Retracción	199	84	269	101	595	842	1
química	273	84	325	101	595	842	1
de	329	84	345	101	595	842	1
pastas	349	84	390	101	595	842	1
de	394	84	410	101	595	842	1
cemento	414	84	472	101	595	842	1
con	476	84	499	101	595	842	1
incorporación	199	100	289	118	595	842	1
de	294	100	310	118	595	842	1
metacaolín	314	100	386	118	595	842	1
Chemical	199	126	249	140	595	842	1
shrinkage	252	126	304	140	595	842	1
of	308	126	319	140	595	842	1
cementitious	322	126	393	140	595	842	1
pastes	396	126	431	140	595	842	1
with	434	126	459	140	595	842	1
metakaulin	199	140	260	154	595	842	1
incorporation	264	140	337	154	595	842	1
Delver	199	166	235	181	595	842	1
Plinio	239	166	271	181	595	842	1
Estrada	274	166	316	181	595	842	1
Caceres	320	166	363	181	595	842	1
Roberto	199	180	244	195	595	842	1
Cesar	247	180	278	195	595	842	1
de	282	180	296	195	595	842	1
Olivera	299	180	340	195	595	842	1
Romano	343	180	388	195	595	842	1
Vanderley	199	194	256	209	595	842	1
Moacyr	259	194	299	209	595	842	1
John	303	194	330	209	595	842	1
Maria	199	208	230	223	595	842	1
Alba	233	208	258	223	595	842	1
Cincotto	261	208	308	223	595	842	1
Resumen	200	231	251	246	595	842	1
E	200	246	234	292	595	842	1
Delver	78	377	102	387	595	842	1
Plinio	105	377	126	387	595	842	1
Estrada	128	377	156	387	595	842	1
Caceres	159	377	188	387	595	842	1
Universidade	105	387	145	395	595	842	1
de	148	387	155	395	595	842	1
São	157	387	168	395	595	842	1
Paulo	170	387	188	395	595	842	1
São	119	395	130	403	595	842	1
Paulo	132	395	149	403	595	842	1
-	152	395	154	403	595	842	1
SP	156	395	163	403	595	842	1
-	166	395	168	403	595	842	1
Brasil	170	395	188	403	595	842	1
Roberto	91	419	121	429	595	842	1
Cesar	124	419	144	429	595	842	1
de	147	419	156	429	595	842	1
Oliveira	158	419	188	429	595	842	1
Romano	158	428	188	438	595	842	1
Universidade	105	438	145	446	595	842	1
de	148	438	155	446	595	842	1
São	157	438	168	446	595	842	1
Paulo	170	438	188	446	595	842	1
São	119	446	130	454	595	842	1
Paulo	132	446	149	454	595	842	1
–	152	446	154	454	595	842	1
SP	156	446	163	454	595	842	1
-	166	446	168	454	595	842	1
Brasil	170	446	188	454	595	842	1
Vanderley	100	470	138	480	595	842	1
Moacyr	141	470	167	480	595	842	1
John	169	470	188	480	595	842	1
Universidade	105	480	145	488	595	842	1
de	148	480	155	488	595	842	1
São	157	480	168	488	595	842	1
Paulo	170	480	188	488	595	842	1
São	119	488	130	496	595	842	1
Paulo	132	488	149	496	595	842	1
–	152	488	154	496	595	842	1
SP	156	488	163	496	595	842	1
-	166	488	168	496	595	842	1
Brasil	170	488	188	496	595	842	1
Maria	115	512	135	522	595	842	1
Alba	138	512	154	522	595	842	1
Cincotto	156	512	188	522	595	842	1
Universidade	105	521	145	530	595	842	1
de	148	521	155	530	595	842	1
São	157	521	168	530	595	842	1
Paulo	170	521	188	530	595	842	1
São	119	530	130	538	595	842	1
Paulo	132	530	149	538	595	842	1
–	152	530	154	538	595	842	1
SP	156	530	163	538	595	842	1
-	166	530	168	538	595	842	1
Brasil	170	530	188	538	595	842	1
Recebido	103	553	137	564	595	842	1
em	139	553	151	564	595	842	1
20/09/16	153	553	188	564	595	842	1
Aceito	113	564	137	574	595	842	1
em	139	564	151	574	595	842	1
30/06/17	153	564	188	574	595	842	1
Retracción	261	391	304	400	595	842	1
química.	306	391	341	400	595	842	1
Metacaolín.	344	391	391	400	595	842	1
Cemento	394	391	430	400	595	842	1
Portland.	432	391	469	400	595	842	1
Cinética	471	391	504	400	595	842	1
de	199	403	209	412	595	842	1
hidratación.	211	403	258	412	595	842	1
Keywords:	199	567	238	575	595	842	1
Chemical	240	567	273	575	595	842	1
shrinkage.	275	567	311	575	595	842	1
Metakaolin.	313	567	354	575	595	842	1
Portland	356	567	387	575	595	842	1
cement.	389	567	415	575	595	842	1
Kinetics	417	567	445	575	595	842	1
of	447	567	454	575	595	842	1
hydration.	456	567	491	575	595	842	1
CACERES,	79	751	114	761	595	842	1
D.	116	751	124	761	595	842	1
P.	126	751	134	761	595	842	1
E.;	136	751	146	761	595	842	1
ROMANO,	149	751	183	761	595	842	1
R.	185	751	193	761	595	842	1
C.	195	751	203	761	595	842	1
de	205	751	214	761	595	842	1
O.;	217	751	228	761	595	842	1
JOHN,	230	751	253	761	595	842	1
V.	255	751	263	761	595	842	1
M.;	265	751	277	761	595	842	1
CINCOTTO,	279	751	319	761	595	842	1
M.	321	751	330	761	595	842	1
A.	332	751	340	761	595	842	1
Retracción	343	751	381	761	595	842	1
química	383	751	412	761	595	842	1
de	414	751	423	761	595	842	1
pastas	425	751	448	761	595	842	1
de	450	751	459	761	595	842	1
cemento	461	751	492	761	595	842	1
con	79	762	92	771	595	842	1
incorporación	95	762	144	771	595	842	1
de	146	762	155	771	595	842	1
metacaolín.	157	762	200	771	595	842	1
Ambiente	202	761	238	771	595	842	1
Construído,	241	761	284	771	595	842	1
Porto	287	762	306	771	595	842	1
Alegre,	308	762	334	771	595	842	1
v.	337	762	344	771	595	842	1
18,	346	762	357	771	595	842	1
n.	360	762	367	771	595	842	1
3,	369	762	377	771	595	842	1
p.	379	762	386	771	595	842	1
327-339,	389	762	420	771	595	842	1
jul./set.	422	762	453	771	595	842	1
2018.	455	762	475	771	595	842	1
ISSN	79	771	95	781	595	842	1
1678-8621	97	771	134	781	595	842	1
Associação	136	771	174	781	595	842	1
Nacional	177	771	207	781	595	842	1
de	210	771	219	781	595	842	1
Tecnologia	221	771	260	781	595	842	1
do	262	771	271	781	595	842	1
Ambiente	273	771	308	781	595	842	1
Construído.	310	771	351	781	595	842	1
http://dx.doi.org/10.1590/s1678-86212018000300284	79	781	274	791	595	842	1
327	511	750	525	761	595	842	1
Ambiente	247	50	282	60	595	842	2
Construído,	284	50	326	60	595	842	2
Porto	328	50	347	60	595	842	2
Alegre,	350	50	376	60	595	842	2
v.	378	50	385	60	595	842	2
18,	387	50	399	60	595	842	2
n.	401	50	408	60	595	842	2
3,	411	50	418	60	595	842	2
p.	420	50	428	60	595	842	2
327-339,	430	50	461	60	595	842	2
jul./set.	463	50	494	60	595	842	2
2018.	496	50	516	60	595	842	2
Introducción	79	84	162	101	595	842	2
La	79	109	90	118	595	842	2
utilización	94	109	136	118	595	842	2
de	139	109	149	118	595	842	2
metacaolín	153	109	196	118	595	842	2
(MK)	200	109	223	118	595	842	2
como	226	109	248	118	595	842	2
material	252	109	285	118	595	842	2
cementicio	79	121	123	130	595	842	2
suplementario	128	121	184	130	595	842	2
(SCM)	189	121	217	130	595	842	2
es	221	121	230	130	595	842	2
una	234	121	249	130	595	842	2
práctica	253	121	285	130	595	842	2
común	79	133	107	141	595	842	2
en	109	133	118	141	595	842	2
el	121	133	128	141	595	842	2
sector	130	133	154	141	595	842	2
de	157	133	166	141	595	842	2
la	169	133	176	141	595	842	2
construcción,	178	133	232	141	595	842	2
debido	234	133	261	141	595	842	2
a	264	133	268	141	595	842	2
que	271	133	285	141	595	842	2
permite	79	144	110	153	595	842	2
la	113	144	120	153	595	842	2
reducción	123	144	163	153	595	842	2
de	166	144	175	153	595	842	2
la	178	144	186	153	595	842	2
cantidad	189	144	223	153	595	842	2
de	226	144	235	153	595	842	2
cemento	238	144	272	153	595	842	2
en	275	144	285	153	595	842	2
las	79	156	91	165	595	842	2
composiciones.	93	156	155	165	595	842	2
Su	79	172	90	181	595	842	2
calidad	96	172	125	181	595	842	2
y	131	172	136	181	595	842	2
desempeño	142	172	187	181	595	842	2
dependen	193	172	232	181	595	842	2
de	238	172	247	181	595	842	2
factores	253	172	285	181	595	842	2
como:	79	184	104	193	595	842	2
propiedades	108	184	157	193	595	842	2
geológicas	160	184	203	193	595	842	2
y	207	184	212	193	595	842	2
mineralógicas	216	184	272	193	595	842	2
de	276	184	285	193	595	842	2
su	79	195	88	204	595	842	2
materia	94	195	124	204	595	842	2
prima	129	195	153	204	595	842	2
(caolín)	158	195	189	204	595	842	2
y	195	195	200	204	595	842	2
la	206	195	213	204	595	842	2
eficiencia	219	195	257	204	595	842	2
en	263	195	272	204	595	842	2
el	278	195	285	204	595	842	2
tratamiento	79	206	125	215	595	842	2
térmico	130	206	161	215	595	842	2
(transformación	166	206	230	215	595	842	2
de	236	206	245	215	595	842	2
caolín	251	206	275	215	595	842	2
a	281	206	285	215	595	842	2
metacaolín).	79	218	129	227	595	842	2
El	146	218	155	227	595	842	2
MK	172	218	188	227	595	842	2
está	204	218	220	227	595	842	2
conformado	237	218	285	227	595	842	2
principalmente	79	230	139	238	595	842	2
por	146	230	159	238	595	842	2
sílice	166	230	187	238	595	842	2
(SiO	193	230	212	238	595	842	2
2	212	233	215	239	595	842	2
,	215	229	218	238	595	842	2
50	224	229	234	238	595	842	2
a	241	229	245	238	595	842	2
55%)	252	229	274	238	595	842	2
y	280	229	285	238	595	842	2
alúmina	79	241	111	250	595	842	2
(Al	115	241	129	250	595	842	2
2	129	244	132	250	595	842	2
O	132	241	139	250	595	842	2
3	139	244	142	250	595	842	2
,	142	241	145	250	595	842	2
40	149	241	159	250	595	842	2
a	163	241	167	250	595	842	2
45%)	171	241	193	250	595	842	2
(POON	197	241	227	250	595	842	2
et	231	241	239	250	595	842	2
al.,	243	241	255	250	595	842	2
2001),	259	241	285	250	595	842	2
también	79	253	112	261	595	842	2
puede	115	253	139	261	595	842	2
contener	143	253	177	261	595	842	2
Fe	181	253	191	261	595	842	2
2	191	256	194	262	595	842	2
O	194	253	202	261	595	842	2
3	202	256	205	262	595	842	2
,	205	253	207	261	595	842	2
TiO	211	253	227	261	595	842	2
2	227	256	231	262	595	842	2
,	231	253	233	261	595	842	2
CaO,	237	253	258	261	595	842	2
MgO,	261	253	285	261	595	842	2
entre	79	264	99	273	595	842	2
otros	104	264	124	273	595	842	2
contaminantes	129	264	187	273	595	842	2
(SABIR;	191	264	227	273	595	842	2
WILD;	232	264	260	273	595	842	2
BAI,	265	264	285	273	595	842	2
2001;	79	275	102	284	595	842	2
SIDDIQUE;	108	275	157	284	595	842	2
KLAUS,	163	275	198	284	595	842	2
2009).	204	275	230	284	595	842	2
Tiene	235	275	257	284	595	842	2
como	263	275	285	284	595	842	2
características	79	287	136	296	595	842	2
principales:	147	287	194	296	595	842	2
morfología	205	287	249	296	595	842	2
plana,	261	287	285	296	595	842	2
tamaño	79	298	109	307	595	842	2
de	120	298	129	307	595	842	2
partículas	140	298	179	307	595	842	2
menores	190	298	224	307	595	842	2
a	235	298	240	307	595	842	2
20	251	298	261	307	595	842	2
μm	272	295	285	308	595	842	2
(AMBROISE;	79	310	137	319	595	842	2
MAXIMILIEN;	140	310	205	319	595	842	2
PERA,	208	310	236	319	595	842	2
1994),	239	310	265	319	595	842	2
área	268	310	285	319	595	842	2
superficial	79	322	122	331	595	842	2
específica	124	322	164	331	595	842	2
que	167	322	182	331	595	842	2
varía	185	322	205	331	595	842	2
entre	208	322	228	331	595	842	2
10	230	322	240	331	595	842	2
a	243	322	248	331	595	842	2
29	251	322	261	331	595	842	2
m	264	322	272	331	595	842	2
2	271	320	275	326	595	842	2
/g,	275	322	285	330	595	842	2
su	79	333	88	342	595	842	2
tonalidad	96	333	133	342	595	842	2
varía	140	333	160	342	595	842	2
desde	167	333	190	342	595	842	2
blanca	198	333	224	342	595	842	2
hasta	231	333	251	342	595	842	2
rosada	259	333	285	342	595	842	2
(RASHAD,	79	344	126	353	595	842	2
2013),	128	344	154	353	595	842	2
dependiendo	156	344	207	353	595	842	2
de	209	344	219	353	595	842	2
la	221	344	228	353	595	842	2
proporción	230	344	274	353	595	842	2
de	276	344	285	353	595	842	2
las	79	356	91	365	595	842	2
especies	93	356	126	365	595	842	2
químicas	129	356	165	365	595	842	2
que	167	356	182	365	595	842	2
lo	184	356	192	365	595	842	2
componen.	195	356	239	365	595	842	2
La	79	373	90	381	595	842	2
inclusión	99	373	135	381	595	842	2
de	144	373	154	381	595	842	2
MK	162	373	178	381	595	842	2
en	187	373	197	381	595	842	2
las	206	373	217	381	595	842	2
composiciones	225	373	285	381	595	842	2
cementicias	79	384	127	393	595	842	2
altera	133	384	156	393	595	842	2
la	163	384	170	393	595	842	2
cinética	177	384	208	393	595	842	2
y	215	384	220	393	595	842	2
reacciones	226	384	269	393	595	842	2
de	275	384	285	393	595	842	2
hidratación,	79	395	127	404	595	842	2
el	129	395	136	404	595	842	2
desarrollo	138	395	178	404	595	842	2
de	181	395	190	404	595	842	2
la	192	395	199	404	595	842	2
microestructura	202	395	264	404	595	842	2
y	267	395	272	404	595	842	2
las	274	395	285	404	595	842	2
propiedades	79	407	128	416	595	842	2
en	130	407	140	416	595	842	2
estado	142	407	168	416	595	842	2
fresco	170	407	195	416	595	842	2
del	197	407	210	416	595	842	2
cemento	212	407	246	416	595	842	2
Portland.	249	407	285	416	595	842	2
Esto	79	419	97	427	595	842	2
es	101	419	109	427	595	842	2
debido	113	419	140	427	595	842	2
a	144	419	148	427	595	842	2
que	152	419	167	427	595	842	2
la	170	419	177	427	595	842	2
adición	181	419	211	427	595	842	2
de	214	419	224	427	595	842	2
MK	228	419	244	427	595	842	2
en	247	419	257	427	595	842	2
pastas	260	419	285	427	595	842	2
cementicias,	79	430	129	439	595	842	2
resulta	135	430	162	439	595	842	2
en	167	430	177	439	595	842	2
efecto	183	430	207	439	595	842	2
filler	213	430	232	439	595	842	2
durante	238	430	268	439	595	842	2
las	274	430	285	439	595	842	2
primeras	79	442	114	451	595	842	2
edades,	117	442	147	451	595	842	2
aumentando	149	442	198	451	595	842	2
la	200	442	208	451	595	842	2
cantidad	210	442	244	451	595	842	2
de	246	442	256	451	595	842	2
puntos	258	442	285	451	595	842	2
de	79	453	89	462	595	842	2
nucleación,	92	453	138	462	595	842	2
favoreciendo	141	453	193	462	595	842	2
así	197	453	208	462	595	842	2
el	211	453	218	462	595	842	2
desarrollo	222	453	262	462	595	842	2
de	265	453	275	462	595	842	2
la	278	453	285	462	595	842	2
hidratación	79	464	124	473	595	842	2
del	128	464	141	473	595	842	2
C	144	464	151	473	595	842	2
3	151	468	154	474	595	842	2
S	154	464	160	473	595	842	2
del	164	464	176	473	595	842	2
cemento	180	464	214	473	595	842	2
Portland.	218	464	254	473	595	842	2
Por	258	464	272	473	595	842	2
su	276	464	285	473	595	842	2
parte,	79	476	102	485	595	842	2
la	108	476	115	485	595	842	2
reacción	121	476	155	485	595	842	2
puzolánica	161	476	205	485	595	842	2
ocurre	211	476	236	485	595	842	2
en	242	476	252	485	595	842	2
edades	258	476	285	485	595	842	2
avanzadas,	79	487	123	496	595	842	2
generalmente	131	487	184	496	595	842	2
mayores	192	487	226	496	595	842	2
a	234	487	238	496	595	842	2
24	246	487	256	496	595	842	2
horas	263	487	285	496	595	842	2
dependiendo	79	499	131	508	595	842	2
de	135	499	144	508	595	842	2
su	149	499	158	508	595	842	2
reactividad	162	499	207	508	595	842	2
(LOTHENBACH;	211	499	285	508	595	842	2
SCRIVENER;	79	511	138	519	595	842	2
HOOTON,	145	511	190	519	595	842	2
2011;	197	511	220	519	595	842	2
SCRIVENER;	227	511	285	519	595	842	2
JUILLAND;	79	522	130	531	595	842	2
MONTEIRO,	138	522	194	531	595	842	2
2015;	202	522	225	531	595	842	2
BERODIER,	233	522	285	531	595	842	2
2015).	79	533	105	542	595	842	2
También,	109	533	146	542	595	842	2
es	150	533	158	542	595	842	2
alterada	162	533	193	542	595	842	2
la	197	533	204	542	595	842	2
retracción	207	533	247	542	595	842	2
química,	250	533	285	542	595	842	2
la	79	545	87	554	595	842	2
cual	89	545	105	554	595	842	2
es	108	545	116	554	595	842	2
definida	118	545	151	554	595	842	2
como	153	545	175	554	595	842	2
la	177	545	185	554	595	842	2
disminución	187	545	236	554	595	842	2
de	238	545	248	554	595	842	2
volumen	250	545	285	554	595	842	2
absoluto,	79	557	116	565	595	842	2
debido	121	557	148	565	595	842	2
a	153	557	158	565	595	842	2
que	163	557	177	565	595	842	2
los	182	557	194	565	595	842	2
productos	199	557	238	565	595	842	2
hidratados	243	557	285	565	595	842	2
ocupan	79	568	108	577	595	842	2
menos	113	568	139	577	595	842	2
volumen	143	568	178	577	595	842	2
que	182	568	196	577	595	842	2
los	200	568	212	577	595	842	2
reactantes	216	568	256	577	595	842	2
(agua,	260	568	285	577	595	842	2
cemento,	79	580	116	589	595	842	2
SCM).	124	580	151	589	595	842	2
Asimismo,	159	580	202	589	595	842	2
está	210	580	225	589	595	842	2
directamente	233	580	285	589	595	842	2
relacionada	79	591	126	600	595	842	2
con	129	591	144	600	595	842	2
el	147	591	154	600	595	842	2
grado	158	591	181	600	595	842	2
de	184	591	194	600	595	842	2
hidratación	197	591	242	600	595	842	2
y	246	591	251	600	595	842	2
el	254	591	261	600	595	842	2
calor	265	591	285	600	595	842	2
liberado	79	602	112	611	595	842	2
de	115	602	124	611	595	842	2
las	127	602	138	611	595	842	2
pastas	140	602	165	611	595	842	2
(PARROTT	167	602	216	611	595	842	2
et	219	602	226	611	595	842	2
al.,	228	602	241	611	595	842	2
1990).	244	602	269	611	595	842	2
Normalmente	79	619	134	628	595	842	2
para	146	619	163	628	595	842	2
evaluar	174	619	203	628	595	842	2
la	215	619	222	628	595	842	2
cinética	233	619	264	628	595	842	2
de	276	619	285	628	595	842	2
hidratación	79	631	124	640	595	842	2
se	128	631	136	640	595	842	2
analiza	139	631	168	640	595	842	2
el	171	631	178	640	595	842	2
calor	181	631	201	640	595	842	2
liberado,	205	631	240	640	595	842	2
usando	243	631	272	640	595	842	2
un	275	631	285	640	595	842	2
calorímetro	79	642	125	651	595	842	2
de	137	642	147	651	595	842	2
conducción	158	642	204	651	595	842	2
isotérmico.	215	642	260	651	595	842	2
Sin	272	642	285	651	595	842	2
embargo,	79	653	117	662	595	842	2
otra	119	653	135	662	595	842	2
técnica	137	653	165	662	595	842	2
relativamente	167	653	222	662	595	842	2
nueva	224	653	248	662	595	842	2
para	250	653	267	662	595	842	2
este	269	653	285	662	595	842	2
propósito,	79	665	120	674	595	842	2
es	123	665	131	674	595	842	2
medir	134	665	157	674	595	842	2
la	160	665	167	674	595	842	2
retracción	171	665	211	674	595	842	2
química	213	665	246	674	595	842	2
en	249	665	258	674	595	842	2
forma	261	665	285	674	595	842	2
continua,	79	677	116	686	595	842	2
que	125	677	139	686	595	842	2
se	148	677	156	686	595	842	2
consigue	165	677	200	686	595	842	2
automatizando	209	677	267	686	595	842	2
su	276	677	285	686	595	842	2
adquisición	79	688	125	697	595	842	2
de	132	688	141	697	595	842	2
datos.	148	688	172	697	595	842	2
En	178	688	189	697	595	842	2
Brasil	196	688	220	697	595	842	2
son	226	688	240	697	595	842	2
raros	247	688	267	697	595	842	2
los	273	688	285	697	595	842	2
estudios	79	699	112	708	595	842	2
que	116	699	130	708	595	842	2
usen	133	699	152	708	595	842	2
retracción	155	699	195	708	595	842	2
química	199	699	231	708	595	842	2
para	234	699	251	708	595	842	2
obtener	255	699	285	708	595	842	2
la	79	711	87	720	595	842	2
cinética	90	711	121	720	595	842	2
de	124	711	133	720	595	842	2
hidratación.	136	711	183	720	595	842	2
Determinar	186	711	232	720	595	842	2
la	235	711	242	720	595	842	2
retracción	245	711	285	720	595	842	2
química	79	723	111	731	595	842	2
en	117	723	127	731	595	842	2
comparación	132	723	184	731	595	842	2
a	189	723	194	731	595	842	2
la	199	723	206	731	595	842	2
calorimetría	212	723	260	731	595	842	2
tiene	265	723	285	731	595	842	2
como	79	734	101	743	595	842	2
ventajas:	108	734	144	743	595	842	2
ser	150	734	161	743	595	842	2
más	168	734	184	743	595	842	2
económica	190	734	234	743	595	842	2
y	240	734	245	743	595	842	2
de	251	734	261	743	595	842	2
fácil	267	734	285	743	595	842	2
328	83	781	97	792	595	842	2
implementación,	310	110	377	119	595	842	2
además	381	110	411	119	595	842	2
de	414	110	424	119	595	842	2
posibilitar	427	110	468	119	595	842	2
ensayos	471	110	503	119	595	842	2
de	506	110	516	119	595	842	2
larga	310	121	330	130	595	842	2
duración.	333	121	370	130	595	842	2
Anteriormente	310	138	369	147	595	842	2
fue	377	138	389	147	595	842	2
realizado	397	138	434	147	595	842	2
un	442	138	452	147	595	842	2
levantamiento	459	138	516	147	595	842	2
bibliográfico	310	149	362	158	595	842	2
de	369	149	378	158	595	842	2
los	384	149	396	158	595	842	2
métodos	403	149	436	158	595	842	2
que	443	149	457	158	595	842	2
existen	464	149	492	158	595	842	2
para	499	149	516	158	595	842	2
determinar	310	161	354	170	595	842	2
la	361	161	369	170	595	842	2
retracción	376	161	416	170	595	842	2
química	424	161	456	170	595	842	2
(ESTRADA;	464	161	516	170	595	842	2
JOHN;	310	172	339	181	595	842	2
CINCOTTO,	344	172	397	181	595	842	2
2017).	402	172	428	181	595	842	2
Teniendo	433	172	470	181	595	842	2
en	475	172	485	181	595	842	2
cuenta	490	172	516	181	595	842	2
este	310	184	326	193	595	842	2
trabajo,	333	184	363	193	595	842	2
en	370	184	379	193	595	842	2
el	386	184	393	193	595	842	2
presente	400	184	433	193	595	842	2
estudio	440	184	469	193	595	842	2
se	475	184	484	193	595	842	2
usó	490	184	504	193	595	842	2
y	511	184	516	193	595	842	2
automatizó	310	195	355	204	595	842	2
el	358	195	365	204	595	842	2
método	369	195	398	204	595	842	2
de	402	195	411	204	595	842	2
dilatometría	414	195	463	204	595	842	2
especificado	466	195	516	204	595	842	2
en	310	207	320	216	595	842	2
la	323	207	330	216	595	842	2
norma	333	207	358	216	595	842	2
C-1608	361	207	391	216	595	842	2
(AMERICAN...,	394	207	460	216	595	842	2
2012),	463	207	489	216	595	842	2
con	492	207	506	216	595	842	2
el	509	207	516	216	595	842	2
objetivo	310	218	343	227	595	842	2
de	348	218	357	227	595	842	2
determinar	362	218	405	227	595	842	2
la	409	218	417	227	595	842	2
influencia	421	218	461	227	595	842	2
que	466	218	480	227	595	842	2
tiene	485	218	504	227	595	842	2
la	509	218	516	227	595	842	2
utilización	310	230	353	239	595	842	2
del	358	230	371	239	595	842	2
MK	377	230	393	239	595	842	2
en	398	230	408	239	595	842	2
la	414	230	421	239	595	842	2
retracción	427	230	467	239	595	842	2
química	473	230	505	239	595	842	2
y	511	230	516	239	595	842	2
reacciones	310	241	353	250	595	842	2
de	356	241	365	250	595	842	2
hidratación	368	241	413	250	595	842	2
de	416	241	426	250	595	842	2
mezclas	429	241	461	250	595	842	2
con	464	241	479	250	595	842	2
cemento	482	241	516	250	595	842	2
Portland.	310	253	347	262	595	842	2
Materiales	310	272	378	290	595	842	2
y	382	272	389	290	595	842	2
métodos	394	272	449	290	595	842	2
Se	310	298	320	307	595	842	2
utilizó	326	298	352	307	595	842	2
cemento	358	298	392	307	595	842	2
Portland	398	298	432	307	595	842	2
de	438	298	447	307	595	842	2
alta	453	298	468	307	595	842	2
resistencia	474	298	516	307	595	842	2
inicial	310	310	335	319	595	842	2
CPV	341	310	361	319	595	842	2
y	366	310	371	319	595	842	2
metacaolín,	377	310	423	319	595	842	2
los	429	310	441	319	595	842	2
cuales	447	310	472	319	595	842	2
presentan	478	310	516	319	595	842	2
distribución	310	321	358	330	595	842	2
del	361	321	373	330	595	842	2
tamaño	376	321	406	330	595	842	2
de	408	321	418	330	595	842	2
partículas	421	321	460	330	595	842	2
(determinado	462	321	516	330	595	842	2
por	310	333	324	342	595	842	2
difracción	329	333	370	342	595	842	2
de	375	333	385	342	595	842	2
rayos	390	333	412	342	595	842	2
laser)	418	333	440	342	595	842	2
presentada	446	333	488	342	595	842	2
en	494	333	503	342	595	842	2
la	509	333	516	342	595	842	2
Figura	310	344	336	353	595	842	2
1a,	342	344	354	353	595	842	2
microscopia	359	344	408	353	595	842	2
electrónica	414	344	457	353	595	842	2
de	463	344	472	353	595	842	2
barredura	478	344	516	353	595	842	2
(MEB)	310	356	339	365	595	842	2
mostrado	346	356	383	365	595	842	2
en	389	356	399	365	595	842	2
la	405	356	413	365	595	842	2
Figura	419	356	445	365	595	842	2
1b	452	356	462	365	595	842	2
y	469	356	474	365	595	842	2
1c;	480	356	493	365	595	842	2
área	499	356	516	365	595	842	2
superficial	310	367	353	376	595	842	2
específica	357	367	397	376	595	842	2
(BET),	402	367	430	376	595	842	2
densidad,	435	367	473	376	595	842	2
índice	477	367	502	376	595	842	2
de	506	367	516	376	595	842	2
actividad	310	379	347	388	595	842	2
puzolánica	355	379	399	388	595	842	2
(Chapelle	407	379	446	388	595	842	2
modificado)	454	379	503	388	595	842	2
y	511	379	516	388	595	842	2
diámetros	310	390	350	399	595	842	2
(d	353	390	361	399	595	842	2
10	361	394	368	399	595	842	2
,	368	390	370	399	595	842	2
d	374	390	379	399	595	842	2
50	379	394	385	399	595	842	2
y	388	390	393	399	595	842	2
d	396	390	401	399	595	842	2
90	402	394	408	399	595	842	2
)	408	390	411	399	595	842	2
mostrados	415	390	456	399	595	842	2
en	459	390	469	399	595	842	2
la	472	390	479	399	595	842	2
Tabla	482	390	505	399	595	842	2
1;	508	390	516	399	595	842	2
composición	310	402	362	411	595	842	2
química,	380	402	415	411	595	842	2
determinada	434	402	483	411	595	842	2
por	502	402	516	411	595	842	2
fluorescencia	310	413	364	422	595	842	2
de	367	413	376	422	595	842	2
rayos	379	413	401	422	595	842	2
X,	404	413	414	422	595	842	2
conforme	417	413	455	422	595	842	2
se	459	413	467	422	595	842	2
presenta	470	413	503	422	595	842	2
en	506	413	516	422	595	842	2
la	310	425	318	434	595	842	2
Tabla	320	425	343	434	595	842	2
2.	345	425	353	434	595	842	2
El	310	441	319	450	595	842	2
MK	327	441	343	450	595	842	2
presenta	351	441	385	450	595	842	2
densidad	393	441	428	450	595	842	2
y	436	441	441	450	595	842	2
área	449	441	466	450	595	842	2
superficial	474	441	516	450	595	842	2
específica,	310	453	353	462	595	842	2
notablemente	357	453	410	462	595	842	2
distintas	414	453	447	462	595	842	2
en	451	453	461	462	595	842	2
comparación	464	453	516	462	595	842	2
al	310	464	318	473	595	842	2
cemento	320	464	354	473	595	842	2
Portland.	357	464	393	473	595	842	2
De	396	464	408	473	595	842	2
esta	411	464	426	473	595	842	2
forma,	429	464	455	473	595	842	2
se	458	464	466	473	595	842	2
puede	469	464	493	473	595	842	2
decir	496	464	516	473	595	842	2
que	310	476	325	485	595	842	2
existe	327	476	351	485	595	842	2
un	353	476	363	485	595	842	2
considerable	366	476	416	485	595	842	2
impacto	419	476	451	485	595	842	2
en	454	476	463	485	595	842	2
la	466	476	473	485	595	842	2
movilidad	475	476	516	485	595	842	2
de	310	487	320	496	595	842	2
las	324	487	335	496	595	842	2
partículas	340	487	378	496	595	842	2
de	383	487	392	496	595	842	2
la	397	487	404	496	595	842	2
pasta:	408	487	431	496	595	842	2
cuanto	436	487	462	496	595	842	2
mayor	466	487	492	496	595	842	2
es	496	487	504	496	595	842	2
la	509	487	516	496	595	842	2
cantidad	310	499	344	508	595	842	2
de	349	499	358	508	595	842	2
sustitución,	362	499	408	508	595	842	2
menor	413	499	438	508	595	842	2
es	443	499	451	508	595	842	2
la	455	499	462	508	595	842	2
distancia	467	499	502	508	595	842	2
de	506	499	516	508	595	842	2
separación	310	510	353	519	595	842	2
entre	357	510	377	519	595	842	2
las	381	510	392	519	595	842	2
partículas,	396	510	437	519	595	842	2
afectando	441	510	480	519	595	842	2
el	484	510	491	519	595	842	2
flujo.	495	510	516	519	595	842	2
Este	310	522	328	531	595	842	2
hecho	338	522	361	531	595	842	2
resulta	372	522	398	531	595	842	2
en	408	522	418	531	595	842	2
alteraciones	428	522	475	531	595	842	2
en	485	522	495	531	595	842	2
las	505	522	516	531	595	842	2
propiedades	310	533	359	542	595	842	2
reológicas	362	533	403	542	595	842	2
y	406	533	411	542	595	842	2
necesidad	414	533	453	542	595	842	2
de	457	533	466	542	595	842	2
aumento	469	533	503	542	595	842	2
de	507	533	516	542	595	842	2
la	310	545	318	554	595	842	2
demanda	322	545	358	554	595	842	2
de	362	545	371	554	595	842	2
agua	375	545	394	554	595	842	2
para	398	545	415	554	595	842	2
el	419	545	426	554	595	842	2
mezclado,	430	545	471	554	595	842	2
siempre	475	545	507	554	595	842	2
y	511	545	516	554	595	842	2
cuando	310	556	339	565	595	842	2
se	342	556	351	565	595	842	2
opte	354	556	371	565	595	842	2
por	374	556	387	565	595	842	2
mantener	390	556	427	565	595	842	2
la	430	556	438	565	595	842	2
consistencia	441	556	489	565	595	842	2
de	492	556	502	565	595	842	2
las	505	556	516	565	595	842	2
composiciones.	310	568	372	577	595	842	2
Sin	376	568	389	577	595	842	2
embargo,	393	568	430	577	595	842	2
como	434	568	456	577	595	842	2
