DIRECTRIZ	51	54	115	65	571	798	1
Directrices	90	90	184	109	571	798	1
de	190	90	212	109	571	798	1
Evaluación	218	90	315	109	571	798	1
de	321	90	343	109	571	798	1
Niñas,	349	90	406	109	571	798	1
Niños	411	90	462	109	571	798	1
y	468	90	478	109	571	798	1
Adolescentes	63	112	183	131	571	798	1
para	188	112	228	131	571	798	1
la	234	112	249	131	571	798	1
Actividad	254	112	335	131	571	798	1
Física	341	112	394	131	571	798	1
Pedagógica	399	112	505	131	571	798	1
Recreativa	87	134	183	153	571	798	1
y	188	134	198	153	571	798	1
Deportiva	204	134	289	153	571	798	1
Escolar	295	134	362	153	571	798	1
en	367	134	389	153	571	798	1
Paraguay	395	134	481	153	571	798	1
Guidelines	99	171	184	188	571	798	1
for	189	171	210	188	571	798	1
the	215	171	240	188	571	798	1
Assessment	244	171	342	188	571	798	1
of	347	171	362	188	571	798	1
Children	367	171	434	188	571	798	1
and	439	171	469	188	571	798	1
Adolescents	66	193	164	210	571	798	1
for	169	193	190	210	571	798	1
Educational	195	193	289	210	571	798	1
and	294	193	324	210	571	798	1
Recreational	329	193	430	210	571	798	1
Physical	435	193	502	210	571	798	1
Activity	129	215	186	232	571	798	1
and	191	215	221	232	571	798	1
School	226	215	281	232	571	798	1
Sports	286	215	338	232	571	798	1
in	343	215	357	232	571	798	1
Paraguay	362	215	439	232	571	798	1
Dirección	88	251	134	262	571	798	1
de	137	251	149	262	571	798	1
Salud	152	251	180	262	571	798	1
Integral	183	251	220	262	571	798	1
de	223	251	235	262	571	798	1
la	238	251	247	262	571	798	1
Niñez	250	251	278	262	571	798	1
y	281	251	287	262	571	798	1
Adolescencia,	289	251	358	262	571	798	1
Programa	361	251	409	262	571	798	1
de	412	251	424	262	571	798	1
Prevención	427	251	482	262	571	798	1
Cardiovascular.	134	265	210	276	571	798	1
Ministerio	213	265	260	276	571	798	1
de	263	265	275	276	571	798	1
Salud	278	265	306	276	571	798	1
Pública	309	265	345	276	571	798	1
y	349	265	354	276	571	798	1
Bienestar	357	265	404	276	571	798	1
Social	407	265	437	276	571	798	1
RESUMEN	51	299	96	307	571	798	1
ABSTRACT	292	299	341	307	571	798	1
Palabras	51	453	85	461	571	798	1
clave:	88	453	110	461	571	798	1
Educación	112	453	150	461	571	798	1
y	152	453	157	461	571	798	1
Entrenamiento	159	453	212	461	571	798	1
Físico,	214	453	238	461	571	798	1
escolar,	241	453	268	461	571	798	1
niños,	51	464	73	472	571	798	1
normas.	75	464	104	472	571	798	1
Keywords:	292	442	334	450	571	798	1
Physical	342	442	372	450	571	798	1
education	376	442	411	450	571	798	1
and	414	442	427	450	571	798	1
training,	430	442	461	450	571	798	1
schoolchildren,	464	442	519	450	571	798	1
children,	292	453	324	461	571	798	1
standards.	326	453	362	461	571	798	1
INTRODUCCIÓN	51	507	132	516	571	798	1
La	51	533	62	542	571	798	1
Dirección	63	533	103	542	571	798	1
de	104	533	114	542	571	798	1
Salud	115	533	138	542	571	798	1
Integral	140	533	171	542	571	798	1
de	172	533	182	542	571	798	1
la	183	533	190	542	571	798	1
Niñez	192	533	216	542	571	798	1
y	217	533	222	542	571	798	1
Adolescencia	223	533	277	542	571	798	1
dependiente	51	546	100	555	571	798	1
de	104	546	113	555	571	798	1
la	117	546	124	555	571	798	1
Dirección	128	546	168	555	571	798	1
General	172	546	203	555	571	798	1
de	207	546	217	555	571	798	1
Programas	221	546	264	555	571	798	1
de	268	546	277	555	571	798	1
Salud	51	559	74	568	571	798	1
y	77	559	82	568	571	798	1
la	85	559	92	568	571	798	1
Dirección	96	559	135	568	571	798	1
de	138	559	147	568	571	798	1
Vigilancia	150	559	191	568	571	798	1
de	194	559	204	568	571	798	1
Enfermedades	207	559	264	568	571	798	1
no	267	559	277	568	571	798	1
Transmisibles	51	572	107	581	571	798	1
a	115	572	119	581	571	798	1
través	127	572	150	581	571	798	1
del	158	572	170	581	571	798	1
Programa	178	572	217	581	571	798	1
Nacional	224	572	260	581	571	798	1
de	268	572	277	581	571	798	1
Prevención	51	585	96	594	571	798	1
Cardiovascular	99	585	159	594	571	798	1
dependientes	162	585	214	594	571	798	1
de	216	585	226	594	571	798	1
la	228	585	235	594	571	798	1
Dirección	238	585	277	594	571	798	1
General	51	598	83	607	571	798	1
de	86	598	96	607	571	798	1
Vigilancia	99	598	140	607	571	798	1
de	143	598	152	607	571	798	1
Salud	156	598	178	607	571	798	1
del	181	598	194	607	571	798	1
Ministerio	197	598	239	607	571	798	1
de	242	598	251	607	571	798	1
Salud	254	598	277	607	571	798	1
Pública	51	611	81	620	571	798	1
y	88	611	93	620	571	798	1
Bienestar	99	611	137	620	571	798	1
Social,	143	611	170	620	571	798	1
en	176	611	186	620	571	798	1
forma	192	611	216	620	571	798	1
conjunta	222	611	257	620	571	798	1
con	263	611	277	620	571	798	1
instituciones	51	624	102	633	571	798	1
formadoras	105	624	150	633	571	798	1
de	153	624	163	633	571	798	1
recursos	166	624	199	633	571	798	1
humanos	202	624	238	633	571	798	1
en	241	624	251	633	571	798	1
salud,	254	624	277	633	571	798	1
sociedades	292	533	336	542	571	798	1
científicas	341	533	382	542	571	798	1
y	387	533	392	542	571	798	1
otras	397	533	416	542	571	798	1
instituciones	421	533	472	542	571	798	1
del	477	533	489	542	571	798	1
sector	494	533	518	542	571	798	1
salud,	292	546	316	555	571	798	1
proponen	318	546	356	555	571	798	1
la	357	546	365	555	571	798	1
siguiente	366	546	403	555	571	798	1
normativa	404	546	445	555	571	798	1
para	447	546	464	555	571	798	1
la	466	546	473	555	571	798	1
evaluación	475	546	518	555	571	798	1
médica	292	559	321	568	571	798	1
de	324	559	333	568	571	798	1
niños,	335	559	359	568	571	798	1
niñas	362	559	383	568	571	798	1
y	385	559	390	568	571	798	1
adolescentes,	392	559	445	568	571	798	1
a	447	559	452	568	571	798	1
fin	454	559	465	568	571	798	1
de	467	559	477	568	571	798	1
promover	479	559	518	568	571	798	1
la	292	572	300	581	571	798	1
actividad	305	572	342	581	571	798	1
física	347	572	369	581	571	798	1
pedagógica	374	572	420	581	571	798	1
recreativa	425	572	464	581	571	798	1
y	470	572	475	581	571	798	1
deportiva	480	572	518	581	571	798	1
escolar	292	585	321	594	571	798	1
i	321	584	322	588	571	798	1
.	322	585	325	594	571	798	1
La	292	598	303	607	571	798	1
actividad	305	598	342	607	571	798	1
física	344	598	366	607	571	798	1
en	368	598	377	607	571	798	1
la	379	598	387	607	571	798	1
niñez	389	598	410	607	571	798	1
y	413	598	418	607	571	798	1
adolescencia	420	598	471	607	571	798	1
fomenta	473	598	506	607	571	798	1
un	508	598	518	607	571	798	1
estilo	292	611	314	620	571	798	1
de	316	611	325	620	571	798	1
vida	327	611	344	620	571	798	1
saludable	346	611	383	620	571	798	1
determinando	385	611	440	620	571	798	1
un	441	611	451	620	571	798	1
mejor	453	611	476	620	571	798	1
desarrollo	478	611	518	620	571	798	1
físico,	292	624	317	633	571	798	1
previene	322	624	356	633	571	798	1
las	361	624	372	633	571	798	1
enfermedades	377	624	432	633	571	798	1
relacionadas	437	624	487	633	571	798	1
con	492	624	506	633	571	798	1
el	511	624	518	633	571	798	1
i.	51	650	56	657	571	798	1
Actividad	57	650	90	657	571	798	1
física	91	650	109	657	571	798	1
pedagógica	110	650	149	657	571	798	1
y	150	650	154	657	571	798	1
recreativa:	155	650	192	657	571	798	1
Variedad	193	650	222	657	571	798	1
de	223	650	231	657	571	798	1
movimientos	232	650	274	657	571	798	1
de	275	650	283	657	571	798	1
la	284	650	290	657	571	798	1
musculatura	291	650	330	657	571	798	1
esquelética	332	650	367	657	571	798	1
corporal	369	650	395	657	571	798	1
con	397	650	408	657	571	798	1
el	410	650	415	657	571	798	1
propósito	417	650	447	657	571	798	1
de	448	650	456	657	571	798	1
aprender	457	650	485	657	571	798	1
múltiples	486	650	516	657	571	798	1
habilidades	51	660	88	667	571	798	1
motoras	90	660	115	667	571	798	1
pertinentes	117	660	152	667	571	798	1
para	154	660	168	667	571	798	1
el	169	660	175	667	571	798	1
mejor	177	660	196	667	571	798	1
desarrollo	197	660	229	667	571	798	1
de	231	660	239	667	571	798	1
la	240	660	246	667	571	798	1
salud	248	660	265	667	571	798	1
física,	267	660	286	667	571	798	1
síquica	288	660	310	667	571	798	1
y	312	660	316	667	571	798	1
social	318	660	336	667	571	798	1
de	338	660	346	667	571	798	1
los	347	660	357	667	571	798	1
niños-niñas	358	660	395	667	571	798	1
y	397	660	401	667	571	798	1
adolescentes	403	660	443	667	571	798	1
participantes.	445	660	488	667	571	798	1
No	490	660	499	667	571	798	1
debe	501	660	516	667	571	798	1
tener	51	670	67	677	571	798	1
carácter	69	670	94	677	571	798	1
competitivo,	95	670	136	677	571	798	1
solo	137	670	150	677	571	798	1
cooperativo	152	670	189	677	571	798	1
y	191	670	195	677	571	798	1
solidario.	196	670	226	677	571	798	1
Actividad	229	670	263	677	571	798	1
física	264	670	282	677	571	798	1
deportiva	283	670	316	677	571	798	1
escolar:	317	670	344	677	571	798	1
Serie	345	670	362	677	571	798	1
de	363	670	371	677	571	798	1
ejercicios	372	670	403	677	571	798	1
específicos	404	670	440	677	571	798	1
propios	441	670	465	677	571	798	1
de	466	670	474	677	571	798	1
