	126	553	140	560	454	595	15
(En	142	553	152	560	454	595	15
Línea)	154	553	172	560	454	595	15
2226-4000.	173	553	208	560	454	595	15
Rev.	326	545	338	552	454	595	15
Int.	340	545	350	552	454	595	15
Investig.	352	545	377	552	454	595	15
Cienc.	379	545	397	552	454	595	15
Soc.	399	545	411	552	454	595	15
Vol.	315	553	327	560	454	595	15
8	329	553	332	560	454	595	15
nº1,	334	553	347	560	454	595	15
julio	348	553	361	560	454	595	15
2012.	363	553	380	560	454	595	15
pág.	382	553	394	560	454	595	15
7-23.	396	553	412	560	454	595	15
21	422	562	434	573	454	595	15
Q	43	36	47	43	454	595	16
u	47	36	51	43	454	595	16
i	51	36	53	43	454	595	16
ñ	53	36	57	43	454	595	16
ó	57	36	61	43	454	595	16
n	61	36	64	43	454	595	16
e	65	36	68	43	454	595	16
z	68	36	71	43	454	595	16
d	73	36	76	43	454	595	16
e	76	36	79	43	454	595	16
B	81	36	86	43	454	595	16
e	86	36	89	43	454	595	16
r	89	36	91	43	454	595	16
n	91	36	95	43	454	595	16
a	95	36	99	43	454	595	16
l	99	36	101	43	454	595	16
C	103	36	107	43	454	595	16
.	107	36	109	43	454	595	16
D	111	36	116	43	454	595	16
i	116	36	117	43	454	595	16
v	117	36	120	43	454	595	16
e	120	36	123	43	454	595	16
r	123	36	126	43	454	595	16
s	126	36	129	43	454	595	16
i	129	36	131	43	454	595	16
d	131	36	135	43	454	595	16
a	135	36	138	43	454	595	16
d	138	36	142	43	454	595	16
c	144	36	147	43	454	595	16
u	147	36	151	43	454	595	16
l	151	36	153	43	454	595	16
t	153	36	155	43	454	595	16
u	155	36	159	43	454	595	16
r	159	36	162	43	454	595	16
a	162	36	165	43	454	595	16
l	165	36	167	43	454	595	16
e	169	36	172	43	454	595	16
i	174	36	176	43	454	595	16
n	176	36	180	43	454	595	16
t	180	36	182	43	454	595	16
e	182	36	185	43	454	595	16
r	185	36	188	43	454	595	16
c	188	36	191	43	454	595	16
u	191	36	195	43	454	595	16
l	195	36	197	43	454	595	16
t	197	36	199	43	454	595	16
u	199	36	203	43	454	595	16
r	203	36	206	43	454	595	16
a	206	36	209	43	454	595	16
l	209	36	211	43	454	595	16
i	211	36	213	43	454	595	16
d	213	36	217	43	454	595	16
a	217	36	220	43	454	595	16
d	220	36	224	43	454	595	16
e	226	36	229	43	454	595	16
n	229	36	233	43	454	595	16
e	235	36	238	43	454	595	16
l	238	36	240	43	454	595	16
m	242	36	248	43	454	595	16
a	248	36	251	43	454	595	16
r	251	36	254	43	454	595	16
c	254	36	257	43	454	595	16
o	257	36	260	43	454	595	16
d	262	36	266	43	454	595	16
e	266	36	269	43	454	595	16
l	271	36	273	43	454	595	16
a	273	36	276	43	454	595	16
e	278	36	281	43	454	595	16
d	281	36	285	43	454	595	16
u	285	36	289	43	454	595	16
c	289	36	292	43	454	595	16
a	292	36	295	43	454	595	16
c	296	36	299	43	454	595	16
i	299	36	301	43	454	595	16
ó	300	36	304	43	454	595	16
n	304	36	308	43	454	595	16
f	310	36	312	43	454	595	16
o	312	36	315	43	454	595	16
r	315	36	318	43	454	595	16
m	318	36	323	43	454	595	16
a	323	36	327	43	454	595	16
l	327	36	329	43	454	595	16
e	330	36	334	43	454	595	16
n	334	36	338	43	454	595	16
P	340	36	343	43	454	595	16
a	343	36	347	43	454	595	16
r	347	36	349	43	454	595	16
a	349	36	353	43	454	595	16
g	353	36	356	43	454	595	16
u	356	36	360	43	454	595	16
a	360	36	364	43	454	595	16
y	364	36	367	43	454	595	16
CONCLUSIONES	57	55	132	65	454	595	16
Del	57	76	71	86	454	595	16
estudio	77	76	109	86	454	595	16
realizado	114	76	154	86	454	595	16
se	159	76	168	86	454	595	16
desprenden	174	76	225	86	454	595	16
las	230	76	243	86	454	595	16
siguientes	248	76	293	86	454	595	16
conclusiones.	298	76	358	86	454	595	16
En	363	76	375	86	454	595	16
primer	381	76	410	86	454	595	16
lugar,	43	86	68	97	454	595	16
de	72	86	82	97	454	595	16
una	86	86	103	97	454	595	16
cultura	107	86	139	97	454	595	16
granítica,	143	86	184	97	454	595	16
cerrada,	188	86	224	97	454	595	16
del	228	86	241	97	454	595	16
silencio	244	86	278	97	454	595	16
en	281	86	292	97	454	595	16
tiempo	295	86	326	97	454	595	16