el	459	568	467	577	595	842	2
objetivo	470	568	503	577	595	842	2
de	506	568	516	577	595	842	2
este	310	579	326	588	595	842	2
trabajo	328	579	356	588	595	842	2
es	358	579	367	588	595	842	2
evaluar	369	579	398	588	595	842	2
solamente	401	579	441	588	595	842	2
el	443	579	451	588	595	842	2
impacto	453	579	485	588	595	842	2
del	487	579	500	588	595	842	2
uso	502	579	516	588	595	842	2
del	310	591	323	600	595	842	2
MK	327	591	343	600	595	842	2
en	347	591	356	600	595	842	2
la	360	591	367	600	595	842	2
retracción	371	591	411	600	595	842	2
química	415	591	447	600	595	842	2
y	451	591	456	600	595	842	2
reacciones	460	591	503	600	595	842	2
de	506	591	516	600	595	842	2
hidratación	310	602	355	611	595	842	2
del	359	602	372	611	595	842	2
cemento,	376	602	412	611	595	842	2
se	416	602	424	611	595	842	2
optó	428	602	446	611	595	842	2
por	450	602	464	611	595	842	2
eliminar	468	602	501	611	595	842	2
las	505	602	516	611	595	842	2
posibles	310	614	343	623	595	842	2
variables	353	614	389	623	595	842	2
como:	398	614	423	623	595	842	2
cantidad	432	614	466	623	595	842	2
de	476	614	485	623	595	842	2
agua,	495	614	516	623	595	842	2
temperatura	310	625	358	634	595	842	2
de	362	625	372	634	595	842	2
ensayo,	376	625	406	634	595	842	2
forma	411	625	435	634	595	842	2
de	439	625	448	634	595	842	2
mezclado	453	625	491	634	595	842	2
de	495	625	505	634	595	842	2
la	509	625	516	634	595	842	2
pasta.	310	637	333	646	595	842	2
A	310	653	318	662	595	842	2
pesar	321	653	342	662	595	842	2
de	345	653	354	662	595	842	2
ser	357	653	369	662	595	842	2
típicamente	372	653	418	662	595	842	2
indicado	421	653	456	662	595	842	2
que	459	653	473	662	595	842	2
el	476	653	484	662	595	842	2
tamaño	487	653	516	662	595	842	2
de	310	665	320	674	595	842	2
partículas	322	665	361	674	595	842	2
del	363	665	375	674	595	842	2
MK	377	665	393	674	595	842	2
es	396	665	404	674	595	842	2
más	406	665	422	674	595	842	2
fina	424	665	440	674	595	842	2
que	442	665	456	674	595	842	2
la	458	665	466	674	595	842	2
del	468	665	480	674	595	842	2
cemento	482	665	516	674	595	842	2
Portland,	310	676	347	685	595	842	2
el	354	676	361	685	595	842	2
MK	368	676	384	685	595	842	2
utilizado	391	676	426	685	595	842	2
en	433	676	442	685	595	842	2
este	449	676	464	685	595	842	2
trabajo	471	676	499	685	595	842	2
no	506	676	516	685	595	842	2
presenta	310	688	344	697	595	842	2
tal	346	688	356	697	595	842	2
característica,	359	688	414	697	595	842	2
teniendo	417	688	451	697	595	842	2
mayor	454	688	479	697	595	842	2
cantidad	482	688	516	697	595	842	2
de	310	699	320	708	595	842	2
partículas	325	699	364	708	595	842	2
más	369	699	385	708	595	842	2
gruesas	391	699	421	708	595	842	2
que	426	699	440	708	595	842	2
las	446	699	457	708	595	842	2
del	462	699	474	708	595	842	2
cemento,	479	699	516	708	595	842	2
como	310	711	332	720	595	842	2
se	335	711	343	720	595	842	2
observa	346	711	377	720	595	842	2
en	379	711	389	720	595	842	2
d	391	711	396	720	595	842	2
50	396	714	402	720	595	842	2
y	405	711	410	720	595	842	2
d	412	711	417	720	595	842	2
90	417	714	423	720	595	842	2
(Tabla	425	711	451	720	595	842	2
1),	453	711	464	720	595	842	2
desplazando	467	711	516	720	595	842	2
ligeramente	310	722	357	731	595	842	2
su	360	722	368	731	595	842	2
curva	370	722	392	731	595	842	2
de	394	722	404	731	595	842	2
distribución	406	722	453	731	595	842	2
granulométrica	455	722	516	731	595	842	2
hacia	310	734	331	743	595	842	2
la	334	734	341	743	595	842	2
derecha	344	734	375	743	595	842	2
(Figura	377	734	407	743	595	842	2
1a).	409	734	425	743	595	842	2
Caceres,	118	781	149	791	595	842	2
D.	151	781	159	791	595	842	2
P.	162	781	169	791	595	842	2
E.;	171	781	182	791	595	842	2
Romano,	184	781	215	791	595	842	2
R.	218	781	225	791	595	842	2
C.	228	781	236	791	595	842	2
de	238	781	247	791	595	842	2
O.;	249	781	260	791	595	842	2
John,	263	781	283	791	595	842	2
V.	285	781	293	791	595	842	2
M.;	295	781	307	791	595	842	2
Cincotto,	309	781	342	791	595	842	2
M.	345	781	353	791	595	842	2
A.	356	781	363	791	595	842	2
Ambiente	247	50	282	60	595	842	3
Construído,	284	50	326	60	595	842	3
Porto	328	50	347	60	595	842	3
Alegre,	350	50	376	60	595	842	3
v.	378	50	385	60	595	842	3
18,	387	50	399	60	595	842	3
n.	401	50	408	60	595	842	3
3,	411	50	418	60	595	842	3
p.	420	50	428	60	595	842	3
327-339,	430	50	461	60	595	842	3
jul./set.	463	50	494	60	595	842	3
2018.	496	50	516	60	595	842	3
Figura	79	85	104	95	595	842	3
1	107	85	112	95	595	842	3
-	114	84	118	95	595	842	3
(a)	121	84	132	95	595	842	3
Distribución	135	84	185	95	595	842	3
granulométrica	188	84	252	95	595	842	3
de	255	84	265	95	595	842	3
los	268	84	279	95	595	842	3
materiales,	282	84	330	95	595	842	3
(b)	333	84	344	95	595	842	3
y	347	84	352	95	595	842	3
(c)	355	84	366	95	595	842	3
MEB	369	84	386	95	595	842	3
del	388	84	402	95	595	842	3
MK	404	84	416	95	595	842	3
(b)	346	104	356	112	595	842	3
10	122	121	129	127	595	842	3
9	126	132	129	139	595	842	3
(a)	136	127	146	134	595	842	3
CPV	282	130	293	135	595	842	3
Metacaolín	282	139	309	144	595	842	3
Frecuencia	117	166	123	202	595	842	3
(%)	117	153	123	164	595	842	3
8	126	144	129	150	595	842	3
7	126	156	129	162	595	842	3
6	126	167	129	173	595	842	3
5	126	179	129	185	595	842	3
500	452	182	462	188	595	842	3
nm	464	182	472	188	595	842	3
4	126	190	129	196	595	842	3
(c)	346	201	355	209	595	842	3
3	126	202	129	208	595	842	3
2	126	213	129	219	595	842	3
1	126	225	129	231	595	842	3
0	126	236	129	242	595	842	3
0.1	130	244	138	250	595	842	3
1	177	244	180	250	595	842	3
100	264	244	273	250	595	842	3
10	220	244	227	250	595	842	3
1000	307	244	320	250	595	842	3
Diámetro	186	253	212	260	595	842	3
de	214	253	220	260	595	842	3
partícula	222	253	246	260	595	842	3
(µm)	248	253	261	260	595	842	3
10	454	280	460	286	595	842	3
µm	462	279	471	286	595	842	3
Tabla	79	308	102	319	595	842	3
1	105	308	109	319	595	842	3
-	112	308	115	319	595	842	3
Características	118	308	180	319	595	842	3
físicas	183	308	209	319	595	842	3
de	211	308	222	319	595	842	3
los	225	308	236	319	595	842	3
materiales	239	308	283	319	595	842	3
Características	214	326	279	335	595	842	3
Cemento	349	326	388	335	595	842	3
Metacaolín	396	326	444	335	595	842	3
Área	152	339	171	348	595	842	3
superficial	174	339	216	348	595	842	3
específica	218	339	258	348	595	842	3
BET	261	339	280	348	595	842	3
(m	282	339	293	348	595	842	3
2	293	338	296	343	595	842	3
/g)	297	339	308	348	595	842	3
1,2	348	339	361	348	595	842	3
±	363	339	369	348	595	842	3
0,02	371	339	389	348	595	842	3
17,2	397	339	415	348	595	842	3
±	417	339	422	348	595	842	3
0,02	425	339	442	348	595	842	3
Densidad	152	350	189	359	595	842	3
(g/cm	192	350	215	359	595	842	3
3	215	349	218	355	595	842	3
)	218	350	222	359	595	842	3
3,0	348	350	361	359	595	842	3
±	363	350	369	359	595	842	3
0,01	371	350	389	359	595	842	3
2,6	399	350	412	359	595	842	3
±	415	350	420	359	595	842	3
0,04	423	350	440	359	595	842	3
Índice	152	362	177	371	595	842	3
de	179	362	189	371	595	842	3
actividad	191	362	228	371	595	842	3
puzolánica	230	362	273	371	595	842	3
[mg	276	362	292	371	595	842	3
Ca(OH)	295	362	327	371	595	842	3
2	327	365	330	371	595	842	3
/g]	330	362	341	371	595	842	3
-	367	362	370	371	595	842	3
1106	396	362	416	371	595	842	3
±	418	362	424	371	595	842	3
0,01	426	362	444	371	595	842	3
d	152	373	157	382	595	842	3
10	157	376	163	382	595	842	3
(µm)	163	373	183	382	595	842	3
2	366	373	371	382	595	842	3
2,8	414	373	426	382	595	842	3
d	152	385	157	394	595	842	3
50	157	388	163	394	595	842	3
(µm)	163	385	183	394	595	842	3
15	363	385	373	394	595	842	3
15	415	385	425	394	595	842	3
d	152	396	157	405	595	842	3
90	157	399	163	405	595	842	3
(µm)	163	396	183	405	595	842	3
34	363	396	373	405	595	842	3
55	415	396	425	405	595	842	3
Tabla	79	424	102	435	595	842	3
2	105	424	109	435	595	842	3
-	112	424	115	435	595	842	3
Composición	118	424	171	435	595	842	3
química	174	424	207	435	595	842	3
de	209	424	220	435	595	842	3
los	223	424	234	435	595	842	3
materiales	237	424	281	435	595	842	3
(%)	284	424	297	435	595	842	3
Material	80	448	114	457	595	842	3
CaO	120	448	140	457	595	842	3
SiO	148	448	164	457	595	842	3
2	164	451	167	457	595	842	3
CPV	83	467	102	476	595	842	3
MK	83	478	99	487	595	842	3
64,5	121	467	139	476	595	842	3
20,0	149	467	166	476	595	842	3
<0,1	121	478	139	487	595	842	3
60,9	149	478	166	487	595	842	3
Al	176	442	186	451	595	842	3
2	186	445	189	451	595	842	3
O	189	442	197	451	595	842	3
3	185	457	188	463	595	842	3
4,3	180	467	193	476	595	842	3
30,3	178	478	195	487	595	842	3
Fe	207	448	217	457	595	842	3
2	217	451	220	457	595	842	3
O	220	448	228	457	595	842	3
3	228	451	231	457	595	842	3
2,5	213	467	225	476	595	842	3
1,7	213	478	225	487	595	842	3
Mg	243	442	258	451	595	842	3
O	246	454	254	463	595	842	3
1,4	244	467	257	476	595	842	3
0,5	244	478	257	487	595	842	3
SO	269	448	283	457	595	842	3
3	283	451	286	457	595	842	3
0,9	271	467	284	476	595	842	3
-	276	478	279	487	595	842	3
Na	298	442	310	451	595	842	3
2	310	445	313	451	595	842	3
O	301	454	309	463	595	842	3
0,2	299	467	312	476	595	842	3
<0,1	296	478	314	487	595	842	3
K	328	442	336	451	595	842	3
2	336	445	339	451	595	842	3
O	329	454	337	463	595	842	3
0,8	327	467	340	476	595	842	3
1,3	327	478	340	487	595	842	3
TiO	351	442	368	451	595	842	3
2	358	457	361	463	595	842	3
0,2	354	467	366	476	595	842	3
1,7	354	478	366	487	595	842	3
P	377	448	383	457	595	842	3
2	383	451	387	457	595	842	3
O	387	448	394	457	595	842	3
5	394	451	398	457	595	842	3
0,2	381	467	394	476	595	842	3
<0,1	378	478	396	487	595	842	3
Mn	408	442	423	451	595	842	3
Tota	491	442	511	451	595	842	3
SrO	435	448	452	457	595	842	3
P.C.*	460	448	483	457	595	842	3
O	412	454	420	463	595	842	3
l	500	454	502	463	595	842	3
0,11	407	467	425	476	595	842	3
0,2	437	467	450	476	595	842	3
4,4	465	467	478	476	595	842	3
100	494	467	509	476	595	842	3
0,02	407	478	425	487	595	842	3
-	442	478	445	487	595	842	3
3,5	465	478	478	487	595	842	3
100	494	478	509	487	595	842	3
Nota:	79	491	100	501	595	842	3
*P.C.	102	491	120	501	595	842	3
-	123	491	126	501	595	842	3
Pérdida	128	491	155	501	595	842	3
por	158	491	170	501	595	842	3
calcinación.	172	491	215	501	595	842	3
El	79	521	88	530	595	842	3
cemento	91	521	124	530	595	842	3
Portland	127	521	161	530	595	842	3
escogido	163	521	198	530	595	842	3
para	201	521	218	530	595	842	3
la	220	521	227	530	595	842	3
realización	229	521	273	530	595	842	3
de	276	521	285	530	595	842	3
este	79	533	95	542	595	842	3
trabajo	98	533	125	542	595	842	3
es	128	533	136	542	595	842	3
del	139	533	151	542	595	842	3
tipo	154	533	170	542	595	842	3
más	172	533	188	542	595	842	3
puro	191	533	209	542	595	842	3
comercializado	212	533	273	542	595	842	3
en	276	533	285	542	595	842	3
Brasil,	79	544	106	553	595	842	3
con	109	544	123	553	595	842	3
elevada	126	544	157	553	595	842	3
cantidad	160	544	194	553	595	842	3
de	197	544	207	553	595	842	3
clinker,	210	544	240	553	595	842	3
adición	243	544	272	553	595	842	3
de	275	544	285	553	595	842	3
calcáreo	79	556	113	565	595	842	3
de	116	556	126	565	595	842	3
5%	129	556	143	565	595	842	3
como	146	556	168	565	595	842	3
máximo	172	556	205	565	595	842	3
y	209	556	214	565	595	842	3
sulfato	217	556	244	565	595	842	3
de	248	556	257	565	595	842	3
calcio	261	556	285	565	595	842	3
menor	79	567	105	576	595	842	3
que	107	567	122	576	595	842	3
3%.	124	567	140	576	595	842	3
Este	79	584	97	593	595	842	3
hecho	104	584	128	593	595	842	3
puede	135	584	159	593	595	842	3
ser	166	584	178	593	595	842	3
explicado	185	584	224	593	595	842	3
debido	231	584	259	593	595	842	3
a	266	584	270	593	595	842	3
la	278	584	285	593	595	842	3
morfología	79	595	124	604	595	842	3
de	128	595	138	604	595	842	3
las	142	595	153	604	595	842	3
partículas	158	595	197	604	595	842	3
del	201	595	214	604	595	842	3
MK,	218	595	237	604	595	842	3
la	241	595	249	604	595	842	3
que	253	595	268	604	595	842	3
fue	272	595	285	604	595	842	3
analizada	79	607	117	616	595	842	3
por	123	607	137	616	595	842	3
MEB,	143	607	167	616	595	842	3
usando	173	607	201	616	595	842	3
un	207	607	217	616	595	842	3
equipo	223	607	250	616	595	842	3
Quanta	256	607	285	616	595	842	3
600FEG.	79	618	116	627	595	842	3
En	120	618	131	627	595	842	3
ella	134	618	149	627	595	842	3
se	152	618	160	627	595	842	3
observa	164	618	195	627	595	842	3
que	199	618	213	627	595	842	3
el	217	618	224	627	595	842	3
MK	228	618	244	627	595	842	3
tiene	247	618	267	627	595	842	3
una	270	618	285	627	595	842	3
morfología	79	630	124	639	595	842	3
laminar	126	630	157	639	595	842	3
(Figura	160	630	189	639	595	842	3
1b)	192	630	205	639	595	842	3
y	208	630	213	639	595	842	3
que	215	630	229	639	595	842	3
al	232	630	239	639	595	842	3
analizar	242	630	273	639	595	842	3
su	276	630	285	639	595	842	3
granulometría	79	641	135	650	595	842	3
por	139	641	152	650	595	842	3
luz	156	641	168	650	595	842	3
láser,	171	641	192	650	595	842	3
hace	196	641	214	650	595	842	3
que	217	641	232	650	595	842	3
se	235	641	243	650	595	842	3
considere	247	641	285	650	595	842	3
un	79	653	89	662	595	842	3
diámetro	93	653	128	662	595	842	3
mayor	132	653	157	662	595	842	3
que	160	653	175	662	595	842	3
depende	178	653	212	662	595	842	3
de	215	653	224	662	595	842	3
su	228	653	237	662	595	842	3
orientación	240	653	285	662	595	842	3
(Figura	79	664	109	673	595	842	3
1c).	112	664	128	673	595	842	3
Otra	131	664	149	673	595	842	3
consideración	153	664	208	673	595	842	3
es	212	664	220	673	595	842	3
que,	224	664	241	673	595	842	3
durante	244	664	274	673	595	842	3
el	278	664	285	673	595	842	3
ensayo	79	676	107	685	595	842	3
el	110	676	117	685	595	842	3
MK	120	676	136	685	595	842	3
puede	139	676	163	685	595	842	3
estar	166	676	185	685	595	842	3
aglomerado	188	676	235	685	595	842	3
debido	238	676	266	685	595	842	3
a	269	676	273	685	595	842	3
su	276	676	285	685	595	842	3
elevada	79	687	110	696	595	842	3
área	115	687	132	696	595	842	3
superficial	137	687	179	696	595	842	3
específica.	184	687	227	696	595	842	3
No	232	687	244	696	595	842	3
obstante,	249	687	285	696	595	842	3
esto	79	699	95	708	595	842	3
no	103	699	113	708	595	842	3
compromete	120	699	170	708	595	842	3
los	177	699	189	708	595	842	3
resultados	196	699	236	708	595	842	3
obtenidos,	243	699	285	708	595	842	3
puesto	79	710	105	719	595	842	3
que	112	710	126	719	595	842	3
el	133	710	140	719	595	842	3
trabajo	147	710	174	719	595	842	3
trata	181	710	199	719	595	842	3
de	205	710	214	719	595	842	3
una	221	710	235	719	595	842	3
evaluación	242	710	285	719	595	842	3
comparativa	79	722	129	731	595	842	3
entre	131	722	151	731	595	842	3
los	154	722	166	731	595	842	3
contenidos	168	722	211	731	595	842	3
de	214	722	223	731	595	842	3
MK.	226	722	244	731	595	842	3
En	310	521	322	530	595	842	3
la	327	521	334	530	595	842	3
Figura	340	521	366	530	595	842	3
2a	372	521	382	530	595	842	3
se	387	521	396	530	595	842	3
observa	402	521	433	530	595	842	3
los	438	521	450	530	595	842	3
difractogramas	456	521	516	530	595	842	3
correspondientes	310	533	378	542	595	842	3
a	381	533	386	542	595	842	3
los	389	533	400	542	595	842	3
materiales	404	533	445	542	595	842	3
anhidros.	448	533	485	542	595	842	3
Para	488	533	506	542	595	842	3
el	509	533	516	542	595	842	3
caso	310	544	328	553	595	842	3
del	337	544	349	553	595	842	3
MK	357	544	373	553	595	842	3
el	382	544	389	553	595	842	3
pico	397	544	415	553	595	842	3
de	423	544	432	553	595	842	3
mayor	441	544	466	553	595	842	3
intensidad	475	544	516	553	595	842	3
corresponde	310	556	359	565	595	842	3
al	362	556	369	565	595	842	3
cuarzo	372	556	398	565	595	842	3
y	401	556	406	565	595	842	3
moscovita	409	556	450	565	595	842	3
localizado	452	556	493	565	595	842	3
entre	496	556	516	565	595	842	3
26°	310	567	325	576	595	842	3
a	329	567	334	576	595	842	3
27°	339	567	353	576	595	842	3
2θ,	357	567	370	576	595	842	3
también	375	564	407	577	595	842	3
se	411	564	420	577	595	842	3
observan	425	564	461	577	595	842	3
varios	465	564	490	577	595	842	3
picos	495	564	516	577	595	842	3
correspondientes	310	579	378	588	595	842	3
a	382	579	386	588	595	842	3
la	390	579	397	588	595	842	3
caolinita,	401	579	438	588	595	842	3
esto	442	579	458	588	595	842	3
indica	462	579	486	588	595	842	3
que	490	579	505	588	595	842	3
el	509	579	516	588	595	842	3
material	310	590	343	599	595	842	3
no	348	590	358	599	595	842	3
fue	362	590	375	599	595	842	3
debidamente	379	590	430	599	595	842	3
calcinado.	435	590	476	599	595	842	3
Mientras	481	590	516	599	595	842	3
que,	310	602	327	611	595	842	3
el	330	602	337	611	595	842	3
cemento	339	602	373	611	595	842	3
Portland	375	602	409	611	595	842	3
presenta	412	602	445	611	595	842	3
un	447	602	458	611	595	842	3
difractograma	460	602	516	611	595	842	3
típico	310	613	333	622	595	842	3
del	340	613	352	622	595	842	3
ligante	358	613	385	622	595	842	3
más	392	613	408	622	595	842	3
puro	414	613	433	622	595	842	3
comercializado	439	613	500	622	595	842	3
en	506	613	516	622	595	842	3
Brasil.	310	625	337	634	595	842	3
Asimismo,	342	625	385	634	595	842	3
en	390	625	400	634	595	842	3
la	405	625	412	634	595	842	3
Tabla	417	625	440	634	595	842	3
3,	445	625	452	634	595	842	3
se	457	625	465	634	595	842	3
indican	471	625	500	634	595	842	3
las	505	625	516	634	595	842	3
nomenclaturas,	310	636	371	645	595	842	3
fórmulas	379	636	415	645	595	842	3
moleculares	423	636	471	645	595	842	3
y	479	636	484	645	595	842	3
fichas	492	636	516	645	595	842	3
consultadas	310	648	357	657	595	842	3
de	360	648	369	657	595	842	3
las	372	648	383	657	595	842	3
fases	386	648	406	657	595	842	3
mineralógicas	409	648	465	657	595	842	3
encontradas	468	648	516	657	595	842	3
en	310	659	320	668	595	842	3
los	322	659	334	668	595	842	3
difractogramas.	336	659	399	668	595	842	3
La	310	676	321	685	595	842	3
Figura	325	676	351	685	595	842	3
2b	356	676	366	685	595	842	3
muestra	370	676	402	685	595	842	3
la	406	676	414	685	595	842	3
pérdida	418	676	448	685	595	842	3
de	452	676	462	685	595	842	3
masa	466	676	486	685	595	842	3
de	491	676	500	685	595	842	3
las	505	676	516	685	595	842	3
materias	310	687	344	696	595	842	3
primas	348	687	376	696	595	842	3
en	380	687	389	696	595	842	3
función	394	687	424	696	595	842	3
de	429	687	438	696	595	842	3
la	442	687	449	696	595	842	3
variación	454	687	491	696	595	842	3
de	495	687	505	696	595	842	3
la	509	687	516	696	595	842	3
temperatura.	310	699	361	708	595	842	3
A	364	699	371	708	595	842	3
pesar	374	699	395	708	595	842	3
de	398	699	407	708	595	842	3
no	410	699	420	708	595	842	3
haber	423	699	446	708	595	842	3
sido	449	699	465	708	595	842	3
identificado	468	699	516	708	595	842	3
en	310	710	320	719	595	842	3
el	322	710	329	719	595	842	3
difractograma,	332	710	390	719	595	842	3
fue	393	710	405	719	595	842	3
posible	408	710	437	719	595	842	3
observar	439	710	473	719	595	842	3
que	476	710	490	719	595	842	3
existe	493	710	516	719	595	842	3
3,1%	310	722	331	731	595	842	3
de	335	722	344	731	595	842	3
portlandita	348	722	391	731	595	842	3
en	395	722	404	731	595	842	3
el	408	722	415	731	595	842	3
cemento,	419	722	455	731	595	842	3
indicando	458	722	498	731	595	842	3
una	501	722	516	731	595	842	3
pequeña	310	733	344	742	595	842	3
pre-hidratación	348	733	409	742	595	842	3
y	414	733	419	742	595	842	3
5.6%	423	733	444	742	595	842	3
de	449	733	458	742	595	842	3
carbonato	463	733	502	742	595	842	3
de	507	733	516	742	595	842	3
calcio	310	745	334	754	595	842	3
debido	338	745	366	754	595	842	3
a	370	745	374	754	595	842	3
la	378	745	385	754	595	842	3
adición	390	745	419	754	595	842	3
utilizada	423	745	457	754	595	842	3
en	461	745	471	754	595	842	3
el	475	745	482	754	595	842	3
ligante.	486	745	516	754	595	842	3
Retracción	228	780	266	790	595	842	3
química	269	780	297	790	595	842	3
de	299	780	308	790	595	842	3
pastas	310	780	333	790	595	842	3
de	335	780	344	790	595	842	3
cemento	347	780	378	790	595	842	3
con	380	780	393	790	595	842	3
incorporación	395	780	444	790	595	842	3
de	446	780	455	790	595	842	3
metacaolín	458	780	498	790	595	842	3
329	509	779	523	790	595	842	3
Ambiente	247	50	282	60	595	842	4
Construído,	284	50	326	60	595	842	4
Porto	328	50	347	60	595	842	4
Alegre,	350	50	376	60	595	842	4
v.	378	50	385	60	595	842	4
18,	387	50	399	60	595	842	4
n.	401	50	408	60	595	842	4
3,	411	50	418	60	595	842	4
p.	420	50	428	60	595	842	4
327-339,	430	50	461	60	595	842	4
jul./set.	463	50	494	60	595	842	4
2018.	496	50	516	60	595	842	4
Para	79	87	97	96	595	842	4
calcular	100	87	132	96	595	842	4
cuánto	135	87	162	96	595	842	4
de	165	87	174	96	595	842	4
caolín	177	87	202	96	595	842	4
no	205	87	215	96	595	842	4
fue	218	87	231	96	595	842	4
debidamente	234	87	285	96	595	842	4
calcinado,	79	99	120	108	595	842	4
se	146	99	154	108	595	842	4
usa	180	99	194	108	595	842	4
la	220	99	227	108	595	842	4
relación	253	99	285	108	595	842	4
Al	79	110	89	119	595	842	4
2	89	114	93	119	595	842	4
O	93	110	100	119	595	842	4
3	100	114	103	119	595	842	4
.2SiO	103	110	126	119	595	842	4
2	126	114	129	119	595	842	4
.2H	129	110	144	119	595	842	4
2	144	114	147	119	595	842	4
O/2H	147	110	170	119	595	842	4
2	170	114	173	119	595	842	4
O	173	110	180	119	595	842	4
multiplicada	192	110	241	119	595	842	4
por	253	110	266	119	595	842	4
la	278	110	285	119	595	842	4
cantidad	79	122	113	131	595	842	4
de	117	122	127	131	595	842	4
agua	131	122	150	131	595	842	4
de	154	122	163	131	595	842	4
deshidroxilación	167	122	234	131	595	842	4
(pérdida	238	122	271	131	595	842	4
de	276	122	285	131	595	842	4
masa	79	133	100	142	595	842	4
entre	104	133	124	142	595	842	4
400	127	133	142	142	595	842	4
a	146	133	151	142	595	842	4
600	154	133	169	142	595	842	4
°C),	173	133	189	142	595	842	4
esto	193	133	209	142	595	842	4
es	213	133	221	142	595	842	4
258/36	225	133	253	142	595	842	4
x	256	133	261	142	595	842	4
1,73,	265	133	285	142	595	842	4
resultando	79	145	121	154	595	842	4
12,4%	130	145	156	154	595	842	4
que	164	145	179	154	595	842	4
corresponde	187	145	236	154	595	842	4
al	245	145	252	154	595	842	4
caolín	261	145	285	154	595	842	4
remaneciente,	79	156	135	165	595	842	4
el	139	156	147	165	595	842	4
resto	151	156	170	165	595	842	4
87.6%	174	156	200	165	595	842	4
es	204	156	213	165	595	842	4
MK	217	156	233	165	595	842	4
y	237	156	242	165	595	842	4
minerales	246	156	285	165	595	842	4
accesorios.	79	168	124	177	595	842	4
siguiente	310	87	346	96	595	842	4
forma:	352	87	379	96	595	842	4
primero,	384	87	418	96	595	842	4
se	424	87	432	96	595	842	4
añadió	438	87	464	96	595	842	4
agua	470	87	489	96	595	842	4
a	494	87	499	96	595	842	4
los	504	87	516	96	595	842	4
materiales	310	99	351	108	595	842	4
sólidos	355	99	384	108	595	842	4
y	387	99	392	108	595	842	4
se	396	99	404	108	595	842	4
dejó	408	99	425	108	595	842	4
en	429	99	438	108	595	842	4
reposo	442	99	469	108	595	842	4
durante	472	99	502	108	595	842	4
30	506	99	516	108	595	842	4
segundos,	310	110	350	119	595	842	4
en	357	110	367	119	595	842	4
seguida,	374	110	407	119	595	842	4
se	414	110	422	119	595	842	4
realizó	429	110	456	119	595	842	4
el	463	110	471	119	595	842	4
mezclado	478	110	516	119	595	842	4
durante	310	122	340	131	595	842	4
90	343	122	353	131	595	842	4
segundos,	357	122	396	131	595	842	4
usando	399	122	428	131	595	842	4
un	431	122	441	131	595	842	4
mezclador	444	122	486	131	595	842	4
de	489	122	498	131	595	842	4
alta	501	122	516	131	595	842	4
energía	310	133	340	142	595	842	4
(Makita,	351	133	385	142	595	842	4
adaptado),	396	133	438	142	595	842	4
controlando	450	133	497	142	595	842	4
la	509	133	516	142	595	842	4
velocidad	310	145	349	154	595	842	4
de	353	145	362	154	595	842	4
giro	366	145	382	154	595	842	4
en	386	145	395	154	595	842	4
10000	399	145	424	154	595	842	4
rpm.	427	145	446	154	595	842	4
Cabe	449	145	470	154	595	842	4
mencionar	474	145	516	154	595	842	4
que	310	156	325	165	595	842	4
cuando	328	156	356	165	595	842	4
se	359	156	368	165	595	842	4
usaron	371	156	397	165	595	842	4
sustituciones	400	156	452	165	595	842	4
de	454	156	464	165	595	842	4
5,	467	156	474	165	595	842	4
10	477	156	487	165	595	842	4
y	490	156	495	165	595	842	4
20%	498	156	516	165	595	842	4
de	310	168	320	177	595	842	4
metacaolín,	327	168	373	177	595	842	4
los	381	168	392	177	595	842	4
materiales	400	168	441	177	595	842	4
anhidros	448	168	483	177	595	842	4
fueron	490	168	516	177	595	842	4
homogenizados	310	179	373	188	595	842	4
previamente	376	179	426	188	595	842	4
usando	429	179	458	188	595	842	4
un	461	179	471	188	595	842	4
mezclador	474	179	516	188	595	842	4
(Makita,	310	191	344	200	595	842	4
Labortechnik	352	191	406	200	595	842	4
RW	413	191	429	200	595	842	4
20D2M)	437	191	472	200	595	842	4
con	480	191	494	200	595	842	4
una	502	191	516	200	595	842	4
velocidad	310	202	349	211	595	842	4
de	351	202	361	211	595	842	4
giro	363	202	379	211	595	842	4
de	381	202	390	211	595	842	4
1000	392	202	412	211	595	842	4
rpm.	414	202	433	211	595	842	4
Es	435	202	445	211	595	842	4
necesario	447	202	485	211	595	842	4
resaltar	487	202	516	211	595	842	4
que	310	214	325	223	595	842	4
ésta	327	214	343	223	595	842	4
es	345	214	354	223	595	842	4
una	356	214	371	223	595	842	4
etapa	373	214	394	223	595	842	4
muy	397	214	415	223	595	842	4
importante	417	214	461	223	595	842	4
en	463	214	473	223	595	842	4
el	475	214	482	223	595	842	4
proceso	485	214	516	223	595	842	4
experimental,	310	225	365	234	595	842	4
ya	368	225	377	234	595	842	4
que	380	225	394	234	595	842	4
la	397	225	404	234	595	842	4
calidad	407	225	436	234	595	842	4
de	439	225	448	234	595	842	4
la	451	225	458	234	595	842	4
mezcla	461	225	489	234	595	842	4
puede	492	225	516	234	595	842	4
cambiar	310	237	343	246	595	842	4
la	345	237	352	246	595	842	4
reacción	355	237	389	246	595	842	4
del	391	237	403	246	595	842	4
cemento.	406	237	442	246	595	842	4
Las	79	184	94	193	595	842	4
composiciones	100	184	160	193	595	842	4
de	166	184	176	193	595	842	4
las	182	184	193	193	595	842	4
pastas	200	184	224	193	595	842	4
evaluadas	231	184	270	193	595	842	4
se	277	184	285	193	595	842	4
resumen	79	196	113	205	595	842	4
en	118	196	128	205	595	842	4
la	133	196	140	205	595	842	4
Tabla	146	196	169	205	595	842	4
4.	174	196	181	205	595	842	4
La	187	196	197	205	595	842	4
primera	202	196	233	205	595	842	4
únicamente	239	196	285	205	595	842	4
utilizando	79	207	119	216	595	842	4
cemento	123	207	156	216	595	842	4
Portland	160	207	194	216	595	842	4
como	197	207	219	216	595	842	4
referencia	222	207	262	216	595	842	4
y	266	207	271	216	595	842	4
las	274	207	285	216	595	842	4
otras	79	219	99	228	595	842	4
con	101	219	116	228	595	842	4
incrementos	118	219	166	228	595	842	4
de	169	219	178	228	595	842	4
5,	180	219	188	228	595	842	4
10	190	219	200	228	595	842	4
y	202	219	207	228	595	842	4
20%	209	219	228	228	595	842	4
de	230	219	239	228	595	842	4
sustitución	242	219	285	228	595	842	4
parcial	79	230	107	239	595	842	4
de	109	230	119	239	595	842	4
MK	121	230	137	239	595	842	4
en	140	230	149	239	595	842	4
masa.	152	230	175	239	595	842	4
Todas	79	247	104	256	595	842	4
las	110	247	121	256	595	842	4
pastas	126	247	151	256	595	842	4
fueron	156	247	182	256	595	842	4
elaboradas	188	247	231	256	595	842	4
usando	237	247	265	256	595	842	4
una	270	247	285	256	595	842	4
relación	79	258	112	267	595	842	4