la	475	670	481	677	571	798	1
modalidad	482	670	516	677	571	798	1
deportiva	51	680	82	687	571	798	1
recomendada	83	680	125	687	571	798	1
a	127	680	130	687	571	798	1
ser	131	680	141	687	571	798	1
aprendida,	142	680	175	687	571	798	1
conocidos	177	680	209	687	571	798	1
como	210	680	228	687	571	798	1
gestos	229	680	249	687	571	798	1
motores	250	680	276	687	571	798	1
educativos.	277	680	314	687	571	798	1
Tiene	51	690	69	697	571	798	1
carácter	71	690	96	697	571	798	1
competitivo	97	690	135	697	571	798	1
(intragrado,	136	690	174	697	571	798	1
intergrados,	175	690	213	697	571	798	1
intracurso,	214	690	248	697	571	798	1
intercursos,	249	690	287	697	571	798	1
interescolar	288	690	325	697	571	798	1
e	326	690	330	697	571	798	1
intercolegial).	331	690	376	697	571	798	1
Correspondencia:	51	700	113	707	571	798	1
Dirección	114	700	146	707	571	798	1
Nacional	148	700	176	707	571	798	1
de	178	700	186	707	571	798	1
Salud	187	700	206	707	571	798	1
Integral	207	700	232	707	571	798	1
de	234	700	241	707	571	798	1
la	243	700	249	707	571	798	1
Niñez	251	700	270	707	571	798	1
y	271	700	275	707	571	798	1
Adolescencia.	277	700	322	707	571	798	1
Dirección:	324	700	357	707	571	798	1
Brasil	359	700	378	707	571	798	1
c/	380	700	386	707	571	798	1
Fulgencio	387	700	419	707	571	798	1
R.	421	700	428	707	571	798	1
Moreno.	430	700	457	707	571	798	1
2do.	459	700	473	707	571	798	1
Piso,	475	700	491	707	571	798	1
Oficina	492	700	516	707	571	798	1
Nro.	51	710	66	717	571	798	1
301.	67	710	81	717	571	798	1
Asunción,	82	710	114	717	571	798	1
Paraguay.	116	710	147	717	571	798	1
E-mail:	148	710	172	717	571	798	1
dirsina@gmail.com.	173	710	238	717	571	798	1
Recibido:	51	720	82	727	571	798	1
03/02/2012,	84	720	122	727	571	798	1
aceptado	123	720	152	727	571	798	1
para	153	720	167	727	571	798	1
publicación:	168	720	207	727	571	798	1
30/03/2012.	209	720	247	727	571	798	1
Pediatr.	217	735	252	745	571	798	1
(Asunción),	254	735	305	745	571	798	1
Vol.	308	735	325	745	571	798	1
39;	328	735	342	745	571	798	1
Nº	345	735	356	745	571	798	1
1;	359	735	368	745	571	798	1
Abril	370	735	393	745	571	798	1
2012,	396	735	420	745	571	798	1
pág.	423	735	442	745	571	798	1
47	445	735	456	745	571	798	1
-	459	735	463	745	571	798	1
56	465	735	476	745	571	798	1
47	508	735	519	745	571	798	1
sedentarismo,	51	54	107	63	571	798	2
estimula	110	54	144	63	571	798	2
la	148	54	155	63	571	798	2
maduración	159	54	206	63	571	798	2
psicomotriz	210	54	257	63	571	798	2
y	261	54	266	63	571	798	2
la	270	54	277	63	571	798	2
motricidad	51	67	95	76	571	798	2
fina,	96	67	114	76	571	798	2
mejorando	116	67	159	76	571	798	2
el	160	67	167	76	571	798	2
rendimiento	169	67	217	76	571	798	2
escolar	219	67	247	76	571	798	2
(1)	247	65	253	70	571	798	2
.	253	67	255	76	571	798	2
Los	51	80	66	89	571	798	2
profesionales	69	80	123	89	571	798	2
de	125	80	135	89	571	798	2
la	138	80	145	89	571	798	2
salud	148	80	169	89	571	798	2
y	172	80	177	89	571	798	2
profesores	180	80	221	89	571	798	2
de	224	80	234	89	571	798	2
educación	237	80	277	89	571	798	2
física	51	93	73	102	571	798	2
deben	75	93	99	102	571	798	2
conocer	101	93	132	102	571	798	2
los	134	93	146	102	571	798	2
riesgos	148	93	176	102	571	798	2
y	178	93	183	102	571	798	2
trastornos	185	93	225	102	571	798	2
relacionados	227	93	277	102	571	798	2
con	51	106	66	115	571	798	2
distintas	86	106	120	115	571	798	2
prácticas	125	106	160	115	571	798	2
y	165	106	170	115	571	798	2
modalidades,	175	106	228	115	571	798	2
los	232	106	244	115	571	798	2
efectos	249	106	277	115	571	798	2
derivados	51	119	90	128	571	798	2
de	92	119	101	128	571	798	2
las	103	119	114	128	571	798	2
características	116	119	172	128	571	798	2
ambientales	174	119	222	128	571	798	2
(temperatura,	224	119	277	128	571	798	2
clima,	51	132	76	141	571	798	2
polución,	81	132	118	141	571	798	2
terreno,	123	132	153	141	571	798	2
etc.)	158	132	175	141	571	798	2
y	180	132	185	141	571	798	2
los	189	132	201	141	571	798	2
diferentes	205	132	245	141	571	798	2
errores	249	132	277	141	571	798	2
metodológicos	51	145	110	154	571	798	2
de	112	145	121	154	571	798	2
las	123	145	134	154	571	798	2
clases	135	145	159	154	571	798	2
de	161	145	170	154	571	798	2
educación	172	145	212	154	571	798	2
física	214	145	235	154	571	798	2
(1)	235	143	241	148	571	798	2
.	241	145	244	154	571	798	2
La	51	158	62	167	571	798	2
promoción	67	158	110	167	571	798	2
de	115	158	124	167	571	798	2
la	129	158	136	167	571	798	2
actividad	140	158	177	167	571	798	2
física	182	158	203	167	571	798	2
con	208	158	222	167	571	798	2
indicaciones	227	158	277	167	571	798	2
específicas	51	171	95	180	571	798	2
para	102	171	119	180	571	798	2
cada	122	171	140	180	571	798	2
etapa	143	171	164	180	571	798	2
del	167	171	179	180	571	798	2
crecimiento,	182	171	232	180	571	798	2
desarrollo,	235	171	277	180	571	798	2
sexo,	51	184	72	193	571	798	2
características	75	184	132	193	571	798	2
individuales	134	184	183	193	571	798	2
y	186	184	191	193	571	798	2
aptitud	194	184	221	193	571	798	2
de	224	184	234	193	571	798	2
cada	236	184	255	193	571	798	2
niña,	257	184	277	193	571	798	2
niño	51	197	70	206	571	798	2
y	77	197	82	206	571	798	2
adolescente	90	197	138	206	571	798	2
(1,2)	138	195	148	200	571	798	2
,	148	197	150	206	571	798	2
debe	158	197	177	206	571	798	2
formar	185	197	213	206	571	798	2
parte	220	197	241	206	571	798	2
de	249	197	258	206	571	798	2
las	266	197	277	206	571	798	2
recomendaciones	51	210	121	219	571	798	2
esenciales	122	210	163	219	571	798	2
de	164	210	174	219	571	798	2
la	175	210	182	219	571	798	2
consulta	184	210	217	219	571	798	2
médica.	219	210	250	219	571	798	2
La	51	223	62	232	571	798	2
protección	64	223	106	232	571	798	2
de	108	223	118	232	571	798	2
niños,	120	223	144	232	571	798	2
niñas	146	223	167	232	571	798	2
y	169	223	174	232	571	798	2
adolescentes	176	223	227	232	571	798	2
que	229	223	243	232	571	798	2
realizan	245	223	277	232	571	798	2
actividad	51	236	90	245	571	798	2
física	98	236	120	245	571	798	2
en	128	236	138	245	571	798	2
una	146	236	161	245	571	798	2
institución	168	236	213	245	571	798	2
educativa	221	236	261	245	571	798	2
es	269	236	277	245	571	798	2
compartida	51	249	96	258	571	798	2
por	102	249	115	258	571	798	2
el	121	249	128	258	571	798	2
médico	134	249	163	258	571	798	2
que	169	249	183	258	571	798	2
expide	189	249	216	258	571	798	2
el	221	249	229	258	571	798	2
certificado	234	249	277	258	571	798	2
médico,	51	262	85	271	571	798	2
la	93	262	100	271	571	798	2
institución	108	262	153	271	571	798	2
educativa	160	262	201	271	571	798	2
que	208	262	223	271	571	798	2
otorga	231	262	258	271	571	798	2
las	265	262	277	271	571	798	2
condiciones	51	275	99	284	571	798	2
adecuadas	104	275	145	284	571	798	2
así	150	275	161	284	571	798	2
como	166	275	189	284	571	798	2
por	194	275	207	284	571	798	2
el	212	275	219	284	571	798	2
profesor	224	275	258	284	571	798	2
que	263	275	277	284	571	798	2
imparte	51	288	82	297	571	798	2
las	83	288	95	297	571	798	2
clases.	96	288	122	297	571	798	2
Son	51	301	67	310	571	798	2
suficientes	69	301	112	310	571	798	2
para	113	301	131	310	571	798	2
prevenir	133	301	166	310	571	798	2
la	168	301	175	310	571	798	2
mayoría	177	301	210	310	571	798	2
de	212	301	221	310	571	798	2
las	223	301	234	310	571	798	2
patologías	236	301	277	310	571	798	2
referidas	51	314	86	323	571	798	2
a	88	314	93	323	571	798	2
la	95	314	102	323	571	798	2
actividad	104	314	141	323	571	798	2
física	143	314	165	323	571	798	2
infantil:	167	314	199	323	571	798	2
el	201	314	208	323	571	798	2
interrogatorio,	210	314	268	323	571	798	2
el	270	314	277	323	571	798	2
examen	51	327	82	336	571	798	2
clínico,	86	327	115	336	571	798	2
un	119	327	129	336	571	798	2
adecuado	132	327	170	336	571	798	2
seguimiento	173	327	222	336	571	798	2
de	225	327	234	336	571	798	2
las	238	327	249	336	571	798	2
etapas	252	327	277	336	571	798	2
madurativas	51	340	100	349	571	798	2
y	102	340	107	349	571	798	2
una	108	340	123	349	571	798	2
excelente	124	340	162	349	571	798	2
relación	163	340	196	349	571	798	2
médico-paciente.	197	340	266	349	571	798	2
Sobre	51	353	75	362	571	798	2
la	76	353	84	362	571	798	2
base	85	353	103	362	571	798	2
de	105	353	114	362	571	798	2
trabajos	116	353	148	362	571	798	2
científicos	150	353	191	362	571	798	2
recientes,	193	353	231	362	571	798	2
se	233	353	241	362	571	798	2
sabe	243	353	261	362	571	798	2
que	263	353	277	362	571	798	2
ninguno	51	366	84	375	571	798	2
de	92	366	101	375	571	798	2
los	109	366	121	375	571	798	2
estudios	128	366	161	375	571	798	2
solicitados	169	366	212	375	571	798	2
habitualmente	220	366	276	375	571	798	2
(electrocardiograma	51	379	140	388	571	798	2
(ECG),	148	379	179	388	571	798	2
ergometría,	187	379	237	388	571	798	2
ecocar-	245	379	277	388	571	798	2
diograma)	51	392	92	401	571	798	2