de	329	86	339	97	454	595	16
la	343	86	351	97	454	595	16
dictadura	355	86	397	97	454	595	16
se	401	86	410	97	454	595	16
pasa	43	97	63	107	454	595	16
al	71	97	79	107	454	595	16
reconocimiento	87	97	154	107	454	595	16
de	161	97	171	107	454	595	16
la	179	97	187	107	454	595	16
diversidad	195	97	240	107	454	595	16
cultural	248	97	283	107	454	595	16
de	290	97	301	107	454	595	16
la	308	97	316	107	454	595	16
nación	324	97	353	107	454	595	16
paraguaya,	361	97	411	107	454	595	16
potencialmente	43	107	110	118	454	595	16
muy	114	107	134	118	454	595	16
enriquecedora	138	107	201	118	454	595	16
y	206	107	210	118	454	595	16
en	215	107	226	118	454	595	16
una	230	107	248	118	454	595	16
concepción	252	107	301	118	454	595	16
del	306	107	319	118	454	595	16
Estado	324	107	354	118	454	595	16
regulador	359	107	401	118	454	595	16
y	405	107	410	118	454	595	16
protector	43	118	82	129	454	595	16
de	87	118	98	129	454	595	16
los	102	118	115	129	454	595	16
derechos	120	118	159	129	454	595	16
culturales	164	118	208	129	454	595	16
en	213	118	223	129	454	595	16
todas	228	118	252	129	454	595	16
sus	257	118	273	129	454	595	16
manifestaciones.	277	118	351	129	454	595	16
En	356	118	368	129	454	595	16
segundo	373	118	410	129	454	595	16
lugar,	43	128	68	139	454	595	16
la	71	128	79	139	454	595	16
situación	82	128	123	139	454	595	16
indígena	126	128	163	139	454	595	16
en	166	128	177	139	454	595	16
el	180	128	187	139	454	595	16
Paraguay,	190	128	234	139	454	595	16
pese	237	128	257	139	454	595	16
a	260	128	265	139	454	595	16
la	268	128	276	139	454	595	16
bonanza	279	128	316	139	454	595	16
de	319	128	329	139	454	595	16
los	332	128	345	139	454	595	16
artículos	348	128	386	139	454	595	16
de	389	128	400	139	454	595	16
la	402	128	410	139	454	595	16
Nueva	43	139	70	150	454	595	16
Constitución	73	139	130	150	454	595	16
Nacional,	133	139	174	150	454	595	16
siguen	177	139	206	150	454	595	16
marginados,	209	139	264	150	454	595	16
atropellados	267	139	321	150	454	595	16
en	324	139	335	150	454	595	16
sus	338	139	354	150	454	595	16
derechos	357	139	396	150	454	595	16
en	400	139	410	150	454	595	16
este	43	150	60	160	454	595	16
proceso	67	150	101	160	454	595	16
democrático	107	150	161	160	454	595	16
como	168	150	191	160	454	595	16
en	198	150	208	160	454	595	16
tiempos	215	150	250	160	454	595	16
de	257	150	267	160	454	595	16
la	274	150	282	160	454	595	16
conquista.	288	150	335	160	454	595	16
Algunas	341	150	377	160	454	595	16
etnias	384	150	410	160	454	595	16
chaqueñas	43	160	90	171	454	595	16
van	95	160	111	171	454	595	16
desapareciendo	115	160	183	171	454	595	16
por	188	160	202	171	454	595	16
falta	207	160	226	171	454	595	16
de	231	160	241	171	454	595	16
atención	245	160	283	171	454	595	16
y	287	160	292	171	454	595	16
con	296	160	312	171	454	595	16
ellos	317	160	336	171	454	595	16
su	341	160	352	171	454	595	16
idioma	356	160	386	171	454	595	16
y	390	160	395	171	454	595	16
su	400	160	410	171	454	595	16
cultura.	43	171	78	181	454	595	16
En	81	171	93	181	454	595	16
tercer	96	171	121	181	454	595	16
lugar,	124	171	150	181	454	595	16
integrar	153	171	188	181	454	595	16
la	191	171	199	181	454	595	16
diversidad	201	171	247	181	454	595	16
de	250	171	260	181	454	595	16
comunidades	263	171	322	181	454	595	16
culturales	324	171	369	181	454	595	16
aisladas,	372	171	411	181	454	595	16
minoritarias	43	181	97	192	454	595	16
o	100	181	105	192	454	595	16
excluidas	107	181	149	192	454	595	16
a	152	181	157	192	454	595	16
la	160	181	168	192	454	595	16
cultura	171	181	203	192	454	595	16
nacional	206	181	244	192	454	595	16
en	247	181	257	192	454	595	16
condiciones	260	181	312	192	454	595	16
de	315	181	325	192	454	595	16
armonía	328	181	365	192	454	595	16
y	367	181	372	192	454	595	16
