ISSN	471	49	493	58	595	842	1
1980-4415	495	49	539	58	595	842	1
DOI:	325	61	345	70	595	842	1
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	1
Perspectivas	125	89	210	103	595	842	1
históricas	214	89	280	103	595	842	1
de	284	89	299	103	595	842	1
la	303	89	316	103	595	842	1
Investigación	320	89	411	103	595	842	1
Operacional	415	89	499	103	595	842	1
Operational	176	140	249	153	595	842	1
Research	252	140	307	153	595	842	1
Historical	311	140	370	153	595	842	1
Perspectives	374	140	447	153	595	842	1
Cristiane	365	185	408	196	595	842	1
Hengler	411	185	449	196	595	842	1
Corrêa	452	185	485	196	595	842	1
Bernardo	488	185	539	196	595	842	1
ORCID	403	208	434	217	595	842	1
iD	436	208	446	217	595	842	1
0000-0002-9957-7437	449	208	539	217	595	842	1
Viviane	373	227	411	238	595	842	1
Hengler	414	227	453	238	595	842	1
Corrêa	456	227	488	238	595	842	1
Chaves	491	227	539	238	595	842	1
ORCID	403	250	434	259	595	842	1
iD	436	250	446	259	595	842	1
0000-0003-2848-4505	449	250	539	259	595	842	1
Ricardo	350	267	388	280	595	842	1
César	391	267	419	280	595	842	1
Gonçalves	422	267	472	280	595	842	1
Sant'Ana	475	267	539	280	595	842	1
ORCID	403	293	434	301	595	842	1
iD	436	293	446	301	595	842	1
0000-0003-1387-4519	449	293	539	301	595	842	1
Marta	407	311	436	322	595	842	1
Pagán	439	311	468	322	595	842	1
Martínez	471	311	539	322	595	842	1
ORCID	403	335	434	343	595	842	1
iD	436	335	446	343	595	842	1
0000-0001-7363-2939	449	335	539	343	595	842	1
Palabras	85	538	123	547	595	842	1
clave:	125	538	150	547	595	842	1
Historia.	153	538	188	547	595	842	1
Investigación	190	538	244	547	595	842	1
Operacional.	246	538	298	547	595	842	1
Segunda	300	538	335	547	595	842	1
Guerra	337	538	365	547	595	842	1
Mundial.	368	538	404	547	595	842	1
	85	587	88	595	595	842	1
Doutora	91	590	123	599	595	842	1
em	125	590	138	599	595	842	1
Educação	140	590	178	599	595	842	1
pela	181	590	197	599	595	842	1
Universidade	199	590	253	599	595	842	1
Federal	255	590	285	599	595	842	1
do	287	590	297	599	595	842	1
Mato	299	590	320	599	595	842	1
Grosso	322	590	350	599	595	842	1
do	352	590	362	599	595	842	1
Sul	365	590	378	599	595	842	1
(UFMS).	380	590	416	599	595	842	1
Professora	419	590	461	599	595	842	1
Assistente	463	590	504	599	595	842	1
Doutora	506	590	539	599	595	842	1
da	85	599	95	610	595	842	1
Faculdade	97	599	138	610	595	842	1
de	141	599	151	610	595	842	1
Ciências	153	599	188	610	595	842	1
e	190	599	195	610	595	842	1
Engenharia	198	599	243	610	595	842	1
da	246	599	255	610	595	842	1
Universidade	258	599	311	610	595	842	1
Estadual	314	599	349	610	595	842	1
Paulista	351	599	383	610	595	842	1
“Júlio	386	599	410	610	595	842	1
de	412	599	422	610	595	842	1
Mesquita	425	599	462	610	595	842	1
Filho”	464	599	490	610	595	842	1
(UNESP)	493	599	531	610	595	842	1
e	534	599	538	610	595	842	1
do	85	613	95	622	595	842	1
Programa	100	613	139	622	595	842	1
de	143	613	153	622	595	842	1
Pós-Graduação	157	613	219	622	595	842	1
em	224	613	236	622	595	842	1
Agronegócio	240	613	292	622	595	842	1
e	297	613	302	622	595	842	1
Desenvolvimento	306	613	377	622	595	842	1
da	382	613	391	622	595	842	1
UNESP,	396	613	430	622	595	842	1
Tupã,	435	613	458	622	595	842	1
São	463	613	478	622	595	842	1
Paulo,	482	613	508	622	595	842	1
Brasil.	512	613	539	622	595	842	1
Endereço	85	624	123	633	595	842	1
para	125	624	142	633	595	842	1
correspondência:	144	624	212	633	595	842	1
Avenida	214	624	248	633	595	842	1
Domingos	250	624	292	633	595	842	1
da	294	624	303	633	595	842	1
Costa	305	624	328	633	595	842	1
Lopes,	330	624	357	633	595	842	1
780,	359	624	377	633	595	842	1
Jd.	379	624	390	633	595	842	1
Itaipu,	392	624	418	633	595	842	1
Tupã,	420	624	443	633	595	842	1
São	445	624	460	633	595	842	1
Paulo,	462	624	487	633	595	842	1
Brasil,	489	624	516	633	595	842	1
CEP:	518	624	539	633	595	842	1
17602-496.	85	636	131	645	595	842	1
E-mail:	134	636	163	645	595	842	1
cristiane@tupa.unesp.br.	166	636	265	645	595	842	1
	85	645	92	653	595	842	1
Doutora	95	646	128	657	595	842	1
em	131	646	143	657	595	842	1
Educação	146	646	185	657	595	842	1
Matemática	189	646	236	657	595	842	1
pela	239	646	256	657	595	842	1
Universidade	259	646	312	657	595	842	1
Estadual	316	646	350	657	595	842	1
Paulista	353	646	385	657	595	842	1
“Júlio	388	646	412	657	595	842	1
de	415	646	425	657	595	842	1
Mesquita	428	646	465	657	595	842	1
Filho”	469	646	494	657	595	842	1
(UNESP).	497	646	538	657	595	842	1
Professora	85	660	127	669	595	842	1
Substituta	130	660	170	669	595	842	1
do	173	657	183	668	595	842	1
Instituto	186	657	219	668	595	842	1
de	223	657	232	668	595	842	1
Geociências	235	657	284	668	595	842	1
e	287	657	291	668	595	842	1
Ciências	294	657	329	668	595	842	1
Exatas	332	657	358	668	595	842	1
da	361	657	371	668	595	842	1
Universidade	374	657	427	668	595	842	1
Estadual	430	657	464	668	595	842	1
Paulista	467	657	499	668	595	842	1
“Júlio	502	657	526	668	595	842	1
de	529	657	538	668	595	842	1
Mesquita	85	669	122	680	595	842	1
Filho”	126	669	151	680	595	842	1
(UNESP),	155	669	196	680	595	842	1
Rio	199	671	213	680	595	842	1
Claro,	217	671	242	680	595	842	1
São	245	671	260	680	595	842	1
Paulo,	263	671	289	680	595	842	1
Brasil.	292	671	319	680	595	842	1
Endereço	322	671	360	680	595	842	1
para	363	671	381	680	595	842	1
correspondência:	384	671	452	680	595	842	1
Avenida	456	671	490	680	595	842	1
24A,	493	671	513	680	595	842	1
1515,	516	671	539	680	595	842	1
Bela	85	682	103	691	595	842	1
Vista,	106	682	129	691	595	842	1
Rio	132	682	146	691	595	842	1
Claro,	149	682	174	691	595	842	1
São	176	682	191	691	595	842	1
Paulo,	194	682	219	691	595	842	1
Brasil,	221	682	248	691	595	842	1
CEP:	250	682	271	691	595	842	1
13506-900.	274	682	320	691	595	842	1
E-mail:	322	682	352	691	595	842	1
viviane.hcc@bol.com.br.	355	682	456	691	595	842	1
	85	692	95	700	595	842	1
Doutor	98	693	126	704	595	842	1
em	129	693	141	704	595	842	1
Ciências	144	693	178	704	595	842	1
da	181	693	191	704	595	842	1
Informação	193	693	239	704	595	842	1
pela	242	693	259	704	595	842	1
Universidade	262	693	315	704	595	842	1
Estadual	318	693	352	704	595	842	1
Paulista	355	693	387	704	595	842	1
“Júlio	390	693	414	704	595	842	1
de	417	693	426	704	595	842	1
Mesquita	429	693	466	704	595	842	1
Filho”	469	693	494	704	595	842	1
(UNESP).	497	693	538	704	595	842	1
Professor	85	704	123	715	595	842	1
Assistente	126	704	167	715	595	842	1
Doutor	169	704	198	715	595	842	1
da	201	704	210	715	595	842	1
Faculdade	213	704	254	715	595	842	1
de	257	704	266	715	595	842	1
Ciências	269	704	303	715	595	842	1
e	306	704	311	715	595	842	1
Engenharia	314	704	359	715	595	842	1
da	362	704	371	715	595	842	1
Universidade	374	704	427	715	595	842	1
Estadual	430	704	465	715	595	842	1
Paulista	468	704	499	715	595	842	1
“Júlio	502	704	526	715	595	842	1
de	529	704	538	715	595	842	1
Mesquita	85	716	122	727	595	842	1
Filho”	124	716	150	727	595	842	1
(UNESP),	152	716	193	727	595	842	1
Tupã,	196	718	219	727	595	842	1
São	221	718	236	727	595	842	1
Paulo,	238	718	263	727	595	842	1
Brasil.	266	718	292	727	595	842	1
Endereço	294	718	332	727	595	842	1
para	334	718	351	727	595	842	1
correspondência:	354	718	422	727	595	842	1
Avenida	424	718	458	727	595	842	1
Domingos	460	718	502	727	595	842	1
da	504	718	514	727	595	842	1
Costa	516	718	539	727	595	842	1
Lopes,	85	729	112	738	595	842	1
780,	114	729	132	738	595	842	1
Jd.	134	729	146	738	595	842	1
Itaipu,	149	729	174	738	595	842	1
Tupã,	177	729	200	738	595	842	1
São	202	729	217	738	595	842	1
Paulo,	220	729	245	738	595	842	1
Brasil,	248	729	274	738	595	842	1
CEP:	277	729	298	738	595	842	1
17602-496.	300	729	346	738	595	842	1
E-mail:	349	729	378	738	595	842	1
ricardosantana@tupa.unesp.br.	381	729	505	738	595	842	1
	85	738	98	746	595	842	1
Doutora	100	742	133	751	595	842	1
em	136	742	148	751	595	842	1
Técnicas	150	742	186	751	595	842	1
e	188	742	192	751	595	842	1
Métodos	195	742	230	751	595	842	1
Atuais	232	742	258	751	595	842	1
em	261	742	273	751	595	842	1
Informação	275	742	321	751	595	842	1
pela	324	742	340	751	595	842	1
Universidade	343	742	396	751	595	842	1
de	398	742	408	751	595	842	1
Murcia	410	742	439	751	595	842	1
na	441	742	451	751	595	842	1
Espanha.	453	742	489	751	595	842	1
Atualmente	492	742	538	751	595	842	1
realiza	85	753	112	762	595	842	1
pós-doutorado	114	753	172	762	595	842	1
na	175	753	184	762	595	842	1
Universidade	186	753	240	762	595	842	1
Federal	242	753	272	762	595	842	1
do	274	753	284	762	595	842	1
Mato	287	753	308	762	595	842	1
Grosso	311	753	339	762	595	842	1
do	341	753	351	762	595	842	1
Sul	354	753	367	762	595	842	1
(UFMS),	369	753	406	762	595	842	1
Campo	409	753	437	762	595	842	1
Grande,	440	753	472	762	595	842	1
Mato	474	753	495	762	595	842	1
Grosso	498	753	526	762	595	842	1
do	529	753	539	762	595	842	1
Sul,	85	765	101	773	595	842	1
Brasil.	105	765	131	773	595	842	1
Endereço	135	765	173	773	595	842	1
para	177	765	194	773	595	842	1
correspondência:	198	765	266	773	595	842	1
Avenida	271	765	304	773	595	842	1
Senador	308	765	341	773	595	842	1
Filinto	345	765	372	773	595	842	1
Muller,	376	765	405	773	595	842	1
932/933,	409	765	445	773	595	842	1
Vila	449	765	466	773	595	842	1
Ipiranga,	470	765	506	773	595	842	1
Campo	510	765	539	773	595	842	1
Grande,	85	776	117	785	595	842	1
Mato	120	776	141	785	595	842	1
Grosso	143	776	171	785	595	842	1
do	174	776	184	785	595	842	1
Sul,	187	776	202	785	595	842	1
Brasil,	205	776	231	785	595	842	1
CEP:	234	776	255	785	595	842	1
79074-460.	257	776	303	785	595	842	1
E-mail:	306	776	336	785	595	842	1
pagán.marta@gmail.com.	338	776	441	785	595	842	1
Bolema,	85	797	118	806	595	842	1
Rio	121	797	135	806	595	842	1
Claro	137	797	160	806	595	842	1
(SP),	163	797	183	806	595	842	1
v.	185	797	192	806	595	842	1
32,	195	797	207	806	595	842	1
n.	210	797	217	806	595	842	1
61,	220	797	232	806	595	842	1
p.	235	797	242	806	595	842	1
354-374,	245	797	281	806	595	842	1
ago.	283	797	301	806	595	842	1
2018	303	797	323	806	595	842	1
354	524	797	539	806	595	842	1
ISSN	471	49	493	58	595	842	2
1980-4415	495	49	539	58	595	842	2
DOI:	325	61	345	70	595	842	2
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	2
Keywords:	85	253	132	262	595	842	2
History.	134	253	167	262	595	842	2
Operational	169	253	216	262	595	842	2
Research.	219	253	258	262	595	842	2
Second	261	253	290	262	595	842	2
World	292	253	318	262	595	842	2
War.	321	253	340	262	595	842	2
1	85	293	91	303	595	842	2
Introducción	94	293	161	303	595	842	2
La	120	334	133	345	595	842	2
Segunda	136	334	177	345	595	842	2
Guerra	180	334	214	345	595	842	2
Mundial	217	334	258	345	595	842	2
fue	261	334	276	345	595	842	2
un	279	334	291	345	595	842	2
divisor	294	334	327	345	595	842	2
de	330	334	342	345	595	842	2
aguas	345	334	372	345	595	842	2
para	375	334	396	345	595	842	2
la	399	334	407	345	595	842	2
práctica	410	334	448	345	595	842	2
de	451	334	463	345	595	842	2
la	466	334	474	345	595	842	2
ciencia,	477	334	515	345	595	842	2
y	518	334	524	345	595	842	2
un	527	334	539	345	595	842	2
marco	85	355	115	365	595	842	2
de	118	355	129	365	595	842	2
cambios	132	355	172	365	595	842	2
en	175	355	186	365	595	842	2
varios	189	355	218	365	595	842	2
sectores	221	355	259	365	595	842	2
del	262	355	277	365	595	842	2
conocimiento.	280	355	348	365	595	842	2
Se	351	355	363	365	595	842	2
puede	366	355	394	365	595	842	2
destacar,	397	355	439	365	595	842	2
entre	442	355	466	365	595	842	2
estos	469	355	493	365	595	842	2
cambios,	496	355	539	365	595	842	2
el	85	375	94	386	595	842	2
desarrollo	97	375	145	386	595	842	2
tecnológico	148	375	204	386	595	842	2
que	207	375	225	386	595	842	2
permeó	228	375	264	386	595	842	2
todo	267	375	289	386	595	842	2
el	292	375	300	386	595	842	2
siglo	304	375	327	386	595	842	2
XX	330	375	348	386	595	842	2
y	351	375	357	386	595	842	2
que,	360	375	380	386	595	842	2
al	384	375	393	386	595	842	2
finalizar	396	375	436	386	595	842	2
la	439	375	448	386	595	842	2
guerra,	451	375	485	386	595	842	2
impulsó	488	375	527	386	595	842	2
la	530	375	539	386	595	842	2
evolución	85	396	132	407	595	842	2
de	136	396	147	407	595	842	2
los	150	396	164	407	595	842	2
computadores	168	396	235	407	595	842	2
para	238	396	259	407	595	842	2
fines	262	396	286	407	595	842	2
comerciales.	289	396	349	407	595	842	2
Las	353	396	370	407	595	842	2
innovaciones	373	396	437	407	595	842	2
conquistadas	440	396	502	407	595	842	2
en	505	396	517	407	595	842	2
este	520	396	539	407	595	842	2
período	85	417	122	427	595	842	2
propiciaron	126	417	181	427	595	842	2
la	186	417	194	427	595	842	2
automatización	199	417	272	427	595	842	2
de	276	417	288	427	595	842	2
la	292	417	301	427	595	842	2
recolección,	305	417	363	427	595	842	2
almacenamiento	368	417	446	427	595	842	2
y	451	417	457	427	595	842	2
recuperación	461	417	523	427	595	842	2
de	527	417	538	427	595	842	2
datos,	85	437	113	448	595	842	2
principalmente	121	437	193	448	595	842	2
a	200	437	205	448	595	842	2
través	212	437	241	448	595	842	2
de	248	437	259	448	595	842	2
los	266	437	280	448	595	842	2
recursos	288	437	328	448	595	842	2
digitales,	335	437	378	448	595	842	2
transformando	386	437	456	448	595	842	2
dispositivos	463	437	520	448	595	842	2
en	527	437	539	448	595	842	2
verdaderas	85	458	137	469	595	842	2
extensiones	142	458	198	469	595	842	2
de	203	458	214	469	595	842	2
competencias	219	458	284	469	595	842	2
humanas,	289	458	335	469	595	842	2
tal	339	458	351	469	595	842	2
como	356	458	383	469	595	842	2
las	388	458	401	469	595	842	2
palancas	406	458	447	469	595	842	2
amplían	452	458	491	469	595	842	2
la	495	458	504	469	595	842	2
fuerza	509	458	539	469	595	842	2
aplicada,	85	479	128	490	595	842	2
las	135	479	148	490	595	842	2
tecnologías	154	479	209	490	595	842	2
informacionales	216	479	293	490	595	842	2
pasaron,	299	479	340	490	595	842	2
entonces,	346	479	391	490	595	842	2
a	398	479	403	490	595	842	2
potenciar	410	479	454	490	595	842	2
las	461	479	474	490	595	842	2
capacidades	481	479	539	490	595	842	2
informacionales	85	499	162	510	595	842	2
humanas	165	499	208	510	595	842	2
(SERRES,	211	499	262	510	595	842	2
2003).	265	499	296	510	595	842	2
La	120	520	133	531	595	842	2
investigación	137	520	201	531	595	842	2
operacional	204	520	260	531	595	842	2
(IO)	264	520	285	531	595	842	2
es	289	520	298	531	595	842	2
fruto	302	520	326	531	595	842	2
de	329	520	341	531	595	842	2
la	344	520	353	531	595	842	2
práctica	357	520	394	531	595	842	2
de	398	520	410	531	595	842	2
esta	413	520	432	531	595	842	2
ciencia,	436	520	472	531	595	842	2
cuya	476	520	499	531	595	842	2
historia	502	520	538	531	595	842	2
indica	85	541	114	552	595	842	2
cómo	120	541	147	552	595	842	2
el	153	541	162	552	595	842	2
dominio	168	541	208	552	595	842	2
de	214	541	225	552	595	842	2
las	231	541	244	552	595	842	2
matemáticas	250	541	310	552	595	842	2
evolucionó	316	541	370	552	595	842	2
mediante	376	541	420	552	595	842	2
las	426	541	439	552	595	842	2
interacciones	445	541	509	552	595	842	2
entre	515	541	539	552	595	842	2
resolución	85	562	135	572	595	842	2
de	139	562	150	572	595	842	2
problemas	153	562	203	572	595	842	2
prácticos	207	562	250	572	595	842	2
e	254	562	259	572	595	842	2
investigación.	263	562	330	572	595	842	2
La	334	562	346	572	595	842	2
IO	350	562	362	572	595	842	2
surgió	366	562	396	572	595	842	2
un	400	562	412	572	595	842	2
poco	415	562	438	572	595	842	2
antes	442	562	467	572	595	842	2
de	470	562	481	572	595	842	2
la	485	562	494	572	595	842	2
Segunda	497	562	539	572	595	842	2
Guerra	85	582	118	593	595	842	2
Mundial	121	582	162	593	595	842	2
como	165	582	191	593	595	842	2
forma	194	582	223	593	595	842	2
organizada	225	582	278	593	595	842	2
de	281	582	292	593	595	842	2
investigación	295	582	359	593	595	842	2
y,	362	582	370	593	595	842	2
como	373	582	400	593	595	842	2
su	403	582	413	593	595	842	2
propio	416	582	447	593	595	842	2
nombre	450	582	487	593	595	842	2
evidencia,	490	582	539	593	595	842	2
la	85	603	94	614	595	842	2
investigación	105	603	169	614	595	842	2
operacional	180	603	236	614	595	842	2
es	247	603	257	614	595	842	2
investigación	268	603	332	614	595	842	2
y	343	603	349	614	595	842	2
produce	360	603	399	614	595	842	2
investigación	410	603	474	614	595	842	2
(HILLIER;	485	603	539	614	595	842	2
LIEBERMAN,	85	624	158	635	595	842	2
2013).	161	624	192	635	595	842	2
Su	120	644	133	655	595	842	2
historia	137	644	173	655	595	842	2
indica	176	644	206	655	595	842	2
los	209	644	223	655	595	842	2
caminos	227	644	267	655	595	842	2
trazados	271	644	311	655	595	842	2
por	314	644	330	655	595	842	2
sus	334	644	349	655	595	842	2
avances	353	644	391	655	595	842	2
y	395	644	401	655	595	842	2
conquistas,	404	644	458	655	595	842	2
y,	462	644	470	655	595	842	2
de	474	644	485	655	595	842	2
ese	489	644	504	655	595	842	2
modo,	508	644	538	655	595	842	2
permear	85	665	124	676	595	842	2
esa	127	665	142	676	595	842	2
puede	198	665	226	676	595	842	2
permitir	229	665	267	676	595	842	2
reflexiones	270	665	323	676	595	842	2
que	325	665	343	676	595	842	2
apunten	345	665	383	676	595	842	2
a	385	665	391	676	595	842	2
las	393	665	406	676	595	842	2
aplicaciones	408	665	468	676	595	842	2
para	470	665	491	676	595	842	2
las	493	665	506	676	595	842	2
cuales	509	665	539	676	595	842	2
fueron	85	686	116	697	595	842	2
utilizadas	120	686	166	697	595	842	2
y	169	686	175	697	595	842	2
para	178	686	199	697	595	842	2
las	202	686	215	697	595	842	2
que	219	686	236	697	595	842	2
el	239	686	248	697	595	842	2
futuro	251	686	280	697	595	842	2
aún	284	686	301	697	595	842	2
revela	304	686	334	697	595	842	2
ante	337	686	357	697	595	842	2
las	360	686	374	697	595	842	2
actuales	377	686	415	697	595	842	2
demandas	419	686	467	697	595	842	2
de	470	686	481	697	595	842	2
la	485	686	493	697	595	842	2
sociedad	496	686	538	697	595	842	2
globalizada.	85	707	143	717	595	842	2
En	149	707	162	717	595	842	2
este	168	707	186	717	595	842	2
sentido,	192	707	229	717	595	842	2
este	235	707	253	717	595	842	2
artículo	259	707	295	717	595	842	2
tiene	301	707	324	717	595	842	2
como	329	707	356	717	595	842	2
objetivo	361	707	401	717	595	842	2
trazar	406	707	434	717	595	842	2
un	439	707	451	717	595	842	2
paralelo	456	707	495	717	595	842	2
entre	501	707	525	717	595	842	2
la	530	707	539	717	595	842	2
evolución	85	727	132	738	595	842	2
de	136	727	148	738	595	842	2
la	152	727	160	738	595	842	2
IO,	165	727	180	738	595	842	2
el	184	727	193	738	595	842	2
desarrollo	197	727	245	738	595	842	2
de	249	727	260	738	595	842	2
las	264	727	278	738	595	842	2
matemáticas	282	727	341	738	595	842	2
aplicadas,	346	727	393	738	595	842	2
la	397	727	406	738	595	842	2
movilización	410	727	473	738	595	842	2
de	477	727	488	738	595	842	2
la	492	727	501	738	595	842	2
ciencia	505	727	539	738	595	842	2
durante	85	748	121	759	595	842	2
la	124	748	133	759	595	842	2
Segunda	136	748	177	759	595	842	2
Guerra	180	748	213	759	595	842	2
Mundial	216	748	257	759	595	842	2
y	260	748	266	759	595	842	2
los	269	748	283	759	595	842	2
contextos	286	748	332	759	595	842	2
social	335	748	363	759	595	842	2
y	366	748	372	759	595	842	2
político	375	748	411	759	595	842	2
que	414	748	432	759	595	842	2
la	435	748	443	759	595	842	2
originaron.	447	748	499	759	595	842	2
Bolema,	85	797	118	806	595	842	2
Rio	121	797	135	806	595	842	2
Claro	137	797	160	806	595	842	2
(SP),	163	797	183	806	595	842	2
v.	185	797	192	806	595	842	2
32,	195	797	207	806	595	842	2
n.	210	797	217	806	595	842	2
61,	220	797	232	806	595	842	2
p.	235	797	242	806	595	842	2
354-374,	245	797	281	806	595	842	2
ago.	283	797	301	806	595	842	2
2018	303	797	323	806	595	842	2
355	524	797	539	806	595	842	2
ISSN	471	49	493	58	595	842	3
1980-4415	495	49	539	58	595	842	3
DOI:	325	61	345	70	595	842	3
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	3
Para	120	88	142	99	595	842	3
ello,	145	88	166	99	595	842	3
este	168	88	187	99	595	842	3
artículo	190	88	227	99	595	842	3
aborda	229	88	262	99	595	842	3
el	265	88	274	99	595	842	3
período	276	88	313	99	595	842	3
histórico	316	88	358	99	595	842	3
que	361	88	378	99	595	842	3
va	381	88	393	99	595	842	3
desde	395	88	423	99	595	842	3
el	425	88	434	99	595	842	3
surgimiento	437	88	494	99	595	842	3
de	497	88	509	99	595	842	3
la	511	88	520	99	595	842	3
IO,	523	88	539	99	595	842	3
desde	85	108	112	119	595	842	3
mediados	116	108	162	119	595	842	3
de	166	108	178	119	595	842	3
1935	182	108	206	119	595	842	3
hasta	210	108	234	119	595	842	3
1950,	239	108	266	119	595	842	3
período	270	108	306	119	595	842	3
en	310	108	322	119	595	842	3
que,	325	108	346	119	595	842	3
de	350	108	361	119	595	842	3
acuerdo	365	108	403	119	595	842	3
con	407	108	424	119	595	842	3
Arenales	428	108	471	119	595	842	3
et	475	108	484	119	595	842	3
al.	488	108	499	119	595	842	3
(2015),	504	108	539	119	595	842	3
estaban	85	129	121	140	595	842	3
consolidados	125	129	188	140	595	842	3
los	192	129	206	140	595	842	3
conceptos	210	129	258	140	595	842	3
de	262	129	274	140	595	842	3
la	278	129	287	140	595	842	3
IO	291	129	304	140	595	842	3
y	308	129	314	140	595	842	3
de	318	129	329	140	595	842	3
sus	334	129	349	140	595	842	3
principales	353	129	406	140	595	842	3
métodos:	410	129	454	140	595	842	3
la	458	129	467	140	595	842	3
Programación	471	129	538	140	595	842	3
Lineal	85	150	116	161	595	842	3
y	119	150	125	161	595	842	3
la	128	150	136	161	595	842	3
Teoría	139	150	171	161	595	842	3
de	174	150	185	161	595	842	3
los	188	150	202	161	595	842	3
Juegos.	205	150	241	161	595	842	3
Las	120	171	138	181	595	842	3
investigaciones	142	171	216	181	595	842	3
históricas	220	171	266	181	595	842	3
realizadas	270	171	318	181	595	842	3
sobre	322	171	349	181	595	842	3
la	353	171	361	181	595	842	3
Investigación	366	171	430	181	595	842	3
Operacional	434	171	493	181	595	842	3
(IO)	497	171	518	181	595	842	3
por	523	171	539	181	595	842	3
Ackoff	85	191	119	202	595	842	3
e	123	191	128	202	595	842	3
Sasieni	132	191	167	202	595	842	3
(1971);	171	191	206	202	595	842	3
Henderson	210	191	262	202	595	842	3
(1966);	266	191	301	202	595	842	3
Mirowski	305	191	352	202	595	842	3
(1999);	356	191	391	202	595	842	3
Miguel	395	191	429	202	595	842	3
(2006),	433	191	468	202	595	842	3
de	472	191	484	202	595	842	3
entre	487	191	511	202	595	842	3
otras	515	191	539	202	595	842	3
presentadas	85	212	141	223	595	842	3
a	144	212	150	223	595	842	3
lo	153	212	162	223	595	842	3
largo	165	212	190	223	595	842	3
del	193	212	208	223	595	842	3
texto	211	212	235	223	595	842	3
y	238	212	244	223	595	842	3
propuestas	247	212	299	223	595	842	3
para	302	212	323	223	595	842	3
ser	326	212	340	223	595	842	3
descritas	343	212	385	223	595	842	3
en	388	212	399	223	595	842	3
el	403	212	411	223	595	842	3
presente	415	212	455	223	595	842	3
artículo,	458	212	497	223	595	842	3
apuntan	501	212	539	223	595	842	3
sus	85	233	100	243	595	842	3
contribuciones	103	233	174	243	595	842	3
a	177	233	182	243	595	842	3
los	185	233	199	243	595	842	3
esfuerzos	202	233	247	243	595	842	3
de	250	233	261	243	595	842	3
guerra,	264	233	297	243	595	842	3
sus	300	233	316	243	595	842	3
influencias	318	233	371	243	595	842	3
en	374	233	385	243	595	842	3
el	388	233	397	243	595	842	3
surgimiento	399	233	457	243	595	842	3
de	460	233	471	243	595	842	3
otras	474	233	497	243	595	842	3
ciencias	500	233	538	243	595	842	3
y	85	253	91	264	595	842	3
aplicaciones,	94	253	156	264	595	842	3
y	160	253	166	264	595	842	3
las	168	253	182	264	595	842	3
tendencias	185	253	235	264	595	842	3
durante	238	253	274	264	595	842	3
la	277	253	286	264	595	842	3
posguerra	289	253	336	264	595	842	3
de	339	253	351	264	595	842	3
la	354	253	362	264	595	842	3
II	366	253	374	264	595	842	3
Guerra	376	253	410	264	595	842	3
Mundial	413	253	453	264	595	842	3
(1945-1947).	456	253	519	264	595	842	3
De	120	274	134	285	595	842	3
acuerdo	139	274	177	285	595	842	3
con	182	274	199	285	595	842	3
Mirowski	204	274	251	285	595	842	3
(1999),	256	274	291	285	595	842	3
detrás	295	274	324	285	595	842	3
de	329	274	340	285	595	842	3
esta	345	274	363	285	595	842	3
historia	368	274	404	285	595	842	3
también	409	274	448	285	595	842	3
se	453	274	463	285	595	842	3
puede	467	274	496	285	595	842	3
notar	501	274	525	285	595	842	3
el	530	274	539	285	595	842	3
surgimiento	85	295	142	306	595	842	3
de	147	295	158	306	595	842	3
la	162	295	171	306	595	842	3
racionalidad	176	295	235	306	595	842	3
social,	239	295	270	306	595	842	3
abastecida	275	295	325	306	595	842	3
por	329	295	345	306	595	842	3
la	349	295	358	306	595	842	3
ciencia	363	295	396	306	595	842	3
y	401	295	407	306	595	842	3
la	411	295	420	306	595	842	3
tecnología.	424	295	477	306	595	842	3
También	482	295	524	306	595	842	3
se	529	295	539	306	595	842	3
constata	85	315	124	326	595	842	3
que	130	315	147	326	595	842	3
el	153	315	162	326	595	842	3
conocimiento	167	315	233	326	595	842	3
científico	238	315	284	326	595	842	3
puede	289	315	318	326	595	842	3
ser	324	315	338	326	595	842	3
moldeado	343	315	391	326	595	842	3
por	396	315	412	326	595	842	3
los	418	315	432	326	595	842	3
intereses	438	315	480	326	595	842	3
políticos	485	315	527	326	595	842	3
y	533	315	539	326	595	842	3
sociales.	85	336	126	347	595	842	3
2	85	378	91	389	595	842	3
La	94	378	108	389	595	842	3
investigación	111	378	178	389	595	842	3
operacional	181	378	241	389	595	842	3
y	244	378	250	389	595	842	3
su	253	378	264	389	595	842	3
contexto	267	378	310	389	595	842	3
histórico	313	378	358	389	595	842	3
La	120	419	133	430	595	842	3
investigación	136	419	200	430	595	842	3
operacional	204	419	260	430	595	842	3
tuvo	263	419	284	430	595	842	3
sus	288	419	303	430	595	842	3
orígenes	306	419	347	430	595	842	3
fundados	350	419	394	430	595	842	3
en	398	419	409	430	595	842	3
las	412	419	426	430	595	842	3
fuerzas	429	419	463	430	595	842	3
armadas	467	419	507	430	595	842	3
de	510	419	521	430	595	842	3
los	525	419	539	430	595	842	3
Estados	85	440	122	451	595	842	3
Unidos	128	440	162	451	595	842	3
de	168	440	179	451	595	842	3
América	184	440	226	451	595	842	3
y	231	440	237	451	595	842	3
Gran	242	440	266	451	595	842	3
Bretaña	272	440	309	451	595	842	3
durante	314	440	350	451	595	842	3
la	356	440	364	451	595	842	3
Segunda	370	440	411	451	595	842	3
Guerra	416	440	449	451	595	842	3
Mundial,	455	440	498	451	595	842	3
cuando	504	440	538	451	595	842	3
entonces	85	460	127	471	595	842	3
la	131	460	140	471	595	842	3
estadística	144	460	194	471	595	842	3
se	198	460	208	471	595	842	3
utilizaba	212	460	254	471	595	842	3
para	258	460	279	471	595	842	3
determinar	283	460	335	471	595	842	3
cuáles	339	460	369	471	595	842	3
tácticas	373	460	409	471	595	842	3
militares	413	460	455	471	595	842	3
funcionaban.	459	460	522	471	595	842	3
La	526	460	539	471	595	842	3
lógica	85	481	114	492	595	842	3
pragmática	118	481	171	492	595	842	3
de	174	481	186	492	595	842	3
las	189	481	202	492	595	842	3
operaciones	206	481	263	492	595	842	3
militares	266	481	308	492	595	842	3
especificaba	312	481	371	492	595	842	3
las	374	481	388	492	595	842	3
agendas	391	481	429	492	595	842	3
de	433	481	444	492	595	842	3
investigación	448	481	511	492	595	842	3
y,	515	481	524	492	595	842	3
en	527	481	539	492	595	842	3
ese	85	502	100	513	595	842	3
contexto,	104	502	149	513	595	842	3
lo	152	502	162	513	595	842	3
que	166	502	183	513	595	842	3
importaba	187	502	235	513	595	842	3
era	239	502	254	513	595	842	3
la	258	502	266	513	595	842	3
eficacia	270	502	307	513	595	842	3
del	311	502	326	513	595	842	3
método,	330	502	369	513	595	842	3
pues	373	502	395	513	595	842	3
las	398	502	412	513	595	842	3
soluciones	416	502	466	513	595	842	3
tenían	470	502	499	513	595	842	3
que	503	502	521	513	595	842	3
ser	524	502	538	513	595	842	3
alcanzadas	85	523	137	533	595	842	3
en	140	523	151	533	595	842	3
tiempo	154	523	188	533	595	842	3
hábil	191	523	215	533	595	842	3
(HILLIER;	218	523	272	533	595	842	3
LIEBERMAN,	275	523	348	533	595	842	3
2013;	351	523	378	533	595	842	3
MIROWSHI,	381	523	446	533	595	842	3
1999).	449	523	480	533	595	842	3
De	120	543	134	554	595	842	3
este	139	543	158	554	595	842	3
modo,	163	543	194	554	595	842	3
la	199	543	207	554	595	842	3
investigación	212	543	276	554	595	842	3
operacional	281	543	337	554	595	842	3
se	342	543	353	554	595	842	3
inserta	358	543	390	554	595	842	3
en	395	543	406	554	595	842	3
la	411	543	420	554	595	842	3
historia	425	543	461	554	595	842	3
de	466	543	477	554	595	842	3
los	482	543	496	554	595	842	3
grandes	501	543	538	554	595	842	3
acontecimientos	85	564	163	575	595	842	3
tecnológicos	170	564	231	575	595	842	3
y	238	564	244	575	595	842	3
científicos	251	564	301	575	595	842	3
del	308	564	323	575	595	842	3
siglo	330	564	353	575	595	842	3
XX.	360	564	381	575	595	842	3
Las	388	564	405	575	595	842	3
aplicaciones	412	564	471	575	595	842	3
matemáticas	478	564	538	575	595	842	3
desempeñaron	85	585	154	595	595	842	3
un	159	585	171	595	595	842	3
papel	176	585	202	595	595	842	3
fundamental	207	585	267	595	595	842	3
durante	271	585	308	595	595	842	3
ese	312	585	328	595	595	842	3
período,	332	585	372	595	595	842	3
puesto	377	585	408	595	595	842	3
que	413	585	430	595	595	842	3
instrumentalizaron	435	585	525	595	595	842	3
la	530	585	539	595	595	842	3
física	85	605	111	616	595	842	3
moderna	115	605	157	616	595	842	3
y	160	605	166	616	595	842	3
otras	170	605	193	616	595	842	3
ciencias,	197	605	238	616	595	842	3
y	242	605	248	616	595	842	3
el	252	605	260	616	595	842	3
éxito	264	605	288	616	595	842	3
de	292	605	303	616	595	842	3
sus	307	605	322	616	595	842	3
aplicaciones,	326	605	388	616	595	842	3
con	391	605	409	616	595	842	3
fines	412	605	436	616	595	842	3
puramente	439	605	490	616	595	842	3
militares,	493	605	538	616	595	842	3
puso	85	626	108	637	595	842	3
en	112	626	123	637	595	842	3
evidencia	127	626	173	637	595	842	3
a	176	626	182	637	595	842	3
los	185	626	200	637	595	842	3
matemáticos,	203	626	267	637	595	842	3
que	271	626	288	637	595	842	3
distribuían	292	626	343	637	595	842	3
las	347	626	361	637	595	842	3
credenciales	364	626	424	637	595	842	3
de	427	626	439	637	595	842	3
los	442	626	456	637	595	842	3
nuevos	460	626	494	637	595	842	3
espacios	498	626	539	637	595	842	3
que	85	647	102	658	595	842	3
surgieron	107	647	152	658	595	842	3
para	157	647	178	658	595	842	3
la	182	647	191	658	595	842	3
práctica	196	647	234	658	595	842	3
de	238	647	249	658	595	842	3
la	254	647	263	658	595	842	3
ciencia	267	647	301	658	595	842	3
como	306	647	333	658	595	842	3
consecuencia	337	647	401	658	595	842	3
de	406	647	417	658	595	842	3
la	422	647	431	658	595	842	3
confluencia	435	647	491	658	595	842	3
entre	496	647	520	658	595	842	3
los	524	647	538	658	595	842	3
militares	85	667	127	678	595	842	3
y	130	667	136	678	595	842	3
los	139	667	153	678	595	842	3
científicos	156	667	206	678	595	842	3
(MIROWSHI,	209	667	278	678	595	842	3
1999;	281	667	308	678	595	842	3
MIGUEL,	311	667	361	678	595	842	3
2006).	364	667	395	678	595	842	3
Otro	120	688	142	699	595	842	3
factor	145	688	173	699	595	842	3
relevante	176	688	220	699	595	842	3
fue	223	688	238	699	595	842	3
la	241	688	249	699	595	842	3
utilización	252	688	303	699	595	842	3
de	306	688	317	699	595	842	3
modelos	320	688	360	699	595	842	3
lógicos	363	688	398	699	595	842	3
para	401	688	421	699	595	842	3
la	424	688	433	699	595	842	3
práctica	435	688	473	699	595	842	3
de	476	688	487	699	595	842	3
la	490	688	499	699	595	842	3
ciencia,	502	688	539	699	595	842	3
cuya	85	709	108	720	595	842	3
notoriedad	110	709	162	720	595	842	3
fue	165	709	180	720	595	842	3
alcanzada	183	709	230	720	595	842	3
por	233	709	249	720	595	842	3
su	252	709	262	720	595	842	3
uso	265	709	282	720	595	842	3
en	285	709	296	720	595	842	3
la	299	709	307	720	595	842	3
física	310	709	336	720	595	842	3
cuántica,	339	709	382	720	595	842	3
que	385	709	402	720	595	842	3
tenía	405	709	428	720	595	842	3
elevado	431	709	468	720	595	842	3
prestigio	471	709	513	720	595	842	3
en	516	709	527	720	595	842	3
la	530	709	539	720	595	842	3
época,	85	730	116	740	595	842	3
debido	121	730	154	740	595	842	3
a	159	730	164	740	595	842	3
la	169	730	178	740	595	842	3
imposibilidad	183	730	249	740	595	842	3
de	254	730	266	740	595	842	3
analizar	271	730	309	740	595	842	3
los	314	730	328	740	595	842	3
resultados	333	730	381	740	595	842	3
mediante	386	730	430	740	595	842	3
datos	435	730	461	740	595	842	3
experimentales	466	730	539	740	595	842	3
(HILLIER;	85	750	139	761	595	842	3
LIEBERMAN,	142	750	215	761	595	842	3
2013;	218	750	245	761	595	842	3
MIROWSHI,	248	750	313	761	595	842	3
1999).	316	750	347	761	595	842	3
Bolema,	85	797	118	806	595	842	3
Rio	121	797	135	806	595	842	3
Claro	137	797	160	806	595	842	3
(SP),	163	797	183	806	595	842	3
v.	185	797	192	806	595	842	3
32,	195	797	207	806	595	842	3
n.	210	797	217	806	595	842	3
61,	220	797	232	806	595	842	3
p.	235	797	242	806	595	842	3
354-374,	245	797	281	806	595	842	3
ago.	283	797	301	806	595	842	3
2018	303	797	323	806	595	842	3
356	524	797	539	806	595	842	3
ISSN	471	49	493	58	595	842	4
1980-4415	495	49	539	58	595	842	4
DOI:	325	61	345	70	595	842	4
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	4
2.1	85	88	100	99	595	842	4
Primeros	103	88	150	99	595	842	4
ensayos	153	88	193	99	595	842	4
Bajo	120	129	143	140	595	842	4
el	147	129	155	140	595	842	4
punto	159	129	186	140	595	842	4
de	190	129	201	140	595	842	4
vista	205	129	228	140	595	842	4
histórico,	231	129	276	140	595	842	4
es	280	129	290	140	595	842	4
posible	293	129	328	140	595	842	4
identificar	332	129	381	140	595	842	4
los	385	129	399	140	595	842	4
orígenes	402	129	443	140	595	842	4
de	446	129	458	140	595	842	4
la	461	129	470	140	595	842	4
Investigación	474	129	539	140	595	842	4
Operacional	85	150	144	161	595	842	4
en	147	150	158	161	595	842	4
épocas	161	150	194	161	595	842	4
más	197	150	216	161	595	842	4
remotas,	219	150	260	161	595	842	4
pero	263	150	285	161	595	842	4
es	288	150	298	161	595	842	4
difícil	301	150	329	161	595	842	4
encontrar,	333	150	381	161	595	842	4
precisamente,	384	150	450	161	595	842	4
el	453	150	462	161	595	842	4
hecho	465	150	494	161	595	842	4
histórico	497	150	539	161	595	842	4
que	85	171	102	181	595	842	4
la	107	171	115	181	595	842	4
originó	120	171	154	181	595	842	4
(MCARTHUR,	159	171	234	181	595	842	4
1990;	238	171	265	181	595	842	4
TREFETHEN,	270	171	341	181	595	842	4
1966;	346	171	373	181	595	842	4
Morse;	377	171	411	181	595	842	4
Kimball	415	171	455	181	595	842	4
(2012);	459	171	494	181	595	842	4
GLICK;	499	171	539	181	595	842	4
CHARTERS,	85	191	151	202	595	842	4
1983;	154	191	181	202	595	842	4
FORTUN;	184	191	235	202	595	842	4
SCHWEBER,	238	191	307	202	595	842	4
1993).	310	191	341	202	595	842	4
Mirando	120	212	162	223	595	842	4
hacia	165	212	190	223	595	842	4
el	193	212	202	223	595	842	4
pasado,	205	212	241	223	595	842	4
no	244	212	256	223	595	842	4
en	260	212	271	223	595	842	4
busca	274	212	301	223	595	842	4
de	304	212	316	223	595	842	4
un	319	212	331	223	595	842	4
origen	334	212	364	223	595	842	4
de	368	212	379	223	595	842	4
la	382	212	391	223	595	842	4