detectan	98	392	132	401	571	798	2
totalmente	137	392	180	401	571	798	2
las	185	392	196	401	571	798	2
causas	202	392	228	401	571	798	2
de	234	392	244	401	571	798	2
muerte	249	392	277	401	571	798	2
súbita,	51	405	78	414	571	798	2
que	82	405	96	414	571	798	2
a	100	405	105	414	571	798	2
pesar	109	405	130	414	571	798	2
de	134	405	144	414	571	798	2
representar	148	405	192	414	571	798	2
probabilidades	196	405	255	414	571	798	2
muy	259	405	277	414	571	798	2
bajas	51	418	72	427	571	798	2
(0,002%)	75	418	113	427	571	798	2
puede	116	418	140	427	571	798	2
darse	143	418	164	427	571	798	2
en	168	418	177	427	571	798	2
personas	180	418	215	427	571	798	2
aparentemente	219	418	277	427	571	798	2
sanas,	51	431	76	440	571	798	2
sin	77	431	89	440	571	798	2
antecedentes	91	431	142	440	571	798	2
patológicos	144	431	190	440	571	798	2
y	191	431	196	440	571	798	2
con	198	431	213	440	571	798	2
examen	214	431	246	440	571	798	2
clínico,	247	431	277	440	571	798	2
laboratorial	51	444	97	453	571	798	2
y	99	444	104	453	571	798	2
por	105	444	119	453	571	798	2
imágenes	120	444	158	453	571	798	2
adecuados	160	444	201	453	571	798	2
(1,3)	201	442	211	447	571	798	2
(Anexo	211	444	241	453	571	798	2
2).	243	444	254	453	571	798	2
hipertrófica.	292	54	342	63	571	798	2
1.2.	292	67	307	76	571	798	2
Antecedentes	311	67	372	76	571	798	2
personales:	380	67	431	76	571	798	2
diabetes	439	67	474	76	571	798	2
mellitus,	482	67	519	76	571	798	2
hipertensión	292	80	342	89	571	798	2
arterial,	348	80	379	89	571	798	2
enfermedad	385	80	432	89	571	798	2
cardiaca	438	80	472	89	571	798	2
congénita,	478	80	519	89	571	798	2
cirugía	292	93	320	102	571	798	2
cardiaca,	323	93	359	102	571	798	2
soplos,	362	93	390	102	571	798	2
arritmias,	393	93	431	102	571	798	2
alergias	433	93	464	102	571	798	2
respiratorias,	467	93	519	102	571	798	2
convulsiones,	292	106	361	115	571	798	2
asma,	369	106	397	115	571	798	2
infecciones	406	106	462	115	571	798	2
recientes,	471	106	519	115	571	798	2
mononucleosis,	292	119	355	128	571	798	2
lesiones	359	119	391	128	571	798	2
osteoarticulares,	395	119	460	128	571	798	2
problemas	464	119	506	128	571	798	2
de	510	119	519	128	571	798	2
piel,	292	132	310	141	571	798	2
consumo	318	132	354	141	571	798	2
de	362	132	371	141	571	798	2
alcohol,	379	132	411	141	571	798	2
tabaco,	419	132	448	141	571	798	2
drogas	455	132	482	141	571	798	2
ilícitas,	490	132	519	141	571	798	2
desórdenes	292	145	337	154	571	798	2
alimentarios	340	145	389	154	571	798	2
y	392	145	397	154	571	798	2
tratamientos	400	145	450	154	571	798	2
medicamentosos	452	145	519	154	571	798	2
actuales.	292	158	327	167	571	798	2
1.3.	292	171	307	180	571	798	2
Antecedentes	311	171	368	180	571	798	2
de	370	171	380	180	571	798	2
actividad	381	171	421	180	571	798	2
física:	422	171	447	180	571	798	2
a.	292	184	300	193	571	798	2
Si	303	184	312	193	571	798	2
se	315	184	323	193	571	798	2
realiza	327	184	353	193	571	798	2
alguna	357	184	383	193	571	798	2
actividad	387	184	423	193	571	798	2
física,	427	184	451	193	571	798	2
especificar	454	184	498	193	571	798	2
tipo,	501	184	519	193	571	798	2
tiempo	292	197	320	206	571	798	2
y	322	197	327	206	571	798	2
frecuencia	328	197	370	206	571	798	2
b.	292	210	301	219	571	798	2
Investigar	303	210	343	219	571	798	2
si	346	210	352	219	571	798	2
durante	355	210	385	219	571	798	2
la	388	210	395	219	571	798	2
actividad	397	210	434	219	571	798	2
física	437	210	458	219	571	798	2
presenta	461	210	494	219	571	798	2
algún	497	210	519	219	571	798	2
síntoma	292	223	324	232	571	798	2
o	326	223	331	232	571	798	2
signo	332	223	354	232	571	798	2
de	355	223	365	232	571	798	2
acuerdo	366	223	398	232	571	798	2
a	399	223	404	232	571	798	2
la	405	223	413	232	571	798	2
siguiente	414	223	450	232	571	798	2
escala:	452	223	479	232	571	798	2
Escala	292	249	320	258	571	798	2
de	322	249	332	258	571	798	2
Tolerancia	333	249	378	258	571	798	2
a	380	249	385	258	571	798	2
la	386	249	394	258	571	798	2
actividad	395	249	435	258	571	798	2
física	436	249	459	258	571	798	2
(1)	459	247	464	252	571	798	2
.	464	249	467	258	571	798	2
a.	292	262	300	271	571	798	2
M:	302	262	314	271	571	798	2
MALA:	316	262	350	271	571	798	2
disnea	351	262	377	271	571	798	2
(Asma	379	262	405	271	571	798	2
inducida	407	262	441	271	571	798	2
por	443	262	456	271	571	798	2
ejercicio-	458	262	496	271	571	798	2
AIE),	497	262	519	271	571	798	2
palpitaciones,	292	275	348	284	571	798	2
palidez	350	275	379	284	571	798	2
de	381	275	390	284	571	798	2
rostro,	392	275	418	284	571	798	2
cianosis,	420	275	455	284	571	798	2
sudoración	457	275	501	284	571	798	2
fría,	503	275	519	284	571	798	2
síncope,	292	288	325	297	571	798	2
convulsiones,	327	288	382	297	571	798	2
falta	383	288	401	297	571	798	2
de	402	288	412	297	571	798	2
aire,	413	288	431	297	571	798	2
mareos	432	288	461	297	571	798	2
progresivos.	463	288	512	297	571	798	2
b.	292	301	300	310	571	798	2
B:	304	301	314	310	571	798	2
BUENA:	317	301	356	310	571	798	2
agitación	359	301	396	310	571	798	2
leve	399	301	416	310	571	798	2
con	419	301	433	310	571	798	2
rápida	437	301	462	310	571	798	2
recuperación,	465	301	519	310	571	798	2
buen	292	314	312	323	571	798	2
color	313	314	334	323	571	798	2
de	335	314	345	323	571	798	2
piel,	346	314	364	323	571	798	2
leve	365	314	382	323	571	798	2
jadeo	384	314	405	323	571	798	2
al	407	314	414	323	571	798	2
hablar.	415	314	442	323	571	798	2
c.	292	327	299	336	571	798	2
MB:	304	327	324	336	571	798	2
MUY	329	327	353	336	571	798	2
BUENA:	357	327	396	336	571	798	2
respira	401	327	428	336	571	798	2
sin	433	327	444	336	571	798	2
dificultad,	449	327	490	336	571	798	2
puede	495	327	519	336	571	798	2
mantener	292	340	330	349	571	798	2
una	332	340	346	349	571	798	2
charla	348	340	373	349	571	798	2
sin	375	340	387	349	571	798	2
afectar	389	340	416	349	571	798	2
el	418	340	425	349	571	798	2
ritmo	427	340	449	349	571	798	2
de	451	340	461	349	571	798	2
la	463	340	470	349	571	798	2
respiración,	472	340	519	349	571	798	2
buen	292	353	312	362	571	798	2
color	314	353	335	362	571	798	2
de	337	353	347	362	571	798	2
piel	349	353	364	362	571	798	2
y	367	353	372	362	571	798	2
mucosas,	374	353	411	362	571	798	2
antecedente	414	353	461	362	571	798	2
de	464	353	473	362	571	798	2
práctica	475	353	507	362	571	798	2
de	510	353	519	362	571	798	2
actividad	292	366	329	375	571	798	2
física	331	366	352	375	571	798	2
periódica.	354	366	393	375	571	798	2
d.	292	379	300	388	571	798	2
E:	304	379	314	388	571	798	2
EXCELENTE:	317	379	382	388	571	798	2
respiración	386	379	430	388	571	798	2
pausada,	433	379	468	388	571	798	2
facilidad	471	379	506	388	571	798	2
de	510	379	519	388	571	798	2
realización	292	392	342	401	571	798	2
de	350	392	360	401	571	798	2
los	368	392	381	401	571	798	2
ejercicios,	389	392	436	401	571	798	2
antecedentes	444	392	501	401	571	798	2
de	509	392	519	401	571	798	2
competencias	292	405	347	414	571	798	2
frecuentes	348	405	389	414	571	798	2
y	391	405	396	414	571	798	2
actuales.	397	405	432	414	571	798	2
2.	292	431	300	440	571	798	2
Examen	303	431	338	440	571	798	2
físico	343	431	365	440	571	798	2
completo	370	431	408	440	571	798	2
según	413	431	438	440	571	798	2
Ficha	442	431	466	440	571	798	2
Clínica	471	431	502	440	571	798	2
del	506	431	519	440	571	798	2
MSP	292	444	314	453	571	798	2
y	314	444	319	453	571	798	2
BS.	321	444	336	453	571	798	2
EVALUACIÓN	51	470	118	479	571	798	2
MÉDICA	120	470	162	479	571	798	2
PRE	163	470	183	479	571	798	2
PARTICIPATIVA	184	470	261	479	571	798	2
La	51	483	62	492	571	798	2
valoración	65	483	107	492	571	798	2
de	110	483	119	492	571	798	2
la	122	483	129	492	571	798	2
salud	132	483	153	492	571	798	2
de	156	483	165	492	571	798	2
niños,	168	483	192	492	571	798	2
niñas	195	483	216	492	571	798	2
y	219	483	224	492	571	798	2
adolescentes	227	483	277	492	571	798	2
que	51	496	66	505	571	798	2
participan	74	496	114	505	571	798	2
en	122	496	132	505	571	798	2
actividades	139	496	185	505	571	798	2
físicas	193	496	219	505	571	798	2
pedagógicas	227	496	277	505	571	798	2
recreativas	51	509	95	518	571	798	2
se	96	509	105	518	571	798	2
compone	106	509	143	518	571	798	2
fundamentalmente	145	509	219	518	571	798	2
de	221	509	230	518	571	798	2
dos	232	509	246	518	571	798	2
pilares:	248	509	277	518	571	798	2
la	51	522	59	531	571	798	2
anamnesis	64	522	105	531	571	798	2
y	110	522	115	531	571	798	2
el	120	522	127	531	571	798	2
examen	132	522	163	531	571	798	2
físico	168	522	191	531	571	798	2
completo,	196	522	235	531	571	798	2
debiendo	240	522	277	531	571	798	2
realizarse	51	535	90	544	571	798	2
al	91	535	98	544	571	798	2
ingreso	100	535	129	544	571	798	2
escolar	131	535	159	544	571	798	2
y	161	535	166	544	571	798	2
luego	167	535	189	544	571	798	2
anualmente.	191	535	239	544	571	798	2
Los	51	548	66	557	571	798	2
datos	70	548	91	557	571	798	2