agua/sólido	116	258	162	267	595	842	4
de	166	258	175	267	595	842	4
0,5	179	258	192	267	595	842	4
y	196	258	201	267	595	842	4
se	205	258	213	267	595	842	4
prepararon	217	258	260	267	595	842	4
de	264	258	274	267	595	842	4
la	278	258	285	267	595	842	4
Figura	79	283	104	294	595	842	4
2	107	283	112	294	595	842	4
-	114	283	118	294	595	842	4
(a)	121	283	132	294	595	842	4
Difractogramas	135	283	198	294	595	842	4
de	201	283	211	294	595	842	4
rayos	214	283	236	294	595	842	4
X	239	283	244	294	595	842	4
de	247	283	258	294	595	842	4
los	260	283	272	294	595	842	4
materiales	275	283	319	294	595	842	4
anhidros	321	283	358	294	595	842	4
-	360	283	364	294	595	842	4
K:	366	283	375	294	595	842	4
caolinita,	378	283	417	294	595	842	4
Q:	420	283	430	294	595	842	4
cuarzo,	433	283	464	294	595	842	4
M:	467	283	477	294	595	842	4
moscovita,	79	294	125	305	595	842	4
A:	128	294	137	305	595	842	4
C	139	294	145	305	595	842	4
3	145	297	148	305	595	842	4
S,	148	294	156	305	595	842	4
B:	159	294	168	305	595	842	4
C	171	294	176	305	595	842	4
2	176	297	180	305	595	842	4
S,	180	294	187	305	595	842	4
AC:	190	294	205	305	595	842	4
C	207	294	213	305	595	842	4
3	213	297	216	305	595	842	4
A,	216	294	225	305	595	842	4
G:	228	294	237	305	595	842	4
gipsita,	240	294	271	305	595	842	4
Ca:	274	294	287	305	595	842	4
calcita	290	294	318	305	595	842	4
y	320	294	325	305	595	842	4
Br:	328	294	340	305	595	842	4
brownmillerita;	343	294	408	305	595	842	4
(b)	411	294	423	305	595	842	4
Curvas	426	294	454	305	595	842	4
termogravimétricas	79	304	162	315	595	842	4
0,00	306	322	320	328	595	842	4
CPV	247	329	261	335	595	842	4
MetacaolÍn	247	338	279	344	595	842	4
Q	152	332	157	337	595	842	4
M	152	338	157	343	595	842	4
-0,05	304	333	320	339	595	842	4
118°C	343	345	359	351	595	842	4
0,44%	343	352	360	357	595	842	4
-0,15	304	355	320	361	595	842	4
M	120	380	125	385	595	842	4
K	120	387	124	391	595	842	4
K	126	385	130	390	595	842	4
K	104	388	108	393	595	842	4
M	173	377	178	382	595	842	4
Q	180	374	184	379	595	842	4
Q	199	378	203	383	595	842	4
K	173	383	177	388	595	842	4
M	180	380	185	385	595	842	4
Q	188	381	192	386	595	842	4
Q	193	382	197	387	595	842	4
Q	131	376	135	381	595	842	4
K	144	385	147	390	595	842	4
Q	209	366	213	371	595	842	4
K	209	372	213	377	595	842	4
M	209	378	213	383	595	842	4
DTG	298	385	304	399	595	842	4
(%/min)	298	361	304	384	595	842	4
Intensidad	90	369	97	401	595	842	4
(cps)	90	352	97	367	595	842	4
-0,10	304	344	320	350	595	842	4
Q	239	373	243	377	595	842	4
K	239	379	242	384	595	842	4
Q	254	375	258	380	595	842	4
Q	265	381	270	386	595	842	4
Q	279	376	283	381	595	842	4
492,1°C	409	362	431	367	595	842	4
1,73%	412	368	429	374	595	842	4
37,1°C	329	364	347	369	595	842	4
0,66%	330	371	347	376	595	842	4
-0,20	304	366	320	372	595	842	4
Q	223	370	227	375	595	842	4
-0,25	304	377	320	383	595	842	4
403,3°C	390	382	412	387	595	842	4
0,75%	393	388	410	394	595	842	4
-0,30	304	388	320	394	595	842	4
A	152	398	156	403	595	842	4
B	152	404	156	409	595	842	4
Ca	152	410	159	415	595	842	4
G	161	415	166	420	595	842	4
B	161	421	165	426	595	842	4
A	169	395	173	399	595	842	4
B	169	401	173	406	595	842	4
A	177	399	180	404	595	842	4
Ca	169	407	176	412	595	842	4
B	177	405	180	410	595	842	4
Br	177	411	182	416	595	842	4
-0,35	304	399	320	405	595	842	4
A	188	413	191	418	595	842	4
B	196	413	200	418	595	842	4
B	188	419	191	424	595	842	4
A	228	413	231	418	595	842	4
A	243	417	247	422	595	842	4
-0,40	304	410	320	416	595	842	4
A	262	410	265	415	595	842	4
Br	254	419	259	424	595	842	4
AC	262	416	269	421	595	842	4
CPV	345	413	359	419	595	842	4
Metacaolín	345	422	379	429	595	842	4
-0,45	304	421	320	427	595	842	4
713,3°C	463	416	485	421	595	842	4
2,46%	466	423	483	428	595	842	4
-0,50	304	432	320	438	595	842	4
10	95	441	102	446	595	842	4
15	111	441	117	446	595	842	4
20	127	441	133	446	595	842	4
25	142	441	149	446	595	842	4
30	158	441	165	446	595	842	4
35	174	441	181	446	595	842	4
40	190	441	196	446	595	842	4
45	206	441	212	446	595	842	4
50	221	441	228	446	595	842	4
55	237	441	244	446	595	842	4
60	253	441	259	446	595	842	4
65	269	441	275	446	595	842	4
70	285	441	291	446	595	842	4
0	324	440	328	446	595	842	4
100	339	440	350	446	595	842	4
200	358	440	369	446	595	842	4
300	376	440	388	446	595	842	4
Ángulo	179	449	201	456	595	842	4
2θ	203	449	211	456	595	842	4
(a)	179	459	190	468	595	842	4
400	395	440	407	446	595	842	4
500	414	440	425	446	595	842	4
600	432	440	444	446	595	842	4
700	451	440	463	446	595	842	4
Temperatura	392	449	432	456	595	842	4
(°C)	434	449	447	456	595	842	4
800	470	440	481	446	595	842	4
(b)	397	459	409	468	595	842	4
Tabla	79	480	102	491	595	842	4
3	105	480	109	491	595	842	4
-	112	479	115	491	595	842	4
Fases	118	479	141	491	595	842	4
mineralógicas	144	479	201	491	595	842	4
Nomenclatura	104	499	165	507	595	842	4
A	131	513	138	522	595	842	4
B	131	526	138	535	595	842	4
AC	128	539	142	548	595	842	4
Br	130	552	140	561	595	842	4
Ca	129	565	140	574	595	842	4
G	131	578	138	587	595	842	4
Q	131	591	138	600	595	842	4
K	131	604	138	613	595	842	4
M	130	617	139	626	595	842	4
Fase	192	499	212	507	595	842	4
mineralógica	214	499	270	507	595	842	4
Alita	174	513	194	522	595	842	4
–	196	513	201	522	595	842	4
C	204	513	210	522	595	842	4
3	210	516	213	522	595	842	4
S	213	513	219	522	595	842	4
Belita	174	526	197	535	595	842	4
–	200	526	205	535	595	842	4
C	208	526	214	535	595	842	4
2	214	529	217	535	595	842	4
S	217	526	223	535	595	842	4
Aluminato	174	539	216	548	595	842	4
tricálcico	219	539	256	548	595	842	4
–	259	539	264	548	595	842	4
C	266	539	273	548	595	842	4
3	273	542	276	548	595	842	4
A	276	539	283	548	595	842	4
Brownmilerita	174	552	232	561	595	842	4
–	234	552	239	561	595	842	4
C	242	552	249	561	595	842	4
4	249	555	252	561	595	842	4
AF	252	552	265	561	595	842	4
Calcita	174	565	202	574	595	842	4
Gipsita	174	578	202	587	595	842	4
Cuarzo	174	591	202	600	595	842	4
Caolinita	174	604	210	613	595	842	4
Muscovita	174	617	216	626	595	842	4
Fórmula	302	499	339	507	595	842	4
molecular	341	499	384	507	595	842	4
3CaO.SiO	295	513	337	522	595	842	4
2	337	516	340	522	595	842	4
2CaO.SiO	295	526	337	535	595	842	4
2	337	529	340	535	595	842	4
3CaO.Al	295	539	331	548	595	842	4
2	331	542	334	548	595	842	4
O	334	539	342	548	595	842	4
3	342	542	345	548	595	842	4
4CaO.Al	295	552	331	561	595	842	4
2	331	555	334	561	595	842	4
O	334	552	342	561	595	842	4
3	342	555	345	561	595	842	4
.Fe	345	552	357	561	595	842	4
2	357	555	360	561	595	842	4
O	360	552	368	561	595	842	4
3	368	555	371	561	595	842	4
CaCO	295	565	320	574	595	842	4
3	320	568	323	574	595	842	4
CaSO	295	578	319	587	595	842	4
4	319	581	322	587	595	842	4
.2H	322	578	337	587	595	842	4
2	337	581	340	587	595	842	4
O	340	578	348	587	595	842	4
SiO	295	591	311	600	595	842	4
2	311	594	314	600	595	842	4
Al	295	604	305	613	595	842	4
2	305	607	308	613	595	842	4
Si	309	604	317	613	595	842	4
2	317	607	320	613	595	842	4
O	320	604	327	613	595	842	4
5	327	607	330	613	595	842	4
(OH)	330	604	352	613	595	842	4
4	352	607	355	613	595	842	4
KAl	295	617	312	626	595	842	4
2	312	620	316	626	595	842	4
(AlSi	316	617	337	626	595	842	4
3	337	620	341	626	595	842	4
O	341	617	348	626	595	842	4
10	348	620	354	626	595	842	4
)(F,OH)	354	617	387	626	595	842	4
2	387	620	390	626	595	842	4
Tabla	79	646	102	657	595	842	4
4	105	646	109	657	595	842	4
-	112	645	115	657	595	842	4
Composiciones	118	645	180	657	595	842	4
evaluadas	183	645	224	657	595	842	4
Denominación	205	671	267	680	595	842	4
CPV	205	692	225	701	595	842	4
0%MK	227	692	257	701	595	842	4
CPV	205	705	225	714	595	842	4
5%MK	227	705	257	714	595	842	4
CPV	205	718	225	727	595	842	4
10%MK	227	718	262	727	595	842	4
CPV	205	731	225	740	595	842	4
20%MK	227	731	262	740	595	842	4
330	83	781	97	792	595	842	4
Composición	276	664	331	673	595	842	4
en	334	664	344	673	595	842	4
masa	347	664	369	673	595	842	4
(%)	371	664	388	673	595	842	4
Cemento	281	678	319	687	595	842	4
Metacaolín	338	678	385	687	595	842	4
100	293	692	308	701	595	842	4
0	359	692	364	701	595	842	4
95	295	705	305	714	595	842	4
5	359	705	364	714	595	842	4
90	295	718	305	727	595	842	4
10	357	718	367	727	595	842	4
80	295	731	305	740	595	842	4
20	357	731	367	740	595	842	4
Caceres,	118	781	149	791	595	842	4
D.	151	781	159	791	595	842	4
P.	162	781	169	791	595	842	4
E.;	171	781	182	791	595	842	4
Romano,	184	781	215	791	595	842	4
R.	218	781	225	791	595	842	4
C.	228	781	236	791	595	842	4
de	238	781	247	791	595	842	4
O.;	249	781	260	791	595	842	4
John,	263	781	283	791	595	842	4
V.	285	781	293	791	595	842	4
M.;	295	781	307	791	595	842	4
Cincotto,	309	781	342	791	595	842	4
M.	345	781	353	791	595	842	4
A.	356	781	363	791	595	842	4
Ficha	409	499	432	507	595	842	4
consultada	435	499	481	507	595	842	4
ICOD	406	513	430	522	595	842	4
00-042-0551	432	513	484	522	595	842	4
ICOD	406	526	430	535	595	842	4
01-073-2091	432	526	484	535	595	842	4
ICOD	406	539	430	548	595	842	4
00-001-1060	432	539	484	548	595	842	4
COD	407	552	428	561	595	842	4
96-900-3349	431	552	483	561	595	842	4
ICOD	406	565	430	574	595	842	4
01-072-1651	432	565	484	574	595	842	4
COD	407	578	428	587	595	842	4
96-101-0982	431	578	483	587	595	842	4
COD	407	591	428	600	595	842	4
96-900-9667	431	591	483	600	595	842	4
COD	407	604	428	613	595	842	4
96-900-9235	431	604	483	613	595	842	4
COD	407	617	428	626	595	842	4
96-900-5188	431	617	483	626	595	842	4
900	488	440	500	446	595	842	4
1000	505	440	520	446	595	842	4
Ambiente	247	50	282	60	595	842	5
Porto	328	50	347	60	595	842	5
Alegre,	350	50	376	60	595	842	5
v.	378	50	385	60	595	842	5
18,	387	50	399	60	595	842	5
n.	401	50	408	60	595	842	5
3,	411	50	418	60	595	842	5
p.	420	50	428	60	595	842	5
327-339,	430	50	461	60	595	842	5
jul./set.	463	50	494	60	595	842	5
2018.	496	50	516	60	595	842	5
Para	79	87	97	96	595	842	5
el	104	87	111	96	595	842	5
estudio	117	87	146	96	595	842	5
del	152	87	164	96	595	842	5
flujo	171	87	189	96	595	842	5
de	196	87	205	96	595	842	5
calor,	211	87	234	96	595	842	5
se	240	87	249	96	595	842	5
usó	255	87	269	96	595	842	5
un	275	87	285	96	595	842	5
calorímetro	79	99	125	108	595	842	5
de	129	99	138	108	595	842	5
conducción	142	99	188	108	595	842	5
isotérmico	191	99	233	108	595	842	5
de	237	99	246	108	595	842	5
la	250	99	257	108	595	842	5
marca	261	99	285	108	595	842	5
TAM	79	110	102	119	595	842	5
Air	106	110	119	119	595	842	5
Thermometric.	123	110	182	119	595	842	5
Las	186	110	201	119	595	842	5
pastas	205	110	229	119	595	842	5
se	233	110	242	119	595	842	5
colocaron	246	110	285	119	595	842	5
dentro	79	122	105	131	595	842	5
de	107	122	117	131	595	842	5
frascos	119	122	147	131	595	842	5
de	149	122	158	131	595	842	5
vidrio	160	122	184	131	595	842	5
cilíndricos,	186	122	231	131	595	842	5
con	233	122	247	131	595	842	5
diámetro	249	122	285	131	595	842	5
de	79	133	89	142	595	842	5
22,5	92	133	110	142	595	842	5
mm	113	133	128	142	595	842	5
y	132	133	137	142	595	842	5
altura	140	133	163	142	595	842	5
de	166	133	175	142	595	842	5
47	179	133	189	142	595	842	5
mm,	192	133	210	142	595	842	5
enseguida,	213	133	255	142	595	842	5
fueron	259	133	285	142	595	842	5
tapados	79	145	110	154	595	842	5
y	112	145	117	154	595	842	5
ubicados	120	145	155	154	595	842	5
en	158	145	167	154	595	842	5
las	169	145	181	154	595	842	5
celdas	183	145	208	154	595	842	5
del	210	145	223	154	595	842	5
calorímetro.	225	145	274	154	595	842	5
El	276	145	285	154	595	842	5
flujo	79	156	98	165	595	842	5
de	103	156	113	165	595	842	5
calor	118	156	138	165	595	842	5
fue	143	156	155	165	595	842	5
medido	160	156	190	165	595	842	5
durante	195	156	225	165	595	842	5
72	230	156	240	165	595	842	5
horas.	245	156	270	165	595	842	5
La	275	156	285	165	595	842	5
temperatura	79	168	127	177	595	842	5
fue	132	168	145	177	595	842	5
mantenida	150	168	192	177	595	842	5
en	197	168	206	177	595	842	5
25	212	168	222	177	595	842	5
°C	227	168	237	177	595	842	5
durante	243	168	272	177	595	842	5
el	278	168	285	177	595	842	5
ensayo.	79	179	110	188	595	842	5
La	79	196	90	205	595	842	5
Figura	94	196	120	205	595	842	5
3	123	196	128	205	595	842	5
muestra	132	196	164	205	595	842	5
detalles	167	196	198	205	595	842	5
de	202	196	211	205	595	842	5
la	215	196	222	205	595	842	5
adaptación	226	196	269	205	595	842	5
del	273	196	285	205	595	842	5
método	79	207	109	216	595	842	5
para	113	207	130	216	595	842	5
medir	133	207	156	216	595	842	5
la	159	207	167	216	595	842	5
retracción	170	207	210	216	595	842	5
química	213	207	245	216	595	842	5
en	248	207	258	216	595	842	5
forma	261	207	285	216	595	842	5
continua,	79	219	116	228	595	842	5
para	120	219	137	228	595	842	5
lo	141	219	148	228	595	842	5
cual	152	219	168	228	595	842	5
se	172	219	180	228	595	842	5
automatizó	184	219	228	228	595	842	5
el	231	219	239	228	595	842	5
método	242	219	272	228	595	842	5
de	276	219	285	228	595	842	5
dilatometría	79	230	128	239	595	842	5
que	131	230	145	239	595	842	5
se	149	230	157	239	595	842	5
especifica	160	230	200	239	595	842	5
en	203	230	213	239	595	842	5
la	216	230	223	239	595	842	5
norma	226	230	252	239	595	842	5
C-1608	255	230	285	239	595	842	5
(AMERICAN...,	79	242	146	251	595	842	5
2012).	167	242	193	251	595	842	5
Se	214	242	224	251	595	842	5
colocaron	246	242	285	251	595	842	5
aproximadamente	79	253	151	262	595	842	5
14	158	253	168	262	595	842	5
g	175	253	180	262	595	842	5
de	188	253	197	262	595	842	5
pasta	204	253	225	262	595	842	5
de	232	253	241	262	595	842	5
cemento,	249	253	285	262	595	842	5
mezclados	79	265	122	274	595	842	5
como	125	265	147	274	595	842	5
ya	150	265	160	274	595	842	5
fue	163	265	176	274	595	842	5
descrito	179	265	211	274	595	842	5
anteriormente,	214	265	272	274	595	842	5
en	276	265	285	274	595	842	5
frascos	79	276	108	285	595	842	5
de	113	276	122	285	595	842	5
vidrio	127	276	151	285	595	842	5
iguales	156	276	184	285	595	842	5
a	189	276	193	285	595	842	5
los	198	276	210	285	595	842	5
utilizados	215	276	254	285	595	842	5
en	259	276	268	285	595	842	5
los	273	276	285	285	595	842	5
ensayos	79	288	111	297	595	842	5
de	114	288	123	297	595	842	5
calorimetría,	126	288	176	297	595	842	5
con	179	288	193	297	595	842	5
espesor	196	288	226	297	595	842	5
de	228	288	238	297	595	842	5
pasta	240	288	261	297	595	842	5
de	263	288	273	297	595	842	5
20	275	288	285	297	595	842	5
mm.	79	299	97	308	595	842	5
La	100	299	111	308	595	842	5
superficie	114	299	153	308	595	842	5
de	156	299	166	308	595	842	5
la	169	299	176	308	595	842	5
pasta	179	299	199	308	595	842	5
fue	202	299	215	308	595	842	5
cubierta	218	299	250	308	595	842	5
con	253	299	268	308	595	842	5
una	270	299	285	308	595	842	5
delgada	79	311	110	320	595	842	5
capa	113	311	132	320	595	842	5
de	134	311	144	320	595	842	5
agua	146	311	165	320	595	842	5
desionizada	168	311	215	320	595	842	5
de	217	311	227	320	595	842	5
2	229	311	234	320	595	842	5
g.	237	311	245	320	595	842	5
Luego,	247	311	275	320	595	842	5
el	278	311	285	320	595	842	5
resto	79	322	99	331	595	842	5
del	101	322	114	331	595	842	5
frasco	116	322	140	331	595	842	5
fue	143	322	156	331	595	842	5
rellenado	158	322	195	331	595	842	5
con	198	322	212	331	595	842	5
aceite	214	322	238	331	595	842	5
de	240	322	250	331	595	842	5
parafina	252	322	285	331	595	842	5
líquida	79	334	107	343	595	842	5
teñida	110	334	134	343	595	842	5
de	137	334	146	343	595	842	5
color	149	334	170	343	595	842	5
rojo	173	334	189	343	595	842	5
para	192	334	209	343	595	842	5
facilitar	211	334	242	343	595	842	5
la	245	334	252	343	595	842	5
lectura.	255	334	285	343	595	842	5
Después	79	345	113	354	595	842	5
el	116	345	123	354	595	842	5
frasco	126	345	151	354	595	842	5
fue	154	345	167	354	595	842	5
sellado	170	345	198	354	595	842	5
con	201	345	215	354	595	842	5
una	218	345	233	354	595	842	5
tapa	236	345	252	354	595	842	5
de	255	345	265	354	595	842	5
hule	268	345	285	354	595	842	5
que	79	357	94	366	595	842	5
tiene	97	357	116	366	595	842	5
un	119	357	129	366	595	842	5
orificio	132	357	162	366	595	842	5
en	165	357	174	366	595	842	5
su	178	357	186	366	595	842	5
parte	189	357	210	366	595	842	5
central,	213	357	242	366	595	842	5
en	246	357	255	366	595	842	5
el	258	357	265	366	595	842	5
cual	268	357	285	366	595	842	5
está	310	87	326	96	595	842	5
insertada	330	87	366	96	595	842	5
una	369	87	384	96	595	842	5
pipeta	388	87	412	96	595	842	5
con	416	87	430	96	595	842	5
capacidad	434	87	474	96	595	842	5
de	478	87	487	96	595	842	5
2	491	87	496	96	595	842	5
mL,	500	87	516	96	595	842	5
graduada	310	99	347	108	595	842	5
a	349	99	354	108	595	842	5
0,01	356	99	374	108	595	842	5
mL.	376	99	392	108	595	842	5
Con	394	99	411	108	595	842	5
la	413	99	421	108	595	842	5
ayuda	423	99	447	108	595	842	5
de	449	99	459	108	595	842	5
una	461	99	475	108	595	842	5
jeringa	477	99	505	108	595	842	5
se	508	99	516	108	595	842	5
rellenó	310	110	338	119	595	842	5
parafina	343	110	376	119	595	842	5
líquida	381	110	408	119	595	842	5
hasta	413	110	434	119	595	842	5
completar	439	110	479	119	595	842	5
el	484	110	491	119	595	842	5
nivel	496	110	516	119	595	842	5
inicial	310	122	335	131	595	842	5
de	339	122	349	131	595	842	5
lectura	352	122	380	131	595	842	5
deseado.	383	122	418	131	595	842	5
Por	422	122	436	131	595	842	5
último,	440	122	468	131	595	842	5
los	472	122	484	131	595	842	5
frascos	488	122	516	131	595	842	5
fueron	310	133	337	142	595	842	5
colocados	346	133	386	142	595	842	5
en	395	133	404	142	595	842	5
un	414	133	424	142	595	842	5
baño	433	133	452	142	595	842	5
térmico	462	133	492	142	595	842	5
con	501	133	516	142	595	842	5
temperatura	310	145	358	154	595	842	5
controlada	361	145	403	154	595	842	5
a	405	145	410	154	595	842	5
25±1	412	145	433	154	595	842	5
°C.	435	145	448	154	595	842	5
Una	310	161	327	170	595	842	5
vez	331	161	344	170	595	842	5
culminada	348	161	390	170	595	842	5
la	393	161	401	170	595	842	5
etapa	404	161	425	170	595	842	5
experimental	429	161	481	170	595	842	5
descrita	485	161	516	170	595	842	5
en	310	173	320	182	595	842	5
el	322	173	330	182	595	842	5
párrafo	332	173	361	182	595	842	5
anterior,	363	173	397	182	595	842	5
se	400	173	408	182	595	842	5
inició	410	173	433	182	595	842	5
con	436	173	450	182	595	842	5
la	453	173	460	182	595	842	5
adquisición	462	173	508	182	595	842	5
y	511	173	516	182	595	842	5
procesamiento	310	184	369	193	595	842	5
de	372	184	381	193	595	842	5
datos.	385	184	408	193	595	842	5
Las	412	184	426	193	595	842	5
lecturas	430	184	461	193	595	842	5
se	464	184	473	193	595	842	5
realizaron	476	184	516	193	595	842	5
en	310	196	320	205	595	842	5
fotografías,	327	196	372	205	595	842	5
que	379	196	394	205	595	842	5
se	401	196	409	205	595	842	5
obtuvieron	416	196	459	205	595	842	5
usando	466	196	495	205	595	842	5
una	502	196	516	205	595	842	5
cámara	310	207	339	216	595	842	5
web	346	207	362	216	595	842	5
(Logitech,	369	207	410	216	595	842	5
C920)	417	207	442	216	595	842	5
conectada	449	207	489	216	595	842	5
a	495	207	500	216	595	842	5
un	506	207	516	216	595	842	5
computador	310	219	358	228	595	842	5
y	365	219	370	228	595	842	5
controlado	377	219	420	228	595	842	5
por	427	219	441	228	595	842	5
un	448	219	458	228	595	842	5
software	465	219	499	228	595	842	5
de	507	219	516	228	595	842	5
adquisición	310	230	356	239	595	842	5
de	363	230	372	239	595	842	5
imágenes	379	230	417	239	595	842	5
(Chronolapse,	423	230	480	239	595	842	5
versión	486	230	516	239	595	842	5
1.0.7).	310	242	336	251	595	842	5
Las	339	242	354	251	595	842	5
fotografías	357	242	400	251	595	842	5
se	403	242	411	251	595	842	5
realizaron	414	242	454	251	595	842	5
a	457	242	461	251	595	842	5
intervalos	464	242	504	251	595	842	5
de	506	242	516	251	595	842	5
1	310	253	315	262	595	842	5
hora,	318	253	338	262	595	842	5
durante	341	253	371	262	595	842	5
72	374	253	384	262	595	842	5
horas	387	253	408	262	595	842	5
y	411	253	416	262	595	842	5
en	419	253	428	262	595	842	5
3	431	253	436	262	595	842	5
muestras	439	253	474	262	595	842	5
repetidas.	477	253	516	262	595	842	5
Con	310	265	327	274	595	842	5
respecto	330	265	363	274	595	842	5
al	366	265	374	274	595	842	5
tratamiento	377	265	422	274	595	842	5
de	425	265	434	274	595	842	5
datos,	437	265	461	274	595	842	5
debido	464	265	491	274	595	842	5
a	494	265	499	274	595	842	5
que	502	265	516	274	595	842	5
la	310	276	318	285	595	842	5
curva	321	276	343	285	595	842	5
obtenida	346	276	381	285	595	842	5
presentó	384	276	418	285	595	842	5
oscilaciones	421	276	470	285	595	842	5
sobre	473	276	495	285	595	842	5
todo	498	276	516	285	595	842	5
en	310	288	320	297	595	842	5
edades	326	288	353	297	595	842	5
avanzadas,	360	288	403	297	595	842	5
se	409	288	417	297	595	842	5
procedió	424	288	459	297	595	842	5
a	465	288	469	297	595	842	5
suavizarla	476	288	516	297	595	842	5
usando	310	299	339	308	595	842	5
el	341	299	349	308	595	842	5
software	351	299	386	308	595	842	5
Origin	388	299	414	308	595	842	5
versión	417	299	446	308	595	842	5
6.0,	449	299	464	308	595	842	5
que	467	299	481	308	595	842	5
también	484	299	516	308	595	842	5
sirvió	310	311	333	320	595	842	5
para	339	311	356	320	595	842	5
obtener	362	311	392	320	595	842	5
la	398	311	405	320	595	842	5
curva	410	311	433	320	595	842	5
derivada.	438	311	475	320	595	842	5
Mayores	481	311	516	320	595	842	5
detalles	310	322	341	331	595	842	5
del	344	322	356	331	595	842	5
procedimiento	360	322	417	331	595	842	5
utilizado,	421	322	458	331	595	842	5
adquisición	462	322	508	331	595	842	5
y	511	322	516	331	595	842	5
procesamiento	310	334	369	343	595	842	5
de	372	334	382	343	595	842	5
datos,	386	334	409	343	595	842	5
así	413	334	424	343	595	842	5
como	428	334	450	343	595	842	5
los	454	334	466	343	595	842	5
cuidados	469	334	505	343	595	842	5
al	509	334	516	343	595	842	5
momento	310	345	348	354	595	842	5
de	351	345	361	354	595	842	5
realizar	364	345	394	354	595	842	5
el	397	345	404	354	595	842	5
ensayo	407	345	435	354	595	842	5
se	438	345	446	354	595	842	5
encuentran	449	345	493	354	595	842	5
en	496	345	506	354	595	842	5
el	509	345	516	354	595	842	5
estudio	310	357	339	366	595	842	5
de	342	357	351	366	595	842	5
Estrada	354	357	384	366	595	842	5
(2016).	386	357	416	366	595	842	5
Figura	79	387	104	398	595	842	5
3	107	387	112	398	595	842	5
-	114	387	118	398	595	842	5
Fotografías	121	387	167	398	595	842	5
de	170	387	181	398	595	842	5
la	183	387	191	398	595	842	5
adaptación	194	387	240	398	595	842	5
del	242	387	255	398	595	842	5
método	258	387	290	398	595	842	5
Soporte	326	519	357	528	595	842	5
intermedio	326	531	370	540	595	842	5
Soporte	105	522	136	531	595	842	5
inferior	105	533	135	542	595	842	5
(a)	155	552	166	561	595	842	5
Soporte	168	552	199	561	595	842	5
inferior	202	552	232	561	595	842	5
(b)	357	552	369	561	595	842	5
Soporte	371	552	402	561	595	842	5
intermedio	405	552	448	561	595	842	5
Pipetas	251	647	280	656	595	842	5
Sistema	314	685	346	694	595	842	5
de	348	685	358	694	595	842	5
iluminación	314	697	362	705	595	842	5
(c)	172	713	183	722	595	842	5
Pipetas	186	713	214	722	595	842	5
(d)	348	712	360	721	595	842	5
Sistema	363	712	394	721	595	842	5
de	397	712	406	721	595	842	5
iluminación	409	712	456	721	595	842	5
Retracción	228	780	266	790	595	842	5
química	269	780	297	790	595	842	5
de	299	780	308	790	595	842	5
pastas	310	780	333	790	595	842	5
de	335	780	344	790	595	842	5
cemento	347	780	378	790	595	842	5
con	380	780	393	790	595	842	5
incorporación	395	780	444	790	595	842	5
de	446	780	455	790	595	842	5
metacaolín	458	780	498	790	595	842	5
331	509	779	523	790	595	842	5
Ambiente	247	50	282	60	595	842	6
Construído,	284	50	326	60	595	842	6
Porto	328	50	347	60	595	842	6
Alegre,	350	50	376	60	595	842	6
v.	378	50	385	60	595	842	6
18,	387	50	399	60	595	842	6
n.	401	50	408	60	595	842	6
3,	411	50	418	60	595	842	6
p.	420	50	428	60	595	842	6
327-339,	430	50	461	60	595	842	6
jul./set.	463	50	494	60	595	842	6
2018.	496	50	516	60	595	842	6
También	79	87	115	96	595	842	6
se	118	87	126	96	595	842	6
acompañó	130	87	171	96	595	842	6
la	174	87	182	96	595	842	6
evolución	185	87	224	96	595	842	6
de	228	87	237	96	595	842	6
la	240	87	248	96	595	842	6
cantidad	251	87	285	96	595	842	6
de	79	99	89	108	595	842	6
agua	92	99	111	108	595	842	6
combinada	114	99	158	108	595	842	6
(50	162	99	175	108	595	842	6
a	178	99	183	108	595	842	6
350	186	99	201	108	595	842	6
ºC)	204	99	217	108	595	842	6
y	221	99	226	108	595	842	6
de	229	99	238	108	595	842	6
portlandita	242	99	285	108	595	842	6
(400	79	110	98	119	595	842	6
a	100	110	105	119	595	842	6
500	107	110	122	119	595	842	6
ºC)	125	110	138	119	595	842	6
durante	140	110	170	119	595	842	6
la	173	110	180	119	595	842	6
hidratación,	182	110	230	119	595	842	6
por	232	110	246	119	595	842	6
medio	248	110	273	119	595	842	6
de	276	110	285	119	595	842	6
análisis	79	122	109	131	595	842	6
termogravimétrico,	124	122	201	131	595	842	6
utilizando	216	122	256	131	595	842	6
una	271	122	285	131	595	842	6
termobalanza	79	133	133	142	595	842	6
(Netzsch,	137	133	175	142	595	842	6
TG209	179	133	207	142	595	842	6
F1).	211	133	228	142	595	842	6
Esto	231	133	249	142	595	842	6
una	253	133	267	142	595	842	6
vez	271	133	285	142	595	842	6
que	79	145	94	154	595	842	6
la	97	145	104	154	595	842	6
hidratación	108	145	153	154	595	842	6
de	156	145	165	154	595	842	6
las	168	145	180	154	595	842	6
pastas	183	145	207	154	595	842	6
fueron	211	145	237	154	595	842	6
paralizadas	240	145	285	154	595	842	6
sumergiéndolas	79	156	142	165	595	842	6
en	163	156	173	165	595	842	6
nitrógeno	194	156	233	165	595	842	6
líquido,	254	156	285	165	595	842	6
posteriormente	79	168	139	177	595	842	6
secadas	141	168	172	177	595	842	6
por	174	168	187	177	595	842	6
liofilización,	189	168	240	177	595	842	6
finalmente	242	168	285	177	595	842	6
molidas	79	179	111	188	595	842	6
y	114	179	119	188	595	842	6
mantenidas	121	179	167	188	595	842	6
en	169	179	179	188	595	842	6
un	181	179	191	188	595	842	6
desecador.	194	179	236	188	595	842	6
Así	239	179	253	188	595	842	6
mismo,	255	179	285	188	595	842	6
las	79	191	91	200	595	842	6
fases	95	191	115	200	595	842	6
cristalinas	119	191	159	200	595	842	6
fueron	163	191	189	200	595	842	6
identificadas	193	191	244	200	595	842	6
mediante	248	191	285	200	595	842	6
difracción	79	202	120	211	595	842	6
de	130	202	139	211	595	842	6
rayos	149	202	170	211	595	842	6
X	180	202	187	211	595	842	6
(DRX),	197	202	227	211	595	842	6
usando	237	202	265	211	595	842	6
un	275	202	285	211	595	842	6
difractómetro	79	214	134	223	595	842	6
(Bruker,	145	214	179	223	595	842	6
D8	191	214	203	223	595	842	6
Endeavor).	215	214	259	223	595	842	6
Las	270	214	285	223	595	842	6
condiciones	79	225	127	234	595	842	6
de	130	225	139	234	595	842	6
análisis	142	225	172	234	595	842	6
fueron:	175	225	204	234	595	842	6
tubo	206	225	224	234	595	842	6
de	227	225	236	234	595	842	6
Cu,	239	225	253	234	595	842	6
energía	255	225	285	234	595	842	6
40	79	237	89	246	595	842	6
mA	91	237	106	246	595	842	6
x	108	237	113	246	595	842	6
40	115	237	125	246	595	842	6
kV,	127	237	142	246	595	842	6
ángulo	144	237	171	246	595	842	6
5-70°	173	237	195	246	595	842	6
2θ,	197	234	209	247	595	842	6
paso	211	234	230	247	595	842	6
angular	232	234	261	247	595	842	6
0,02°	263	234	285	247	595	842	6
y	79	248	84	257	595	842	6
30	87	248	97	257	595	842	6
s	99	248	103	257	595	842	6