equidad	375	181	410	192	454	595	16
y	43	192	47	203	454	595	16
otra	50	192	68	203	454	595	16
más	71	192	89	203	454	595	16
plena	92	192	116	203	454	595	16
de	119	192	129	203	454	595	16
todas	132	192	156	203	454	595	16
las	159	192	172	203	454	595	16
culturas	174	192	211	203	454	595	16
del	214	192	227	203	454	595	16
país	230	192	248	203	454	595	16
a	251	192	256	203	454	595	16
la	259	192	267	203	454	595	16
cultura	270	192	302	203	454	595	16
universal.	305	192	348	203	454	595	16
En	57	213	69	224	454	595	16
cuarto	73	213	102	224	454	595	16
lugar,	105	213	131	224	454	595	16
la	135	213	143	224	454	595	16
interculturalidad	146	213	221	224	454	595	16
atendida	225	213	263	224	454	595	16
desde	267	213	292	224	454	595	16
la	296	213	304	224	454	595	16
educación	308	213	352	224	454	595	16
es	356	213	365	224	454	595	16
necesaria	369	213	411	224	454	595	16
inclusive	43	224	82	234	454	595	16
se	87	224	97	234	454	595	16
debe	102	224	123	234	454	595	16
potenciar	129	224	170	234	454	595	16
a	176	224	181	234	454	595	16
efectos	187	224	217	234	454	595	16
de	223	224	233	234	454	595	16
que	239	224	255	234	454	595	16
germinen	260	224	302	234	454	595	16
en	308	224	318	234	454	595	16
la	324	224	332	234	454	595	16
mente	338	224	365	234	454	595	16
y	371	224	376	234	454	595	16
en	381	224	392	234	454	595	16
los	398	224	410	234	454	595	16
corazones	43	234	86	245	454	595	16
de	90	234	100	245	454	595	16
los	104	234	116	245	454	595	16
niños	120	234	144	245	454	595	16
y	148	234	153	245	454	595	16
jóvenes,	156	234	192	245	454	595	16
la	195	234	203	245	454	595	16
valoración	207	234	252	245	454	595	16
positiva	255	234	289	245	454	595	16
de	293	234	304	245	454	595	16
la	307	234	315	245	454	595	16
interacción	319	234	368	245	454	595	16
entre	371	234	394	245	454	595	16
las	398	234	410	245	454	595	16
culturas	43	245	80	256	454	595	16
existentes	87	245	131	256	454	595	16
en	138	245	149	256	454	595	16
la	156	245	164	256	454	595	16
sociedad	172	245	210	256	454	595	16
paraguaya.	217	245	267	256	454	595	16
En	274	245	286	256	454	595	16
quinto	294	245	322	256	454	595	16
lugar,	330	245	356	256	454	595	16
no	363	245	374	256	454	595	16
menos	382	245	411	256	454	595	16
importante,	43	256	94	266	454	595	16
el	100	256	108	266	454	595	16
diseño	113	256	142	266	454	595	16
curricular	148	256	192	266	454	595	16
nacional	198	256	236	266	454	595	16
es	242	256	251	266	454	595	16
abierto,	257	256	291	266	454	595	16
flexible	297	256	328	266	454	595	16
para	334	256	354	266	454	595	16
facilitar	360	256	393	266	454	595	16
su	399	256	410	266	454	595	16
adecuación	43	266	93	277	454	595	16
a	98	266	103	277	454	595	16
la	109	266	117	277	454	595	16
región,	122	266	152	277	454	595	16
a	158	266	163	277	454	595	16
la	168	266	176	277	454	595	16
comunidad	182	266	231	277	454	595	16
local	237	266	257	277	454	595	16
y	262	266	267	277	454	595	16
a	273	266	278	277	454	595	16
las	284	266	296	277	454	595	16
diferentes	301	266	345	277	454	595	16
situaciones	350	266	400	277	454	595	16
y	405	266	410	277	454	595	16
circunstancias,	43	277	110	287	454	595	16
características	118	277	181	287	454	595	16
que	189	277	205	287	454	595	16
garantizan	212	277	259	287	454	595	16
la	266	277	274	287	454	595	16
atención	282	277	319	287	454	595	16
a	327	277	332	287	454	595	16
necesidades	340	277	393	287	454	595	16
de	400	277	410	287	454	595	16
diferentes	43	287	86	298	454	595	16
grupos	89	287	120	298	454	595	16
culturales	124	287	168	298	454	595	16
y	171	287	176	298	454	595	16
sociales.	180	287	217	298	454	595	16
A	221	287	227	298	454	595	16
la	231	287	239	298	454	595	16
vez,	243	287	259	298	454	595	16
pertinente	263	287	308	298	454	595	16
a	311	287	317	298	454	595	16
la	320	287	328	298	454	595	16
compleja	332	287	371	298	454	595	16