IO,	394	212	409	223	595	842	4
pero	412	212	434	223	595	842	4
sí	437	212	445	223	595	842	4
del	448	212	463	223	595	842	4
seguimiento	466	212	524	223	595	842	4
de	527	212	539	223	595	842	4
sus	85	233	100	243	595	842	4
manifestaciones,	103	233	183	243	595	842	4
se	186	233	196	243	595	842	4
encuentra	199	233	245	243	595	842	4
en	248	233	259	243	595	842	4
el	262	233	271	243	595	842	4
trabajo	273	233	306	243	595	842	4
del	309	233	324	243	595	842	4
físico	327	233	353	243	595	842	4
y	356	233	362	243	595	842	4
matemático	364	233	420	243	595	842	4
griego	423	233	454	243	595	842	4
Arquímedes,	456	233	518	243	595	842	4
uno	521	233	539	243	595	842	4
de	85	253	96	264	595	842	4
sus	101	253	117	264	595	842	4
precursores.	122	253	180	264	595	842	4
Arquímedes	185	253	244	264	595	842	4
idealizó	249	253	287	264	595	842	4
la	292	253	301	264	595	842	4
defensa	306	253	342	264	595	842	4
de	347	253	359	264	595	842	4
la	363	253	372	264	595	842	4
ciudad	377	253	409	264	595	842	4
de	414	253	426	264	595	842	4
Siracusa,	431	253	474	264	595	842	4
proyectando	479	253	538	264	595	842	4
nuevas	85	274	118	285	595	842	4
armas	123	274	151	285	595	842	4
y	156	274	162	285	595	842	4
tácticas	166	274	202	285	595	842	4
militares	206	274	248	285	595	842	4
basadas	253	274	290	285	595	842	4
en	294	274	306	285	595	842	4
sus	310	274	325	285	595	842	4
estudios	330	274	369	285	595	842	4
científicos	373	274	423	285	595	842	4
(TREFETHEN,	428	274	503	285	595	842	4
1966).	508	274	539	285	595	842	4
Muchos	85	295	124	306	595	842	4
siglos	126	295	154	306	595	842	4
después	157	295	195	306	595	842	4
comenzaron	198	295	257	306	595	842	4
a	259	295	264	306	595	842	4
surgir	267	295	295	306	595	842	4
los	298	295	312	306	595	842	4
primeros	314	295	357	306	595	842	4
problemas	360	295	410	306	595	842	4
que	413	295	430	306	595	842	4
serán	433	295	458	306	595	842	4
abrazados	461	295	509	306	595	842	4
por	511	295	527	306	595	842	4
la	530	295	539	306	595	842	4
IO.	85	315	101	326	595	842	4
La	120	336	133	347	595	842	4
Revolución	141	336	196	347	595	842	4
Industrial	204	336	249	347	595	842	4
reveló	257	336	287	347	595	842	4
una	295	336	312	347	595	842	4
nueva	319	336	348	347	595	842	4
era	355	336	370	347	595	842	4
que,	378	336	398	347	595	842	4
aliada	405	336	434	347	595	842	4
a	442	336	447	347	595	842	4
las	454	336	468	347	595	842	4
innovaciones	475	336	539	347	595	842	4
tecnológicas,	85	357	148	368	595	842	4
impulsó	151	357	190	368	595	842	4
el	193	357	202	368	595	842	4
crecimiento	205	357	261	368	595	842	4
en	265	357	276	368	595	842	4
las	279	357	292	368	595	842	4
industrias	296	357	342	368	595	842	4
y	346	357	352	368	595	842	4
generó	355	357	387	368	595	842	4
un	391	357	403	368	595	842	4
aumento	406	357	447	368	595	842	4
sin	450	357	464	368	595	842	4
precedentes	468	357	524	368	595	842	4
en	527	357	538	368	595	842	4
la	85	378	94	388	595	842	4
productividad	96	378	163	388	595	842	4
del	166	378	180	388	595	842	4
trabajo.	183	378	219	388	595	842	4
Para	222	378	243	388	595	842	4
atender	246	378	281	388	595	842	4
a	284	378	289	388	595	842	4
las	292	378	305	388	595	842	4
necesidades	308	378	365	388	595	842	4
y	368	378	374	388	595	842	4
exigencias	377	378	427	388	595	842	4
de	430	378	441	388	595	842	4
esa	444	378	459	388	595	842	4
nueva	462	378	491	388	595	842	4
sociedad,	493	378	539	388	595	842	4
surgieron	85	398	130	409	595	842	4
nuevos	136	398	170	409	595	842	4
tipos	175	398	199	409	595	842	4
de	204	398	215	409	595	842	4
administración,	221	398	295	409	595	842	4
nuevas	301	398	334	409	595	842	4
industrias,	339	398	389	409	595	842	4
nuevas	395	398	428	409	595	842	4
máquinas,	433	398	482	409	595	842	4
y	488	398	494	409	595	842	4
estudios	499	398	539	409	595	842	4
destinados	85	419	136	430	595	842	4
a	142	419	147	430	595	842	4
aumentar	153	419	198	430	595	842	4
la	204	419	213	430	595	842	4
eficiencia	219	419	266	430	595	842	4
de	272	419	283	430	595	842	4
determinadas	289	419	353	430	595	842	4
operaciones	360	419	417	430	595	842	4
industriales	423	419	479	430	595	842	4
(HILLIER;	485	419	539	430	595	842	4
LIEBERMAN,	85	440	158	451	595	842	4
2013).	161	440	192	451	595	842	4
Pese	120	460	142	471	595	842	4
a	145	460	150	471	595	842	4
los	152	460	166	471	595	842	4
primeros	169	460	211	471	595	842	4
ensayos	213	460	252	471	595	842	4
que	254	460	271	471	595	842	4
pueden	273	460	308	471	595	842	4
ser	310	460	324	471	595	842	4
relacionados	327	460	387	471	595	842	4
con	390	460	407	471	595	842	4
la	409	460	418	471	595	842	4
IO	420	460	433	471	595	842	4
y	435	460	441	471	595	842	4
que	443	460	461	471	595	842	4
son	463	460	480	471	595	842	4
presentados	482	460	539	471	595	842	4
en	85	481	96	492	595	842	4
las	100	481	113	492	595	842	4
siguientes	116	481	164	492	595	842	4
secciones,	168	481	217	492	595	842	4
el	220	481	229	492	595	842	4
término	232	481	270	492	595	842	4
Investigación	273	481	338	492	595	842	4
Operacional	341	481	400	492	595	842	4
es	403	481	413	492	595	842	4
relativamente	416	481	482	492	595	842	4
nuevo	485	481	514	492	595	842	4
y	518	481	524	492	595	842	4
de	527	481	539	492	595	842	4
origen	85	502	116	513	595	842	4
militar,	119	502	154	513	595	842	4
siendo	158	502	189	513	595	842	4
usado,	193	502	224	513	595	842	4
por	228	502	244	513	595	842	4
primera	248	502	285	513	595	842	4
vez,	289	502	308	513	595	842	4
en	312	502	323	513	595	842	4
Gran	327	502	351	513	595	842	4
Bretaña,	355	502	395	513	595	842	4
un	399	502	411	513	595	842	4
poco	415	502	438	513	595	842	4
antes	442	502	466	513	595	842	4
de	470	502	481	513	595	842	4
la	485	502	494	513	595	842	4
Segunda	497	502	539	513	595	842	4
Guerra	85	523	118	533	595	842	4
Mundial,	121	523	165	533	595	842	4
en	168	523	179	533	595	842	4
1938,	182	523	209	533	595	842	4
e	212	523	218	533	595	842	4
relacionado	221	523	277	533	595	842	4
a	280	523	285	533	595	842	4
investigaciones	288	523	362	533	595	842	4
asociadas	365	523	411	533	595	842	4
al	414	523	423	533	595	842	4
radar	426	523	450	533	595	842	4
(KIRBY,	453	523	498	533	595	842	4
2003).	501	523	531	533	595	842	4
En	120	543	134	554	595	842	4
ese	139	543	154	554	595	842	4
contexto,	159	543	203	554	595	842	4
lo	208	543	217	554	595	842	4
importante	222	543	274	554	595	842	4
es	279	543	289	554	595	842	4
que	294	543	311	554	595	842	4
se	316	543	326	554	595	842	4
conozca	331	543	370	554	595	842	4
el	375	543	383	554	595	842	4
escenario	388	543	433	554	595	842	4
en	438	543	450	554	595	842	4
que	454	543	472	554	595	842	4
fue	476	543	492	554	595	842	4
creada	497	543	528	554	595	842	4
y	533	543	539	554	595	842	4
desarrollada.	85	564	147	575	595	842	4
Se	149	564	161	575	595	842	4
percibe	164	564	200	575	595	842	4
que	202	564	220	575	595	842	4
ese	222	564	238	575	595	842	4
contexto	241	564	282	575	595	842	4
es	285	564	295	575	595	842	4
bastante	298	564	337	575	595	842	4
complejo	340	564	384	575	595	842	4
y	387	564	393	575	595	842	4
el	396	564	405	575	595	842	4
surgimiento	407	564	465	575	595	842	4
y	468	564	474	575	595	842	4
desarrollo	476	564	524	575	595	842	4
de	527	564	538	575	595	842	4
la	85	585	94	595	595	842	4
investigación	97	585	161	595	595	842	4
operacional	165	585	221	595	595	842	4
es	224	585	234	595	595	842	4
relatado	238	585	276	595	595	842	4
por	280	585	296	595	595	842	4
autores	300	585	334	595	595	842	4
en	338	585	349	595	595	842	4
diversas	353	585	392	595	595	842	4
perspectivas	396	585	455	595	595	842	4
y	458	585	464	595	595	842	4
fases	468	585	492	595	595	842	4
distintas,	495	585	539	595	595	842	4
de	85	605	96	616	595	842	4
acuerdo	99	605	137	616	595	842	4
con	140	605	157	616	595	842	4
los	160	605	174	616	595	842	4
países	177	605	206	616	595	842	4
en	209	605	220	616	595	842	4
que	223	605	240	616	595	842	4
se	243	605	253	616	595	842	4
presenta.	256	605	299	616	595	842	4
Se	302	605	314	616	595	842	4
destaca,	316	605	355	616	595	842	4
además,	358	605	397	616	595	842	4
que	399	605	417	616	595	842	4
no	419	605	431	616	595	842	4
hay	434	605	452	616	595	842	4
consenso	454	605	498	616	595	842	4
sobre	501	605	527	616	595	842	4
la	530	605	539	616	595	842	4
fecha	85	626	111	637	595	842	4
exacta	116	626	147	637	595	842	4
del	152	626	167	637	595	842	4
surgimiento	172	626	230	637	595	842	4
de	235	626	246	637	595	842	4
la	251	626	260	637	595	842	4
investigación	265	626	329	637	595	842	4
operacional,	335	626	394	637	595	842	4
ya	399	626	411	637	595	842	4
que	416	626	433	637	595	842	4
su	439	626	449	637	595	842	4
desarrollo	455	626	503	637	595	842	4
ocurre	508	626	539	637	595	842	4
paralelamente	85	647	152	658	595	842	4
en	159	647	170	658	595	842	4
varios	176	647	206	658	595	842	4
países	212	647	241	658	595	842	4
y	248	647	254	658	595	842	4
con	260	647	277	658	595	842	4
aplicaciones	284	647	343	658	595	842	4
distintas.	349	647	392	658	595	842	4
Para	399	647	420	658	595	842	4
ese	426	647	442	658	595	842	4
artículo,	448	647	488	658	595	842	4
se	494	647	504	658	595	842	4
buscó	510	647	538	658	595	842	4
relacionar	85	667	133	678	595	842	4
ese	136	667	151	678	595	842	4
surgimiento	154	667	212	678	595	842	4
a	215	667	220	678	595	842	4
las	223	667	236	678	595	842	4
estrategias	239	667	290	678	595	842	4
de	293	667	304	678	595	842	4
defensa	307	667	344	678	595	842	4
en	347	667	358	678	595	842	4
fase	361	667	380	678	595	842	4
de	383	667	395	678	595	842	4
las	398	667	411	678	595	842	4
grandes	414	667	451	678	595	842	4
guerras.	454	667	493	678	595	842	4
2.2	85	709	100	720	595	842	4
Inglaterra:	103	709	160	720	595	842	4
el	163	709	171	720	595	842	4
inicio	174	709	202	720	595	842	4
de	205	709	217	720	595	842	4
la	220	709	230	720	595	842	4
Investigación	233	709	301	720	595	842	4
Operacional	304	709	367	720	595	842	4
En	120	750	134	761	595	842	4
1914,	136	750	163	761	595	842	4
tiene	166	750	189	761	595	842	4
inicio	191	750	219	761	595	842	4
la	221	750	230	761	595	842	4
Primera	232	750	270	761	595	842	4
Guerra	273	750	306	761	595	842	4
Mundial.	308	750	352	761	595	842	4
En	355	750	368	761	595	842	4
Europa	370	750	405	761	595	842	4
y	408	750	414	761	595	842	4
América	416	750	457	761	595	842	4
del	460	750	474	761	595	842	4
Norte	477	750	504	761	595	842	4
surgen	506	750	539	761	595	842	4
tentativas	85	771	131	782	595	842	4
para	134	771	155	782	595	842	4
analizar	158	771	196	782	595	842	4
matemáticamente	200	771	284	782	595	842	4
las	287	771	301	782	595	842	4
operaciones	304	771	361	782	595	842	4
militares.	365	771	410	782	595	842	4
En	413	771	426	782	595	842	4
Inglaterra,	430	771	479	782	595	842	4
Lanchester,	483	771	539	782	595	842	4
Bolema,	85	797	118	806	595	842	4
Rio	121	797	135	806	595	842	4
Claro	137	797	160	806	595	842	4
(SP),	163	797	183	806	595	842	4
v.	185	797	192	806	595	842	4
32,	195	797	207	806	595	842	4
n.	210	797	217	806	595	842	4
61,	220	797	232	806	595	842	4
p.	235	797	242	806	595	842	4
354-374,	245	797	281	806	595	842	4
ago.	283	797	301	806	595	842	4
2018	303	797	323	806	595	842	4
357	524	797	539	806	595	842	4
ISSN	471	49	493	58	595	842	5
1980-4415	495	49	539	58	595	842	5
DOI:	325	61	345	70	595	842	5
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	5
como	85	88	112	99	595	842	5
pasatiempo,	116	88	174	99	595	842	5
hacía	178	88	204	99	595	842	5
ensayos	208	88	246	99	595	842	5
sobre	251	88	277	99	595	842	5
victoria,	281	88	321	99	595	842	5
poderío	326	88	362	99	595	842	5
de	367	88	378	99	595	842	5
fuego,	382	88	413	99	595	842	5
y	417	88	423	99	595	842	5
otras	428	88	451	99	595	842	5
simulaciones	456	88	518	99	595	842	5
por	523	88	539	99	595	842	5
medio	85	108	115	119	595	842	5
de	119	108	130	119	595	842	5
modelos	133	108	174	119	595	842	5
matemáticos.	177	108	241	119	595	842	5
En	245	108	258	119	595	842	5
Inglaterra,	262	108	311	119	595	842	5
en	315	108	326	119	595	842	5
1934,	330	108	357	119	595	842	5
fue	360	108	375	119	595	842	5
creado	379	108	411	119	595	842	5
el	414	108	423	119	595	842	5
Comité	426	108	462	119	595	842	5
para	465	108	486	119	595	842	5
el	490	108	498	119	595	842	5
Estudio	502	108	538	119	595	842	5
Científico	85	129	133	140	595	842	5
de	137	129	148	140	595	842	5
la	151	129	160	140	595	842	5
Defensa	163	129	203	140	595	842	5
Aérea,	206	129	238	140	595	842	5
cuya	241	129	264	140	595	842	5
propuesta	267	129	314	140	595	842	5
era	318	129	332	140	595	842	5
la	336	129	344	140	595	842	5
utilización	348	129	399	140	595	842	5
de	402	129	413	140	595	842	5
los	417	129	431	140	595	842	5
recursos	434	129	474	140	595	842	5
tecnológicos	478	129	538	140	595	842	5
para	85	150	106	161	595	842	5
reforzar	110	150	148	161	595	842	5
y	153	150	159	161	595	842	5
modernizar	163	150	218	161	595	842	5
los	223	150	237	161	595	842	5
métodos	241	150	282	161	595	842	5
utilizados	286	150	333	161	595	842	5
por	338	150	354	161	595	842	5
la	358	150	367	161	595	842	5
Defensa	372	150	411	161	595	842	5
Aérea	415	150	444	161	595	842	5
contra	449	150	479	161	595	842	5
los	483	150	497	161	595	842	5
aviones	502	150	539	161	595	842	5
enemigos.	85	171	134	181	595	842	5
Un	137	171	151	181	595	842	5
año	154	171	171	181	595	842	5
después	174	171	212	181	595	842	5
de	215	171	226	181	595	842	5
la	228	171	237	181	595	842	5
creación	240	171	280	181	595	842	5
de	283	171	294	181	595	842	5
ese	297	171	312	181	595	842	5
comité,	315	171	351	181	595	842	5
surge	353	171	379	181	595	842	5
el	382	171	390	181	595	842	5
radar.	393	171	421	181	595	842	5
Previendo	423	171	472	181	595	842	5
su	475	171	485	181	595	842	5
utilización	488	171	539	181	595	842	5
en	85	191	96	202	595	842	5
las	100	191	113	202	595	842	5
tácticas	117	191	153	202	595	842	5
de	156	191	168	202	595	842	5
defensa	171	191	208	202	595	842	5
empleadas	211	191	262	202	595	842	5
y	266	191	272	202	595	842	5
en	275	191	286	202	595	842	5
la	290	191	299	202	595	842	5
dirección	302	191	347	202	595	842	5
y	351	191	357	202	595	842	5
control	360	191	394	202	595	842	5
de	397	191	409	202	595	842	5
su	412	191	423	202	595	842	5
flota,	426	191	451	202	595	842	5
el	455	191	464	202	595	842	5
Comité	467	191	503	202	595	842	5
realizó	506	191	539	202	595	842	5
experimentos	85	212	150	223	595	842	5
simulados	156	212	204	223	595	842	5
de	210	212	221	223	595	842	5
detección	227	212	273	223	595	842	5
de	278	212	290	223	595	842	5
aviones	296	212	332	223	595	842	5
enemigos	338	212	384	223	595	842	5
y	390	212	396	223	595	842	5
el	401	212	410	223	595	842	5
envío	416	212	442	223	595	842	5
de	448	212	459	223	595	842	5
los	465	212	479	223	595	842	5
suyos	485	212	512	223	595	842	5
para	518	212	539	223	595	842	5
interceptarlos,	85	233	153	243	595	842	5
lo	156	233	166	243	595	842	5
que	169	233	186	243	595	842	5
posibilitó	189	233	235	243	595	842	5
el	238	233	247	243	595	842	5
análisis	250	233	286	243	595	842	5
y	289	233	295	243	595	842	5
el	298	233	306	243	595	842	5
desarrollo	310	233	358	243	595	842	5
de	361	233	372	243	595	842	5
nuevos	375	233	409	243	595	842	5
métodos	413	233	453	243	595	842	5
de	456	233	468	243	595	842	5
interceptación	471	233	539	243	595	842	5
(TREST,	85	253	129	264	595	842	5
1998;	132	253	159	264	595	842	5
TREFETHEN,	162	253	234	264	595	842	5
1966).	237	253	268	264	595	842	5
Para	120	274	142	285	595	842	5
Trefethen	150	274	196	285	595	842	5
(1966),	204	274	239	285	595	842	5
esos	247	274	268	285	595	842	5
experimentos	275	274	340	285	595	842	5
originaron	348	274	398	285	595	842	5
la	406	274	414	285	595	842	5
formación	422	274	471	285	595	842	5
de	479	274	491	285	595	842	5
equipos,	498	274	539	285	595	842	5
constituidos	85	295	143	306	595	842	5
por	146	295	162	306	595	842	5
científicos	164	295	214	306	595	842	5
y	217	295	223	306	595	842	5
militares,	225	295	270	306	595	842	5
para	273	295	293	306	595	842	5
trabajar	296	295	333	306	595	842	5
con	335	295	352	306	595	842	5
actividades	355	295	409	306	595	842	5
de	411	295	423	306	595	842	5
esa	425	295	441	306	595	842	5
naturaleza.	443	295	495	306	595	842	5
Un	498	295	513	306	595	842	5
poco	515	295	538	306	595	842	5
antes	85	315	110	326	595	842	5
del	113	315	128	326	595	842	5
inicio	131	315	159	326	595	842	5
de	162	315	173	326	595	842	5
la	177	315	186	326	595	842	5
Segunda	189	315	230	326	595	842	5
Guerra	234	315	267	326	595	842	5
Mundial,	270	315	314	326	595	842	5
en	318	315	329	326	595	842	5
el	333	315	341	326	595	842	5
puesto	345	315	376	326	595	842	5
de	380	315	391	326	595	842	5
investigación	394	315	459	326	595	842	5
de	462	315	473	326	595	842	5
Bawdsey,	477	315	524	326	595	842	5
en	527	315	539	326	595	842	5
Inglaterra,	85	336	135	347	595	842	5
ya	139	336	150	347	595	842	5
existía	155	336	186	347	595	842	5
un	191	336	203	347	595	842	5
equipo	207	336	240	347	595	842	5
trabajando	244	336	295	347	595	842	5
con	299	336	316	347	595	842	5
esas	321	336	341	347	595	842	5
actividades,	345	336	402	347	595	842	5
cuyo	407	336	430	347	595	842	5
objetivo	434	336	474	347	595	842	5
era	478	336	493	347	595	842	5
localizar	497	336	539	347	595	842	5
objetos	85	357	120	368	595	842	5
en	123	357	135	368	595	842	5
el	138	357	147	368	595	842	5
espacio	151	357	186	368	595	842	5
por	190	357	206	368	595	842	5
medio	210	357	240	368	595	842	5
de	243	357	255	368	595	842	5
la	258	357	267	368	595	842	5
nueva	271	357	299	368	595	842	5
tecnología	303	357	353	368	595	842	5
de	356	357	368	368	595	842	5
radar.	371	357	399	368	595	842	5
Albert	403	357	434	368	595	842	5
Percival	437	357	476	368	595	842	5
Rowe	480	357	508	368	595	842	5
era	512	357	526	368	595	842	5
el	530	357	539	368	595	842	5
superintendente	85	378	161	388	595	842	5
de	164	378	176	388	595	842	5
ese	179	378	194	388	595	842	5
puesto	198	378	229	388	595	842	5
y,	233	378	241	388	595	842	5
debido	245	378	278	388	595	842	5
a	281	378	286	388	595	842	5
su	290	378	300	388	595	842	5
iniciativa,	304	378	351	388	595	842	5
se	355	378	365	388	595	842	5
produjo	368	378	406	388	595	842	5
esa	409	378	424	388	595	842	5
aproximación	428	378	494	388	595	842	5
entre	497	378	521	388	595	842	5
los	524	378	538	388	595	842	5
científicos	85	398	135	409	595	842	5
británicos	138	398	185	409	595	842	5
y	189	398	195	409	595	842	5
los	197	398	211	409	595	842	5
militares,	214	398	259	409	595	842	5
con	262	398	280	409	595	842	5
el	283	398	291	409	595	842	5
objetivo	294	398	334	409	595	842	5
de	337	398	348	409	595	842	5
enseñarlos	351	398	402	409	595	842	5
a	405	398	410	409	595	842	5
usar	413	398	433	409	595	842	5
el	436	398	445	409	595	842	5
radar.	448	398	475	409	595	842	5
G.A.	120	419	144	430	595	842	5
Roberts	146	419	183	430	595	842	5
era	186	419	200	430	595	842	5
el	203	419	211	430	595	842	5
científico	214	419	259	430	595	842	5
encargado	261	419	311	430	595	842	5
de	313	419	324	430	595	842	5
estudiarlo	327	419	374	430	595	842	5
e	376	419	382	430	595	842	5
integrarlo	384	419	431	430	595	842	5
al	433	419	442	430	595	842	5
sistema	444	419	480	430	595	842	5
ya	482	419	494	430	595	842	5
existente	496	419	539	430	595	842	5
(ROWE,	85	440	127	451	595	842	5
2015;	135	440	163	451	595	842	5
TREFETHEN,	171	440	242	451	595	842	5
1966).	251	440	281	451	595	842	5
El	290	440	300	451	595	842	5
comandante	308	440	366	451	595	842	5
R.	374	440	385	451	595	842	5
Hart	394	440	415	451	595	842	5
y	423	440	429	451	595	842	5
A.P.	437	440	459	451	595	842	5
Rowe	467	440	495	451	595	842	5
estaban	503	440	539	451	595	842	5
organizándose	85	460	154	471	595	842	5
para	158	460	178	471	595	842	5
que,	181	460	202	471	595	842	5
cuando	205	460	240	471	595	842	5
se	243	460	253	471	595	842	5
iniciara	256	460	292	471	595	842	5
la	296	460	304	471	595	842	5
guerra,	308	460	341	471	595	842	5
fuera	344	460	369	471	595	842	5
transferido	372	460	424	471	595	842	5
un	427	460	439	471	595	842	5
grupo	443	460	471	471	595	842	5
de	474	460	485	471	595	842	5
científicos	488	460	539	471	595	842	5
de	85	481	96	492	595	842	5
ese	100	481	115	492	595	842	5
puesto	118	481	150	492	595	842	5
para	153	481	174	492	595	842	5
el	177	481	186	492	595	842	5
Cuartel	189	481	224	492	595	842	5
General	228	481	266	492	595	842	5
del	269	481	284	492	595	842	5
Mando	287	481	321	492	595	842	5
de	325	481	336	492	595	842	5
Combate	339	481	383	492	595	842	5
de	386	481	397	492	595	842	5
la	401	481	409	492	595	842	5
Real	413	481	435	492	595	842	5
Fuerza	438	481	471	492	595	842	5
Aérea,	474	481	506	492	595	842	5
con	509	481	526	492	595	842	5
el	530	481	538	492	595	842	5
objetivo	85	502	124	513	595	842	5
de	127	502	139	513	595	842	5
crear,	142	502	169	513	595	842	5
en	172	502	183	513	595	842	5
Stanmore,	186	502	235	513	595	842	5
un	238	502	250	513	595	842	5
puesto	253	502	284	513	595	842	5
de	287	502	299	513	595	842	5
IO	302	502	314	513	595	842	5
(TREFETHEN,	317	502	393	513	595	842	5
1966;	396	502	423	513	595	842	5
ROWE,	426	502	465	513	595	842	5
2015).	468	502	499	513	595	842	5
Simultáneamente,	120	523	207	533	595	842	5
E.C.	211	523	232	533	595	842	5
Williams	237	523	281	533	595	842	5
desarrollaba	285	523	344	533	595	842	5
estudios	348	523	388	533	595	842	5
importantes	392	523	448	533	595	842	5
para	453	523	473	533	595	842	5
la	478	523	487	533	595	842	5
Royal	491	523	519	533	595	842	5
Air	523	523	539	533	595	842	5
Force	85	543	114	554	595	842	5
(RAF),	116	543	151	554	595	842	5
de	153	543	165	554	595	842	5
los	167	543	181	554	595	842	5
cuales	184	543	214	554	595	842	5
se	217	543	227	554	595	842	5
destaca	229	543	264	554	595	842	5
el	267	543	276	554	595	842	5
análisis	278	543	314	554	595	842	5
de	317	543	328	554	595	842	5
las	331	543	344	554	595	842	5
variaciones	347	543	401	554	595	842	5
verificadas	404	543	457	554	595	842	5
en	459	543	471	554	595	842	5
los	473	543	487	554	595	842	5
resultados	490	543	539	554	595	842	5
presentados	85	564	142	575	595	842	5
por	145	564	161	575	595	842	5
las	164	564	177	575	595	842	5
estaciones	181	564	230	575	595	842	5
de	233	564	245	575	595	842	5
alarma	248	564	281	575	595	842	5
aérea.	284	564	312	575	595	842	5
Percibiendo	315	564	373	575	595	842	5
la	376	564	385	575	595	842	5
semejanza	388	564	438	575	595	842	5
entre	441	564	465	575	595	842	5
los	468	564	482	575	595	842	5
trabajos	486	564	524	575	595	842	5
de	527	564	538	575	595	842	5
Roberts	85	585	122	595	595	842	5
y	127	585	133	595	595	842	5
Williams,	137	585	184	595	595	842	5
Rowe	188	585	216	595	595	842	5
los	220	585	234	595	595	842	5
reunió	239	585	269	595	595	842	5
en	274	585	285	595	595	842	5
el	289	585	298	595	595	842	5
sector	302	585	331	595	595	842	5
de	335	585	347	595	595	842	5
Establecimiento	351	585	428	595	595	842	5
de	432	585	444	595	595	842	5
Investigaciones	448	585	523	595	595	842	5
de	527	585	538	595	595	842	5
Telecomunicaciones,	85	605	187	616	595	842	5
que	191	605	208	616	595	842	5
era	213	605	227	616	595	842	5
supervisado	232	605	289	616	595	842	5
por	293	605	309	616	595	842	5
H.	313	605	325	616	595	842	5
Larnder.	330	605	370	616	595	842	5
Ese	375	605	392	616	595	842	5
fue	396	605	412	616	595	842	5
el	416	605	425	616	595	842	5
sector	429	605	458	616	595	842	5
transferido	462	605	514	616	595	842	5
para	518	605	539	616	595	842	5
Stanmore,	85	626	134	637	595	842	5
cuando	137	626	172	637	595	842	5
la	175	626	183	637	595	842	5
guerra	186	626	217	637	595	842	5
comenzó	220	626	263	637	595	842	5
(TREFETHEN,	266	626	342	637	595	842	5
1966;	345	626	372	637	595	842	5
ROWE,	375	626	414	637	595	842	5
2015).	417	626	448	637	595	842	5
Como	120	647	150	658	595	842	5
el	156	647	165	658	595	842	5
propio	171	647	203	658	595	842	5
Larnder	209	647	247	658	595	842	5
pondera,	253	647	295	658	595	842	5
ese	301	647	317	658	595	842	5
sector	323	647	352	658	595	842	5
pasa	358	647	379	658	595	842	5
a	386	647	391	658	595	842	5
analizar	397	647	435	658	595	842	5
todos	442	647	468	658	595	842	5
los	474	647	488	658	595	842	5
fallos	494	647	521	658	595	842	5
de	527	647	539	658	595	842	5
interceptación	85	667	153	678	595	842	5
de	156	667	167	678	595	842	5
los	170	667	184	678	595	842	5
aviones	187	667	224	678	595	842	5
alemanes	226	667	271	678	595	842	5
que	274	667	291	678	595	842	5
buscaban	294	667	339	678	595	842	5
adentrarse	342	667	391	678	595	842	5
en	394	667	405	678	595	842	5
la	408	667	417	678	595	842	5
isla	419	667	436	678	595	842	5
británica.	439	667	484	678	595	842	5
A	487	667	496	678	595	842	5
partir	498	667	524	678	595	842	5
de	527	667	539	678	595	842	5
esos	85	688	106	699	595	842	5
informes	109	688	151	699	595	842	5
de	154	688	165	699	595	842	5
combate,	168	688	212	699	595	842	5
surgen	215	688	247	699	595	842	5
nuevas	250	688	283	699	595	842	5
técnicas	286	688	324	699	595	842	5
para	327	688	348	699	595	842	5
el	351	688	359	699	595	842	5
control	362	688	396	699	595	842	5
de	399	688	411	699	595	842	5
las	413	688	427	699	595	842	5
formaciones	430	688	489	699	595	842	5
británicas	492	688	538	699	595	842	5
contra	85	709	115	720	595	842	5
las	118	709	132	720	595	842	5
germánicas,	135	709	193	720	595	842	5
y	196	709	202	720	595	842	5
también	205	709	244	720	595	842	5
reglas	247	709	276	720	595	842	5
simples,	279	709	319	720	595	842	5
pero	322	709	344	720	595	842	5
de	347	709	358	720	595	842	5
resultados	362	709	410	720	595	842	5
bastante	414	709	453	720	595	842	5
eficientes,	456	709	506	720	595	842	5
como,	509	709	539	720	595	842	5
por	85	730	101	740	595	842	5
ejemplo,	107	730	148	740	595	842	5
la	154	730	163	740	595	842	5
fragmentación	168	730	237	740	595	842	5
de	243	730	254	740	595	842	5
señales	260	730	295	740	595	842	5
en	300	730	312	740	595	842	5
el	317	730	326	740	595	842	5
radar,	332	730	359	740	595	842	5
que	365	730	382	740	595	842	5
sería	388	730	410	740	595	842	5
un	416	730	428	740	595	842	5
indicador	434	730	479	740	595	842	5
de	485	730	496	740	595	842	5
que	502	730	519	740	595	842	5
los	525	730	539	740	595	842	5
bombarderos	85	750	148	761	595	842	5
enemigos	150	750	196	761	595	842	5
estaban	199	750	235	761	595	842	5
perdiendo	237	750	285	761	595	842	5
altitud	288	750	318	761	595	842	5
para	321	750	341	761	595	842	5
lanzar	344	750	373	761	595	842	5
sus	376	750	391	761	595	842	5
bombas	394	750	431	761	595	842	5
(TREFETHEN,	433	750	509	761	595	842	5
1966;	511	750	539	761	595	842	5
ROWE,	85	771	123	782	595	842	5
2015).	126	771	157	782	595	842	5
Bolema,	85	797	118	806	595	842	5
Rio	121	797	135	806	595	842	5
Claro	137	797	160	806	595	842	5
(SP),	163	797	183	806	595	842	5
v.	185	797	192	806	595	842	5
32,	195	797	207	806	595	842	5
n.	210	797	217	806	595	842	5
61,	220	797	232	806	595	842	5
p.	235	797	242	806	595	842	5
354-374,	245	797	281	806	595	842	5
ago.	283	797	301	806	595	842	5
2018	303	797	323	806	595	842	5
358	524	797	539	806	595	842	5
ISSN	471	49	493	58	595	842	6
1980-4415	495	49	539	58	595	842	6
DOI:	325	61	345	70	595	842	6
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	6
En	120	88	134	99	595	842	6
agosto	138	88	169	99	595	842	6
de	173	88	184	99	595	842	6
1940,	188	88	215	99	595	842	6
el	218	88	227	99	595	842	6
general	231	88	266	99	595	842	6
F.A.	270	88	291	99	595	842	6
Pile,	295	88	317	99	595	842	6
Comandante	320	88	381	99	595	842	6
Supremo	385	88	428	99	595	842	6
del	432	88	447	99	595	842	6
Mando	450	88	484	99	595	842	6
Antiaéreo,	488	88	539	99	595	842	6
solicitó	85	108	120	119	595	842	6
ayuda	124	108	152	119	595	842	6
a	156	108	161	119	595	842	6
los	165	108	179	119	595	842	6
científicos	182	108	232	119	595	842	6
para	236	108	256	119	595	842	6
la	260	108	269	119	595	842	6
utilización	272	108	323	119	595	842	6
del	326	108	341	119	595	842	6
equipamiento	344	108	410	119	595	842	6
de	413	108	424	119	595	842	6
radar	428	108	453	119	595	842	6
en	456	108	467	119	595	842	6
las	471	108	484	119	595	842	6
posiciones	488	108	538	119	595	842	6
de	85	129	96	140	595	842	6
artillería.	102	129	145	140	595	842	6
Tal	151	129	167	140	595	842	6
equipamiento	172	129	238	140	595	842	6
suministraba	243	129	305	140	595	842	6
el	310	129	319	140	595	842	6
ángulo	324	129	357	140	595	842	6
de	362	129	374	140	595	842	6
inclinación	379	129	432	140	595	842	6
y	438	129	444	140	595	842	6
la	449	129	458	140	595	842	6
posición	464	129	504	140	595	842	6
de	510	129	521	140	595	842	6
un	526	129	538	140	595	842	6
bombardero	85	150	143	161	595	842	6
enemigo,	146	150	190	161	595	842	6
por	193	150	209	161	595	842	6
medio	212	150	242	161	595	842	6
de	245	150	257	161	595	842	6
una	260	150	277	161	595	842	6
tecnología	280	150	330	161	595	842	6
recientemente	333	150	400	161	595	842	6
desarrollada,	403	150	465	161	595	842	6
que	468	150	485	161	595	842	6
propiciaba	488	150	539	161	595	842	6
la	85	171	94	181	595	842	6
lectura	96	171	129	181	595	842	6
de	131	171	142	181	595	842	6
su	145	171	155	181	595	842	6
elevación.	158	171	207	181	595	842	6
Sin	209	171	225	181	595	842	6
embargo,	227	171	272	181	595	842	6
ese	275	171	290	181	595	842	6
equipamiento	292	171	358	181	595	842	6
no	360	171	372	181	595	842	6
garantizaba	374	171	430	181	595	842	6
la	432	171	440	181	595	842	6
misma	443	171	475	181	595	842	6
performance	477	171	539	181	595	842	6
en	85	191	96	202	595	842	6
las	100	191	113	202	595	842	6
posiciones	116	191	167	202	595	842	6
de	170	191	181	202	595	842	6
artillería	185	191	225	202	595	842	6
que	229	191	246	202	595	842	6
las	249	191	262	202	595	842	6
observadas	266	191	319	202	595	842	6
en	322	191	334	202	595	842	6
las	337	191	350	202	595	842	6
estaciones	353	191	403	202	595	842	6
experimentales	406	191	479	202	595	842	6
(RANGER,	482	191	539	202	595	842	6
1993).	85	212	116	223	595	842	6
Destacó,	120	233	162	243	595	842	6
en	166	233	177	243	595	842	6
el	181	233	189	243	595	842	6
estudio	193	233	228	243	595	842	6
de	232	233	243	243	595	842	6
ese	247	233	262	243	595	842	6
problema,	266	233	314	243	595	842	6
el	318	233	326	243	595	842	6
científico	330	233	376	243	595	842	6
P.M.S.	379	233	412	243	595	842	6
Blackett,	416	233	459	243	595	842	6
que	463	233	480	243	595	842	6
reunió	484	233	514	243	595	842	6
para	518	233	539	243	595	842	6
ese	85	253	100	264	595	842	6
trabajo	108	253	141	264	595	842	6
a	149	253	155	264	595	842	6
un	162	253	174	264	595	842	6
equipo	182	253	215	264	595	842	6
multidisciplinar	222	253	298	264	595	842	6
compuesto	306	253	358	264	595	842	6
por	366	253	382	264	595	842	6
tres	390	253	407	264	595	842	6
fisiologístas,	415	253	476	264	595	842	6
dos	484	253	500	264	595	842	6
físico-	508	253	539	264	595	842	6
matemáticos,	85	274	149	285	595	842	6
un	151	274	163	285	595	842	6
astrofísico,	166	274	219	285	595	842	6
un	222	274	234	285	595	842	6
oficial	236	274	267	285	595	842	6
del	270	274	284	285	595	842	6
ejército,	287	274	326	285	595	842	6
un	329	274	341	285	595	842	6
agrimensor,	343	274	400	285	595	842	6
un	403	274	415	285	595	842	6
físico	418	274	444	285	595	842	6
y	447	274	453	285	595	842	6
dos	455	274	472	285	595	842	6
matemáticos.	475	274	539	285	595	842	6
Para	85	295	106	306	595	842	6
solucionarlo,	112	295	174	306	595	842	6
fue	179	295	195	306	595	842	6
necesario	200	295	245	306	595	842	6
que	250	295	268	306	595	842	6
las	273	295	286	306	595	842	6
observaciones	292	295	360	306	595	842	6
científicas	365	295	414	306	595	842	6
fueran	419	295	450	306	595	842	6
realizadas	455	295	503	306	595	842	6
en	508	295	520	306	595	842	6
las	525	295	538	306	595	842	6
propias	85	315	120	326	595	842	6
posiciones	126	315	176	326	595	842	6
de	182	315	193	326	595	842	6
artillería	198	315	239	326	595	842	6
durante	244	315	280	326	595	842	6
operaciones	286	315	343	326	595	842	6
reales.	348	315	379	326	595	842	6
Ese	385	315	402	326	595	842	6
grupo	408	315	436	326	595	842	6
de	441	315	453	326	595	842	6
investigación	458	315	522	326	595	842	6
de	527	315	539	326	595	842	6
Blackett,	85	336	128	347	595	842	6
creado	131	336	163	347	595	842	6
en	166	336	177	347	595	842	6
1940,	180	336	207	347	595	842	6
fue	210	336	225	347	595	842	6
conocido	228	336	272	347	595	842	6
como	275	336	302	347	595	842	6
Blackett's	305	334	353	347	595	842	6
Circus	356	336	388	347	595	842	6
que	390	336	408	347	595	842	6
ganó	411	336	434	347	595	842	6
notoriedad	437	336	488	347	595	842	6
cuando	491	336	526	347	595	842	6
se	529	336	539	347	595	842	6
aventuró	85	357	127	368	595	842	6
por	130	357	146	368	595	842	6
otra	149	357	168	368	595	842	6
área	171	357	191	368	595	842	6
que	194	357	211	368	595	842	6
no	214	357	226	368	595	842	6
era	229	357	244	368	595	842	6
de	246	357	258	368	595	842	6
su	261	357	272	368	595	842	6
competencia:	275	357	339	368	595	842	6
la	342	357	350	368	595	842	6
táctica	353	357	385	368	595	842	6
militar	388	357	420	368	595	842	6
(MIROWSKI,	423	357	492	368	595	842	6
1999).	495	357	525	368	595	842	6
Blackett	120	378	160	388	595	842	6
y	164	378	170	388	595	842	6
algunos	174	378	211	388	595	842	6
de	215	378	226	388	595	842	6
los	230	378	244	388	595	842	6
miembros	248	378	296	388	595	842	6
de	300	378	311	388	595	842	6
su	315	378	325	388	595	842	6
equipo	329	378	362	388	595	842	6
fueron	365	378	397	388	595	842	6
transferidos,	400	378	460	388	595	842	6
en	464	378	475	388	595	842	6
1941,	479	378	506	388	595	842	6
a	510	378	515	388	595	842	6
otro	519	378	539	388	595	842	6
mando,	85	398	121	409	595	842	6
en	126	398	137	409	595	842	6
el	143	398	151	409	595	842	6
cual	157	398	177	409	595	842	6
se	182	398	192	409	595	842	6
vieron	197	398	228	409	595	842	6
envueltos	233	398	279	409	595	842	6
en	285	398	296	409	595	842	6
problemas	301	398	351	409	595	842	6
relativos	357	398	398	409	595	842	6
a	403	398	409	409	595	842	6
la	414	398	423	409	595	842	6
detección	428	398	474	409	595	842	6
de	479	398	491	409	595	842	6
navíos	496	398	527	409	595	842	6
y	533	398	539	409	595	842	6
submarinos,	85	419	143	430	595	842	6
por	148	419	164	430	595	842	6
medio	169	419	199	430	595	842	6
de	203	419	215	430	595	842	6
la	219	419	228	430	595	842	6
utilización	233	419	283	430	595	842	6
de	288	419	299	430	595	842	6
radar.	304	419	331	430	595	842	6
El	336	419	347	430	595	842	6
éxito	351	419	376	430	595	842	6
de	380	419	391	430	595	842	6
esas	396	419	416	430	595	842	6
operaciones	421	419	478	430	595	842	6
provocó	483	419	522	430	595	842	6
un	527	419	539	430	595	842	6
aumento	85	440	126	451	595	842	6
en	130	440	142	451	595	842	6
la	146	440	154	451	595	842	6
búsqueda	159	440	204	451	595	842	6
de	208	440	219	451	595	842	6
servicios	223	440	266	451	595	842	6
de	270	440	282	451	595	842	6
esa	286	440	301	451	595	842	6
naturaleza	305	440	354	451	595	842	6
y,	359	440	367	451	595	842	6
tras	372	440	389	451	595	842	6
el	393	440	402	451	595	842	6
inicio	406	440	433	451	595	842	6
de	437	440	449	451	595	842	6
la	453	440	461	451	595	842	6
guerra,	465	440	499	451	595	842	6
los	503	440	517	451	595	842	6
tres	521	440	538	451	595	842	6
servicios	85	460	128	471	595	842	6
militares	136	460	178	471	595	842	6
británicos	186	460	233	471	595	842	6
tenían	242	460	271	471	595	842	6
equipos	279	460	316	471	595	842	6
organizados	325	460	383	471	595	842	6
de	391	460	402	471	595	842	6
investigación	410	460	474	471	595	842	6
operacional	482	460	538	471	595	842	6
trabajando	85	481	136	492	595	842	6
junto	139	481	164	492	595	842	6
con	167	481	184	492	595	842	6
los	187	481	201	492	595	842	6