por	106	248	119	257	595	842	6
paso.	122	248	143	257	595	842	6
20%	310	87	329	96	595	842	6
llegó	332	87	351	96	595	842	6
a	354	87	359	96	595	842	6
407.6	361	87	384	96	595	842	6
J/g	387	87	398	96	595	842	6
(23.2%	401	87	430	96	595	842	6
de	433	87	442	96	595	842	6
incremento).	445	87	496	96	595	842	6
Este	499	87	516	96	595	842	6
aumento	310	99	345	108	595	842	6
de	350	99	360	108	595	842	6
calor	366	99	386	108	595	842	6
liberado,	391	99	426	108	595	842	6
es	432	99	440	108	595	842	6
debido	446	99	473	108	595	842	6
a	479	99	483	108	595	842	6
que	489	99	503	108	595	842	6
la	509	99	516	108	595	842	6
presencia	310	110	348	119	595	842	6
de	354	110	364	119	595	842	6
MK	370	110	386	119	595	842	6
hace	392	110	410	119	595	842	6
que	416	110	431	119	595	842	6
ocurran	437	110	468	119	595	842	6
reacciones	474	110	516	119	595	842	6
exotérmicas	310	122	359	131	595	842	6
adicionales,	361	122	409	131	595	842	6
debido	411	122	438	131	595	842	6
al	441	122	448	131	595	842	6
efecto	450	122	475	131	595	842	6
filler,	477	122	499	131	595	842	6
que	501	122	516	131	595	842	6
favorece	310	133	345	142	595	842	6
la	349	133	356	142	595	842	6
nucleación	361	133	404	142	595	842	6
del	408	133	421	142	595	842	6
C-S-H,	425	133	453	142	595	842	6
a	458	133	462	142	595	842	6
causa	467	133	489	142	595	842	6
de	493	133	503	142	595	842	6
su	507	133	516	142	595	842	6
elevada	310	145	341	154	595	842	6
área	348	145	365	154	595	842	6
superficial	372	145	415	154	595	842	6
específica	422	145	462	154	595	842	6
y	470	145	475	154	595	842	6
cantidad	482	145	516	154	595	842	6
adicionada	310	156	354	165	595	842	6
(LAGIER;	356	156	399	165	595	842	6
KURTIS,	401	156	440	165	595	842	6
2007).	443	156	469	165	595	842	6
En	310	173	322	182	595	842	6
la	325	173	332	182	595	842	6
Figura	335	173	361	182	595	842	6
4b,	364	173	377	182	595	842	6
se	380	173	388	182	595	842	6
aprecia	391	173	420	182	595	842	6
que	423	173	438	182	595	842	6
existe	441	173	464	182	595	842	6
un	467	173	477	182	595	842	6
punto	480	173	503	182	595	842	6
de	506	173	516	182	595	842	6
inflexión	310	184	346	193	595	842	6
en	350	184	360	193	595	842	6
la	364	184	371	193	595	842	6
etapa	375	184	396	193	595	842	6
de	400	184	409	193	595	842	6
aceleración,	413	184	461	193	595	842	6
indicando	465	184	505	193	595	842	6
el	509	184	516	193	595	842	6
punto	310	196	333	205	595	842	6
de	337	196	347	205	595	842	6
consumo	351	196	387	205	595	842	6
total	391	196	409	205	595	842	6
de	413	196	422	205	595	842	6
sulfato	426	196	454	205	595	842	6
conforme	458	196	496	205	595	842	6
a	500	196	504	205	595	842	6
la	509	196	516	205	595	842	6
norma	310	207	336	216	595	842	6
C-1679	339	207	368	216	595	842	6
(AMERICAN...,	371	207	438	216	595	842	6
2014).	440	207	466	216	595	842	6
En	469	207	480	216	595	842	6
cuanto	482	207	509	216	595	842	6
a	511	207	516	216	595	842	6
las	310	219	321	228	595	842	6
modificaciones	325	219	386	228	595	842	6
que	389	219	404	228	595	842	6
ocurren	407	219	438	228	595	842	6
durante	441	219	471	228	595	842	6
el	475	219	482	228	595	842	6
período	485	219	516	228	595	842	6
de	310	230	320	239	595	842	6
aceleración	324	230	370	239	595	842	6
(Tabla	374	230	400	239	595	842	6
6),	404	230	415	239	595	842	6
su	419	230	428	239	595	842	6
duración	432	230	467	239	595	842	6
disminuye,	472	230	516	239	595	842	6
existe	310	242	334	251	595	842	6
una	338	242	352	251	595	842	6
diferencia	356	242	396	251	595	842	6
de	400	242	409	251	595	842	6
3	413	242	418	251	595	842	6
horas	422	242	443	251	595	842	6
entre	447	242	467	251	595	842	6
la	471	242	478	251	595	842	6
pasta	482	242	503	251	595	842	6
de	506	242	516	251	595	842	6
referencia	310	253	350	262	595	842	6
y	353	253	358	262	595	842	6
la	360	253	367	262	595	842	6
mayor	369	253	395	262	595	842	6
sustitución.	397	253	443	262	595	842	6
Asimismo,	445	253	489	262	595	842	6
la	491	253	498	262	595	842	6
tasa	500	253	516	262	595	842	6
de	310	265	320	274	595	842	6
reacción	322	265	356	274	595	842	6
es	359	265	367	274	595	842	6
favorecida,	369	265	414	274	595	842	6
aumentándose	416	265	473	274	595	842	6
el	476	265	483	274	595	842	6
flujo	485	265	504	274	595	842	6
de	507	265	516	274	595	842	6
calor	310	276	330	285	595	842	6
al	334	276	341	285	595	842	6
final	345	276	363	285	595	842	6
del	366	276	378	285	595	842	6
período	382	276	412	285	595	842	6
de	416	276	425	285	595	842	6
aceleración	429	276	474	285	595	842	6
de	478	276	487	285	595	842	6
5,56	491	276	508	285	595	842	6
a	512	276	516	285	595	842	6
8,04	310	288	328	297	595	842	6
mW/g.	333	288	360	297	595	842	6
Estas	364	288	386	297	595	842	6
modificaciones	390	288	451	297	595	842	6
indican	456	288	485	297	595	842	6
que	490	288	504	297	595	842	6
la	509	288	516	297	595	842	6
inclusión	310	299	347	308	595	842	6
de	356	299	365	308	595	842	6
MK	374	299	390	308	595	842	6
acelera	399	299	427	308	595	842	6
las	436	299	447	308	595	842	6
reacciones	456	299	498	308	595	842	6
de	507	299	516	308	595	842	6
hidratación	310	311	355	320	595	842	6
durante	363	311	393	320	595	842	6
esta	401	311	416	320	595	842	6
etapa,	424	311	448	320	595	842	6
principalmente	456	311	516	320	595	842	6
formando	310	322	349	331	595	842	6
mayor	353	322	378	331	595	842	6
cantidad	382	322	416	331	595	842	6
de	420	322	429	331	595	842	6
C-S-H,	433	322	461	331	595	842	6
debido	465	322	492	331	595	842	6
a	496	322	501	331	595	842	6
los	504	322	516	331	595	842	6
puntos	310	334	337	343	595	842	6
extras	344	334	368	343	595	842	6
de	375	334	384	343	595	842	6
nucleación	392	334	435	343	595	842	6
(LOTHENBACH;	442	334	516	343	595	842	6
SCRIVENER;	310	345	369	354	595	842	6
HOOTON,	380	345	424	354	595	842	6
2011;	435	345	458	354	595	842	6
JUENGER;	469	345	516	354	595	842	6
SIDDIQUE,	310	357	360	366	595	842	6
2015;	368	357	391	366	595	842	6
SCRIVENER;	399	357	457	366	595	842	6
JUILLAND;	465	357	516	366	595	842	6
MONTEIRO,	310	368	366	377	595	842	6
2015).	368	368	394	377	595	842	6
Estudios	397	368	431	377	595	842	6
recientes	434	368	469	377	595	842	6
mencionan	472	368	516	377	595	842	6
que	310	380	325	389	595	842	6
la	328	380	335	389	595	842	6
inclusión	339	380	375	389	595	842	6
de	379	380	388	389	595	842	6
SCM	392	380	413	389	595	842	6
reduce	416	380	443	389	595	842	6
la	446	380	454	389	595	842	6
distancia	457	380	492	389	595	842	6
entre	496	380	516	389	595	842	6
partículas,	310	391	352	400	595	842	6
esta	355	391	371	400	595	842	6
reducción	375	391	414	400	595	842	6
depende	418	391	451	400	595	842	6
de	455	391	464	400	595	842	6
condiciones	468	391	516	400	595	842	6
de	310	403	320	412	595	842	6
cizallamiento	329	403	383	412	595	842	6
(BERODIER;	392	403	448	412	595	842	6
SCRIVENER,	458	403	516	412	595	842	6
2014),	310	414	336	423	595	842	6
de	346	414	355	423	595	842	6
este	365	414	380	423	595	842	6
modo,	390	414	415	423	595	842	6
la	425	414	432	423	595	842	6
reacción	442	414	476	423	595	842	6
de	485	414	495	423	595	842	6
los	504	414	516	423	595	842	6
componentes	310	426	363	435	595	842	6
del	365	426	377	435	595	842	6
cemento	379	426	413	435	595	842	6
Portland	415	426	449	435	595	842	6
son	451	426	465	435	595	842	6
favorecidos.	467	426	516	435	595	842	6
Estos	310	437	332	446	595	842	6
resultados	345	437	385	446	595	842	6
confirman	398	437	439	446	595	842	6
los	452	437	464	446	595	842	6
obtenidos	477	437	516	446	595	842	6
anteriormente	310	449	366	458	595	842	6
por	368	449	382	458	595	842	6
Lagier	384	449	410	458	595	842	6
y	412	449	417	458	595	842	6
Kurtis	420	449	445	458	595	842	6
(2007),	447	449	476	458	595	842	6
Antoni	479	449	506	458	595	842	6
et	509	449	516	458	595	842	6
al.	310	460	321	469	595	842	6
(2012)	323	460	350	469	595	842	6
y	352	460	357	469	595	842	6
Vance	360	460	385	469	595	842	6
et	388	460	395	469	595	842	6
al.(2013).	397	460	437	469	595	842	6
Resultados	79	268	150	286	595	842	6
y	154	268	161	286	595	842	6
discusión	165	268	226	286	595	842	6
Calorimetría	79	291	149	306	595	842	6
La	79	314	90	323	595	842	6
Figura	93	314	119	323	595	842	6
4a	123	314	132	323	595	842	6
muestra	135	314	167	323	595	842	6
el	170	314	177	323	595	842	6
calor	181	314	201	323	595	842	6
acumulado	204	314	248	323	595	842	6
hasta	251	314	272	323	595	842	6
72	275	314	285	323	595	842	6
horas	79	325	101	334	595	842	6
de	104	325	114	334	595	842	6
hidratación,	117	325	164	334	595	842	6
mientras	168	325	202	334	595	842	6
que	205	325	220	334	595	842	6
en	223	325	232	334	595	842	6
la	235	325	243	334	595	842	6
Figura	246	325	272	334	595	842	6
4b	275	325	285	334	595	842	6
se	79	337	88	346	595	842	6
observa	90	337	121	346	595	842	6
el	123	337	130	346	595	842	6
flujo	132	337	151	346	595	842	6
de	153	337	163	346	595	842	6
calor	165	337	185	346	595	842	6
hasta	187	337	207	346	595	842	6
36	209	337	219	346	595	842	6
horas,	222	337	246	346	595	842	6
obviando	248	337	285	346	595	842	6
el	79	348	87	357	595	842	6
tiempo	90	348	118	357	595	842	6
restante	122	348	153	357	595	842	6
para	157	348	174	357	595	842	6
que	178	348	192	357	595	842	6
se	196	348	205	357	595	842	6
aprecien	208	348	242	357	595	842	6
mejor	246	348	270	357	595	842	6
los	273	348	285	357	595	842	6
períodos	79	360	114	369	595	842	6
de	116	360	126	369	595	842	6
aceleración	128	360	174	369	595	842	6
y	176	360	181	369	595	842	6
desaceleración.	184	360	245	369	595	842	6
Esto	248	360	265	369	595	842	6
para	268	360	285	369	595	842	6
la	79	371	87	380	595	842	6
pasta	89	371	109	380	595	842	6
de	111	371	121	380	595	842	6
referencia	123	371	163	380	595	842	6
y	165	371	170	380	595	842	6
sustituciones	172	371	224	380	595	842	6
de	226	371	236	380	595	842	6
5,	238	371	245	380	595	842	6
10	247	371	257	380	595	842	6
y	260	371	265	380	595	842	6
20%	267	371	285	380	595	842	6
de	79	383	89	392	595	842	6
MK.	94	383	113	392	595	842	6
Los	119	383	133	392	595	842	6
resultados	139	383	180	392	595	842	6
están	185	383	206	392	595	842	6
normalizados	211	383	265	392	595	842	6
con	270	383	285	392	595	842	6
respecto	79	394	113	403	595	842	6
al	115	394	123	403	595	842	6
contenido	125	394	164	403	595	842	6
de	167	394	176	403	595	842	6
cemento.	179	394	215	403	595	842	6
En	79	411	91	420	595	842	6
la	93	411	100	420	595	842	6
Figura	103	411	129	420	595	842	6
4a,	132	411	144	420	595	842	6
se	147	411	155	420	595	842	6
observa	158	411	189	420	595	842	6
que	191	411	206	420	595	842	6
el	209	411	216	420	595	842	6
calor	219	411	238	420	595	842	6
acumulado	241	411	285	420	595	842	6
aumenta	79	422	113	431	595	842	6
con	117	422	131	431	595	842	6
la	135	422	142	431	595	842	6
sustitución	146	422	190	431	595	842	6
gradual	193	422	223	431	595	842	6
de	227	422	237	431	595	842	6
MK.	241	422	259	431	595	842	6
En	263	422	274	431	595	842	6
la	278	422	285	431	595	842	6
Tabla	79	434	102	443	595	842	6
5,	111	434	118	443	595	842	6
se	127	434	135	443	595	842	6
muestran	144	434	180	443	595	842	6
los	189	434	201	443	595	842	6
valores	209	434	238	443	595	842	6
de	247	434	256	443	595	842	6
calor	265	434	285	443	595	842	6
acumulado.	79	445	126	454	595	842	6
A	132	445	139	454	595	842	6
las	146	445	157	454	595	842	6
72	163	445	173	454	595	842	6
horas	180	445	202	454	595	842	6
de	208	445	217	454	595	842	6
hidratación,	224	445	271	454	595	842	6
el	278	445	285	454	595	842	6
cemento	79	457	113	466	595	842	6
Portland	116	457	150	466	595	842	6
sin	153	457	165	466	595	842	6
sustitución	167	457	211	466	595	842	6
de	214	457	223	466	595	842	6
MK	226	457	242	466	595	842	6
generó	245	457	272	466	595	842	6
un	275	457	285	466	595	842	6
calor	79	468	99	477	595	842	6
acumulado	104	468	147	477	595	842	6
de	152	468	161	477	595	842	6
330,8	165	468	188	477	595	842	6
J/g,	192	468	206	477	595	842	6
mientras	210	468	245	477	595	842	6
que	249	468	263	477	595	842	6
para	268	468	285	477	595	842	6
Figura	79	494	104	504	595	842	6
4	107	494	112	504	595	842	6
-	114	493	118	505	595	842	6
(a)	121	493	132	505	595	842	6
Calor	135	493	157	505	595	842	6
acumulado	159	493	205	505	595	842	6
hasta	207	493	230	505	595	842	6
72	233	493	243	505	595	842	6
horas	246	493	269	505	595	842	6
y	271	493	276	505	595	842	6
(b)	279	493	291	505	595	842	6
Flujo	294	493	315	505	595	842	6
de	318	493	328	505	595	842	6
calor	331	493	352	505	595	842	6
hasta	355	493	377	505	595	842	6
36	380	493	390	505	595	842	6
horas	393	493	416	505	595	842	6
-	419	493	422	505	595	842	6
para	425	493	443	505	595	842	6
la	446	493	454	505	595	842	6
pasta	456	493	479	505	595	842	6
de	481	493	492	505	595	842	6
referencia	79	504	123	515	595	842	6
y	126	504	131	515	595	842	6
con	134	504	148	515	595	842	6
sustituciones	151	504	206	515	595	842	6
de	209	504	220	515	595	842	6
5,	222	504	231	515	595	842	6
10	234	504	244	515	595	842	6
y	247	504	252	515	595	842	6
20%	254	504	271	515	595	842	6
de	274	504	284	515	595	842	6
MK	287	504	299	515	595	842	6
9	312	520	315	526	595	842	6
500	97	521	107	526	595	842	6
(a)	118	528	128	535	595	842	6
(b)	326	528	337	536	595	842	6
8	312	532	315	537	595	842	6
400	97	542	107	547	595	842	6
350	97	552	107	558	595	842	6
300	97	563	107	569	595	842	6
250	97	574	107	579	595	842	6
200	97	584	107	590	595	842	6
150	97	595	107	600	595	842	6
CPV	251	595	265	601	595	842	6
0%MK	267	595	287	601	595	842	6
CPV	251	602	265	608	595	842	6
5%MK	267	602	287	608	595	842	6
CPV	251	609	265	615	595	842	6
10%MK	267	609	290	615	595	842	6
CPV	251	616	265	623	595	842	6
20%MK	267	616	290	623	595	842	6
100	97	605	107	611	595	842	6
50	101	616	107	622	595	842	6
0	104	627	107	632	595	842	6
Flujo	304	596	311	612	595	842	6
de	304	586	311	594	595	842	6
calor	304	568	311	584	595	842	6
(mW/g)	304	542	311	566	595	842	6
Calor	88	593	95	610	595	842	6
acuulado	88	561	95	591	595	842	6
(J/g)	88	544	95	559	595	842	6
450	97	531	107	537	595	842	6
7	312	544	315	549	595	842	6
6	312	556	315	561	595	842	6
5	312	568	315	573	595	842	6
4	312	580	315	585	595	842	6
3	312	591	315	597	595	842	6
2	312	603	315	609	595	842	6
1	312	615	315	621	595	842	6
0	312	627	315	633	595	842	6
0	111	634	114	640	595	842	6
12	139	634	146	640	595	842	6
24	169	634	176	640	595	842	6
36	199	634	206	640	595	842	6
48	230	634	236	640	595	842	6
60	260	634	266	640	595	842	6
72	290	634	296	640	595	842	6
0	319	634	322	640	595	842	6
12	378	634	385	640	595	842	6
24	438	634	445	640	595	842	6
Tiempo	394	642	418	648	595	842	6
(h)	420	642	429	648	595	842	6
Tiempo	185	642	209	649	595	842	6
(h)	211	642	220	649	595	842	6
Tabla	79	668	102	678	595	842	6
5	105	668	109	678	595	842	6
–	112	667	115	679	595	842	6
Resultados	118	667	163	679	595	842	6
de	166	667	176	679	595	842	6
calor	179	667	200	679	595	842	6
acumulado	203	667	248	679	595	842	6
para	251	667	269	679	595	842	6
sustituciones	272	667	327	679	595	842	6
de	330	667	340	679	595	842	6
5,	343	667	352	679	595	842	6
10	354	667	365	679	595	842	6
y	368	667	372	679	595	842	6
20	375	667	386	679	595	842	6
%	388	667	395	679	595	842	6
de	397	667	408	679	595	842	6
MK	410	667	423	679	595	842	6
Muestra	129	691	166	700	595	842	6
CPV	122	710	141	719	595	842	6
0%MK	144	710	173	719	595	842	6
CPV	122	721	141	730	595	842	6
5%MK	144	721	173	730	595	842	6
CPV	119	733	139	742	595	842	6
10%MK	141	733	176	742	595	842	6
CPV	119	745	139	753	595	842	6
20%MK	141	745	176	753	595	842	6
332	83	781	97	792	595	842	6
12	210	697	220	706	595	842	6
h	223	697	228	706	595	842	6
136,0	202	710	224	719	595	842	6
(-)	227	710	237	719	595	842	6
153,7	188	721	210	730	595	842	6
(+13,0%)	213	721	251	730	595	842	6
163,7	188	733	210	742	595	842	6
(+20,4%)	213	733	251	742	595	842	6
188,5	188	745	210	753	595	842	6
(+38,6%)	213	745	251	753	595	842	6
Calor	284	685	308	694	595	842	6
acumulado	311	685	358	694	595	842	6
(J/g)	360	685	380	694	595	842	6
24	286	697	296	706	595	842	6
h	299	697	304	706	595	842	6
48	359	697	369	706	595	842	6
h	372	697	378	706	595	842	6
241,7	277	710	300	719	595	842	6
(-)	303	710	312	719	595	842	6
297,6	351	710	374	719	595	842	6
(-)	376	710	386	719	595	842	6
247,6	266	721	289	730	595	842	6
(+2,4%)	291	721	324	730	595	842	6
306,3	339	721	362	730	595	842	6
(+2,9%)	365	721	398	730	595	842	6
253,6	266	733	289	742	595	842	6
(+4,9%)	291	733	324	742	595	842	6
320,2	339	733	362	742	595	842	6
(+7,6%)	365	733	398	742	595	842	6
281,6	263	745	286	753	595	842	6
(+16,5%)	288	745	327	753	595	842	6
360,3	337	745	360	753	595	842	6
(+21,1%)	362	745	400	753	595	842	6
Caceres,	118	781	149	791	595	842	6
D.	151	781	159	791	595	842	6
P.	162	781	169	791	595	842	6
E.;	171	781	182	791	595	842	6
Romano,	184	781	215	791	595	842	6
R.	218	781	225	791	595	842	6
C.	228	781	236	791	595	842	6
de	238	781	247	791	595	842	6
O.;	249	781	260	791	595	842	6
John,	263	781	283	791	595	842	6
V.	285	781	293	791	595	842	6
M.;	295	781	307	791	595	842	6
Cincotto,	309	781	342	791	595	842	6
M.	345	781	353	791	595	842	6
A.	356	781	363	791	595	842	6
72	434	697	444	706	595	842	6
h	447	697	452	706	595	842	6
330,8	425	710	448	719	595	842	6
(-)	450	710	460	719	595	842	6
339,8	414	721	436	730	595	842	6
(+2,7%)	439	721	472	730	595	842	6
357,5	414	733	436	742	595	842	6
(+8,1%)	439	733	472	742	595	842	6
407,6	411	745	434	753	595	842	6
(+23,2%)	436	745	475	753	595	842	6
36	499	634	506	640	595	842	6
Ambiente	247	50	282	60	595	842	7
Construído,	284	50	326	60	595	842	7
Porto	328	50	347	60	595	842	7
Alegre,	350	50	376	60	595	842	7
v.	378	50	385	60	595	842	7
18,	387	50	399	60	595	842	7
n.	401	50	408	60	595	842	7
3,	411	50	418	60	595	842	7
p.	420	50	428	60	595	842	7
327-339,	430	50	461	60	595	842	7
jul./set.	463	50	494	60	595	842	7
2018.	496	50	516	60	595	842	7
Tabla	79	85	102	95	595	842	7
6	105	85	109	95	595	842	7
–	112	84	115	95	595	842	7
Tiempo	118	84	149	95	595	842	7
de	152	84	163	95	595	842	7
duración,	165	84	205	95	595	842	7
flujo	208	84	228	95	595	842	7
de	231	84	241	95	595	842	7
calor	244	84	265	95	595	842	7
y	267	84	272	95	595	842	7
tiempo	275	84	304	95	595	842	7
de	307	84	318	95	595	842	7
fragua	320	84	347	95	595	842	7
durante	350	84	383	95	595	842	7
el	386	84	393	95	595	842	7
período	396	84	428	95	595	842	7
de	431	84	442	95	595	842	7
aceleración	444	84	493	95	595	842	7
Período	249	102	283	111	595	842	7
de	285	102	295	111	595	842	7
aceleración	298	102	346	111	595	842	7
Tiempo	264	114	297	123	595	842	7
Flujo	313	114	336	123	595	842	7
de	339	114	349	123	595	842	7
Inicio	199	120	223	129	595	842	7
Final	230	120	252	129	595	842	7
duración	262	126	300	135	595	842	7
calor	320	126	342	135	595	842	7
Muestra	144	126	180	135	595	842	7
(h)	205	137	217	146	595	842	7
(h)	235	137	247	146	595	842	7
(h)	275	137	287	146	595	842	7
(mW/g)	315	137	347	146	595	842	7
CPV	136	150	156	159	595	842	7
0%MK	158	150	188	159	595	842	7
2	208	150	213	159	595	842	7
11	236	150	246	159	595	842	7
9	278	150	283	159	595	842	7
5,56	322	150	340	159	595	842	7
CPV	136	162	156	171	595	842	7
5%MK	158	162	188	171	595	842	7
2	208	162	213	171	595	842	7
10	236	162	246	171	595	842	7
8	278	162	283	171	595	842	7
6,12	322	162	340	171	595	842	7
CPV	134	173	153	182	595	842	7
10%MK	156	173	190	182	595	842	7
2	208	173	213	182	595	842	7
9,8	235	173	247	182	595	842	7
7,8	275	173	287	182	595	842	7
6,49	322	173	340	182	595	842	7
CPV	134	185	153	194	595	842	7
20%MK	156	185	190	194	595	842	7
2	208	185	213	194	595	842	7
8	239	185	244	194	595	842	7
6	278	185	283	194	595	842	7
8,04	322	185	340	194	595	842	7
Tasa	365	114	385	123	595	842	7
de	388	114	398	123	595	842	7
reacción	363	126	399	135	595	842	7
(mW/gh)	362	137	400	146	595	842	7
0,72	372	150	390	159	595	842	7
0,82	372	162	390	171	595	842	7
0,84	372	173	390	182	595	842	7
0,99	372	185	390	194	595	842	7
Tiempo	414	114	446	123	595	842	7
de	449	114	459	123	595	842	7
fragua	421	126	449	135	595	842	7
*	449	125	452	130	595	842	7
(h)	430	137	443	146	595	842	7
5,5	430	150	443	159	595	842	7
5	434	162	439	171	595	842	7
4,9	430	173	443	182	595	842	7
4	434	185	439	194	595	842	7
Nota:	79	198	100	208	595	842	7
*tiempo	102	198	130	208	595	842	7
de	133	198	142	208	595	842	7
fragua,	144	198	170	208	595	842	7
obtenido	172	198	204	208	595	842	7
a	206	198	210	208	595	842	7
partir	213	198	233	208	595	842	7
del	236	198	247	208	595	842	7
50%	249	198	262	208	595	842	7
del	265	198	276	208	595	842	7
final	278	198	295	208	595	842	7
del	297	198	308	208	595	842	7
período	311	198	338	208	595	842	7
de	340	198	349	208	595	842	7
aceleración	351	198	393	208	595	842	7
según	395	198	416	208	595	842	7
ASTM	418	198	437	208	595	842	7
C-1679	439	198	464	208	595	842	7
(2014).	466	198	492	208	595	842	7
De	79	228	91	237	595	842	7
las	94	228	105	237	595	842	7
curvas	108	228	134	237	595	842	7
de	137	228	147	237	595	842	7
calorimetría	150	228	198	237	595	842	7
y	201	228	206	237	595	842	7
teniendo	209	228	243	237	595	842	7
en	246	228	256	237	595	842	7
cuenta	259	228	285	237	595	842	7
las	79	239	91	248	595	842	7
modificaciones	94	239	155	248	595	842	7
que	159	239	174	248	595	842	7
produce	177	239	210	248	595	842	7
el	214	239	221	248	595	842	7
MK	225	239	241	248	595	842	7
en	245	239	254	248	595	842	7
edades	258	239	285	248	595	842	7
iniciales,	79	251	115	260	595	842	7
desde	119	251	142	260	595	842	7
el	146	251	153	260	595	842	7
punto	157	251	180	260	595	842	7
de	184	251	194	260	595	842	7
vista	198	251	216	260	595	842	7
práctico,	220	251	255	260	595	842	7
con	259	251	274	260	595	842	7
la	278	251	285	260	595	842	7
inclusión	79	262	116	271	595	842	7
cada	121	262	139	271	595	842	7
vez	144	262	158	271	595	842	7
mayor	163	262	188	271	595	842	7
de	193	262	203	271	595	842	7
MK,	207	262	226	271	595	842	7
el	231	262	238	271	595	842	7
tiempo	243	262	271	271	595	842	7
de	275	262	285	271	595	842	7
fragua	79	274	105	283	595	842	7
disminuye	107	274	149	283	595	842	7
de	152	274	161	283	595	842	7
5,5	164	274	176	283	595	842	7
a	179	274	183	283	595	842	7
4	186	274	191	283	595	842	7
h	193	274	198	283	595	842	7
(Tabla	200	274	227	283	595	842	7
6),	229	274	240	283	595	842	7
por	242	274	256	283	595	842	7
lo	258	274	266	283	595	842	7
cual	268	274	285	283	595	842	7
el	79	286	87	295	595	842	7
tiempo	89	286	117	295	595	842	7
de	119	286	129	295	595	842	7
trabajabilidad	131	286	186	295	595	842	7
se	188	286	197	295	595	842	7
reduce.	199	286	228	295	595	842	7
Este	230	286	248	295	595	842	7
efecto	250	286	274	295	595	842	7
es	277	286	285	295	595	842	7
debido	79	297	107	306	595	842	7
al	113	297	121	306	595	842	7
aumento	127	297	161	306	595	842	7
del	168	297	181	306	595	842	7
volumen	187	297	222	306	595	842	7
de	229	297	238	306	595	842	7
sólidos	245	297	273	306	595	842	7
y	280	297	285	306	595	842	7
disminución	79	308	129	317	595	842	7
de	132	308	142	317	595	842	7
la	145	308	152	317	595	842	7
distancia	156	308	191	317	595	842	7
entre	194	308	214	317	595	842	7
las	218	308	229	317	595	842	7
partículas,	232	308	273	317	595	842	7
es	277	308	285	317	595	842	7
el	79	320	87	329	595	842	7
período	89	320	120	329	595	842	7
en	123	320	132	329	595	842	7
que	135	320	149	329	595	842	7
el	152	320	159	329	595	842	7
efecto	162	320	187	329	595	842	7
filler	189	320	209	329	595	842	7
es	212	320	220	329	595	842	7
más	223	320	239	329	595	842	7
importante	242	320	285	329	595	842	7
cuando	79	332	108	340	595	842	7
el	114	332	121	340	595	842	7
C-S-H	127	332	153	340	595	842	7
precipitado	159	332	204	340	595	842	7
une	209	332	224	340	595	842	7
las	229	332	240	340	595	842	7
partículas	246	332	285	340	595	842	7
(BERODIER;	79	343	135	352	595	842	7
SCRIVENER,	138	343	196	352	595	842	7
2014).	199	343	224	352	595	842	7
en	310	228	320	237	595	842	7
forma	322	228	346	237	595	842	7
física	348	228	370	237	595	842	7
y	373	228	378	237	595	842	7
su	380	228	389	237	595	842	7
efecto	391	228	415	237	595	842	7
puzolánico	418	228	462	237	595	842	7
se	464	228	472	237	595	842	7
presentará	475	228	516	237	595	842	7
en	310	240	320	249	595	842	7
edades	325	240	352	249	595	842	7
avanzadas.	357	240	401	249	595	842	7
En	406	240	417	249	595	842	7
el	422	240	429	249	595	842	7
estudio	435	240	463	249	595	842	7
de	468	240	478	249	595	842	7
Kocaba,	483	240	516	249	595	842	7
Gallucci	310	251	344	260	595	842	7
y	350	251	355	260	595	842	7
Scrivener	361	251	400	260	595	842	7
(2012),	406	251	435	260	595	842	7
para	441	251	458	260	595	842	7
distinguir	464	251	502	260	595	842	7
el	509	251	516	260	595	842	7
efecto	310	263	335	272	595	842	7
físico,	339	263	364	272	595	842	7
de	369	263	378	272	595	842	7
la	383	263	390	272	595	842	7
reactividad	395	263	439	272	595	842	7
puzolánica	444	263	487	272	595	842	7
de	492	263	501	272	595	842	7
un	506	263	516	272	595	842	7
SCM,	310	274	334	283	595	842	7
utilizan	336	274	366	283	595	842	7
como	369	274	391	283	595	842	7
sustitución	393	274	436	283	595	842	7
un	439	274	449	283	595	842	7
material	451	274	484	283	595	842	7
inerte	486	274	509	283	595	842	7
y	511	274	516	283	595	842	7
de	310	286	320	295	595	842	7
similar	331	286	358	295	595	842	7
diámetro	370	286	405	295	595	842	7
(normalmente	416	286	472	295	595	842	7
cuarzo).	483	286	516	295	595	842	7
Comparando	310	297	362	306	595	842	7
estas	365	297	384	306	595	842	7
dos	387	297	401	306	595	842	7
curvas,	404	297	433	306	595	842	7
una	436	297	450	306	595	842	7
con	453	297	467	306	595	842	7
un	470	297	480	306	595	842	7
material	483	297	516	306	595	842	7
inerte	310	309	333	318	595	842	7
y	337	309	342	318	595	842	7
la	345	309	353	318	595	842	7
otra	356	309	372	318	595	842	7
con	376	309	390	318	595	842	7
material	394	309	426	318	595	842	7
puzolánico,	430	309	476	318	595	842	7
se	480	309	488	318	595	842	7
puede	492	309	516	318	595	842	7
distinguir	310	320	349	329	595	842	7
ambos	351	320	377	329	595	842	7
efectos.	380	320	411	329	595	842	7
Con	79	359	96	368	595	842	7
respecto	103	359	136	368	595	842	7
al	143	359	150	368	595	842	7
período	156	359	187	368	595	842	7
de	194	359	203	368	595	842	7
desaceleración,	210	359	271	368	595	842	7
la	278	359	285	368	595	842	7
inclusión	79	371	116	380	595	842	7
de	119	371	128	380	595	842	7
MK,	131	371	149	380	595	842	7
adelanta	152	371	185	380	595	842	7
su	188	371	196	380	595	842	7
inicio	199	371	222	380	595	842	7
y	224	371	229	380	595	842	7
disminuye	232	371	273	380	595	842	7
su	276	371	285	380	595	842	7
duración	79	383	114	391	595	842	7
(Tabla	120	383	146	391	595	842	7
7).	152	383	163	391	595	842	7
En	169	383	180	391	595	842	7
esta	186	383	201	391	595	842	7
etapa	207	383	228	391	595	842	7
se	234	383	242	391	595	842	7
forma	248	383	272	391	595	842	7
la	278	383	285	391	595	842	7
etringita	79	394	113	403	595	842	7
y	115	394	120	403	595	842	7
el	123	394	130	403	595	842	7
monosulfoaluminato.	132	394	218	403	595	842	7
La	310	363	321	372	595	842	7
Figura	327	363	353	372	595	842	7
6	360	363	365	372	595	842	7
muestra	372	363	403	372	595	842	7
una	409	363	424	372	595	842	7
comparación	430	363	482	372	595	842	7
de	488	363	498	372	595	842	7
los	504	363	516	372	595	842	7
difractogramas	310	375	370	384	595	842	7
de	376	375	385	384	595	842	7
rayos	391	375	413	384	595	842	7
X,	418	375	428	384	595	842	7
entre	434	375	454	384	595	842	7
las	459	375	471	384	595	842	7
pastas	476	375	501	384	595	842	7
de	506	375	516	384	595	842	7
referencia	310	386	350	395	595	842	7
y	354	386	359	395	595	842	7
con	363	386	377	395	595	842	7
20%	381	386	399	395	595	842	7
de	403	386	412	395	595	842	7