realidad	375	287	410	298	454	595	16
lingüística	43	298	88	308	454	595	16
y	92	298	97	308	454	595	16
pluricultural	101	298	157	308	454	595	16
de	160	298	171	308	454	595	16
la	175	298	183	308	454	595	16
sociedad	186	298	225	308	454	595	16
paraguaya	228	298	275	308	454	595	16
y,	278	298	286	308	454	595	16
en	290	298	300	308	454	595	16
consecuencia,	304	298	366	308	454	595	16
enfoca	370	298	399	308	454	595	16
la	402	298	410	308	454	595	16
educación	43	308	87	319	454	595	16
bilingüe	91	308	127	319	454	595	16
(castellano-guaraní)	131	308	219	319	454	595	16
que	223	308	239	319	454	595	16
ayuda	243	308	271	319	454	595	16
a	275	308	280	319	454	595	16
la	284	308	292	319	454	595	16
interculturalidad	296	308	371	319	454	595	16
entre	376	308	398	319	454	595	16
la	403	308	411	319	454	595	16
población	43	319	85	330	454	595	16
castellano-hablantes	110	319	202	330	454	595	16
y	227	319	232	330	454	595	16
guaraní-hablantes,	257	319	341	330	454	595	16
amparada	366	319	411	330	454	595	16
constitucionalmente	43	329	132	340	454	595	16
y	137	329	142	340	454	595	16
por	147	329	162	340	454	595	16
la	167	329	175	340	454	595	16
Ley	180	329	195	340	454	595	16
4.251	200	329	225	340	454	595	16
de	230	329	241	340	454	595	16
Lenguas,	246	329	285	340	454	595	16
sancionada	290	329	341	340	454	595	16
recientemente.	346	329	411	340	454	595	16
Ante	43	340	63	351	454	595	16
este	69	340	87	351	454	595	16
hecho	93	340	120	351	454	595	16
surge	126	340	151	351	454	595	16
la	157	340	165	351	454	595	16
interrogante	171	340	225	351	454	595	16
¿Cuál	232	340	258	351	454	595	16
es	264	340	273	351	454	595	16
el	280	340	287	351	454	595	16
impacto	294	340	329	351	454	595	16
de	336	340	346	351	454	595	16
este	353	340	370	351	454	595	16
sistema	376	340	410	351	454	595	16
linguistico	43	351	88	361	454	595	16
a	92	351	98	361	454	595	16
nivel	101	351	122	361	454	595	16
nacional?	126	351	168	361	454	595	16
Para	173	351	193	361	454	595	16
dar	197	351	211	361	454	595	16
respuesta	216	351	259	361	454	595	16
amerita	263	351	296	361	454	595	16
un	300	351	312	361	454	595	16
estudio	317	351	349	361	454	595	16
de	353	351	363	361	454	595	16
nivel	368	351	389	361	454	595	16
más	392	351	411	361	454	595	16
profundo,	43	361	86	372	454	595	16
a	90	361	95	372	454	595	16
fin	99	361	110	372	454	595	16
de	114	361	124	372	454	595	16
validar	128	361	158	372	454	595	16
con	162	361	178	372	454	595	16
informaciones	181	361	243	372	454	595	16
de	247	361	257	372	454	595	16
fuente	261	361	289	372	454	595	16
primaria,	293	361	333	372	454	595	16
obtenidas	337	361	380	372	454	595	16
de	384	361	394	372	454	595	16
las	398	361	410	372	454	595	16
mismas	43	372	77	382	454	595	16
voces	80	372	103	382	454	595	16
de	106	372	117	382	454	595	16
los	119	372	132	382	454	595	16
protagonistas.	135	372	197	382	454	595	16
La	57	393	67	404	454	595	16
creatividad,	74	393	125	404	454	595	16
actitud	131	393	162	404	454	595	16
y	168	393	173	404	454	595	16
la	179	393	187	404	454	595	16
gestión	193	393	225	404	454	595	16
eficiente	231	393	267	404	454	595	16
de	273	393	284	404	454	595	16
los	290	393	302	404	454	595	16
docentes	308	393	347	404	454	595	16
son	353	393	369	404	454	595	16
de	375	393	385	404	454	595	16
vital	391	393	410	404	454	595	16
importancia	43	403	96	414	454	595	16
para	101	403	122	414	454	595	16
la	128	403	136	414	454	595	16
vivencia	141	403	177	414	454	595	16
de	183	403	193	414	454	595	16
la	199	403	207	414	454	595	16
pero	294	403	313	414	454	595	16
requieren	319	403	361	414	454	595	16
de	367	403	377	414	454	595	16
mayor	383	403	411	414	454	595	16
capacitación	43	414	98	425	454	595	16
continua,	108	414	150	425	454	595	16
materiales	161	414	207	425	454	595	16
didácticos,	218	414	265	425	454	595	16