científicos.	205	481	258	492	595	842	6
Considerado	261	481	322	492	595	842	6
el	325	481	334	492	595	842	6
padre	337	481	364	492	595	842	6
de	367	481	378	492	595	842	6
la	381	481	390	492	595	842	6
IO,	394	481	409	492	595	842	6
Blackett	412	481	452	492	595	842	6
fue	456	481	471	492	595	842	6
el	474	481	483	492	595	842	6
primero	486	481	524	492	595	842	6
en	527	481	539	492	595	842	6
introducirla	85	502	141	513	595	842	6
en	144	502	155	513	595	842	6
el	158	502	166	513	595	842	6
Ejército	169	502	207	513	595	842	6
y	210	502	216	513	595	842	6
en	219	502	230	513	595	842	6
la	233	502	242	513	595	842	6
Marina,	244	502	282	513	595	842	6
haciéndose,	285	502	341	513	595	842	6
en	344	502	355	513	595	842	6
1941,	358	502	385	513	595	842	6
Consejero	388	502	436	513	595	842	6
Científico	439	502	487	513	595	842	6
y	490	502	496	513	595	842	6
Director	499	502	539	513	595	842	6
de	85	523	96	533	595	842	6
la	102	523	110	533	595	842	6
Investigación	116	523	180	533	595	842	6
Operacional	185	523	244	533	595	842	6
Naval.	249	523	281	533	595	842	6
Fue	286	523	304	533	595	842	6
él	310	523	318	533	595	842	6
quien,	324	523	353	533	595	842	6
indiscutiblemente,	359	523	447	533	595	842	6
definió	452	523	486	533	595	842	6
las	491	523	505	533	595	842	6
reglas	510	523	539	533	595	842	6
básicas	85	543	120	554	595	842	6
por	123	543	139	554	595	842	6
las	142	543	155	554	595	842	6
cuales	159	543	189	554	595	842	6
la	192	543	201	554	595	842	6
IO	204	543	217	554	595	842	6
debería	220	543	255	554	595	842	6
operar	258	543	289	554	595	842	6
y	292	543	298	554	595	842	6
el	302	543	310	554	595	842	6
primero	313	543	351	554	595	842	6
en	355	543	366	554	595	842	6
definir	369	543	401	554	595	842	6
sus	405	543	420	554	595	842	6
características	423	543	491	554	595	842	6
(KIRBY,	494	543	539	554	595	842	6
2003;	85	564	112	575	595	842	6
TREFETHEN,	115	564	187	575	595	842	6
1966).	190	564	221	575	595	842	6
La	120	585	133	595	595	842	6
colaboración	135	585	197	595	595	842	6
entre	200	585	224	595	595	842	6
científicos	226	585	276	595	595	842	6
y	278	585	284	595	595	842	6
militares	286	585	328	595	595	842	6
pasó	331	585	353	595	595	842	6
a	355	585	360	595	595	842	6
ser	363	585	377	595	595	842	6
una	379	585	396	595	595	842	6
constante	398	585	444	595	595	842	6
durante	446	585	482	595	595	842	6
ese	484	585	500	595	595	842	6
periodo	502	585	539	595	595	842	6
de	85	605	96	616	595	842	6
guerra,	101	605	135	616	595	842	6
cuya	140	605	162	616	595	842	6
práctica	167	605	205	616	595	842	6
acabó	210	605	238	616	595	842	6
difundiéndose	243	605	311	616	595	842	6
entre	316	605	340	616	595	842	6
los	345	605	359	616	595	842	6
aliados:	364	605	401	616	595	842	6
Estados	406	605	444	616	595	842	6
Unidos,	449	605	486	616	595	842	6
Canadá	491	605	527	616	595	842	6
y	533	605	539	616	595	842	6
Francia.	85	626	124	637	595	842	6
Esa	127	626	145	637	595	842	6
unión	148	626	175	637	595	842	6
se	178	626	188	637	595	842	6
debe,	192	626	217	637	595	842	6
según	221	626	249	637	595	842	6
Ackoff	252	626	286	637	595	842	6
y	289	626	295	637	595	842	6
Sasieni	298	626	333	637	595	842	6
(1971),	336	626	371	637	595	842	6
al	374	626	383	637	595	842	6
gran	386	626	408	637	595	842	6
desarrollo	411	626	459	637	595	842	6
de	462	626	474	637	595	842	6
la	477	626	486	637	595	842	6
tecnología	489	626	539	637	595	842	6
militar	85	647	117	658	595	842	6
ocurrido	122	647	163	658	595	842	6
entre	167	647	191	658	595	842	6
el	196	647	205	658	595	842	6
fin	210	647	223	658	595	842	6
de	228	647	240	658	595	842	6
la	244	647	253	658	595	842	6
Primera	258	647	296	658	595	842	6
Guerra	301	647	334	658	595	842	6
Mundial	339	647	380	658	595	842	6
y	385	647	391	658	595	842	6
el	395	647	404	658	595	842	6
inicio	409	647	436	658	595	842	6
de	441	647	453	658	595	842	6
la	457	647	466	658	595	842	6
Segunda.	471	647	515	658	595	842	6
Los	521	647	539	658	595	842	6
administradores	85	667	162	678	595	842	6
militares	165	667	207	678	595	842	6
al	211	667	219	678	595	842	6
no	223	667	235	678	595	842	6
conseguir	238	667	285	678	595	842	6
aplicar	288	667	321	678	595	842	6
esas	324	667	344	678	595	842	6
nuevas	347	667	381	678	595	842	6
tecnologías	384	667	439	678	595	842	6
a	442	667	448	678	595	842	6
las	451	667	464	678	595	842	6
tácticas	468	667	503	678	595	842	6
y	507	667	513	678	595	842	6
a	516	667	522	678	595	842	6
las	525	667	538	678	595	842	6
estrategias	85	688	136	699	595	842	6
de	138	688	149	699	595	842	6
guerra,	152	688	186	699	595	842	6
se	188	688	198	699	595	842	6
ven	201	688	218	699	595	842	6
confrontados	220	688	283	699	595	842	6
con	286	688	303	699	595	842	6
problemas	305	688	355	699	595	842	6
de	358	688	369	699	595	842	6
gran	372	688	393	699	595	842	6
dimensión	395	688	445	699	595	842	6
y	448	688	454	699	595	842	6
complejidad.	456	688	519	699	595	842	6
Ese	521	688	539	699	595	842	6
desajuste	85	709	129	720	595	842	6
los	132	709	147	720	595	842	6
llevó	150	709	174	720	595	842	6
a	177	709	183	720	595	842	6
solicitar	186	709	225	720	595	842	6
ayuda	228	709	257	720	595	842	6
de	260	709	272	720	595	842	6
los	275	709	289	720	595	842	6
científicos,	293	709	346	720	595	842	6
siendo	349	709	381	720	595	842	6
una	384	709	401	720	595	842	6
de	405	709	416	720	595	842	6
ellas	419	709	441	720	595	842	6
la	445	709	454	720	595	842	6
incorporación	457	709	524	720	595	842	6
de	527	709	538	720	595	842	6
la	85	730	94	740	595	842	6
nueva	97	730	125	740	595	842	6
tecnología	128	730	178	740	595	842	6
de	181	730	193	740	595	842	6
radar	196	730	220	740	595	842	6
a	223	730	229	740	595	842	6
sus	232	730	247	740	595	842	6
tácticas	250	730	286	740	595	842	6
y	289	730	295	740	595	842	6
estrategias	298	730	349	740	595	842	6
de	352	730	363	740	595	842	6
guerra	366	730	397	740	595	842	6
(MIROWSKI,	400	730	468	740	595	842	6
1999).	471	730	503	740	595	842	6
La	120	750	133	761	595	842	6
proximidad	136	750	192	761	595	842	6
dio	195	750	211	761	595	842	6
como	214	750	241	761	595	842	6
resultado	244	750	288	761	595	842	6
la	291	750	300	761	595	842	6
creación	304	750	344	761	595	842	6
de	348	750	359	761	595	842	6
un	362	750	374	761	595	842	6
nuevo	378	750	407	761	595	842	6
espacio	410	750	446	761	595	842	6
para	450	750	470	761	595	842	6
la	474	750	482	761	595	842	6
práctica	486	750	524	761	595	842	6
de	527	750	539	761	595	842	6
la	85	771	94	782	595	842	6
ciencia,	97	771	133	782	595	842	6
tornando	136	771	179	782	595	842	6
la	182	771	190	782	595	842	6
IO	193	771	206	782	595	842	6
tan	209	771	223	782	595	842	6
importante	226	771	278	782	595	842	6
después	281	771	319	782	595	842	6
de	322	771	333	782	595	842	6
la	336	771	344	782	595	842	6
Segunda	347	771	388	782	595	842	6
Guerra,	391	771	428	782	595	842	6
debido	430	771	463	782	595	842	6
a	466	771	471	782	595	842	6
la	474	771	483	782	595	842	6
ampliación	485	771	539	782	595	842	6
Bolema,	85	797	118	806	595	842	6
Rio	121	797	135	806	595	842	6
Claro	137	797	160	806	595	842	6
(SP),	163	797	183	806	595	842	6
v.	185	797	192	806	595	842	6
32,	195	797	207	806	595	842	6
n.	210	797	217	806	595	842	6
61,	220	797	232	806	595	842	6
p.	235	797	242	806	595	842	6
354-374,	245	797	281	806	595	842	6
ago.	283	797	301	806	595	842	6
2018	303	797	323	806	595	842	6
359	524	797	539	806	595	842	6
ISSN	471	49	493	58	595	842	7
1980-4415	495	49	539	58	595	842	7
DOI:	325	61	345	70	595	842	7
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	7
de	85	88	96	99	595	842	7
la	101	88	109	99	595	842	7
relación	114	88	152	99	595	842	7
entre	157	88	181	99	595	842	7
científicos	185	88	235	99	595	842	7
e	240	88	245	99	595	842	7
Estado.	249	88	285	99	595	842	7
Se	289	88	301	99	595	842	7
abrió	306	88	330	99	595	842	7
un	335	88	347	99	595	842	7
espacio	351	88	387	99	595	842	7
para	391	88	412	99	595	842	7
muchas	416	88	453	99	595	842	7
reformulaciones,	457	88	538	99	595	842	7
incluso	85	108	120	119	595	842	7
en	124	108	135	119	595	842	7
la	140	108	148	119	595	842	7
organización	153	108	215	119	595	842	7
y	219	108	225	119	595	842	7
estilo	229	108	255	119	595	842	7
de	260	108	271	119	595	842	7
investigación,	275	108	342	119	595	842	7
debido	347	108	379	119	595	842	7
a	383	108	389	119	595	842	7
la	393	108	402	119	595	842	7
diversidad	406	108	456	119	595	842	7
de	460	108	472	119	595	842	7
métodos	476	108	517	119	595	842	7
que	521	108	538	119	595	842	7
surgieron	85	129	130	140	595	842	7
en	133	129	145	140	595	842	7
aquel	148	129	174	140	595	842	7
periodo	177	129	213	140	595	842	7
(HENDERSON,	216	129	296	140	595	842	7
1966).	299	129	330	140	595	842	7
Bawdsey	120	150	165	161	595	842	7
es	168	150	178	161	595	842	7
considerado	181	150	239	161	595	842	7
como	242	150	269	161	595	842	7
el	272	150	281	161	595	842	7
lugar	284	150	308	161	595	842	7
de	312	150	323	161	595	842	7
nacimiento	326	150	380	161	595	842	7
de	383	150	394	161	595	842	7
la	397	150	406	161	595	842	7
Investigación	409	150	474	161	595	842	7
Operacional,	477	150	539	161	595	842	7
en	85	171	96	181	595	842	7
el	99	171	108	181	595	842	7
periodo	111	171	148	181	595	842	7
comprendido	150	171	214	181	595	842	7
entre	217	171	241	181	595	842	7
1935-1938,	243	171	298	181	595	842	7
y	302	171	308	181	595	842	7
los	310	171	324	181	595	842	7
ingleses,	327	171	369	181	595	842	7
los	372	171	386	181	595	842	7
gestores	389	171	428	181	595	842	7
de	431	171	442	181	595	842	7
su	445	171	456	181	595	842	7
concepto	459	171	502	181	595	842	7
básico.	505	171	539	181	595	842	7
Reflexionando	85	191	156	202	595	842	7
sobre	160	191	186	202	595	842	7
las	191	191	204	202	595	842	7
actividades	209	191	263	202	595	842	7
de	267	191	279	202	595	842	7
investigación	283	191	347	202	595	842	7
que	352	191	369	202	595	842	7
la	374	191	382	202	595	842	7
originaron	387	191	437	202	595	842	7
y	442	191	448	202	595	842	7
en	452	191	463	202	595	842	7
su	468	191	479	202	595	842	7
conducción	483	191	539	202	595	842	7
práctica,	85	212	126	223	595	842	7
hoy	129	212	147	223	595	842	7
parecen	150	212	187	223	595	842	7
ejemplos	190	212	234	223	595	842	7
inadecuados	237	212	296	223	595	842	7
de	299	212	310	223	595	842	7
IO	313	212	326	223	595	842	7
(TREFETHEN,	329	212	405	223	595	842	7
1966).	408	212	439	223	595	842	7
Es	120	233	132	243	595	842	7
siempre	136	233	174	243	595	842	7
la	178	233	187	243	595	842	7
historia	191	233	227	243	595	842	7
la	230	233	239	243	595	842	7
que	243	233	260	243	595	842	7
cuenta	264	233	296	243	595	842	7
lo	299	233	309	243	595	842	7
que	313	233	330	243	595	842	7
pasó,	334	233	359	243	595	842	7
incluso	363	233	397	243	595	842	7
los	401	233	415	243	595	842	7
momentos	419	233	469	243	595	842	7
trágicos	473	233	511	243	595	842	7
de	515	233	526	243	595	842	7
la	530	233	539	243	595	842	7
guerra	85	253	116	264	595	842	7
deben	119	253	148	264	595	842	7
ser	152	253	166	264	595	842	7
registrados,	170	253	226	264	595	842	7
pues	229	253	251	264	595	842	7
mañana	255	253	292	264	595	842	7
existirá	296	253	332	264	595	842	7
la	335	253	344	264	595	842	7
oportunidad	348	253	406	264	595	842	7
de	410	253	421	264	595	842	7
replantearlos	425	253	487	264	595	842	7
y,	491	253	499	264	595	842	7
tal	503	253	515	264	595	842	7
vez,	519	253	539	264	595	842	7
permitir	85	274	124	285	595	842	7
a	126	274	132	285	595	842	7
la	134	274	143	285	595	842	7
humanidad	146	274	199	285	595	842	7
entera	202	274	231	285	595	842	7
una	234	274	251	285	595	842	7
segunda	253	274	293	285	595	842	7
oportunidad.	295	274	357	285	595	842	7
Sin	359	274	375	285	595	842	7
embargo,	378	274	423	285	595	842	7
hoy	425	274	444	285	595	842	7
se	446	274	456	285	595	842	7
pueden	459	274	493	285	595	842	7
presumir	496	274	539	285	595	842	7
las	85	295	98	306	595	842	7
dificultades	102	295	158	306	595	842	7
para	162	295	183	306	595	842	7
documentar	187	295	243	306	595	842	7
esas	247	295	267	306	595	842	7
operaciones.	271	295	332	306	595	842	7
En	336	295	349	306	595	842	7
la	353	295	362	306	595	842	7
realidad,	366	292	407	306	595	842	7
en	411	292	422	306	595	842	7
muchos	426	292	464	306	595	842	7
casos,	468	292	497	306	595	842	7
“apenas	501	292	539	306	595	842	7
había	85	315	111	326	595	842	7
tiempo	115	315	149	326	595	842	7
para	153	315	173	326	595	842	7
el	178	315	186	326	595	842	7
registro	191	315	227	326	595	842	7
de	231	315	243	326	595	842	7
las	247	315	260	326	595	842	7
actividades	265	315	319	326	595	842	7
diarias	323	315	355	326	595	842	7
que	359	315	376	326	595	842	7
simplificara	380	315	438	326	595	842	7
la	442	315	451	326	595	842	7
recolección	455	315	510	326	595	842	7
de	514	315	526	326	595	842	7
la	530	315	539	326	595	842	7
materia	85	336	121	347	595	842	7
y	125	336	131	347	595	842	7
que,	135	336	155	347	595	842	7
posteriormente,	159	336	234	347	595	842	7
serviría	238	336	274	347	595	842	7
para	278	336	299	347	595	842	7
la	303	336	311	347	595	842	7
preparación	315	336	372	347	595	842	7
de	376	336	387	347	595	842	7
la	391	336	400	347	595	842	7
Historia	403	336	442	347	595	842	7
de	446	336	457	347	595	842	7
la	461	336	470	347	595	842	7
Investigación	474	336	538	347	595	842	7
Operacional”	85	354	149	368	595	842	7
(TREFETHEN,	152	354	228	368	595	842	7
1966,	231	354	258	368	595	842	7
p.	261	354	270	368	595	842	7
27).	273	354	292	368	595	842	7
A	120	378	129	388	595	842	7
pesar	137	378	163	388	595	842	7
de	171	378	182	388	595	842	7
esas	190	378	210	388	595	842	7
dificultades,	218	378	277	388	595	842	7
fue	285	378	301	388	595	842	7
posible	309	378	343	388	595	842	7
delinear	352	378	390	388	595	842	7
claramente	398	378	451	388	595	842	7
algunas	459	378	496	388	595	842	7
de	504	378	515	388	595	842	7
sus	523	378	539	388	595	842	7
características.	85	398	156	409	595	842	7
Se	161	398	173	409	595	842	7
hizo	178	398	199	409	595	842	7
obvio,	203	398	234	409	595	842	7
por	239	398	255	409	595	842	7
ejemplo,	260	398	301	409	595	842	7
que	306	398	323	409	595	842	7
la	328	398	337	409	595	842	7
organización	342	398	404	409	595	842	7
constituida	409	398	462	409	595	842	7
en	466	398	478	409	595	842	7
una	483	398	500	409	595	842	7
oficina	505	398	539	409	595	842	7
central	85	419	118	430	595	842	7
y	122	419	128	430	595	842	7
las	131	419	144	430	595	842	7
unidades	148	419	191	430	595	842	7
de	195	419	206	430	595	842	7
campo	210	419	242	430	595	842	7
se	245	419	255	430	595	842	7
adecuasen	259	419	308	430	595	842	7
mejor	312	419	340	430	595	842	7
a	344	419	349	430	595	842	7
la	353	419	361	430	595	842	7
situación.	365	419	412	430	595	842	7
En	415	419	429	430	595	842	7
la	432	419	441	430	595	842	7
oficina	445	419	478	430	595	842	7
central	482	419	514	430	595	842	7
eran	518	419	539	430	595	842	7
efectuados	85	440	136	451	595	842	7
el	140	440	149	451	595	842	7
procesamiento	153	440	223	451	595	842	7
y	227	440	233	451	595	842	7
la	237	440	246	451	595	842	7
planificación	250	440	312	451	595	842	7
de	317	440	328	451	595	842	7
los	332	440	346	451	595	842	7
datos,	350	440	378	451	595	842	7
desde	383	440	410	451	595	842	7
donde	414	440	443	451	595	842	7
eran	447	440	468	451	595	842	7
realizados	472	440	521	451	595	842	7
los	525	440	539	451	595	842	7
contactos	85	460	130	471	595	842	7
con	134	460	152	471	595	842	7
los	156	460	170	471	595	842	7
ministerios.	174	460	230	471	595	842	7
En	234	460	247	471	595	842	7
las	251	460	265	471	595	842	7
unidades	269	460	311	471	595	842	7
de	315	460	327	471	595	842	7
campo	330	460	362	471	595	842	7
eran	366	460	387	471	595	842	7
realizadas	391	460	439	471	595	842	7
las	443	460	456	471	595	842	7
observaciones	460	460	528	471	595	842	7
y	533	460	539	471	595	842	7
evaluaciones,	85	481	150	492	595	842	7
esenciales	153	481	202	492	595	842	7
para	205	481	226	492	595	842	7
el	229	481	237	492	595	842	7
estudio	241	481	275	492	595	842	7
de	278	481	290	492	595	842	7
los	293	481	307	492	595	842	7
problemas.	310	481	363	492	595	842	7
Otra	366	481	388	492	595	842	7
característica	391	481	454	492	595	842	7
relevante	457	481	501	492	595	842	7
para	504	481	525	492	595	842	7
su	528	481	539	492	595	842	7
éxito,	85	502	112	513	595	842	7
fue	118	502	133	513	595	842	7
la	139	502	147	513	595	842	7
diversidad	153	502	203	513	595	842	7
en	208	502	220	513	595	842	7
la	225	502	234	513	595	842	7
formación	240	502	289	513	595	842	7
de	294	502	306	513	595	842	7
los	311	502	325	513	595	842	7
equipos.	331	502	371	513	595	842	7
El	377	502	388	513	595	842	7
uso	393	502	410	513	595	842	7
de	415	502	427	513	595	842	7
equipos	432	502	470	513	595	842	7
heterogéneos	476	502	539	513	595	842	7
disponibiliza	85	523	147	533	595	842	7
un	151	523	163	533	595	842	7
mayor	168	523	198	533	595	842	7
arsenal	202	523	236	533	595	842	7
de	240	523	252	533	595	842	7
técnicas	256	523	294	533	595	842	7
de	299	523	310	533	595	842	7
investigación	314	523	378	533	595	842	7
y	382	523	388	533	595	842	7
ayuda	393	523	421	533	595	842	7
a	425	523	431	533	595	842	7
construir	435	523	477	533	595	842	7
la	482	523	490	533	595	842	7
conexión	495	523	539	533	595	842	7
entre	85	543	109	554	595	842	7
la	114	543	123	554	595	842	7
teoría	127	543	155	554	595	842	7
y	160	543	166	554	595	842	7
la	170	543	179	554	595	842	7
práctica.	184	543	225	554	595	842	7
También	230	543	273	554	595	842	7
son	277	543	294	554	595	842	7
características	299	543	367	554	595	842	7
que	372	543	389	554	595	842	7
la	394	543	403	554	595	842	7
distinguen	408	543	458	554	595	842	7
de	462	543	474	554	595	842	7
las	479	543	492	554	595	842	7
primeras	497	543	539	554	595	842	7
actividades	85	564	139	575	595	842	7
de	146	564	157	575	595	842	7
investigación,	164	564	231	575	595	842	7
durante	237	564	273	575	595	842	7
la	280	564	288	575	595	842	7
Segunda	295	564	336	575	595	842	7
Guerra	343	564	376	575	595	842	7
Mundial,	383	564	427	575	595	842	7
su	433	564	444	575	595	842	7
alcance	451	564	487	575	595	842	7
sistémico	493	564	539	575	595	842	7
(JOHNSON,	85	585	147	595	595	842	7
1966).	150	585	181	595	595	842	7
El	120	605	131	616	595	842	7
surgimiento	135	605	192	616	595	842	7
de	196	605	207	616	595	842	7
la	210	605	219	616	595	842	7
cibernética,	223	605	278	616	595	842	7
durante	282	605	318	616	595	842	7
ese	321	605	337	616	595	842	7
periodo,	340	605	380	616	595	842	7
refuerza	384	605	423	616	595	842	7
esa	426	605	442	616	595	842	7
concepción,	445	605	503	616	595	842	7
en	507	605	518	616	595	842	7
que	521	605	539	616	595	842	7
la	85	626	94	637	595	842	7
propia	97	626	127	637	595	842	7
realidad	130	626	169	637	595	842	7
es	172	626	182	637	595	842	7
recortada	185	626	230	637	595	842	7
en	233	626	244	637	595	842	7
sistemas.	247	626	291	637	595	842	7
Esa	294	626	311	637	595	842	7
idea	314	626	334	637	595	842	7
fue	337	626	353	637	595	842	7
tomando	355	626	397	637	595	842	7
forma	400	626	429	637	595	842	7
y	432	626	438	637	595	842	7
estructurando	441	626	506	637	595	842	7
a	510	626	515	637	595	842	7
toda	518	626	539	637	595	842	7
la	85	647	94	658	595	842	7
sociedad	97	647	139	658	595	842	7
moderna	143	647	185	658	595	842	7
en	188	647	200	658	595	842	7
un	203	647	215	658	595	842	7
mundo	219	647	252	658	595	842	7
sistémico.	256	647	304	658	595	842	7
Hoy,	308	647	331	658	595	842	7
son	335	647	351	658	595	842	7
construidos	355	647	410	658	595	842	7
modelos	414	647	454	658	595	842	7
computacionales	458	647	539	658	595	842	7
reflejados	85	667	132	678	595	842	7
en	135	667	146	678	595	842	7
la	149	667	158	678	595	842	7
naturaleza,	161	667	213	678	595	842	7
con	216	667	233	678	595	842	7
incontables	236	667	291	678	595	842	7
sistemas	293	667	334	678	595	842	7
extremadamente	337	667	416	678	595	842	7
complejos	419	667	468	678	595	842	7
y	471	667	477	678	595	842	7
adaptables	480	667	530	678	595	842	7
a	533	667	539	678	595	842	7
los	85	688	99	699	595	842	7
cambios	104	688	144	699	595	842	7
del	149	688	164	699	595	842	7
ambiente.	169	688	216	699	595	842	7
Esas	221	688	243	699	595	842	7
características	248	688	316	699	595	842	7
satisfacen	321	688	368	699	595	842	7
los	373	688	387	699	595	842	7
requisitos	392	688	439	699	595	842	7
necesarios	444	688	494	699	595	842	7
para	499	688	520	699	595	842	7
las	525	688	538	699	595	842	7
nuevas	85	709	118	720	595	842	7
generaciones	123	709	185	720	595	842	7
de	189	709	201	720	595	842	7
sistemas,	205	709	249	720	595	842	7
en	253	709	264	720	595	842	7
los	268	709	282	720	595	842	7
cuales	287	709	316	720	595	842	7
la	321	709	330	720	595	842	7
idea	334	709	354	720	595	842	7
de	358	709	369	720	595	842	7
duplicar	373	709	413	720	595	842	7
el	417	709	426	720	595	842	7
éxito	430	709	454	720	595	842	7
de	458	709	469	720	595	842	7
la	474	709	482	720	595	842	7
naturaleza,	486	709	539	720	595	842	7
aunque	85	730	120	740	595	842	7
sea	122	730	138	740	595	842	7
en	141	730	152	740	595	842	7
una	155	730	172	740	595	842	7
pequeña	175	730	215	740	595	842	7
parte,	217	730	244	740	595	842	7
permite	247	730	284	740	595	842	7
construir	287	730	329	740	595	842	7
otros	332	730	356	740	595	842	7
sistemas	359	730	400	740	595	842	7
más	402	730	422	740	595	842	7
sofisticados	424	730	481	740	595	842	7
(CHAVES,	484	730	539	740	595	842	7
2011;	85	750	112	761	595	842	7
MIROWSKI,	115	750	180	761	595	842	7
1999).	183	750	214	761	595	842	7
Bolema,	85	797	118	806	595	842	7
Rio	121	797	135	806	595	842	7
Claro	137	797	160	806	595	842	7
(SP),	163	797	183	806	595	842	7
v.	185	797	192	806	595	842	7
32,	195	797	207	806	595	842	7
n.	210	797	217	806	595	842	7
61,	220	797	232	806	595	842	7
p.	235	797	242	806	595	842	7
354-374,	245	797	281	806	595	842	7
ago.	283	797	301	806	595	842	7
2018	303	797	323	806	595	842	7
360	524	797	539	806	595	842	7
ISSN	471	49	493	58	595	842	8
1980-4415	495	49	539	58	595	842	8
DOI:	325	61	345	70	595	842	8
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	8
La	120	88	133	99	595	842	8
experiencia	137	88	192	99	595	842	8
británica	197	88	239	99	595	842	8
en	243	88	254	99	595	842	8
la	258	88	267	99	595	842	8
Segunda	271	88	312	99	595	842	8
Guerra	316	88	350	99	595	842	8
Mundial	354	88	394	99	595	842	8
mostró	399	88	432	99	595	842	8
que	436	88	453	99	595	842	8
las	457	88	471	99	595	842	8
personas	475	88	517	99	595	842	8
que	521	88	538	99	595	842	8
trabajaron	85	108	134	119	595	842	8
con	137	108	154	119	595	842	8
IO	157	108	169	119	595	842	8
podían	172	108	205	119	595	842	8
hacerlo	208	108	243	119	595	842	8
mejor	246	108	274	119	595	842	8
se	277	108	287	119	595	842	8
estuvieran	290	108	339	119	595	842	8
libres	342	108	369	119	595	842	8
de	371	108	383	119	595	842	8
las	386	108	399	119	595	842	8
restricciones	402	108	463	119	595	842	8
impuestas	466	108	514	119	595	842	8
a	517	108	522	119	595	842	8
los	525	108	539	119	595	842	8
militares.	85	129	130	140	595	842	8
Fue	133	129	151	140	595	842	8
la	154	129	163	140	595	842	8
libertad	166	129	202	140	595	842	8
para	205	129	226	140	595	842	8
comunicarse	229	129	290	140	595	842	8
directamente	293	129	355	140	595	842	8
con	358	129	375	140	595	842	8
todos	378	129	404	140	595	842	8
los	407	129	421	140	595	842	8
implicados,	424	129	480	140	595	842	8
de	483	129	494	140	595	842	8
todas	497	129	522	140	595	842	8
las	525	129	539	140	595	842	8
clases,	85	150	117	161	595	842	8
la	119	150	128	161	595	842	8
que	131	150	148	161	595	842	8
hizo	150	150	171	161	595	842	8
posible	174	150	208	161	595	842	8
el	211	150	220	161	595	842	8
grado	222	150	250	161	595	842	8
de	252	150	264	161	595	842	8
eficiencia	266	150	313	161	595	842	8
en	315	150	327	161	595	842	8
investigación,	329	150	396	161	595	842	8
esencial	399	150	437	161	595	842	8
para	440	150	461	161	595	842	8
la	463	150	472	161	595	842	8
investigación	475	150	539	161	595	842	8
científica.	85	171	133	181	595	842	8
A	135	171	144	181	595	842	8
pesar	147	171	172	181	595	842	8
de	175	171	186	181	595	842	8
la	189	171	198	181	595	842	8
ciencia,	200	171	237	181	595	842	8
en	240	171	251	181	595	842	8
ese	254	171	269	181	595	842	8
periodo,	272	171	312	181	595	842	8
haber	314	171	341	181	595	842	8
sido	344	171	364	181	595	842	8
capturada	367	171	413	181	595	842	8
por	416	171	432	181	595	842	8
el	434	171	443	181	595	842	8
complejo	446	171	491	181	595	842	8
industrial	493	171	539	181	595	842	8
militar,	85	191	120	202	595	842	8
de	123	191	135	202	595	842	8
cierta	138	191	165	202	595	842	8
forma	168	191	197	202	595	842	8
los	200	191	214	202	595	842	8
científicos	217	191	267	202	595	842	8
consiguieron	271	191	333	202	595	842	8
preservar	336	191	381	202	595	842	8
su	384	191	395	202	595	842	8
autonomía	398	191	449	202	595	842	8
intelectual,	452	191	505	202	595	842	8
lo	508	191	518	202	595	842	8
que	521	191	538	202	595	842	8
para	85	212	106	223	595	842	8
los	109	212	123	223	595	842	8
iluministas	126	212	178	223	595	842	8
es	181	212	191	223	595	842	8
un	194	212	206	223	595	842	8
ideal	209	212	233	223	595	842	8
irrenunciable	236	212	299	223	595	842	8
(FORTUN;	302	212	357	223	595	842	8
SCHWEBER,	360	212	429	223	595	842	8
1993).	432	212	463	223	595	842	8
2.3	85	254	100	264	595	842	8
EEUU	103	254	136	264	595	842	8
y	139	254	145	264	595	842	8
la	148	254	158	264	595	842	8
Investigación	161	254	229	264	595	842	8
Operacional	232	254	295	264	595	842	8
Un	120	295	135	306	595	842	8
año	140	295	158	306	595	842	8
antes	163	295	187	306	595	842	8
de	193	295	204	306	595	842	8
que	209	295	227	306	595	842	8
los	232	295	246	306	595	842	8
Estados	251	295	288	306	595	842	8
Unidos	294	295	328	306	595	842	8
(EEUU)	333	295	373	306	595	842	8
entraran	379	295	418	306	595	842	8
en	423	295	434	306	595	842	8
la	440	295	448	306	595	842	8
Segunda	459	295	500	306	595	842	8
Guerra	505	295	539	306	595	842	8
Mundial,	85	315	129	326	595	842	8
existía	132	315	163	326	595	842	8
una	166	315	184	326	595	842	8
profunda	186	315	230	326	595	842	8
inseguridad	233	315	289	326	595	842	8
por	292	315	308	326	595	842	8
parte	311	315	335	326	595	842	8
de	338	315	349	326	595	842	8
los	352	315	366	326	595	842	8
científicos	369	315	419	326	595	842	8
americanos	422	315	477	326	595	842	8
con	480	315	497	326	595	842	8
relación	500	315	538	326	595	842	8
al	85	336	94	347	595	842	8
sistema	97	336	133	347	595	842	8
de	136	336	147	347	595	842	8
defensa	150	336	187	347	595	842	8
vigente	190	336	225	347	595	842	8
en	228	336	239	347	595	842	8
el	242	336	251	347	595	842	8
país,	254	336	276	347	595	842	8
debido	279	336	312	347	595	842	8
al	315	336	323	347	595	842	8
débil	327	336	350	347	595	842	8
poder	353	336	381	347	595	842	8
de	384	336	395	347	595	842	8
la	398	336	407	347	595	842	8
tecnología	410	336	460	347	595	842	8
bélica,	463	336	494	347	595	842	8
a	497	336	503	347	595	842	8
la	506	336	514	347	595	842	8
falta	517	336	539	347	595	842	8
de	85	357	96	368	595	842	8
planificación	100	357	163	368	595	842	8
para	167	357	188	368	595	842	8
priorizar	192	357	233	368	595	842	8
las	237	357	251	368	595	842	8
estrategias	255	357	305	368	595	842	8
y	309	357	315	368	595	842	8
a	319	357	325	368	595	842	8
la	329	357	338	368	595	842	8
necesidad	342	357	389	368	595	842	8
de	393	357	404	368	595	842	8
una	409	357	426	368	595	842	8
alineación	430	357	479	368	595	842	8
tecnológica	483	357	539	368	595	842	8
militar	85	378	117	388	595	842	8
(MCARTHUR,	120	378	195	388	595	842	8
1990).	198	378	229	388	595	842	8
Mcarthur	120	398	165	409	595	842	8
(1990)	169	398	201	409	595	842	8
afirma	205	398	236	409	595	842	8
que	240	398	258	409	595	842	8
presintiendo	262	398	321	409	595	842	8
un	325	398	337	409	595	842	8
conflicto	341	398	384	409	595	842	8
inevitable	388	398	435	409	595	842	8
y	439	398	445	409	595	842	8
su	449	398	460	409	595	842	8
dimensión	464	398	514	409	595	842	8
real,	518	398	539	409	595	842	8
cuatro	85	419	115	430	595	842	8
líderes	121	419	153	430	595	842	8
de	159	419	170	430	595	842	8
la	176	419	184	430	595	842	8
ciencia	190	419	224	430	595	842	8
americana	230	419	279	430	595	842	8
se	285	419	295	430	595	842	8
reunieron	301	419	347	430	595	842	8
para	353	419	373	430	595	842	8
discutir	379	419	415	430	595	842	8
el	421	419	430	430	595	842	8
asunto,	436	419	470	430	595	842	8
pretendiendo	476	419	539	430	595	842	8
adecuarse	85	440	132	451	595	842	8
a	138	440	143	451	595	842	8
las	149	440	162	451	595	842	8
necesidades	168	440	225	451	595	842	8
de	231	440	242	451	595	842	8
la	248	440	256	451	595	842	8
guerra	262	440	292	451	595	842	8
moderna.	298	440	343	451	595	842	8
Esos	349	440	371	451	595	842	8
científicos	377	440	427	451	595	842	8
eran	432	440	453	451	595	842	8
Vannevar	459	440	505	451	595	842	8
Bush,	511	440	538	451	595	842	8
presidente	85	460	134	471	595	842	8
del	141	460	156	471	595	842	8
Carnegie	163	460	208	471	595	842	8
Institution	215	460	264	471	595	842	8
of	271	460	281	471	595	842	8
Washington,	288	460	348	471	595	842	8
un	355	460	367	471	595	842	8
ingeniero	374	460	420	471	595	842	8
eléctrico,	427	460	471	471	595	842	8
Karl	478	460	499	471	595	842	8
Taylor	507	460	539	471	595	842	8
Compton,	85	481	133	492	595	842	8
presidente	136	481	185	492	595	842	8
del	188	481	202	492	595	842	8
Massachusetts	205	481	275	492	595	842	8
Institute	278	481	317	492	595	842	8
of	320	481	329	492	595	842	8
Technology	332	481	388	492	595	842	8
(MIT),	391	481	424	492	595	842	8
un	427	481	439	492	595	842	8
físico,	441	481	471	492	595	842	8
James	474	481	503	492	595	842	8
Bryant	506	481	539	492	595	842	8
Conant,	85	502	123	513	595	842	8
presidente	128	502	177	513	595	842	8
de	182	502	193	513	595	842	8
Harvard	199	502	240	513	595	842	8
University,	245	502	298	513	595	842	8
un	303	502	315	513	595	842	8
químico	320	502	360	513	595	842	8
y	365	502	371	513	595	842	8
Frank	376	502	404	513	595	842	8
Baldwin	409	502	450	513	595	842	8
Jewett,	455	502	488	513	595	842	8
ingeniero	493	502	539	513	595	842	8
eléctrico	85	523	126	533	595	842	8
y	134	523	140	533	595	842	8
presidente	147	523	197	533	595	842	8
de	204	523	215	533	595	842	8
la	223	523	231	533	595	842	8
Academia	239	523	288	533	595	842	8
Nacional	295	523	338	533	595	842	8
de	346	523	357	533	595	842	8
Ciencias	364	523	406	533	595	842	8
y	413	523	419	533	595	842	8
de	427	523	438	533	595	842	8
la	445	523	454	533	595	842	8
Bell	462	523	481	533	595	842	8
Telephone	489	523	539	533	595	842	8
Laboratories.	85	543	151	554	595	842	8
Vannevar	120	564	167	575	595	842	8
Bush	172	564	197	575	595	842	8
estimuló	202	564	243	575	595	842	8
ese	249	564	264	575	595	842	8
debate	269	564	300	575	595	842	8
resultante	306	564	352	575	595	842	8
del	357	564	372	575	595	842	8
que	377	564	395	575	595	842	8
había	400	564	426	575	595	842	8
vivenciado	431	564	484	575	595	842	8
durante	489	564	525	575	595	842	8
la	530	564	539	575	595	842	8
Primera	85	585	123	595	595	842	8
Guerra	126	585	159	595	595	842	8
Mundial,	162	585	205	595	595	842	8
cuando	208	585	243	595	595	842	8
la	246	585	254	595	595	842	8
falta	257	585	278	595	595	842	8
de	281	585	292	595	595	842	8
cooperación	295	585	354	595	595	842	8
entre	356	585	380	595	595	842	8
científicos	383	585	433	595	595	842	8
civiles	436	585	467	595	595	842	8
y	470	585	476	595	595	842	8
militares	478	585	520	595	595	842	8
fue	523	585	539	595	595	842	8
crítica.	85	605	118	616	595	842	8
Bush	120	605	145	616	595	842	8
fue	148	605	163	616	595	842	8
un	165	605	177	616	595	842	8
intelectual	180	605	230	616	595	842	8
y	232	605	238	616	595	842	8
creador	241	605	277	616	595	842	8
de	279	605	290	616	595	842	8
políticas	293	605	334	616	595	842	8
de	336	605	348	616	595	842	8
incentivo	350	605	395	616	595	842	8
y	397	605	403	616	595	842	8
su	405	605	416	616	595	842	8
liderazgo	419	605	463	616	595	842	8
en	466	605	477	616	595	842	8
el	479	605	488	616	595	842	8
desarrollo	491	605	538	616	595	842	8
del	85	626	100	637	595	842	8
complejo	103	626	148	637	595	842	8
militar	152	626	184	637	595	842	8
americano	187	626	237	637	595	842	8
tenía	241	626	264	637	595	842	8
como	268	626	294	637	595	842	8
plan	298	626	319	637	595	842	8
de	322	626	334	637	595	842	8
acción	337	626	369	637	595	842	8
la	372	626	381	637	595	842	8
incorporación	385	626	451	637	595	842	8
del	455	626	470	637	595	842	8
conocimiento	473	626	539	637	595	842	8
científico,	85	647	133	658	595	842	8
por	140	647	156	658	595	842	8
medio	163	647	193	658	595	842	8
de	200	647	211	658	595	842	8
la	218	647	227	658	595	842	8
participación	234	647	296	658	595	842	8
de	303	647	314	658	595	842	8
los	321	647	335	658	595	842	8
científicos	342	647	392	658	595	842	8
en	399	647	410	658	595	842	8
los	417	647	431	658	595	842	8
esfuerzos	438	647	483	658	595	842	8
de	490	647	501	658	595	842	8
guerra	508	647	539	658	595	842	8
(MCARTHUR,	85	667	160	678	595	842	8
1990).	163	667	194	678	595	842	8
Como	120	688	150	699	595	842	8
portavoz	153	688	195	699	595	842	8
de	199	688	210	699	595	842	8
ese	214	688	229	699	595	842	8
grupo,	232	688	263	699	595	842	8
Bush	267	688	292	699	595	842	8
convenció	295	688	344	699	595	842	8
al	348	688	356	699	595	842	8
presidente	360	688	409	699	595	842	8
Roosevelt	413	688	461	699	595	842	8
de	464	688	476	699	595	842	8
la	479	688	488	699	595	842	8
necesidad	491	688	539	699	595	842	8
de	85	709	96	720	595	842	8
movilizar	100	709	146	720	595	842	8
la	150	709	158	720	595	842	8
investigación	162	709	226	720	595	842	8
científica	229	709	274	720	595	842	8
en	277	709	289	720	595	842	8
el	292	709	301	720	595	842	8
campo	304	709	337	720	595	842	8
militar,	340	709	375	720	595	842	8
y	379	709	385	720	595	842	8
mostró	388	709	422	720	595	842	8
que	425	709	443	720	595	842	8
la	446	709	455	720	595	842	8
tecnología	458	709	508	720	595	842	8
era	512	709	526	720	595	842	8
la	530	709	539	720	595	842	8
llave	85	730	108	740	595	842	8
para	111	730	132	740	595	842	8
la	135	730	144	740	595	842	8
victoria.	147	730	187	740	595	842	8
Así,	190	730	209	740	595	842	8
con	213	730	230	740	595	842	8
el	233	730	242	740	595	842	8
apoyo	245	730	274	740	595	842	8
del	277	730	292	740	595	842	8
presidente	295	730	344	740	595	842	8
Roosevelt,	348	730	399	740	595	842	8
fue	402	730	417	740	595	842	8
creado,	420	730	455	740	595	842	8
el	458	730	467	740	595	842	8
27	470	730	482	740	595	842	8
de	485	730	497	740	595	842	8
junio	500	730	524	740	595	842	8
de	527	730	539	740	595	842	8
1940,	85	750	112	761	595	842	8
el	115	750	124	761	595	842	8
National	127	750	169	761	595	842	8
Defense	172	750	211	761	595	842	8
Research	213	750	258	761	595	842	8
Committee	261	750	313	761	595	842	8
(NDRC),	316	750	361	761	595	842	8
con	364	750	381	761	595	842	8
presupuestos	384	750	446	761	595	842	8
para	449	750	470	761	595	842	8
el	473	750	481	761	595	842	8
rearme	485	750	518	761	595	842	8
y	521	750	527	761	595	842	8
la	530	750	539	761	595	842	8
financiación	85	771	144	782	595	842	8
de	150	771	161	782	595	842	8
la	166	771	175	782	595	842	8
ciencia.	180	771	217	782	595	842	8
Esa	223	771	240	782	595	842	8
organización	245	771	307	782	595	842	8
coordinó,	313	771	358	782	595	842	8
supervisó	364	771	410	782	595	842	8
y	415	771	421	782	595	842	8
realizó	426	771	459	782	595	842	8
investigaciones	465	771	538	782	595	842	8
Bolema,	85	797	118	806	595	842	8
Rio	121	797	135	806	595	842	8
Claro	137	797	160	806	595	842	8