sustitución	416	386	459	395	595	842	7
de	463	386	473	395	595	842	7
MK,	476	386	495	395	595	842	7
para	499	386	516	395	595	842	7
edades	310	398	338	407	595	842	7
de	340	398	350	407	595	842	7
2,	352	398	360	407	595	842	7
8,	362	398	370	407	595	842	7
12	372	398	382	407	595	842	7
y	385	398	390	407	595	842	7
24	392	398	402	407	595	842	7
horas	405	398	426	407	595	842	7
de	429	398	438	407	595	842	7
hidratación.	441	398	488	407	595	842	7
En	491	398	502	407	595	842	7
los	504	398	516	407	595	842	7
diagramas,	310	409	354	418	595	842	7
a	357	409	361	418	595	842	7
las	364	409	375	418	595	842	7
24	378	409	388	418	595	842	7
horas	391	409	413	418	595	842	7
de	416	409	425	418	595	842	7
hidratación	428	409	473	418	595	842	7
se	476	409	484	418	595	842	7
aprecia	487	409	516	418	595	842	7
fases	310	421	330	430	595	842	7
remanecientes	337	421	394	430	595	842	7
del	400	421	413	430	595	842	7
clinker,	419	421	449	430	595	842	7
como	456	421	478	430	595	842	7
el	484	421	492	430	595	842	7
C	498	421	505	430	595	842	7
3	505	424	508	430	595	842	7
S.	508	421	516	430	595	842	7
Comparando	310	432	362	441	595	842	7
los	366	432	377	441	595	842	7
difractogramas	381	432	441	441	595	842	7
se	444	432	453	441	595	842	7
observa	456	432	487	441	595	842	7
que	491	432	505	441	595	842	7
la	509	432	516	441	595	842	7
sustitución	310	444	354	453	595	842	7
de	359	444	369	453	595	842	7
MK	372	444	388	453	595	842	7
favorece	391	444	425	453	595	842	7
la	428	444	435	453	595	842	7
disolución	438	444	480	453	595	842	7
del	483	444	495	453	595	842	7
C	498	444	505	453	595	842	7
3	504	447	508	453	595	842	7
S,	508	444	516	453	595	842	7
lo	310	455	318	464	595	842	7
cual	325	455	342	464	595	842	7
se	349	455	357	464	595	842	7
verifica	364	455	394	464	595	842	7
por	401	455	415	464	595	842	7
la	422	455	429	464	595	842	7
disminución	436	455	485	464	595	842	7
en	492	455	502	464	595	842	7
la	509	455	516	464	595	842	7
intensidad	310	467	351	476	595	842	7
de	355	467	365	476	595	842	7
los	369	467	381	476	595	842	7
picos	384	467	406	476	595	842	7
localizados	409	467	454	476	595	842	7
en	458	467	468	476	595	842	7
29,5°,	472	467	496	476	595	842	7
30°,	499	467	516	476	595	842	7
34,2°	310	478	332	487	595	842	7
y	334	478	339	487	595	842	7
38,7°	341	478	363	487	595	842	7
2θ.	365	475	377	488	595	842	7
Tal	379	475	393	488	595	842	7
disminución	395	475	444	488	595	842	7
está	447	475	462	488	595	842	7
directamente	464	475	516	488	595	842	7
relacionada	310	490	357	499	595	842	7
con	366	490	381	499	595	842	7
la	390	490	397	499	595	842	7
formación	407	490	448	499	595	842	7
de	457	490	467	499	595	842	7
productos	477	490	516	499	595	842	7
hidratados	310	501	352	510	595	842	7
como:	357	501	382	510	595	842	7
la	386	501	393	510	595	842	7
portlandita,	398	501	444	510	595	842	7
con	448	501	463	510	595	842	7
aumento	467	501	502	510	595	842	7
de	506	501	516	510	595	842	7
intensidad	310	513	351	522	595	842	7
en	354	510	364	523	595	842	7
los	366	510	378	523	595	842	7
picos	381	510	402	523	595	842	7
localizados	405	510	450	523	595	842	7
en	453	510	462	523	595	842	7
18°	465	510	479	523	595	842	7
y	482	510	487	523	595	842	7
34°	489	510	503	523	595	842	7
2θ	506	510	516	523	595	842	7
y	310	524	315	533	595	842	7
el	319	524	327	533	595	842	7
C-S-H,	331	524	359	533	595	842	7
con	363	524	378	533	595	842	7
pico	382	524	399	533	595	842	7
localizado	403	524	444	533	595	842	7
en	448	524	458	533	595	842	7
2,6°	461	524	478	533	595	842	7
2θ.	482	521	494	534	595	842	7
Esto	498	521	516	534	595	842	7
indica	310	536	335	545	595	842	7
que	343	536	357	545	595	842	7
la	366	536	373	545	595	842	7
presencia	381	536	419	545	595	842	7
de	427	536	436	545	595	842	7
MK	444	536	460	545	595	842	7
acelera	468	536	497	545	595	842	7
las	505	536	516	545	595	842	7
reacciones	310	547	353	556	595	842	7
de	356	547	366	556	595	842	7
hidratación	370	547	415	556	595	842	7
durante	418	547	448	556	595	842	7
las	452	547	463	556	595	842	7
24	467	547	477	556	595	842	7
horas	481	547	503	556	595	842	7
de	507	547	516	556	595	842	7
estudio.	310	559	342	568	595	842	7
Análisis	79	414	121	429	595	842	7
termogravimétrico	125	414	230	429	595	842	7
Las	79	437	94	446	595	842	7
Figuras	98	437	128	446	595	842	7
5a	132	437	141	446	595	842	7
y	145	437	150	446	595	842	7
5b	154	437	164	446	595	842	7
muestran	168	437	205	446	595	842	7
respectivamente	209	437	274	446	595	842	7
la	278	437	285	446	595	842	7
evolución	79	449	119	458	595	842	7
de	126	449	135	458	595	842	7
la	143	449	150	458	595	842	7
cantidad	157	449	191	458	595	842	7
de	198	449	208	458	595	842	7
agua	215	449	234	458	595	842	7
combinada	241	449	285	458	595	842	7
(correspondiente	79	460	147	469	595	842	7
a	155	460	159	469	595	842	7
los	168	460	180	469	595	842	7
compuestos	188	460	235	469	595	842	7
hidratados	243	460	285	469	595	842	7
formados	79	472	117	481	595	842	7
de	120	472	129	481	595	842	7
los	132	472	144	481	595	842	7
aluminatos,	147	472	193	481	595	842	7
silicatos,	196	472	231	481	595	842	7
sulfatos	234	472	265	481	595	842	7
y	268	472	273	481	595	842	7
de	275	472	285	481	595	842	7
magnesio)	79	483	121	492	595	842	7
y	129	483	134	492	595	842	7
portlandita.	141	483	187	492	595	842	7
Los	194	483	209	492	595	842	7
resultados	216	483	257	492	595	842	7
están	264	483	285	492	595	842	7
normalizados	79	495	133	504	595	842	7
en	136	495	145	504	595	842	7
relación	148	495	180	504	595	842	7
a	183	495	187	504	595	842	7
la	190	495	197	504	595	842	7
cantidad	200	495	234	504	595	842	7
de	236	495	246	504	595	842	7
cemento.	249	495	285	504	595	842	7
En	79	506	91	515	595	842	7
la	93	506	100	515	595	842	7
Tabla	103	506	126	515	595	842	7
8	128	506	133	515	595	842	7
se	136	506	144	515	595	842	7
muestran	147	506	183	515	595	842	7
los	186	506	197	515	595	842	7
valores	200	506	229	515	595	842	7
numéricos	231	506	273	515	595	842	7
de	275	506	285	515	595	842	7
la	79	518	87	527	595	842	7
cantidad	89	518	123	527	595	842	7
de	126	518	135	527	595	842	7
portlandita.	138	518	183	527	595	842	7
Se	79	534	89	543	595	842	7
observa	95	534	126	543	595	842	7
que	131	534	145	543	595	842	7
la	151	534	158	543	595	842	7
cantidad	163	534	197	543	595	842	7
de	202	534	212	543	595	842	7
agua	217	534	236	543	595	842	7
combinada	241	534	285	543	595	842	7
(Figura	79	546	109	555	595	842	7
5a)	114	546	127	555	595	842	7
aumenta	132	546	166	555	595	842	7
sensiblemente	171	546	228	555	595	842	7
hasta	233	546	253	555	595	842	7
las	258	546	270	555	595	842	7
24	275	546	285	555	595	842	7
horas,	79	557	104	566	595	842	7
para	109	557	126	566	595	842	7
enseguida	131	557	171	566	595	842	7
casi	176	557	191	566	595	842	7
estabilizar,	196	557	240	566	595	842	7
lo	245	557	253	566	595	842	7
mismo	258	557	285	566	595	842	7
puede	79	569	103	578	595	842	7
ser	106	569	117	578	595	842	7
dicho	120	569	142	578	595	842	7
para	145	569	162	578	595	842	7
la	165	569	172	578	595	842	7
portlandita	174	569	218	578	595	842	7
(Figura	220	569	249	578	595	842	7
5b).	252	569	268	578	595	842	7
Las	270	569	285	578	595	842	7
alteraciones	79	580	127	589	595	842	7
observadas	136	580	181	589	595	842	7
durante	190	580	220	589	595	842	7
este	230	580	245	589	595	842	7
período	254	580	285	589	595	842	7
pueden	79	592	108	601	595	842	7
ser	112	592	123	601	595	842	7
atribuidas	127	592	167	601	595	842	7
a	170	592	175	601	595	842	7
variaciones	178	592	224	601	595	842	7
de	227	592	237	601	595	842	7
ensayo.	240	592	271	601	595	842	7
La	274	592	285	601	595	842	7
sustitución	79	603	123	612	595	842	7
de	128	603	137	612	595	842	7
cemento	142	603	176	612	595	842	7
por	181	603	195	612	595	842	7
MK	200	603	216	612	595	842	7
manteniendo	221	603	273	612	595	842	7
la	278	603	285	612	595	842	7
relación	79	615	112	624	595	842	7
agua/sólido,	133	615	182	624	595	842	7
significa	203	615	238	624	595	842	7
mayor	259	615	285	624	595	842	7
disponibilidad	79	626	137	635	595	842	7
de	142	626	151	635	595	842	7
agua	156	626	175	635	595	842	7
para	180	626	197	635	595	842	7
la	202	626	209	635	595	842	7
hidratación	214	626	259	635	595	842	7
de	264	626	273	635	595	842	7
la	278	626	285	635	595	842	7
fracción	79	638	112	647	595	842	7
clinker,	116	638	146	647	595	842	7
aumentando	150	638	199	647	595	842	7
la	204	638	211	647	595	842	7
cantidad	215	638	249	647	595	842	7
de	253	638	262	647	595	842	7
agua	266	638	285	647	595	842	7
combinada,	79	649	126	658	595	842	7
contribuyendo	129	649	187	658	595	842	7
también	191	649	223	658	595	842	7
al	226	649	234	658	595	842	7
aumento	237	649	272	658	595	842	7
de	275	649	285	658	595	842	7
productos	79	661	119	670	595	842	7
hidratados.	123	661	168	670	595	842	7
En	172	661	183	670	595	842	7
este	188	661	203	670	595	842	7
período	208	661	239	670	595	842	7
aún	243	661	258	670	595	842	7
no	262	661	272	670	595	842	7
se	277	661	285	670	595	842	7
tiene	79	672	99	681	595	842	7
reacción	108	672	142	681	595	842	7
puzolánica,	151	672	197	681	595	842	7
con	207	672	221	681	595	842	7
consumo	230	672	266	681	595	842	7
de	276	672	285	681	595	842	7
portlandita.	79	684	125	693	595	842	7
Como	79	700	104	709	595	842	7
se	107	700	116	709	595	842	7
observa	119	700	150	709	595	842	7
en	154	700	163	709	595	842	7
la	167	700	174	709	595	842	7
Tabla	177	700	200	709	595	842	7
8,	203	700	211	709	595	842	7
a	215	700	219	709	595	842	7
partir	222	700	244	709	595	842	7
de	248	700	257	709	595	842	7
las	261	700	272	709	595	842	7
24	275	700	285	709	595	842	7
horas,	79	712	104	721	595	842	7
existe	108	712	131	721	595	842	7
una	135	712	149	721	595	842	7
disminución	153	712	203	721	595	842	7
en	207	712	217	721	595	842	7
el	221	712	228	721	595	842	7
contenido	232	712	271	721	595	842	7
de	276	712	285	721	595	842	7
portlandita,	79	723	125	732	595	842	7
pero	129	723	147	732	595	842	7
tal	151	723	161	732	595	842	7
disminución	165	723	214	732	595	842	7
es	218	723	227	732	595	842	7
mínima,	231	723	264	732	595	842	7
para	268	723	285	732	595	842	7
ambas	79	735	105	744	595	842	7
sustituciones	107	735	159	744	595	842	7
de	161	735	170	744	595	842	7
MK.	173	735	191	744	595	842	7
Por	194	735	208	744	595	842	7
lo	210	735	218	744	595	842	7
que,	220	735	237	744	595	842	7
hasta	239	735	259	744	595	842	7
las	262	735	273	744	595	842	7
72	275	735	285	744	595	842	7
horas	79	746	101	755	595	842	7
de	104	746	114	755	595	842	7
análisis	117	746	147	755	595	842	7
el	151	746	158	755	595	842	7
MK	161	746	177	755	595	842	7
actúa	181	746	202	755	595	842	7
predominantemente	206	746	285	755	595	842	7
Difracción	310	340	367	355	595	842	7
de	371	340	385	355	595	842	7
rayos	388	340	418	355	595	842	7
X	422	340	429	355	595	842	7
Por	310	575	324	584	595	842	7
otra	327	575	343	584	595	842	7
parte,	346	575	368	584	595	842	7
en	371	575	380	584	595	842	7
las	383	575	394	584	595	842	7
pastas	397	575	421	584	595	842	7
con	424	575	439	584	595	842	7
sustitución	441	575	485	584	595	842	7
de	488	575	497	584	595	842	7
MK	500	575	516	584	595	842	7
se	310	587	319	596	595	842	7
mantiene	325	587	361	596	595	842	7
el	367	587	375	596	595	842	7
pico	381	587	398	596	595	842	7
correspondiente	404	587	467	596	595	842	7
al	474	587	481	596	595	842	7
cuarzo,	487	587	516	596	595	842	7
localizados	310	598	355	607	595	842	7
en	362	598	371	607	595	842	7
26,7°	378	598	399	607	595	842	7
2θ,	405	595	418	608	595	842	7
oriundo	424	595	455	608	595	842	7
del	462	595	474	608	595	842	7
MK.	480	595	499	608	595	842	7
Su	505	595	516	608	595	842	7
intensidad	310	610	351	619	595	842	7
se	354	610	362	619	595	842	7
mantiene	365	610	402	619	595	842	7
constante	405	610	443	619	595	842	7
por	445	610	459	619	595	842	7
tratarse	462	610	491	619	595	842	7
de	494	610	503	619	595	842	7
un	506	610	516	619	595	842	7
mineral	310	621	341	630	595	842	7
inerte	345	621	368	630	595	842	7
no	372	621	382	630	595	842	7
reactivo.	387	621	421	630	595	842	7
El	426	621	434	630	595	842	7
pico	439	621	456	630	595	842	7
referente	460	621	496	630	595	842	7
a	500	621	504	630	595	842	7
la	509	621	516	630	595	842	7
portlandita	310	633	354	642	595	842	7
disminuye	356	633	397	642	595	842	7
en	400	633	409	642	595	842	7
este	411	633	427	642	595	842	7
periodo	429	633	460	642	595	842	7
por	462	633	475	642	595	842	7
adsorción	477	633	516	642	595	842	7
de	310	645	320	653	595	842	7
los	322	645	334	653	595	842	7
iones	337	645	358	653	595	842	7
Ca	360	645	371	653	595	842	7
2+	371	643	378	649	595	842	7
en	381	644	390	653	595	842	7
las	393	644	404	653	595	842	7
partículas	406	644	445	653	595	842	7
del	447	644	460	653	595	842	7
MK.	462	644	481	653	595	842	7
Retracción	310	665	371	680	595	842	7
química	374	665	418	680	595	842	7
Las	310	688	325	697	595	842	7
Figuras	328	688	358	697	595	842	7
7a	362	688	371	697	595	842	7
y	375	688	380	697	595	842	7
7b	383	688	393	697	595	842	7
muestran	396	688	433	697	595	842	7
respectivamente	437	688	501	697	595	842	7
las	505	688	516	697	595	842	7
curvas	310	699	337	708	595	842	7
de	340	699	350	708	595	842	7
retracción	354	699	394	708	595	842	7
química	398	699	430	708	595	842	7
y	434	699	439	708	595	842	7
tasa	443	699	458	708	595	842	7
de	463	699	472	708	595	842	7
retracción	476	699	516	708	595	842	7
química,	310	711	345	720	595	842	7
para	348	711	365	720	595	842	7
la	368	711	375	720	595	842	7
pasta	378	711	399	720	595	842	7
de	402	711	411	720	595	842	7
referencia	414	711	454	720	595	842	7
y	457	711	462	720	595	842	7
sustituciones	464	711	516	720	595	842	7
de	310	722	320	731	595	842	7
5,	327	722	335	731	595	842	7
10	342	722	352	731	595	842	7
y	360	722	365	731	595	842	7
20%	372	722	390	731	595	842	7
de	397	722	407	731	595	842	7
MK.	414	722	433	731	595	842	7
Las	440	722	455	731	595	842	7
curvas	462	722	488	731	595	842	7
están	495	722	516	731	595	842	7
normalizadas	310	734	364	743	595	842	7
con	372	734	386	743	595	842	7
respecto	395	734	428	743	595	842	7
a	436	734	441	743	595	842	7
la	449	734	456	743	595	842	7
cantidad	465	734	498	743	595	842	7
de	507	734	516	743	595	842	7
cemento.	310	745	347	754	595	842	7
Retracción	228	780	266	790	595	842	7
química	269	780	297	790	595	842	7
de	299	780	308	790	595	842	7
pastas	310	780	333	790	595	842	7
de	335	780	344	790	595	842	7
cemento	347	780	378	790	595	842	7
con	380	780	393	790	595	842	7
incorporación	395	780	444	790	595	842	7
de	446	780	455	790	595	842	7
metacaolín	458	780	498	790	595	842	7
333	509	779	523	790	595	842	7
Ambiente	247	50	282	60	595	842	8
Construído,	284	50	326	60	595	842	8
Porto	328	50	347	60	595	842	8
Alegre,	350	50	376	60	595	842	8
v.	378	50	385	60	595	842	8
18,	387	50	399	60	595	842	8
n.	401	50	408	60	595	842	8
3,	411	50	418	60	595	842	8
p.	420	50	428	60	595	842	8
327-339,	430	50	461	60	595	842	8
jul./set.	463	50	494	60	595	842	8
2018.	496	50	516	60	595	842	8
La	79	87	90	96	595	842	8
curva	93	87	115	96	595	842	8
de	118	87	128	96	595	842	8
retracción	131	87	171	96	595	842	8
química	174	87	206	96	595	842	8
aumenta	210	87	243	96	595	842	8
conforme	246	87	285	96	595	842	8
se	79	99	88	108	595	842	8
adiciona	92	99	126	108	595	842	8
mayor	131	99	156	108	595	842	8
cantidad	161	99	195	108	595	842	8
de	200	99	209	108	595	842	8
MK.	214	99	233	108	595	842	8
La	237	99	248	108	595	842	8
Tabla	252	99	275	108	595	842	8
9	280	99	285	108	595	842	8
muestra	79	110	111	119	595	842	8
los	115	110	127	119	595	842	8
valores	132	110	160	119	595	842	8
obtenidos,	165	110	206	119	595	842	8
a	211	110	215	119	595	842	8
las	220	110	231	119	595	842	8
72	235	110	245	119	595	842	8
horas	250	110	271	119	595	842	8
de	276	110	285	119	595	842	8
hidratación,	79	122	127	131	595	842	8
la	134	122	141	131	595	842	8
retracción	148	122	188	131	595	842	8
química	195	122	227	131	595	842	8
aumenta	235	122	268	131	595	842	8
de	275	122	285	131	595	842	8
0,0438	79	133	107	142	595	842	8
a	110	133	114	142	595	842	8
0,5049	117	133	145	142	595	842	8
mL/g	148	133	169	142	595	842	8
(25,3%	172	133	201	142	595	842	8
de	204	133	214	142	595	842	8
incremento)	217	133	265	142	595	842	8
para	268	133	285	142	595	842	8
la	79	145	87	154	595	842	8
pasta	91	145	112	154	595	842	8
de	116	145	126	154	595	842	8
referencia	130	145	170	154	595	842	8
y	174	145	179	154	595	842	8
la	184	145	191	154	595	842	8
de	195	145	205	154	595	842	8
mayor	209	145	235	154	595	842	8
sustitución,	239	145	285	154	595	842	8
respectivamente.	79	156	147	165	595	842	8
Esto	150	156	168	165	595	842	8
es	171	156	179	165	595	842	8
debido	182	156	209	165	595	842	8
a	212	156	217	165	595	842	8
que	220	156	234	165	595	842	8
la	237	156	244	165	595	842	8
presencia	247	156	285	165	595	842	8
de	79	168	89	177	595	842	8
MK	96	168	112	177	595	842	8
acelera	120	168	148	177	595	842	8
la	156	168	163	177	595	842	8
hidratación	170	168	215	177	595	842	8
por	223	168	236	177	595	842	8
efecto	244	168	268	177	595	842	8
de	275	168	285	177	595	842	8
nucleación	79	179	123	188	595	842	8
del	131	179	144	188	595	842	8
C-S-H,	152	179	181	188	595	842	8
lo	189	179	197	188	595	842	8
cual	206	179	223	188	595	842	8
también	231	179	264	188	595	842	8
fue	272	179	285	188	595	842	8
observado	79	191	121	200	595	842	8
por	125	191	138	200	595	842	8
la	142	191	150	200	595	842	8
calorimetría	154	191	202	200	595	842	8
y	206	191	211	200	595	842	8
termogravimetría	215	191	285	200	595	842	8
descritos	79	202	115	211	595	842	8
anteriormente.	117	202	175	211	595	842	8
Como	177	202	201	211	595	842	8
se	203	202	212	211	595	842	8
sabe,	213	202	234	211	595	842	8
la	236	202	243	211	595	842	8
retracción	245	202	285	211	595	842	8
química	79	214	111	223	595	842	8
está	119	214	135	223	595	842	8
directamente	142	214	194	223	595	842	8
relacionada	202	214	248	223	595	842	8
con	256	214	270	223	595	842	8
la	278	214	285	223	595	842	8
formación	79	225	120	234	595	842	8
de	124	225	134	234	595	842	8
C-S-H,	138	225	166	234	595	842	8
por	170	225	183	234	595	842	8
lo	187	225	195	234	595	842	8
tanto	199	225	219	234	595	842	8
la	223	225	230	234	595	842	8
presencia	234	225	272	234	595	842	8
de	275	225	285	234	595	842	8
MK	79	237	95	246	595	842	8
favorece	101	237	135	246	595	842	8
su	141	237	150	246	595	842	8
formación,	155	237	199	246	595	842	8
pero	204	237	222	246	595	842	8
incrementa	228	237	272	246	595	842	8
la	278	237	285	246	595	842	8
retracción	79	248	119	257	595	842	8
química.	122	248	156	257	595	842	8
La	310	87	321	96	595	842	8
Figura	324	87	350	96	595	842	8
7b	353	87	363	96	595	842	8
muestra	366	87	397	96	595	842	8
la	400	87	407	96	595	842	8
tasa	410	87	426	96	595	842	8
de	429	87	438	96	595	842	8
retracción	441	87	481	96	595	842	8
química	484	87	516	96	595	842	8
(primera	310	99	345	108	595	842	8
derivada	353	99	387	108	595	842	8
de	395	99	405	108	595	842	8
la	413	99	420	108	595	842	8
curva	428	99	450	108	595	842	8
de	458	99	468	108	595	842	8
retracción	476	99	516	108	595	842	8
química).	310	110	348	119	595	842	8
En	350	110	362	119	595	842	8
esta	364	110	379	119	595	842	8
curva	381	110	404	119	595	842	8
también	406	110	438	119	595	842	8
es	440	110	448	119	595	842	8
posible	450	110	479	119	595	842	8
observar	482	110	516	119	595	842	8
los	310	122	322	131	595	842	8
eventos	325	122	356	131	595	842	8
que	359	122	373	131	595	842	8
ocurren	376	122	407	131	595	842	8
durante	410	122	440	131	595	842	8
el	443	122	450	131	595	842	8
desarrollo	453	122	493	131	595	842	8
de	496	122	506	131	595	842	8
la	509	122	516	131	595	842	8
cinética	310	133	341	142	595	842	8
de	344	133	354	142	595	842	8
hidratación.	357	133	404	142	595	842	8
Con	407	133	424	142	595	842	8
el	426	133	434	142	595	842	8
aumento	436	133	471	142	595	842	8
gradual	474	133	504	142	595	842	8
de	506	133	516	142	595	842	8
MK	310	145	326	154	595	842	8
se	329	145	337	154	595	842	8
presentan	339	145	378	154	595	842	8
modificaciones	380	145	441	154	595	842	8
en	443	145	453	154	595	842	8
la	455	145	462	154	595	842	8
curva	464	145	486	154	595	842	8
de	489	145	498	154	595	842	8
tasa	500	145	516	154	595	842	8
de	310	156	320	165	595	842	8
retracción	323	156	363	165	595	842	8
química.	367	156	401	165	595	842	8
La	405	156	415	165	595	842	8
duración	419	156	454	165	595	842	8
del	457	156	469	165	595	842	8
período	473	156	503	165	595	842	8
de	507	156	516	165	595	842	8
aceleración	310	168	356	177	595	842	8
disminuye,	360	168	404	177	595	842	8
existe	408	168	431	177	595	842	8
una	435	168	449	177	595	842	8
diferencia	453	168	493	177	595	842	8
de	497	168	507	177	595	842	8
3	511	168	516	177	595	842	8
horas	310	179	332	188	595	842	8
entre	336	179	356	188	595	842	8
la	361	179	368	188	595	842	8
pasta	372	179	393	188	595	842	8
de	397	179	407	188	595	842	8
referencia	411	179	451	188	595	842	8
y	456	179	461	188	595	842	8
la	465	179	472	188	595	842	8
de	477	179	486	188	595	842	8
mayor	490	179	516	188	595	842	8
sustitución.	310	191	356	200	595	842	8
Además,	359	191	394	200	595	842	8
la	396	191	403	200	595	842	8
intensidad	406	191	447	200	595	842	8
del	449	191	461	200	595	842	8
pico	464	191	481	200	595	842	8
máximo	483	191	516	200	595	842	8
aumenta.	310	202	347	211	595	842	8
Berodier	350	202	385	211	595	842	8
(2015)	389	202	416	211	595	842	8
menciona	420	202	458	211	595	842	8
que	462	202	477	211	595	842	8
para	480	202	498	211	595	842	8
una	501	202	516	211	595	842	8
edad	310	214	329	223	595	842	8
de	334	214	343	223	595	842	8
hidratación	347	214	392	223	595	842	8
menor	397	214	422	223	595	842	8
a	427	214	431	223	595	842	8
10	435	214	445	223	595	842	8
horas,	450	214	474	223	595	842	8
el	478	214	485	223	595	842	8
C-S-H	490	214	516	223	595	842	8
llena	310	225	330	234	595	842	8
los	333	225	345	234	595	842	8
espacios	349	225	383	234	595	842	8
exteriores	386	225	426	234	595	842	8
disponibles,	430	225	478	234	595	842	8
mientras	482	225	516	234	595	842	8
que	310	237	325	246	595	842	8
para	327	237	344	246	595	842	8
edades	346	237	373	246	595	842	8
mayores,	376	237	412	246	595	842	8
el	414	237	421	246	595	842	8
C-S-H	423	237	449	246	595	842	8
empieza	451	237	484	246	595	842	8
a	487	237	491	246	595	842	8
llenar	493	237	516	246	595	842	8
los	310	248	322	257	595	842	8
poros	325	248	347	257	595	842	8
capilares	349	248	385	257	595	842	8
(espacios	387	248	425	257	595	842	8
internos	427	248	459	257	595	842	8
y	462	248	467	257	595	842	8
externos).	469	248	509	257	595	842	8
Tabla	79	278	102	289	595	842	8
7	105	278	109	289	595	842	8
-	112	278	115	289	595	842	8
Tiempo	118	278	149	289	595	842	8
de	152	278	163	289	595	842	8
duración	165	278	202	289	595	842	8
y	205	278	210	289	595	842	8
flujo	212	278	232	289	595	842	8
de	235	278	245	289	595	842	8
calor	248	278	269	289	595	842	8
durante	272	278	305	289	595	842	8
el	308	278	315	289	595	842	8
período	318	278	350	289	595	842	8
de	353	278	364	289	595	842	8
desaceleración	366	278	429	289	595	842	8
Período	242	296	276	305	595	842	8
de	278	296	288	305	595	842	8
desaceleración	291	296	353	305	595	842	8
Tiempo	327	308	360	317	595	842	8
Inicio	217	314	242	323	595	842	8
(h)	244	314	256	323	595	842	8
Final	268	314	290	323	595	842	8
(h)	293	314	305	323	595	842	8
duración	317	320	355	329	595	842	8
(h)	358	320	370	329	595	842	8
11,0	228	332	246	341	595	842	8
18,0	278	332	295	341	595	842	8
7,0	337	332	350	341	595	842	8
10,0	228	344	246	353	595	842	8
16,0	278	344	295	353	595	842	8
6,0	337	344	350	353	595	842	8
9,8	231	355	243	364	595	842	8
14,0	278	355	295	364	595	842	8
4,2	337	355	350	364	595	842	8
8,0	231	367	243	376	595	842	8
12,0	278	367	295	376	595	842	8
4,0	337	367	350	376	595	842	8
Muestra	161	314	197	323	595	842	8
CPV	153	332	173	341	595	842	8
0%MK	175	332	205	341	595	842	8
CPV	153	344	173	353	595	842	8
5%MK	175	344	205	353	595	842	8
CPV	151	355	170	364	595	842	8
10%MK	173	355	207	364	595	842	8
CPV	151	367	170	376	595	842	8
20%MK	173	367	207	376	595	842	8
Flujo	383	308	406	317	595	842	8
de	408	308	418	317	595	842	8
calor	421	308	442	317	595	842	8
(mW/g)	396	320	429	329	595	842	8
2,01	404	332	421	341	595	842	8
2,34	404	344	421	353	595	842	8
2,86	404	355	421	364	595	842	8
3,51	404	367	421	376	595	842	8
Figura	79	395	104	406	595	842	8
5	107	395	112	406	595	842	8
-	114	395	118	406	595	842	8
Evolución	121	395	161	406	595	842	8
de	164	395	174	406	595	842	8
(a)	177	395	188	406	595	842	8
agua	191	395	210	406	595	842	8
combinada	213	395	259	406	595	842	8
y	261	395	266	406	595	842	8
(b)	269	395	281	406	595	842	8
portlandita	284	395	330	406	595	842	8
-	333	395	336	406	595	842	8
para	339	395	358	406	595	842	8
la	361	395	368	406	595	842	8
pasta	371	395	393	406	595	842	8
de	396	395	406	406	595	842	8
referencia	409	395	453	406	595	842	8
y	455	395	460	406	595	842	8
sustituciones	79	405	134	417	595	842	8
de	137	405	148	417	595	842	8
10	150	405	161	417	595	842	8
y	164	405	168	417	595	842	8
20	171	405	182	417	595	842	8
%	184	405	190	417	595	842	8
de	193	405	204	417	595	842	8
MK	206	405	219	417	595	842	8
12	93	422	100	428	595	842	8
11	93	431	100	437	595	842	8
10	93	439	100	445	595	842	8
9	97	448	100	454	595	842	8
8	97	456	100	462	595	842	8
7	97	465	100	471	595	842	8
6	97	473	100	479	595	842	8
5	97	482	100	488	595	842	8
4	97	491	100	497	595	842	8
3	97	499	100	505	595	842	8
2	97	508	100	514	595	842	8
1	97	516	100	522	595	842	8
0	97	525	100	531	595	842	8
Portlandita	301	465	307	499	595	842	8
(%)	301	453	307	464	595	842	8
Agua	88	493	94	509	595	842	8
combinada	88	456	94	491	595	842	8
(%)	88	443	94	454	595	842	8
(a)	110	429	119	435	595	842	8
Agua	208	502	223	508	595	842	8
comb.	225	502	243	508	595	842	8
CPV	245	502	258	508	595	842	8
0%MK	260	502	279	508	595	842	8
Agua	208	510	223	516	595	842	8
comb.	225	510	243	516	595	842	8
CPV	245	510	258	516	595	842	8
10%MK	260	510	283	516	595	842	8
Agua	208	518	223	524	595	842	8
comb.	225	518	243	524	595	842	8
CPV	245	518	258	524	595	842	8
20%MK	260	518	283	524	595	842	8
0	104	533	108	539	595	842	8
5	116	533	120	539	595	842	8
10	127	533	134	539	595	842	8
15	139	533	146	539	595	842	8
20	151	533	158	539	595	842	8
25	163	533	171	539	595	842	8
30	176	533	183	539	595	842	8
35	188	533	195	539	595	842	8
40	200	533	207	539	595	842	8
45	212	533	220	539	595	842	8
50	225	533	232	539	595	842	8
55	237	533	244	539	595	842	8
60	249	533	256	539	595	842	8
65	261	533	269	539	595	842	8
70	274	533	281	539	595	842	8
75	286	533	293	539	595	842	8
24	309	422	316	428	595	842	8
22	309	430	316	436	595	842	8
20	309	439	316	445	595	842	8
18	309	448	316	454	595	842	8
16	309	456	316	462	595	842	8
14	309	465	316	471	595	842	8
12	309	473	316	479	595	842	8
10	309	482	316	488	595	842	8
8	313	491	316	497	595	842	8
6	313	499	316	505	595	842	8
4	313	508	316	514	595	842	8
2	313	516	316	522	595	842	8
0	313	525	316	531	595	842	8
(b)	326	429	334	435	595	842	8
Portlandita	427	502	458	508	595	842	8
CPV	459	502	473	508	595	842	8
0%MK	475	502	494	508	595	842	8
Portlandita	427	510	458	516	595	842	8
CPV	459	510	473	516	595	842	8
10%MK	475	510	497	516	595	842	8
Portlandita	427	518	458	524	595	842	8
CPV	459	518	473	524	595	842	8
20%MK	475	518	497	524	595	842	8
0	320	533	324	539	595	842	8
5	332	533	336	539	595	842	8
10	342	533	350	539	595	842	8
15	354	533	362	539	595	842	8
20	366	533	374	539	595	842	8
25	378	533	386	539	595	842	8
30	390	533	398	539	595	842	8
35	403	533	410	539	595	842	8
40	415	533	422	539	595	842	8
45	427	533	434	539	595	842	8
50	439	533	446	539	595	842	8