apoyo	276	414	301	425	454	595	16
técnico-pedagógico	312	414	395	425	454	595	16
e	406	414	411	425	454	595	16
involucrar	43	425	88	435	454	595	16
en	93	425	104	435	454	595	16
este	110	425	127	435	454	595	16
quehacer	133	425	173	435	454	595	16
a	179	425	184	435	454	595	16
toda	190	425	209	435	454	595	16
la	215	425	223	435	454	595	16
sociedad.	229	425	270	435	454	595	16
La	276	425	286	435	454	595	16
internacionalización	292	425	381	435	454	595	16
de	386	425	397	435	454	595	16
la	402	425	410	435	454	595	16
Educación	43	435	89	446	454	595	16
Superior	95	435	133	446	454	595	16
Universitaria	138	435	195	446	454	595	16
como	201	435	224	446	454	595	16
medio	229	435	256	446	454	595	16
a	262	435	267	446	454	595	16
lograr	273	435	298	446	454	595	16
la	304	435	312	446	454	595	16
interculturalidad	318	435	392	446	454	595	16
es,	399	435	411	446	454	595	16
finalmente,	43	446	92	456	454	595	16
una	96	446	113	456	454	595	16
meta	116	446	138	456	454	595	16
institucional	142	446	197	456	454	595	16
en	200	446	211	456	454	595	16
las	215	446	227	456	454	595	16
universidades	230	446	292	456	454	595	16
que	295	446	311	456	454	595	16
paulatinamente	315	446	384	456	454	595	16
se	387	446	397	456	454	595	16
va	400	446	410	456	454	595	16
concretando,	43	456	100	467	454	595	16
falta	103	456	122	467	454	595	16
aún	125	456	142	467	454	595	16
mayores	145	456	182	467	454	595	16
políticas	185	456	221	467	454	595	16
viables.	224	456	257	467	454	595	16
REFERENCIAS	43	488	112	499	454	595	16
Chase-Sardi,	43	508	93	517	454	595	16
M.	97	508	106	517	454	595	16
(1999).	110	508	137	517	454	595	16
El	141	508	148	517	454	595	16
precio	152	508	175	517	454	595	16
de	178	508	187	517	454	595	16
la	191	508	198	517	454	595	16
sangre,	202	508	230	517	454	595	16
Tugüy	234	508	258	517	454	595	16
Ñee:	261	508	278	517	454	595	16
estudio	281	508	309	517	454	595	16
de	313	508	322	517	454	595	16
la	326	508	333	517	454	595	16
cultura	336	508	363	517	454	595	16
y	367	508	371	517	454	595	16
el	375	508	381	517	454	595	16
control	385	508	410	517	454	595	16
social	57	517	79	527	454	595	16
entre	84	517	104	527	454	595	16
los	109	517	120	527	454	595	16
Mbya	126	517	147	527	454	595	16
Guaraní.	153	517	187	527	454	595	16
Asunción:	193	517	232	527	454	595	16
Centro	238	517	264	527	454	595	16
de	270	517	279	527	454	595	16
Estudios	285	517	319	527	454	595	16
Antropólogicos	325	517	382	527	454	595	16
de	388	517	397	527	454	595	16
la	403	517	410	527	454	595	16
Universidad	57	527	103	536	454	595	16
Católica.	106	527	140	536	454	595	16
Rev.	43	545	55	552	454	595	16
Int.	57	545	67	552	454	595	16
Investig.	69	545	94	552	454	595	16
Cienc.	96	545	114	552	454	595	16
Soc.	116	545	128	552	454	595	16
Vol.	43	553	54	560	454	595	16
8	56	553	59	560	454	595	16
nº1,	61	553	74	560	454	595	16
julio	76	553	88	560	454	595	16
2012.	90	553	107	560	454	595	16
pág.	109	553	121	560	454	595	16
7-23.	123	553	139	560	454	595	16
22	19	561	30	573	454	595	16
ISSN	246	553	261	560	454	595	16
(Impresa)	263	553	290	560	454	595	16
2225-5117.	292	553	326	560	454	595	16
ISSN	328	553	343	560	454	595	16
(En	344	553	354	560	454	595	16
Línea)	356	553	374	560	454	595	16
2226-4000.	376	553	410	560	454	595	16
Q	43	36	47	43	454	595	17
u	47	36	51	43	454	595	17
i	51	36	53	43	454	595	17
ñ	53	36	57	43	454	595	17
ó	57	36	61	43	454	595	17
n	61	36	64	43	454	595	17
e	65	36	68	43	454	595	17
z	68	36	71	43	454	595	17
d	73	36	76	43	454	595	17
e	76	36	79	43	454	595	17
B	81	36	86	43	454	595	17
e	86	36	89	43	454	595	17
r	89	36	91	43	454	595	17
n	91	36	95	43	454	595	17
a	95	36	99	43	454	595	17
l	99	36	101	43	454	595	17
C	103	36	107	43	454	595	17
.	107	36	109	43	454	595	17
D	111	36	116	43	454	595	17
i	116	36	117	43	454	595	17
v	117	36	120	43	454	595	17