(SP),	163	797	183	806	595	842	8
v.	185	797	192	806	595	842	8
32,	195	797	207	806	595	842	8
n.	210	797	217	806	595	842	8
61,	220	797	232	806	595	842	8
p.	235	797	242	806	595	842	8
354-374,	245	797	281	806	595	842	8
ago.	283	797	301	806	595	842	8
2018	303	797	323	806	595	842	8
361	524	797	539	806	595	842	8
ISSN	471	49	493	58	595	842	9
1980-4415	495	49	539	58	595	842	9
DOI:	325	61	345	70	595	842	9
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	9
científicas,	85	88	137	99	595	842	9
iniciando	142	88	186	99	595	842	9
los	191	88	205	99	595	842	9
estudios	209	88	249	99	595	842	9
de	253	88	264	99	595	842	9
las	269	88	282	99	595	842	9
tecnologías	287	88	341	99	595	842	9
más	346	88	365	99	595	842	9
importantes	369	88	426	99	595	842	9
de	431	88	442	99	595	842	9
la	447	88	455	99	595	842	9
Segunda	460	88	501	99	595	842	9
Guerra	505	88	539	99	595	842	9
Mundial	85	108	126	119	595	842	9
-	129	108	133	119	595	842	9
la	136	108	144	119	595	842	9
bomba	147	108	180	119	595	842	9
atómica	183	108	221	119	595	842	9
y	224	108	230	119	595	842	9
el	233	108	242	119	595	842	9
radar	245	108	269	119	595	842	9
(DUREN	272	108	318	119	595	842	9
et	321	108	329	119	595	842	9
al.,	332	108	347	119	595	842	9
1989).	350	108	381	119	595	842	9
Un	120	129	135	140	595	842	9
año	138	129	155	140	595	842	9
después,	158	129	199	140	595	842	9
el	202	129	211	140	595	842	9
28	214	129	226	140	595	842	9
de	229	129	241	140	595	842	9
junio	244	129	268	140	595	842	9
de	271	129	283	140	595	842	9
1941,	286	129	313	140	595	842	9
fue	316	129	331	140	595	842	9
creado	334	129	366	140	595	842	9
el	369	129	378	140	595	842	9
Office	381	129	410	140	595	842	9
of	413	129	422	140	595	842	9
Scientific	425	129	470	140	595	842	9
Research	473	129	518	140	595	842	9
and	521	129	539	140	595	842	9
Development	85	150	148	161	595	842	9
(OSRD),	154	150	197	161	595	842	9
agencia	202	150	239	161	595	842	9
del	244	150	259	161	595	842	9
gobierno	264	150	307	161	595	842	9
federal,	312	150	349	161	595	842	9
que	354	150	371	161	595	842	9
acabó	377	150	405	161	595	842	9
incorporando	410	150	474	161	595	842	9
el	480	150	488	161	595	842	9
NDRC	494	150	527	161	595	842	9
y	533	150	539	161	595	842	9
coordinando	85	171	145	181	595	842	9
las	150	171	164	181	595	842	9
actividades	169	171	223	181	595	842	9
científicas	229	171	278	181	595	842	9
surgidas	283	171	323	181	595	842	9
durante	329	171	365	181	595	842	9
la	370	171	379	181	595	842	9
guerra.	384	171	418	181	595	842	9
Con	423	171	443	181	595	842	9
recursos	449	171	489	181	595	842	9
y	495	171	501	181	595	842	9
fondos	506	171	539	181	595	842	9
ilimitados,	85	191	136	202	595	842	9
la	141	191	150	202	595	842	9
investigación	154	191	218	202	595	842	9
y	223	191	229	202	595	842	9
el	234	191	242	202	595	842	9
desarrollo	247	191	295	202	595	842	9
eran	300	191	320	202	595	842	9
efectuados	325	191	377	202	595	842	9
por	381	191	397	202	595	842	9
las	402	191	415	202	595	842	9
Universidades	420	191	489	202	595	842	9
y	494	191	500	202	595	842	9
por	504	191	520	202	595	842	9
las	525	191	538	202	595	842	9
Instituciones	85	212	146	223	595	842	9
Industriales,	152	212	211	223	595	842	9
por	217	212	233	223	595	842	9
medio	238	212	268	223	595	842	9
de	274	212	285	223	595	842	9
contratos	291	212	335	223	595	842	9
firmados	340	212	383	223	595	842	9
con	388	212	406	223	595	842	9
el	411	212	420	223	595	842	9
OSRD.	426	212	461	223	595	842	9
La	466	212	479	223	595	842	9
oficina	484	212	518	223	595	842	9
fue	523	212	539	223	595	842	9
organizada	85	233	138	243	595	842	9
como	142	233	169	243	595	842	9
es,	174	233	187	243	595	842	9
hoy,	191	233	212	243	595	842	9
la	217	233	226	243	595	842	9
National	230	233	272	243	595	842	9
Science	286	233	323	243	595	842	9
Foundation	328	233	384	243	595	842	9
(NSF),	389	233	421	243	595	842	9
creada	426	233	457	243	595	842	9
inmediatamente	462	233	539	243	595	842	9
después	85	253	123	264	595	842	9
del	126	253	141	264	595	842	9
término	144	253	181	264	595	842	9
de	184	253	195	264	595	842	9
la	198	253	207	264	595	842	9
guerra,	210	253	243	264	595	842	9
también	246	253	285	264	595	842	9
por	288	253	304	264	595	842	9
recomendación	307	253	380	264	595	842	9
de	383	253	395	264	595	842	9
Vannevar	398	253	444	264	595	842	9
Bush	450	253	475	264	595	842	9
al	478	253	486	264	595	842	9
presidente	489	253	539	264	595	842	9
(DUREN	85	274	130	285	595	842	9
et	133	274	142	285	595	842	9
al.,	145	274	160	285	595	842	9
1989;	163	274	190	285	595	842	9
MCARTHUR,	193	274	264	285	595	842	9
1990).	267	274	298	285	595	842	9
Al	120	295	132	306	595	842	9
final	135	295	157	306	595	842	9
de	160	295	171	306	595	842	9
la	173	295	182	306	595	842	9
guerra,	185	295	218	306	595	842	9
el	221	295	229	306	595	842	9
NDRC	232	295	265	306	595	842	9
estaba	268	295	298	306	595	842	9
constituido	300	295	354	306	595	842	9
por	356	295	372	306	595	842	9
diecinueve	375	295	427	306	595	842	9
divisiones,	429	295	481	306	595	842	9
dos	483	295	500	306	595	842	9
paneles	503	295	539	306	595	842	9
de	85	315	96	326	595	842	9
matemática	101	315	156	326	595	842	9
aplicada	161	315	201	326	595	842	9
y	205	315	211	326	595	842	9
tres	215	315	233	326	595	842	9
comisiones.	237	315	294	326	595	842	9
En	299	315	312	326	595	842	9
esa	316	315	332	326	595	842	9
organización,	336	315	401	326	595	842	9
las	405	315	419	326	595	842	9
divisiones	423	315	472	326	595	842	9
consideradas	476	315	538	326	595	842	9
eran:	85	336	109	347	595	842	9
investigación	112	336	176	347	595	842	9
balística,	180	336	223	347	595	842	9
guerra	226	336	257	347	595	842	9
submarina,	260	336	313	347	595	842	9
radar,	316	336	344	347	595	842	9
proyectiles	348	336	400	347	595	842	9
especiales,	404	336	455	347	595	842	9
y	459	336	465	347	595	842	9
otras.	468	336	494	347	595	842	9
El	498	336	508	347	595	842	9
Panel	512	336	538	347	595	842	9
de	85	357	96	368	595	842	9
Matemática	100	357	156	368	595	842	9
Aplicada	160	357	203	368	595	842	9
(AMP)	206	357	240	368	595	842	9
se	244	357	254	368	595	842	9
dividía	257	357	290	368	595	842	9
en	294	357	305	368	595	842	9
la	308	357	317	368	595	842	9
sede	320	357	342	368	595	842	9
Céntrica	345	357	386	368	595	842	9
y	389	357	395	368	595	842	9
en	398	357	410	368	595	842	9
el	413	357	422	368	595	842	9
Grupo	425	357	456	368	595	842	9
de	459	357	471	368	595	842	9
Investigación	474	357	539	368	595	842	9
Estadística	85	378	137	388	595	842	9
(SRG)	140	378	171	388	595	842	9
(TREFETHEN,	174	378	250	388	595	842	9
1966;	253	378	280	388	595	842	9
DUREN	283	378	325	388	595	842	9
et	328	378	336	388	595	842	9
al.,	339	378	354	388	595	842	9
1989).	357	378	388	388	595	842	9
Semejante	120	398	170	409	595	842	9
a	173	398	178	409	595	842	9
la	181	398	190	409	595	842	9
Fuerza	193	398	225	409	595	842	9
Aérea	228	398	256	409	595	842	9
Británica,	259	398	306	409	595	842	9
la	309	398	318	409	595	842	9
de	320	398	332	409	595	842	9
Estados	334	398	372	409	595	842	9
Unidos	375	398	409	409	595	842	9
también	412	398	451	409	595	842	9
había	453	398	479	409	595	842	9
iniciado	482	398	521	409	595	842	9
sus	523	398	539	409	595	842	9
estudios	85	419	124	430	595	842	9
sobre	128	419	154	430	595	842	9
los	158	419	172	430	595	842	9
problemas	176	419	226	430	595	842	9
relativos	230	419	271	430	595	842	9
a	275	419	281	430	595	842	9
la	285	419	293	430	595	842	9
nueva	297	419	326	430	595	842	9
tecnología	330	419	380	430	595	842	9
de	384	419	395	430	595	842	9
radar,	399	419	427	430	595	842	9
teniendo	431	419	472	430	595	842	9
científicos	476	419	526	430	595	842	9
al	530	419	538	430	595	842	9
frente	85	440	113	451	595	842	9
de	120	440	132	451	595	842	9
sus	139	440	154	451	595	842	9
mandos	162	440	199	451	595	842	9
operacionales.	206	440	275	451	595	842	9
En	283	440	296	451	595	842	9
el	304	440	312	451	595	842	9
transcurrir	319	440	369	451	595	842	9
de	377	440	388	451	595	842	9
la	395	440	404	451	595	842	9
guerra,	412	440	445	451	595	842	9
aproximadamente	453	440	538	451	595	842	9
cuatrocientas	85	460	148	471	595	842	9
personas	157	460	199	471	595	842	9
trabajaron	207	460	256	471	595	842	9
con	264	460	282	471	595	842	9
IO	290	460	303	471	595	842	9
para	311	460	332	471	595	842	9
las	340	460	353	471	595	842	9
Fuerzas	362	460	399	471	595	842	9
Armadas,	408	460	454	471	595	842	9
como	462	460	489	471	595	842	9
analistas	497	460	539	471	595	842	9
operacionales.	85	481	154	492	595	842	9
Entre	157	481	183	492	595	842	9
ellos	186	481	209	492	595	842	9
había	212	481	238	492	595	842	9
oficiales,	241	481	284	492	595	842	9
soldados,	287	481	332	492	595	842	9
analistas	335	481	377	492	595	842	9
y	380	481	386	492	595	842	9
civiles	389	481	420	492	595	842	9
(TREFETHEN,	426	481	501	492	595	842	9
1966).	504	481	536	492	595	842	9
Verificándose	120	502	188	513	595	842	9
que	191	502	209	513	595	842	9
no	212	502	224	513	595	842	9
existía	228	502	259	513	595	842	9
ninguna	262	502	301	513	595	842	9
investigación	305	502	369	513	595	842	9
para	372	502	393	513	595	842	9
orientar	396	502	434	513	595	842	9
el	437	502	446	513	595	842	9
perfeccionamiento	449	502	539	513	595	842	9
de	85	523	96	533	595	842	9
las	102	523	115	533	595	842	9
bombas,	121	523	161	533	595	842	9
destinados	167	523	218	533	595	842	9
a	223	523	229	533	595	842	9
las	234	523	248	533	595	842	9
operaciones	253	523	311	533	595	842	9
ofensivas,	316	523	365	533	595	842	9
cerca	370	523	396	533	595	842	9
de	401	523	413	533	595	842	9
cincuenta	419	523	465	533	595	842	9
miembros	470	523	518	533	595	842	9
del	524	523	539	533	595	842	9
Laboratorio	85	543	142	554	595	842	9
del	145	543	159	554	595	842	9
Arsenal	162	543	200	554	595	842	9
de	203	543	214	554	595	842	9
la	217	543	226	554	595	842	9
Marina,	229	543	266	554	595	842	9
liderados	270	543	313	554	595	842	9
por	317	543	333	554	595	842	9
el	336	543	344	554	595	842	9
científico	347	543	393	554	595	842	9
Ellis	396	543	418	554	595	842	9
A.	421	543	432	554	595	842	9
Johnson,	436	543	478	554	595	842	9
iniciaron	481	543	524	554	595	842	9
un	527	543	539	554	595	842	9
estudio	85	564	120	575	595	842	9
sistemático	123	564	177	575	595	842	9
y	180	564	186	575	595	842	9
minucioso	189	564	239	575	595	842	9
de	242	564	254	575	595	842	9
todos	257	564	283	575	595	842	9
los	286	564	300	575	595	842	9
problemas	303	564	353	575	595	842	9
de	356	564	367	575	595	842	9
orden	370	564	397	575	595	842	9
táctica,	401	564	435	575	595	842	9
estratégica	438	564	489	575	595	842	9
y	493	564	499	575	595	842	9
técnica,	501	564	539	575	595	842	9
referentes	85	585	132	595	595	842	9
a	137	585	142	595	595	842	9
ese	147	585	162	595	595	842	9
tema.	167	585	193	595	595	842	9
Usaron	198	585	233	595	595	842	9
la	237	585	246	595	595	842	9
técnica	251	585	285	595	595	842	9
del	290	585	304	595	595	842	9
juego	309	585	336	595	595	842	9
de	340	585	352	595	595	842	9
guerra	357	585	387	595	595	842	9
para	392	585	413	595	595	842	9
perfeccionar	417	585	477	595	595	842	9
modelos	482	585	523	595	595	842	9
de	527	585	539	595	595	842	9
operaciones	85	605	142	616	595	842	9
posibles	147	605	187	616	595	842	9
y	192	605	198	616	595	842	9
probar	203	605	234	616	595	842	9
diversas	239	605	278	616	595	842	9
tácticas	283	605	319	616	595	842	9
y	325	605	331	616	595	842	9
armas	336	605	364	616	595	842	9
de	369	605	381	616	595	842	9
guerra.	386	605	420	616	595	842	9
Ese	425	605	442	616	595	842	9
trabajo	447	605	480	616	595	842	9
justificó	486	605	525	616	595	842	9
la	530	605	539	616	595	842	9
creación	85	626	126	637	595	842	9
de	131	626	142	637	595	842	9
un	147	626	159	637	595	842	9
grupo	164	626	192	637	595	842	9
de	197	626	208	637	595	842	9
IO	213	626	226	637	595	842	9
del	231	626	246	637	595	842	9
Laboratorio	251	626	307	637	595	842	9
del	312	626	327	637	595	842	9
Arsenal	332	626	369	637	595	842	9
de	374	626	385	637	595	842	9
la	390	626	399	637	595	842	9
Marina,	404	626	442	637	595	842	9
en	447	626	458	637	595	842	9
marzo	463	626	493	637	595	842	9
de	498	626	509	637	595	842	9
1942	514	626	538	637	595	842	9
(TREFETHEN,	85	647	161	658	595	842	9
1966).	164	647	195	658	595	842	9
La	120	667	133	678	595	842	9
investigación	136	667	200	678	595	842	9
operacional	203	667	259	678	595	842	9
militar	262	667	294	678	595	842	9
pasó,	297	667	322	678	595	842	9
además	325	667	361	678	595	842	9
de	364	667	375	678	595	842	9
resolver	378	667	416	678	595	842	9
sus	419	667	435	678	595	842	9
problemas	438	667	488	678	595	842	9
tácticos,	491	667	530	678	595	842	9
a	533	667	539	678	595	842	9
encontrar	85	688	130	699	595	842	9
soluciones	135	688	186	699	595	842	9
óptimas	191	688	229	699	595	842	9
para	234	688	255	699	595	842	9
los	260	688	274	699	595	842	9
problemas	279	688	329	699	595	842	9
emergentes	334	688	389	699	595	842	9
de	394	688	405	699	595	842	9
la	410	688	419	699	595	842	9
situación	424	688	467	699	595	842	9
y,	472	688	481	699	595	842	9
también,	486	688	528	699	595	842	9
a	533	688	539	699	595	842	9
formular	85	709	127	720	595	842	9
previsiones.	133	709	191	720	595	842	9
Ese	197	709	215	720	595	842	9
nuevo	221	709	251	720	595	842	9
abordaje	257	709	298	720	595	842	9
para	305	709	325	720	595	842	9
solucionar	332	709	382	720	595	842	9
problemas,	388	709	441	720	595	842	9
subordinados	448	709	512	720	595	842	9
a	518	709	523	720	595	842	9
la	530	709	539	720	595	842	9
racionalización	85	730	158	740	595	842	9
de	162	730	173	740	595	842	9
las	177	730	190	740	595	842	9
actividades	194	730	248	740	595	842	9
militares,	251	730	296	740	595	842	9
dio	300	730	315	740	595	842	9
inicio	319	730	346	740	595	842	9
a	350	730	355	740	595	842	9
un	359	730	371	740	595	842	9
proceso	375	730	412	740	595	842	9
de	415	730	427	740	595	842	9
reconfiguración	431	730	507	740	595	842	9
de	510	730	522	740	595	842	9
las	525	730	539	740	595	842	9
estructuras	85	750	137	761	595	842	9
de	141	750	152	761	595	842	9
defensa	156	750	192	761	595	842	9
de	196	750	207	761	595	842	9
los	211	750	225	761	595	842	9
Estados	228	750	266	761	595	842	9
Unidos	269	750	304	761	595	842	9
por	308	750	324	761	595	842	9
las	327	750	341	761	595	842	9
vías	344	750	364	761	595	842	9
de	367	750	379	761	595	842	9
una	382	750	400	761	595	842	9
concepción	403	750	458	761	595	842	9
científica	461	750	506	761	595	842	9
de	510	750	521	761	595	842	9
los	524	750	538	761	595	842	9
estudios	85	771	124	782	595	842	9
estratégicos	127	771	184	782	595	842	9
(MIROWSKI,	187	771	256	782	595	842	9
1999).	259	771	290	782	595	842	9
Bolema,	85	797	118	806	595	842	9
Rio	121	797	135	806	595	842	9
Claro	137	797	160	806	595	842	9
(SP),	163	797	183	806	595	842	9
v.	185	797	192	806	595	842	9
32,	195	797	207	806	595	842	9
n.	210	797	217	806	595	842	9
61,	220	797	232	806	595	842	9
p.	235	797	242	806	595	842	9
354-374,	245	797	281	806	595	842	9
ago.	283	797	301	806	595	842	9
2018	303	797	323	806	595	842	9
362	524	797	539	806	595	842	9
ISSN	471	49	493	58	595	842	10
1980-4415	495	49	539	58	595	842	10
DOI:	325	61	345	70	595	842	10
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	10
En	120	88	134	99	595	842	10
consonancia	138	88	197	99	595	842	10
con	201	88	218	99	595	842	10
Mirowski	222	88	269	99	595	842	10
(1999,	272	88	303	99	595	842	10
p.	307	88	316	99	595	842	10
688)	320	88	342	99	595	842	10
la	346	88	355	99	595	842	10
definición	358	88	407	99	595	842	10
de	411	88	422	99	595	842	10
la	426	88	435	99	595	842	10
IO	439	88	451	99	595	842	10
dada	455	88	478	99	595	842	10
por	482	88	498	99	595	842	10
Ellis	501	88	523	99	595	842	10
A.	527	88	539	99	595	842	10
Johnson	85	108	125	119	595	842	10
y	128	108	134	119	595	842	10
Patrick	137	108	171	119	595	842	10
Blackett,	175	108	218	119	595	842	10
tras	221	108	239	119	595	842	10
su	242	108	253	119	595	842	10
surgimiento,	256	108	317	119	595	842	10
es	320	108	330	119	595	842	10
la	334	108	342	119	595	842	10
de	346	106	357	119	595	842	10
ser	361	106	375	119	595	842	10
una	378	106	395	119	595	842	10
“previsión	399	106	449	119	595	842	10
y	453	108	459	119	595	842	10
comparación	462	108	524	119	595	842	10
de	527	108	539	119	595	842	10
valores,	85	129	123	140	595	842	10
efectividad	128	129	182	140	595	842	10
y	188	129	194	140	595	842	10
costes	199	129	229	140	595	842	10
de	234	129	246	140	595	842	10
un	251	129	263	140	595	842	10
conjunto	269	129	311	140	595	842	10
de	317	129	328	140	595	842	10
cursos	334	129	365	140	595	842	10
alternativos	371	129	426	140	595	842	10
propuestos	432	129	484	140	595	842	10
de	490	129	501	140	595	842	10
acción	507	129	538	140	595	842	10
envolviendo	85	150	144	161	595	842	10
el	147	150	156	161	595	842	10
sistema	159	150	195	161	595	842	10
hombre-máquina”.	198	150	288	161	595	842	10
Debido	120	171	156	181	595	842	10
a	159	171	164	181	595	842	10
las	167	171	180	181	595	842	10
intensificaciones	183	171	264	181	595	842	10
de	267	171	278	181	595	842	10
la	281	171	290	181	595	842	10
guerra	293	171	324	181	595	842	10
submarina,	327	171	380	181	595	842	10
en	383	171	394	181	595	842	10
abril	397	171	419	181	595	842	10
de	422	171	433	181	595	842	10
1942,	436	171	463	181	595	842	10
el	466	171	475	181	595	842	10
Comandante	478	171	539	181	595	842	10
de	85	191	96	202	595	842	10
la	99	191	108	202	595	842	10
Unidad	111	191	146	202	595	842	10
de	149	191	160	202	595	842	10
Guerra	163	191	196	202	595	842	10
Antisubmarina	199	191	270	202	595	842	10
solicitó	273	191	309	202	595	842	10
al	311	191	320	202	595	842	10
Coordinador	323	191	383	202	595	842	10
de	386	191	398	202	595	842	10
Investigación	400	191	465	202	595	842	10
y	468	191	474	202	595	842	10
Desarrollo	476	191	527	202	595	842	10
la	530	191	539	202	595	842	10
formación	85	212	134	223	595	842	10
de	140	212	151	223	595	842	10
un	157	212	169	223	595	842	10
grupo	175	212	203	223	595	842	10
de	209	212	220	223	595	842	10
IO.	226	212	242	223	595	842	10
En	247	212	261	223	595	842	10
mayo	267	212	293	223	595	842	10
de	299	212	310	223	595	842	10
1942,	316	212	343	223	595	842	10
fue	349	212	364	223	595	842	10
organizada	370	212	423	223	595	842	10
una	429	212	446	223	595	842	10
sección	452	212	488	223	595	842	10
con	493	212	511	223	595	842	10
siete	517	212	539	223	595	842	10
investigadores	85	233	154	243	595	842	10
de	158	233	169	243	595	842	10
la	173	233	181	243	595	842	10
Universidad	185	233	244	243	595	842	10
de	247	233	258	243	595	842	10
Columbia	262	233	310	243	595	842	10
y	313	233	319	243	595	842	10
para	323	233	343	243	595	842	10
dirigir	347	233	377	243	595	842	10
ese	380	233	396	243	595	842	10
equipo	399	233	432	243	595	842	10
fue	435	233	451	243	595	842	10
convocado	454	233	506	243	595	842	10
Philip	510	233	539	243	595	842	10
M.	85	253	99	264	595	842	10
Morse,	102	253	135	264	595	842	10
físico	138	253	165	264	595	842	10
del	168	253	183	264	595	842	10
MIT	186	253	208	264	595	842	10
(BARROS,	211	253	266	264	595	842	10
2004).	269	253	300	264	595	842	10
Ese	120	274	138	285	595	842	10
grupo,	142	274	173	285	595	842	10
inicialmente,	177	274	239	285	595	842	10
trabajó	244	274	277	285	595	842	10
en	281	274	292	285	595	842	10
el	297	274	305	285	595	842	10
análisis	310	274	346	285	595	842	10
de	350	274	361	285	595	842	10
los	365	274	379	285	595	842	10
resultados	384	274	432	285	595	842	10
de	436	274	448	285	595	842	10
ataques	452	274	488	285	595	842	10
navales	492	274	528	285	595	842	10
y	533	274	539	285	595	842	10
aéreos	85	295	116	306	595	842	10
contra	121	295	151	306	595	842	10
los	157	295	171	306	595	842	10
submarinos	177	295	232	306	595	842	10
enemigos,	238	295	287	306	595	842	10
con	292	295	310	306	595	842	10
el	315	295	324	306	595	842	10
objetivo	330	295	369	306	595	842	10
de	375	295	386	306	595	842	10
mejorar	392	295	429	306	595	842	10
la	435	295	443	306	595	842	10
eficiencia	449	295	496	306	595	842	10
de	501	295	513	306	595	842	10
esas	518	295	538	306	595	842	10
operaciones.	85	315	145	326	595	842	10
En	149	315	162	326	595	842	10
julio	166	315	188	326	595	842	10
de	192	315	204	326	595	842	10
1943,	207	315	234	326	595	842	10
ese	238	315	253	326	595	842	10
grupo,	257	315	288	326	595	842	10
ahora	292	315	319	326	595	842	10
seis	323	315	341	326	595	842	10
veces	345	315	371	326	595	842	10
mayor,	375	315	409	326	595	842	10
fue	412	315	428	326	595	842	10
incorporado	432	315	489	326	595	842	10
al	493	315	502	326	595	842	10
Estado	506	315	539	326	595	842	10
Mayor	85	336	117	347	595	842	10
de	119	336	131	347	595	842	10
la	133	336	142	347	595	842	10
Décima	144	336	181	347	595	842	10
Flota,	184	336	212	347	595	842	10
como	214	336	241	347	595	842	10
Grupo	243	336	274	347	595	842	10
de	276	336	287	347	595	842	10
Investigación	290	336	354	347	595	842	10
Operacional	357	336	415	347	595	842	10
de	418	336	429	347	595	842	10
Guerra	432	336	465	347	595	842	10
Antisubmarina	467	336	539	347	595	842	10
y,	85	357	94	368	595	842	10
al	98	357	107	368	595	842	10
final	111	357	132	368	595	842	10
de	136	357	148	368	595	842	10
la	152	357	160	368	595	842	10
guerra,	164	357	198	368	595	842	10
abarcaba	202	357	245	368	595	842	10
setenta	248	357	282	368	595	842	10
y	286	357	292	368	595	842	10
tres	295	357	313	368	595	842	10
científicos	317	357	367	368	595	842	10
con	371	357	388	368	595	842	10
las	392	357	405	368	595	842	10
más	409	357	429	368	595	842	10
diversas	433	357	472	368	595	842	10
experiencias,	476	357	539	368	595	842	10
alternándose	85	378	146	388	595	842	10
en	150	378	162	388	595	842	10
los	166	378	180	388	595	842	10
trabajos	185	378	223	388	595	842	10
de	228	378	239	388	595	842	10
campo	244	378	276	388	595	842	10
y	281	378	287	388	595	842	10
actuando	291	378	334	388	595	842	10
en	339	378	350	388	595	842	10
varios	355	378	384	388	595	842	10
mandos	389	378	426	388	595	842	10
(TREFETHEN,	431	378	507	388	595	842	10
1966;	511	378	539	388	595	842	10
MIROWSKI,	85	398	150	409	595	842	10
1999).	153	398	184	409	595	842	10
Los	120	419	138	430	595	842	10
problemas	142	419	192	430	595	842	10
abordados	196	419	245	430	595	842	10
por	249	419	265	430	595	842	10
la	269	419	277	430	595	842	10
IO,	281	419	297	430	595	842	10
durante	300	419	336	430	595	842	10
ese	340	419	355	430	595	842	10
periodo,	359	419	399	430	595	842	10
fueron	402	419	434	430	595	842	10
tantos	437	419	466	430	595	842	10
y	470	419	476	430	595	842	10
tan	480	419	494	430	595	842	10
variados	498	419	538	430	595	842	10
que	85	440	102	451	595	842	10
sería	105	440	128	451	595	842	10
imposible	131	440	179	451	595	842	10
relacionarlos.	182	440	247	451	595	842	10
Otros	250	440	276	451	595	842	10
importantes	280	440	336	451	595	842	10
y	339	440	345	451	595	842	10
aún	348	440	366	451	595	842	10
no	369	440	381	451	595	842	10
mencionados	384	440	447	451	595	842	10
fueron:	450	440	485	451	595	842	10
la	488	440	497	451	595	842	10
relación	500	440	539	451	595	842	10
de	85	460	96	471	595	842	10
peso	102	460	124	471	595	842	10
de	129	460	140	471	595	842	10
las	146	460	159	471	595	842	10
bombas,	164	460	205	471	595	842	10
la	211	460	219	471	595	842	10
precisión	225	460	268	471	595	842	10
de	274	460	285	471	595	842	10
bombardeos,	291	460	352	471	595	842	10
las	358	460	371	471	595	842	10
maniobras	377	460	426	471	595	842	10
de	432	460	443	471	595	842	10
navíos	449	460	480	471	595	842	10
para	485	460	506	471	595	842	10
evitar	511	460	539	471	595	842	10
kamikazes	85	481	136	492	595	842	10
y	144	481	150	492	595	842	10
dimensión	158	481	209	492	595	842	10
de	217	481	229	492	595	842	10
los	237	481	251	492	595	842	10
convoyes.	260	481	308	492	595	842	10
En	316	481	330	492	595	842	10
Estados	338	481	375	492	595	842	10
Unidos,	384	481	422	492	595	842	10
la	430	481	439	492	595	842	10
IO	447	481	460	492	595	842	10
recibió	468	481	502	492	595	842	10
varias	510	481	539	492	595	842	10
denominaciones:	85	502	166	513	595	842	10
análisis	169	502	205	513	595	842	10
de	207	502	219	513	595	842	10
operaciones,	221	502	281	513	595	842	10
evaluación	284	502	336	513	595	842	10
de	338	502	349	513	595	842	10
sistemas,	352	502	395	513	595	842	10
investigación	398	502	462	513	595	842	10
de	465	502	476	513	595	842	10
operaciones,	478	502	539	513	595	842	10
análisis	85	523	121	533	595	842	10
de	126	523	137	533	595	842	10
sistemas,	142	523	186	533	595	842	10
ciencia	191	523	225	533	595	842	10
de	230	523	241	533	595	842	10
administración	246	523	318	533	595	842	10
e	323	523	328	533	595	842	10
investigación	333	523	397	533	595	842	10
operacional	402	523	458	533	595	842	10
(TREFETHEN,	463	523	539	533	595	842	10
1966).	85	543	116	554	595	842	10
Al	120	564	132	575	595	842	10
volver	138	564	168	575	595	842	10
a	173	564	179	575	595	842	10
ver	184	564	199	575	595	842	10
su	204	564	215	575	595	842	10
historia,	220	564	259	575	595	842	10
son	264	564	280	575	595	842	10
encontradas	286	564	343	575	595	842	10
algunas	348	564	385	575	595	842	10
especificidades	390	564	463	575	595	842	10
de	468	564	479	575	595	842	10
su	485	564	495	575	595	842	10
génesis.	500	564	539	575	595	842	10
Primero,	85	585	127	595	595	842	10
eran	130	585	151	595	595	842	10
los	154	585	168	595	595	842	10
científicos	171	585	221	595	595	842	10
naturales,	225	585	271	595	595	842	10
principalmente	274	585	346	595	595	842	10
los	350	585	364	595	595	842	10
físicos,	367	585	401	595	595	842	10
que	405	585	422	595	595	842	10
fueron	425	585	457	595	595	842	10
los	460	585	474	595	595	842	10
responsables	477	585	539	595	595	842	10
por	85	605	101	616	595	842	10
su	104	605	115	616	595	842	10
creación,	118	605	161	616	595	842	10
conducción	164	605	219	616	595	842	10
y	222	605	228	616	595	842	10
codificación,	231	605	293	616	595	842	10
durante	296	605	332	616	595	842	10
el	335	605	344	616	595	842	10
régimen	347	605	386	616	595	842	10
de	389	605	400	616	595	842	10
la	403	605	412	616	595	842	10
Segunda	415	605	456	616	595	842	10
Guerra	459	605	492	616	595	842	10
Mundial.	495	605	539	616	595	842	10
Segundo,	85	626	130	637	595	842	10
los	132	626	146	637	595	842	10
militares	149	626	191	637	595	842	10
buscaron	193	626	236	637	595	842	10
ayuda	238	626	267	637	595	842	10
de	269	626	281	637	595	842	10
los	283	626	297	637	595	842	10
civiles,	299	626	333	637	595	842	10
en	336	626	347	637	595	842	10
particular,	349	626	398	637	595	842	10
de	401	626	412	637	595	842	10
los	414	626	428	637	595	842	10
científicos,	430	626	483	637	595	842	10
para	486	626	506	637	595	842	10
dirigir	509	626	539	637	595	842	10
la	85	647	94	658	595	842	10
guerra.	97	647	130	658	595	842	10
Sus	133	647	150	658	595	842	10
aplicaciones	153	647	212	658	595	842	10
se	215	647	225	658	595	842	10
restringieron	228	647	289	658	595	842	10
a	292	647	297	658	595	842	10
las	300	647	313	658	595	842	10
militares	316	647	358	658	595	842	10
y	361	647	367	658	595	842	10
las	370	647	383	658	595	842	10
agendas	386	647	424	658	595	842	10
de	427	647	438	658	595	842	10
investigaciones	441	647	515	658	595	842	10
eran	518	647	539	658	595	842	10
determinadas	85	667	149	678	595	842	10
por	152	667	168	678	595	842	10
sus	171	667	187	678	595	842	10
necesidades.	190	667	250	678	595	842	10
Tercero,	253	667	293	678	595	842	10
se	297	667	307	678	595	842	10
creía	310	667	333	678	595	842	10
que	336	667	354	678	595	842	10
existía	357	667	388	678	595	842	10
un	391	667	403	678	595	842	10
método	406	667	442	678	595	842	10
científico	446	667	491	678	595	842	10
genérico,	494	667	538	678	595	842	10
el	85	688	94	699	595	842	10
cual	97	688	117	699	595	842	10
era	121	688	136	699	595	842	10
utilizado	139	688	181	699	595	842	10
por	185	688	201	699	595	842	10
los	205	688	219	699	595	842	10
investigadores	223	688	292	699	595	842	10
operacionales	295	688	361	699	595	842	10
en	365	688	376	699	595	842	10
la	380	688	389	699	595	842	10
resolución	393	688	442	699	595	842	10
de	446	688	458	699	595	842	10
esos	461	688	482	699	595	842	10
problemas.	486	688	539	699	595	842	10
Tras	85	709	106	720	595	842	10
la	109	709	118	720	595	842	10
construcción	121	709	182	720	595	842	10
de	185	709	196	720	595	842	10
la	199	709	208	720	595	842	10
bomba	211	709	244	720	595	842	10
atómica	247	709	285	720	595	842	10
dicho	288	709	314	720	595	842	10
método	317	709	353	720	595	842	10
fue	356	709	372	720	595	842	10
cuestionado,	375	709	435	720	595	842	10
y	438	709	444	720	595	842	10
todo	447	709	468	720	595	842	10
pasó	471	709	493	720	595	842	10
a	496	709	501	720	595	842	10
ser	504	709	518	720	595	842	10
una	521	709	539	720	595	842	10
cuestión	85	730	125	740	595	842	10
de	127	730	139	740	595	842	10
posesión	141	730	183	740	595	842	10
de	186	730	197	740	595	842	10
conocimientos	199	730	269	740	595	842	10
matemáticos	272	730	332	740	595	842	10
(TREFETHEN,	335	730	410	740	595	842	10
1966;	413	730	440	740	595	842	10
MIROWSKI,1999).	443	730	539	740	595	842	10
Es	120	750	132	761	595	842	10
así	135	750	148	761	595	842	10
como	151	750	177	761	595	842	10
la	180	750	189	761	595	842	10
IO	191	750	204	761	595	842	10
es	206	750	216	761	595	842	10
presentada	219	750	270	761	595	842	10
en	273	750	284	761	595	842	10
los	286	750	300	761	595	842	10
documentos	303	750	361	761	595	842	10
contemporáneos	363	750	442	761	595	842	10
y	445	750	451	761	595	842	10
en	453	750	464	761	595	842	10
algunos	467	750	504	761	595	842	10
relatos	507	750	539	761	595	842	10
históricos	85	771	132	782	595	842	10
de	138	771	150	782	595	842	10
ese	156	771	172	782	595	842	10
tiempo	178	771	212	782	595	842	10
y,	219	771	227	782	595	842	10
en	234	771	245	782	595	842	10
vez	252	771	269	782	595	842	10
de	275	771	287	782	595	842	10
considerarla	293	771	352	782	595	842	10
como	359	771	385	782	595	842	10
parte	392	771	416	782	595	842	10
de	423	771	434	782	595	842	10
la	441	771	449	782	595	842	10
matemática,	456	771	514	782	595	842	10
una	521	771	538	782	595	842	10
Bolema,	85	797	118	806	595	842	10
Rio	121	797	135	806	595	842	10
Claro	137	797	160	806	595	842	10
(SP),	163	797	183	806	595	842	10
v.	185	797	192	806	595	842	10
32,	195	797	207	806	595	842	10
n.	210	797	217	806	595	842	10
61,	220	797	232	806	595	842	10
p.	235	797	242	806	595	842	10
354-374,	245	797	281	806	595	842	10
ago.	283	797	301	806	595	842	10
2018	303	797	323	806	595	842	10
363	524	797	539	806	595	842	10
ISSN	471	49	493	58	595	842	11
1980-4415	495	49	539	58	595	842	11
DOI:	325	61	345	70	595	842	11
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	11
caracterización	85	88	158	99	595	842	11
mejor	163	88	191	99	595	842	11
sería	197	88	220	99	595	842	11
pensar	226	88	257	99	595	842	11
que	263	88	280	99	595	842	11
algunos	286	88	323	99	595	842	11
matemáticos	329	88	390	99	595	842	11
fueron	396	88	427	99	595	842	11
reclutados	433	88	482	99	595	842	11
durante	488	88	524	99	595	842	11
la	530	88	539	99	595	842	11
Segunda	85	108	126	119	595	842	11
Guerra	131	108	164	119	595	842	11
Mundial	169	108	210	119	595	842	11
para	215	108	235	119	595	842	11
trabajar	240	108	277	119	595	842	11
en	282	108	293	119	595	842	11
unidades	298	108	340	119	595	842	11
multidisciplinares,	345	108	434	119	595	842	11
comandados	439	108	499	119	595	842	11
por	504	108	520	119	595	842	11
los	525	108	539	119	595	842	11
físicos	85	129	116	140	595	842	11
y	120	129	126	140	595	842	11
conducidos	129	129	184	140	595	842	11
a	187	129	192	140	595	842	11
participar	196	129	242	140	595	842	11
de	245	129	256	140	595	842	11
las	260	129	273	140	595	842	11
más	276	129	296	140	595	842	11
diversas	299	129	338	140	595	842	11
actividades,	342	129	398	140	595	842	11
agrupadas	402	129	450	140	595	842	11
bajo	454	129	475	140	595	842	11
la	478	129	487	140	595	842	11
rúbrica	490	129	524	140	595	842	11
de	527	129	539	140	595	842	11
IO	85	150	98	161	595	842	11
(MIROWSKI,	101	150	170	161	595	842	11
1999).	173	150	204	161	595	842	11
Tras	120	171	142	181	595	842	11
el	144	171	153	181	595	842	11
inicio	155	171	183	181	595	842	11
de	185	171	197	181	595	842	11
la	199	171	208	181	595	842	11
guerra,	210	171	244	181	595	842	11
muchos	247	171	284	181	595	842	11
matemáticos	286	171	347	181	595	842	11
fueron	349	171	381	181	595	842	11
invitados	383	171	427	181	595	842	11
a	430	171	435	181	595	842	11
involucrarse	438	171	497	181	595	842	11
más	500	171	519	181	595	842	11
con	521	171	539	181	595	842	11
las	85	191	98	202	595	842	11
necesidades	102	191	160	202	595	842	11
de	164	191	175	202	595	842	11
los	179	191	193	202	595	842	11
militares,	197	191	242	202	595	842	11
a	246	191	251	202	595	842	11
fin	255	191	268	202	595	842	11
de	272	191	284	202	595	842	11
resolver	287	191	326	202	595	842	11
problemas	330	191	380	202	595	842	11
relacionados	384	191	445	202	595	842	11
con	449	191	466	202	595	842	11
el	470	191	479	202	595	842	11
esfuerzo	483	191	523	202	595	842	11
de	527	191	539	202	595	842	11
guerra.	85	212	119	223	595	842	11
Fue	123	212	141	223	595	842	11
creado,	145	212	180	223	595	842	11
en	184	212	196	223	595	842	11
1942,	200	212	227	223	595	842	11
el	231	212	240	223	595	842	11
Applied	244	212	281	223	595	842	11
Matematics	286	212	342	223	595	842	11
Panel	346	212	374	223	595	842	11
(AMP),	378	212	415	223	595	842	11
como	419	212	446	223	595	842	11
una	450	212	467	223	595	842	11
división	472	212	510	223	595	842	11
de	514	212	526	223	595	842	11
la	530	212	539	223	595	842	11
NDRC,	85	233	121	243	595	842	11
para	126	233	147	243	595	842	11
ayudar	152	233	184	243	595	842	11
a	189	233	194	243	595	842	11
resolver	199	233	238	243	595	842	11
ese	243	233	258	243	595	842	11
tipo	263	233	281	243	595	842	11
de	286	233	298	243	595	842	11
problema.	302	233	351	243	595	842	11
Su	356	233	368	243	595	842	11
objetivo	373	233	412	243	595	842	11
era	418	233	432	243	595	842	11
establecer	437	233	485	243	595	842	11
grupos	490	233	522	243	595	842	11
de	527	233	539	243	595	842	11
matemática	85	253	140	264	595	842	11
aplicada	143	253	183	264	595	842	11
en	186	253	197	264	595	842	11
varias	200	253	229	264	595	842	11
Universidades,	232	253	303	264	595	842	11
cuyos	306	253	334	264	595	842	11
contratos	337	253	381	264	595	842	11
serían	384	253	413	264	595	842	11
firmados	416	253	458	264	595	842	11
por	461	253	477	264	595	842	11
la	480	253	489	264	595	842	11
sede	492	253	513	264	595	842	11
de	516	253	527	264	595	842	11
la	530	253	539	264	595	842	11
AMP,	85	274	114	285	595	842	11
localizada	117	274	166	285	595	842	11
en	169	274	180	285	595	842	11
Manhattan,	183	274	237	285	595	842	11
que	240	274	258	285	595	842	11
suministraría	260	274	323	285	595	842	11
los	326	274	340	285	595	842	11
proyectos	343	274	390	285	595	842	11
a	393	274	398	285	595	842	11
ser	401	274	415	285	595	842	11
analizados	418	274	468	285	595	842	11
en	471	274	483	285	595	842	11
respuesta	486	274	530	285	595	842	11
a	533	274	539	285	595	842	11
los	85	295	99	306	595	842	11
pedidos	102	295	139	306	595	842	11
de	141	295	153	306	595	842	11
los	155	295	169	306	595	842	11
militares	171	295	213	306	595	842	11
o	216	295	222	306	595	842	11
de	224	295	235	306	595	842	11
sus	238	295	253	306	595	842	11
contratadas.	255	295	313	306	595	842	11
El	315	295	326	306	595	842	11
AMP	329	295	355	306	595	842	11
fue	357	295	372	306	595	842	11
dirigido	375	295	413	306	595	842	11