serán	95	548	116	557	571	798	2
consignados	120	548	170	557	571	798	2
en	173	548	183	557	571	798	2
la	187	548	194	557	571	798	2
Ficha	198	548	220	557	571	798	2
Clínica	224	548	253	557	571	798	2
de	257	548	266	557	571	798	2
la	270	548	277	557	571	798	2
niña,	51	561	71	570	571	798	2
niño	75	561	93	570	571	798	2
o	96	561	101	570	571	798	2
adolescente	105	561	152	570	571	798	2
con	155	561	170	570	571	798	2
que	173	561	188	570	571	798	2
cuente	192	561	218	570	571	798	2
el	221	561	229	570	571	798	2
servicio	232	561	264	570	571	798	2
de	268	561	277	570	571	798	2
salud	51	574	72	583	571	798	2
y	75	574	80	583	571	798	2
dentro	82	574	108	583	571	798	2
de	110	574	120	583	571	798	2
un	122	574	132	583	571	798	2
proceso	135	574	166	583	571	798	2
gradual	169	574	199	583	571	798	2
de	201	574	210	583	571	798	2
implementación	213	574	277	583	571	798	2
en	51	587	61	596	571	798	2
la	64	587	71	596	571	798	2
Ficha	73	587	96	596	571	798	2
Clínica	98	587	127	596	571	798	2
Nacional	130	587	166	596	571	798	2
de	169	587	178	596	571	798	2
la	181	587	188	596	571	798	2
Dirección	191	587	230	596	571	798	2
General	233	587	265	596	571	798	2
de	268	587	277	596	571	798	2
Información	51	600	101	609	571	798	2
Estratégica	103	600	147	609	571	798	2
en	149	600	158	609	571	798	2
Salud	160	600	183	609	571	798	2
del	185	600	197	609	571	798	2
Ministerio	199	600	241	609	571	798	2
de	243	600	252	609	571	798	2
Salud	254	600	277	609	571	798	2
Pública	51	613	81	622	571	798	2
y	83	613	88	622	571	798	2
Bienestar	89	613	127	622	571	798	2
Social	129	613	154	622	571	798	2
(MSP	155	613	178	622	571	798	2
y	180	613	185	622	571	798	2
BS).	186	613	204	622	571	798	2
2.1.	292	470	307	479	571	798	2
Examen	309	470	344	479	571	798	2
cardiovascular.	345	470	410	479	571	798	2
2.1.1.	292	483	315	492	571	798	2
Frecuencia	317	483	364	492	571	798	2
cardíaca.	366	483	405	492	571	798	2
Debe	407	483	428	492	571	798	2
ser	430	483	442	492	571	798	2
determinada	444	483	493	492	571	798	2
con	495	483	510	492	571	798	2
el	512	483	519	492	571	798	2
niño,	292	496	313	505	571	798	2
niña	314	496	331	505	571	798	2
o	333	496	338	505	571	798	2
adolescente	339	496	386	505	571	798	2
sentados/as	388	496	433	505	571	798	2
y	435	496	440	505	571	798	2
en	441	496	451	505	571	798	2
reposo	452	496	479	505	571	798	2
(Tabla	480	496	506	505	571	798	2
1).	508	496	519	505	571	798	2
1.	51	639	59	648	571	798	2
Anamnesis	65	639	112	648	571	798	2
2.1.2.	292	639	315	648	571	798	2
Tensión	316	639	349	648	571	798	2
arterial.	351	639	385	648	571	798	2
Debe	292	652	314	661	571	798	2
ser	318	652	329	661	571	798	2
determinada	334	652	383	661	571	798	2
con	387	652	402	661	571	798	2
el	406	652	413	661	571	798	2
niño,	417	652	438	661	571	798	2
niña	442	652	459	661	571	798	2
o	463	652	468	661	571	798	2
adolescente	472	652	519	661	571	798	2
sentados/as	292	665	338	674	571	798	2
y	340	665	345	674	571	798	2
en	346	665	356	674	571	798	2
reposo.	357	665	386	674	571	798	2
El	388	665	397	674	571	798	2
manguito	398	665	436	674	571	798	2
del	438	665	450	674	571	798	2
tensiómetro	451	665	499	674	571	798	2
debe	500	665	519	674	571	798	2
abarcar	292	678	322	687	571	798	2
los	323	678	335	687	571	798	2
2/3	337	678	349	687	571	798	2
del	351	678	363	687	571	798	2
largo	365	678	385	687	571	798	2
del	386	678	399	687	571	798	2
brazo.	400	678	425	687	571	798	2
Las	292	691	307	700	571	798	2
cifras	311	691	333	700	571	798	2
de	337	691	347	700	571	798	2
la	351	691	358	700	571	798	2
presión	362	691	391	700	571	798	2
arterial	395	691	424	700	571	798	2
deben	428	691	452	700	571	798	2
ser	456	691	467	700	571	798	2
comparadas	471	691	519	700	571	798	2
según	292	704	316	713	571	798	2
las	317	704	328	713	571	798	2
tablas	330	704	353	713	571	798	2
de	355	704	364	713	571	798	2
edad	366	704	385	713	571	798	2
y	386	704	391	713	571	798	2
sexo.	393	704	413	713	571	798	2
1.1.	51	665	66	674	571	798	2
Antecedentes	70	665	131	674	571	798	2
familiares:	139	665	188	674	571	798	2
afección	196	665	232	674	571	798	2
cardiaca,	240	665	278	674	571	798	2
cardiopatías	51	678	102	687	571	798	2
congénitas,	110	678	158	687	571	798	2
muerte	166	678	195	687	571	798	2
súbita,	202	678	230	687	571	798	2
arritmias,	238	678	278	687	571	798	2
hipertensión	51	691	102	700	571	798	2
arterial,	109	691	140	700	571	798	2
diabetes,	148	691	184	700	571	798	2
obesidad.	191	691	230	700	571	798	2
Investigar	238	691	278	700	571	798	2
antecedente	51	704	99	713	571	798	2
de	103	704	113	713	571	798	2
Síndrome	117	704	156	713	571	798	2
de	161	704	170	713	571	798	2
Marfan	175	704	204	713	571	798	2
y	209	704	214	713	571	798	2
miocardiopatía	218	704	278	713	571	798	2
48	51	735	62	745	571	798	2
Tabla	292	526	317	535	571	798	2
1.	318	526	326	535	571	798	2
Valores	327	526	357	535	571	798	2
de	359	526	369	535	571	798	2
Referencia	370	526	414	535	571	798	2
de	416	526	425	535	571	798	2
Frecuencia	427	526	471	535	571	798	2
Cardíaca	472	526	508	535	571	798	2
en	510	526	519	535	571	798	2
reposo	292	539	319	548	571	798	2
para	321	539	338	548	571	798	2
Niños,	339	539	366	548	571	798	2
Niñas	367	539	391	548	571	798	2
y	392	539	397	548	571	798	2
Adolescentes	398	539	451	548	571	798	2
(4)	453	537	459	542	571	798	2
.	459	539	461	548	571	798	2
Pediatr.	94	735	129	745	571	798	2
(Asunción),	131	735	182	745	571	798	2
Vol.	185	735	202	745	571	798	2
39;	205	735	219	745	571	798	2
Nº	222	735	233	745	571	798	2
1;	236	735	245	745	571	798	2
Abril	247	735	270	745	571	798	2
2012	273	735	295	745	571	798	2
Para	51	54	72	63	571	798	3
la	78	54	86	63	571	798	3
medición	92	54	131	63	571	798	3
de	137	54	147	63	571	798	3
la	153	54	161	63	571	798	3
Presión	167	54	199	63	571	798	3
Arterial	204	54	239	63	571	798	3
(PA)	245	54	264	63	571	798	3
es	270	54	278	63	571	798	3
necesario:	51	67	95	76	571	798	3
1.	51	80	59	89	571	798	3
Buen	64	80	85	89	571	798	3
funcionamiento	86	80	149	89	571	798	3
del	150	80	163	89	571	798	3
aparato	164	80	194	89	571	798	3
de	195	80	205	89	571	798	3
presión	206	80	235	89	571	798	3
2.	51	93	59	102	571	798	3
Ambiente	64	93	103	102	571	798	3
tranquilo	105	93	141	102	571	798	3
y	142	93	147	102	571	798	3
adecuado	149	93	186	102	571	798	3
3.	51	106	59	115	571	798	3
Manguito	64	106	103	115	571	798	3
de	104	106	113	115	571	798	3
tamaño	115	106	144	115	571	798	3
adecuado	146	106	184	115	571	798	3
para	185	106	202	115	571	798	3
la	204	106	211	115	571	798	3
edad	213	106	231	115	571	798	3
Se	51	119	61	128	571	798	3
considera:	63	119	104	128	571	798	3
*	51	132	56	141	571	798	3
Presión	58	132	90	141	571	798	3
arterial	92	132	125	141	571	798	3
normal:	126	132	160	141	571	798	3
cifras	162	132	184	141	571	798	3
menores	186	132	220	141	571	798	3
al	222	132	229	141	571	798	3
percentil	231	132	266	141	571	798	3
90	268	132	278	141	571	798	3
en	51	145	61	154	571	798	3
las	67	145	78	154	571	798	3
tablas	83	145	107	154	571	798	3
de	112	145	122	154	571	798	3
PA	128	145	139	154	571	798	3
recomendadas	145	145	202	154	571	798	3
por	207	145	221	154	571	798	3
el	226	145	234	154	571	798	3
Programa	239	145	278	154	571	798	3
Nacional	51	158	87	167	571	798	3
de	92	158	101	167	571	798	3
Prevención	105	158	150	167	571	798	3
Cardiovascular	155	158	215	167	571	798	3
de	219	158	229	167	571	798	3
MSP	233	158	253	167	571	798	3
y	257	158	262	167	571	798	3
BS	266	158	278	167	571	798	3
(Anexo	51	171	81	180	571	798	3
1).	83	171	94	180	571	798	3
Ante	96	171	115	180	571	798	3
valores	117	171	146	180	571	798	3
superiores	148	171	189	180	571	798	3
al	191	171	198	180	571	798	3
percentil	200	171	235	180	571	798	3
90	237	171	247	180	571	798	3
se	249	171	257	180	571	798	3
debe	259	171	278	180	571	798	3
constatar	51	184	87	193	571	798	3
la	89	184	96	193	571	798	3
PA	98	184	110	193	571	798	3
dos	111	184	124	193	571	798	3
veces	126	184	148	193	571	798	3
más	150	184	166	193	571	798	3
en	167	184	177	193	571	798	3
la	178	184	185	193	571	798	3
misma	187	184	214	193	571	798	3
consulta.	215	184	251	193	571	798	3
*	51	197	56	206	571	798	3
Prehipertensión:	59	197	130	206	571	798	3
cifra	132	197	151	206	571	798	3
igual	153	197	173	206	571	798	3
o	176	197	181	206	571	798	3
mayor	183	197	209	206	571	798	3
al	211	197	218	206	571	798	3
percentil	221	197	256	206	571	798	3
90,	258	197	271	206	571	798	3
y	273	197	278	206	571	798	3
menor	51	210	77	219	571	798	3
al	79	210	86	219	571	798	3
percentil	88	210	123	219	571	798	3
95.	126	210	138	219	571	798	3
Estos	140	210	162	219	571	798	3
pacientes	164	210	201	219	571	798	3
requieren	203	210	241	219	571	798	3
control	243	210	272	219	571	798	3
e	274	210	278	219	571	798	3
intervención	51	223	101	232	571	798	3
según	106	223	129	232	571	798	3
normas	134	223	163	232	571	798	3
del	168	223	180	232	571	798	3
Programa	185	223	224	232	571	798	3
Nacional	228	223	264	232	571	798	3