e	120	36	123	43	454	595	17
r	123	36	126	43	454	595	17
s	126	36	129	43	454	595	17
i	129	36	131	43	454	595	17
d	131	36	135	43	454	595	17
a	135	36	138	43	454	595	17
d	138	36	142	43	454	595	17
c	144	36	147	43	454	595	17
u	147	36	151	43	454	595	17
l	151	36	153	43	454	595	17
t	153	36	155	43	454	595	17
u	155	36	159	43	454	595	17
r	159	36	162	43	454	595	17
a	162	36	165	43	454	595	17
l	165	36	167	43	454	595	17
e	169	36	172	43	454	595	17
i	174	36	176	43	454	595	17
n	176	36	180	43	454	595	17
t	180	36	182	43	454	595	17
e	182	36	185	43	454	595	17
r	185	36	188	43	454	595	17
c	188	36	191	43	454	595	17
u	191	36	195	43	454	595	17
l	195	36	197	43	454	595	17
t	197	36	199	43	454	595	17
u	199	36	203	43	454	595	17
r	203	36	206	43	454	595	17
a	206	36	209	43	454	595	17
l	209	36	211	43	454	595	17
i	211	36	213	43	454	595	17
d	213	36	217	43	454	595	17
a	217	36	220	43	454	595	17
d	220	36	224	43	454	595	17
e	226	36	229	43	454	595	17
n	229	36	233	43	454	595	17
e	235	36	238	43	454	595	17
l	238	36	240	43	454	595	17
m	242	36	248	43	454	595	17
a	248	36	251	43	454	595	17
r	251	36	254	43	454	595	17
c	254	36	257	43	454	595	17
o	257	36	260	43	454	595	17
d	262	36	266	43	454	595	17
e	266	36	269	43	454	595	17
l	271	36	273	43	454	595	17
a	273	36	276	43	454	595	17
e	278	36	281	43	454	595	17
d	281	36	285	43	454	595	17
u	285	36	289	43	454	595	17
c	289	36	292	43	454	595	17
a	292	36	295	43	454	595	17
c	296	36	299	43	454	595	17
i	299	36	301	43	454	595	17
ó	300	36	304	43	454	595	17
n	304	36	308	43	454	595	17
f	310	36	312	43	454	595	17
o	312	36	315	43	454	595	17
r	315	36	318	43	454	595	17
m	318	36	323	43	454	595	17
a	323	36	327	43	454	595	17
l	327	36	329	43	454	595	17
e	330	36	334	43	454	595	17
n	334	36	338	43	454	595	17
P	340	36	343	43	454	595	17
a	343	36	347	43	454	595	17
r	347	36	349	43	454	595	17
a	349	36	353	43	454	595	17
g	353	36	356	43	454	595	17
u	356	36	360	43	454	595	17
a	360	36	364	43	454	595	17
y	364	36	367	43	454	595	17
Convenio	43	55	79	64	454	595	17
Andrés	83	55	110	64	454	595	17
Bello.	114	55	136	64	454	595	17
(2004).	141	55	168	64	454	595	17
Los	172	55	185	64	454	595	17
valores:	190	55	220	64	454	595	17
ejes	224	55	239	64	454	595	17
transversales	243	55	295	64	454	595	17
de	299	55	309	64	454	595	17
la	313	55	320	64	454	595	17
integración	324	55	366	64	454	595	17
educativa.	370	55	410	64	454	595	17
Bogotá,	57	64	86	73	454	595	17
Colombia.	89	64	128	73	454	595	17
Recuperado	130	64	177	73	454	595	17
de:	179	64	191	73	454	595	17
http://	194	64	222	73	454	595	17
www.convenioandresbello.org	225	64	340	73	454	595	17
Essomba,	43	83	81	92	454	595	17
MA.	86	83	101	92	454	595	17
(2007a).	107	83	139	92	454	595	17
Construir	145	83	180	92	454	595	17
la	186	83	193	92	454	595	17
escuela	198	83	228	92	454	595	17
intercultural:	233	83	282	92	454	595	17
reflexiones	287	83	329	92	454	595	17
y	334	83	339	92	454	595	17
propuestas	344	83	387	92	454	595	17
para	393	83	410	92	454	595	17
trabajar	57	92	87	102	454	595	17
la	90	92	97	102	454	595	17
diversidad	100	92	140	102	454	595	17
étnica	143	92	166	102	454	595	17
y	168	92	173	102	454	595	17
cultural.	175	92	207	102	454	595	17
7ª.	210	92	221	102	454	595	17
ed.	224	92	235	102	454	595	17
Barcelona:	238	92	279	102	454	595	17
GRAÓ.	282	92	308	102	454	595	17
Essomba,	43	111	81	120	454	595	17
M.	86	111	95	120	454	595	17
(2008).	101	111	128	120	454	595	17
10	133	111	143	120	454	595	17
ideas	148	111	169	120	454	595	17
clave:	174	111	196	120	454	595	17
la	201	111	209	120	454	595	17
gestión	214	111	241	120	454	595	17
de	246	111	255	120	454	595	17
la	260	111	268	120	454	595	17
diversidad	273	111	313	120	454	595	17
cultural	318	111	347	120	454	595	17
en	353	111	362	120	454	595	17
la	367	111	374	120	454	595	17