por	415	295	431	306	595	842	11
el	433	295	442	306	595	842	11
matemático	444	295	500	306	595	842	11
Warren	503	295	539	306	595	842	11
Weaver.	85	315	125	326	595	842	11
En	131	315	144	326	595	842	11
1948,	150	315	177	326	595	842	11
Weaver	183	315	220	326	595	842	11
escribió	225	315	263	326	595	842	11
un	269	315	281	326	595	842	11
artículo	287	315	323	326	595	842	11
con	329	315	346	326	595	842	11
el	352	315	360	326	595	842	11
título	366	315	392	326	595	842	11
Ciencia	397	315	434	326	595	842	11
y	439	315	445	326	595	842	11
Complejidad,	451	315	516	326	595	842	11
que	521	315	539	326	595	842	11
abordaba	85	336	129	347	595	842	11
temas	137	336	165	347	595	842	11
como	172	336	199	347	595	842	11
Ciencia	207	336	243	347	595	842	11
y	251	336	257	347	595	842	11
Guerra	264	336	298	347	595	842	11
(TREFETHEN,	305	336	381	347	595	842	11
1966;	389	336	416	347	595	842	11
DUREN	424	336	465	347	595	842	11
et	473	336	481	347	595	842	11
al.,	489	336	504	347	595	842	11
1989;	511	336	539	347	595	842	11
MIROWSKI,	85	357	150	368	595	842	11
1999).	153	357	184	368	595	842	11
En	120	378	134	388	595	842	11
la	138	378	147	388	595	842	11
primavera	151	378	200	388	595	842	11
de	204	378	215	388	595	842	11
1942,	219	378	246	388	595	842	11
Warren	251	378	287	388	595	842	11
Weaver	291	378	328	388	595	842	11
creó	332	378	353	388	595	842	11
el	357	378	366	388	595	842	11
Statistical	371	378	419	388	595	842	11
Research	423	378	467	388	595	842	11
Group	472	378	503	388	595	842	11
(SRG)	507	378	539	388	595	842	11
fundado	85	398	124	409	595	842	11
en	128	398	139	409	595	842	11
la	143	398	151	409	595	842	11
Universidad	155	398	214	409	595	842	11
de	217	398	229	409	595	842	11
Columbia	232	398	280	409	595	842	11
y	283	398	289	409	595	842	11
soportado	293	398	340	409	595	842	11
por	344	398	360	409	595	842	11
la	363	398	372	409	595	842	11
AMP.	375	398	404	409	595	842	11
Ese	408	398	425	409	595	842	11
grupo	429	398	457	409	595	842	11
fue	461	398	476	409	595	842	11
liderado	479	398	519	409	595	842	11
por	522	398	538	409	595	842	11
Harold	85	419	118	430	595	842	11
Hotelling	127	419	172	430	595	842	11
y	181	419	187	430	595	842	11
formado	195	419	236	430	595	842	11
por	245	419	261	430	595	842	11
ingenieros,	269	419	322	430	595	842	11
estadísticos	331	419	386	430	595	842	11
y	395	419	401	430	595	842	11
matemáticos.	409	419	473	430	595	842	11
Sus	482	419	499	430	595	842	11
tareas,	508	419	538	430	595	842	11
inicialmente,	85	440	147	451	595	842	11
tenían	151	440	180	451	595	842	11
una	183	440	201	451	595	842	11
estrecha	204	440	243	451	595	842	11
semejanza	247	440	297	451	595	842	11
con	300	440	317	451	595	842	11
aquellas	321	440	360	451	595	842	11
realizadas	363	440	411	451	595	842	11
en	414	440	426	451	595	842	11
las	429	440	442	451	595	842	11
unidades	446	440	488	451	595	842	11
británicas	492	440	538	451	595	842	11
de	85	460	96	471	595	842	11
IO,	99	460	114	471	595	842	11
y	117	460	123	471	595	842	11
muchos	126	460	163	471	595	842	11
de	165	460	177	471	595	842	11
sus	179	460	195	471	595	842	11
problemas	197	460	247	471	595	842	11
fueron	250	460	281	471	595	842	11
resueltos	284	460	326	471	595	842	11
por	329	460	345	471	595	842	11
la	347	460	356	471	595	842	11
calculadora	359	460	414	471	595	842	11
electrónica,	416	460	472	471	595	842	11
ya	475	460	486	471	595	842	11
disponible	488	460	538	471	595	842	11
en	85	481	96	492	595	842	11
esa	100	481	115	492	595	842	11
época.	119	481	150	492	595	842	11
De	154	481	168	492	595	842	11
los	172	481	186	492	595	842	11
572	190	481	208	492	595	842	11
informes	212	481	254	492	595	842	11
y	258	481	264	492	595	842	11
memorandos	268	481	330	492	595	842	11
producidos	334	481	387	492	595	842	11
por	391	481	407	492	595	842	11
la	411	481	420	492	595	842	11
SRG,	423	481	450	492	595	842	11
la	454	481	462	492	595	842	11
idea	466	481	486	492	595	842	11
que	490	481	508	492	595	842	11
atrajo	511	481	539	492	595	842	11
más	85	502	104	513	595	842	11
interés	109	502	141	513	595	842	11
y	146	502	152	513	595	842	11
desarrollo	156	502	204	513	595	842	11
en	209	502	220	513	595	842	11
el	225	502	234	513	595	842	11
periodo	238	502	275	513	595	842	11
de	280	502	291	513	595	842	11
posguerra	296	502	343	513	595	842	11
fue	347	502	363	513	595	842	11
la	367	502	376	513	595	842	11
teoría	381	502	408	513	595	842	11
del	413	502	427	513	595	842	11
análisis	432	502	468	513	595	842	11
secuencial	473	502	523	513	595	842	11
de	527	502	539	513	595	842	11
Abraham	85	523	130	533	595	842	11
Wald	133	523	159	533	595	842	11
(DUREN	162	523	207	533	595	842	11
et	210	523	219	533	595	842	11
al.,	222	523	236	533	595	842	11
1989).	239	523	270	533	595	842	11
Todavía,	120	543	163	554	595	842	11
en	165	543	177	554	595	842	11
la	179	543	188	554	595	842	11
Universidad	190	543	249	554	595	842	11
de	251	543	263	554	595	842	11
Columbia,	265	543	316	554	595	842	11
en	318	543	329	554	595	842	11
marzo	332	543	362	554	595	842	11
de	364	543	376	554	595	842	11
1943,	378	543	405	554	595	842	11
fue	408	543	423	554	595	842	11
creado	425	543	457	554	595	842	11
el	460	543	468	554	595	842	11
grupo	471	543	499	554	595	842	11
Applied	501	543	539	554	595	842	11
Mathematics	85	564	147	575	595	842	11
Group	150	564	181	575	595	842	11
at	184	564	194	575	595	842	11
Columbia	196	564	244	575	595	842	11
(AMG-C)	247	564	295	575	595	842	11
y	298	564	304	575	595	842	11
que	306	564	324	575	595	842	11
se	327	564	337	575	595	842	11
destacó	340	564	376	575	595	842	11
por	379	564	395	575	595	842	11
la	398	564	406	575	595	842	11
importancia	409	564	466	575	595	842	11
de	469	564	481	575	595	842	11
los	484	564	498	575	595	842	11
trabajos	500	564	538	575	595	842	11
realizados	85	585	134	595	595	842	11
(DUREN	136	585	182	595	595	842	11
et	185	585	193	595	595	842	11
al.,	196	585	211	595	595	842	11
1989).	214	585	245	595	595	842	11
En	247	585	261	595	595	842	11
1942,	264	585	291	595	595	842	11
ya	294	585	305	595	595	842	11
había	307	585	334	595	595	842	11
como	336	585	363	595	595	842	11
mínimo	366	585	403	595	595	842	11
dos	406	585	423	595	595	842	11
grupos	425	585	458	595	595	842	11
activos	461	585	495	595	595	842	11
de	498	585	509	595	595	842	11
IO	512	585	525	595	595	842	11
en	527	585	539	595	595	842	11
EEUU,	85	605	120	616	595	842	11
uno	123	605	141	616	595	842	11
llamado	143	605	182	616	595	842	11
Antisubmarine	184	605	255	616	595	842	11
Warfare	257	605	297	616	595	842	11
Operations	300	605	354	616	595	842	11
Research	356	605	401	616	595	842	11
Group	403	605	435	616	595	842	11
(ASWORG)	437	605	497	616	595	842	11
y	500	605	506	616	595	842	11
el	508	605	517	616	595	842	11
otro	519	605	539	616	595	842	11
Radiation	85	626	132	637	595	842	11
Laboratory	138	626	193	637	595	842	11
del	199	626	213	637	595	842	11
MIT.	219	626	244	637	595	842	11
El	249	626	260	637	595	842	11
Ilustre	266	626	296	637	595	842	11
miembro	302	626	346	637	595	842	11
de	351	626	362	637	595	842	11
ambos	368	626	399	637	595	842	11
grupos,	405	626	441	637	595	842	11
desde	446	626	474	637	595	842	11
el	480	626	488	637	595	842	11
inicio,	494	626	524	637	595	842	11
el	530	626	539	637	595	842	11
matemático	85	647	141	658	595	842	11
John	144	647	167	658	595	842	11
von	171	647	189	658	595	842	11
Neumann,	192	647	242	658	595	842	11
fue	245	647	260	658	595	842	11
uno	264	647	282	658	595	842	11
de	285	647	297	658	595	842	11
los	300	647	314	658	595	842	11
científicos	318	647	367	658	595	842	11
responsables	371	647	432	658	595	842	11
de	436	647	447	658	595	842	11
la	451	647	459	658	595	842	11
forma	463	647	491	658	595	842	11
en	495	647	506	658	595	842	11
que	510	647	527	658	595	842	11
la	530	647	539	658	595	842	11
IO	85	667	98	678	595	842	11
fue	102	667	118	678	595	842	11
adoptada	123	667	166	678	595	842	11
en	171	667	182	678	595	842	11
América,	187	667	231	678	595	842	11
en	236	667	247	678	595	842	11
el	252	667	261	678	595	842	11
sentido	266	667	300	678	595	842	11
de	305	667	317	678	595	842	11
hacerla	321	667	356	678	595	842	11
una	361	667	378	678	595	842	11
preocupación	383	667	448	678	595	842	11
en	453	667	464	678	595	842	11
los	469	667	483	678	595	842	11
centros	488	667	522	678	595	842	11
de	527	667	539	678	595	842	11
investigación	85	688	149	699	595	842	11
(MCCLOSKEY,	152	688	233	699	595	842	11
1987;	236	688	263	699	595	842	11
MORSE,	266	688	311	699	595	842	11
1986).	314	688	345	699	595	842	11
John	120	709	143	720	595	842	11
von	147	709	165	720	595	842	11
Neumann	168	709	215	720	595	842	11
(1953)	219	709	251	720	595	842	11
y	254	709	260	720	595	842	11
el	264	709	272	720	595	842	11
economista,	276	709	333	720	595	842	11
Oskar	337	709	366	720	595	842	11
Morgenstern	369	709	430	720	595	842	11
(1953)	434	709	466	720	595	842	11
escribieron	470	709	523	720	595	842	11
un	527	709	539	720	595	842	11
libro,	85	730	111	740	595	842	11
publicado	115	730	163	740	595	842	11
por	167	730	183	740	595	842	11
la	188	730	197	740	595	842	11
Princepton	202	730	255	740	595	842	11
University,	260	730	313	740	595	842	11
en	317	730	329	740	595	842	11
1944,	333	730	360	740	595	842	11
con	365	730	382	740	595	842	11
el	387	730	396	740	595	842	11
título	400	730	426	740	595	842	11
“Teory	431	727	464	740	595	842	11
of	469	730	478	740	595	842	11
Games	483	730	516	740	595	842	11
and	521	730	539	740	595	842	11
Economic	85	748	133	761	595	842	11
Behavior”	136	748	187	761	595	842	11
(Teoría	190	750	225	761	595	842	11
de	228	750	240	761	595	842	11
los	243	750	257	761	595	842	11
Juegos	260	750	293	761	595	842	11
y	296	750	302	761	595	842	11
Comportamiento	305	750	386	761	595	842	11
Económico).	389	750	451	761	595	842	11
La	454	750	467	761	595	842	11
idea	470	750	490	761	595	842	11
central	493	750	525	761	595	842	11
es	529	750	539	761	595	842	11
Bolema,	85	797	118	806	595	842	11
Rio	121	797	135	806	595	842	11
Claro	137	797	160	806	595	842	11
(SP),	163	797	183	806	595	842	11
v.	185	797	192	806	595	842	11
32,	195	797	207	806	595	842	11
n.	210	797	217	806	595	842	11
61,	220	797	232	806	595	842	11
p.	235	797	242	806	595	842	11
354-374,	245	797	281	806	595	842	11
ago.	283	797	301	806	595	842	11
2018	303	797	323	806	595	842	11
364	524	797	539	806	595	842	11
ISSN	471	49	493	58	595	842	12
1980-4415	495	49	539	58	595	842	12
DOI:	325	61	345	70	595	842	12
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	12
que	85	88	102	99	595	842	12
siempre	105	88	143	99	595	842	12
existe	146	88	174	99	595	842	12
una	177	88	194	99	595	842	12
solución	197	88	238	99	595	842	12
racional	241	88	279	99	595	842	12
para	282	88	303	99	595	842	12
un	306	88	318	99	595	842	12
conflicto	321	88	363	99	595	842	12
bien	366	88	387	99	595	842	12
definido	390	88	430	99	595	842	12
entre	433	88	457	99	595	842	12
dos	459	88	476	99	595	842	12
individuos	479	88	530	99	595	842	12
y	533	88	539	99	595	842	12
cuyos	85	108	113	119	595	842	12
intereses	116	108	158	119	595	842	12
sean	161	108	182	119	595	842	12
completamente	185	108	259	119	595	842	12
opuestos.	262	108	307	119	595	842	12
Ese	120	129	138	140	595	842	12
trabajo,	141	129	177	140	595	842	12
de	180	129	191	140	595	842	12
enfoque	194	129	232	140	595	842	12
matemático,	235	129	294	140	595	842	12
trata	297	129	318	140	595	842	12
sobre	321	129	347	140	595	842	12
la	349	129	358	140	595	842	12
lógica	361	129	390	140	595	842	12
de	393	129	404	140	595	842	12
las	407	129	420	140	595	842	12
situaciones	423	129	476	140	595	842	12
de	479	129	490	140	595	842	12
conflicto,	493	129	539	140	595	842	12
además,	85	150	124	161	595	842	12
de	127	150	139	161	595	842	12
presentar	142	150	186	161	595	842	12
soluciones	190	150	241	161	595	842	12
y	244	150	250	161	595	842	12
paradojas	253	150	299	161	595	842	12
que	303	150	320	161	595	842	12
ayudan	324	150	358	161	595	842	12
a	362	150	367	161	595	842	12
comprender	371	150	428	161	595	842	12
mejor	431	150	460	161	595	842	12
las	463	150	476	161	595	842	12
limitaciones	480	150	539	161	595	842	12
de	85	171	96	181	595	842	12
la	100	171	109	181	595	842	12
racionalidad	113	171	172	181	595	842	12
humana.	176	171	217	181	595	842	12
Neumann	221	171	268	181	595	842	12
y	272	171	278	181	595	842	12
Morgenstern	281	171	343	181	595	842	12
presentaron	347	171	403	181	595	842	12
su	407	171	417	181	595	842	12
trabajo,	421	171	458	181	595	842	12
la	462	171	470	181	595	842	12
Teoría	474	171	505	181	595	842	12
de	509	171	521	181	595	842	12
los	525	171	539	181	595	842	12
Juegos,	85	191	121	202	595	842	12
como	124	191	150	202	595	842	12
una	154	191	171	202	595	842	12
ramificación	174	191	235	202	595	842	12
de	238	191	249	202	595	842	12
la	252	191	261	202	595	842	12
IO,	264	191	280	202	595	842	12
para	283	191	304	202	595	842	12
la	307	191	316	202	595	842	12
cual	319	191	339	202	595	842	12
contribuyó	342	191	394	202	595	842	12
la	397	191	406	202	595	842	12
matemática,	409	191	467	202	595	842	12
volcada	470	191	508	202	595	842	12
en	511	191	522	202	595	842	12
las	525	191	539	202	595	842	12
preocupaciones	85	212	160	223	595	842	12
estratégicas	163	212	219	223	595	842	12
de	222	212	233	223	595	842	12
la	236	212	245	223	595	842	12
guerra.	248	212	281	223	595	842	12
Durante	120	233	159	243	595	842	12
y	165	233	171	243	595	842	12
después	177	233	215	243	595	842	12
de	222	233	233	243	595	842	12
la	239	233	248	243	595	842	12
guerra,	254	233	288	243	595	842	12
von	294	233	312	243	595	842	12
Neumann	318	233	365	243	595	842	12
fue	371	233	387	243	595	842	12
consultor	393	233	437	243	595	842	12
del	444	233	458	243	595	842	12
Laboratorio	465	233	521	243	595	842	12
de	527	233	539	243	595	842	12
Investigación	85	253	150	264	595	842	12
Balística,	156	253	201	264	595	842	12
en	207	253	218	264	595	842	12
el	225	253	233	264	595	842	12
Aberdeen	240	253	286	264	595	842	12
Proving	292	253	331	264	595	842	12
Grounds,	337	253	382	264	595	842	12
en	388	253	400	264	595	842	12
Maryland.	406	253	456	264	595	842	12
En	462	253	475	264	595	842	12
esa	481	253	497	264	595	842	12
unidad,	503	253	539	264	595	842	12
realizaba	85	274	128	285	595	842	12
estudios	131	274	170	285	595	842	12
sobre	172	274	198	285	595	842	12
balística,	201	274	244	285	595	842	12
y	246	274	252	285	595	842	12
su	254	274	265	285	595	842	12
problema	268	274	313	285	595	842	12
en	315	274	326	285	595	842	12
ese	329	274	344	285	595	842	12
proyecto	347	274	388	285	595	842	12
era	391	274	406	285	595	842	12
la	408	274	417	285	595	842	12
gran	419	274	440	285	595	842	12
cantidad	443	274	483	285	595	842	12
de	486	274	497	285	595	842	12
cálculos	499	274	539	285	595	842	12
que	85	295	102	306	595	842	12
tenían	105	295	134	306	595	842	12
que	137	295	154	306	595	842	12
ser	157	295	171	306	595	842	12
efectuados.	173	295	228	306	595	842	12
En	230	295	243	306	595	842	12
el	246	295	255	306	595	842	12
verano	257	295	290	306	595	842	12
de	292	295	304	306	595	842	12
1944,	306	295	333	306	595	842	12
Campbell	336	295	382	306	595	842	12
(2004)	385	295	417	306	595	842	12
relata	419	295	446	306	595	842	12
que	449	295	466	306	595	842	12
von	468	295	486	306	595	842	12
Neumann,	489	295	539	306	595	842	12
por	85	315	101	326	595	842	12
casualidad,	104	315	157	326	595	842	12
conoció	160	315	198	326	595	842	12
a	201	315	206	326	595	842	12
Herman	209	315	247	326	595	842	12
Goldstine	250	315	297	326	595	842	12
en	300	315	311	326	595	842	12
la	314	315	322	326	595	842	12
estación	325	315	364	326	595	842	12
ferroviaria	367	315	418	326	595	842	12
local	420	315	444	326	595	842	12
y	447	315	453	326	595	842	12
lo	455	315	464	326	595	842	12
escuchó	467	315	506	326	595	842	12
hablar	509	315	539	326	595	842	12
sobre	85	336	111	347	595	842	12
el	113	336	122	347	595	842	12
proyecto	125	336	167	347	595	842	12
ENIAC	169	336	206	347	595	842	12
(Electronic	208	336	262	347	595	842	12
Numerical	265	336	315	347	595	842	12
Integrator	318	336	367	347	595	842	12
and	369	336	387	347	595	842	12
Computer)	390	336	442	347	595	842	12
en	444	336	456	347	595	842	12
el	458	336	467	347	595	842	12
cual	469	336	489	347	595	842	12
trabajaba.	492	336	539	347	595	842	12
Ese	85	357	102	368	595	842	12
proyecto	108	357	150	368	595	842	12
había	156	357	182	368	595	842	12
sido	188	357	208	368	595	842	12
financiado	214	357	264	368	595	842	12
por	270	357	286	368	595	842	12
el	292	357	301	368	595	842	12
laboratorio	307	357	359	368	595	842	12
de	365	357	377	368	595	842	12
Investigación	383	357	447	368	595	842	12
Balística,	453	357	498	368	595	842	12
ante	504	357	524	368	595	842	12
la	530	357	539	368	595	842	12
necesidad	85	378	132	388	595	842	12
de	135	378	146	388	595	842	12
encontrar	149	378	194	388	595	842	12
una	197	378	214	388	595	842	12
manera	217	378	252	388	595	842	12
más	254	378	274	388	595	842	12
rápida	276	378	306	388	595	842	12
de	309	378	320	388	595	842	12
calcular	323	378	361	388	595	842	12
las	363	378	377	388	595	842	12
trayectorias	379	378	435	388	595	842	12
balísticas,	438	378	485	388	595	842	12
pues	488	378	510	388	595	842	12
había	512	378	538	388	595	842	12
muchas	85	398	122	409	595	842	12
variables	126	398	169	409	595	842	12
en	173	398	184	409	595	842	12
juego,	188	398	217	409	595	842	12
como	221	398	248	409	595	842	12
distancia,	252	398	297	409	595	842	12
peso,	301	398	326	409	595	842	12
velocidad,	330	398	380	409	595	842	12
dirección	384	398	428	409	595	842	12
del	432	398	447	409	595	842	12
viento,	451	398	484	409	595	842	12
además	487	398	523	409	595	842	12
de	527	398	538	409	595	842	12
otras,	85	419	111	430	595	842	12
lo	114	419	123	430	595	842	12
que	126	419	143	430	595	842	12
hacía	146	419	171	430	595	842	12
el	174	419	182	430	595	842	12
cálculo	185	419	220	430	595	842	12
más	223	419	242	430	595	842	12
complejo	244	419	289	430	595	842	12
y	292	419	298	430	595	842	12
demorado	300	419	348	430	595	842	12
(MCCLOSKEY,	351	419	432	430	595	842	12
1987;	434	419	462	430	595	842	12
MORSE,	464	419	509	430	595	842	12
1986;	512	419	539	430	595	842	12
MIROWSKI,	85	440	150	451	595	842	12
1999).	153	440	184	451	595	842	12
Fue	120	460	138	471	595	842	12
para	142	460	163	471	595	842	12
J.	166	460	174	471	595	842	12
Presper	178	460	214	471	595	842	12
y	218	460	224	471	595	842	12
John	227	460	250	471	595	842	12
Mauchly,	254	460	299	471	595	842	12
idealizadores	303	460	366	471	595	842	12
del	370	460	385	471	595	842	12
proyecto	389	460	430	471	595	842	12
ENIAC,	434	460	474	471	595	842	12
cuando	478	460	512	471	595	842	12
John	516	460	539	471	595	842	12
von	85	481	103	492	595	842	12
Neumann	107	481	154	492	595	842	12
se	158	481	168	492	595	842	12
presentó.	173	481	216	492	595	842	12
Neumann	221	481	267	492	595	842	12
contribuyó	272	481	324	492	595	842	12
con	328	481	345	492	595	842	12
grandes	350	481	387	492	595	842	12
ideas	391	481	416	492	595	842	12
para	420	481	441	492	595	842	12
la	445	481	454	492	595	842	12
construcción	458	481	519	492	595	842	12
del	524	481	538	492	595	842	12
design	85	502	116	513	595	842	12
de	120	502	131	513	595	842	12
ese	135	502	150	513	595	842	12
primer	154	502	186	513	595	842	12
computador	189	502	247	513	595	842	12
digital	250	502	281	513	595	842	12
electrónico,	285	502	341	513	595	842	12
y	345	502	351	513	595	842	12
escribió	354	502	392	513	595	842	12
los	396	502	410	513	595	842	12
principios	413	502	461	513	595	842	12
básicos	465	502	500	513	595	842	12
para	504	502	524	513	595	842	12
su	528	502	539	513	595	842	12
arquitectura,	85	523	145	533	595	842	12
la	148	523	157	533	595	842	12
cual	160	523	180	533	595	842	12
quedó	183	523	212	533	595	842	12
conocida	215	523	258	533	595	842	12
como	261	523	288	533	595	842	12
la	291	523	299	533	595	842	12
Arquitectura	302	523	363	533	595	842	12
de	366	523	377	533	595	842	12
von	380	523	398	533	595	842	12
Neumann,	401	523	451	533	595	842	12
que	454	523	471	533	595	842	12
se	474	523	484	533	595	842	12
convertiría	487	523	539	533	595	842	12
en	85	543	96	554	595	842	12
un	99	543	111	554	595	842	12
modelo	113	543	149	554	595	842	12
para	152	543	173	554	595	842	12
las	175	543	189	554	595	842	12
futuras	191	543	224	554	595	842	12
generaciones	227	543	290	554	595	842	12
de	292	543	304	554	595	842	12
mainframes.	306	543	366	554	595	842	12
También	368	543	411	554	595	842	12
estableció	414	543	462	554	595	842	12
lazos	464	543	489	554	595	842	12
duraderos	491	543	539	554	595	842	12
con	85	564	102	575	595	842	12
el	105	564	114	575	595	842	12
computador	117	564	174	575	595	842	12
como	177	564	204	575	595	842	12
herramienta	207	564	264	575	595	842	12
y	267	564	273	575	595	842	12
ejemplo	276	564	315	575	595	842	12
de	318	564	329	575	595	842	12
racionalización	332	564	405	575	595	842	12
organizacional,	408	564	482	575	595	842	12
y	485	564	491	575	595	842	12
aprobó	494	564	527	575	595	842	12
la	530	564	539	575	595	842	12
programación	85	585	152	595	595	842	12
lineal	154	585	181	595	595	842	12
para	184	585	205	595	595	842	12
varias	207	585	236	595	595	842	12
organizaciones	239	585	311	595	595	842	12
militares,	313	585	359	595	595	842	12
así	361	585	375	595	595	842	12
como	377	585	404	595	595	842	12
suministró	407	585	458	595	595	842	12
el	460	585	469	595	595	842	12
puente	472	585	504	595	595	842	12
para	506	585	527	595	595	842	12
la	530	585	539	595	595	842	12
Teoría	85	605	116	616	595	842	12
de	119	605	130	616	595	842	12
la	132	605	141	616	595	842	12
Información.	143	605	205	616	595	842	12
“Para	208	603	234	616	595	842	12
von	237	605	255	616	595	842	12
Neumann,	257	605	307	616	595	842	12
IO	309	605	321	616	595	842	12
fue	324	605	339	616	595	842	12
un	341	605	353	616	595	842	12
vasto	356	605	381	616	595	842	12
campo	383	605	415	616	595	842	12
de	417	605	429	616	595	842	12
analogías	431	605	476	616	595	842	12
matemáticas	479	605	539	616	595	842	12
inexploradas;	85	626	150	637	595	842	12
y	152	626	158	637	595	842	12
esas	161	626	181	637	595	842	12
analogías	183	626	228	637	595	842	12
suministraron	231	626	297	637	595	842	12
el	300	626	308	637	595	842	12
puente	311	626	343	637	595	842	12
conceptual	345	626	397	637	595	842	12
sobre	400	626	426	637	595	842	12
la	428	626	437	637	595	842	12
cual	440	626	460	637	595	842	12
físicos	462	626	494	637	595	842	12
de	496	626	507	637	595	842	12
varias	510	626	539	637	595	842	12
especialidades	85	647	154	658	595	842	12
podrían	157	647	194	658	595	842	12
entrar	197	647	225	658	595	842	12
en	228	647	239	658	595	842	12
la	242	647	251	658	595	842	12
teoría	254	647	281	658	595	842	12
social”	284	647	318	658	595	842	12
(MIROWSKI,	321	647	390	658	595	842	12
1999,	393	647	420	658	595	842	12
p.	423	647	432	658	595	842	12
692-693).	435	647	482	658	595	842	12
Durante	120	667	159	678	595	842	12
el	162	667	170	678	595	842	12
régimen	173	667	212	678	595	842	12
de	215	667	226	678	595	842	12
la	229	667	238	678	595	842	12
guerra,	240	667	274	678	595	842	12
quedó	277	667	306	678	595	842	12
evidenciada	309	667	366	678	595	842	12
la	369	667	377	678	595	842	12
importancia	380	667	437	678	595	842	12
de	440	667	451	678	595	842	12
la	454	667	463	678	595	842	12
tecnología	465	667	515	678	595	842	12
para	518	667	539	678	595	842	12
la	85	688	94	699	595	842	12
industria	97	688	139	699	595	842	12
bélica.	143	688	174	699	595	842	12
El	178	688	189	699	595	842	12
Proyecto	192	688	235	699	595	842	12
Manhattan	238	688	290	699	595	842	12
y	293	688	299	699	595	842	12
los	303	688	317	699	595	842	12
efectos	320	688	354	699	595	842	12
devastadores	358	688	420	699	595	842	12
de	423	688	435	699	595	842	12
las	438	688	451	699	595	842	12
bombas	455	688	492	699	595	842	12
atómicas	496	688	538	699	595	842	12
hicieron	85	709	124	720	595	842	12
con	127	709	145	720	595	842	12
que	148	709	165	720	595	842	12
el	168	709	177	720	595	842	12
gobierno	180	709	222	720	595	842	12
americano	225	709	275	720	595	842	12
pasara	278	709	309	720	595	842	12
a	312	709	317	720	595	842	12
valorar	320	709	354	720	595	842	12
mucho	357	709	390	720	595	842	12
más	393	709	412	720	595	842	12
la	415	709	424	720	595	842	12
investigación	427	709	491	720	595	842	12
científica	494	709	539	720	595	842	12
y	85	730	91	740	595	842	12
tecnológica	97	730	152	740	595	842	12
como	158	730	184	740	595	842	12
estrategia	190	730	236	740	595	842	12
política	242	730	278	740	595	842	12
y	284	730	290	740	595	842	12
militar,	295	730	330	740	595	842	12
y	336	730	342	740	595	842	12
también	347	730	386	740	595	842	12
como	392	730	418	740	595	842	12
un	424	730	436	740	595	842	12
termómetro	442	730	498	740	595	842	12
para	503	730	524	740	595	842	12
el	530	730	538	740	595	842	12
desarrollo	85	750	133	761	595	842	12
económico	136	750	189	761	595	842	12
(MIROWSKI,	192	750	261	761	595	842	12
1999).	264	750	295	761	595	842	12
Bolema,	85	797	118	806	595	842	12
Rio	121	797	135	806	595	842	12
Claro	137	797	160	806	595	842	12
(SP),	163	797	183	806	595	842	12
v.	185	797	192	806	595	842	12
32,	195	797	207	806	595	842	12
n.	210	797	217	806	595	842	12
61,	220	797	232	806	595	842	12
p.	235	797	242	806	595	842	12
354-374,	245	797	281	806	595	842	12
ago.	283	797	301	806	595	842	12
2018	303	797	323	806	595	842	12
365	524	797	539	806	595	842	12
ISSN	471	49	493	58	595	842	13
1980-4415	495	49	539	58	595	842	13
DOI:	325	61	345	70	595	842	13
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	13
En	120	88	134	99	595	842	13
la	137	88	146	99	595	842	13
secuencia	149	88	195	99	595	842	13
se	199	88	209	99	595	842	13
presenta	212	88	252	99	595	842	13
una	255	88	272	99	595	842	13
síntesis	276	88	311	99	595	842	13
de	314	88	325	99	595	842	13
los	329	88	343	99	595	842	13
principales	346	88	398	99	595	842	13
acontecimientos	401	88	479	99	595	842	13
que	483	88	500	99	595	842	13
marcan	503	88	538	99	595	842	13
la	85	108	94	119	595	842	13
historia	97	108	133	119	595	842	13
de	136	108	147	119	595	842	13
la	150	108	159	119	595	842	13
investigación	162	108	226	119	595	842	13
operacional.	232	108	291	119	595	842	13
Figura	158	467	187	476	595	842	13
1	189	467	194	476	595	842	13
–	197	465	202	476	595	842	13
Desarrollo	205	467	247	476	595	842	13
de	249	467	259	476	595	842	13
la	261	467	268	476	595	842	13
Investigación	271	467	325	476	595	842	13
Operacional	327	467	376	476	595	842	13
en	378	467	388	476	595	842	13
Inglaterra	390	467	429	476	595	842	13
y	432	467	437	476	595	842	13
EEUU	439	467	466	476	595	842	13
Fuente:	245	479	275	488	595	842	13
elaborado	278	479	317	488	595	842	13
por	320	479	333	488	595	842	13
los	335	479	347	488	595	842	13
autores	350	479	378	488	595	842	13
2.4	85	512	100	522	595	842	13
A	103	512	112	522	595	842	13
Investigación	115	512	183	522	595	842	13
Operacional	186	512	249	522	595	842	13
tras	252	512	272	522	595	842	13
el	275	512	284	522	595	842	13
fin	287	512	301	522	595	842	13
de	304	512	316	522	595	842	13
la	319	512	328	522	595	842	13
guerra	331	512	366	522	595	842	13
Tras	120	553	142	564	595	842	13
el	145	553	154	564	595	842	13
fin	157	553	170	564	595	842	13
de	174	553	185	564	595	842	13
la	188	553	197	564	595	842	13
guerra,	200	553	234	564	595	842	13
la	237	553	246	564	595	842	13
IO	249	553	262	564	595	842	13
inglesa	265	553	299	564	595	842	13
y	302	553	308	564	595	842	13
la	311	553	320	564	595	842	13
americana	323	553	373	564	595	842	13
tomaron	376	553	416	564	595	842	13
rumbos	419	553	455	564	595	842	13
diferentes,	458	553	509	564	595	842	13
y	512	553	518	564	595	842	13
hay	521	553	539	564	595	842	13
razones	85	573	122	584	595	842	13
para	124	573	145	584	595	842	13
creer	147	573	171	584	595	842	13
que	173	573	191	584	595	842	13
una	193	573	211	584	595	842	13
de	213	573	224	584	595	842	13
las	227	573	240	584	595	842	13
causas	243	573	274	584	595	842	13
haya	276	573	299	584	595	842	13
sido	301	573	321	584	595	842	13
el	324	573	333	584	595	842	13
Movimiento	335	573	394	584	595	842	13
para	397	573	417	584	595	842	13
la	420	573	428	584	595	842	13
Libertad	431	573	471	584	595	842	13
de	474	573	485	584	595	842	13
la	488	573	496	584	595	842	13
Ciencia.	499	573	538	584	595	842	13
Ese	85	594	102	605	595	842	13
movimiento	105	594	163	605	595	842	13
ocurrió	166	594	201	605	595	842	13
en	204	594	215	605	595	842	13
Inglaterra,	218	594	267	605	595	842	13
en	270	594	281	605	595	842	13
virtud	284	594	313	605	595	842	13
de	316	594	327	605	595	842	13
un	330	594	342	605	595	842	13
grupo	345	594	373	605	595	842	13
de	376	594	387	605	595	842	13
intelectuales	390	594	450	605	595	842	13
que	453	594	470	605	595	842	13
se	473	594	483	605	595	842	13
oponía	486	594	519	605	595	842	13
a	522	594	527	605	595	842	13
la	530	594	539	605	595	842	13
interferencia	85	615	146	626	595	842	13
militar	149	615	181	626	595	842	13
en	185	615	196	626	595	842	13
las	200	615	213	626	595	842	13
actividades	217	615	271	626	595	842	13
científicas.	275	615	327	626	595	842	13
De	331	615	345	626	595	842	13
entre	349	615	373	626	595	842	13
esos	376	615	397	626	595	842	13
intelectuales	401	615	461	626	595	842	13
cabe	464	615	486	626	595	842	13
destacar	490	615	529	626	595	842	13
a	533	615	539	626	595	842	13
Michael	85	636	124	646	595	842	13
Polanyi,	127	636	167	646	595	842	13
Friedrich	170	636	214	646	595	842	13
von	217	636	235	646	595	842	13
Hayek,	238	636	272	646	595	842	13
John	275	636	298	646	595	842	13
Baker	301	636	330	646	595	842	13
y	333	636	339	646	595	842	13
Arthur	342	636	373	646	595	842	13
Tansley	376	636	415	646	595	842	13
(TREFTHEN,	418	636	486	646	595	842	13
1966).	489	636	520	646	595	842	13
Los	120	656	138	667	595	842	13
ingleses	141	656	180	667	595	842	13
redujeron	183	656	229	667	595	842	13
las	232	656	245	667	595	842	13
inversiones	248	656	303	667	595	842	13
en	306	656	317	667	595	842	13
el	320	656	329	667	595	842	13
área	332	656	351	667	595	842	13
militar	355	656	387	667	595	842	13
y,	390	656	398	667	595	842	13
consecuentemente,	401	656	492	667	595	842	13
liberaron	495	656	539	667	595	842	13
a	85	677	90	688	595	842	13
muchos	94	677	132	688	595	842	13
especialistas	135	677	195	688	595	842	13
que	199	677	216	688	595	842	13
trabajaron	220	677	269	688	595	842	13
con	272	677	290	688	595	842	13
IO	294	677	306	688	595	842	13
durante	310	677	346	688	595	842	13
la	350	677	359	688	595	842	13
guerra,	363	677	396	688	595	842	13
los	400	677	414	688	595	842	13
cuales	418	677	448	688	595	842	13
fueron	452	677	483	688	595	842	13
absorbidos	487	677	538	688	595	842	13
por	85	698	101	708	595	842	13
las	104	698	118	708	595	842	13
industrias	121	698	167	708	595	842	13
que	170	698	188	708	595	842	13
necesitaban	191	698	247	708	595	842	13
mano	250	698	277	708	595	842	13
de	280	698	291	708	595	842	13
obra	294	698	315	708	595	842	13
para	318	698	339	708	595	842	13
su	342	698	353	708	595	842	13
reconstrucción.	356	698	430	708	595	842	13
Inversamente	433	698	497	708	595	842	13
a	501	698	506	708	595	842	13
lo	509	698	518	708	595	842	13
que	522	698	539	708	595	842	13
aconteció	85	718	131	729	595	842	13
en	134	718	145	729	595	842	13
Inglaterra,	148	718	197	729	595	842	13
en	200	718	212	729	595	842	13
Estados	214	718	252	729	595	842	13
Unidos	255	718	289	729	595	842	13
aumentó	292	718	333	729	595	842	13
la	336	718	345	729	595	842	13
investigación	347	718	411	729	595	842	13
en	414	718	425	729	595	842	13
el	428	718	437	729	595	842	13
sector	440	718	468	729	595	842	13
militar	471	718	503	729	595	842	13
y	506	718	512	729	595	842	13
la	514	718	523	729	595	842	13
IO	526	718	539	729	595	842	13
se	85	739	95	750	595	842	13
expandió	98	739	142	750	595	842	13
aún	144	739	162	750	595	842	13
más	164	739	184	750	595	842	13
cuando	186	739	221	750	595	842	13
la	224	739	232	750	595	842	13
guerra	235	739	266	750	595	842	13
terminó.	268	739	309	750	595	842	13
Al	311	739	323	750	595	842	13
final	326	739	348	750	595	842	13
de	351	739	362	750	595	842	13
la	365	739	373	750	595	842	13
guerra,	376	739	409	750	595	842	13
tanto	412	739	436	750	595	842	13
el	439	739	448	750	595	842	13
ejército	450	739	486	750	595	842	13
americano	489	739	539	750	595	842	13
como	85	760	112	771	595	842	13
el	115	760	124	771	595	842	13
inglés	127	760	156	771	595	842	13
crearon	159	760	195	771	595	842	13
divisiones	199	760	247	771	595	842	13
permanentes	251	760	311	771	595	842	13
de	315	760	326	771	595	842	13
IO,	330	760	345	771	595	842	13
en	349	760	360	771	595	842	13
las	363	760	377	771	595	842	13
cuales	380	760	410	771	595	842	13
la	414	760	422	771	595	842	13
mayor	426	760	456	771	595	842	13
parte	460	760	484	771	595	842	13
del	487	760	502	771	595	842	13
trabajo	505	760	539	771	595	842	13
Bolema,	85	797	118	806	595	842	13
Rio	121	797	135	806	595	842	13
Claro	137	797	160	806	595	842	13
(SP),	163	797	183	806	595	842	13
v.	185	797	192	806	595	842	13
32,	195	797	207	806	595	842	13
n.	210	797	217	806	595	842	13
61,	220	797	232	806	595	842	13
p.	235	797	242	806	595	842	13
354-374,	245	797	281	806	595	842	13
ago.	283	797	301	806	595	842	13
2018	303	797	323	806	595	842	13
366	524	797	539	806	595	842	13
ISSN	471	49	493	58	595	842	14
1980-4415	495	49	539	58	595	842	14
DOI:	325	61	345	70	595	842	14
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	14
realizado	85	88	129	99	595	842	14
era	134	88	148	99	595	842	14
clasificado	153	88	205	99	595	842	14
como	209	88	236	99	595	842	14
Secreto	241	88	277	99	595	842	14
de	281	88	293	99	595	842	14
Estado,	297	88	334	99	595	842	14
no	338	88	350	99	595	842	14
pudiendo	355	88	399	99	595	842	14
ser	404	88	418	99	595	842	14
revelada	422	88	463	99	595	842	14
(CAMPBELL,	468	88	539	99	595	842	14
2004).	85	108	116	119	595	842	14
Antes	120	129	148	140	595	842	14
de	152	129	164	140	595	842	14
terminar	168	129	208	140	595	842	14
las	212	129	226	140	595	842	14
hostilidades	230	129	287	140	595	842	14
de	291	129	302	140	595	842	14
la	306	129	315	140	595	842	14
guerra,	319	129	353	140	595	842	14
algunos	356	129	394	140	595	842	14
militares	398	129	440	140	595	842	14
americanos	444	129	498	140	595	842	14
querían	502	129	539	140	595	842	14
dar	85	150	100	161	595	842	14
continuidad	106	150	163	161	595	842	14
al	168	150	177	161	595	842	14
trabajo	182	150	216	161	595	842	14
científico	221	150	266	161	595	842	14
que	272	150	289	161	595	842	14
estaba	295	150	325	161	595	842	14
siendo	330	150	362	161	595	842	14
realizado	367	150	411	161	595	842	14
por	417	150	433	161	595	842	14
los	438	150	452	161	595	842	14
investigadores	458	150	527	161	595	842	14
y	533	150	539	161	595	842	14
científicos	85	171	135	181	595	842	14
en	138	171	149	181	595	842	14
el	152	171	160	181	595	842	14
ámbito	163	171	196	181	595	842	14
militar.	199	171	234	181	595	842	14
Campbell	237	171	283	181	595	842	14
(2004)	286	171	318	181	595	842	14
afirma	321	171	352	181	595	842	14
que	355	171	372	181	595	842	14
un	375	171	387	181	595	842	14
de	389	171	401	181	595	842	14
esos	403	171	424	181	595	842	14
militares	427	171	469	181	595	842	14
fue	471	171	487	181	595	842	14
el	489	171	498	181	595	842	14
General	501	171	539	181	595	842	14
Henry	85	191	115	202	595	842	14
Harley	119	191	152	202	595	842	14
Arnold,	156	191	193	202	595	842	14
de	197	191	208	202	595	842	14