55	451	533	458	539	595	842	8
60	463	533	470	539	595	842	8
65	475	533	482	539	595	842	8
70	487	533	494	539	595	842	8
75	499	533	506	539	595	842	8
Tiempo	395	539	419	546	595	842	8
(h)	420	539	429	546	595	842	8
Tiempo	181	540	204	546	595	842	8
(h)	206	540	215	546	595	842	8
Tabla	79	565	102	575	595	842	8
8	105	565	109	575	595	842	8
–	112	564	115	575	595	842	8
Valores	118	564	149	575	595	842	8
de	152	564	162	575	595	842	8
portlandita	165	564	212	575	595	842	8
hasta	214	564	237	575	595	842	8
72	239	564	250	575	595	842	8
horas	253	564	276	575	595	842	8
de	278	564	289	575	595	842	8
hidratación	291	564	339	575	595	842	8
Tiempo	113	583	146	591	595	842	8
(h)	124	595	136	604	595	842	8
1	127	608	132	617	595	842	8
2	127	619	132	628	595	842	8
4	127	631	132	640	595	842	8
8	127	642	132	651	595	842	8
12	125	654	135	663	595	842	8
24	125	665	135	674	595	842	8
48	125	677	135	686	595	842	8
72	125	688	135	697	595	842	8
CPV	165	595	186	604	595	842	8
0%MK	188	595	221	604	595	842	8
4,4	187	608	199	617	595	842	8
4,3	187	619	199	628	595	842	8
5,3	187	631	199	640	595	842	8
8,5	187	642	199	651	595	842	8
13,7	184	654	202	663	595	842	8
22,0	184	665	202	674	595	842	8
22,0	184	677	202	686	595	842	8
23,0	184	688	202	697	595	842	8
CPV	232	595	252	604	595	842	8
10%MK	255	595	292	604	595	842	8
5,1	256	608	268	617	595	842	8
5,3	256	619	268	628	595	842	8
6,3	256	631	268	640	595	842	8
10,6	253	642	271	651	595	842	8
15,2	253	654	271	663	595	842	8
21,7	253	665	271	674	595	842	8
21,7	253	677	271	686	595	842	8
21,9	253	688	271	697	595	842	8
Muestra	309	583	346	591	595	842	8
CPV	304	595	324	604	595	842	8
20%MK	327	595	364	604	595	842	8
4,4	327	608	340	617	595	842	8
5,1	327	619	340	628	595	842	8
6,3	327	631	340	640	595	842	8
12,6	325	642	343	651	595	842	8
14,9	325	654	343	663	595	842	8
21,1	325	665	343	674	595	842	8
20,6	325	677	343	686	595	842	8
20,8	325	688	343	697	595	842	8
Nota:	79	702	100	712	595	842	8
∗	102	702	106	711	595	842	8
∆10%MK:	108	702	142	711	595	842	8
CPV10%MK	144	704	188	711	595	842	8
–	189	704	193	711	595	842	8
CPV;	195	704	213	711	595	842	8
y	215	704	219	711	595	842	8
**∆20%MK:	221	704	264	711	595	842	8
CPV20%MK	266	704	309	711	595	842	8
–	311	704	315	711	595	842	8
CPV.	317	704	335	711	595	842	8
334	83	781	97	792	595	842	8
Caceres,	118	781	149	791	595	842	8
D.	151	781	159	791	595	842	8
P.	162	781	169	791	595	842	8
E.;	171	781	182	791	595	842	8
Romano,	184	781	215	791	595	842	8
R.	218	781	225	791	595	842	8
C.	228	781	236	791	595	842	8
de	238	781	247	791	595	842	8
O.;	249	781	260	791	595	842	8
John,	263	781	283	791	595	842	8
V.	285	781	293	791	595	842	8
M.;	295	781	307	791	595	842	8
Cincotto,	309	781	342	791	595	842	8
M.	345	781	353	791	595	842	8
A.	356	781	363	791	595	842	8
∆10%MK*	377	592	425	604	595	842	8
0,7	395	608	407	617	595	842	8
1,0	395	619	407	628	595	842	8
1,0	395	631	407	640	595	842	8
2,1	395	642	407	651	595	842	8
1,5	395	654	407	663	595	842	8
-0,3	393	665	409	674	595	842	8
-0,3	393	677	409	686	595	842	8
-1,1	393	688	409	697	595	842	8
∆20%MK**	437	592	491	604	595	842	8
0,0	458	608	470	617	595	842	8
0,8	458	619	470	628	595	842	8
1,0	458	631	470	640	595	842	8
4,1	458	642	470	651	595	842	8
1,2	458	654	470	663	595	842	8
-0,9	456	665	472	674	595	842	8
-1,4	456	677	472	686	595	842	8
-2,2	456	688	472	697	595	842	8
Ambiente	247	50	282	60	595	842	9
Construído,	284	50	326	60	595	842	9
Porto	328	50	347	60	595	842	9
Alegre,	350	50	376	60	595	842	9
v.	378	50	385	60	595	842	9
18,	387	50	399	60	595	842	9
n.	401	50	408	60	595	842	9
3,	411	50	418	60	595	842	9
p.	420	50	428	60	595	842	9
327-339,	430	50	461	60	595	842	9
jul./set.	463	50	494	60	595	842	9
2018.	496	50	516	60	595	842	9
Figura	79	85	104	95	595	842	9
6	107	85	112	95	595	842	9
–	114	84	118	95	595	842	9
Comparación	121	84	175	95	595	842	9
de	178	84	188	95	595	842	9
difractogramas	191	84	254	95	595	842	9
de	256	84	267	95	595	842	9
rayos	270	84	292	95	595	842	9
X	295	84	300	95	595	842	9
con	303	84	318	95	595	842	9
edades	321	84	350	95	595	842	9
de	353	84	363	95	595	842	9
hidratación	366	84	414	95	595	842	9
de	416	84	427	95	595	842	9
2,	430	84	438	95	595	842	9
8,	441	84	449	95	595	842	9
12	452	84	463	95	595	842	9
y	466	84	470	95	595	842	9
24	473	84	484	95	595	842	9
horas,	486	84	512	95	595	842	9
para	79	95	98	106	595	842	9
la	101	95	108	106	595	842	9
pasta	111	95	133	106	595	842	9
de	136	95	147	106	595	842	9
referencia	149	95	193	106	595	842	9
y	196	95	201	106	595	842	9
con	203	95	218	106	595	842	9
20%	221	95	238	106	595	842	9
de	240	95	251	106	595	842	9
MK	254	95	266	106	595	842	9
──	139	117	150	128	595	842	9
CPV	152	120	166	126	595	842	9
──	140	126	150	136	595	842	9
CPV	152	128	166	135	595	842	9
20%MK	168	128	192	135	595	842	9
C	403	134	408	140	595	842	9
3	408	135	411	140	595	842	9
S	411	134	415	140	595	842	9
Cuarzo	292	140	314	147	595	842	9
Port.	179	143	194	150	595	842	9
C-S-H	374	149	393	156	595	842	9
C	424	149	429	156	595	842	9
3	429	150	432	155	595	842	9
S	432	149	436	156	595	842	9
Intensidad	128	189	135	221	595	842	9
(cps)	128	172	135	187	595	842	9
24	209	160	216	166	595	842	9
h	218	160	222	166	595	842	9
12	208	184	216	191	595	842	9
h	218	184	222	191	595	842	9
8	212	209	216	216	595	842	9
h	218	209	221	216	595	842	9
2	213	238	217	245	595	842	9
h	219	238	222	245	595	842	9
17.0	130	268	143	275	595	842	9
17.5	153	268	167	275	595	842	9
18.0	177	268	190	275	595	842	9
18.5	200	268	214	275	595	842	9
19.0	224	268	237	275	595	842	9
25	244	268	252	274	595	842	9
26	277	268	285	274	595	842	9
27	310	268	318	274	595	842	9
28	343	268	351	274	595	842	9
28	359	268	367	274	595	842	9
29	392	268	400	274	595	842	9
Ángulo	286	280	307	286	595	842	9
(2θ)	309	280	321	286	595	842	9
Ángulo	172	280	193	287	595	842	9
(2θ)	195	280	208	287	595	842	9
30	425	268	433	274	595	842	9
31	459	268	466	274	595	842	9
Ángulo	401	280	423	286	595	842	9
(2θ)	424	280	437	286	595	842	9
Port	281	305	294	311	595	842	9
.	294	304	296	311	595	842	9
C	281	322	286	329	595	842	9
3	286	323	290	328	595	842	9
S	290	322	295	329	595	842	9
C	185	327	190	333	595	842	9
3	190	328	193	333	595	842	9
A	193	327	197	333	595	842	9
C	303	326	308	332	595	842	9
3	308	327	311	332	595	842	9
S	311	326	316	332	595	842	9
C	375	333	380	339	595	842	9
3	380	334	382	339	595	842	9
S	382	333	387	339	595	842	9
C	434	328	439	335	595	842	9
3	439	330	442	334	595	842	9
S	442	328	447	335	595	842	9
C	397	334	402	340	595	842	9
3	402	335	405	340	595	842	9
A	405	334	409	340	595	842	9
Intensidad	128	375	134	406	595	842	9
(cps)	128	357	134	373	595	842	9
C	162	328	167	334	595	842	9
3	167	329	170	334	595	842	9
S	170	328	174	334	595	842	9
31.5	129	451	142	457	595	842	9
32.0	152	451	166	457	595	842	9
32.5	176	451	189	457	595	842	9
33.0	199	451	213	457	595	842	9
33.5	223	451	236	457	595	842	9
34	245	451	253	457	595	842	9
34	278	451	286	457	595	842	9
35	311	451	319	457	595	842	9
35	344	451	352	457	595	842	9
38	359	451	367	458	595	842	9
39	384	451	391	458	595	842	9
Ángulo	287	463	308	469	595	842	9
(2θ)	310	463	322	469	595	842	9
Ángulo	171	464	193	470	595	842	9
(2θ	195	464	205	470	595	842	9
)	205	463	207	470	595	842	9
40	408	451	416	458	595	842	9
41	433	451	441	458	595	842	9
42	458	451	466	458	595	842	9
Ángulo	401	463	422	470	595	842	9
(2θ)	424	463	436	470	595	842	9
Figura	79	492	104	503	595	842	9
7	107	492	112	503	595	842	9
-	114	492	118	503	595	842	9
(a)	121	492	132	503	595	842	9
Retracción	135	492	180	503	595	842	9
química	183	492	216	503	595	842	9
y	218	492	223	503	595	842	9
(b)	226	492	238	503	595	842	9
Tasa	241	492	260	503	595	842	9
de	262	492	273	503	595	842	9
retracción	275	492	319	503	595	842	9
química	321	492	354	503	595	842	9
-	357	492	361	503	595	842	9
para	363	492	382	503	595	842	9
la	385	492	392	503	595	842	9
pasta	395	492	417	503	595	842	9
de	420	492	430	503	595	842	9
referencia	433	492	477	503	595	842	9
y	480	492	484	503	595	842	9
sustituciones	79	502	134	514	595	842	9
de	137	502	148	514	595	842	9
5,	150	502	159	514	595	842	9
10	162	502	172	514	595	842	9
y	175	502	180	514	595	842	9
20%	182	502	199	514	595	842	9
de	202	502	212	514	595	842	9
MK	215	502	227	514	595	842	9
0.0035	308	520	326	525	595	842	9
(a)	117	524	127	531	595	842	9
Tasa	300	605	306	620	595	842	9
de	300	595	306	603	595	842	9
ret.	300	583	306	593	595	842	9
química	300	557	306	581	595	842	9
(mL/g/h)	300	529	306	555	595	842	9
Retracción	88	582	94	615	595	842	9
química	88	555	94	580	595	842	9
(mL/g)	88	533	94	553	595	842	9
0.060	95	519	110	524	595	842	9
0.050	95	536	110	542	595	842	9
0.040	95	554	110	559	595	842	9
0.030	95	571	110	577	595	842	9
0.020	95	589	110	594	595	842	9
CPV	246	594	259	600	595	842	9
0%MK	261	594	280	600	595	842	9
CPV	246	601	259	607	595	842	9
5%MK	261	601	280	607	595	842	9
CPV	246	608	259	614	595	842	9
10%MK	261	608	283	614	595	842	9
CPV	246	615	259	621	595	842	9
20%MK	261	615	283	621	595	842	9
0.010	95	606	110	611	595	842	9
0.000	95	623	110	629	595	842	9
(b)	333	524	343	531	595	842	9
0.0030	308	534	326	540	595	842	9
0.0025	308	549	326	555	595	842	9
0.0020	308	564	326	570	595	842	9
0.0015	308	579	326	585	595	842	9
0.0010	308	594	326	600	595	842	9
0.0005	308	609	326	615	595	842	9
0.0000	308	624	326	629	595	842	9
0	113	630	116	636	595	842	9
12	141	630	147	636	595	842	9
24	170	630	176	636	595	842	9
36	199	630	205	636	595	842	9
48	228	630	234	636	595	842	9
Tiempo	185	637	208	644	595	842	9
(h)	210	637	219	644	595	842	9
60	257	630	263	636	595	842	9
72	286	630	292	636	595	842	9
0	329	631	332	636	595	842	9
12	356	631	363	636	595	842	9
24	385	631	391	636	595	842	9
36	414	631	420	636	595	842	9
48	443	631	449	636	595	842	9
60	471	631	478	636	595	842	9
72	500	631	506	636	595	842	9
Tiempo	400	638	423	644	595	842	9
(h)	425	638	434	644	595	842	9
Tabla	79	663	102	674	595	842	9
9	105	663	109	674	595	842	9
–	112	663	115	674	595	842	9
Resultados	118	663	163	674	595	842	9
de	166	663	176	674	595	842	9
retracción	179	663	222	674	595	842	9
química	225	663	258	674	595	842	9
para	261	663	279	674	595	842	9
sustituciones	282	663	337	674	595	842	9
de	340	663	350	674	595	842	9
5,	353	663	362	674	595	842	9
10	364	663	375	674	595	842	9
y	378	663	382	674	595	842	9
20%	385	663	402	674	595	842	9
de	405	663	415	674	595	842	9
MK	418	663	430	674	595	842	9
Muestra	119	687	155	696	595	842	9
CPV	111	706	131	715	595	842	9
0%MK	133	706	163	715	595	842	9
CPV	111	717	131	726	595	842	9
5%MK	133	717	163	726	595	842	9
CPV	109	729	128	738	595	842	9
10%MK	131	729	165	738	595	842	9
CPV	109	740	128	749	595	842	9
20%MK	131	740	165	749	595	842	9
12	202	693	212	702	595	842	9
h	215	693	220	702	595	842	9
0,0178	191	706	219	715	595	842	9
(-)	221	706	231	715	595	842	9
0,0220	177	717	205	726	595	842	9
(+23,6%)	207	717	245	726	595	842	9
0,0221	177	729	205	738	595	842	9
(+24,2%)	207	729	245	738	595	842	9
0,0247	177	740	205	749	595	842	9
(+38,8%)	207	740	245	749	595	842	9
Retracción	274	681	321	690	595	842	9
química	323	681	357	690	595	842	9
(mL/g)	360	681	389	690	595	842	9
24	282	693	292	702	595	842	9
h	294	693	300	702	595	842	9
48	359	693	369	702	595	842	9
h	372	693	378	702	595	842	9
0,0309	271	706	298	715	595	842	9
(-)	301	706	311	715	595	842	9
0,0399	348	706	376	715	595	842	9
(-)	379	706	389	715	595	842	9
0,0322	259	717	286	726	595	842	9
(+4,2%)	289	717	322	726	595	842	9
0,0410	337	717	364	726	595	842	9
(+2,8%)	367	717	400	726	595	842	9
0,0341	256	729	284	738	595	842	9
(+10,4%)	287	729	325	738	595	842	9
0,0449	334	729	362	738	595	842	9
(+12,5%)	365	729	403	738	595	842	9
0,0371	256	740	284	749	595	842	9
(+20,1%)	287	740	325	749	595	842	9
0,0495	334	740	362	749	595	842	9
(+24,1%)	365	740	403	749	595	842	9
72	441	693	451	702	595	842	9
h	453	693	459	702	595	842	9
0,0438	430	706	457	715	595	842	9
(-)	460	706	470	715	595	842	9
0,0459(+4,8%)	420	717	480	726	595	842	9
0,0499(+13,9%)	417	729	483	738	595	842	9
0,0549	416	740	443	749	595	842	9
(+25,3%)	446	740	484	749	595	842	9
Retracción	228	780	266	790	595	842	9
química	269	780	297	790	595	842	9
de	299	780	308	790	595	842	9
pastas	310	780	333	790	595	842	9
de	335	780	344	790	595	842	9
cemento	347	780	378	790	595	842	9
con	380	780	393	790	595	842	9
incorporación	395	780	444	790	595	842	9
de	446	780	455	790	595	842	9
metacaolín	458	780	498	790	595	842	9
335	509	779	523	790	595	842	9
Ambiente	247	50	282	60	595	842	10
Construído,	284	50	326	60	595	842	10
Porto	328	50	347	60	595	842	10
Alegre,	350	50	376	60	595	842	10
v.	378	50	385	60	595	842	10
18,	387	50	399	60	595	842	10
n.	401	50	408	60	595	842	10
3,	411	50	418	60	595	842	10
p.	420	50	428	60	595	842	10
327-339,	430	50	461	60	595	842	10
jul./set.	463	50	494	60	595	842	10
2018.	496	50	516	60	595	842	10
Las	79	87	94	96	595	842	10
oscilaciones	97	87	146	96	595	842	10
en	149	87	158	96	595	842	10
los	161	87	173	96	595	842	10
resultados	176	87	216	96	595	842	10
que	219	87	234	96	595	842	10
se	237	87	245	96	595	842	10
muestran	248	87	285	96	595	842	10
en	79	99	89	108	595	842	10
edades	94	99	121	108	595	842	10
avanzadas,	126	99	169	108	595	842	10
pueden	174	99	203	108	595	842	10
ser	208	99	220	108	595	842	10
explicadas	225	99	267	108	595	842	10
por	272	99	285	108	595	842	10
efectos	79	110	108	119	595	842	10
de	110	110	120	119	595	842	10
dilatación	122	110	162	119	595	842	10
del	164	110	176	119	595	842	10
agua.	179	110	200	119	595	842	10
Es	203	110	213	119	595	842	10
por	215	110	229	119	595	842	10
ello	231	110	246	119	595	842	10
que,	248	110	265	119	595	842	10
para	268	110	285	119	595	842	10
minimizar	79	122	120	131	595	842	10
el	127	122	134	131	595	842	10
efecto	141	122	166	131	595	842	10
de	172	122	182	131	595	842	10
la	189	122	196	131	595	842	10
temperatura	203	122	250	131	595	842	10
en	257	122	266	131	595	842	10
los	273	122	285	131	595	842	10
resultados,	79	133	122	142	595	842	10
es	130	133	139	142	595	842	10
recomendable	147	133	203	142	595	842	10
utilizar	211	133	239	142	595	842	10
un	247	133	257	142	595	842	10
baño	265	133	285	142	595	842	10
térmico	79	145	110	154	595	842	10
de	112	145	122	154	595	842	10
precisión	124	145	160	154	595	842	10
y	163	145	168	154	595	842	10
realizar	170	145	200	154	595	842	10
el	202	145	209	154	595	842	10
ensayo	211	145	239	154	595	842	10
en	241	145	251	154	595	842	10
una	253	145	267	154	595	842	10
sala	269	145	285	154	595	842	10
con	79	156	94	165	595	842	10
temperatura	96	156	144	165	595	842	10
controlada.	147	156	191	165	595	842	10
Winnefeld	310	87	353	96	595	842	10
y	357	87	362	96	595	842	10
Klemm	366	87	396	96	595	842	10
(2010)	400	87	427	96	595	842	10
muestran	431	87	467	96	595	842	10
que	471	87	486	96	595	842	10
ambos	490	87	516	96	595	842	10
resultados	310	99	351	108	595	842	10
son	359	99	373	108	595	842	10
comparables	381	99	432	108	595	842	10
bajo	441	99	458	108	595	842	10
las	466	99	477	108	595	842	10
mismas	486	99	516	108	595	842	10
condiciones	310	110	358	119	595	842	10
de	361	110	371	119	595	842	10
hidratación.	374	110	422	119	595	842	10
Por	425	110	439	119	595	842	10
lo	442	110	450	119	595	842	10
tanto,	454	110	476	119	595	842	10
en	479	110	489	119	595	842	10
virtud	492	110	516	119	595	842	10
al	310	122	318	131	595	842	10
incremento	320	122	365	131	595	842	10
y	367	122	372	131	595	842	10
diversidad	374	122	416	131	595	842	10
de	418	122	427	131	595	842	10
SCM	430	122	450	131	595	842	10
el	453	122	460	131	595	842	10
uso	462	122	476	131	595	842	10
de	478	122	488	131	595	842	10
ambos	490	122	516	131	595	842	10
métodos,	310	133	347	142	595	842	10
retracción	352	133	392	142	595	842	10
química	398	133	430	142	595	842	10
y	435	133	440	142	595	842	10
calorimetría,	446	133	497	142	595	842	10
son	502	133	516	142	595	842	10
cada	310	145	329	154	595	842	10
vez	331	145	345	154	595	842	10
más	348	145	364	154	595	842	10
frecuentes	366	145	407	154	595	842	10
en	410	145	419	154	595	842	10
el	422	145	429	154	595	842	10
estudio	432	145	461	154	595	842	10
de	463	145	473	154	595	842	10
la	475	145	482	154	595	842	10
cinética	485	145	516	154	595	842	10
de	310	156	320	165	595	842	10
hidratación.	322	156	370	165	595	842	10
Comparación	79	176	152	191	595	842	10
de	156	176	170	191	595	842	10
resultados	173	176	231	191	595	842	10
entre	235	176	266	191	595	842	10
retracción	79	190	138	205	595	842	10
química	141	190	185	205	595	842	10
y	189	190	195	205	595	842	10
calorimetría	199	190	268	205	595	842	10
La	310	173	321	182	595	842	10
Tabla	324	173	347	182	595	842	10
10	350	173	360	182	595	842	10
presenta	364	173	397	182	595	842	10
una	400	173	414	182	595	842	10
comparación	418	173	469	182	595	842	10
del	473	173	485	182	595	842	10
tiempo	488	173	516	182	595	842	10
de	310	184	320	193	595	842	10
ocurrencia	324	184	366	193	595	842	10
del	370	184	382	193	595	842	10
pico	385	184	403	193	595	842	10
de	406	184	416	193	595	842	10
la	419	184	427	193	595	842	10
etapa	430	184	451	193	595	842	10
de	455	184	464	193	595	842	10
aceleración,	468	184	516	193	595	842	10
determinado	310	196	360	205	595	842	10
por	363	196	377	205	595	842	10
calorimetría	380	196	428	205	595	842	10
y	431	196	436	205	595	842	10
retracción	438	196	478	205	595	842	10
química.	481	196	516	205	595	842	10
En	310	207	322	216	595	842	10
general	325	207	354	216	595	842	10
todas	357	207	378	216	595	842	10
las	381	207	392	216	595	842	10
muestras	396	207	431	216	595	842	10
presentan	434	207	472	216	595	842	10
resultados	475	207	516	216	595	842	10
iguales,	310	219	341	228	595	842	10
solo	345	219	362	228	595	842	10
con	366	219	380	228	595	842	10
diferencias	384	219	428	228	595	842	10
de	432	219	441	228	595	842	10
0,5	445	219	458	228	595	842	10
y	462	219	467	228	595	842	10
0,25	470	219	488	228	595	842	10
horas,	492	219	516	228	595	842	10
para	310	230	328	239	595	842	10
5	331	230	336	239	595	842	10
y	339	230	344	239	595	842	10
10%	348	230	366	239	595	842	10
de	369	230	379	239	595	842	10
sustitución,	382	230	428	239	595	842	10
respectivamente.	431	230	499	239	595	842	10
Por	502	230	516	239	595	842	10
tanto,	310	242	333	251	595	842	10
mediante	337	242	374	251	595	842	10
la	378	242	386	251	595	842	10
retracción	390	242	430	251	595	842	10
química	434	242	466	251	595	842	10
también	471	242	503	251	595	842	10
es	508	242	516	251	595	842	10
posible	310	253	339	262	595	842	10
obtener	342	253	372	262	595	842	10
este	374	253	390	262	595	842	10
parámetro.	392	253	435	262	595	842	10
La	79	214	90	223	595	842	10
Figura	92	214	118	223	595	842	10
8	120	214	125	223	595	842	10
muestra	128	214	159	223	595	842	10
comparaciones	161	214	221	223	595	842	10
entre	223	214	243	223	595	842	10
las	246	214	257	223	595	842	10
curvas	259	214	285	223	595	842	10
de	79	225	89	234	595	842	10
flujo	92	225	111	234	595	842	10
de	114	225	123	234	595	842	10
calor	126	225	146	234	595	842	10
y	149	225	154	234	595	842	10
tasa	156	225	172	234	595	842	10
de	175	225	184	234	595	842	10
retracción	187	225	227	234	595	842	10
química,	230	225	265	234	595	842	10
para	268	225	285	234	595	842	10
la	79	237	87	246	595	842	10
pasta	89	237	109	246	595	842	10
de	111	237	121	246	595	842	10
referencia	123	237	163	246	595	842	10
y	165	237	170	246	595	842	10
sustituciones	172	237	224	246	595	842	10
de	226	237	236	246	595	842	10
5,	238	237	245	246	595	842	10
10	247	237	257	246	595	842	10
y	260	237	265	246	595	842	10
20%	267	237	285	246	595	842	10
de	79	248	89	257	595	842	10
metacaolín.	91	248	138	257	595	842	10
En	79	265	91	274	595	842	10
las	93	265	104	274	595	842	10
Figuras	107	265	137	274	595	842	10
8a,	140	265	152	274	595	842	10
8b,	155	265	168	274	595	842	10
8c	171	265	180	274	595	842	10
y	183	265	188	274	595	842	10
8d,	191	265	203	274	595	842	10
se	206	265	215	274	595	842	10
observan	217	265	253	274	595	842	10
que	256	265	271	274	595	842	10
las	274	265	285	274	595	842	10
curvas	79	276	106	285	595	842	10
de	108	276	117	285	595	842	10
flujo	119	276	138	285	595	842	10
de	140	276	150	285	595	842	10
calor	152	276	172	285	595	842	10
y	174	276	179	285	595	842	10
tasa	181	276	197	285	595	842	10
de	199	276	208	285	595	842	10
retracción	211	276	251	285	595	842	10
química	253	276	285	285	595	842	10
tienen	79	288	104	297	595	842	10
forma	108	288	132	297	595	842	10
similar,	136	288	167	297	595	842	10
para	171	288	188	297	595	842	10
todas	192	288	214	297	595	842	10
las	218	288	229	297	595	842	10
sustituciones	233	288	285	297	595	842	10
usadas.	79	299	108	308	595	842	10
Además,	111	299	147	308	595	842	10
es	150	299	158	308	595	842	10
posible	161	299	190	308	595	842	10
distinguir	192	299	231	308	595	842	10
las	234	299	245	308	595	842	10
etapas	248	299	273	308	595	842	10
de	275	299	285	308	595	842	10
la	79	311	87	320	595	842	10
cinética	89	311	120	320	595	842	10
de	122	311	132	320	595	842	10
hidratación	134	311	179	320	595	842	10
mediante	181	311	218	320	595	842	10
ambos	220	311	246	320	595	842	10
métodos.	249	311	285	320	595	842	10
Estudios	79	322	114	331	595	842	10
como	116	322	138	331	595	842	10
el	140	322	147	331	595	842	10
de	150	322	159	331	595	842	10
Parrot	161	322	186	331	595	842	10
et	188	322	195	331	595	842	10
al.	197	322	207	331	595	842	10
(1990)	210	322	236	331	595	842	10
señalan	239	322	268	331	595	842	10
que	270	322	285	331	595	842	10
existe	79	334	103	343	595	842	10
una	105	334	119	343	595	842	10
relación	121	334	153	343	595	842	10
lineal	155	334	178	343	595	842	10
entre	180	334	199	343	595	842	10
la	202	334	209	343	595	842	10
retracción	211	334	251	343	595	842	10
química	253	334	285	343	595	842	10
y	79	345	84	354	595	842	10
el	92	345	99	354	595	842	10
calor	107	345	127	354	595	842	10
de	135	345	145	354	595	842	10
hidratación.	153	345	200	354	595	842	10
Igualmente,	208	345	256	354	595	842	10
Lura,	264	345	285	354	595	842	10
En	310	270	322	279	595	842	10
la	325	270	332	279	595	842	10
Figura	335	270	361	279	595	842	10
9	364	270	369	279	595	842	10
se	372	270	381	279	595	842	10
presentan	384	270	422	279	595	842	10
correlaciones	425	270	478	279	595	842	10
entre	481	270	501	279	595	842	10
los	504	270	516	279	595	842	10
resultados	310	281	351	290	595	842	10
de	353	281	362	290	595	842	10
retracción	364	281	404	290	595	842	10
química	406	281	439	290	595	842	10
y	441	281	446	290	595	842	10
calor	447	281	467	290	595	842	10
acumulado.	470	281	516	290	595	842	10
Para	310	293	328	302	595	842	10
todas	332	293	353	302	595	842	10
las	357	293	368	302	595	842	10
sustituciones	372	293	423	302	595	842	10
estudiadas	427	293	469	302	595	842	10
se	473	293	481	302	595	842	10
observa	485	293	516	302	595	842	10
una	310	304	325	313	595	842	10
relación	337	304	370	313	595	842	10
lineal,	382	304	407	313	595	842	10
con	419	304	434	313	595	842	10
coeficientes	446	304	494	313	595	842	10
de	506	304	516	313	595	842	10
determinación	310	316	368	325	595	842	10
R	374	316	381	325	595	842	10
2	381	315	384	320	595	842	10
=	390	316	395	325	595	842	10
0,99.	402	316	422	325	595	842	10
Resultados	429	316	473	325	595	842	10
similares	480	316	516	325	595	842	10
fueron	310	327	337	336	595	842	10
encontrados	340	327	388	336	595	842	10
por	391	327	405	336	595	842	10
Lura,	408	327	429	336	595	842	10
Winnefeld	432	327	474	336	595	842	10
y	478	327	483	336	595	842	10
Klemm	486	327	516	336	595	842	10
(2010).	310	339	340	348	595	842	10
Figura	79	365	104	376	595	842	10
8	107	365	112	376	595	842	10
-	114	365	118	376	595	842	10
Comparación	121	365	175	376	595	842	10
entre	178	365	201	376	595	842	10
las	204	365	215	376	595	842	10
curvas	218	365	245	376	595	842	10
de	248	365	258	376	595	842	10
flujo	261	365	281	376	595	842	10
de	283	365	294	376	595	842	10
calor	296	365	317	376	595	842	10
y	320	365	325	376	595	842	10
tasa	327	365	345	376	595	842	10
de	347	365	358	376	595	842	10
retracción	360	365	404	376	595	842	10
química	406	365	439	376	595	842	10
para:	442	365	464	376	595	842	10
(a)	467	365	479	376	595	842	10
CPV	481	365	498	376	595	842	10
0%MK,	79	375	106	387	595	842	10
(b)	109	375	121	387	595	842	10
CPV	124	375	140	387	595	842	10
5%MK,	143	375	170	387	595	842	10
(c)	173	375	184	387	595	842	10
CPV	187	375	203	387	595	842	10
10%MK	206	375	235	387	595	842	10
y	237	375	242	387	595	842	10
(d)	245	375	257	387	595	842	10
CPV	259	375	276	387	595	842	10
20%MK	279	375	307	387	595	842	10
0,0015	273	445	289	450	595	842	10
3	97	452	100	457	595	842	10
Flujo	187	459	201	465	595	842	10
de	203	459	210	465	595	842	10
calor	212	459	226	465	595	842	10
CPV	228	459	241	465	595	842	10
0%MK	243	459	262	465	595	842	10
2	97	467	100	472	595	842	10
0,0010	273	462	289	467	595	842	10
Tasa	187	469	201	475	595	842	10
r.	203	469	208	475	595	842	10
quím.	209	469	225	475	595	842	10
CPV	227	469	240	475	595	842	10
0%MK	242	469	261	475	595	842	10
0,0005	273	480	289	485	595	842	10
1	97	482	100	488	595	842	10
0	97	497	100	503	595	842	10
6	117	504	120	510	595	842	10
12	129	504	135	510	595	842	10
18	143	504	149	510	595	842	10
24	156	504	163	510	595	842	10
30	170	504	176	510	595	842	10
36	183	504	190	510	595	842	10
42	197	504	203	510	595	842	10
Tiempo	171	509	192	515	595	842	10
(h)	194	509	201	515	595	842	10
48	211	504	217	510	595	842	10
54	224	504	230	510	595	842	10
60	238	504	244	510	595	842	10
66	251	504	257	510	595	842	10
0,0015	486	445	502	450	595	842	10
3	307	452	310	458	595	842	10
Flujo	402	458	417	464	595	842	10
de	418	458	425	464	595	842	10
calor	427	458	441	464	595	842	10
CPV	443	458	456	464	595	842	10
5%MK	458	458	477	464	595	842	10
2	307	467	310	473	595	842	10
0,0020	273	553	289	558	595	842	10
4	98	562	101	568	595	842	10
0,0015	273	570	289	575	595	842	10
Flujo	186	580	201	586	595	842	10
de	202	580	209	586	595	842	10
calor	211	580	225	586	595	842	10
CPV	227	580	240	586	595	842	10
10%MK	242	580	264	586	595	842	10
Tasa	186	589	201	595	595	842	10
r.	203	589	207	595	595	842	10
quím.	208	589	224	595	595	842	10
CPV	226	589	239	595	595	842	10
10%MK	241	589	264	595	595	842	10
2	98	593	101	598	595	842	10
0,0010	273	588	289	593	595	842	10
1	98	608	101	613	595	842	10
0,0005	273	606	289	610	595	842	10
0	98	623	101	628	595	842	10
0,0000	273	623	289	628	595	842	10
0	104	630	107	635	595	842	10
6	118	630	121	635	595	842	10
12	130	630	136	635	595	842	10
18	143	630	149	635	595	842	10
24	157	630	163	635	595	842	10
30	170	630	176	635	595	842	10
36	184	630	190	635	595	842	10
42	197	630	203	635	595	842	10
Tiempo	171	635	192	641	595	842	10
(h)	194	635	202	641	595	842	10
48	211	630	217	635	595	842	10
54	224	630	230	635	595	842	10
60	238	630	244	635	595	842	10
66	251	630	258	635	595	842	10
72	265	630	271	635	595	842	10
0,0000	486	498	502	503	595	842	10
6	327	505	331	510	595	842	10
12	340	505	346	510	595	842	10
18	353	505	360	510	595	842	10
24	367	505	374	510	595	842	10
30	381	505	387	510	595	842	10
36	395	505	401	510	595	842	10
42	409	505	415	510	595	842	10
Tiempo	383	510	403	515	595	842	10
(h)	405	510	413	515	595	842	10
48	423	505	429	510	595	842	10
54	436	505	443	510	595	842	10
60	450	505	456	510	595	842	10
66	464	505	470	510	595	842	10
72	478	505	484	510	595	842	10
9	308	518	311	523	595	842	10
0,0035	485	518	501	523	595	842	10
(d)	466	525	475	532	595	842	10
8	308	530	311	535	595	842	10
Flujo	300	590	307	605	595	842	10
de	300	578	307	586	595	842	10
calor	300	560	307	576	595	842	10