de	269	223	278	232	571	798	3
Prevención	51	236	96	245	571	798	3
Cardiovascular	98	236	158	245	571	798	3
del	160	236	172	245	571	798	3
MSP	174	236	194	245	571	798	3
y	195	236	200	245	571	798	3
BS.	201	236	216	245	571	798	3
*	51	249	56	258	571	798	3
Hipertensión	59	249	114	258	571	798	3
arterial:	117	249	152	258	571	798	3
cifra	154	249	173	258	571	798	3
igual	175	249	195	258	571	798	3
o	198	249	203	258	571	798	3
mayor	205	249	231	258	571	798	3
al	233	249	241	258	571	798	3
percentil	243	249	278	258	571	798	3
95	51	262	61	271	571	798	3
de	64	262	73	271	571	798	3
las	75	262	87	271	571	798	3
tablas	89	262	112	271	571	798	3
de	114	262	124	271	571	798	3
referencia	126	262	166	271	571	798	3
en	168	262	178	271	571	798	3
tres	180	262	195	271	571	798	3
consultas	197	262	234	271	571	798	3
diferentes.	236	262	278	271	571	798	3
Estos	51	275	73	284	571	798	3
pacientes	77	275	114	284	571	798	3
requieren	118	275	156	284	571	798	3
control	160	275	188	284	571	798	3
e	192	275	197	284	571	798	3
intervención	201	275	251	284	571	798	3
según	255	275	278	284	571	798	3
normas	51	288	83	297	571	798	3
del	91	288	105	297	571	798	3
Programa	113	288	155	297	571	798	3
Nacional	163	288	203	297	571	798	3
de	211	288	221	297	571	798	3
Prevención	229	288	278	297	571	798	3
Cardiovascular	51	301	112	310	571	798	3
del	113	301	126	310	571	798	3
MSP	127	301	147	310	571	798	3
y	148	301	153	310	571	798	3
BS.	155	301	169	310	571	798	3
A	51	314	59	323	571	798	3
partir	62	314	83	323	571	798	3
de	87	314	96	323	571	798	3
18	100	314	110	323	571	798	3
años	114	314	132	323	571	798	3
se	136	314	144	323	571	798	3
aplica	148	314	171	323	571	798	3
la	175	314	182	323	571	798	3
definición	186	314	227	323	571	798	3
de	230	314	240	323	571	798	3
HTA	243	314	263	323	571	798	3
del	266	314	278	323	571	798	3
adulto	51	327	76	336	571	798	3
(mayor	78	327	107	336	571	798	3
o	108	327	113	336	571	798	3
igual	115	327	135	336	571	798	3
a	136	327	141	336	571	798	3
140/90	142	327	170	336	571	798	3
mmHg).	171	327	205	336	571	798	3
2.1.3.	51	340	74	349	571	798	3
Palpación	75	340	118	349	571	798	3
de	119	340	129	349	571	798	3
pulsos	131	340	157	349	571	798	3
radiales	159	340	193	349	571	798	3
y	194	340	199	349	571	798	3
femorales.	201	340	245	349	571	798	3
Deben	51	353	77	362	571	798	3
ser	83	353	95	362	571	798	3
palpados	100	353	136	362	571	798	3
por	141	353	155	362	571	798	3
separado	160	353	196	362	571	798	3
y	201	353	206	362	571	798	3
luego	212	353	234	362	571	798	3
en	239	353	249	362	571	798	3
forma	254	353	278	362	571	798	3
comparativa.	51	366	103	375	571	798	3
El	105	366	114	375	571	798	3
pulso	116	366	137	375	571	798	3
radial	139	366	162	375	571	798	3
y	163	366	168	375	571	798	3
el	170	366	177	375	571	798	3
femoral	179	366	210	375	571	798	3
se	212	366	220	375	571	798	3
controlan	222	366	259	375	571	798	3
para	261	366	278	375	571	798	3
determinar	51	379	95	388	571	798	3
frecuencia,	98	379	142	388	571	798	3
ritmo	145	379	166	388	571	798	3
y	169	379	174	388	571	798	3
para	177	379	195	388	571	798	3
descartar	198	379	234	388	571	798	3
coartación	237	379	278	388	571	798	3
de	51	392	61	401	571	798	3
aorta	65	392	85	401	571	798	3
(pulsos	90	392	119	401	571	798	3
disminuidos	123	392	172	401	571	798	3
o	177	392	182	401	571	798	3
ausentes	186	392	220	401	571	798	3
en	224	392	234	401	571	798	3
miembros	238	392	278	401	571	798	3
inferiores)	51	405	93	414	571	798	3
2.1.4.	51	418	74	427	571	798	3
Auscultación.	75	418	133	427	571	798	3
Se	51	431	61	440	571	798	3
debe	65	431	84	440	571	798	3
auscultar	87	431	123	440	571	798	3
el	126	431	134	440	571	798	3
precordio	137	431	175	440	571	798	3
y	179	431	184	440	571	798	3
la	187	431	194	440	571	798	3
espalda	198	431	228	440	571	798	3
en	231	431	240	440	571	798	3
decúbito	244	431	278	440	571	798	3
supino	292	54	319	63	571	798	3
y	321	54	326	63	571	798	3
de	327	54	337	63	571	798	3
pie,	338	54	353	63	571	798	3
buscando	354	54	392	63	571	798	3
identificar	394	54	435	63	571	798	3
las	436	54	447	63	571	798	3
características	449	54	505	63	571	798	3
del	507	54	519	63	571	798	3
primer	292	67	319	76	571	798	3
y	325	67	330	76	571	798	3
segundo	336	67	369	76	571	798	3
ruido	375	67	396	76	571	798	3
cardíaco	402	67	436	76	571	798	3
y	442	67	447	76	571	798	3
la	453	67	460	76	571	798	3
presencia	466	67	504	76	571	798	3
de	510	67	519	76	571	798	3
arritmias	292	80	328	89	571	798	3
o	330	80	335	89	571	798	3
de	336	80	345	89	571	798	3
ruidos	347	80	372	89	571	798	3
sobreagregados	373	80	436	89	571	798	3
como	437	80	459	89	571	798	3
soplos	461	80	486	89	571	798	3
y	488	80	493	89	571	798	3
clics.	494	80	515	89	571	798	3
2.2.	292	93	307	102	571	798	3
Pruebas	309	93	344	102	571	798	3
complementarias.	345	93	421	102	571	798	3
Laboratorio,	292	106	342	115	571	798	3
electrocardiograma	349	106	426	115	571	798	3
(ECG),	433	106	462	115	571	798	3
radiografías,	469	106	519	115	571	798	3
ecocardiografía,	292	119	357	128	571	798	3
tomografía	362	119	406	128	571	798	3
y	410	119	415	128	571	798	3
otras	420	119	439	128	571	798	3
pruebas:	443	119	478	128	571	798	3
se	482	119	491	128	571	798	3
deben	495	119	519	128	571	798	3
realizar	292	132	322	141	571	798	3
de	324	132	334	141	571	798	3
acuerdo	335	132	367	141	571	798	3
a	369	132	373	141	571	798	3
situaciones	375	132	419	141	571	798	3
específicas	421	132	465	141	571	798	3
y	466	132	471	141	571	798	3
a	473	132	477	141	571	798	3
criterio	479	132	508	141	571	798	3
de	510	132	519	141	571	798	3
la	292	145	300	154	571	798	3
evaluación	301	145	344	154	571	798	3
del	346	145	358	154	571	798	3
médico	360	145	389	154	571	798	3
tratante.	391	145	423	154	571	798	3
F	292	171	299	180	571	798	3
L	301	171	307	180	571	798	3
U	310	171	317	180	571	798	3
J	319	171	324	180	571	798	3
O	326	171	334	180	571	798	3
G	336	171	344	180	571	798	3
R	346	171	354	180	571	798	3
A	356	171	363	180	571	798	3
M	365	171	375	180	571	798	3
A	377	171	384	180	571	798	3
PA	393	171	408	180	571	798	3
R	410	171	417	180	571	798	3
A	420	171	427	180	571	798	3
E	436	171	443	180	571	798	3
X	445	171	452	180	571	798	3
P	454	171	461	180	571	798	3
E	463	171	469	180	571	798	3
D	472	171	479	180	571	798	3
I	481	171	485	180	571	798	3
R	487	171	494	180	571	798	3
E	504	171	511	180	571	798	3
L	513	171	520	180	571	798	3
CERTIFICADO	292	184	363	193	571	798	3
MÉDICO	367	184	410	193	571	798	3
PARA	414	184	441	193	571	798	3
LA	444	184	458	193	571	798	3
ACTIVIDAD	461	184	519	193	571	798	3
F	292	197	299	206	571	798	3
Í	300	197	304	206	571	798	3
S	305	197	310	206	571	798	3
I	311	197	315	206	571	798	3
C	316	197	323	206	571	798	3
A	324	197	332	206	571	798	3
P	340	197	346	206	571	798	3
E	347	197	353	206	571	798	3
D	354	197	362	206	571	798	3
A	363	197	370	206	571	798	3
G	371	197	379	206	571	798	3
Ó	380	197	388	206	571	798	3
G	389	197	396	206	571	798	3
I	397	197	401	206	571	798	3
C	402	197	410	206	571	798	3
A	411	197	418	206	571	798	3
,	419	197	421	206	571	798	3
R	430	197	437	206	571	798	3
E	438	197	445	206	571	798	3
C	446	197	453	206	571	798	3
R	454	197	461	206	571	798	3
E	463	197	469	206	571	798	3
AT	470	197	484	206	571	798	3
I	486	197	489	206	571	798	3
VA	490	197	505	206	571	798	3
Y	512	197	519	206	571	798	3
DEPORTIVA	292	210	351	219	571	798	3
ESCOLAR	352	210	400	219	571	798	3
El	292	223	301	232	571	798	3
certificado	304	223	347	232	571	798	3
médico	349	223	379	232	571	798	3
para	381	223	398	232	571	798	3
la	401	223	408	232	571	798	3
actividad	410	223	447	232	571	798	3
física	450	223	471	232	571	798	3
pedagógica	474	223	519	232	571	798	3
recreativa	292	236	332	245	571	798	3
y	335	236	340	245	571	798	3
deportiva	343	236	381	245	571	798	3
escolar	384	236	413	245	571	798	3
debe	416	236	435	245	571	798	3
ser	438	236	450	245	571	798	3
expedido	453	236	489	245	571	798	3
por	493	236	506	245	571	798	3
un	509	236	519	245	571	798	3
médico	292	249	322	258	571	798	3
general,	326	249	358	258	571	798	3
médico	363	249	392	258	571	798	3
de	397	249	406	258	571	798	3
familia	411	249	439	258	571	798	3
o	444	249	449	258	571	798	3
pediatra,	454	249	488	258	571	798	3
con	493	249	507	258	571	798	3
la	512	249	519	258	571	798	3
recomendación	292	262	354	271	571	798	3
del	356	262	368	271	571	798	3
médico	371	262	400	271	571	798	3
especialista	403	262	449	271	571	798	3
del	452	262	464	271	571	798	3
área	467	262	483	271	571	798	3
afectada	486	262	519	271	571	798	3
en	292	275	302	284	571	798	3
los	303	275	315	284	571	798	3
casos	317	275	338	284	571	798	3
que	340	275	354	284	571	798	3
ameriten	356	275	391	284	571	798	3
(Figura	392	275	424	284	571	798	3
1).	426	275	437	284	571	798	3
En	292	288	304	297	571	798	3
el	306	288	313	297	571	798	3
caso	315	288	333	297	571	798	3
de	335	288	345	297	571	798	3
niños,	347	288	371	297	571	798	3
niñas	373	288	394	297	571	798	3
y	396	288	401	297	571	798	3