la	212	191	221	202	595	842	14
Fuerza	225	191	257	202	595	842	14
Aérea,	261	191	293	202	595	842	14
que,	297	191	317	202	595	842	14
tras	322	191	339	202	595	842	14
la	343	191	352	202	595	842	14
guerra,	356	191	389	202	595	842	14
tomó	393	191	418	202	595	842	14
la	422	191	431	202	595	842	14
iniciativa	435	191	479	202	595	842	14
de	483	191	495	202	595	842	14
crear	499	191	523	202	595	842	14
un	527	191	539	202	595	842	14
ambiente	85	212	129	223	595	842	14
para	132	212	153	223	595	842	14
preservar	157	212	201	223	595	842	14
el	205	212	214	223	595	842	14
espíritu	217	212	253	223	595	842	14
innovador	256	212	305	223	595	842	14
e	309	212	314	223	595	842	14
intelectual	318	212	368	223	595	842	14
que	371	212	389	223	595	842	14
había	392	212	418	223	595	842	14
sido	422	212	442	223	595	842	14
establecido	445	212	499	223	595	842	14
durante	503	212	539	223	595	842	14
aquel	85	233	111	243	595	842	14
régimen.	118	233	160	243	595	842	14
Al	166	233	178	243	595	842	14
reformular	185	233	236	243	595	842	14
la	243	233	251	243	595	842	14
planificación	258	233	321	243	595	842	14
estratégica	327	233	378	243	595	842	14
del	385	233	400	243	595	842	14
Sector	406	233	437	243	595	842	14
de	443	233	455	243	595	842	14
Investigación	461	233	526	243	595	842	14
y	533	233	539	243	595	842	14
Desarrollo	85	253	136	264	595	842	14
de	138	253	149	264	595	842	14
la	152	253	160	264	595	842	14
Fuerza	163	253	195	264	595	842	14
Aérea,	198	253	229	264	595	842	14
él	232	253	240	264	595	842	14
resolvió	243	253	281	264	595	842	14
subsidiar	283	253	327	264	595	842	14
un	329	253	341	264	595	842	14
proyecto	343	253	385	264	595	842	14
que	388	253	405	264	595	842	14
atendiera	408	253	451	264	595	842	14
a	454	253	459	264	595	842	14
sus	461	253	477	264	595	842	14
expectativas	479	253	538	264	595	842	14
y	85	274	91	285	595	842	14
le	94	274	103	285	595	842	14
proporcionara	106	274	173	285	595	842	14
asistencia	176	274	223	285	595	842	14
científica	226	274	270	285	595	842	14
(BARROS,	273	274	328	285	595	842	14
2004;	331	274	359	285	595	842	14
CAMPBELL,	362	274	429	285	595	842	14
2004).	432	274	463	285	595	842	14
De	120	295	134	306	595	842	14
acuerdo	139	295	177	306	595	842	14
con	182	295	199	306	595	842	14
Campbell	204	295	250	306	595	842	14
(2004),	255	295	290	306	595	842	14
fueron	295	295	326	306	595	842	14
invertidos	330	295	379	306	595	842	14
diez	383	295	403	306	595	842	14
millones	408	295	449	306	595	842	14
de	454	295	465	306	595	842	14
dólares	469	295	504	306	595	842	14
de	509	295	520	306	595	842	14
los	525	295	539	306	595	842	14
fondos	85	315	118	326	595	842	14
de	124	315	135	326	595	842	14
la	141	315	150	326	595	842	14
Fuerza	156	315	189	326	595	842	14
Aérea	195	315	223	326	595	842	14
Americana	229	315	282	326	595	842	14
para	288	315	309	326	595	842	14
financiar	315	315	357	326	595	842	14
ese	363	315	379	326	595	842	14
proyecto,	385	315	430	326	595	842	14
denominado	436	315	496	326	595	842	14
RAND,	502	315	539	326	595	842	14
abreviatura	85	336	139	347	595	842	14
de	143	336	154	347	595	842	14
Research	158	336	202	347	595	842	14
and	210	336	228	347	595	842	14
Development,	231	336	297	347	595	842	14
creado	301	336	333	347	595	842	14
en	337	336	348	347	595	842	14
diciembre	352	336	400	347	595	842	14
de	403	336	414	347	595	842	14
1945.	418	336	445	347	595	842	14
El	449	336	460	347	595	842	14
General	463	336	501	347	595	842	14
Arnold	505	336	539	347	595	842	14
indujo	85	357	116	368	595	842	14
a	120	357	125	368	595	842	14
Donald	129	357	164	368	595	842	14
Douglas,	168	357	210	368	595	842	14
de	214	357	226	368	595	842	14
Douglas	229	357	269	368	595	842	14
Aircraft,	273	357	314	368	595	842	14
para	318	357	338	368	595	842	14
dirigirlo	342	357	381	368	595	842	14
y,	385	357	394	368	595	842	14
en	398	357	409	368	595	842	14
marzo	413	357	443	368	595	842	14
de	446	357	458	368	595	842	14
1946,	461	357	488	368	595	842	14
la	492	357	501	368	595	842	14
RAND	504	357	539	368	595	842	14
pasa	85	378	106	388	595	842	14
a	111	378	116	388	595	842	14
ser	120	378	134	388	595	842	14
una	138	378	156	388	595	842	14
división	160	378	199	388	595	842	14
de	203	378	214	388	595	842	14
esa	218	378	233	388	595	842	14
compañía.	238	378	287	388	595	842	14
Según	292	378	322	388	595	842	14
Campbell	326	378	373	388	595	842	14
(2004),	377	378	412	388	595	842	14
en	416	378	427	388	595	842	14
1948,	432	378	459	388	595	842	14
ese	463	378	478	388	595	842	14
proyecto	482	378	524	388	595	842	14
se	528	378	539	388	595	842	14
transformó	85	398	138	409	595	842	14
en	144	398	156	409	595	842	14
la	162	398	171	409	595	842	14
RAND	177	398	211	409	595	842	14
Corporation,	218	398	281	409	595	842	14
una	287	398	305	409	595	842	14
organización	311	398	373	409	595	842	14
sin	380	398	394	409	595	842	14
fines	400	398	423	409	595	842	14
lucrativos	430	398	477	409	595	842	14
y	484	398	490	409	595	842	14
que	496	398	514	409	595	842	14
fue,	520	398	538	409	595	842	14
inicialmente,	85	419	147	430	595	842	14
financiada	151	419	201	430	595	842	14
por	204	419	220	430	595	842	14
la	224	419	233	430	595	842	14
Fundación	236	419	287	430	595	842	14
Ford,	290	419	316	430	595	842	14
transfiriéndose,	320	419	394	430	595	842	14
así,	398	419	414	430	595	842	14
desde	417	419	445	430	595	842	14
Douglas	448	419	488	430	595	842	14
Aircraft	492	419	530	430	595	842	14
a	534	419	539	430	595	842	14
su	85	440	96	451	595	842	14
propia	99	440	129	451	595	842	14
sede	132	440	154	451	595	842	14
en	157	440	168	451	595	842	14
Santa	171	440	198	451	595	842	14
Mônica,	201	440	240	451	595	842	14
California.	243	440	295	451	595	842	14
Quién	120	460	150	471	595	842	14
idealizó	153	460	191	471	595	842	14
la	194	460	202	471	595	842	14
nueva	205	460	234	471	595	842	14
sede	237	460	258	471	595	842	14
para	261	460	281	471	595	842	14
abrigar	284	460	318	471	595	842	14
la	321	460	330	471	595	842	14
RAND	333	460	365	471	595	842	14
Corporation	368	460	428	471	595	842	14
fue	431	460	446	471	595	842	14
John	449	460	471	471	595	842	14
Williams,	474	460	521	471	595	842	14
del	524	460	539	471	595	842	14
Grupo	85	481	116	492	595	842	14
de	120	481	131	492	595	842	14
Investigación	135	481	200	492	595	842	14
Estadística	204	481	256	492	595	842	14
de	260	481	271	492	595	842	14
Princeton.	275	481	324	492	595	842	14
La	328	481	341	492	595	842	14
planeó	345	481	377	492	595	842	14
de	381	481	392	492	595	842	14
tal	396	481	408	492	595	842	14
forma	412	481	441	492	595	842	14
que	445	481	462	492	595	842	14
su	466	481	477	492	595	842	14
arquitectura	481	481	539	492	595	842	14
aumentaría	85	502	138	513	595	842	14
la	142	502	151	513	595	842	14
probabilidad	155	502	216	513	595	842	14
de	220	502	231	513	595	842	14
que	236	502	253	513	595	842	14
investigadores	257	502	327	513	595	842	14
de	331	502	342	513	595	842	14
varias	346	502	375	513	595	842	14
áreas	379	502	404	513	595	842	14
se	408	502	418	513	595	842	14
encontraran	422	502	479	513	595	842	14
durante	483	502	519	513	595	842	14
sus	523	502	539	513	595	842	14
actividades	85	523	139	533	595	842	14
diarias.	143	523	178	533	595	842	14
Ese	182	523	199	533	595	842	14
cambio	203	523	238	533	595	842	14
de	242	523	253	533	595	842	14
experiencias	257	523	317	533	595	842	14
entre	321	523	345	533	595	842	14
personas	349	523	391	533	595	842	14
de	394	523	406	533	595	842	14
diferentes	410	523	457	533	595	842	14
formaciones	461	523	520	533	595	842	14
era	524	523	539	533	595	842	14
una	85	543	102	554	595	842	14
característica	108	543	171	554	595	842	14
esencial	176	543	215	554	595	842	14
para	221	543	241	554	595	842	14
su	247	543	257	554	595	842	14
funcionamiento,	263	543	341	554	595	842	14
o	347	543	353	554	595	842	14
sea,	358	543	377	554	595	842	14
él	382	543	391	554	595	842	14
quería	396	543	426	554	595	842	14
hacer	432	543	458	554	595	842	14
una	463	543	480	554	595	842	14
réplica	486	543	518	554	595	842	14
del	524	543	539	554	595	842	14
ambiente	85	564	129	575	595	842	14
de	131	564	143	575	595	842	14
trabajo	145	564	178	575	595	842	14
que	180	564	198	575	595	842	14
tan	200	564	215	575	595	842	14
bien	217	564	238	575	595	842	14
había	240	564	266	575	595	842	14
funcionado	268	564	322	575	595	842	14
durante	325	564	360	575	595	842	14
la	363	564	371	575	595	842	14
guerra.	374	564	407	575	595	842	14
Esa	409	564	427	575	595	842	14
forma	429	564	458	575	595	842	14
de	460	564	471	575	595	842	14
inmediatamente	85	585	162	595	595	842	14
presentó	167	585	207	595	595	842	14
datos	212	585	237	595	595	842	14
concretos	242	585	288	595	595	842	14
con	293	585	310	595	595	842	14
el	315	585	324	595	595	842	14
trabajo	329	585	362	595	595	842	14
de	367	585	378	595	595	842	14
Ed	383	585	397	595	595	842	14
Paxson,	401	585	439	595	595	842	14
que	444	585	461	595	595	842	14
usó	466	585	483	595	595	842	14
el	488	585	496	595	595	842	14
término	501	585	539	595	595	842	14
análisis	85	605	121	616	595	842	14
de	129	605	140	616	595	842	14
sistemas	147	605	188	616	595	842	14
para	196	605	216	616	595	842	14
describir	224	605	266	616	595	842	14
el	274	605	282	616	595	842	14
proceso	290	605	327	616	595	842	14
que	335	605	352	616	595	842	14
envuelve	360	605	403	616	595	842	14
las	411	605	424	616	595	842	14
operaciones	431	605	489	616	595	842	14
militares	496	605	538	616	595	842	14
(CAMPBELL,	85	626	156	637	595	842	14
2004).	159	626	190	637	595	842	14
El	120	647	131	658	595	842	14
Análisis	134	647	173	658	595	842	14
de	176	647	188	658	595	842	14
Sistemas	190	647	233	658	595	842	14
fue	236	647	251	658	595	842	14
concebido	254	647	303	658	595	842	14
en	306	647	318	658	595	842	14
la	321	647	329	658	595	842	14
RAND	332	647	366	658	595	842	14
Corporation	369	647	429	658	595	842	14
como	432	647	459	658	595	842	14
un	462	647	474	658	595	842	14
desarrollo	476	647	524	658	595	842	14
de	527	647	539	658	595	842	14
la	85	667	94	678	595	842	14
IO.	97	667	113	678	595	842	14
El	116	667	127	678	595	842	14
cambio	130	667	165	678	595	842	14
en	168	667	180	678	595	842	14
el	183	667	192	678	595	842	14
tiempo	195	667	228	678	595	842	14
y	232	667	238	678	595	842	14
en	241	667	252	678	595	842	14
las	256	667	269	678	595	842	14
definiciones	272	667	331	678	595	842	14
de	334	667	345	678	595	842	14
los	349	667	363	678	595	842	14
problemas	366	667	416	678	595	842	14
fue	419	667	435	678	595	842	14
determinante	438	667	500	678	595	842	14
para	504	667	524	678	595	842	14
su	528	667	538	678	595	842	14
surgimiento.	85	688	145	699	595	842	14
En	149	688	162	699	595	842	14
el	166	688	175	699	595	842	14
periodo	179	688	215	699	595	842	14
de	219	688	230	699	595	842	14
posguerra	234	688	281	699	595	842	14
había	285	688	311	699	595	842	14
más	315	688	334	699	595	842	14
tiempo	338	688	371	699	595	842	14
para	375	688	396	699	595	842	14
resolver	399	688	438	699	595	842	14
los	442	688	456	699	595	842	14
problemas	460	688	510	699	595	842	14
y	513	688	519	699	595	842	14
sus	523	688	538	699	595	842	14
definiciones	85	709	144	720	595	842	14
eran	147	709	168	720	595	842	14
más	171	709	191	720	595	842	14
detalladas	194	709	242	720	595	842	14
y	246	709	252	720	595	842	14
objetivas,	255	709	302	720	595	842	14
al	305	709	314	720	595	842	14
contrario	317	709	361	720	595	842	14
de	364	709	376	720	595	842	14
lo	379	709	389	720	595	842	14
que	392	709	409	720	595	842	14
ocurría	413	709	447	720	595	842	14
durante	450	709	486	720	595	842	14
el	490	709	499	720	595	842	14
periodo	502	709	539	720	595	842	14
de	85	730	96	740	595	842	14
guerra.	100	730	133	740	595	842	14
Otro	137	730	159	740	595	842	14
aspecto	162	730	198	740	595	842	14
a	201	730	207	740	595	842	14
destacar	210	730	249	740	595	842	14
es	253	730	262	740	595	842	14
el	266	730	274	740	595	842	14
trabajo	278	730	311	740	595	842	14
del	314	730	329	740	595	842	14
lógico	333	730	362	740	595	842	14
matemático	366	730	422	740	595	842	14
Albert	425	730	456	740	595	842	14
Wohlstetter,	459	730	518	740	595	842	14
que	522	730	539	740	595	842	14
fue	85	750	100	761	595	842	14
considerado	103	750	161	761	595	842	14
uno	164	750	182	761	595	842	14
de	185	750	197	761	595	842	14
los	200	750	214	761	595	842	14
más	217	750	236	761	595	842	14
importantes	239	750	296	761	595	842	14
analistas	299	750	340	761	595	842	14
de	343	750	354	761	595	842	14
la	357	750	366	761	595	842	14
RAND	369	750	403	761	595	842	14
y	406	750	412	761	595	842	14
se	415	750	425	761	595	842	14
convirtió	428	750	472	761	595	842	14
en	475	750	486	761	595	842	14
uno	489	750	507	761	595	842	14
de	510	750	522	761	595	842	14
los	525	750	539	761	595	842	14
principales	85	771	138	782	595	842	14
estrategas	141	771	188	782	595	842	14
de	191	771	202	782	595	842	14
seguridad	205	771	252	782	595	842	14
nuclear	255	771	290	782	595	842	14
del	293	771	308	782	595	842	14
mundo	311	771	344	782	595	842	14
(BARROS,	347	771	402	782	595	842	14
2004;	405	771	433	782	595	842	14
CAMPBELL,	436	771	503	782	595	842	14
2004).	506	771	537	782	595	842	14
Bolema,	85	797	118	806	595	842	14
Rio	121	797	135	806	595	842	14
Claro	137	797	160	806	595	842	14
(SP),	163	797	183	806	595	842	14
v.	185	797	192	806	595	842	14
32,	195	797	207	806	595	842	14
n.	210	797	217	806	595	842	14
61,	220	797	232	806	595	842	14
p.	235	797	242	806	595	842	14
354-374,	245	797	281	806	595	842	14
ago.	283	797	301	806	595	842	14
2018	303	797	323	806	595	842	14
367	524	797	539	806	595	842	14
ISSN	471	49	493	58	595	842	15
1980-4415	495	49	539	58	595	842	15
DOI:	325	61	345	70	595	842	15
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	15
Todo	120	88	146	99	595	842	15
cambió	151	88	186	99	595	842	15
drásticamente	191	88	257	99	595	842	15
con	262	88	279	99	595	842	15
la	284	88	293	99	595	842	15
llegada	298	88	332	99	595	842	15
de	337	88	348	99	595	842	15
la	353	88	362	99	595	842	15
Segunda	367	88	408	99	595	842	15
Guerra	413	88	446	99	595	842	15
Mundial.	451	88	494	99	595	842	15
No	499	88	514	99	595	842	15
sólo	519	88	539	99	595	842	15
fueron	85	108	116	119	595	842	15
renovadas	121	108	169	119	595	842	15
las	174	108	187	119	595	842	15
estructuras	191	108	243	119	595	842	15
de	248	108	259	119	595	842	15
financiación	263	108	323	119	595	842	15
y	327	108	333	119	595	842	15
organización	338	108	399	119	595	842	15
de	404	108	415	119	595	842	15
las	420	108	433	119	595	842	15
ciencias	437	108	476	119	595	842	15
físicas,	480	108	514	119	595	842	15
sino	519	108	539	119	595	842	15
también	85	129	124	140	595	842	15
las	127	129	140	140	595	842	15
concepciones	143	129	207	140	595	842	15
económicas	210	129	267	140	595	842	15
fueron	270	129	301	140	595	842	15
irreversiblemente	304	129	388	140	595	842	15
transformadas.	391	129	462	140	595	842	15
Esa	465	129	482	140	595	842	15
renovación	485	129	539	140	595	842	15
de	85	150	96	161	595	842	15
la	100	150	109	161	595	842	15
definición	113	150	162	161	595	842	15
de	166	150	177	161	595	842	15
la	181	150	190	161	595	842	15
ortodoxia	194	150	240	161	595	842	15
económica	244	150	296	161	595	842	15
americana	300	150	349	161	595	842	15
se	353	150	363	161	595	842	15
inició	367	150	394	161	595	842	15
a	398	150	404	161	595	842	15
partir	408	150	434	161	595	842	15
del	438	150	452	161	595	842	15
momento	456	150	502	161	595	842	15
en	506	150	517	161	595	842	15
que	521	150	539	161	595	842	15
físicos	85	171	116	181	595	842	15
y	120	171	126	181	595	842	15
matemáticos	128	171	189	181	595	842	15
innovaron	192	171	241	181	595	842	15
con	244	171	261	181	595	842	15
un	264	171	276	181	595	842	15
conjunto	279	171	321	181	595	842	15
de	324	171	335	181	595	842	15
técnicas	338	171	376	181	595	842	15
y	380	171	386	181	595	842	15
herramientas	388	171	450	181	595	842	15
para	454	171	474	181	595	842	15
modelado	477	171	524	181	595	842	15
de	527	171	539	181	595	842	15
problemas	85	191	135	202	595	842	15
de	139	191	150	202	595	842	15
mando,	154	191	190	202	595	842	15
control,	193	191	230	202	595	842	15
comunicación	234	191	301	202	595	842	15
y	305	191	311	202	595	842	15
transmisión	315	191	371	202	595	842	15
de	375	191	386	202	595	842	15
información	390	191	449	202	595	842	15
bajo	453	191	473	202	595	842	15
la	477	191	486	202	595	842	15
rúbrica	489	191	523	202	595	842	15
de	527	191	538	202	595	842	15
IO.	85	212	101	223	595	842	15
Varios	104	212	136	223	595	842	15
economistas	139	212	198	223	595	842	15
neoclásicos	201	212	256	223	595	842	15
fueron	259	212	291	223	595	842	15
influenciados	294	212	358	223	595	842	15
por	361	212	377	223	595	842	15
estas	380	212	404	223	595	842	15
técnicas	407	212	445	223	595	842	15
y	448	212	454	223	595	842	15
herramientas,	457	212	522	223	595	842	15
las	525	212	538	223	595	842	15
cuales	85	233	115	243	595	842	15
fueron	120	233	152	243	595	842	15
cruciales	157	233	200	243	595	842	15
en	205	233	216	243	595	842	15
la	221	233	230	243	595	842	15
definición	235	233	284	243	595	842	15
de	289	233	301	243	595	842	15
la	306	233	315	243	595	842	15
forma	320	233	349	243	595	842	15
de	354	233	365	243	595	842	15
la	371	233	379	243	595	842	15
teoría	385	233	412	243	595	842	15
económica	417	233	469	243	595	842	15
de	475	233	486	243	595	842	15
posguerra	491	233	539	243	595	842	15
(MIROWSKI;	85	253	154	264	595	842	15
SENT,	157	253	190	264	595	842	15
2002).	193	253	224	264	595	842	15
La	120	274	133	285	595	842	15
RAND	138	274	172	285	595	842	15
Corporation	176	274	236	285	595	842	15
fue	241	274	256	285	595	842	15
la	261	274	270	285	595	842	15
incubadora	274	274	328	285	595	842	15
de	332	274	344	285	595	842	15
muchas	348	274	385	285	595	842	15
otras	390	274	413	285	595	842	15
producciones	418	274	482	285	595	842	15
científicas,	486	274	538	285	595	842	15
como:	85	295	115	306	595	842	15
Inteligencia	118	295	174	306	595	842	15
Artificial,	177	295	224	306	595	842	15
Cibernética,	226	295	284	306	595	842	15
Método	287	295	324	306	595	842	15
Delphi,	327	295	363	306	595	842	15
Programación	365	295	432	306	595	842	15
Lineal,	435	295	469	306	595	842	15
Programación	471	295	538	306	595	842	15
Dinámica,	85	315	135	326	595	842	15
Teoría	138	315	169	326	595	842	15
de	173	315	184	326	595	842	15
los	187	315	201	326	595	842	15
Juegos	205	315	237	326	595	842	15
etc.	241	315	258	326	595	842	15
Y,	261	315	273	326	595	842	15
en	276	315	287	326	595	842	15
la	291	315	300	326	595	842	15
década	303	315	336	326	595	842	15
de	340	315	351	326	595	842	15
1950,	354	315	381	326	595	842	15
ésta	385	315	403	326	595	842	15
poseía	407	315	437	326	595	842	15
la	441	315	449	326	595	842	15
mayor	453	315	483	326	595	842	15
instalación	487	315	539	326	595	842	15
de	85	336	96	347	595	842	15
computadores	99	336	167	347	595	842	15
para	170	336	190	347	595	842	15
fines	193	336	217	347	595	842	15
científicos	220	336	270	347	595	842	15
del	273	336	287	347	595	842	15
mundo	290	336	324	347	595	842	15
(MIROWSKI,	327	336	396	347	595	842	15
1999).	399	336	430	347	595	842	15
A	120	357	129	368	595	842	15
partir	132	357	158	368	595	842	15
de	161	357	173	368	595	842	15
la	176	357	184	368	595	842	15
Segunda	187	357	229	368	595	842	15
Guerra	232	357	265	368	595	842	15
Mundial,	268	357	312	368	595	842	15
la	315	357	324	368	595	842	15
ciencia	327	357	361	368	595	842	15
entra	364	357	388	368	595	842	15
en	391	357	402	368	595	842	15
el	405	357	414	368	595	842	15
umbral	417	357	451	368	595	842	15
de	454	357	466	368	595	842	15
una	469	357	486	368	595	842	15
nueva	489	357	518	368	595	842	15
era,	521	357	539	368	595	842	15
cuando	85	378	120	388	595	842	15
la	123	378	131	388	595	842	15
mayoría	134	378	173	388	595	842	15
de	176	378	188	388	595	842	15
las	190	378	204	388	595	842	15
soluciones	207	378	257	388	595	842	15
para	260	378	281	388	595	842	15
los	284	378	298	388	595	842	15
problemas	301	378	351	388	595	842	15
presentados	354	378	410	388	595	842	15
pasa	413	378	434	388	595	842	15
a	437	378	442	388	595	842	15
contar	446	378	475	388	595	842	15
con	478	378	496	388	595	842	15
la	498	378	507	388	595	842	15
ayuda	510	378	539	388	595	842	15
de	85	398	96	409	595	842	15
los	99	398	113	409	595	842	15
computadores.	115	398	185	409	595	842	15
Surgió	187	398	219	409	595	842	15
una	222	398	239	409	595	842	15
gran	241	398	263	409	595	842	15
racionalidad	265	398	324	409	595	842	15
dentro	327	398	357	409	595	842	15
de	360	398	371	409	595	842	15
las	373	398	386	409	595	842	15
organizaciones,	389	398	464	409	595	842	15
en	466	398	477	409	595	842	15
gran	480	398	501	409	595	842	15
medida	503	398	539	409	595	842	15
debido	85	419	118	430	595	842	15
a	120	419	126	430	595	842	15
los	129	419	143	430	595	842	15
métodos	145	419	186	430	595	842	15
que	189	419	206	430	595	842	15
comenzaron	209	419	267	430	595	842	15
a	270	419	275	430	595	842	15
ser	278	419	292	430	595	842	15
empleados	295	419	346	430	595	842	15
en	349	419	360	430	595	842	15
el	363	419	371	430	595	842	15
proceso	374	419	411	430	595	842	15
decisorio	414	419	458	430	595	842	15
de	461	419	472	430	595	842	15
las	475	419	488	430	595	842	15
empresas.	491	419	539	430	595	842	15
La	85	440	98	451	595	842	15
explosión	101	440	147	451	595	842	15
industrial	150	440	196	451	595	842	15
aumentó	198	440	240	451	595	842	15
la	243	440	251	451	595	842	15
complejidad	254	440	313	451	595	842	15
de	316	440	328	451	595	842	15
esas	331	440	350	451	595	842	15
organizaciones,	353	440	428	451	595	842	15
haciéndose	431	440	485	451	595	842	15
más	487	440	507	451	595	842	15
difícil	510	440	538	451	595	842	15
ubicar	85	460	115	471	595	842	15
los	118	460	132	471	595	842	15
recursos	135	460	175	471	595	842	15
disponibles	178	460	233	471	595	842	15
de	236	460	247	471	595	842	15
modo	250	460	277	471	595	842	15
eficaz.	280	460	312	471	595	842	15
Ese	120	481	138	492	595	842	15
nuevo	141	481	170	492	595	842	15
linaje	173	481	200	492	595	842	15
de	202	481	214	492	595	842	15
problemas	217	481	267	492	595	842	15
hizo	270	481	290	492	595	842	15
que	293	481	311	492	595	842	15
científicos	314	481	364	492	595	842	15
y	367	481	373	492	595	842	15
matemáticos	375	481	436	492	595	842	15
desarrollaran	439	481	502	492	595	842	15
nuevos	504	481	539	492	595	842	15
modelos	85	502	126	513	595	842	15
para	129	502	150	513	595	842	15
atender	153	502	188	513	595	842	15
a	191	502	196	513	595	842	15
las	200	502	213	513	595	842	15
necesidades	216	502	273	513	595	842	15
administrativas,	277	502	353	513	595	842	15
los	356	502	370	513	595	842	15
cuales	374	502	403	513	595	842	15
aluden	407	502	439	513	595	842	15
a	442	502	447	513	595	842	15
la	451	502	459	513	595	842	15
decisión	462	502	502	513	595	842	15
óptima	506	502	539	513	595	842	15
y	85	523	91	533	595	842	15
a	96	523	102	533	595	842	15
los	107	523	121	533	595	842	15
sistemas	126	523	167	533	595	842	15
probabilísticos	172	523	243	533	595	842	15
y	248	523	254	533	595	842	15
determinísticos.	259	523	336	533	595	842	15
La	341	523	353	533	595	842	15
IO	359	523	372	533	595	842	15
se	377	523	387	533	595	842	15
centra	392	523	422	533	595	842	15
en	427	523	438	533	595	842	15
esa	444	523	459	533	595	842	15
nueva	464	523	493	533	595	842	15
clase	498	523	522	533	595	842	15
de	527	523	539	533	595	842	15
problemas,	85	543	138	554	595	842	15
suministrando	142	543	210	554	595	842	15
conclusiones	214	543	276	554	595	842	15
precisas	281	543	319	554	595	842	15
a	324	543	329	554	595	842	15
los	333	543	347	554	595	842	15
tomadores	351	543	401	554	595	842	15
de	405	543	417	554	595	842	15
decisiones	421	543	471	554	595	842	15
y	475	543	481	554	595	842	15
haciéndose	485	543	539	554	595	842	15
uno	85	564	103	575	595	842	15
de	106	564	117	575	595	842	15
los	120	564	134	575	595	842	15
principales	137	564	190	575	595	842	15
soportes	193	564	233	575	595	842	15
para	236	564	257	575	595	842	15
la	260	564	268	575	595	842	15
gestión	271	564	306	575	595	842	15
en	309	564	320	575	595	842	15
las	323	564	337	575	595	842	15
organizaciones	340	564	412	575	595	842	15
(MIROWSKI,	415	564	484	575	595	842	15
1999).	487	564	518	575	595	842	15
Las	120	585	138	595	595	842	15
decisiones	141	585	191	595	595	842	15
siempre	195	585	233	595	595	842	15
estuvieron	237	585	287	595	595	842	15
presentes	291	585	335	595	595	842	15
en	339	585	351	595	595	842	15
la	354	585	363	595	595	842	15
evolución	367	585	414	595	595	842	15
del	418	585	433	595	595	842	15
hombre	437	585	473	595	595	842	15
y	477	585	483	595	595	842	15
siempre	487	585	525	595	595	842	15
se	529	585	539	595	595	842	15
reflejaron	85	605	132	616	595	842	15
en	136	605	147	616	595	842	15
la	151	605	160	616	595	842	15
sociedad	164	605	206	616	595	842	15
de	210	605	222	616	595	842	15
la	226	605	234	616	595	842	15
cual	239	605	259	616	595	842	15
él	263	605	271	616	595	842	15
forma	276	605	304	616	595	842	15
parte,	308	605	335	616	595	842	15
sin	340	605	354	616	595	842	15
embargo,	358	605	402	616	595	842	15
es	407	605	417	616	595	842	15
a	421	605	426	616	595	842	15
partir	430	605	456	616	595	842	15
de	461	605	472	616	595	842	15
1945	476	605	500	616	595	842	15
cuando	504	605	539	616	595	842	15
comenzaron	85	626	144	637	595	842	15
a	146	626	152	637	595	842	15
surgir	154	626	182	637	595	842	15
varios	185	626	214	637	595	842	15
estudios	217	626	256	637	595	842	15
en	258	626	270	637	595	842	15
esa	272	626	288	637	595	842	15
área.	290	626	313	637	595	842	15
La	316	626	328	637	595	842	15
aplicación	331	626	380	637	595	842	15
de	383	626	394	637	595	842	15
la	397	626	405	637	595	842	15
IO	408	626	421	637	595	842	15
en	423	626	434	637	595	842	15
la	437	626	446	637	595	842	15
toma	448	626	472	637	595	842	15
de	475	626	486	637	595	842	15
decisiones	489	626	539	637	595	842	15
se	85	647	95	658	595	842	15
hizo	99	647	120	658	595	842	15
viable	123	647	152	658	595	842	15
en	156	647	167	658	595	842	15
el	171	647	180	658	595	842	15
transcurso	183	647	233	658	595	842	15
del	236	647	251	658	595	842	15
avance	255	647	288	658	595	842	15
de	292	647	303	658	595	842	15
la	307	647	315	658	595	842	15
tecnología	319	647	369	658	595	842	15
de	372	647	384	658	595	842	15
los	387	647	401	658	595	842	15
computadores,	405	647	476	658	595	842	15
pues	479	647	501	658	595	842	15
la	505	647	514	658	595	842	15
gran	518	647	539	658	595	842	15
mayoría	85	667	124	678	595	842	15
de	127	667	138	678	595	842	15
los	140	667	154	678	595	842	15
modelos	156	667	197	678	595	842	15
matemáticos	200	667	260	678	595	842	15
desarrollados	262	667	327	678	595	842	15
sería	329	667	351	678	595	842	15
de	354	667	365	678	595	842	15
poca	367	667	390	678	595	842	15
utilidad	392	667	429	678	595	842	15
si	431	667	439	678	595	842	15
los	442	667	456	678	595	842	15
cálculos	458	667	497	678	595	842	15
tuvieran	499	667	539	678	595	842	15
que	85	688	102	699	595	842	15
ser	105	688	119	699	595	842	15
realizados	122	688	171	699	595	842	15
manualmente,	174	688	242	699	595	842	15
haciendo	245	688	288	699	595	842	15
imposible	291	688	338	699	595	842	15
su	341	688	352	699	595	842	15
aplicación	355	688	404	699	595	842	15
(MIROWSKI,	407	688	476	699	595	842	15
1999).	479	688	510	699	595	842	15
Herbert	120	709	157	720	595	842	15
A.	163	709	174	720	595	842	15
Simon	180	709	212	720	595	842	15
(1965)	217	709	250	720	595	842	15
fue	255	709	271	720	595	842	15
uno	276	709	294	720	595	842	15
de	300	709	311	720	595	842	15
los	317	709	331	720	595	842	15
consultores	337	709	392	720	595	842	15
de	398	709	409	720	595	842	15
la	415	709	423	720	595	842	15
RAND,	429	709	466	720	595	842	15
y	472	709	478	720	595	842	15
uno	484	709	502	720	595	842	15
de	507	709	519	720	595	842	15
los	524	709	538	720	595	842	15
pensadores	85	730	138	740	595	842	15
del	141	730	156	740	595	842	15
proceso	159	730	196	740	595	842	15
decisorio	199	730	243	740	595	842	15
en	246	730	258	740	595	842	15
las	261	730	274	740	595	842	15
organizaciones.	277	730	352	740	595	842	15
Su	355	730	368	740	595	842	15
estudio	371	730	405	740	595	842	15
fue	408	730	424	740	595	842	15
un	427	730	439	740	595	842	15
modelo	442	730	478	740	595	842	15
en	481	730	492	740	595	842	15
el	495	730	504	740	595	842	15
campo	507	730	539	740	595	842	15
de	85	750	96	761	595	842	15
las	99	750	113	761	595	842	15
Ciencias	116	750	157	761	595	842	15
Sociales,	160	750	203	761	595	842	15
cuyo	206	750	229	761	595	842	15
foco	232	750	253	761	595	842	15
yace	257	750	278	761	595	842	15
en	281	750	293	761	595	842	15
el	296	750	304	761	595	842	15
estudio	307	750	342	761	595	842	15
del	345	750	360	761	595	842	15
comportamiento	363	750	441	761	595	842	15
humano,	444	750	486	761	595	842	15
en	489	750	500	761	595	842	15
la	503	750	512	761	595	842	15
toma	515	750	539	761	595	842	15
de	85	771	96	782	595	842	15
decisiones	99	771	149	782	595	842	15
y	151	771	157	782	595	842	15
en	159	771	171	782	595	842	15
la	173	771	182	782	595	842	15
resolución	184	771	234	782	595	842	15
de	236	771	247	782	595	842	15
problemas	250	771	300	782	595	842	15
en	302	771	313	782	595	842	15
las	316	771	329	782	595	842	15
organizaciones.	331	771	406	782	595	842	15
Actuó	409	771	438	782	595	842	15
en	440	771	452	782	595	842	15
varias	454	771	483	782	595	842	15
áreas	485	771	510	782	595	842	15
como	512	771	539	782	595	842	15
Bolema,	85	797	118	806	595	842	15
Rio	121	797	135	806	595	842	15
Claro	137	797	160	806	595	842	15
(SP),	163	797	183	806	595	842	15
v.	185	797	192	806	595	842	15
32,	195	797	207	806	595	842	15
n.	210	797	217	806	595	842	15
61,	220	797	232	806	595	842	15
p.	235	797	242	806	595	842	15
354-374,	245	797	281	806	595	842	15
ago.	283	797	301	806	595	842	15
2018	303	797	323	806	595	842	15
368	524	797	539	806	595	842	15
ISSN	471	49	493	58	595	842	16
1980-4415	495	49	539	58	595	842	16
DOI:	325	61	345	70	595	842	16
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	16
psicología,	85	88	137	99	595	842	16
inteligencia	142	88	198	99	595	842	16
artificial,	202	88	246	99	595	842	16
ciencia	250	88	284	99	595	842	16
de	289	88	300	99	595	842	16
la	305	88	313	99	595	842	16
computación	318	88	380	99	595	842	16
y	384	88	390	99	595	842	16
economía.	395	88	444	99	595	842	16
Recibió	449	88	486	99	595	842	16
el	491	88	499	99	595	842	16
Premio	504	88	538	99	595	842	16
Nobel	85	108	114	119	595	842	16
de	120	108	131	119	595	842	16
Economía,	136	108	188	119	595	842	16
en	193	108	204	119	595	842	16
1978,	210	108	237	119	595	842	16
por	242	108	258	119	595	842	16
sus	263	108	278	119	595	842	16
investigaciones	283	108	357	119	595	842	16
pioneras	363	108	403	119	595	842	16
en	409	108	420	119	595	842	16
el	425	108	434	119	595	842	16
proceso	439	108	476	119	595	842	16
de	481	108	493	119	595	842	16
toma	498	108	522	119	595	842	16
de	527	108	539	119	595	842	16
decisiones	85	129	135	140	595	842	16
dentro	141	129	172	140	595	842	16
de	178	129	190	140	595	842	16
organizaciones	196	129	268	140	595	842	16
económicas.	274	129	334	140	595	842	16
En	340	129	354	140	595	842	16
lo	360	129	369	140	595	842	16
que	376	129	393	140	595	842	16
respecta	399	129	439	140	595	842	16
al	445	129	454	140	595	842	16
comportamiento	460	129	539	140	595	842	16
humano,	85	150	127	161	595	842	16
es	129	150	139	161	595	842	16
difícil	141	150	170	161	595	842	16
identificar	172	150	221	161	595	842	16
cuál	224	150	244	161	595	842	16
fue	246	150	261	161	595	842	16
el	264	150	272	161	595	842	16
primer	275	150	307	161	595	842	16
trabajo	309	150	342	161	595	842	16
que	345	150	362	161	595	842	16
envolvió	364	150	406	161	595	842	16
el	408	150	417	161	595	842	16
análisis	419	150	455	161	595	842	16
comportamental,	458	150	539	161	595	842	16
pero	85	171	106	181	595	842	16
el	111	171	120	181	595	842	16
hilo	125	171	144	181	595	842	16
de	148	171	160	181	595	842	16
la	165	171	173	181	595	842	16
madeja	178	171	213	181	595	842	16
fue	218	171	233	181	595	842	16
Skinner,	238	171	279	181	595	842	16
con	283	171	301	181	595	842	16
la	306	171	314	181	595	842	16
publicación	319	171	375	181	595	842	16
de	380	171	392	181	595	842	16
su	396	171	407	181	595	842	16
libro,	412	171	438	181	595	842	16
en	443	171	454	181	595	842	16
1941,	459	171	486	181	595	842	16
Ciencia	491	171	528	181	595	842	16
y	533	171	539	181	595	842	16
Comportamiento	85	191	166	202	595	842	16
Humano	169	191	211	202	595	842	16
(MIROWSKI,	214	191	283	202	595	842	16
1999).	286	191	317	202	595	842	16
Otra	120	212	142	223	595	842	16
ciencia	144	212	178	223	595	842	16
que	181	212	199	223	595	842	16
tuvo	201	212	223	223	595	842	16
su	225	212	236	223	595	842	16
origen	239	212	269	223	595	842	16
en	272	212	284	223	595	842	16
las	286	212	300	223	595	842	16
experiencias	302	212	362	223	595	842	16
de	365	212	377	223	595	842	16
guerra	379	212	410	223	595	842	16
fue	413	212	428	223	595	842	16
la	431	212	440	223	595	842	16
Cibernética.	442	212	501	223	595	842	16
Wiener	503	212	539	223	595	842	16
y	85	233	91	243	595	842	16
Julian	94	233	122	243	595	842	16
Bigelow	125	233	166	243	595	842	16
desarrollaron	168	233	232	243	595	842	16
el	235	233	243	243	595	842	16
Previsor	246	233	286	243	595	842	16
Antiaéreo,	289	233	339	243	595	842	16
cuya	342	233	364	243	595	842	16
función	367	233	404	243	595	842	16
consistía	406	233	448	243	595	842	16
en	451	233	462	243	595	842	16
recibir	465	233	496	243	595	842	16
datos	499	233	524	243	595	842	16
de	527	233	539	243	595	842	16
localización	85	253	143	264	595	842	16
(input),	148	253	184	264	595	842	16
sirva	189	253	212	264	595	842	16
como	217	253	244	264	595	842	16
ejemplo,	249	253	291	264	595	842	16
un	296	253	308	264	595	842	16
radar	313	253	338	264	595	842	16
rastreando	343	253	393	264	595	842	16
un	398	253	410	264	595	842	16
avión	415	253	442	264	595	842	16
y	447	253	453	264	595	842	16
retornando	458	253	510	264	595	842	16
a	515	253	520	264	595	842	16
las	525	253	539	264	595	842	16
posibles	85	274	124	285	595	842	16
rutas	127	274	150	285	595	842	16
del	153	274	167	285	595	842	16
avión	170	274	197	285	595	842	16
(output).	199	274	241	285	595	842	16
Esos	243	274	266	285	595	842	16
datos	268	274	294	285	595	842	16
podrían	296	274	333	285	595	842	16
ser	335	274	349	285	595	842	16
utilizados	352	274	399	285	595	842	16
para	401	274	422	285	595	842	16
muchas	424	274	461	285	595	842	16
finalidades,	463	274	519	285	595	842	16
una	521	274	539	285	595	842	16
de	85	295	96	306	595	842	16
ellas,	99	295	124	306	595	842	16
orientar	126	295	163	306	595	842	16
la	166	295	174	306	595	842	16
artillería	177	295	218	306	595	842	16
hacia	220	295	245	306	595	842	16
la	247	295	256	306	595	842	16
posición	259	295	299	306	595	842	16
futura	302	295	330	306	595	842	16
de	333	295	344	306	595	842	16
un	346	295	358	306	595	842	16
avión	361	295	387	306	595	842	16
enemigo.	390	295	434	306	595	842	16
El	436	295	447	306	595	842	16
análisis	450	295	485	306	595	842	16
estadístico	488	295	539	306	595	842	16
era	85	315	100	326	595	842	16
usada	102	315	129	326	595	842	16
para	132	315	153	326	595	842	16
encontrar	155	315	200	326	595	842	16
patrones	203	315	243	326	595	842	16
en	246	315	257	326	595	842	16
esos	260	315	280	326	595	842	16
datos,	283	315	311	326	595	842	16
donde	314	315	343	326	595	842	16
matemática	346	315	401	326	595	842	16
e	403	315	409	326	595	842	16