(J/g)	300	542	307	557	595	842	10
0,0025	273	535	289	540	595	842	10
3	98	578	101	583	595	842	10
0,0005	486	480	502	485	595	842	10
1	307	483	310	488	595	842	10
0,0030	273	517	289	522	595	842	10
5	98	547	101	553	595	842	10
0,0010	486	463	502	467	595	842	10
Tasa	402	468	417	474	595	842	10
r.	419	468	423	474	595	842	10
quím.	424	468	440	474	595	842	10
CPV	442	468	456	474	595	842	10
5%MK	457	468	476	474	595	842	10
0	314	505	317	510	595	842	10
(c)	253	525	262	532	595	842	10
6	98	532	101	538	595	842	10
0,0020	486	427	502	432	595	842	10
4	307	437	310	442	595	842	10
72	265	504	271	510	595	842	10
7	98	517	101	522	595	842	10
0,0025	486	410	502	415	595	842	10
5	307	422	310	427	595	842	10
0	307	498	310	503	595	842	10
0,0000	273	498	289	502	595	842	10
0	104	504	107	510	595	842	10
6	307	407	310	412	595	842	10
0,0030	485	533	501	538	595	842	10
7	308	541	311	547	595	842	10
0,0025	485	548	501	553	595	842	10
6	308	553	311	558	595	842	10
0,0020	485	563	501	568	595	842	10
5	308	565	311	570	595	842	10
4	308	577	311	582	595	842	10
0,0015	485	579	501	583	595	842	10
Flujo	398	581	412	587	595	842	10
de	413	581	421	587	595	842	10
calor	422	581	436	587	595	842	10
CPV	438	581	452	587	595	842	10
20%MK	453	581	476	587	595	842	10
Tasa	398	589	412	595	595	842	10
r.	414	589	418	595	595	842	10
quím.	420	589	435	595	595	842	10
CPV	437	589	451	595	595	842	10
20%MK	452	589	475	595	595	842	10
3	308	588	311	594	595	842	10
0,0010	485	594	501	599	595	842	10
2	308	600	311	605	595	842	10
0,0005	485	609	501	614	595	842	10
1	308	612	311	617	595	842	10
0	308	624	311	629	595	842	10
0,0000	485	624	501	629	595	842	10
0	314	631	317	636	595	842	10
6	328	631	331	636	595	842	10
12	340	631	346	636	595	842	10
18	354	631	360	636	595	842	10
24	368	631	374	636	595	842	10
30	381	631	387	636	595	842	10
36	395	631	401	636	595	842	10
42	409	631	415	636	595	842	10
Tiempo	383	636	404	641	595	842	10
(h)	405	636	413	641	595	842	10
48	422	631	429	636	595	842	10
54	436	631	442	636	595	842	10
60	450	631	456	636	595	842	10
66	464	631	470	636	595	842	10
72	477	631	483	636	595	842	10
Tabla	79	660	102	671	595	842	10
10	105	660	114	671	595	842	10
-	117	659	120	671	595	842	10
Comparación	123	659	177	671	595	842	10
del	180	659	193	671	595	842	10
tiempo	196	659	225	671	595	842	10
en	228	659	238	671	595	842	10
que	241	659	257	671	595	842	10
ocurre	260	659	287	671	595	842	10
el	290	659	298	671	595	842	10
pico	301	659	318	671	595	842	10
de	321	659	332	671	595	842	10
aceleración	334	659	383	671	595	842	10
mediante	386	659	425	671	595	842	10
los	428	659	440	671	595	842	10
dos	442	659	457	671	595	842	10
métodos	459	659	495	671	595	842	10
Material	164	684	202	693	595	842	10
CPV	152	702	172	711	595	842	10
0%MK	174	702	204	711	595	842	10
CPV	152	714	172	723	595	842	10
5%MK	174	714	204	723	595	842	10
CPV	152	725	172	734	595	842	10
10%MK	174	725	209	734	595	842	10
CPV	152	737	172	746	595	842	10
20%MK	174	737	209	746	595	842	10
336	83	781	97	792	595	842	10
Tasa	503	478	510	492	595	842	10
de	503	468	510	476	595	842	10
ret.	503	456	510	466	595	842	10
química	503	430	510	454	595	842	10
(mL/g/h)	503	402	510	427	595	842	10
0,0020	273	427	289	432	595	842	10
4	97	437	100	442	595	842	10
0,0030	486	392	502	397	595	842	10
(b)	466	399	475	406	595	842	10
Flujo	300	464	307	479	595	842	10
de	300	452	307	460	595	842	10
calor	300	434	307	450	595	842	10
(J/g)	300	416	307	431	595	842	10
5	97	422	100	427	595	842	10
Tasa	290	478	296	492	595	842	10
de	290	468	296	475	595	842	10
ret.	290	456	296	466	595	842	10
química	290	430	296	453	595	842	10
(mL/g/h)	290	402	296	427	595	842	10
0,0025	273	410	289	414	595	842	10
Tasa	290	603	296	618	595	842	10
de	290	593	296	601	595	842	10
ret.	290	581	296	591	595	842	10
química	290	555	296	579	595	842	10
(mL/g/h)	290	527	296	552	595	842	10
Flujo	88	466	95	481	595	842	10
de	88	454	95	462	595	842	10
calor	88	436	95	452	595	842	10
(J/g)	88	418	95	433	595	842	10
6	97	407	100	412	595	842	10
Flujo	88	591	95	606	595	842	10
de	88	580	95	588	595	842	10
calor	88	562	95	577	595	842	10
(J/g)	88	543	95	559	595	842	10
7	307	392	310	397	595	842	10
0,0030	273	392	289	397	595	842	10
(a)	253	400	262	407	595	842	10
Tiempo	221	678	254	687	595	842	10
del	256	678	269	687	595	842	10
pico	272	678	289	687	595	842	10
de	292	678	302	687	595	842	10
aceleración	304	678	353	687	595	842	10
(horas)	355	678	386	687	595	842	10
Calorimetría	226	689	281	698	595	842	10
Retracción	298	689	345	698	595	842	10
química	348	689	382	698	595	842	10
11,00	243	702	265	711	595	842	10
11,00	329	702	352	711	595	842	10
10,00	243	714	265	723	595	842	10
9,50	331	714	349	723	595	842	10
9,75	245	725	263	734	595	842	10
9,50	331	725	349	734	595	842	10
8,00	245	737	263	746	595	842	10
8,00	331	737	349	746	595	842	10
Caceres,	118	781	149	791	595	842	10
D.	151	781	159	791	595	842	10
P.	162	781	169	791	595	842	10
E.;	171	781	182	791	595	842	10
Romano,	184	781	215	791	595	842	10
R.	218	781	225	791	595	842	10
C.	228	781	236	791	595	842	10
de	238	781	247	791	595	842	10
O.;	249	781	260	791	595	842	10
John,	263	781	283	791	595	842	10
V.	285	781	293	791	595	842	10
M.;	295	781	307	791	595	842	10
Cincotto,	309	781	342	791	595	842	10
M.	345	781	353	791	595	842	10
A.	356	781	363	791	595	842	10
Diferencia	396	678	440	687	595	842	10
(horas)	403	689	433	698	595	842	10
0,00	409	702	427	711	595	842	10
0,50	409	714	427	723	595	842	10
0,25	409	725	427	734	595	842	10
0,00	409	737	427	746	595	842	10
Tasa	502	604	509	618	595	842	10
de	502	594	509	602	595	842	10
ret.	502	582	509	592	595	842	10
química	502	556	509	580	595	842	10
(mL/g/h)	502	528	509	553	595	842	10
7	97	392	100	397	595	842	10
Ambiente	247	50	282	60	595	842	11
Construído,	284	50	326	60	595	842	11
Porto	328	50	347	60	595	842	11
Alegre,	350	50	376	60	595	842	11
v.	378	50	385	60	595	842	11
18,	387	50	399	60	595	842	11
n.	401	50	408	60	595	842	11
3,	411	50	418	60	595	842	11
p.	420	50	428	60	595	842	11
327-339,	430	50	461	60	595	842	11
jul./set.	463	50	494	60	595	842	11
2018.	496	50	516	60	595	842	11
Figura	79	85	104	95	595	842	11
9	107	85	112	95	595	842	11
-	114	84	118	95	595	842	11
Correlaciones	121	84	178	95	595	842	11
entre	181	84	204	95	595	842	11
retracción	207	84	250	95	595	842	11
química	253	84	286	95	595	842	11
y	289	84	294	95	595	842	11
calor	296	84	317	95	595	842	11
acumulado	320	84	366	95	595	842	11
para	368	84	387	95	595	842	11
(a)	390	84	401	95	595	842	11
pasta	404	84	426	95	595	842	11
de	429	84	439	95	595	842	11
referencia	442	84	486	95	595	842	11
y	488	84	493	95	595	842	11
sustituciones	79	95	134	106	595	842	11
de	137	95	148	106	595	842	11
(b)	150	95	162	106	595	842	11
5%,	165	95	180	106	595	842	11
(c)	182	95	194	106	595	842	11
10%	196	95	213	106	595	842	11
y	216	95	220	106	595	842	11
(d)	223	95	235	106	595	842	11
20%	238	95	255	106	595	842	11
de	257	95	268	106	595	842	11
MK	270	95	283	106	595	842	11
450	307	113	318	118	595	842	11
450	94	113	104	119	595	842	11
(a)	113	120	122	127	595	842	11
(b)	327	119	335	125	595	842	11
350	94	136	104	141	595	842	11
Calor	301	184	307	201	595	842	11
acumulado	301	148	307	182	595	842	11
(J/g)	301	132	307	146	595	842	11
400	307	124	318	130	595	842	11
Calor	88	184	94	201	595	842	11
acumulado	88	149	94	182	595	842	11
(J/g)	88	132	94	146	595	842	11
400	94	124	104	130	595	842	11
R²	199	138	206	144	595	842	11
=	208	138	212	144	595	842	11
0,9978	214	138	236	144	595	842	11
300	94	147	104	153	595	842	11
250	94	159	104	164	595	842	11
200	94	170	104	176	595	842	11
150	94	181	104	187	595	842	11
100	94	193	104	198	595	842	11
CPV	244	203	259	210	595	842	11
0%MK	260	203	281	210	595	842	11
50	97	204	104	210	595	842	11
R²	413	134	420	140	595	842	11
=	422	134	426	140	595	842	11
0,9966	428	134	450	140	595	842	11
350	307	135	318	141	595	842	11
300	307	147	318	153	595	842	11
250	307	158	318	164	595	842	11
200	307	170	318	175	595	842	11
150	307	181	318	187	595	842	11
100	307	192	318	198	595	842	11
CPV	451	203	466	209	595	842	11
5%MK	468	203	489	209	595	842	11
50	311	204	318	210	595	842	11
0	314	215	318	221	595	842	11
0	101	216	104	221	595	842	11
0	108	223	111	229	595	842	11
0,01	133	223	145	229	595	842	11
0,02	163	223	175	229	595	842	11
0,03	193	223	205	229	595	842	11
0,04	223	223	234	229	595	842	11
0,05	252	223	264	229	595	842	11
0	321	223	325	228	595	842	11
0,06	282	223	294	229	595	842	11
0,01	346	223	358	228	595	842	11
0,02	376	223	388	228	595	842	11
0,03	406	223	417	228	595	842	11
0,04	435	223	447	228	595	842	11
0,05	465	223	476	228	595	842	11
0,06	494	223	506	228	595	842	11
Retracción	370	228	404	235	595	842	11
química	406	228	430	235	595	842	11
(mL/g)	433	228	453	235	595	842	11
Retracción	158	229	191	235	595	842	11
química	194	229	217	235	595	842	11
(mL/g)	220	229	240	235	595	842	11
450	94	240	105	246	595	842	11
450	307	241	318	246	595	842	11
(c)	113	247	121	253	595	842	11
400	94	252	105	257	595	842	11
Calor	300	312	307	329	595	842	11
acumulado	300	276	307	310	595	842	11
(J/g)	300	260	307	274	595	842	11
Calor	88	311	94	328	595	842	11
acumulado	88	276	94	309	595	842	11
(J/g)	88	259	94	273	595	842	11
300	94	274	105	280	595	842	11
250	94	286	105	291	595	842	11
200	94	297	105	303	595	842	11
150	94	309	105	314	595	842	11
100	94	320	105	326	595	842	11
CPV	242	330	256	336	595	842	11
10%MK	258	330	283	336	595	842	11
50	98	331	105	337	595	842	11
(d)	326	247	334	254	595	842	11
400	307	252	318	258	595	842	11
R²	216	256	224	263	595	842	11
=	226	256	230	263	595	842	11
0,9976	232	256	253	263	595	842	11
350	94	263	105	269	595	842	11
0	101	343	105	348	595	842	11
R²	440	249	447	256	595	842	11
=	449	249	453	256	595	842	11
0,9981	455	249	476	256	595	842	11
350	307	263	318	269	595	842	11
300	307	275	318	280	595	842	11
250	307	286	318	292	595	842	11
200	307	298	318	303	595	842	11
150	307	309	318	315	595	842	11
100	307	320	318	326	595	842	11
CPV	454	331	468	337	595	842	11
20%MK	470	331	495	337	595	842	11
50	311	332	318	337	595	842	11
0	314	343	318	349	595	842	11
0	108	350	112	356	595	842	11
0,01	134	350	146	356	595	842	11
0,02	163	350	175	356	595	842	11
0,03	193	350	205	356	595	842	11
0,04	223	350	235	356	595	842	11
0,05	253	350	264	356	595	842	11
0,06	282	350	294	356	595	842	11
Retracción	158	356	192	362	595	842	11
química	194	356	218	362	595	842	11
(mL/g)	220	356	240	362	595	842	11
En	79	380	91	389	595	842	11
la	93	380	100	389	595	842	11
Figura	103	380	129	389	595	842	11
10	132	380	142	389	595	842	11
y	145	380	150	389	595	842	11
conforme	153	380	191	389	595	842	11
los	194	380	205	389	595	842	11
datos	208	380	229	389	595	842	11
de	232	380	242	389	595	842	11
las	244	380	255	389	595	842	11
Tablas	258	380	285	389	595	842	11
5	79	391	84	400	595	842	11
y	91	391	96	400	595	842	11
9,	103	391	110	400	595	842	11
se	117	391	126	400	595	842	11
muestra	133	391	164	400	595	842	11
una	171	391	186	400	595	842	11
comparación	192	391	244	400	595	842	11
entre	251	391	271	400	595	842	11
el	278	391	285	400	595	842	11
incremento	79	403	124	412	595	842	11
del	128	403	140	412	595	842	11
calor	143	403	163	412	595	842	11
acumulado	166	403	210	412	595	842	11
y	214	403	219	412	595	842	11
de	222	403	231	412	595	842	11
la	234	403	242	412	595	842	11
retracción	245	403	285	412	595	842	11
química,	79	414	114	423	595	842	11
para	116	414	134	423	595	842	11
sustituciones	136	414	188	423	595	842	11
de	190	414	200	423	595	842	11
5,	202	414	210	423	595	842	11
10	212	414	222	423	595	842	11
y	224	414	229	423	595	842	11
20	231	414	242	423	595	842	11
%	244	414	252	423	595	842	11
de	255	414	264	423	595	842	11
MK.	267	414	285	423	595	842	11
En	79	426	91	435	595	842	11
ambas	94	426	120	435	595	842	11
se	123	426	132	435	595	842	11
observa	135	426	166	435	595	842	11
que	170	426	184	435	595	842	11
durante	188	426	218	435	595	842	11
las	222	426	233	435	595	842	11
primeras	236	426	271	435	595	842	11
24	275	426	285	435	595	842	11
horas	79	437	101	446	595	842	11
de	111	437	120	446	595	842	11
hidratación	130	437	175	446	595	842	11
ocurre	185	437	210	446	595	842	11
un	220	437	230	446	595	842	11
incremento	240	437	285	446	595	842	11
considerable,	79	449	132	458	595	842	11
siendo	138	449	164	458	595	842	11
más	169	449	185	458	595	842	11
notorio	190	449	219	458	595	842	11
para	225	449	242	458	595	842	11
la	247	449	254	458	595	842	11
mayor	260	449	285	458	595	842	11
sustitución,	79	461	125	469	595	842	11
luego	132	461	154	469	595	842	11
de	161	461	170	469	595	842	11
esta	177	461	192	469	595	842	11
etapa	199	461	220	469	595	842	11
el	226	461	234	469	595	842	11
incremento	240	461	285	469	595	842	11
empieza	79	472	113	481	595	842	11
a	115	472	120	481	595	842	11
estabilizarse.	122	472	174	481	595	842	11
Conclusiones	79	492	164	509	595	842	11
A	79	518	87	527	595	842	11
partir	90	518	111	527	595	842	11
de	114	518	124	527	595	842	11
los	127	518	138	527	595	842	11
resultados	141	518	182	527	595	842	11
de	185	518	194	527	595	842	11
la	197	518	204	527	595	842	11
retracción	207	518	247	527	595	842	11
química,	250	518	285	527	595	842	11
también	79	529	112	538	595	842	11
es	118	529	127	538	595	842	11
posible	133	529	162	538	595	842	11
obtener	169	529	199	538	595	842	11
información	206	529	255	538	595	842	11
de	262	529	271	538	595	842	11
la	278	529	285	538	595	842	11
cinética	79	541	110	550	595	842	11
de	113	541	123	550	595	842	11
hidratación.	126	541	173	550	595	842	11
Al	176	541	186	550	595	842	11
comparar	189	541	227	550	595	842	11
los	230	541	241	550	595	842	11
resultados	244	541	285	550	595	842	11
de	79	552	89	561	595	842	11
cinética	95	552	126	561	595	842	11
de	132	552	141	561	595	842	11
hidratación,	147	552	195	561	595	842	11
obtenidos	201	552	240	561	595	842	11
tanto	246	552	266	561	595	842	11
por	272	552	285	561	595	842	11
retracción	79	564	119	573	595	842	11
química	127	564	159	573	595	842	11
como	167	564	189	573	595	842	11
por	197	564	210	573	595	842	11
calorimetría,	218	564	269	573	595	842	11
se	277	564	285	573	595	842	11
comprobó	79	575	120	584	595	842	11
que	124	575	139	584	595	842	11
tienen	143	575	167	584	595	842	11
una	171	575	186	584	595	842	11
relación	190	575	222	584	595	842	11
excelente.	227	575	267	584	595	842	11
Por	271	575	285	584	595	842	11
tanto,	79	587	102	596	595	842	11
los	106	587	118	596	595	842	11
resultados	122	587	162	596	595	842	11
de	166	587	176	596	595	842	11
los	180	587	192	596	595	842	11
ensayos	196	587	227	596	595	842	11
de	231	587	241	596	595	842	11
retracción	245	587	285	596	595	842	11
química	79	598	111	607	595	842	11
permiten	114	598	149	607	595	842	11
estudiar	152	598	183	607	595	842	11
la	186	598	193	607	595	842	11
cinética	195	598	226	607	595	842	11
de	228	598	238	607	595	842	11
hidratación	240	598	285	607	595	842	11
de	79	610	89	619	595	842	11
cementos,	97	610	137	619	595	842	11
sin	145	610	157	619	595	842	11
que	164	610	179	619	595	842	11
sea	187	610	200	619	595	842	11
necesario	208	610	245	619	595	842	11
adquirir	253	610	285	619	595	842	11
dispendiosos	79	621	131	630	595	842	11
calorímetros	134	621	184	630	595	842	11
isotérmicos.	186	621	235	630	595	842	11
La	79	638	90	647	595	842	11
presencia	93	638	131	647	595	842	11
de	135	638	144	647	595	842	11
MK	147	638	164	647	595	842	11
en	167	638	176	647	595	842	11
pastas	180	638	204	647	595	842	11
cementicias	208	638	255	647	595	842	11
genera	258	638	285	647	595	842	11
reacciones	79	649	122	658	595	842	11
adicionales	126	649	171	658	595	842	11
de	175	649	185	658	595	842	11
hidratación,	189	649	237	658	595	842	11
sobre	241	649	263	658	595	842	11
todo	267	649	285	658	595	842	11
mayor	79	661	105	670	595	842	11
cantidad	110	661	144	670	595	842	11
de	149	661	159	670	595	842	11
C-S-H.	164	661	192	670	595	842	11
Esto	198	661	215	670	595	842	11
es	221	661	229	670	595	842	11
debido	234	661	261	670	595	842	11
a	267	661	271	670	595	842	11
su	276	661	285	670	595	842	11
presencia	79	672	117	681	595	842	11
física,	120	672	144	681	595	842	11
siendo	147	672	173	681	595	842	11
generador	176	672	216	681	595	842	11
de	219	672	229	681	595	842	11
puntos	232	672	258	681	595	842	11
extras	261	672	285	681	595	842	11
de	79	684	89	693	595	842	11
nucleación,	92	684	137	693	595	842	11
favoreciendo	140	684	192	693	595	842	11
la	195	684	202	693	595	842	11
precipitación	205	684	257	693	595	842	11
del	260	684	272	693	595	842	11
C-	275	684	285	693	595	842	11
S-H	79	695	95	704	595	842	11
y	99	695	104	704	595	842	11
de	107	695	116	704	595	842	11
la	120	695	127	704	595	842	11
portlandita;	130	695	176	704	595	842	11
además	179	695	209	704	595	842	11
de	212	695	222	704	595	842	11
la	225	695	232	704	595	842	11
disminución	236	695	285	704	595	842	11
de	79	707	89	716	595	842	11
la	93	707	100	716	595	842	11
distancia	103	707	139	716	595	842	11
entre	142	707	162	716	595	842	11
sus	166	707	179	716	595	842	11
partículas.	182	707	224	716	595	842	11
Esto	227	707	245	716	595	842	11
hace	249	707	267	716	595	842	11
que	270	707	285	716	595	842	11
0	321	351	325	356	595	842	11
0,01	347	351	358	356	595	842	11
0,02	376	351	388	356	595	842	11
0,03	406	351	418	356	595	842	11
0,04	436	351	447	356	595	842	11
0,05	465	351	477	356	595	842	11
0,06	495	351	507	356	595	842	11
Retracción	371	356	404	363	595	842	11
química	407	356	430	363	595	842	11
(mL/g)	433	356	453	363	595	842	11
exista,	310	380	336	389	595	842	11
por	344	380	357	389	595	842	11
un	365	380	375	389	595	842	11
lado	382	380	399	389	595	842	11
disminución	407	380	456	389	595	842	11
de	464	380	473	389	595	842	11
volumen	481	380	516	389	595	842	11
(retracción	310	392	354	401	595	842	11
química)	363	392	399	401	595	842	11
y	408	392	413	401	595	842	11
por	423	392	436	401	595	842	11
otro,	446	392	464	401	595	842	11
reacciones	474	392	516	401	595	842	11
exotérmicas	310	403	359	412	595	842	11
adicionales	372	403	417	412	595	842	11
(captadas	431	403	469	412	595	842	11
por	482	403	495	412	595	842	11
el	509	403	516	412	595	842	11
calorímetro).	310	414	362	423	595	842	11
Entonces,	365	414	404	423	595	842	11
tanto	407	414	427	423	595	842	11
la	431	414	438	423	595	842	11
retracción	441	414	481	423	595	842	11
química	484	414	516	423	595	842	11
como	310	426	332	435	595	842	11
el	341	426	348	435	595	842	11
calor	356	426	376	435	595	842	11
acumulado,	384	426	431	435	595	842	11
aumentan	439	426	478	435	595	842	11
con	486	426	500	435	595	842	11
la	509	426	516	435	595	842	11
sustitución	310	438	354	446	595	842	11
gradual	356	438	386	446	595	842	11
de	389	438	398	446	595	842	11
MK.	401	438	419	446	595	842	11
Las	310	454	325	463	595	842	11
curvas	329	454	355	463	595	842	11
de	359	454	369	463	595	842	11
flujo	373	454	392	463	595	842	11
de	396	454	405	463	595	842	11
calor	410	454	430	463	595	842	11
y	434	454	439	463	595	842	11
tasa	443	454	458	463	595	842	11
de	462	454	472	463	595	842	11
retracción	476	454	516	463	595	842	11
química	310	465	342	474	595	842	11
se	345	465	354	474	595	842	11
ven	357	465	371	474	595	842	11
afectadas	374	465	411	474	595	842	11
con	414	465	428	474	595	842	11
la	431	465	439	474	595	842	11
adición	441	465	471	474	595	842	11
progresiva	474	465	516	474	595	842	11
de	310	477	320	486	595	842	11
MK,	322	477	341	486	595	842	11
estos	344	477	363	486	595	842	11
cambios	366	477	399	486	595	842	11
son:	402	477	418	486	595	842	11
(a)	310	494	322	503	595	842	11
la	328	494	336	503	595	842	11
duración	338	494	373	503	595	842	11
del	376	494	388	503	595	842	11
período	390	494	421	503	595	842	11
de	423	494	433	503	595	842	11
aceleración	435	494	481	503	595	842	11
disminuye,	310	505	354	514	595	842	11
existe	357	505	380	514	595	842	11
una	383	505	397	514	595	842	11
diferencia	400	505	440	514	595	842	11
de	442	505	452	514	595	842	11
3	454	505	459	514	595	842	11
horas	462	505	484	514	595	842	11
entre	486	505	506	514	595	842	11
la	508	505	516	514	595	842	11
pasta	310	517	331	525	595	842	11
de	333	517	343	525	595	842	11
referencia	345	517	385	525	595	842	11
y	388	517	393	525	595	842	11
la	395	517	402	525	595	842	11
de	405	517	414	525	595	842	11
mayor	417	517	442	525	595	842	11
sustitución;	445	517	491	525	595	842	11
y	494	517	499	525	595	842	11
(b)	310	533	322	542	595	842	11
la	328	533	336	542	595	842	11
intensidad	338	533	379	542	595	842	11
del	382	533	394	542	595	842	11
pico	396	533	414	542	595	842	11
de	416	533	426	542	595	842	11
aceleración	428	533	474	542	595	842	11
aumenta,	476	533	512	542	595	842	11
generando	310	545	352	554	595	842	11
mayor	355	545	380	554	595	842	11
flujo	383	545	401	554	595	842	11
de	404	545	414	554	595	842	11
calor	416	545	436	554	595	842	11
liberado	438	545	471	554	595	842	11
y	474	545	479	554	595	842	11
tasa	481	545	497	554	595	842	11
de	499	545	509	554	595	842	11
retracción	310	556	350	565	595	842	11
química,	353	556	387	565	595	842	11
respectivamente.	390	556	458	565	595	842	11
Estos	310	573	332	582	595	842	11
cambios	337	573	371	582	595	842	11
indican	376	573	405	582	595	842	11
que	411	573	425	582	595	842	11
la	431	573	438	582	595	842	11
inclusión	443	573	480	582	595	842	11
de	485	573	494	582	595	842	11
MK	500	573	516	582	595	842	11
acelera	310	584	339	593	595	842	11
las	341	584	352	593	595	842	11
reacciones	355	584	397	593	595	842	11
de	400	584	409	593	595	842	11
hidratación.	412	584	459	593	595	842	11
El	310	601	319	609	595	842	11
análisis	330	601	360	609	595	842	11
termogravimétrico	372	601	446	609	595	842	11
confirma	457	601	493	609	595	842	11
los	504	601	516	609	595	842	11
resultados	310	612	351	621	595	842	11
obtenidos	355	612	394	621	595	842	11
por	398	612	411	621	595	842	11
calorimetría	415	612	463	621	595	842	11
y	467	612	472	621	595	842	11
retracción	476	612	516	621	595	842	11
química.	310	624	345	633	595	842	11
La	348	624	358	633	595	842	11
adición	360	624	390	633	595	842	11
progresiva	392	624	434	633	595	842	11
de	437	624	446	633	595	842	11
MK	448	624	465	633	595	842	11
actúa	467	624	488	633	595	842	11
en	490	624	500	633	595	842	11
dos	502	624	516	633	595	842	11
etapas,	310	635	338	644	595	842	11
primero	349	635	381	644	595	842	11
acelera	392	635	420	644	595	842	11
las	431	635	442	644	595	842	11
reacciones	453	635	495	644	595	842	11
de	506	635	516	644	595	842	11
hidratación,	310	647	358	656	595	842	11
principalmente	364	647	424	656	595	842	11
debido	431	647	458	656	595	842	11
a	465	647	470	656	595	842	11
su	476	647	485	656	595	842	11
efecto	492	647	516	656	595	842	11
físico	310	658	332	667	595	842	11
y	336	658	341	667	595	842	11
en	344	658	353	667	595	842	11
una	356	658	371	667	595	842	11
segunda	374	658	407	667	595	842	11
etapa	410	658	431	667	595	842	11
a	434	658	438	667	595	842	11
partir	441	658	463	667	595	842	11
de	466	658	476	667	595	842	11
24	479	658	489	667	595	842	11
horas,	492	658	516	667	595	842	11
empieza	310	670	344	679	595	842	11
a	353	670	358	679	595	842	11
participar	367	670	406	679	595	842	11
de	415	670	425	679	595	842	11
las	434	670	445	679	595	842	11
reacciones	455	670	497	679	595	842	11
de	507	670	516	679	595	842	11
hidratación,	310	681	358	690	595	842	11
disminuyendo	371	681	427	690	595	842	11
la	440	681	447	690	595	842	11
cantidad	460	681	494	690	595	842	11
de	507	681	516	690	595	842	11
portlandita.	310	693	356	702	595	842	11
Retracción	228	780	266	790	595	842	11
química	269	780	297	790	595	842	11
de	299	780	308	790	595	842	11
pastas	310	780	333	790	595	842	11
de	335	780	344	790	595	842	11
cemento	347	780	378	790	595	842	11
con	380	780	393	790	595	842	11
incorporación	395	780	444	790	595	842	11
de	446	780	455	790	595	842	11
metacaolín	458	780	498	790	595	842	11
337	509	779	523	790	595	842	11
Ambiente	247	50	282	60	595	842	12
Construído,	284	50	326	60	595	842	12
Porto	328	50	347	60	595	842	12
Alegre,	350	50	376	60	595	842	12
v.	378	50	385	60	595	842	12
18,	387	50	399	60	595	842	12
n.	401	50	408	60	595	842	12
3,	411	50	418	60	595	842	12
p.	420	50	428	60	595	842	12
327-339,	430	50	461	60	595	842	12
jul./set.	463	50	494	60	595	842	12
2018.	496	50	516	60	595	842	12
Figura	79	85	104	95	595	842	12
10	107	85	116	95	595	842	12
–	119	84	122	95	595	842	12
Comparación	125	84	180	95	595	842	12
entre	183	84	206	95	595	842	12
los	209	84	220	95	595	842	12
incrementos	223	84	275	95	595	842	12
de	278	84	288	95	595	842	12
(a)	291	84	303	95	595	842	12
calor	305	84	326	95	595	842	12
acumulado	329	84	374	95	595	842	12
y	377	84	382	95	595	842	12
(b)	385	84	397	95	595	842	12
retracción	399	84	443	95	595	842	12
química	445	84	478	95	595	842	12
90	308	103	315	109	595	842	12
CPV	123	110	135	116	595	842	12
5%MK	137	110	155	116	595	842	12
80	95	114	103	121	595	842	12
CPV	123	119	135	125	595	842	12
10%MK	137	119	159	125	595	842	12
70	95	126	103	132	595	842	12
Incremento	300	163	306	197	595	842	12
ret.	300	151	306	161	595	842	12
quím.	300	133	306	150	595	842	12
(%)	300	120	306	131	595	842	12
Incremento	87	166	94	200	595	842	12
calor	87	150	94	164	595	842	12
acum.	87	129	94	148	595	842	12
(%)	87	117	94	127	595	842	12
90	95	103	103	109	595	842	12
CPV	123	129	135	134	595	842	12
20%MK	137	129	159	134	595	842	12
60	95	138	103	144	595	842	12
50	95	150	103	156	595	842	12
40	95	161	103	168	595	842	12
30	95	173	103	179	595	842	12
20	95	185	103	191	595	842	12
10	95	197	103	203	595	842	12
CPV	335	110	348	116	595	842	12
5%MK	350	110	368	116	595	842	12
80	308	115	315	121	595	842	12
CPV	335	120	348	126	595	842	12
10%MK	350	120	371	126	595	842	12
70	308	126	315	133	595	842	12
CPV	335	130	348	136	595	842	12
20%MK	350	130	371	136	595	842	12
60	308	138	315	144	595	842	12
50	308	150	315	156	595	842	12
40	308	162	315	168	595	842	12
30	308	173	315	180	595	842	12
20	308	185	315	191	595	842	12
10	308	197	315	203	595	842	12
0	99	208	103	215	595	842	12
0	311	209	315	215	595	842	12
0	106	216	110	223	595	842	12
12	132	216	139	223	595	842	12
24	158	216	166	223	595	842	12
36	185	216	193	223	595	842	12
48	212	216	220	223	595	842	12
Tiempo	182	224	204	230	595	842	12
(h)	206	224	214	230	595	842	12
60	239	216	247	223	595	842	12
72	266	216	274	223	595	842	12
0	319	217	323	223	595	842	12
12	344	217	352	223	595	842	12
(a)	186	233	197	242	595	842	12
Los	79	256	94	265	595	842	12
diagramas	96	256	138	265	595	842	12
de	140	256	149	265	595	842	12
difracción	151	256	192	265	595	842	12
de	194	256	204	265	595	842	12
rayos	206	256	227	265	595	842	12
X	230	256	237	265	595	842	12
hasta	239	256	259	265	595	842	12
las	262	256	273	265	595	842	12
24	275	256	285	265	595	842	12
horas	79	268	101	277	595	842	12
de	104	268	114	277	595	842	12
análisis	117	268	146	277	595	842	12
muestran	150	268	186	277	595	842	12
que	189	268	204	277	595	842	12
la	207	268	214	277	595	842	12
inclusión	217	268	253	277	595	842	12
de	256	268	266	277	595	842	12
MK	269	268	285	277	595	842	12
favorece	79	279	114	288	595	842	12
la	117	279	124	288	595	842	12
disolución	127	279	169	288	595	842	12
del	171	279	184	288	595	842	12
C	187	279	193	288	595	842	12
3	193	282	196	288	595	842	12
S,	196	279	205	288	595	842	12
la	207	279	215	288	595	842	12
precipitación	218	279	270	288	595	842	12
del	273	279	285	288	595	842	12
C-S-H	79	291	105	300	595	842	12
y	108	291	113	300	595	842	12
portlandita.	116	291	162	300	595	842	12
En	164	291	175	300	595	842	12