adolescentes	404	288	454	297	571	798	3
con	456	288	471	297	571	798	3
diagnóstico	473	288	519	297	571	798	3
previo	292	301	318	310	571	798	3
de	321	301	330	310	571	798	3
alguna	333	301	359	310	571	798	3
patología	362	301	399	310	571	798	3
que	402	301	416	310	571	798	3
contraindique	419	301	474	310	571	798	3
o	476	301	481	310	571	798	3
imponga	484	301	519	310	571	798	3
restricciones	292	314	343	323	571	798	3
a	349	314	353	323	571	798	3
la	359	314	366	323	571	798	3
actividad	371	314	408	323	571	798	3
física	414	314	435	323	571	798	3
escolar,	441	314	471	323	571	798	3
el	477	314	484	323	571	798	3
médico	490	314	519	323	571	798	3
tratante	292	327	322	336	571	798	3
podrá	325	327	348	336	571	798	3
expedir	351	327	381	336	571	798	3
el	384	327	392	336	571	798	3
certificado	395	327	437	336	571	798	3
correspondiente	441	327	504	336	571	798	3
sin	507	327	519	336	571	798	3
necesidad	292	340	332	349	571	798	3
de	333	340	343	349	571	798	3
remitir	344	340	372	349	571	798	3
al	373	340	380	349	571	798	3
especialista	382	340	428	349	571	798	3
para	429	340	447	349	571	798	3
el	448	340	455	349	571	798	3
efecto.	457	340	484	349	571	798	3
A	292	353	300	362	571	798	3
los	304	353	316	362	571	798	3
niños,	321	353	345	362	571	798	3
niñas	350	353	371	362	571	798	3
y	377	353	382	362	571	798	3
adolescentes	387	353	437	362	571	798	3
que	442	353	457	362	571	798	3
se	462	353	470	362	571	798	3
encuentren	475	353	519	362	571	798	3
cursando	292	366	329	375	571	798	3
procesos	332	366	367	375	571	798	3
agudos	370	366	398	375	571	798	3
al	401	366	409	375	571	798	3
momento	412	366	450	375	571	798	3
de	453	366	462	375	571	798	3
la	465	366	473	375	571	798	3
evaluación	476	366	519	375	571	798	3
médica	292	379	321	388	571	798	3
se	324	379	332	388	571	798	3
les	334	379	345	388	571	798	3
contraindicará	347	379	405	388	571	798	3
realizar	407	379	437	388	571	798	3
actividades	439	379	484	388	571	798	3
físicas	486	379	512	388	571	798	3
o	514	379	519	388	571	798	3
deportivas	292	392	334	401	571	798	3
durante	339	392	369	401	571	798	3
el	374	392	381	401	571	798	3
tiempo	386	392	414	401	571	798	3
necesario	419	392	457	401	571	798	3
hasta	461	392	482	401	571	798	3
que	487	392	501	401	571	798	3
sea	506	392	519	401	571	798	3
resuelto	292	405	328	414	571	798	3
dicho	336	405	361	414	571	798	3
proceso,	369	405	407	414	571	798	3
correspondiéndoles	415	405	503	414	571	798	3
la	511	405	519	414	571	798	3
clasificación	292	418	343	427	571	798	3
de	344	418	354	427	571	798	3
apto	355	418	373	427	571	798	3
con	374	418	389	427	571	798	3
observaciones.	390	418	449	427	571	798	3
Figura	51	715	75	722	571	798	3
1.	76	715	82	722	571	798	3
Flujograma	83	715	120	722	571	798	3
para	121	715	135	722	571	798	3
expedir	136	715	160	722	571	798	3
el	161	715	167	722	571	798	3
certificado	168	715	202	722	571	798	3
médico	204	715	227	722	571	798	3
para	228	715	242	722	571	798	3
la	243	715	249	722	571	798	3
actividad	250	715	280	722	571	798	3
física	281	715	298	722	571	798	3
pedagógica,	299	715	338	722	571	798	3
recreativa	339	715	370	722	571	798	3
y	372	715	376	722	571	798	3
deportiva	377	715	407	722	571	798	3
escolar.	408	715	432	722	571	798	3
Pediatr.	276	735	311	745	571	798	3
(Asunción),	314	735	365	745	571	798	3
Vol.	367	735	384	745	571	798	3
39;	387	735	402	745	571	798	3
Nº	404	735	415	745	571	798	3
1;	418	735	427	745	571	798	3
Abril	430	735	452	745	571	798	3
2012	455	735	477	745	571	798	3
49	508	735	519	745	571	798	3
50	51	735	62	745	571	798	4
Pediatr.	94	735	129	745	571	798	4
(Asunción),	131	735	182	745	571	798	4
Vol.	185	735	202	745	571	798	4
39;	205	735	219	745	571	798	4
Nº	222	735	233	745	571	798	4
1;	236	735	245	745	571	798	4
Abril	247	735	270	745	571	798	4
2012	273	735	295	745	571	798	4
NIVELES	51	54	95	63	571	798	5
DE	97	54	111	63	571	798	5
ACTIVIDAD	112	54	169	63	571	798	5
FÍSICA	171	54	205	63	571	798	5
Se	51	67	61	76	571	798	5
debe	67	67	86	76	571	798	5
tener	91	67	111	76	571	798	5
en	116	67	126	76	571	798	5
cuenta	131	67	157	76	571	798	5
que	162	67	177	76	571	798	5
existen	182	67	210	76	571	798	5
tres	215	67	230	76	571	798	5
niveles	235	67	263	76	571	798	5
de	269	67	278	76	571	798	5
actividad	51	80	88	89	571	798	5
física,	90	80	114	89	571	798	5
los	115	80	127	89	571	798	5
cuales	128	80	153	89	571	798	5
orientan	155	80	188	89	571	798	5
la	189	80	196	89	571	798	5
evaluación	198	80	241	89	571	798	5
médica	243	80	272	89	571	798	5
y	273	80	278	89	571	798	5
la	51	93	59	102	571	798	5
realización	66	93	110	102	571	798	5
de	117	93	126	102	571	798	5
estudios	134	93	166	102	571	798	5
básicos	174	93	203	102	571	798	5
y/o	210	93	223	102	571	798	5
de	230	93	240	102	571	798	5
pruebas	247	93	278	102	571	798	5
complementarias	51	106	120	115	571	798	5
(1)	121	104	127	109	571	798	5
.	127	106	130	115	571	798	5
Nivel	69	119	91	128	571	798	5
1:	93	119	101	128	571	798	5
Población	103	119	143	128	571	798	5
escolar	144	119	173	128	571	798	5
con	174	119	189	128	571	798	5
actividad	190	119	227	128	571	798	5
recreativa.	228	119	270	128	571	798	5
Nivel	69	132	91	141	571	798	5
2:	94	132	103	141	571	798	5
Población	106	132	146	141	571	798	5
escolar	149	132	177	141	571	798	5
en	180	132	190	141	571	798	5
condiciones	193	132	240	141	571	798	5
para	243	132	261	141	571	798	5
una	264	132	278	141	571	798	5
actividad	51	145	88	154	571	798	5
deportiva	90	145	127	154	571	798	5
escolar.	129	145	159	154	571	798	5
Nivel	69	158	91	167	571	798	5
3:	96	158	105	167	571	798	5
Población	109	158	149	167	571	798	5
escolar	154	158	182	167	571	798	5
entrenada	187	158	226	167	571	798	5
en	231	158	240	167	571	798	5
escuelas	245	158	278	167	571	798	5
deportivas,	51	171	96	180	571	798	5
clubes,	103	171	131	180	571	798	5
academias,	139	171	183	180	571	798	5
gimnasios	190	171	231	180	571	798	5
y	239	171	244	180	571	798	5
o	251	171	256	180	571	798	5
que	264	171	278	180	571	798	5
participan	51	184	96	193	571	798	5
en	104	184	114	193	571	798	5
competencias	122	184	182	193	571	798	5
deportivas	190	184	236	193	571	798	5
locales,	244	184	278	193	571	798	5
regionales,	51	197	95	206	571	798	5
nacionales	96	197	139	206	571	798	5
e	140	197	145	206	571	798	5
internacionales.	146	197	209	206	571	798	5
-	65	210	68	219	571	798	5
Para	80	210	100	219	571	798	5
los	103	210	115	219	571	798	5
Niveles	118	210	148	219	571	798	5
1	151	210	156	219	571	798	5
y	159	210	164	219	571	798	5
2:	167	210	175	219	571	798	5
La	178	210	189	219	571	798	5
evaluación	192	210	235	219	571	798	5
médica	238	210	267	219	571	798	5
se	270	210	278	219	571	798	5
basará	51	223	77	232	571	798	5
en	79	223	88	232	571	798	5
la	90	223	97	232	571	798	5
Anamnesis	98	223	143	232	571	798	5
y	144	223	149	232	571	798	5
Examen	151	223	184	232	571	798	5
físico	186	223	208	232	571	798	5
al	210	223	217	232	571	798	5
ingreso	219	223	248	232	571	798	5
escolar	250	223	278	232	571	798	5
y	51	236	56	245	571	798	5
luego	58	236	80	245	571	798	5
anualmente.	82	236	130	245	571	798	5
-	65	249	68	258	571	798	5
Para	80	249	100	258	571	798	5
el	104	249	111	258	571	798	5
Nivel	115	249	137	258	571	798	5
3:	141	249	149	258	571	798	5
Se	153	249	163	258	571	798	5
requiere	167	249	200	258	571	798	5
de	203	249	213	258	571	798	5
una	217	249	231	258	571	798	5
evaluación	235	249	278	258	571	798	5
médico-deportológica	51	262	139	271	571	798	5
especializada	146	262	199	271	571	798	5
de	206	262	215	271	571	798	5
acuerdo	222	262	253	271	571	798	5
a	260	262	264	271	571	798	5
la	271	262	278	271	571	798	5
disciplina.	51	275	93	284	571	798	5
Es	95	275	105	284	571	798	5
responsabilidad	107	275	170	284	571	798	5
de	172	275	182	284	571	798	5
la	184	275	191	284	571	798	5
institución	193	275	235	284	571	798	5
donde	238	275	262	284	571	798	5
son	264	275	278	284	571	798	5
entrenados	51	288	95	297	571	798	5
exigir	99	288	123	297	571	798	5
la	127	288	135	297	571	798	5
documentación	139	288	200	297	571	798	5
correspondiente	205	288	269	297	571	798	5
a	274	288	278	297	571	798	5
dicha	51	301	73	310	571	798	5
evaluación.	75	301	121	310	571	798	5
Electrocardiograma	122	301	201	310	571	798	5
(ECG)	203	301	230	310	571	798	5
el	231	301	238	310	571	798	5
primero	240	301	272	310	571	798	5
a	274	301	278	310	571	798	5
los	51	314	63	323	571	798	5
8	69	314	74	323	571	798	5
años	80	314	99	323	571	798	5
y	105	314	110	323	571	798	5
repetirlo	116	314	150	323	571	798	5
entre	156	314	176	323	571	798	5
12	182	314	192	323	571	798	5
y15	198	314	213	323	571	798	5
años.	219	314	240	323	571	798	5
Pruebas	246	314	278	323	571	798	5
complementarias	51	327	120	336	571	798	5
como	123	327	145	336	571	798	5
la	148	327	156	336	571	798	5
ergometría,	159	327	204	336	571	798	5
ecocardiografía	208	327	270	336	571	798	5
u	273	327	278	336	571	798	5
otros	51	340	71	349	571	798	5
de	73	340	82	349	571	798	5
acuerdo	84	340	115	349	571	798	5