escuela.	379	111	411	120	454	595	17
Barcelona:	57	121	98	130	454	595	17
GRAÓ.	101	121	127	130	454	595	17
García-Martínez,	43	139	108	149	454	595	17
A.	111	139	119	149	454	595	17
y	122	139	126	149	454	595	17
Sáez-Carreras,	128	139	186	149	454	595	17
J.	189	139	196	149	454	595	17
(1998).	199	139	226	149	454	595	17
Del	229	139	242	149	454	595	17
racismo	244	139	274	149	454	595	17
a	277	139	282	149	454	595	17
la	284	139	291	149	454	595	17
interculturalidad:	294	139	360	149	454	595	17
competencia	363	139	410	149	454	595	17
de	57	149	66	158	454	595	17
la	68	149	76	158	454	595	17
educación.	78	149	119	158	454	595	17
Madrid:	122	149	152	158	454	595	17
Nancea.	155	149	186	158	454	595	17
Jordán,	43	168	72	177	454	595	17
J.	75	168	82	177	454	595	17
A.	85	168	93	177	454	595	17
(1996).	96	168	123	177	454	595	17
Propuestas	126	168	168	177	454	595	17
de	171	168	180	177	454	595	17
Educación	182	168	222	177	454	595	17
Intercultural	225	168	271	177	454	595	17
para	274	168	292	177	454	595	17
profesores.	294	168	337	177	454	595	17
Barcelona:	340	168	381	177	454	595	17
CEAC.	383	168	409	177	454	595	17
Ley	43	186	56	196	454	595	17
de	61	186	70	196	454	595	17
Lenguas,	75	186	110	196	454	595	17
Nº	115	186	124	196	454	595	17
4.251.	129	186	154	196	454	595	17
Sección	159	186	189	196	454	595	17
Registro	194	186	226	196	454	595	17
Oficial,	231	186	258	196	454	595	17
en	263	186	272	196	454	595	17
Gaceta	278	186	304	196	454	595	17
Oficial.	309	186	337	196	454	595	17
Asunción,	342	186	381	196	454	595	17
31	386	186	396	196	454	595	17
de	401	186	410	196	454	595	17
diciembre	57	196	95	205	454	595	17
de	97	196	106	205	454	595	17
2010.	109	196	131	205	454	595	17
Asunción:	134	196	173	205	454	595	17
Poder	176	196	198	205	454	595	17
Legislativo.	200	196	244	205	454	595	17
Medina-Rivilla,	43	215	101	224	454	595	17
A.	104	215	112	224	454	595	17
y	115	215	120	224	454	595	17
Salvador-Mata,	123	215	182	224	454	595	17
F.	186	215	193	224	454	595	17
(2009).	196	215	224	224	454	595	17
Enfoque	227	215	258	224	454	595	17
didáctico	261	215	296	224	454	595	17
para	299	215	316	224	454	595	17
la	319	215	327	224	454	595	17
interculturalidad.	330	215	396	224	454	595	17
2ª.	400	215	410	224	454	595	17
Ed.	57	224	70	233	454	595	17
Madrid:	72	224	103	233	454	595	17
Printice	105	224	135	233	454	595	17
Hall.	138	224	156	233	454	595	17
Ministerio	43	243	81	252	454	595	17
de	86	243	95	252	454	595	17
Educación	99	243	140	252	454	595	17
y	144	243	148	252	454	595	17
Culto.	152	243	176	252	454	595	17
Sub-Secretaría	180	243	238	252	454	595	17
de	242	243	251	252	454	595	17
Estado.	256	243	285	252	454	595	17
Departamento	289	243	345	252	454	595	17
de	349	243	358	252	454	595	17
Curriculum.	362	243	410	252	454	595	17
(1993).	57	252	84	261	454	595	17
Delineamientos	92	252	151	261	454	595	17
Curriculares,	159	252	209	261	454	595	17
Educación	217	252	256	261	454	595	17
Inicial,	264	252	290	261	454	595	17
Educación	298	252	337	261	454	595	17
Escolar	345	252	374	261	454	595	17
Básica.	381	252	410	261	454	595	17
Asunción:	57	261	96	271	454	595	17
MEC.	98	261	120	271	454	595	17
Ministerio	43	280	81	290	454	595	17
de	88	280	97	290	454	595	17
Educación	104	280	145	290	454	595	17
y	151	280	155	290	454	595	17
Culto.	162	280	186	290	454	595	17
Viceministerio	192	280	248	290	454	595	17
de	255	280	264	290	454	595	17
Educación.	270	280	314	290	454	595	17
Dirección	320	280	357	290	454	595	17
General	364	280	394	290	454	595	17
de	401	280	410	290	454	595	17
Desarrollo	57	290	97	299	454	595	17
Educativo.	101	290	142	299	454	595	17
Dirección	146	290	183	299	454	595	17
General	187	290	218	299	454	595	17
de	222	290	231	299	454	595	17
Educación	235	290	276	299	454	595	17
Media	280	290	304	299	454	595	17
y	308	290	312	299	454	595	17