información	411	315	470	326	595	842	16
eran	472	315	493	326	595	842	16
el	495	315	504	326	595	842	16
núcleo	507	315	539	326	595	842	16
de	85	336	96	347	595	842	16
esa	100	336	116	347	595	842	16
operación.	120	336	170	347	595	842	16
Wiener,	174	336	213	347	595	842	16
al	217	336	225	347	595	842	16
no	229	336	241	347	595	842	16
encontrar	246	336	291	347	595	842	16
ninguna	295	336	334	347	595	842	16
palabra	338	336	373	347	595	842	16
que	377	336	394	347	595	842	16
designara	399	336	445	347	595	842	16
sus	449	336	464	347	595	842	16
ideas,	468	336	496	347	595	842	16
resolvió	500	336	538	347	595	842	16
crearla.	85	357	121	368	595	842	16
Empleó	126	357	164	368	595	842	16
la	170	357	178	368	595	842	16
palabra	184	357	220	368	595	842	16
Cibernética,	225	357	284	368	595	842	16
que	289	357	307	368	595	842	16
derivó	313	357	343	368	595	842	16
de	349	357	360	368	595	842	16
la	366	357	375	368	595	842	16
palabra	381	357	416	368	595	842	16
griega	422	357	452	368	595	842	16
Kubernêtês,	458	357	516	368	595	842	16
que	521	357	539	368	595	842	16
significa	85	378	126	388	595	842	16
piloto	129	378	157	388	595	842	16
o	160	378	166	388	595	842	16
dirigente	169	378	212	388	595	842	16
(WIENER,	215	378	269	388	595	842	16
1961;	272	378	299	388	595	842	16
GALISON,	302	378	358	388	595	842	16
1994).	361	378	392	388	595	842	16
La	120	398	133	409	595	842	16
cibernética	139	398	191	409	595	842	16
parte	197	398	221	409	595	842	16
de	226	398	238	409	595	842	16
la	243	398	252	409	595	842	16
hipótesis	257	398	300	409	595	842	16
de	305	398	317	409	595	842	16
que	322	398	340	409	595	842	16
el	345	398	354	409	595	842	16
modo	359	398	387	409	595	842	16
en	392	398	404	409	595	842	16
que	409	398	426	409	595	842	16
los	432	398	446	409	595	842	16
sistemas,	451	398	495	409	595	842	16
ya	501	398	512	409	595	842	16
sean	517	398	539	409	595	842	16
biológicos,	85	419	138	430	595	842	16
tecnológicos	145	419	206	430	595	842	16
o	213	419	219	430	595	842	16
sociales,	226	419	267	430	595	842	16
responden	274	419	323	430	595	842	16
a	330	419	336	430	595	842	16
los	343	419	357	430	595	842	16
mensajes	364	419	408	430	595	842	16
del	415	419	430	430	595	842	16
mundo	437	419	470	430	595	842	16
exterior	478	419	515	430	595	842	16
son	522	419	539	430	595	842	16
equivalentes	85	440	145	451	595	842	16
y	149	440	155	451	595	842	16
reductibles	159	440	211	451	595	842	16
a	215	440	221	451	595	842	16
modelos	224	440	265	451	595	842	16
matemáticos.	269	440	333	451	595	842	16
La	337	440	349	451	595	842	16
amplitud	353	440	396	451	595	842	16
de	400	440	411	451	595	842	16
ese	415	440	430	451	595	842	16
concepto	434	440	477	451	595	842	16
favoreció	481	440	526	451	595	842	16
el	530	440	538	451	595	842	16
surgimiento	85	460	142	471	595	842	16
de	148	460	160	471	595	842	16
otras	166	460	189	471	595	842	16
ciencias	195	460	234	471	595	842	16
cibernéticas	240	460	297	471	595	842	16
por	303	460	319	471	595	842	16
naturaleza,	325	460	377	471	595	842	16
como	384	460	410	471	595	842	16
la	416	460	425	471	595	842	16
Ciencia	431	460	468	471	595	842	16
Cognitiva,	473	460	524	471	595	842	16
la	530	460	538	471	595	842	16
Inteligencia	85	481	142	492	595	842	16
Artificial,	145	481	192	492	595	842	16
la	195	481	203	492	595	842	16
Robótica	206	481	250	492	595	842	16
y	253	481	259	492	595	842	16
la	262	481	270	492	595	842	16
Informática	273	481	329	492	595	842	16
(WIENER,	332	481	386	492	595	842	16
1961;	389	481	416	492	595	842	16
GALISON,	419	481	475	492	595	842	16
1994).	478	481	509	492	595	842	16
Para	120	502	142	513	595	842	16
la	145	502	154	513	595	842	16
IO,	157	502	173	513	595	842	16
otro	176	502	196	513	595	842	16
factor	199	502	227	513	595	842	16
determinante	231	502	293	513	595	842	16
fue	297	502	312	513	595	842	16
el	315	502	324	513	595	842	16
perfeccionamiento	328	502	417	513	595	842	16
de	420	502	432	513	595	842	16
técnicas,	435	502	477	513	595	842	16
por	480	502	496	513	595	842	16
parte	500	502	524	513	595	842	16
de	527	502	539	513	595	842	16
los	85	523	99	533	595	842	16
científicos	105	523	154	533	595	842	16
que	160	523	177	533	595	842	16
habían	183	523	214	533	595	842	16
trabajado	220	523	264	533	595	842	16
durante	270	523	306	533	595	842	16
la	311	523	320	533	595	842	16
Guerra	325	523	358	533	595	842	16
con	364	523	381	533	595	842	16
IO	387	523	399	533	595	842	16
y	405	523	411	533	595	842	16
estaban	416	523	452	533	595	842	16
motivados	457	523	507	533	595	842	16
a	513	523	518	533	595	842	16
dar	523	523	539	533	595	842	16
continuidad	85	543	142	554	595	842	16
a	145	543	151	554	595	842	16
su	154	543	165	554	595	842	16
trabajo.	168	543	204	554	595	842	16
Uno	208	543	228	554	595	842	16
de	232	543	243	554	595	842	16
esos	247	543	267	554	595	842	16
ejemplos	271	543	314	554	595	842	16
es	317	543	327	554	595	842	16
el	331	543	339	554	595	842	16
método	343	543	379	554	595	842	16
simplex	383	543	419	554	595	842	16
para	423	543	443	554	595	842	16
resolver	447	543	485	554	595	842	16
problemas	489	543	539	554	595	842	16
de	85	564	96	575	595	842	16
programación	100	564	166	575	595	842	16
lineal,	170	564	200	575	595	842	16
desarrollado	203	564	262	575	595	842	16
por	266	564	282	575	595	842	16
George	285	564	320	575	595	842	16
Dantzig	324	564	362	575	595	842	16
(1991).	365	564	400	575	595	842	16
La	404	564	417	575	595	842	16
esfera	420	564	449	575	595	842	16
de	452	564	463	575	595	842	16
cualificaciones	467	564	539	575	595	842	16
de	85	585	96	595	595	842	16
la	99	585	108	595	595	842	16
IO	111	585	124	595	595	842	16
es	127	585	137	595	595	842	16
expandida	140	585	189	595	595	842	16
para	192	585	213	595	595	842	16
incluir	216	585	248	595	595	842	16
nuevas	251	585	284	595	595	842	16
técnicas	287	585	325	595	595	842	16
matemáticas,	329	585	392	595	595	842	16
como	395	585	421	595	595	842	16
la	424	585	433	595	595	842	16
teoría	436	585	464	595	595	842	16
de	467	585	478	595	595	842	16
los	481	585	495	595	595	842	16
juegos	498	585	529	595	595	842	16
y	533	585	539	595	595	842	16
la	85	605	94	616	595	842	16
simulación	97	605	149	616	595	842	16
de	152	605	164	616	595	842	16
Monte	167	605	198	616	595	842	16
Carlo	201	605	228	616	595	842	16
(WIENER,	231	605	284	616	595	842	16
1961;	287	605	315	616	595	842	16
GALISON,	318	605	373	616	595	842	16
1994;	376	605	404	616	595	842	16
MIROWSKI,	407	605	472	616	595	842	16
1999).	475	605	506	616	595	842	16
Como	120	626	150	637	595	842	16
ya	155	626	166	637	595	842	16
se	172	626	182	637	595	842	16
vio,	187	626	206	637	595	842	16
la	211	626	220	637	595	842	16
IO	225	626	238	637	595	842	16
es	243	626	253	637	595	842	16
un	259	626	271	637	595	842	16
cuerpo	276	626	309	637	595	842	16
interdisciplinar	314	626	387	637	595	842	16
originado	392	626	438	637	595	842	16
en	444	626	455	637	595	842	16
las	461	626	474	637	595	842	16
aplicaciones	479	626	539	637	595	842	16
militares	85	647	127	658	595	842	16
durante	130	647	166	658	595	842	16
la	169	647	178	658	595	842	16
Segunda	181	647	223	658	595	842	16
Guerra	226	647	259	658	595	842	16
Mundial.	262	647	306	658	595	842	16
Sin	309	647	325	658	595	842	16
embargo,	329	647	374	658	595	842	16
su	377	647	388	658	595	842	16
aplicación	391	647	440	658	595	842	16
en	444	647	455	658	595	842	16
otras	458	647	481	658	595	842	16
actividades	485	647	539	658	595	842	16
ha	85	667	96	678	595	842	16
acelerado	100	667	146	678	595	842	16
su	149	667	160	678	595	842	16
desarrollo.	164	667	215	678	595	842	16
Inglaterra	218	667	265	678	595	842	16
ha	268	667	280	678	595	842	16
utilizado	283	667	325	678	595	842	16
la	329	667	337	678	595	842	16
IO	341	667	354	678	595	842	16
en	357	667	369	678	595	842	16
el	372	667	381	678	595	842	16
área	384	667	404	678	595	842	16
de	408	667	419	678	595	842	16
la	423	667	431	678	595	842	16
planificación	435	667	498	678	595	842	16
social	501	667	529	678	595	842	16
y	533	667	539	678	595	842	16
económica	85	688	137	699	595	842	16
del	143	688	157	699	595	842	16
gobierno,	163	688	209	699	595	842	16
la	215	688	223	699	595	842	16
cual	229	688	249	699	595	842	16
puede	255	688	283	699	595	842	16
suministrar	289	688	343	699	595	842	16
previsiones	349	688	403	699	595	842	16
útiles	409	688	435	699	595	842	16
y	441	688	447	699	595	842	16
cuantitativas	453	688	513	699	595	842	16
a	519	688	524	699	595	842	16
la	530	688	539	699	595	842	16
adopción	85	709	129	720	595	842	16
de	133	709	144	720	595	842	16
medidas	148	709	188	720	595	842	16
gubernamentales.	192	709	276	720	595	842	16
En	280	709	293	720	595	842	16
el	297	709	305	720	595	842	16
sector	309	709	338	720	595	842	16
privado,	341	709	381	720	595	842	16
las	385	709	398	720	595	842	16
organizaciones	402	709	474	720	595	842	16
enfrentan	477	709	523	720	595	842	16
un	526	709	538	720	595	842	16
mercado	85	730	126	740	595	842	16
competitivo	129	730	187	740	595	842	16
y	190	730	196	740	595	842	16
su	199	730	210	740	595	842	16
agilidad,	213	730	255	740	595	842	16
para	258	730	279	740	595	842	16
responder	282	730	329	740	595	842	16
a	332	730	338	740	595	842	16
esas	341	730	361	740	595	842	16
demandas	364	730	412	740	595	842	16
y	415	730	421	740	595	842	16
oportunidades	424	730	493	740	595	842	16
depende,	496	730	539	740	595	842	16
cada	85	750	107	761	595	842	16
vez	111	750	128	761	595	842	16
más,	132	750	154	761	595	842	16
de	159	750	170	761	595	842	16
los	174	750	188	761	595	842	16
sistemas	192	750	233	761	595	842	16
de	237	750	249	761	595	842	16
informaciones.	253	750	324	761	595	842	16
Es	329	750	341	761	595	842	16
necesario	345	750	390	761	595	842	16
que	394	750	412	761	595	842	16
los	416	750	430	761	595	842	16
procesos	434	750	476	761	595	842	16
de	480	750	492	761	595	842	16
negocios	496	750	538	761	595	842	16
estén	85	771	110	782	595	842	16
en	115	771	126	782	595	842	16
armonía	132	771	171	782	595	842	16
con	177	771	194	782	595	842	16
las	199	771	213	782	595	842	16
metas	218	771	246	782	595	842	16
y	252	771	258	782	595	842	16
estrategias	263	771	313	782	595	842	16
de	319	771	330	782	595	842	16
la	336	771	344	782	595	842	16
empresa,	350	771	393	782	595	842	16
así	398	771	412	782	595	842	16
es	417	771	427	782	595	842	16
posible	432	771	467	782	595	842	16
disponibilizar	472	771	538	782	595	842	16
Bolema,	85	797	118	806	595	842	16
Rio	121	797	135	806	595	842	16
Claro	137	797	160	806	595	842	16
(SP),	163	797	183	806	595	842	16
v.	185	797	192	806	595	842	16
32,	195	797	207	806	595	842	16
n.	210	797	217	806	595	842	16
61,	220	797	232	806	595	842	16
p.	235	797	242	806	595	842	16
354-374,	245	797	281	806	595	842	16
ago.	283	797	301	806	595	842	16
2018	303	797	323	806	595	842	16
369	524	797	539	806	595	842	16
ISSN	471	49	493	58	595	842	17
1980-4415	495	49	539	58	595	842	17
DOI:	325	61	345	70	595	842	17
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	17
informaciones	85	88	154	99	595	842	17
y	158	88	164	99	595	842	17
soluciones	169	88	219	99	595	842	17
de	224	88	235	99	595	842	17
calidad	240	88	275	99	595	842	17
en	279	88	290	99	595	842	17
tiempo	295	88	328	99	595	842	17
hábil.	333	88	360	99	595	842	17
La	365	88	377	99	595	842	17
IO	382	88	395	99	595	842	17
es	399	88	409	99	595	842	17
una	414	88	431	99	595	842	17
alternativa,	436	88	489	99	595	842	17
pudiendo	494	88	539	99	595	842	17
suministrar	85	108	139	119	595	842	17
a	144	108	150	119	595	842	17
los	155	108	169	119	595	842	17
ejecutivos	174	108	222	119	595	842	17
elementos	227	108	276	119	595	842	17
cuantitativos	281	108	343	119	595	842	17
para	348	108	368	119	595	842	17
la	373	108	382	119	595	842	17
toma	387	108	411	119	595	842	17
de	416	108	428	119	595	842	17
decisión	433	108	473	119	595	842	17
y	478	108	484	119	595	842	17
en	489	108	500	119	595	842	17
tiempo	505	108	538	119	595	842	17
adecuado,	85	129	133	140	595	842	17
con	136	129	154	140	595	842	17
la	157	129	165	140	595	842	17
ayuda	168	129	197	140	595	842	17
de	200	129	211	140	595	842	17
los	214	129	228	140	595	842	17
computadores	231	129	299	140	595	842	17
(TREFTHEN,	302	129	370	140	595	842	17
1966).	373	129	404	140	595	842	17
El	120	150	131	161	595	842	17
desarrollo	134	150	182	161	595	842	17
de	185	150	196	161	595	842	17
las	199	150	212	161	595	842	17
sociedades	215	150	267	161	595	842	17
de	269	150	281	161	595	842	17
IO	284	150	296	161	595	842	17
que	299	150	316	161	595	842	17
tuvo	319	150	340	161	595	842	17
su	343	150	354	161	595	842	17
inicio	356	150	384	161	595	842	17
a	387	150	392	161	595	842	17
partir	395	150	421	161	595	842	17
de	423	150	435	161	595	842	17
los	437	150	451	161	595	842	17
cursos	454	150	485	161	595	842	17
impartidos	488	150	539	161	595	842	17
en	85	171	96	181	595	842	17
las	100	171	113	181	595	842	17
universidades.	117	171	186	181	595	842	17
Era	189	171	206	181	595	842	17
inevitable	209	171	257	181	595	842	17
que	260	171	277	181	595	842	17
la	281	171	289	181	595	842	17
IO	293	171	305	181	595	842	17
hallara	309	171	341	181	595	842	17
el	345	171	353	181	595	842	17
camino	357	171	392	181	595	842	17
de	396	171	407	181	595	842	17
las	410	171	424	181	595	842	17
universidades.	427	171	496	181	595	842	17
El	500	171	510	181	595	842	17
MIT,	514	171	539	181	595	842	17
en	85	191	96	202	595	842	17
colaboración	100	191	162	202	595	842	17
con	165	191	183	202	595	842	17
la	186	191	195	202	595	842	17
Marina,	198	191	236	202	595	842	17
organizó,	239	191	284	202	595	842	17
en	288	191	299	202	595	842	17
1948,	302	191	329	202	595	842	17
un	333	191	345	202	595	842	17
curso	348	191	374	202	595	842	17
sobre	378	191	404	202	595	842	17
las	407	191	421	202	595	842	17
aplicaciones	424	191	483	202	595	842	17
de	487	191	498	202	595	842	17
la	501	191	510	202	595	842	17
IO	514	191	526	202	595	842	17
y,	530	191	539	202	595	842	17
en	85	212	96	223	595	842	17
1949,	101	212	128	223	595	842	17
otro	133	212	153	223	595	842	17
que	158	212	175	223	595	842	17
fue	180	212	195	223	595	842	17
realizado	200	212	244	223	595	842	17
en	249	212	261	223	595	842	17
el	266	212	274	223	595	842	17
University	280	212	330	223	595	842	17
College	335	212	372	223	595	842	17
de	377	212	388	223	595	842	17
Londres,	393	212	436	223	595	842	17
compuesto	441	212	493	223	595	842	17
por	498	212	514	223	595	842	17
diez	519	212	539	223	595	842	17
conferencias.	85	233	149	243	595	842	17
Al	151	233	163	243	595	842	17
siguiente	165	233	209	243	595	842	17
año,	211	233	231	243	595	842	17
en	234	233	245	243	595	842	17
la	247	233	256	243	595	842	17
Universidad	258	233	317	243	595	842	17
de	319	233	331	243	595	842	17
Birmingham,	333	233	397	243	595	842	17
tuvo	399	233	420	243	595	842	17
lugar	423	233	447	243	595	842	17
un	450	233	462	243	595	842	17
curso	464	233	490	243	595	842	17
de	492	233	504	243	595	842	17
verano	506	233	539	243	595	842	17
sobre	85	253	111	264	595	842	17
Estudios	113	253	155	264	595	842	17
del	157	253	172	264	595	842	17
Trabajo	174	253	211	264	595	842	17
e	213	253	219	264	595	842	17
Investigación	221	253	286	264	595	842	17
Operacional.	288	253	350	264	595	842	17
El	352	253	363	264	595	842	17
Instituto	365	253	405	264	595	842	17
Tecnológico	407	253	467	264	595	842	17
Case,	469	253	496	264	595	842	17
en	498	253	509	264	595	842	17
1951,	511	253	538	264	595	842	17
realizó	85	274	118	285	595	842	17
una	121	274	138	285	595	842	17
conferencia	141	274	197	285	595	842	17
sobre	199	274	225	285	595	842	17
las	228	274	242	285	595	842	17
aplicaciones	244	274	304	285	595	842	17
de	306	274	318	285	595	842	17
IO	321	274	333	285	595	842	17
a	336	274	342	285	595	842	17
problemas	344	274	394	285	595	842	17
del	397	274	412	285	595	842	17
comercio	415	274	459	285	595	842	17
y	462	274	468	285	595	842	17
de	471	274	482	285	595	842	17
la	485	274	494	285	595	842	17
industria	497	274	539	285	595	842	17
y,	85	295	94	306	595	842	17
desde	97	295	124	306	595	842	17
entonces,	127	295	172	306	595	842	17
fue	176	295	191	306	595	842	17
la	194	295	203	306	595	842	17
primera	206	295	243	306	595	842	17
institución	246	295	297	306	595	842	17
de	300	295	311	306	595	842	17
enseñanza	314	295	364	306	595	842	17
superior	367	295	406	306	595	842	17
en	409	295	420	306	595	842	17
ofertar	423	295	455	306	595	842	17
un	458	295	470	306	595	842	17
curso	474	295	499	306	595	842	17
de	503	295	514	306	595	842	17
IO	517	295	530	306	595	842	17
y	533	295	539	306	595	842	17
en	85	315	96	326	595	842	17
conferir	99	315	137	326	595	842	17
el	140	315	149	326	595	842	17
título	152	315	177	326	595	842	17
de	180	315	192	326	595	842	17
Licenciado	195	315	248	326	595	842	17
en	251	315	262	326	595	842	17
Ciencias.	265	315	310	326	595	842	17
En	120	336	134	347	595	842	17
lo	138	336	147	347	595	842	17
que	151	336	168	347	595	842	17
atañe	172	336	198	347	595	842	17
a	202	336	207	347	595	842	17
la	211	336	220	347	595	842	17
literatura	223	336	267	347	595	842	17
y	271	336	277	347	595	842	17
a	281	336	286	347	595	842	17
la	290	336	299	347	595	842	17
propagación	302	336	362	347	595	842	17
de	366	336	377	347	595	842	17
ese	381	336	396	347	595	842	17
conocimiento,	400	336	469	347	595	842	17
presentados	473	336	530	347	595	842	17
a	534	336	539	347	595	842	17
continuación,	85	357	150	368	595	842	17
ingleses	154	357	192	368	595	842	17
y	196	357	202	368	595	842	17
americanos	205	357	260	368	595	842	17
que	263	357	281	368	595	842	17
tuvieron	284	357	324	368	595	842	17
contacto	328	357	368	368	595	842	17
con	372	357	389	368	595	842	17
la	393	357	402	368	595	842	17
IO,	405	357	421	368	595	842	17
durante	425	357	461	368	595	842	17
o	464	357	470	368	595	842	17
después	474	357	512	368	595	842	17
de	515	357	527	368	595	842	17
la	530	357	539	368	595	842	17
guerra,	85	378	119	388	595	842	17
crearon	122	378	158	388	595	842	17
sociedades	161	378	213	388	595	842	17
de	216	378	227	388	595	842	17
IO	230	378	243	388	595	842	17
para	246	378	267	388	595	842	17
el	270	378	278	388	595	842	17
cambio	281	378	317	388	595	842	17
de	320	378	331	388	595	842	17
informaciones	334	378	403	388	595	842	17
y	406	378	412	388	595	842	17
experiencias.	415	378	478	388	595	842	17
En	481	378	494	388	595	842	17
1948,	497	378	524	388	595	842	17
en	527	378	539	388	595	842	17
Inglaterra,	85	398	135	409	595	842	17
algunos	140	398	177	409	595	842	17
practicantes	182	398	239	409	595	842	17
fundaron	244	398	287	409	595	842	17
el	292	398	301	409	595	842	17
Club	306	398	330	409	595	842	17
de	335	398	346	409	595	842	17
Investigación	351	398	415	409	595	842	17
Operacional,	420	398	482	409	595	842	17
que	487	398	504	409	595	842	17
viene,	509	398	538	409	595	842	17
desde	85	419	112	430	595	842	17
entonces,	115	419	160	430	595	842	17
promoviendo	163	419	227	430	595	842	17
cerca	230	419	255	430	595	842	17
de	258	419	269	430	595	842	17
seis	272	419	290	430	595	842	17
encuentros	292	419	344	430	595	842	17
por	347	419	363	430	595	842	17
año.	366	419	386	430	595	842	17
Fue	389	419	407	430	595	842	17
ese	410	419	425	430	595	842	17
Club	428	419	451	430	595	842	17
el	454	419	463	430	595	842	17
que	465	419	483	430	595	842	17
organizó	485	419	527	430	595	842	17
el	530	419	539	430	595	842	17
curso	85	440	111	451	595	842	17
del	114	440	128	451	595	842	17
University	131	440	181	451	595	842	17
College,	184	440	224	451	595	842	17
ya	227	440	238	451	595	842	17
citado,	241	440	273	451	595	842	17
y	276	440	282	451	595	842	17
lanzó	284	440	310	451	595	842	17
la	313	440	322	451	595	842	17
revista	324	440	356	451	595	842	17
The	359	440	377	451	595	842	17
Operational	380	440	438	451	595	842	17
Research	441	440	486	451	595	842	17
Quarterly,	488	440	539	451	595	842	17
que	85	460	102	471	595	842	17
contenía	107	460	148	471	595	842	17
resúmenes	152	460	203	471	595	842	17
de	208	460	219	471	595	842	17
artículos	224	460	265	471	595	842	17
relevantes	270	460	319	471	595	842	17
para	323	460	344	471	595	842	17
la	348	460	357	471	595	842	17
comunidad	362	460	415	471	595	842	17
de	420	460	431	471	595	842	17
IO	436	460	449	471	595	842	17
(GASS;	454	460	492	471	595	842	17
ASSAD,	496	460	539	471	595	842	17
2005).	85	481	116	492	595	842	17
En	120	502	134	513	595	842	17
Estados	137	502	174	513	595	842	17
Unidos,	177	502	215	513	595	842	17
el	218	502	226	513	595	842	17
Consejo	229	502	269	513	595	842	17
Nacional	272	502	315	513	595	842	17
de	318	502	329	513	595	842	17
Investigaciones	333	502	407	513	595	842	17
fundó,	410	502	441	513	595	842	17
en	444	502	455	513	595	842	17
1949,	458	502	486	513	595	842	17
un	488	502	500	513	595	842	17
Comité	504	502	539	513	595	842	17
de	85	523	96	533	595	842	17
Investigación	100	523	165	533	595	842	17
Operacional	169	523	228	533	595	842	17
y,	232	523	240	533	595	842	17
bajo	244	523	265	533	595	842	17
la	269	523	278	533	595	842	17
coordinación	282	523	344	533	595	842	17
de	348	523	359	533	595	842	17
Horace	363	523	398	533	595	842	17
Levinson,	402	523	450	533	595	842	17
publicó,	454	523	493	533	595	842	17
en	497	523	508	533	595	842	17
1951,	512	523	539	533	595	842	17
Operations	85	543	139	554	595	842	17
Research	143	543	188	554	595	842	17
with	192	543	212	554	595	842	17
Special	216	543	252	554	595	842	17
Reference	256	543	304	554	595	842	17
to	307	543	317	554	595	842	17
Non-Military	321	543	384	554	595	842	17
Applications,	388	543	452	554	595	842	17
que	456	543	473	554	595	842	17
describía	477	543	521	554	595	842	17
los	525	543	539	554	595	842	17
problemas	85	564	135	575	595	842	17
de	138	564	149	575	595	842	17
esta	152	564	170	575	595	842	17
área	173	564	193	575	595	842	17
y	196	564	202	575	595	842	17
los	204	564	218	575	595	842	17
requisitos	221	564	268	575	595	842	17
para	270	564	291	575	595	842	17
sus	294	564	309	575	595	842	17
profesionales	312	564	376	575	595	842	17
(LEVINSON,	378	564	445	575	595	842	17
1951).	448	564	479	575	595	842	17
En	482	564	495	575	595	842	17
1952,	498	564	525	575	595	842	17
en	527	564	539	575	595	842	17
la	85	585	94	595	595	842	17
ciudad	98	585	130	595	595	842	17
de	135	585	146	595	595	842	17
Cambridge,	150	585	206	595	595	842	17
localizada	211	585	260	595	595	842	17
en	264	585	275	595	595	842	17
el	280	585	288	595	595	842	17
estado	293	585	323	595	595	842	17
americano	328	585	377	595	595	842	17
de	382	585	393	595	595	842	17
Massachusetts,	398	585	470	595	595	842	17
fue	474	585	490	595	595	842	17
creada	494	585	525	595	595	842	17
la	530	585	538	595	595	842	17
primera	85	605	122	616	595	842	17
organización	127	605	189	616	595	842	17
profesional	193	605	247	616	595	842	17
de	252	605	263	616	595	842	17
IO,	268	605	283	616	595	842	17
constituyendo	288	605	355	616	595	842	17
la	360	605	369	616	595	842	17
Operational	373	605	432	616	595	842	17
Research	441	605	486	616	595	842	17
Society	490	605	525	616	595	842	17
of	529	605	539	616	595	842	17
America,	85	626	129	637	595	842	17
teniendo	135	626	176	637	595	842	17
a	182	626	187	637	595	842	17
Philip	193	626	222	637	595	842	17
M.	228	626	242	637	595	842	17
Morse	248	626	278	637	595	842	17
como	284	626	311	637	595	842	17
presidente.	317	626	369	637	595	842	17
El	375	626	386	637	595	842	17
objetivo	392	626	431	637	595	842	17
de	437	626	449	637	595	842	17
esa	455	626	470	637	595	842	17
sociedad	476	626	518	637	595	842	17
era	524	626	539	637	595	842	17
establecer	85	647	133	658	595	842	17
y	136	647	142	658	595	842	17
mantener	145	647	189	658	595	842	17
los	192	647	206	658	595	842	17
patrones	209	647	250	658	595	842	17
de	253	647	264	658	595	842	17
cualificación	267	647	329	658	595	842	17
y	332	647	338	658	595	842	17
competencia,	341	647	404	658	595	842	17
mejorar	407	647	445	658	595	842	17
métodos	448	647	488	658	595	842	17
y	491	647	497	658	595	842	17
técnicas	500	647	539	658	595	842	17
y	85	667	91	678	595	842	17
estimular	94	667	139	678	595	842	17
a	142	667	147	678	595	842	17
los	150	667	164	678	595	842	17
estudiantes	167	667	220	678	595	842	17
interesados	223	667	277	678	595	842	17
en	280	667	292	678	595	842	17
esa	295	667	310	678	595	842	17
área.	313	667	336	678	595	842	17
A	120	688	129	699	595	842	17
partir	133	688	159	699	595	842	17
de	162	688	173	699	595	842	17
1952,	177	688	204	699	595	842	17
fueron	207	688	239	699	595	842	17
creadas,	242	688	281	699	595	842	17
en	285	688	296	699	595	842	17
varios	300	688	329	699	595	842	17
países,	333	688	365	699	595	842	17
nuevas	368	688	402	699	595	842	17
sociedades	405	688	457	699	595	842	17
con	461	688	478	699	595	842	17
el	482	688	490	699	595	842	17
objeto	494	688	524	699	595	842	17
de	527	688	539	699	595	842	17
desarrollar	85	709	136	720	595	842	17
la	140	709	148	720	595	842	17
IO	152	709	164	720	595	842	17
como	167	709	194	720	595	842	17
una	197	709	214	720	595	842	17
ciencia	218	709	252	720	595	842	17
unificada	255	709	299	720	595	842	17
y	303	709	309	720	595	842	17
promover	312	709	359	720	595	842	17
su	362	709	372	720	595	842	17
avance	376	709	409	720	595	842	17
por	412	709	428	720	595	842	17
todas	431	709	457	720	595	842	17
las	460	709	473	720	595	842	17
naciones.	476	709	521	720	595	842	17
De	524	709	538	720	595	842	17
la	85	730	94	740	595	842	17
cooperación	98	730	156	740	595	842	17
profesional	160	730	214	740	595	842	17
entre	218	730	242	740	595	842	17
los	246	730	260	740	595	842	17
miembros	264	730	312	740	595	842	17
de	316	730	327	740	595	842	17
esas	331	730	351	740	595	842	17
sociedades	355	730	407	740	595	842	17
fue	412	730	427	740	595	842	17
creada	431	730	462	740	595	842	17
a	466	730	471	740	595	842	17
International	475	730	539	740	595	842	17
Federation	85	750	138	761	595	842	17
of	145	750	154	761	595	842	17
Operational	161	750	219	761	595	842	17
Research	226	750	270	761	595	842	17
Societies	277	750	320	761	595	842	17
(IFORS),	326	750	371	761	595	842	17
formada	378	750	418	761	595	842	17
por	424	750	440	761	595	842	17
las	447	750	460	761	595	842	17
Sociedades	467	750	521	761	595	842	17
de	527	750	539	761	595	842	17
Investigación	85	771	150	782	595	842	17
Operacional,	155	771	217	782	595	842	17
actualmente	223	771	281	782	595	842	17
compuesta	286	771	338	782	595	842	17
por	344	771	360	782	595	842	17
48	365	771	377	782	595	842	17
países.	383	771	415	782	595	842	17
Es	421	771	433	782	595	842	17
más,	439	771	461	782	595	842	17
la	467	771	475	782	595	842	17
creación	481	771	522	782	595	842	17
de	527	771	539	782	595	842	17
Bolema,	85	797	118	806	595	842	17
Rio	121	797	135	806	595	842	17
Claro	137	797	160	806	595	842	17
(SP),	163	797	183	806	595	842	17
v.	185	797	192	806	595	842	17
32,	195	797	207	806	595	842	17
n.	210	797	217	806	595	842	17
61,	220	797	232	806	595	842	17
p.	235	797	242	806	595	842	17
354-374,	245	797	281	806	595	842	17
ago.	283	797	301	806	595	842	17
2018	303	797	323	806	595	842	17
370	524	797	539	806	595	842	17
ISSN	471	49	493	58	595	842	18
1980-4415	495	49	539	58	595	842	18
DOI:	325	61	345	70	595	842	18
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	18
primera	85	88	122	99	595	842	18
Federación	127	88	180	99	595	842	18
Internacional	185	88	248	99	595	842	18
de	253	88	264	99	595	842	18
las	269	88	282	99	595	842	18
Sociedades	286	88	341	99	595	842	18
de	345	88	356	99	595	842	18
Investigación	361	88	426	99	595	842	18
Operacional	431	88	489	99	595	842	18
(IFORS),	494	88	539	99	595	842	18
organizada	85	108	138	119	595	842	18
en	140	108	152	119	595	842	18
Oxford,	154	108	192	119	595	842	18
en	195	108	206	119	595	842	18
1957,	209	108	236	119	595	842	18
fue	239	108	254	119	595	842	18
considerada	257	108	314	119	595	842	18
como	317	108	344	119	595	842	18
un	346	108	358	119	595	842	18
momento	361	108	406	119	595	842	18
decisivo	409	108	449	119	595	842	18
en	452	108	463	119	595	842	18
la	466	108	475	119	595	842	18
historia	477	108	513	119	595	842	18
de	516	108	527	119	595	842	18
la	530	108	539	119	595	842	18
IO	85	129	98	140	595	842	18
y	101	129	107	140	595	842	18
pasó	110	129	132	140	595	842	18
a	135	129	140	140	595	842	18
existir	143	129	173	140	595	842	18
oficialmente	176	129	236	140	595	842	18
en	239	129	250	140	595	842	18
enero	253	129	280	140	595	842	18
de	283	129	294	140	595	842	18
1959	297	129	321	140	595	842	18
(MORSE;	324	129	373	140	595	842	18
KIMBALL,	376	129	434	140	595	842	18
2012).	437	129	468	140	595	842	18
3.	85	171	94	182	595	842	18
Consideraciones	97	171	181	182	595	842	18
finales	184	171	217	182	595	842	18
En	120	212	134	223	595	842	18
esa	138	212	153	223	595	842	18
investigación	156	212	220	223	595	842	18
retroactiva	224	212	276	223	595	842	18
desde	279	212	307	223	595	842	18
lo	310	212	320	223	595	842	18
siglo	323	212	347	223	595	842	18
de	350	212	362	223	595	842	18
las	366	212	379	223	595	842	18
luces	383	212	407	223	595	842	18
a	411	212	416	223	595	842	18
la	420	212	429	223	595	842	18
modernidad,	432	212	493	223	595	842	18
se	496	212	506	223	595	842	18
puede	510	212	539	223	595	842	18
constatar,	85	233	131	243	595	842	18
por	135	233	151	243	595	842	18
medio	154	233	184	243	595	842	18
de	188	233	199	243	595	842	18
la	203	233	211	243	595	842	18
historia	215	233	251	243	595	842	18
de	254	233	266	243	595	842	18
la	269	233	278	243	595	842	18
IO,	282	233	297	243	595	842	18
que	301	233	318	243	595	842	18
la	322	233	330	243	595	842	18
racionalidad	334	233	393	243	595	842	18
instaurada	397	233	446	243	595	842	18
por	450	233	466	243	595	842	18
la	469	233	478	243	595	842	18
modernidad	481	233	539	243	595	842	18
envuelve	85	253	128	264	595	842	18
actividades	132	253	186	264	595	842	18
racionales,	190	253	242	264	595	842	18
científicas	246	253	295	264	595	842	18
y	299	253	305	264	595	842	18
tecnológicas.	308	253	371	264	595	842	18
Asimismo,	375	253	428	264	595	842	18
por	431	253	447	264	595	842	18
los	451	253	465	264	595	842	18
caminos	469	253	509	264	595	842	18
de	513	253	524	264	595	842	18
su	528	253	539	264	595	842	18
historia	85	274	121	285	595	842	18
fue	124	274	139	285	595	842	18
posible	142	274	176	285	595	842	18
rescatar	179	274	216	285	595	842	18
un	219	274	231	285	595	842	18
acervo	234	274	265	285	595	842	18
rico	268	274	287	285	595	842	18
de	289	274	301	285	595	842	18
temas	303	274	332	285	595	842	18
para	334	274	355	285	595	842	18
discusiones	357	274	413	285	595	842	18
y	416	274	422	285	595	842	18
reflexiones	424	274	478	285	595	842	18
en	480	274	491	285	595	842	18
el	494	274	503	285	595	842	18
mundo	505	274	539	285	595	842	18
actual,	85	295	117	306	595	842	18
tales	122	295	144	306	595	842	18
como:	149	295	179	306	595	842	18
la	184	295	193	306	595	842	18
interdisciplinaridad;	198	295	295	306	595	842	18
las	300	295	314	306	595	842	18
interacciones	319	295	382	306	595	842	18
entre	387	295	412	306	595	842	18
resolución	417	295	467	306	595	842	18
de	472	295	483	306	595	842	18
problemas	489	295	539	306	595	842	18
prácticos	85	315	128	326	595	842	18
e	136	315	142	326	595	842	18
investigación;	150	315	217	326	595	842	18
valorización	225	315	284	326	595	842	18
de	292	315	304	326	595	842	18
la	312	315	320	326	595	842	18
matematización	329	315	405	326	595	842	18
con	413	315	430	326	595	842	18
la	438	315	447	326	595	842	18
globalización	455	315	519	326	595	842	18
de	527	315	539	326	595	842	18
procedimientos	85	336	159	347	595	842	18
y	164	336	170	347	595	842	18
métodos;	175	336	219	347	595	842	18
la	225	336	233	347	595	842	18
matemática	238	336	294	347	595	842	18
como	299	336	325	347	595	842	18
fundadora	331	336	380	347	595	842	18
de	385	336	396	347	595	842	18
la	401	336	410	347	595	842	18
racionalidad	415	336	474	347	595	842	18
moderna;	480	336	525	347	595	842	18
el	530	336	539	347	595	842	18
modelado	85	357	132	368	595	842	18
matemático;	136	357	195	368	595	842	18
como	199	357	226	368	595	842	18
el	229	357	238	368	595	842	18
conocimiento	241	357	307	368	595	842	18
científico	310	357	355	368	595	842	18
puede	359	357	388	368	595	842	18
ser	391	357	405	368	595	842	18
moldeado	409	357	456	368	595	842	18
por	460	357	476	368	595	842	18
los	479	357	493	368	595	842	18
intereses	497	357	539	368	595	842	18
políticos	85	378	126	388	595	842	18
y	130	378	136	388	595	842	18
sociales,	138	378	179	388	595	842	18
entre	182	378	206	388	595	842	18
otros.	209	378	236	388	595	842	18
Otro	120	398	142	409	595	842	18
factor	145	398	173	409	595	842	18
preponderante	176	398	245	409	595	842	18
en	248	398	259	409	595	842	18
la	262	398	270	409	595	842	18
historia	273	398	309	409	595	842	18
de	312	398	324	409	595	842	18
la	326	398	335	409	595	842	18
IO	338	398	351	409	595	842	18
eran	354	398	374	409	595	842	18
cuestiones	377	398	427	409	595	842	18
relativas	430	398	471	409	595	842	18
a	473	398	479	409	595	842	18
los	482	398	496	409	595	842	18
cambios	499	398	539	409	595	842	18
provocados	85	419	140	430	595	842	18
por	144	419	160	430	595	842	18
el	165	419	173	430	595	842	18
conocimiento	177	419	243	430	595	842	18
científico,	247	419	295	430	595	842	18
en	299	419	311	430	595	842	18
especial	315	419	353	430	595	842	18
el	358	419	366	430	595	842	18
matemático,	370	419	430	430	595	842	18
en	434	419	445	430	595	842	18
las	449	419	463	430	595	842	18
organizaciones	467	419	539	430	595	842	18
sociales	85	440	123	451	595	842	18
y	129	440	135	451	595	842	18
militares,	140	440	185	451	595	842	18
durante	190	440	226	451	595	842	18
y	232	440	238	451	595	842	18
después	243	440	281	451	595	842	18
del	286	440	301	451	595	842	18
régimen	306	440	346	451	595	842	18
de	351	440	362	451	595	842	18
la	368	440	376	451	595	842	18
Segunda	382	440	423	451	595	842	18
Guerra	428	440	461	451	595	842	18
Mundial.	467	440	511	451	595	842	18
Esos	516	440	539	451	595	842	18
cambios	85	460	125	471	595	842	18
ligados	128	460	162	471	595	842	18
a	165	460	170	471	595	842	18
la	173	460	181	471	595	842	18
transferencia	184	460	246	471	595	842	18
de	248	460	260	471	595	842	18
tecnologías	262	460	317	471	595	842	18
de	319	460	331	471	595	842	18
esfuerzo	333	460	374	471	595	842	18
militar	376	460	408	471	595	842	18
para	411	460	432	471	595	842	18
la	434	460	443	471	595	842	18
planificación	445	460	508	471	595	842	18
social	510	460	538	471	595	842	18
después	85	481	123	492	595	842	18
de	126	481	137	492	595	842	18
la	140	481	149	492	595	842	18
guerra	152	481	183	492	595	842	18
cambió	186	481	221	492	595	842	18
el	224	481	233	492	595	842	18
curso	236	481	261	492	595	842	18
de	264	481	276	492	595	842	18
la	279	481	287	492	595	842	18
historia.	290	481	329	492	595	842	18
Dada	332	481	358	492	595	842	18
la	361	481	369	492	595	842	18
importancia	372	481	429	492	595	842	18
del	432	481	447	492	595	842	18
papel	450	481	476	492	595	842	18
asumido	479	481	520	492	595	842	18
por	523	481	539	492	595	842	18
la	85	502	94	513	595	842	18
matemática	98	502	154	513	595	842	18
durante	158	502	194	513	595	842	18
las	199	502	212	513	595	842	18
guerras,	217	502	255	513	595	842	18
surge	260	502	286	513	595	842	18
un	291	502	303	513	595	842	18
nuevo	307	502	337	513	595	842	18
campo	341	502	373	513	595	842	18
de	378	502	389	513	595	842	18
investigación	394	502	458	513	595	842	18
-	463	502	467	513	595	842	18
Matemática	471	502	528	513	595	842	18
y	533	502	539	513	595	842	18
Guerra.	85	523	121	533	595	842	18