a	117	340	121	349	571	798	5
la	123	340	130	349	571	798	5
disciplina	132	340	170	349	571	798	5
y	172	340	177	349	571	798	5
criterio	178	340	207	349	571	798	5
del	209	340	221	349	571	798	5
especialista.	223	340	271	349	571	798	5
-	65	353	68	362	571	798	5
El	80	353	90	362	571	798	5
presente	98	353	138	362	571	798	5
documento	146	353	198	362	571	798	5
está	206	353	224	362	571	798	5
orientado	233	353	278	362	571	798	5
exclusivamente	51	366	115	375	571	798	5
a	116	366	121	375	571	798	5
los	123	366	134	375	571	798	5
niveles	136	366	164	375	571	798	5
1	166	366	171	375	571	798	5
y	172	366	177	375	571	798	5
2	178	366	183	375	571	798	5
CERTIFICACIÓN	293	54	374	63	571	798	5
MÉDICA	376	54	418	63	571	798	5
PARA	419	54	446	63	571	798	5
LA	447	54	461	63	571	798	5
ACTIVIDAD	461	54	519	63	571	798	5
F	292	67	299	76	571	798	5
Í	300	67	304	76	571	798	5
S	305	67	310	76	571	798	5
I	312	67	316	76	571	798	5
C	317	67	324	76	571	798	5
A	325	67	332	76	571	798	5
P	340	67	347	76	571	798	5
E	348	67	354	76	571	798	5
D	356	67	363	76	571	798	5
A	364	67	371	76	571	798	5
G	372	67	380	76	571	798	5
Ó	381	67	389	76	571	798	5
G	390	67	398	76	571	798	5
I	399	67	403	76	571	798	5
C	405	67	412	76	571	798	5
A	413	67	420	76	571	798	5
R	428	67	436	76	571	798	5
E	437	67	443	76	571	798	5
C	445	67	452	76	571	798	5
R	453	67	460	76	571	798	5
E	461	67	468	76	571	798	5
AT	469	67	484	76	571	798	5
I	485	67	489	76	571	798	5
VA	490	67	504	76	571	798	5
Y	512	67	519	76	571	798	5
DEPORTIVA	292	80	351	89	571	798	5
ESCOLAR	352	80	400	89	571	798	5
El	293	93	301	102	571	798	5
certificado	303	93	346	102	571	798	5
médico	348	93	377	102	571	798	5
para	379	93	396	102	571	798	5
la	398	93	405	102	571	798	5
actividad	407	93	444	102	571	798	5
física	446	93	467	102	571	798	5
escolar	469	93	498	102	571	798	5
tiene	499	93	519	102	571	798	5
la	292	106	300	115	571	798	5
finalidad	305	106	340	115	571	798	5
de	345	106	355	115	571	798	5
valorar	359	106	388	115	571	798	5
la	393	106	400	115	571	798	5
condición	405	106	444	115	571	798	5
de	449	106	459	115	571	798	5
salud	464	106	485	115	571	798	5
para	490	106	507	115	571	798	5
la	512	106	519	115	571	798	5
actividad	292	119	329	128	571	798	5
física	331	119	352	128	571	798	5
pedagógica	354	119	400	128	571	798	5
recreativa	401	119	441	128	571	798	5
y	442	119	447	128	571	798	5
deportiva	449	119	487	128	571	798	5
escolar,	488	119	519	128	571	798	5
mediante	292	132	329	141	571	798	5
un	333	132	343	141	571	798	5
acto	346	132	363	141	571	798	5
médico	366	132	396	141	571	798	5
a	399	132	404	141	571	798	5
través	407	132	431	141	571	798	5
de	434	132	444	141	571	798	5
la	447	132	455	141	571	798	5
anamnesis	458	132	500	141	571	798	5
y	503	132	508	141	571	798	5
el	512	132	519	141	571	798	5
examen	292	145	324	154	571	798	5
físico,	329	145	354	154	571	798	5
con	360	145	374	154	571	798	5
la	380	145	387	154	571	798	5
finalidad	393	145	428	154	571	798	5
de	434	145	443	154	571	798	5
detectar	449	145	480	154	571	798	5
posibles	486	145	519	154	571	798	5
trastornos	292	158	332	167	571	798	5
o	334	158	339	167	571	798	5
problemas	340	158	382	167	571	798	5
que	384	158	398	167	571	798	5
influencien	400	158	445	167	571	798	5
en	447	158	456	167	571	798	5
la	458	158	465	167	571	798	5
práctica	467	158	499	167	571	798	5
de	500	158	510	167	571	798	5
la	512	158	519	167	571	798	5
actividad	292	171	329	180	571	798	5
física	333	171	355	180	571	798	5
y	359	171	364	180	571	798	5
el	368	171	375	180	571	798	5
deporte	379	171	409	180	571	798	5
basado	413	171	441	180	571	798	5
en	445	171	454	180	571	798	5
el	458	171	465	180	571	798	5
concepto	469	171	505	180	571	798	5
de	509	171	519	180	571	798	5
medicina	292	184	329	193	571	798	5
preventiva.	331	184	375	193	571	798	5
Los	293	197	308	206	571	798	5
datos	315	197	336	206	571	798	5
recabados	344	197	384	206	571	798	5
en	391	197	401	206	571	798	5
las	408	197	419	206	571	798	5
evaluaciones	427	197	478	206	571	798	5
médicas	486	197	519	206	571	798	5
quedarán	292	210	329	219	571	798	5
asentados	333	210	372	219	571	798	5
en	376	210	385	219	571	798	5
la	389	210	396	219	571	798	5
Ficha	400	210	422	219	571	798	5
Clínica	426	210	455	219	571	798	5
Nacional	459	210	495	219	571	798	5
de	498	210	508	219	571	798	5
la	512	210	519	219	571	798	5
Dirección	292	223	332	232	571	798	5
General	335	223	367	232	571	798	5
de	370	223	380	232	571	798	5
Información	383	223	432	232	571	798	5
Estratégica	436	223	480	232	571	798	5
en	483	223	493	232	571	798	5
Salud	496	223	519	232	571	798	5
(DIGIES)	292	236	332	245	571	798	5
del	333	236	346	245	571	798	5
MSP	347	236	367	245	571	798	5
y	368	236	373	245	571	798	5
BS.	375	236	389	245	571	798	5
La	293	249	303	258	571	798	5
consulta	308	249	342	258	571	798	5
médica	347	249	376	258	571	798	5
constituye	382	249	423	258	571	798	5
una	428	249	443	258	571	798	5
oportunidad	448	249	496	258	571	798	5
para	502	249	519	258	571	798	5
fomentar	292	262	329	271	571	798	5
el	336	262	343	271	571	798	5
inicio	350	262	372	271	571	798	5
de	379	262	389	271	571	798	5
estilos	396	262	421	271	571	798	5
de	428	262	438	271	571	798	5
vida	445	262	462	271	571	798	5
saludables	469	262	511	271	571	798	5
(1)	511	260	516	265	571	798	5
,	516	262	519	271	571	798	5
promoviendo	292	275	346	284	571	798	5
de	349	275	358	284	571	798	5
esta	362	275	377	284	571	798	5
manera	381	275	410	284	571	798	5
la	413	275	421	284	571	798	5
salud	424	275	445	284	571	798	5
integral	448	275	479	284	571	798	5
de	482	275	491	284	571	798	5
niños,	495	275	519	284	571	798	5
niñas	292	288	314	297	571	798	5
y	315	288	320	297	571	798	5
adolescentes	322	288	372	297	571	798	5
(Anexos	374	288	407	297	571	798	5
3,	409	288	416	297	571	798	5
4	418	288	423	297	571	798	5
y	424	288	429	297	571	798	5
5).	430	288	441	297	571	798	5
Se	293	301	303	310	571	798	5
solicita,	308	301	339	310	571	798	5
que	344	301	358	310	571	798	5
al	363	301	371	310	571	798	5
pie	376	301	388	310	571	798	5
del	393	301	405	310	571	798	5
certificado	410	301	453	310	571	798	5
médico,	458	301	490	310	571	798	5
quede	495	301	519	310	571	798	5
registrada	292	314	332	323	571	798	5
la	336	314	343	323	571	798	5
firma	347	314	369	323	571	798	5
de	373	314	383	323	571	798	5
la	387	314	394	323	571	798	5
madre,	398	314	426	323	571	798	5
el	430	314	437	323	571	798	5
padre	441	314	463	323	571	798	5
o	467	314	472	323	571	798	5
tutor,	477	314	498	323	571	798	5
para	502	314	519	323	571	798	5
asegurar	292	327	326	336	571	798	5
el	332	327	339	336	571	798	5
cumplimiento	345	327	401	336	571	798	5
de	407	327	416	336	571	798	5
las	422	327	433	336	571	798	5
recomendaciones	439	327	509	336	571	798	5
e	514	327	519	336	571	798	5
indicaciones	292	340	342	349	571	798	5
expedidas,	345	340	387	349	571	798	5
considerándolos	390	340	455	349	571	798	5
de	457	340	467	349	571	798	5
esta	469	340	485	349	571	798	5
manera,	487	340	519	349	571	798	5
responsables	292	353	344	362	571	798	5
en	347	353	357	362	571	798	5
la	360	353	368	362	571	798	5
conducción	371	353	417	362	571	798	5
y	421	353	426	362	571	798	5
fomento	430	353	463	362	571	798	5
de	467	353	476	362	571	798	5
estilos	480	353	506	362	571	798	5
de	509	353	519	362	571	798	5
vida	292	366	310	375	571	798	5
saludables	311	366	353	375	571	798	5
(Figura	354	366	387	375	571	798	5
2).	388	366	399	375	571	798	5
Figura	51	708	77	716	571	798	5
2.	79	708	85	716	571	798	5
Certificación	87	708	134	716	571	798	5
Médica	135	708	162	716	571	798	5
para	164	708	179	716	571	798	5
la	180	708	187	716	571	798	5
actividad	188	708	221	716	571	798	5
física	223	708	242	716	571	798	5
pedagógica	243	708	284	716	571	798	5
recreativa	286	708	321	716	571	798	5
y	323	708	327	716	571	798	5
deportiva	328	708	362	716	571	798	5
escolar	364	708	389	716	571	798	5
(Adaptado	391	708	429	716	571	798	5
del	430	708	441	716	571	798	5
MODELO	442	708	481	716	571	798	5
DE	482	708	494	716	571	798	5
SPP)	495	708	513	716	571	798	5
Pediatr.	276	735	311	745	571	798	5
(Asunción),	314	735	365	745	571	798	5
Vol.	367	735	384	745	571	798	5
39;	387	735	402	745	571	798	5
Nº	404	735	415	745	571	798	5
1;	418	735	427	745	571	798	5
Abril	430	735	452	745	571	798	5
2012	455	735	477	745	571	798	5
51	508	735	519	745	571	798	5
Anexo	51	112	79	121	571	798	6
1.	80	112	88	121	571	798	6
Presión	89	111	119	121	571	798	6
Arterial	120	111	151	121	571	798	6
en	153	111	162	121	571	798	6
niños	164	111	185	121	571	798	6
(por	187	111	203	121	571	798	6
edad	205	111	224	121	571	798	6
y	225	111	230	121	571	798	6
percentil	232	111	267	121	571	798	6
de	268	111	278	121	571	798	6
talla)	279	111	300	121	571	798	6
(5)	300	110	306	115	571	798	6
.	306	117	307	122	571	798	6
52	51	735	62	745	571	798	6
Pediatr.	94	735	129	745	571	798	6
(Asunción),	131	735	182	745	571	798	6
Vol.	185	735	202	745	571	798	6
39;	205	735	219	745	571	798	6