Técnica.	316	290	348	299	454	595	17
(2002).	352	290	379	299	454	595	17
Diseño	384	290	410	299	454	595	17
Curricular	57	299	95	308	454	595	17
Nacional,	97	299	133	308	454	595	17
Proyecto	136	299	168	308	454	595	17
Reforma	170	299	202	308	454	595	17
Joven.	205	299	230	308	454	595	17
Asunción:	232	299	271	308	454	595	17
MEC.	274	299	296	308	454	595	17
Ministerio	43	318	81	327	454	595	17
de	89	318	99	327	454	595	17
Educación	107	318	148	327	454	595	17
y	156	318	160	327	454	595	17
Culto.	168	318	192	327	454	595	17
Subsecretaría	200	318	254	327	454	595	17
de	262	318	271	327	454	595	17
Estado	279	318	306	327	454	595	17
de	314	318	323	327	454	595	17
Educación.	331	318	375	327	454	595	17
(1994).	383	318	410	327	454	595	17
Delineamientos	57	327	115	337	454	595	17
curriculares	120	327	165	337	454	595	17
para	169	327	187	337	454	595	17
el	191	327	198	337	454	595	17
Sistema	202	327	233	337	454	595	17
de	237	327	247	337	454	595	17
Formación	251	327	291	337	454	595	17
Docente,	295	327	328	337	454	595	17
Reforma	333	327	365	337	454	595	17
Educativa.	369	327	410	337	454	595	17
Asunción:	57	337	96	346	454	595	17
MEC.	98	337	120	346	454	595	17
La	43	356	52	365	454	595	17
Nueva	56	356	80	365	454	595	17
Constitución	85	356	135	365	454	595	17
Nacional.	139	356	176	365	454	595	17
(1992).	180	356	207	365	454	595	17
Constitución	212	356	259	365	454	595	17
de	264	356	273	365	454	595	17
la	277	356	285	365	454	595	17
República	289	356	326	365	454	595	17
del	331	356	342	365	454	595	17
Paraguay	347	356	384	365	454	595	17
1992.	388	356	410	365	454	595	17
Asunción:	57	365	96	374	454	595	17
El	98	365	106	374	454	595	17
Foro.	109	365	129	374	454	595	17
Secretaria	43	384	82	393	454	595	17
Técnica	85	384	115	393	454	595	17
de	118	384	127	393	454	595	17
Planificación.	131	384	183	393	454	595	17
(2008).	186	384	213	393	454	595	17
Segundo	217	384	250	393	454	595	17
Censo	253	384	277	393	454	595	17
Nacional	280	384	313	393	454	595	17
Indígena	317	384	350	393	454	595	17
de	353	384	363	393	454	595	17
Población	366	384	402	393	454	595	17
y	405	384	410	393	454	595	17
Vivienda:	57	393	92	402	454	595	17
resultados	95	393	135	402	454	595	17
preliminares.	138	393	188	402	454	595	17
Asunción:	191	393	230	402	454	595	17
Secretaria	232	393	272	402	454	595	17
Técnica	274	393	304	402	454	595	17
de	307	393	316	402	454	595	17
Planificación.	318	393	370	402	454	595	17
Velázquez,	43	412	83	421	454	595	17
A.	88	412	96	421	454	595	17
M.	101	412	110	421	454	595	17
(2011).	115	412	142	421	454	595	17
Las	147	412	160	421	454	595	17
culturas	165	412	198	421	454	595	17
que	203	412	217	421	454	595	17
se	221	412	230	421	454	595	17
resisten	234	412	265	421	454	595	17
a	270	412	274	421	454	595	17
desaparecer.	279	412	329	421	454	595	17
Revista	334	412	362	421	454	595	17
ABC	367	412	384	421	454	595	17
Color,	388	412	411	421	454	595	17
domingo	57	421	90	431	454	595	17
6	93	421	98	431	454	595	17
de	100	421	109	431	454	595	17
marzo	112	421	136	431	454	595	17
2011.	138	421	160	431	454	595	17
Asunción.	163	421	202	431	454	595	17
ISSN	44	553	58	560	454	595	17
(Impresa)	60	553	88	560	454	595	17
2225-5117.	90	553	124	560	454	595	17
ISSN	126	553	140	560	454	595	17
(En	142	553	152	560	454	595	17
Línea)	154	553	172	560	454	595	17
2226-4000.	173	553	208	560	454	595	17
Rev.	326	545	338	552	454	595	17
Int.	340	545	350	552	454	595	17
Investig.	352	545	377	552	454	595	17
Cienc.	379	545	397	552	454	595	17
Soc.	399	545	411	552	454	595	17
Vol.	315	553	327	560	454	595	17
8	329	553	332	560	454	595	17
nº1,	334	553	347	560	454	595	17
julio	348	553	361	560	454	595	17
2012.	363	553	380	560	454	595	17
pág.	382	553	394	560	454	595	17
7-23.	396	553	412	560	454	595	17
23	422	562	434	573	454	595	17