las	178	291	189	300	595	842	12
pastas	192	291	216	300	595	842	12
con	219	291	233	300	595	842	12
inclusión	236	291	273	300	595	842	12
de	275	291	285	300	595	842	12
MK	79	302	96	311	595	842	12
se	99	302	107	311	595	842	12
observa	110	302	141	311	595	842	12
que	144	302	158	311	595	842	12
se	162	302	170	311	595	842	12
mantiene	173	302	209	311	595	842	12
el	213	302	220	311	595	842	12
pico	223	302	240	311	595	842	12
del	243	302	255	311	595	842	12
cuarzo	258	302	285	311	595	842	12
oriundo	79	314	110	323	595	842	12
del	117	314	129	323	595	842	12
MK,	135	314	154	323	595	842	12
durante	160	314	190	323	595	842	12
todas	197	314	218	323	595	842	12
las	224	314	235	323	595	842	12
edades	242	314	269	323	595	842	12
de	275	314	285	323	595	842	12
hidratación	79	325	124	334	595	842	12
estudiadas.	127	325	171	334	595	842	12
Referencias	79	345	156	363	595	842	12
AMBROISE,	79	371	134	380	595	842	12
J.;	136	371	145	380	595	842	12
MAXIMILIEN,	148	371	212	380	595	842	12
S.;	214	371	225	380	595	842	12
PERA,	228	371	256	380	595	842	12
J.	258	371	265	380	595	842	12
Properties	79	382	120	391	595	842	12
of	123	382	131	391	595	842	12
Metakaolin	133	382	179	391	595	842	12
Blended	181	382	215	391	595	842	12
Cements.	217	382	255	391	595	842	12
Advanced	79	394	122	403	595	842	12
Cement	125	394	158	403	595	842	12
Based	160	394	186	403	595	842	12
Materials,	189	394	232	403	595	842	12
v.	235	394	242	403	595	842	12
1,	245	394	252	403	595	842	12
n.	255	394	262	403	595	842	12
4,	265	394	272	403	595	842	12
p.	275	394	282	403	595	842	12
161–168,	79	405	117	414	595	842	12
1994.	120	405	142	414	595	842	12
ANTONI,	79	422	120	431	595	842	12
M.	123	422	134	431	595	842	12
et	137	422	144	431	595	842	12
al.	146	422	157	431	595	842	12
Cement	159	422	190	431	595	842	12
Substitution	193	422	241	431	595	842	12
by	244	422	254	431	595	842	12
a	256	422	260	431	595	842	12
Combination	79	433	132	442	595	842	12
of	134	433	142	442	595	842	12
Metakaolin	145	433	190	442	595	842	12
and	193	433	207	442	595	842	12
Limestone.	210	433	255	442	595	842	12
Cement	79	445	113	454	595	842	12
and	115	445	131	454	595	842	12
Concrete	134	445	173	454	595	842	12
Research,	175	445	217	454	595	842	12
v.	220	445	227	454	595	842	12
42,	230	445	242	454	595	842	12
n.	245	445	252	454	595	842	12
12,	255	445	267	454	595	842	12
p.	270	445	277	454	595	842	12
1579–1589,	79	456	127	465	595	842	12
dez.	129	456	146	465	595	842	12
2012.	148	456	171	465	595	842	12
AMERICAN	79	473	133	482	595	842	12
SOCIETY	135	473	177	482	595	842	12
FOR	180	473	199	482	595	842	12
TESTING	202	473	244	482	595	842	12
AND	246	473	268	482	595	842	12
MATERIALS.	79	485	139	493	595	842	12
C-1608:	142	485	175	493	595	842	12
standard	178	485	211	493	595	842	12
test	214	485	228	493	595	842	12
method	230	485	260	493	595	842	12
for	263	485	274	493	595	842	12
chemical	79	496	115	505	595	842	12
shrinkage	118	496	157	505	595	842	12
of	159	496	168	505	595	842	12
hydraulic	170	496	208	505	595	842	12
cement	210	496	239	505	595	842	12
paste.	242	496	265	505	595	842	12
West	79	507	100	516	595	842	12
Conshohocken,	102	507	164	516	595	842	12
2012.	167	507	189	516	595	842	12
AMERICAN	79	524	133	533	595	842	12
SOCIETY	135	524	177	533	595	842	12
FOR	180	524	199	533	595	842	12
TESTING	202	524	244	533	595	842	12
AND	246	524	268	533	595	842	12
MATERIALS.	79	536	139	544	595	842	12
C-1679:	142	536	175	544	595	842	12
standard	178	536	211	544	595	842	12
practice	214	536	246	544	595	842	12
for	248	536	260	544	595	842	12
measuring	79	547	121	556	595	842	12
hydration	124	547	162	556	595	842	12
kinetics	164	547	195	556	595	842	12
of	198	547	206	556	595	842	12
hydraulic	209	547	246	556	595	842	12
cementitious	79	558	130	567	595	842	12
mixtures	133	558	168	567	595	842	12
using	171	558	192	567	595	842	12
isothermal	195	558	237	567	595	842	12
calorimetry.West	79	570	148	579	595	842	12
Conshohocken,	151	570	213	579	595	842	12
2014.	216	570	238	579	595	842	12
BERODIER,	79	587	132	596	595	842	12
E.	134	587	143	596	595	842	12
Impact	146	587	176	596	595	842	12
of	179	587	187	596	595	842	12
the	189	587	203	596	595	842	12
Suplementary	205	587	265	596	595	842	12
Cementitious	79	598	136	607	595	842	12
Materials	138	598	180	607	595	842	12
on	182	598	193	607	595	842	12
the	195	598	209	607	595	842	12
Kinetics	211	598	246	607	595	842	12
and	248	598	265	607	595	842	12
Micoestruture	79	610	140	619	595	842	12
Development	143	610	199	619	595	842	12
of	202	610	210	619	595	842	12
Cement	213	610	246	619	595	842	12
Hydration.	79	621	126	630	595	842	12
Suiza,	129	621	154	630	595	842	12
2015.	156	621	179	630	595	842	12
PhD	181	621	199	630	595	842	12
Thesis	201	621	227	630	595	842	12
–	230	621	235	630	595	842	12
École	237	621	260	630	595	842	12
Polytechnique	79	633	137	641	595	842	12
Fédérale	139	633	174	641	595	842	12
de	176	633	186	641	595	842	12
Lausanne,	188	633	229	641	595	842	12
Suiza,	231	633	256	641	595	842	12
2015.	258	633	281	641	595	842	12
BERODIER,	79	649	132	658	595	842	12
E.;	134	649	146	658	595	842	12
SCRIVENER,	148	649	206	658	595	842	12
K.	209	649	219	658	595	842	12
Understanding	221	649	280	658	595	842	12
the	79	660	92	669	595	842	12
Filler	94	660	116	669	595	842	12
Effect	118	660	143	669	595	842	12
on	145	660	155	669	595	842	12
the	158	660	170	669	595	842	12
Nucleation	172	660	216	669	595	842	12
and	219	660	233	669	595	842	12
Growth	236	660	266	669	595	842	12
of	269	660	277	669	595	842	12
C-S-H.	79	672	108	681	595	842	12
Journal	111	672	144	681	595	842	12
of	146	672	155	681	595	842	12
the	157	672	171	681	595	842	12
American	173	672	215	681	595	842	12
Ceramic	218	672	254	681	595	842	12
Society,	79	684	113	692	595	842	12
v.	115	684	122	692	595	842	12
97,	125	684	138	692	595	842	12
n.	140	684	148	692	595	842	12
12,	150	684	163	692	595	842	12
p.	165	684	173	692	595	842	12
3764–3773,	175	684	223	692	595	842	12
dez.	225	684	242	692	595	842	12
2014.	244	684	266	692	595	842	12
338	83	781	97	792	595	842	12
24	371	217	378	223	595	842	12
36	398	217	405	223	595	842	12
48	425	217	432	223	595	842	12
Tiempo	394	224	417	230	595	842	12
(h)	419	224	427	230	595	842	12
60	452	217	459	223	595	842	12
72	479	217	486	223	595	842	12
(b)	398	233	409	242	595	842	12
ESTRADA,	310	256	359	265	595	842	12
D.	361	256	371	265	595	842	12
P.	374	256	382	265	595	842	12
Influencia	384	256	427	265	595	842	12
del	430	256	443	265	595	842	12
Metacaolin	445	256	493	265	595	842	12
en	496	256	506	265	595	842	12
las	310	268	322	277	595	842	12
Propiedades	325	268	377	277	595	842	12
en	380	268	390	277	595	842	12
Estado	392	268	422	277	595	842	12
Fresco	424	268	453	277	595	842	12
del	455	268	468	277	595	842	12
Cemento	470	268	509	277	595	842	12
Portland:	310	279	351	288	595	842	12
hidratación	354	279	398	288	595	842	12
y	401	279	406	288	595	842	12
retracción	408	279	448	288	595	842	12
química.	451	279	486	288	595	842	12
Dissertação	310	291	357	300	595	842	12
(Mestrado	360	291	401	300	595	842	12
em	403	291	416	300	595	842	12
Engenharia	418	291	463	300	595	842	12
Civil)	466	291	489	300	595	842	12
–	492	291	497	300	595	842	12
Escola	310	302	337	311	595	842	12
Politecnica,	340	302	386	311	595	842	12
Universidade	389	302	442	311	595	842	12
de	445	302	454	311	595	842	12
São	457	302	472	311	595	842	12
Paulo,	474	302	500	311	595	842	12
São	310	314	325	323	595	842	12
Paulo,	328	314	353	323	595	842	12
2016.	356	314	378	323	595	842	12
ESTRADA,	310	330	359	339	595	842	12
D.	361	330	371	339	595	842	12
P.;	374	330	385	339	595	842	12
JOHN,	387	330	415	339	595	842	12
V.	418	330	427	339	595	842	12
M.;	430	330	444	339	595	842	12
CINCOTTO,	447	330	500	339	595	842	12
M.	502	330	514	339	595	842	12
A.	310	342	320	351	595	842	12
Métodos	323	342	358	351	595	842	12
de	360	342	370	351	595	842	12
Determinación	372	342	431	351	595	842	12
de	434	342	443	351	595	842	12
la	446	342	453	351	595	842	12
Cinética	456	342	489	351	595	842	12
de	491	342	501	351	595	842	12
Hidratación	310	353	358	362	595	842	12
Mediante	360	353	398	362	595	842	12
la	400	353	408	362	595	842	12
Retracción	410	353	453	362	595	842	12
Química.	456	353	493	362	595	842	12
Ambiente	310	365	352	374	595	842	12
Construido,	354	365	405	374	595	842	12
v.	408	365	415	374	595	842	12
17,	418	365	430	374	595	842	12
4,	443	365	450	374	595	842	12
p.	453	365	461	374	595	842	12
109-124,	463	365	499	374	595	842	12
out./dez.	310	376	345	385	595	842	12
2017.	347	376	370	385	595	842	12
JUENGER,	310	393	357	402	595	842	12
M.	360	393	371	402	595	842	12
C.	374	393	383	402	595	842	12
G.;	385	393	398	402	595	842	12
SIDDIQUE,	400	393	450	402	595	842	12
R.	453	393	462	402	595	842	12
Recent	464	393	492	402	595	842	12
Advances	310	404	350	413	595	842	12
in	352	404	360	413	595	842	12
Understanding	363	404	421	413	595	842	12
the	424	404	436	413	595	842	12
Role	439	404	458	413	595	842	12
of	460	404	468	413	595	842	12
Supplementary	310	416	371	425	595	842	12
Cementitious	373	416	427	425	595	842	12
Materials	429	416	467	425	595	842	12
in	470	416	477	425	595	842	12
Concrete.	310	427	349	436	595	842	12
Cement	351	427	385	436	595	842	12
and	387	427	403	436	595	842	12
Concrete	406	427	445	436	595	842	12
Research,	447	427	489	436	595	842	12
v.	492	427	499	436	595	842	12
78,	502	427	514	436	595	842	12
Part	310	439	327	448	595	842	12
A,	329	439	339	448	595	842	12
p.	341	439	349	448	595	842	12
71–80,	351	439	379	448	595	842	12
dez.	381	439	398	448	595	842	12
2015.	400	439	423	448	595	842	12
KOCABA,	310	455	355	464	595	842	12
V.;	358	455	370	464	595	842	12
GALLUCCI,	373	455	426	464	595	842	12
E.;	428	455	440	464	595	842	12
SCRIVENER,	442	455	500	464	595	842	12
K.	503	455	512	464	595	842	12
L.	310	467	319	476	595	842	12
Methods	321	467	356	476	595	842	12
for	359	467	371	476	595	842	12
Determination	373	467	431	476	595	842	12
of	433	467	442	476	595	842	12
Degree	444	467	473	476	595	842	12
of	476	467	484	476	595	842	12
Reaction	310	478	346	487	595	842	12
of	348	478	357	487	595	842	12
Slag	359	478	377	487	595	842	12
in	379	478	387	487	595	842	12
Blended	390	478	423	487	595	842	12
Cement	426	478	457	487	595	842	12
Pastes.	459	478	487	487	595	842	12
Cement	310	490	344	499	595	842	12
and	346	490	362	499	595	842	12
Concrete	365	490	404	499	595	842	12
Research,	406	490	448	499	595	842	12
v.	451	490	458	499	595	842	12
42,	461	490	473	499	595	842	12
n.	476	490	483	499	595	842	12
3,	486	490	493	499	595	842	12
p.	496	490	503	499	595	842	12
511–525,	310	501	348	510	595	842	12
mar.	350	501	368	510	595	842	12
2012.	371	501	394	510	595	842	12
LAGIER,	310	518	349	527	595	842	12
F.;	352	518	363	527	595	842	12
KURTIS,	365	518	404	527	595	842	12
K.	407	518	416	527	595	842	12
E.	419	518	427	527	595	842	12
Influence	430	518	467	527	595	842	12
of	470	518	478	527	595	842	12
Portland	481	518	515	527	595	842	12
Cement	310	529	341	538	595	842	12
Composition	344	529	396	538	595	842	12
on	398	529	408	538	595	842	12
Early	411	529	432	538	595	842	12
Age	435	529	451	538	595	842	12
Reactions	454	529	493	538	595	842	12
With	310	541	330	550	595	842	12
Metakaolin.	333	541	381	550	595	842	12
Cement	383	541	417	550	595	842	12
and	419	541	435	550	595	842	12
Concrete	438	541	477	550	595	842	12
Research,	310	552	352	561	595	842	12
v.	355	552	362	561	595	842	12
37,	365	552	377	561	595	842	12
n.	380	552	387	561	595	842	12
10,	390	552	402	561	595	842	12
p.	405	552	412	561	595	842	12
1411–1417,	415	552	462	561	595	842	12
out.	465	552	480	561	595	842	12
2007.	483	552	505	561	595	842	12
LOTHENBACH,	310	569	381	578	595	842	12
B.;	383	569	395	578	595	842	12
SCRIVENER,	398	569	456	578	595	842	12
K.;	458	569	471	578	595	842	12
HOOTON,	310	580	355	589	595	842	12
R.	358	580	367	589	595	842	12
D.	369	580	379	589	595	842	12
Supplementary	382	580	442	589	595	842	12
Cementitious	445	580	498	589	595	842	12
Materials.	310	592	351	601	595	842	12
Cement	353	592	386	601	595	842	12
and	389	592	405	601	595	842	12
Concrete	407	592	446	601	595	842	12
Research,	449	592	491	601	595	842	12
v.	493	592	501	601	595	842	12
41,	310	603	323	612	595	842	12
n.	326	603	333	612	595	842	12
12,	335	603	348	612	595	842	12
p.	350	603	358	612	595	842	12
1244–1256,	360	603	408	612	595	842	12
dez.	410	603	427	612	595	842	12
2011.	429	603	452	612	595	842	12
LURA,	310	620	340	629	595	842	12
P.;	343	620	354	629	595	842	12
WINNEFELD,	356	620	417	629	595	842	12
F.;	419	620	430	629	595	842	12
KLEMM,	433	620	472	629	595	842	12
S.	475	620	483	629	595	842	12
Simultaneous	310	631	365	640	595	842	12
Measurements	367	631	426	640	595	842	12
of	428	631	436	640	595	842	12
Heat	439	631	458	640	595	842	12
of	460	631	469	640	595	842	12
Hydration	471	631	512	640	595	842	12
and	310	643	325	652	595	842	12
Chemical	327	643	366	652	595	842	12
Shrinkage	368	643	409	652	595	842	12
on	411	643	421	652	595	842	12
Hardening	424	643	466	652	595	842	12
Cement	468	643	499	652	595	842	12
Pastes.	310	654	338	663	595	842	12
Journal	340	654	374	663	595	842	12
of	376	654	385	663	595	842	12
Thermal	387	654	424	663	595	842	12
Analysis	427	654	463	663	595	842	12
and	465	654	481	663	595	842	12
Calorimetry,	310	666	366	675	595	842	12
v.	368	666	376	675	595	842	12
101,	378	666	396	675	595	842	12
n.	398	666	406	675	595	842	12
3,	408	666	416	675	595	842	12
p.	418	666	426	675	595	842	12
925–932,	428	666	466	675	595	842	12
2010.	468	666	491	675	595	842	12
PARROTT,	310	682	359	691	595	842	12
L.	361	682	370	691	595	842	12
J.	372	682	379	691	595	842	12
et	381	682	388	691	595	842	12
al.	391	682	401	691	595	842	12
Monitoring	404	682	449	691	595	842	12
Portland	451	682	485	691	595	842	12
Cement	310	694	341	703	595	842	12
Hydration:	344	694	387	703	595	842	12
comparison	390	694	436	703	595	842	12
of	439	694	447	703	595	842	12
methods.	450	694	486	703	595	842	12
Cement	310	705	344	714	595	842	12
and	346	705	362	714	595	842	12
Concrete	365	705	404	714	595	842	12
Research,	406	705	448	714	595	842	12
v.	451	705	458	714	595	842	12
20,	461	705	473	714	595	842	12
n.	476	705	483	714	595	842	12
6,	486	705	493	714	595	842	12
p.	496	705	503	714	595	842	12
919–926,	310	717	348	726	595	842	12
nov.	350	717	368	726	595	842	12
1990.	370	717	393	726	595	842	12
Caceres,	118	781	149	791	595	842	12
D.	151	781	159	791	595	842	12
P.	162	781	169	791	595	842	12
E.;	171	781	182	791	595	842	12
Romano,	184	781	215	791	595	842	12
R.	218	781	225	791	595	842	12
C.	228	781	236	791	595	842	12
de	238	781	247	791	595	842	12
O.;	249	781	260	791	595	842	12
John,	263	781	283	791	595	842	12
V.	285	781	293	791	595	842	12
M.;	295	781	307	791	595	842	12
Cincotto,	309	781	342	791	595	842	12
M.	345	781	353	791	595	842	12
A.	356	781	363	791	595	842	12
Ambiente	247	50	282	60	595	842	13
Construído,	284	50	326	60	595	842	13
Porto	328	50	347	60	595	842	13
Alegre,	350	50	376	60	595	842	13
v.	378	50	385	60	595	842	13
18,	387	50	399	60	595	842	13
n.	401	50	408	60	595	842	13
3,	411	50	418	60	595	842	13
p.	420	50	428	60	595	842	13
327-339,	430	50	461	60	595	842	13
jul./set.	463	50	494	60	595	842	13
2018.	496	50	516	60	595	842	13
POON,	79	87	109	96	595	842	13
C.-S.	112	87	132	96	595	842	13
et	135	87	142	96	595	842	13
al.	144	87	155	96	595	842	13
Rate	157	87	175	96	595	842	13
of	178	87	186	96	595	842	13
Pozzolanic	189	87	233	96	595	842	13
Reaction	235	87	271	96	595	842	13
of	273	87	282	96	595	842	13
Metakaolin	79	99	125	108	595	842	13
in	127	99	135	108	595	842	13
High-Performance	138	99	212	108	595	842	13
Cement	215	99	246	108	595	842	13
Pastes.	248	99	276	108	595	842	13
Cement	79	110	113	119	595	842	13
and	115	110	131	119	595	842	13
Concrete	134	110	173	119	595	842	13
Research,	175	110	217	119	595	842	13
v.	220	110	227	119	595	842	13
31,	230	110	242	119	595	842	13
n.	245	110	252	119	595	842	13
9,	255	110	262	119	595	842	13
p.	265	110	272	119	595	842	13
1301–1306,	79	122	127	131	595	842	13
set.	130	122	143	131	595	842	13
2001.	146	122	168	131	595	842	13
SIDDIQUE,	310	87	360	96	595	842	13
R.;	363	87	375	96	595	842	13
KLAUS,	377	87	413	96	595	842	13
J.	415	87	422	96	595	842	13
Influence	424	87	462	96	595	842	13
of	465	87	473	96	595	842	13
Metakaolin	310	99	356	108	595	842	13
on	358	99	368	108	595	842	13
the	371	99	383	108	595	842	13
Properties	386	99	426	108	595	842	13
of	429	99	437	108	595	842	13
Mortar	440	99	467	108	595	842	13
and	470	99	484	108	595	842	13
Concrete:	310	110	349	119	595	842	13
a	352	110	356	119	595	842	13
review.	359	110	388	119	595	842	13
Applied	391	110	425	119	595	842	13
Clay	427	110	447	119	595	842	13
Science,	450	110	484	119	595	842	13
v.	486	110	494	119	595	842	13
43,	496	110	509	119	595	842	13
n.	310	122	318	131	595	842	13
3/4,	320	122	336	131	595	842	13
p.	338	122	346	131	595	842	13
392–400,	348	122	386	131	595	842	13
mar.	388	122	406	131	595	842	13
2009.	409	122	431	131	595	842	13
RASHAD,	79	138	123	147	595	842	13
A.	126	138	135	147	595	842	13
M.	138	138	149	147	595	842	13
Metakaolin	152	138	197	147	595	842	13
as	200	138	208	147	595	842	13
Cementitious	210	138	264	147	595	842	13
Material:	79	150	116	159	595	842	13
history,	119	150	149	159	595	842	13
scours,	151	150	179	159	595	842	13
production	182	150	225	159	595	842	13
and	228	150	242	159	595	842	13
composition:	79	161	132	170	595	842	13
a	134	161	138	170	595	842	13
comprehensive	141	161	201	170	595	842	13
overview.	204	161	244	170	595	842	13
Construction	79	173	135	182	595	842	13
and	138	173	154	182	595	842	13
Building	157	173	193	182	595	842	13
Materials,	196	173	239	182	595	842	13
v.	242	173	249	182	595	842	13
41,	252	173	265	182	595	842	13
p.	267	173	275	182	595	842	13
303–318,	79	184	117	193	595	842	13
2013.	120	184	142	193	595	842	13
VANCE,	310	138	347	147	595	842	13
K.	350	138	359	147	595	842	13
et	362	138	369	147	595	842	13
al.	372	138	382	147	595	842	13
Hydration	385	138	425	147	595	842	13
and	428	138	442	147	595	842	13
Strength	445	138	478	147	595	842	13
Development	310	150	364	159	595	842	13
in	367	150	375	159	595	842	13
Ternary	377	150	409	159	595	842	13
Portland	411	150	445	159	595	842	13
Cement	448	150	479	159	595	842	13
Blends	481	150	509	159	595	842	13
Containing	310	161	355	170	595	842	13
Limestone	357	161	399	170	595	842	13
and	402	161	416	170	595	842	13
Fly	419	161	432	170	595	842	13
Ash	435	161	451	170	595	842	13
or	453	161	462	170	595	842	13
Metakaolin.	464	161	512	170	595	842	13
Cement	310	173	344	182	595	842	13
and	346	173	362	182	595	842	13
Concrete	365	173	404	182	595	842	13
Composites,	406	173	458	182	595	842	13
v.	461	173	468	182	595	842	13
39,	471	173	483	182	595	842	13
p.	486	173	493	182	595	842	13
93–	496	173	511	182	595	842	13
103,	310	184	328	193	595	842	13
maio	331	184	350	193	595	842	13
2013.	353	184	376	193	595	842	13
SABIR,	79	201	111	210	595	842	13
B.	114	201	123	210	595	842	13
B.;	126	201	138	210	595	842	13
WILD,	140	201	169	210	595	842	13
S.;	171	201	182	210	595	842	13
BAI,	184	201	204	210	595	842	13
J.	207	201	213	210	595	842	13
Metakaolin	216	201	261	210	595	842	13
and	264	201	278	210	595	842	13
Calcined	79	212	115	221	595	842	13
Clays	117	212	140	221	595	842	13
as	143	212	151	221	595	842	13
Pozzolans	153	212	194	221	595	842	13
For	197	212	211	221	595	842	13
Concrete:	213	212	252	221	595	842	13
a	254	212	259	221	595	842	13
review.	79	224	109	233	595	842	13
Cement	112	224	145	233	595	842	13
and	147	224	163	233	595	842	13
Concrete	166	224	205	233	595	842	13
Composites,	207	224	259	233	595	842	13
v.	262	224	269	233	595	842	13
23,	272	224	284	233	595	842	13
n.	79	235	87	244	595	842	13
6,	89	235	97	244	595	842	13
p.	99	235	107	244	595	842	13
441–454,	110	235	147	244	595	842	13
dez.	150	235	166	244	595	842	13
2001.	168	235	191	244	595	842	13
Agradecimentos	310	204	415	222	595	842	13
Los	310	230	325	239	595	842	13
autores	330	230	359	239	595	842	13
agradecen	364	230	405	239	595	842	13
a	410	230	414	239	595	842	13
CAPES	420	230	451	239	595	842	13
por	456	230	469	239	595	842	13
el	474	230	481	239	595	842	13
soporte	486	230	516	239	595	842	13
económico	310	241	354	250	595	842	13
para	357	241	374	250	595	842	13
la	377	241	384	250	595	842	13
realización	386	241	430	250	595	842	13
de	433	241	442	250	595	842	13
este	445	241	460	250	595	842	13
trabajo.	463	241	493	250	595	842	13
SCRIVENER,	79	252	137	261	595	842	13
K.	140	252	150	261	595	842	13
L.;	152	252	163	261	595	842	13
JUILLAND,	166	252	217	261	595	842	13
P.;	219	252	230	261	595	842	13
MONTEIRO,	79	263	135	272	595	842	13
P.	137	263	145	272	595	842	13
J.	148	263	154	272	595	842	13
M.	157	263	168	272	595	842	13
Advances	171	263	210	272	595	842	13
in	213	263	220	272	595	842	13
Understanding	223	263	282	272	595	842	13
Hydration	79	275	120	284	595	842	13
of	122	275	131	284	595	842	13
Portland	133	275	167	284	595	842	13
Cement.	170	275	203	284	595	842	13
Cement	206	275	239	284	595	842	13
and	242	275	258	284	595	842	13
Concrete	79	286	118	295	595	842	13
Research,	121	286	163	295	595	842	13
v.	165	286	173	295	595	842	13
78,	175	286	188	295	595	842	13
Part	190	286	206	295	595	842	13
A,	209	286	218	295	595	842	13
p.	221	286	229	295	595	842	13
38–56,	231	286	259	295	595	842	13
dez.	261	286	278	295	595	842	13
2015.	79	298	102	307	595	842	13
Delver	79	497	104	507	595	842	13
Plinio	106	497	127	507	595	842	13
Estrada	130	497	158	507	595	842	13
Caceres	160	497	189	507	595	842	13
Departamento	79	507	124	515	595	842	13
de	126	507	134	515	595	842	13
Engenharia	136	507	171	515	595	842	13
de	173	507	181	515	595	842	13
Construção	183	507	218	515	595	842	13
Civil,	220	507	236	515	595	842	13
Escola	238	507	258	515	595	842	13
Politécnica	260	507	294	515	595	842	13
|	297	507	300	515	595	842	13
Universidade	302	507	343	515	595	842	13
de	345	507	353	515	595	842	13
São	355	507	365	515	595	842	13
Paulo	368	507	385	515	595	842	13
|	387	507	391	515	595	842	13
Av.	393	507	403	515	595	842	13
Professor	405	507	434	515	595	842	13
Almeida	436	507	461	515	595	842	13
Prado,	463	507	484	515	595	842	13
Trav.	486	507	502	515	595	842	13
2,	505	507	511	515	595	842	13
87,	79	515	89	523	595	842	13
Cidade	91	515	113	523	595	842	13
Universitária	115	515	155	523	595	842	13
|	157	515	161	523	595	842	13
São	163	515	174	523	595	842	13
Paulo	176	515	193	523	595	842	13
-	195	515	198	523	595	842	13
SP	200	515	207	523	595	842	13
–	209	515	212	523	595	842	13
Brasil	214	515	231	523	595	842	13
|	233	515	237	523	595	842	13
CEP	239	515	251	523	595	842	13
05508-900	253	515	285	523	595	842	13
|	287	515	291	523	595	842	13
Tel.:	293	515	308	523	595	842	13
(11)	310	515	322	523	595	842	13
3091-5459	325	515	357	523	595	842	13
|	359	515	362	523	595	842	13
E-mail:	364	515	387	523	595	842	13
delver.estrada@alumni.usp.br	389	515	484	523	595	842	13
Roberto	79	531	109	541	595	842	13
Cesar	112	531	132	541	595	842	13
de	135	531	144	541	595	842	13
Oliveira	146	531	176	541	595	842	13
Romano	178	531	208	541	595	842	13
Escola	79	540	99	549	595	842	13
Politécnica	101	540	136	549	595	842	13
|	138	540	142	549	595	842	13
Universidade	144	540	184	549	595	842	13
de	186	540	194	549	595	842	13
São	196	540	207	549	595	842	13
Paulo	209	540	226	549	595	842	13
|	228	540	232	549	595	842	13
Tel.:	234	540	249	549	595	842	13
(11)	251	540	264	549	595	842	13
3091-5382	266	540	298	549	595	842	13
|	300	540	304	549	595	842	13
E-mail:	306	540	328	549	595	842	13
rcorjau@gmail.com	330	540	391	549	595	842	13
Vanderley	79	556	117	566	595	842	13
Moacyr	120	556	146	566	595	842	13
John	149	556	167	566	595	842	13
Departamento	79	566	124	574	595	842	13
de	126	566	134	574	595	842	13
Engenharia	136	566	171	574	595	842	13
de	173	566	181	574	595	842	13
Construção	183	566	218	574	595	842	13
Civil,	220	566	236	574	595	842	13
Escola	238	566	258	574	595	842	13
Politécnica	260	566	294	574	595	842	13
|	297	566	300	574	595	842	13
Universidade	302	566	343	574	595	842	13
de	345	566	353	574	595	842	13
São	355	566	365	574	595	842	13
Paulo	368	566	385	574	595	842	13
|	387	566	391	574	595	842	13
Tel.:	393	566	408	574	595	842	13
(11)	410	566	422	574	595	842	13
3091-5794	425	566	456	574	595	842	13
|	459	566	462	574	595	842	13
E-mail:	79	574	102	583	595	842	13
vmjohn@lme.pcc.usp.br	104	574	180	583	595	842	13
Maria	79	590	100	600	595	842	13
Alba	102	590	119	600	595	842	13
Cincotto	121	590	153	600	595	842	13
Departamento	79	600	124	608	595	842	13
de	126	600	134	608	595	842	13
Engenharia	136	600	171	608	595	842	13
de	173	600	181	608	595	842	13
Construção	183	600	218	608	595	842	13
Civil,	220	600	236	608	595	842	13
Escola	238	600	258	608	595	842	13
Politécnica	260	600	294	608	595	842	13
|	297	600	300	608	595	842	13
Universidade	302	600	343	608	595	842	13
de	345	600	353	608	595	842	13
São	355	600	365	608	595	842	13
Paulo	368	600	385	608	595	842	13
|	387	600	391	608	595	842	13
Tel.:	393	600	408	608	595	842	13
(11)	410	600	422	608	595	842	13
3091-5792	425	600	456	608	595	842	13
|	459	600	462	608	595	842	13
E-mail:	464	600	487	608	595	842	13
cincotto@usp.br	79	608	130	616	595	842	13
Revista	236	647	268	658	595	842	13
Ambiente	270	647	310	658	595	842	13
Construído	313	647	360	658	595	842	13
Associação	191	658	230	667	595	842	13
Nacional	232	658	263	667	595	842	13
de	266	658	274	667	595	842	13
Tecnologia	277	658	315	667	595	842	13
do	318	658	326	667	595	842	13
Ambiente	329	658	363	667	595	842	13
Construído	366	658	404	667	595	842	13
Av.	223	668	234	677	595	842	13
Osvaldo	237	668	265	677	595	842	13
Aranha,	267	668	295	677	595	842	13
99	297	668	306	677	595	842	13
-	308	668	311	677	595	842	13
3º	314	668	321	677	595	842	13
andar,	323	668	346	677	595	842	13
Centro	349	668	373	677	595	842	13
Porto	253	678	273	688	595	842	13
Alegre	275	678	298	688	595	842	13
–	301	678	304	688	595	842	13
RS	306	678	315	688	595	842	13
-	317	678	320	688	595	842	13
Brasil	322	678	342	688	595	842	13
CEP	271	688	285	698	595	842	13
90035-190	287	688	324	698	595	842	13
Telefone:	245	699	280	708	595	842	13
+55	282	699	295	708	595	842	13
(51)	297	699	311	708	595	842	13
3308-4084	314	699	350	708	595	842	13
Fax:	255	709	270	719	595	842	13
+55	273	709	285	719	595	842	13
(51)	288	709	302	719	595	842	13
3308-4054	304	709	341	719	595	842	13
www.seer.ufrgs.br/ambienteconstruido	226	718	369	728	595	842	13
E-mail:	231	729	257	738	595	842	13
ambienteconstruido@ufrgs.br	259	729	365	738	595	842	13
This	132	745	147	755	595	842	13
is	149	745	155	755	595	842	13
an	157	745	166	755	595	842	13
open-access	168	745	211	755	595	842	13
article	214	745	237	755	595	842	13
distributed	240	745	279	755	595	842	13
under	281	745	302	755	595	842	13
the	304	745	316	755	595	842	13
terms	319	745	339	755	595	842	13
of	342	745	349	755	595	842	13
the	351	745	363	755	595	842	13
Creative	366	745	396	755	595	842	13
Commons	398	745	432	755	595	842	13
Attribution	435	745	474	755	595	842	13
License.	477	745	506	755	595	842	13
Retracción	228	780	266	790	595	842	13
química	269	780	297	790	595	842	13
de	299	780	308	790	595	842	13
pastas	310	780	333	790	595	842	13
de	335	780	344	790	595	842	13
cemento	347	780	378	790	595	842	13
con	380	780	393	790	595	842	13
incorporación	395	780	444	790	595	842	13
de	446	780	455	790	595	842	13
metacaolín	458	780	498	790	595	842	13
339	509	779	523	790	595	842	13