Nº	222	735	233	745	571	798	6
1;	236	735	245	745	571	798	6
Abril	247	735	270	745	571	798	6
2012	273	735	295	745	571	798	6
Presión	51	111	81	120	571	798	7
Arterial	82	111	113	120	571	798	7
en	115	111	124	120	571	798	7
niñas	126	111	147	120	571	798	7
(por	148	111	165	120	571	798	7
edad	167	111	186	120	571	798	7
y	187	111	192	120	571	798	7
percentil	194	111	229	120	571	798	7
de	230	111	239	120	571	798	7
talla).	241	111	264	120	571	798	7
Pediatr.	276	735	311	745	571	798	7
(Asunción),	314	735	365	745	571	798	7
Vol.	367	735	384	745	571	798	7
39;	387	735	402	745	571	798	7
Nº	404	735	415	745	571	798	7
1;	418	735	427	745	571	798	7
Abril	430	735	452	745	571	798	7
2012	455	735	477	745	571	798	7
53	508	735	519	745	571	798	7
Medidas	51	54	88	63	571	798	8
de	90	54	100	63	571	798	8
escores	101	54	131	63	571	798	8
Z	133	54	140	63	571	798	8
y	141	54	146	63	571	798	8
percentiles	148	54	194	63	571	798	8
(6)	194	53	199	57	571	798	8
.	199	54	202	63	571	798	8
Los	51	67	66	76	571	798	8
puntos	69	67	96	76	571	798	8
de	99	67	109	76	571	798	8
corte	112	67	132	76	571	798	8
utilizados	135	67	174	76	571	798	8
en	177	67	186	76	571	798	8
las	189	67	200	76	571	798	8
distintas	203	67	237	76	571	798	8
curvas	240	67	266	76	571	798	8
de	269	67	278	76	571	798	8
crecimiento	51	80	99	89	571	798	8
infantil	101	80	130	89	571	798	8
están	132	80	152	89	571	798	8
representadas	155	80	209	89	571	798	8
en	211	80	221	89	571	798	8
escores	223	80	252	89	571	798	8
z,	255	80	262	89	571	798	8
que	264	80	278	89	571	798	8
indican	51	93	81	102	571	798	8
unidades	86	93	122	102	571	798	8
de	127	93	137	102	571	798	8
desvío	142	93	168	102	571	798	8
estándar	174	93	207	102	571	798	8
del	213	93	225	102	571	798	8
valor	230	93	251	102	571	798	8
de	256	93	266	102	571	798	8
la	271	93	278	102	571	798	8
mediana,	51	106	88	115	571	798	8
cuyas	89	106	112	115	571	798	8
correspondencias	114	106	183	115	571	798	8
en	184	106	194	115	571	798	8
percentiles	195	106	239	115	571	798	8
son:	240	106	257	115	571	798	8
Anexo	51	160	79	169	571	798	8
2.	80	160	88	169	571	798	8
Causas	89	160	117	169	571	798	8
de	119	160	128	169	571	798	8
muerte	130	160	158	169	571	798	8
súbita	159	160	183	169	571	798	8
relacionada	185	160	231	169	571	798	8
al	232	160	239	169	571	798	8
ejercicio	241	160	275	169	571	798	8
Anexo	51	366	79	375	571	798	8
3.	80	366	88	375	571	798	8
Deportes	89	366	125	375	571	798	8
y	127	366	132	375	571	798	8
ejercicios	133	366	172	375	571	798	8
recomendados	173	366	231	375	571	798	8
para	232	366	249	375	571	798	8
niños	251	366	273	375	571	798	8
y	274	366	279	375	571	798	8
niñas	281	366	302	375	571	798	8
(1)	302	365	308	369	571	798	8
Anexo	51	547	79	556	571	798	8
4.	80	547	88	556	571	798	8
Deportes	89	547	125	556	571	798	8
y	127	547	132	556	571	798	8
ejercicios	133	547	172	556	571	798	8
para	173	547	190	556	571	798	8
adolescentes	192	547	242	556	571	798	8
(10	244	547	257	556	571	798	8
a	259	547	263	556	571	798	8
19	265	547	275	556	571	798	8
años).	276	547	300	556	571	798	8
54	51	735	62	745	571	798	8
Pediatr.	94	735	129	745	571	798	8
(Asunción),	131	735	182	745	571	798	8
Vol.	185	735	202	745	571	798	8
39;	205	735	219	745	571	798	8
Nº	222	735	233	745	571	798	8
1;	236	735	245	745	571	798	8
Abril	247	735	270	745	571	798	8
2012	273	735	295	745	571	798	8
Anexo	51	69	79	78	571	798	9
5.	80	69	88	78	571	798	9
Recomendaciones	89	69	162	78	571	798	9
para	163	69	181	78	571	798	9
la	182	69	189	78	571	798	9
prevención	191	69	235	78	571	798	9
de	237	69	246	78	571	798	9
lesiones	248	69	280	78	571	798	9
y	281	69	286	78	571	798	9
accidentes	288	69	330	78	571	798	9
en	331	69	340	78	571	798	9
las	342	69	353	78	571	798	9
clases	355	69	378	78	571	798	9
de	380	69	389	78	571	798	9
Educación	391	69	433	78	571	798	9
Física.	435	69	461	78	571	798	9
Pediatr.	276	735	311	745	571	798	9
(Asunción),	314	735	365	745	571	798	9
Vol.	367	735	384	745	571	798	9
39;	387	735	402	745	571	798	9
Nº	404	735	415	745	571	798	9
1;	418	735	427	745	571	798	9
Abril	430	735	452	745	571	798	9
2012	455	735	477	745	571	798	9
55	508	735	519	745	571	798	9
REFERENCIAS	51	63	116	71	571	798	10
1.	51	85	58	93	571	798	10
Zawadzki-Desia	61	85	120	93	571	798	10
N.	123	85	132	93	571	798	10
La	135	85	144	93	571	798	10
práctica	147	85	176	93	571	798	10
deportiva	179	85	213	93	571	798	10
en	216	85	224	93	571	798	10
niños,	227	85	249	93	571	798	10
niñas	252	85	271	93	571	798	10
y	274	85	278	93	571	798	10
adolescentes.	51	96	99	104	571	798	10
Pediatr	100	96	126	104	571	798	10
(Asunción).	127	96	170	104	571	798	10
2004;31(1):33-42.	171	96	237	104	571	798	10
4.	292	86	299	94	571	798	10
Park	301	86	317	94	571	798	10
M,	319	86	329	94	571	798	10
Guntheroth	331	86	372	94	571	798	10
W.	373	86	383	94	571	798	10
El	385	86	393	94	571	798	10
electrocardiograma	394	86	464	94	571	798	10
pediátrico.	466	86	504	94	571	798	10
3ra.	505	86	519	94	571	798	10
ed.	292	97	303	105	571	798	10
Madrid:	305	97	334	105	571	798	10
Mosby;	335	97	362	105	571	798	10
1994.	364	97	384	105	571	798	10
2.	51	118	58	126	571	798	10
Ministerio	61	118	98	126	571	798	10
de	100	118	109	126	571	798	10
Salud	111	118	132	126	571	798	10
Pública	134	118	161	126	571	798	10
y	164	118	168	126	571	798	10
Bienestar	171	118	204	126	571	798	10
Social.	207	118	232	126	571	798	10
Guía	234	118	252	126	571	798	10
para	254	118	269	126	571	798	10
la	272	118	278	126	571	798	10
atención	51	129	82	137	571	798	10
de	84	129	93	137	571	798	10
la	95	129	102	137	571	798	10
salud	104	129	123	137	571	798	10
integral	126	129	153	137	571	798	10
de	156	129	164	137	571	798	10
la	167	129	173	137	571	798	10
niñez,	176	129	198	137	571	798	10
adolescencia	200	129	246	137	571	798	10
y	249	129	253	137	571	798	10
madre	256	129	278	137	571	798	10
embarazada.	51	140	97	148	571	798	10
Asunción:	97	140	134	148	571	798	10
MSPBS;	136	140	167	148	571	798	10
2011.	169	140	189	148	571	798	10
5.	292	119	299	127	571	798	10
Lurbe	302	119	323	127	571	798	10
E,	326	119	333	127	571	798	10
Cifkova	336	119	365	127	571	798	10
R,	368	119	376	127	571	798	10
Cruickshank	378	119	424	127	571	798	10
JK,	426	119	439	127	571	798	10
Dillon	441	119	464	127	571	798	10
MJ,	467	119	480	127	571	798	10
Ferreira	483	119	511	127	571	798	10
I,	514	119	519	127	571	798	10
Invitti	292	130	314	138	571	798	10
C,	318	130	326	138	571	798	10
et-al.	329	130	348	138	571	798	10
Manejo	351	130	378	138	571	798	10
de	382	130	390	138	571	798	10
la	394	130	400	138	571	798	10
hipertensión	403	130	448	138	571	798	10
arterial	451	130	477	138	571	798	10
en	480	130	488	138	571	798	10
niños	492	130	511	138	571	798	10
y	515	130	519	138	571	798	10
adolescentes:	292	141	340	149	571	798	10
recomendaciones	345	141	408	149	571	798	10
de	413	141	421	149	571	798	10
la	426	141	433	149	571	798	10
Sociedad	438	141	471	149	571	798	10
Europea	476	141	506	149	571	798	10
de	511	141	519	149	571	798	10
Hipertensión.	292	152	341	160	571	798	10
An	342	152	353	160	571	798	10
Pediatr	354	152	380	160	571	798	10
(Barc).	381	152	406	160	571	798	10
2010;73:51.e1-e28.	408	152	478	160	571	798	10
3.	51	162	58	170	571	798	10
Silva-Baptista	63	162	114	170	571	798	10
CA,	118	162	133	170	571	798	10
Foronda	138	162	168	170	571	798	10
A,	172	162	181	170	571	798	10
Silva-Baptist	185	162	232	170	571	798	10
L.	237	162	245	170	571	798	10
Deporte	249	162	278	170	571	798	10
competitivo	51	173	95	181	571	798	10
en	102	173	111	181	571	798	10
el	118	173	124	181	571	798	10
niño	131	173	147	181	571	798	10
y	154	173	159	181	571	798	10
el	166	173	172	181	571	798	10
adolescente,	179	173	224	181	571	798	10
examen	231	173	260	181	571	798	10
pre	267	173	278	181	571	798	10
participación:	51	184	110	192	571	798	10
¿debería	117	184	153	192	571	798	10
ser	160	184	172	192	571	798	10
obligatorio	179	184	226	192	571	798	10
el	233	184	240	192	571	798	10
uso	248	184	262	192	571	798	10
de	269	184	278	192	571	798	10
electrocardiograma?	51	195	125	203	571	798	10
Arq	126	195	140	203	571	798	10
Bras	141	195	158	203	571	798	10
Cardiol.	159	195	188	203	571	798	10
2009;(2):188-95.	189	195	251	203	571	798	10
56	51	735	62	745	571	798	10
6.	292	174	299	182	571	798	10
Ministério	302	174	339	182	571	798	10
da	342	174	351	182	571	798	10
Saúde	353	174	375	182	571	798	10
Brasil.	378	174	402	182	571	798	10
Caderneta	405	174	441	182	571	798	10
de	444	174	452	182	571	798	10
Saúde	455	174	477	182	571	798	10
da	480	174	488	182	571	798	10
Criança	491	174	519	182	571	798	10
Menino.	292	185	323	193	571	798	10
Brasil;	324	185	348	193	571	798	10
2005.	349	185	370	193	571	798	10
Pediatr.	94	735	129	745	571	798	10
(Asunción),	131	735	182	745	571	798	10
Vol.	185	735	202	745	571	798	10
39;	205	735	219	745	571	798	10
Nº	222	735	233	745	571	798	10
1;	236	735	245	745	571	798	10
Abril	247	735	270	745	571	798	10
2012	273	735	295	745	571	798	10