Durante	120	543	159	554	595	842	18
varias	162	543	190	554	595	842	18
décadas,	193	543	234	554	595	842	18
la	237	543	246	554	595	842	18
implicación	248	543	305	554	595	842	18
de	308	543	319	554	595	842	18
la	322	543	331	554	595	842	18
ciencia	333	543	367	554	595	842	18
con	370	543	387	554	595	842	18
la	390	543	399	554	595	842	18
guerra	402	543	432	554	595	842	18
ha	435	543	446	554	595	842	18
provocado	449	543	500	554	595	842	18
debates	503	543	538	554	595	842	18
radicales	85	564	128	575	595	842	18
sobre	133	564	159	575	595	842	18
su	165	564	176	575	595	842	18
naturaleza	182	564	231	575	595	842	18
y	237	564	243	575	595	842	18
el	248	564	257	575	595	842	18
papel	262	564	288	575	595	842	18
asumido	294	564	335	575	595	842	18
por	341	564	357	575	595	842	18
la	362	564	371	575	595	842	18
comunidad	377	564	430	575	595	842	18
científica,	436	564	483	575	595	842	18
en	489	564	500	575	595	842	18
lo	506	564	515	575	595	842	18
que	521	564	539	575	595	842	18
concierne	85	585	132	595	595	842	18
a	134	585	139	595	595	842	18
su	142	585	152	595	595	842	18
implicación	155	585	211	595	595	842	18
con	214	585	231	595	595	842	18
la	234	585	242	595	595	842	18
guerra.	245	585	278	595	595	842	18
Hay	280	585	301	595	595	842	18
una	303	585	320	595	595	842	18
conciencia	322	585	374	595	595	842	18
generalizada	376	585	437	595	595	842	18
de	439	585	450	595	595	842	18
que	453	585	470	595	595	842	18
la	472	585	481	595	595	842	18
matemática	483	585	539	595	595	842	18
es	85	605	95	616	595	842	18
una	98	605	115	616	595	842	18
de	118	605	129	616	595	842	18
las	132	605	145	616	595	842	18
ciencias	148	605	187	616	595	842	18
provocadoras	189	605	254	616	595	842	18
de	257	605	268	616	595	842	18
ese	271	605	286	616	595	842	18
debate,	289	605	323	616	595	842	18
debido	326	605	358	616	595	842	18
a	361	605	367	616	595	842	18
su	369	605	380	616	595	842	18
contribución	383	605	443	616	595	842	18
a	446	605	451	616	595	842	18
la	454	605	463	616	595	842	18
industria	465	605	507	616	595	842	18
bélica	510	605	539	616	595	842	18
y	85	626	91	637	595	842	18
a	94	626	99	637	595	842	18
las	102	626	116	637	595	842	18
estrategias	119	626	169	637	595	842	18
de	172	626	184	637	595	842	18
guerra.	187	626	220	637	595	842	18
Esa	223	626	240	637	595	842	18
relación	244	626	282	637	595	842	18
suscita	285	626	318	637	595	842	18
una	321	626	338	637	595	842	18
doble	341	626	368	637	595	842	18
interpretación.	371	626	441	637	595	842	18
En	120	647	134	658	595	842	18
cierto	141	647	168	658	595	842	18
sentido,	175	647	212	658	595	842	18
se	219	647	229	658	595	842	18
puede	236	647	265	658	595	842	18
cuestionar	271	647	321	658	595	842	18
la	327	647	336	658	595	842	18
importancia	343	647	400	658	595	842	18
de	407	647	418	658	595	842	18
la	425	647	434	658	595	842	18
matemática	440	647	496	658	595	842	18
para	502	647	523	658	595	842	18
el	530	647	538	658	595	842	18
armamento	85	667	139	678	595	842	18
de	142	667	153	678	595	842	18
guerra	156	667	186	678	595	842	18
y,	189	667	198	678	595	842	18
en	201	667	212	678	595	842	18
el	215	667	224	678	595	842	18
sentido	226	667	261	678	595	842	18
opuesto,	264	667	304	678	595	842	18
la	307	667	316	678	595	842	18
importancia	318	667	375	678	595	842	18
de	378	667	390	678	595	842	18
los	392	667	406	678	595	842	18
armamentos	409	667	468	678	595	842	18
de	470	667	482	678	595	842	18
guerra	485	667	515	678	595	842	18
para	518	667	539	678	595	842	18
el	85	688	94	699	595	842	18
desarrollo	98	688	145	699	595	842	18
matemático.	149	688	208	699	595	842	18
En	212	688	225	699	595	842	18
el	229	688	238	699	595	842	18
primer	242	688	274	699	595	842	18
caso,	277	688	302	699	595	842	18
el	306	688	314	699	595	842	18
fruto	318	688	341	699	595	842	18
de	345	688	356	699	595	842	18
esa	360	688	375	699	595	842	18
relación	379	688	418	699	595	842	18
es	422	688	431	699	595	842	18
bastante	435	688	475	699	595	842	18
evidente.	478	688	522	699	595	842	18
La	526	688	538	699	595	842	18
propia	85	709	116	720	595	842	18
historia	121	709	157	720	595	842	18
de	162	709	173	720	595	842	18
la	178	709	186	720	595	842	18
IO	191	709	204	720	595	842	18
muestra	209	709	247	720	595	842	18
la	252	709	260	720	595	842	18
importancia	265	709	322	720	595	842	18
de	327	709	339	720	595	842	18
la	344	709	352	720	595	842	18
matemática	357	709	412	720	595	842	18
para	417	709	438	720	595	842	18
el	443	709	451	720	595	842	18
desarrollo	456	709	504	720	595	842	18
de	509	709	520	720	595	842	18
las	525	709	539	720	595	842	18
tecnologías	85	730	140	740	595	842	18
bélicas.	143	730	179	740	595	842	18
En	182	730	195	740	595	842	18
el	198	730	207	740	595	842	18
segundo	210	730	249	740	595	842	18
caso,	252	730	277	740	595	842	18
puede	279	730	308	740	595	842	18
ser	311	730	325	740	595	842	18
constatado,	328	730	382	740	595	842	18
con	385	730	402	740	595	842	18
el	405	730	414	740	595	842	18
régimen	417	730	456	740	595	842	18
que	459	730	476	740	595	842	18
se	479	730	489	740	595	842	18
configuró	492	730	539	740	595	842	18
durante	85	750	121	761	595	842	18
la	128	750	136	761	595	842	18
Segunda	143	750	184	761	595	842	18
Guerra	191	750	224	761	595	842	18
Mundial.	230	750	274	761	595	842	18
Fue	281	750	299	761	595	842	18
un	305	750	317	761	595	842	18
periodo	324	750	360	761	595	842	18
de	367	750	378	761	595	842	18
intenso	385	750	420	761	595	842	18
desarrollo	426	750	474	761	595	842	18
científico	481	750	526	761	595	842	18
y	533	750	539	761	595	842	18
Bolema,	85	797	118	806	595	842	18
Rio	121	797	135	806	595	842	18
Claro	137	797	160	806	595	842	18
(SP),	163	797	183	806	595	842	18
v.	185	797	192	806	595	842	18
32,	195	797	207	806	595	842	18
n.	210	797	217	806	595	842	18
61,	220	797	232	806	595	842	18
p.	235	797	242	806	595	842	18
354-374,	245	797	281	806	595	842	18
ago.	283	797	301	806	595	842	18
2018	303	797	323	806	595	842	18
371	524	797	539	806	595	842	18
ISSN	471	49	493	58	595	842	19
1980-4415	495	49	539	58	595	842	19
DOI:	325	61	345	70	595	842	19
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	19
tecnológico,	85	88	144	99	595	842	19
con	149	88	166	99	595	842	19
la	171	88	180	99	595	842	19
presencia	185	88	230	99	595	842	19
masiva	235	88	269	99	595	842	19
del	274	88	289	99	595	842	19
gobierno	294	88	337	99	595	842	19
federal	342	88	375	99	595	842	19
americano	380	88	430	99	595	842	19
en	435	88	446	99	595	842	19
la	451	88	460	99	595	842	19
planificación	465	88	528	99	595	842	19
y	533	88	539	99	595	842	19
financiación	85	108	144	119	595	842	19
de	147	108	159	119	595	842	19
la	162	108	170	119	595	842	19
ciencia.	173	108	210	119	595	842	19
Las	120	129	138	140	595	842	19
universidades,	140	129	209	140	595	842	19
como	211	129	238	140	595	842	19
instituciones,	240	129	304	140	595	842	19
fueron	306	129	338	140	595	842	19
fortalecidas,	340	129	399	140	595	842	19
pues	401	129	423	140	595	842	19
eran	425	129	446	140	595	842	19
los	448	129	462	140	595	842	19
canales	465	129	500	140	595	842	19
a	502	129	508	140	595	842	19
través	510	129	539	140	595	842	19
de	85	150	96	161	595	842	19
los	99	150	113	161	595	842	19
cuales	115	150	145	161	595	842	19
los	148	150	162	161	595	842	19
contratos	164	150	208	161	595	842	19
eran	210	150	231	161	595	842	19
firmados	233	150	276	161	595	842	19
con	278	150	296	161	595	842	19
los	298	150	312	161	595	842	19
científicos,	314	150	368	161	595	842	19
en	370	150	381	161	595	842	19
consonancia	384	150	443	161	595	842	19
con	445	150	463	161	595	842	19
la	465	150	474	161	595	842	19
planificación	476	150	539	161	595	842	19
y	85	171	91	181	595	842	19
política	94	171	130	181	595	842	19
científica.	134	171	182	181	595	842	19
Las	185	171	202	181	595	842	19
industrias	206	171	253	181	595	842	19
también	256	171	295	181	595	842	19
fueron	298	171	329	181	595	842	19
utilizadas	333	171	379	181	595	842	19
con	382	171	400	181	595	842	19
esa	403	171	418	181	595	842	19
misma	422	171	454	181	595	842	19
finalidad.	457	171	503	181	595	842	19
Varios	506	171	538	181	595	842	19
proyectos	85	191	132	202	595	842	19
fueron	138	191	169	202	595	842	19
creados	176	191	212	202	595	842	19
con	219	191	236	202	595	842	19
ese	242	191	258	202	595	842	19
propósito	264	191	309	202	595	842	19
y	316	191	322	202	595	842	19
el	328	191	337	202	595	842	19
mayor	343	191	374	202	595	842	19
de	380	191	392	202	595	842	19
ellos	398	191	421	202	595	842	19
fue	427	191	442	202	595	842	19
el	449	191	457	202	595	842	19
proyecto	464	191	506	202	595	842	19
de	512	191	523	202	595	842	19
la	530	191	538	202	595	842	19
construcción	85	212	146	223	595	842	19
de	149	212	160	223	595	842	19
la	163	212	172	223	595	842	19
bomba	174	212	207	223	595	842	19
atómica,	210	212	251	223	595	842	19
el	253	212	262	223	595	842	19
proyecto	264	212	306	223	595	842	19
Manhattan,	309	212	363	223	595	842	19
el	366	212	375	223	595	842	19
cual	377	212	397	223	595	842	19
empleó	400	212	435	223	595	842	19
130.000	438	212	477	223	595	842	19
personas,	480	212	525	223	595	842	19
en	527	212	539	223	595	842	19
1945.	85	233	112	243	595	842	19
Cualquier	120	253	168	264	595	842	19
ciencia	174	253	208	264	595	842	19
aplicada	213	253	253	264	595	842	19
a	259	253	264	264	595	842	19
resolver	270	253	309	264	595	842	19
problemas	314	253	364	264	595	842	19
bélicos	370	253	404	264	595	842	19
exige	410	253	436	264	595	842	19
una	442	253	459	264	595	842	19
discusión	465	253	510	264	595	842	19
ética	516	253	538	264	595	842	19
bastante	85	274	124	285	595	842	19
proficua,	128	274	171	285	595	842	19
sobre	174	274	200	285	595	842	19
todo	204	274	225	285	595	842	19
tras	229	274	246	285	595	842	19
el	250	274	259	285	595	842	19
surgimiento	262	274	319	285	595	842	19
de	323	274	334	285	595	842	19
la	338	274	347	285	595	842	19
bomba	350	274	383	285	595	842	19
atómica,	386	274	427	285	595	842	19
sin	431	274	445	285	595	842	19
embargo,	449	274	493	285	595	842	19
para	497	274	518	285	595	842	19
que	521	274	539	285	595	842	19
esa	85	295	100	306	595	842	19
reflexión	104	295	147	306	595	842	19
sea	150	295	166	306	595	842	19
posible,	169	295	207	306	595	842	19
la	210	295	219	306	595	842	19
historia	222	295	258	306	595	842	19
de	261	295	273	306	595	842	19
cómo	276	295	303	306	595	842	19
las	306	295	320	306	595	842	19
estrategias	323	295	373	306	595	842	19
militares	377	295	419	306	595	842	19
se	422	295	432	306	595	842	19
valieron	435	295	475	306	595	842	19
de	478	295	490	306	595	842	19
la	493	295	501	306	595	842	19
ciencia	505	295	539	306	595	842	19
para	85	315	106	326	595	842	19
tales	109	315	131	326	595	842	19
fines,	135	315	162	326	595	842	19
es	165	315	175	326	595	842	19
necesaria	179	315	224	326	595	842	19
y	228	315	234	326	595	842	19
debe	238	315	260	326	595	842	19
ser	264	315	278	326	595	842	19
revisada	282	315	322	326	595	842	19
siempre.	326	315	367	326	595	842	19
Sólo	371	315	393	326	595	842	19
así,	397	315	413	326	595	842	19
el	417	315	425	326	595	842	19
hombre	429	315	466	326	595	842	19
puede	470	315	498	326	595	842	19
tener	502	315	526	326	595	842	19
la	530	315	539	326	595	842	19
perspectiva	85	336	140	347	595	842	19
de	143	336	154	347	595	842	19
cómo,	157	336	187	347	595	842	19
cuándo,	190	336	227	347	595	842	19
dónde	230	336	260	347	595	842	19
y,	263	336	272	347	595	842	19
principalmente,	275	336	350	347	595	842	19
para	353	336	373	347	595	842	19
qué	376	336	394	347	595	842	19
fines	397	336	420	347	595	842	19
utilizar	423	336	457	347	595	842	19
la	460	336	469	347	595	842	19
ciencia.	472	336	509	347	595	842	19
Referencias	85	373	145	384	595	842	19
ACKOFF,	85	393	131	403	595	842	19
R.	134	393	144	403	595	842	19
L.;	147	393	159	403	595	842	19
SASIENI,	162	393	207	403	595	842	19
M.	210	393	222	403	595	842	19
W.	225	393	238	403	595	842	19
Pesquisa	241	393	282	403	595	842	19
Operacional.	285	393	346	403	595	842	19
1.	348	393	357	403	595	842	19
ed.	359	393	372	403	595	842	19
Rio	375	393	391	403	595	842	19
de	394	393	404	403	595	842	19
Janeiro:	407	393	442	403	595	842	19
Livros	444	393	473	403	595	842	19
Técnicos	476	393	516	403	595	842	19
e	518	393	523	403	595	842	19
Científicos,	85	406	136	416	595	842	19
1971.	139	406	164	416	595	842	19
ARENALES,	85	431	145	441	595	842	19
M.;	148	431	164	441	595	842	19
ARMENTANO,	166	431	239	441	595	842	19
V.;	242	431	256	441	595	842	19
MORABITO,	259	431	320	441	595	842	19
R;	323	431	333	441	595	842	19
YANASSE,	336	431	389	441	595	842	19
H.	392	431	403	441	595	842	19
Pesquisa	408	431	449	441	595	842	19
operacional:	452	431	510	441	595	842	19
para	513	431	532	441	595	842	19
cursos	85	444	113	454	595	842	19
de	116	444	126	454	595	842	19
engenharia.	129	444	180	454	595	842	19
2.	183	444	191	454	595	842	19
ed	194	444	204	454	595	842	19
São	207	444	224	454	595	842	19
Paulo:	226	444	255	454	595	842	19
Elsevier	257	444	293	454	595	842	19
Brasil,	296	444	325	454	595	842	19
2015.	328	444	353	454	595	842	19
BARROS,	85	469	132	479	595	842	19
G.	135	469	145	479	595	842	19
Racionalidade	148	469	215	479	595	842	19
e	218	469	223	479	595	842	19
Organizações:	226	469	292	479	595	842	19
Um	295	469	312	479	595	842	19
Estudo	314	469	345	479	595	842	19
sobre	348	469	371	479	595	842	19
o	374	469	380	479	595	842	19
Comportamento	382	469	454	479	595	842	19
Econômico	457	469	507	479	595	842	19
na	509	469	520	479	595	842	19
Obra	85	482	107	492	595	842	19
de	110	482	120	492	595	842	19
Herbert	123	482	157	492	595	842	19
A.	159	482	170	492	595	842	19
Simon.	173	482	204	492	595	842	19
2004.	207	482	232	492	595	842	19
145	235	482	251	492	595	842	19
f.	254	482	260	492	595	842	19
Dissertação	263	482	314	492	595	842	19
(Mestrado	317	482	362	492	595	842	19
em	365	482	379	492	595	842	19
Economia)	381	482	429	492	595	842	19
–	432	480	438	492	595	842	19
Departamento	440	482	503	492	595	842	19
de	506	482	516	492	595	842	19
Economia	85	495	130	505	595	842	19
da	132	495	143	505	595	842	19
Faculdade	146	495	191	505	595	842	19
de	194	495	204	505	595	842	19
Economia,	207	495	254	505	595	842	19
Administração	257	495	322	505	595	842	19
e	324	495	329	505	595	842	19
Ciências	332	495	370	505	595	842	19
Contábeis,	373	495	419	505	595	842	19
Universidade	422	495	481	505	595	842	19
de	484	495	494	505	595	842	19
São	497	495	513	505	595	842	19
Paulo,	85	507	113	517	595	842	19
São	116	507	132	517	595	842	19
Paulo,	135	507	163	517	595	842	19
2004.	166	507	190	517	595	842	19
Disponível	193	507	241	517	595	842	19
em	244	507	258	517	595	842	19
<http://www.teses.usp.br/teses/disponiveis/12/12138/tde-	260	507	513	517	595	842	19
05032005-183337/en.php>.	85	520	208	530	595	842	19
Acesso	210	520	242	530	595	842	19
em:	245	520	261	530	595	842	19
01	264	520	275	530	595	842	19
nov.	278	520	297	530	595	842	19
2016.	300	520	325	530	595	842	19
CAMPBELL,	85	545	147	555	595	842	19
V.	149	545	160	555	595	842	19
How	163	545	185	555	595	842	19
Rand	188	545	213	555	595	842	19
Invented	216	545	258	555	595	842	19
The	260	545	279	555	595	842	19
Postwar	281	545	320	555	595	842	19
World,	323	545	356	555	595	842	19
2004.	359	545	384	555	595	842	19
Disponível	386	545	435	555	595	842	19
em:	437	545	454	555	595	842	19
<http://www.rand.	456	545	538	555	595	842	19
org/content/dam/rand/www/external/about/history/Rand.IT.Summer04.pdf>.	85	558	423	568	595	842	19
Acesso	426	558	458	568	595	842	19
em:	460	558	477	568	595	842	19
12	480	558	491	568	595	842	19
jan.	493	558	510	568	595	842	19
2017.	512	558	537	568	595	842	19
CHAVES,	85	583	132	593	595	842	19
V.	135	583	145	593	595	842	19
H.	148	583	159	593	595	842	19
C.	162	583	172	593	595	842	19
Perspectivas	174	583	233	593	595	842	19
históricas	236	583	281	593	595	842	19
da	284	583	295	593	595	842	19
pesquisa	298	583	338	593	595	842	19
operacional.	341	583	399	593	595	842	19
2011.	402	583	427	593	595	842	19
117	429	583	446	593	595	842	19
f.	448	583	455	593	595	842	19
Dissertação	458	583	509	593	595	842	19
(Mestrado	85	596	130	606	595	842	19
em	133	596	147	606	595	842	19
Educação	149	596	192	606	595	842	19
Matemática)	195	596	250	606	595	842	19
–	253	593	259	606	595	842	19
Instituto	261	596	298	606	595	842	19
de	301	596	311	606	595	842	19
Geociências	314	596	368	606	595	842	19
e	370	596	375	606	595	842	19
Ciências	378	596	416	606	595	842	19
Exatas,	419	596	451	606	595	842	19
Universidade	454	596	512	606	595	842	19
Estadual	85	606	123	618	595	842	19
Paulista	126	606	161	618	595	842	19
“Júlio	163	606	190	618	595	842	19
de	192	606	203	618	595	842	19
Mesquita	205	606	246	618	595	842	19
Filho”,	249	606	280	618	595	842	19
Rio	283	608	299	618	595	842	19
Claro,	302	608	329	618	595	842	19
2011.	331	608	356	618	595	842	19
DANTZIG,	85	634	137	644	595	842	19
G.	139	634	150	644	595	842	19
B.	153	634	163	644	595	842	19
Linear	166	634	194	644	595	842	19
Programming.	197	634	260	644	595	842	19
In:	263	634	275	644	595	842	19
LENSTRA,	278	634	330	644	595	842	19
J.	333	634	340	644	595	842	19
K;	343	634	354	644	595	842	19
KAN,	357	634	383	644	595	842	19
A.	386	634	397	644	595	842	19
H.	400	634	410	644	595	842	19
G.	413	634	424	644	595	842	19
R.;	426	634	440	644	595	842	19
SCHRIJVER,	443	634	504	644	595	842	19
A.	507	634	517	644	595	842	19
(Org.).	85	646	115	656	595	842	19
History	118	646	153	656	595	842	19
of	156	646	165	656	595	842	19
Mathematical	168	646	233	656	595	842	19
Programming.	236	646	305	656	595	842	19
New	308	646	328	656	595	842	19
York:	331	646	357	656	595	842	19
Elsevier	360	646	396	656	595	842	19
Science	398	646	433	656	595	842	19
Publishing	435	646	482	656	595	842	19
Company,	485	646	530	656	595	842	19
1991.	85	659	110	669	595	842	19
p.	113	659	121	669	595	842	19
19-31.	124	659	152	669	595	842	19
DUREN,	85	684	126	694	595	842	19
P.	128	684	137	694	595	842	19
et	140	684	148	694	595	842	19
al.	151	684	162	694	595	842	19
A	164	684	172	694	595	842	19
Century	175	684	214	694	595	842	19
of	217	684	226	694	595	842	19
Mathematics	229	684	290	694	595	842	19
in	293	684	302	694	595	842	19
America.	305	684	348	694	595	842	19
3.	350	684	359	694	595	842	19
ed.	361	684	375	694	595	842	19
Rhode	377	684	406	694	595	842	19
Island:	409	684	439	694	595	842	19
American	441	684	485	694	595	842	19
Mathematical	85	697	146	707	595	842	19
Society	148	697	181	707	595	842	19
Press,	184	697	210	707	595	842	19
1989.	213	697	238	707	595	842	19
FORTUN,	85	722	132	732	595	842	19
M.;	135	722	150	732	595	842	19
SCHWEBER,	153	722	216	732	595	842	19
S.	218	722	227	732	595	842	19
S.	230	722	239	732	595	842	19
Scientists	242	722	284	732	595	842	19
and	287	722	302	732	595	842	19
the	305	722	319	732	595	842	19
legacy	321	722	350	732	595	842	19
of	353	722	362	732	595	842	19
World	365	722	393	732	595	842	19
War	396	722	415	732	595	842	19
II:	417	722	427	732	595	842	19
The	430	722	447	732	595	842	19
case	450	722	469	732	595	842	19
of	472	722	481	732	595	842	19
operations	484	722	530	732	595	842	19
research	85	735	122	745	595	842	19
(OR).	125	735	150	745	595	842	19
Social	153	735	181	745	595	842	19
Studies	184	735	218	745	595	842	19
of	221	735	230	745	595	842	19
Science,	232	735	270	745	595	842	19
London,	273	735	310	745	595	842	19
v.	313	735	321	745	595	842	19
23,	323	735	337	745	595	842	19
n.	340	735	348	745	595	842	19
4,	351	735	359	745	595	842	19
p.	362	735	370	745	595	842	19
595-642,	373	735	412	745	595	842	19
1993.	415	735	440	745	595	842	19
GALISON,	85	760	136	770	595	842	19
P.	139	760	148	770	595	842	19
The	150	760	168	770	595	842	19
ontology	170	760	210	770	595	842	19
of	212	760	221	770	595	842	19
the	224	760	238	770	595	842	19
enemy:	240	760	273	770	595	842	19
Norbert	275	760	310	770	595	842	19
Wiener	312	760	345	770	595	842	19
and	348	760	363	770	595	842	19
the	366	760	380	770	595	842	19
cybernetic	382	760	428	770	595	842	19
vision.	431	760	461	770	595	842	19
Critical	464	760	500	770	595	842	19
inquiry,	85	773	123	783	595	842	19
Chicago,	126	773	165	783	595	842	19
v.	168	773	176	783	595	842	19
21,	179	773	192	783	595	842	19
n.	195	773	203	783	595	842	19
1,	206	773	214	783	595	842	19
p.	217	773	225	783	595	842	19
228-266,	228	773	268	783	595	842	19
1994.	270	773	295	783	595	842	19
Bolema,	85	797	118	806	595	842	19
Rio	121	797	135	806	595	842	19
Claro	137	797	160	806	595	842	19
(SP),	163	797	183	806	595	842	19
v.	185	797	192	806	595	842	19
32,	195	797	207	806	595	842	19
n.	210	797	217	806	595	842	19
61,	220	797	232	806	595	842	19
p.	235	797	242	806	595	842	19
354-374,	245	797	281	806	595	842	19
ago.	283	797	301	806	595	842	19
2018	303	797	323	806	595	842	19
372	524	797	539	806	595	842	19
ISSN	471	49	493	58	595	842	20
1980-4415	495	49	539	58	595	842	20
DOI:	325	61	345	70	595	842	20
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	20
GASS,	85	100	116	110	595	842	20
S.	119	100	128	110	595	842	20
I.;	130	100	140	110	595	842	20
ASSAD,	143	100	181	110	595	842	20
A.	184	100	195	110	595	842	20
A.	198	100	208	110	595	842	20
An	211	100	225	110	595	842	20
annotated	228	100	275	110	595	842	20
timeline	278	100	316	110	595	842	20
of	318	100	327	110	595	842	20
operations	330	100	380	110	595	842	20
research:	383	100	426	110	595	842	20
An	429	100	442	110	595	842	20
informal	445	100	483	110	595	842	20
history.	486	100	519	110	595	842	20
1.	522	100	530	110	595	842	20
ed.	85	113	98	123	595	842	20
New	101	113	122	123	595	842	20
York:	125	113	150	123	595	842	20
Springer	153	113	191	123	595	842	20
Science	194	113	228	123	595	842	20
&	231	113	239	123	595	842	20
Business	242	113	281	123	595	842	20
Media,	284	113	315	123	595	842	20
2005.	317	113	342	123	595	842	20
GLICK,	85	138	121	148	595	842	20
S.	124	138	133	148	595	842	20
P.;	136	138	148	148	595	842	20
CHARTERS,	151	138	211	148	595	842	20
L.	213	138	223	148	595	842	20
I.	226	138	232	148	595	842	20
War,	235	138	257	148	595	842	20
Games	259	138	290	148	595	842	20
and	293	138	308	148	595	842	20
Military	311	138	347	148	595	842	20
History.	350	138	386	148	595	842	20
Journal	389	138	425	148	595	842	20
of	428	138	437	148	595	842	20
Contemporary	440	138	510	148	595	842	20
History,	85	151	123	161	595	842	20
London,	126	151	163	161	595	842	20
v.	166	151	174	161	595	842	20
18,	177	151	191	161	595	842	20
n.	193	151	202	161	595	842	20
4,	204	151	213	161	595	842	20
p.	215	151	224	161	595	842	20
567-582.	226	151	266	161	595	842	20
oct.	268	151	285	161	595	842	20
1983.	287	151	312	161	595	842	20
HENDERSON,	85	176	154	186	595	842	20
L.	157	176	167	186	595	842	20
J.	169	176	177	186	595	842	20
Organização	179	176	235	186	595	842	20
para	238	176	257	186	595	842	20
Pesquisa	259	176	298	186	595	842	20
Operacional.	300	176	357	186	595	842	20
In:	360	176	372	186	595	842	20
TREFETHEN,	375	176	440	186	595	842	20
F.	443	176	452	186	595	842	20
N.;	455	176	468	186	595	842	20
MCCLOSKEY,	85	189	156	199	595	842	20
J.	158	189	166	199	595	842	20
F.	168	189	177	199	595	842	20
(Org.).	180	189	210	199	595	842	20
Pesquisa	213	189	254	199	595	842	20
Operacional:	256	189	317	199	595	842	20
como	320	189	344	199	595	842	20
instrumento	347	189	400	199	595	842	20
de	403	189	413	199	595	842	20
gerência.	416	189	456	199	595	842	20
Tradução	458	189	500	199	595	842	20
de	503	189	513	199	595	842	20
Léo	516	189	533	199	595	842	20
Magarinos	85	201	132	211	595	842	20
de	135	201	145	211	595	842	20
Souza	148	201	175	211	595	842	20
Leão.	178	201	203	211	595	842	20
Rio	205	201	221	211	595	842	20
de	224	201	234	211	595	842	20
Janeiro:	237	201	272	211	595	842	20
USAID,	275	201	311	211	595	842	20
1966.	313	201	338	211	595	842	20
p.	341	201	350	211	595	842	20
86-98.	352	201	381	211	595	842	20
HILLIER,	85	227	130	237	595	842	20
F.	133	227	142	237	595	842	20
S.;	145	227	157	237	595	842	20
LIEBERMAN,	160	227	227	237	595	842	20
G.	229	227	240	237	595	842	20
J.	243	227	250	237	595	842	20
Introdução	253	227	305	237	595	842	20
à	308	227	313	237	595	842	20
pesquisa	316	227	357	237	595	842	20
operacional.	359	227	417	237	595	842	20
9.	420	227	428	237	595	842	20
ed.	431	227	444	237	595	842	20
Porto	447	227	471	237	595	842	20
Alegre:	473	227	506	237	595	842	20
McGraw	85	239	124	249	595	842	20
Hill	127	239	144	249	595	842	20
Brasil,	147	239	176	249	595	842	20
2013.	179	239	203	249	595	842	20
JOHNSON,	85	265	138	274	595	842	20
E.	141	265	150	274	595	842	20
A.	153	265	164	274	595	842	20
A	166	265	174	274	595	842	20
Direção	177	265	212	274	595	842	20
Executiva,	215	265	261	274	595	842	20
a	264	265	269	274	595	842	20
Organização	272	265	327	274	595	842	20
e	330	265	335	274	595	842	20
a	338	265	343	274	595	842	20
Pesquisa	345	265	384	274	595	842	20
Operacional.	387	265	443	274	595	842	20
In:	446	265	458	274	595	842	20
TREFETHEN,	461	265	527	274	595	842	20
F.	529	265	538	274	595	842	20
N.;	85	277	99	287	595	842	20
MCCLOSKEY,	102	277	172	287	595	842	20
J.	175	277	182	287	595	842	20
F.	185	277	194	287	595	842	20
(Org.).	196	277	226	287	595	842	20
Pesquisa	229	277	270	287	595	842	20
Operacional:	273	277	334	287	595	842	20
como	337	277	361	287	595	842	20
instrumento	364	277	417	287	595	842	20
de	419	277	430	287	595	842	20
gerência.	433	277	473	287	595	842	20
Tradução	475	277	517	287	595	842	20
de	520	277	530	287	595	842	20
Léo	85	290	102	300	595	842	20
Magarinos	105	290	152	300	595	842	20
de	155	290	165	300	595	842	20
Souza	168	290	195	300	595	842	20
Leão.	198	290	222	300	595	842	20
Rio	225	290	241	300	595	842	20
de	244	290	254	300	595	842	20
Janeiro:	257	290	292	300	595	842	20
USAID,	294	290	331	300	595	842	20
1966.	333	290	358	300	595	842	20
p.	361	290	369	300	595	842	20
13-24.	372	290	401	300	595	842	20
KIRBY,	85	315	122	325	595	842	20
M.	125	315	137	325	595	842	20
W.	140	315	153	325	595	842	20
Operational	156	315	213	325	595	842	20
research	216	315	256	325	595	842	20
in	259	315	268	325	595	842	20
war	270	315	289	325	595	842	20
and	292	315	309	325	595	842	20
peace:	312	315	342	325	595	842	20
the	345	315	358	325	595	842	20
British	361	315	391	325	595	842	20
experience	394	315	441	325	595	842	20
from	444	315	466	325	595	842	20
the	468	315	482	325	595	842	20
1930s	485	315	511	325	595	842	20
to	513	315	522	325	595	842	20
1970.	85	328	110	338	595	842	20
1.	113	328	121	338	595	842	20
ed.	124	328	137	338	595	842	20
London:	140	328	177	338	595	842	20
Imperial	180	328	217	338	595	842	20
College	220	328	254	338	595	842	20
Press,	257	328	283	338	595	842	20
2003.	285	328	310	338	595	842	20
LEVINSON,	85	353	143	363	595	842	20
H.	145	353	156	363	595	842	20
C.	159	353	169	363	595	842	20
Operations	172	353	225	363	595	842	20
Research	227	353	271	363	595	842	20
with	273	353	294	363	595	842	20
Special	297	353	330	363	595	842	20
Reference	333	353	380	363	595	842	20
to	383	353	392	363	595	842	20
Non-military	395	353	456	363	595	842	20
Applications:	459	353	521	363	595	842	20
A	524	353	532	363	595	842	20
Brochure.	85	366	129	376	595	842	20
1.	132	366	140	376	595	842	20
ed.	143	366	156	376	595	842	20
Washington	158	366	212	376	595	842	20
D.C.:	214	366	238	376	595	842	20
National	241	366	279	376	595	842	20
Academies,	282	366	333	376	595	842	20
1951.	336	366	361	376	595	842	20
MCARTHUR,	85	391	150	401	595	842	20
C.	153	391	163	401	595	842	20
W.	166	391	179	401	595	842	20
Operations	182	391	234	401	595	842	20
Analysis	237	391	277	401	595	842	20
in	279	391	289	401	595	842	20
the	291	391	306	401	595	842	20
US	309	391	323	401	595	842	20
Army	326	391	353	401	595	842	20
Eighth	356	391	388	401	595	842	20
Air	390	391	406	401	595	842	20
Force	409	391	436	401	595	842	20
in	439	391	448	401	595	842	20
World	450	391	481	401	595	842	20
War	484	391	505	401	595	842	20
II.	508	391	519	401	595	842	20
1.	522	391	530	401	595	842	20
ed.	85	404	98	414	595	842	20
Rhode	101	404	130	414	595	842	20
Island:	133	404	162	414	595	842	20
American	165	404	209	414	595	842	20
Mathematical	211	404	272	414	595	842	20
Soc.,	275	404	297	414	595	842	20
1990.	299	404	324	414	595	842	20
MCCLOSKEY,	85	429	156	439	595	842	20
J.	158	429	166	439	595	842	20
F.	168	429	177	439	595	842	20
US	180	429	194	439	595	842	20
operations	197	429	242	439	595	842	20
research	245	429	282	439	595	842	20
in	285	429	293	439	595	842	20
World	296	429	324	439	595	842	20
War	327	429	346	439	595	842	20
II.	349	429	358	439	595	842	20
Operations	361	429	414	439	595	842	20
Research,	417	429	463	439	595	842	20
Catonsville,	466	429	518	439	595	842	20
v.	521	429	529	439	595	842	20
35,	85	442	99	452	595	842	20
n.	102	442	110	452	595	842	20
6,	113	442	121	452	595	842	20
p.	124	442	132	452	595	842	20
910-925,	135	442	174	452	595	842	20
1987.	177	442	202	452	595	842	20
MIGUEL,	85	467	130	477	595	842	20
A.	133	467	144	477	595	842	20
Pesquisa	147	467	185	477	595	842	20
em	188	467	202	477	595	842	20
Educação	204	467	247	477	595	842	20
Matemática	250	467	302	477	595	842	20
e	304	467	309	477	595	842	20
mentalidade	312	467	366	477	595	842	20
bélica.	369	467	398	477	595	842	20
Bolema,	400	467	439	477	595	842	20
Rio	441	467	457	477	595	842	20
Claro,	460	467	487	477	595	842	20
n.	490	467	498	477	595	842	20
25,	501	467	515	477	595	842	20
p.	517	467	526	477	595	842	20
1-	529	467	538	477	595	842	20
16,	85	480	99	490	595	842	20
2006.	102	480	127	490	595	842	20
MIROWSKI,	85	505	145	515	595	842	20
P.	147	505	156	515	595	842	20
Cyborg	159	505	192	515	595	842	20
Agonistes:	195	505	242	515	595	842	20
Economics	245	505	294	515	595	842	20
Meets	296	505	323	515	595	842	20
Operations	326	505	374	515	595	842	20
Research	377	505	417	515	595	842	20
in	420	505	428	515	595	842	20
Mid-	431	505	453	515	595	842	20
Century.	456	505	494	515	595	842	20
Social	497	505	525	515	595	842	20
Studies	85	518	119	528	595	842	20
of	122	518	131	528	595	842	20
Science,	134	518	172	528	595	842	20
London,	174	518	211	528	595	842	20
v.	214	518	222	528	595	842	20
29,	225	518	239	528	595	842	20
p.	242	518	250	528	595	842	20
685-718,	253	518	292	528	595	842	20
oct.	295	518	311	528	595	842	20
1999.	314	518	338	528	595	842	20
MIROWSKI,	85	543	145	553	595	842	20
P.;	147	543	159	553	595	842	20
SENT,	162	543	192	553	595	842	20
E.	195	543	205	553	595	842	20
Science	207	543	242	553	595	842	20
Bought	245	543	279	553	595	842	20
and	282	543	300	553	595	842	20
Sold:	303	543	326	553	595	842	20
Essays	329	543	359	553	595	842	20
in	362	543	370	553	595	842	20
Economics	373	543	422	553	595	842	20
of	425	543	434	553	595	842	20
Science.	437	543	474	553	595	842	20
1.	476	543	485	553	595	842	20
ed.	487	543	501	553	595	842	20
Chicago:	85	556	125	566	595	842	20
The	128	556	145	566	595	842	20
University	147	556	194	566	595	842	20
of	197	556	206	566	595	842	20
Chicago	209	556	245	566	595	842	20
Press,	248	556	274	566	595	842	20
2002.	277	556	301	566	595	842	20
MORSE,	85	581	126	591	595	842	20
P.	129	581	137	591	595	842	20
M.	140	581	153	591	595	842	20
The	155	581	173	591	595	842	20
beginnings	175	581	224	591	595	842	20
of	226	581	235	591	595	842	20
operations	238	581	284	591	595	842	20
research	287	581	323	591	595	842	20
in	326	581	335	591	595	842	20
the	337	581	351	591	595	842	20
United	354	581	384	591	595	842	20
States.	386	581	415	591	595	842	20
Operations	418	581	471	591	595	842	20
Research,	474	581	520	591	595	842	20
Catonsville,	85	593	138	603	595	842	20
v.	141	593	149	603	595	842	20
34,	152	593	165	603	595	842	20
n.	168	593	177	603	595	842	20
1,	179	593	188	603	595	842	20
p.	190	593	199	603	595	842	20
10-17,	201	593	229	603	595	842	20
1986.	232	593	257	603	595	842	20
MORSE,	85	619	126	629	595	842	20
P.	129	619	137	629	595	842	20
M.;	140	619	156	629	595	842	20
KIMBALL,	159	619	211	629	595	842	20
G.	214	619	225	629	595	842	20
E.	228	619	237	629	595	842	20
Methods	240	619	281	629	595	842	20
of	284	619	293	629	595	842	20
operations	295	619	345	629	595	842	20
research.	348	619	391	629	595	842	20
3.	394	619	402	629	595	842	20
ed.	405	619	418	629	595	842	20
Local:	420	619	448	629	595	842	20
Courier	451	619	485	629	595	842	20
Corporation,	85	631	141	641	595	842	20
2012.	144	631	169	641	595	842	20
RANGER,	85	657	133	667	595	842	20
R.	136	657	146	667	595	842	20
Theater	149	657	182	667	595	842	20
missile	185	657	216	667	595	842	20
defenses:	219	657	260	667	595	842	20
Lessons	263	657	298	667	595	842	20
from	301	657	322	667	595	842	20
British	325	657	355	667	595	842	20
experiences	358	657	410	667	595	842	20
with	412	657	432	667	595	842	20
air	435	657	446	667	595	842	20
and	449	657	465	667	595	842	20
missile	468	657	499	667	595	842	20
defenses.	85	669	126	679	595	842	20
Comparative	129	669	190	679	595	842	20
Strategy,	193	669	236	679	595	842	20
UK,	238	669	257	679	595	842	20
v.	260	669	268	679	595	842	20
12,	271	669	284	679	595	842	20
n.	287	669	295	679	595	842	20
4,	298	669	306	679	595	842	20
p.	309	669	317	679	595	842	20
399-413,	320	669	359	679	595	842	20
1993.	362	669	387	679	595	842	20
ROWE,	85	695	120	705	595	842	20
A.	123	695	134	705	595	842	20
P.	136	695	145	705	595	842	20
One	148	695	168	705	595	842	20
story	170	695	194	705	595	842	20
of	197	695	206	705	595	842	20
radar.	209	695	239	705	595	842	20
2.	241	695	250	705	595	842	20
ed.	252	695	265	705	595	842	20
Cambridge:	268	695	320	705	595	842	20
Cambridge	323	695	372	705	595	842	20
University	374	695	421	705	595	842	20
Press,	424	695	450	705	595	842	20
2015.	452	695	477	705	595	842	20
SERRES,	85	720	128	730	595	842	20
M.	131	720	144	730	595	842	20
Hominescências.	146	720	224	730	595	842	20
1.	227	720	235	730	595	842	20
ed.	238	720	251	730	595	842	20
São	254	720	270	730	595	842	20
Bertrand	304	720	342	730	595	842	20
Brasil,	345	720	374	730	595	842	20
2003.	377	720	402	730	595	842	20
SIMON,	85	745	123	755	595	842	20
H.	126	745	137	755	595	842	20
A.	139	745	150	755	595	842	20
The	153	745	171	755	595	842	20
Shape	174	745	203	755	595	842	20
of	205	745	215	755	595	842	20
Automation:	217	745	277	755	595	842	20
for	280	745	292	755	595	842	20
Men	295	745	315	755	595	842	20
and	318	745	334	755	595	842	20
Management.	337	745	397	755	595	842	20
1.	400	745	408	755	595	842	20
ed.	411	745	424	755	595	842	20
New	427	745	447	755	595	842	20
York:	450	745	476	755	595	842	20
Harper	478	745	509	755	595	842	20
&	512	745	520	755	595	842	20
Row,	85	758	109	768	595	842	20
1965.	111	758	136	768	595	842	20
Bolema,	85	797	118	806	595	842	20
Rio	121	797	135	806	595	842	20
Claro	137	797	160	806	595	842	20
(SP),	163	797	183	806	595	842	20
v.	185	797	192	806	595	842	20
32,	195	797	207	806	595	842	20
n.	210	797	217	806	595	842	20
61,	220	797	232	806	595	842	20
p.	235	797	242	806	595	842	20
354-374,	245	797	281	806	595	842	20
ago.	283	797	301	806	595	842	20
2018	303	797	323	806	595	842	20
373	524	797	539	806	595	842	20
ISSN	471	49	493	58	595	842	21
1980-4415	495	49	539	58	595	842	21
DOI:	325	61	345	70	595	842	21
http://dx.doi.org/10.1590/1980-4415v32n61a03	348	61	539	70	595	842	21
TREFETHEN,	85	88	151	97	595	842	21
F.	154	88	163	97	595	842	21
N.	165	88	176	97	595	842	21
História	179	88	214	97	595	842	21
da	217	88	227	97	595	842	21
Pesquisa	230	88	268	97	595	842	21
Operacional.	271	88	328	97	595	842	21
In:	330	88	342	97	595	842	21
TREFETHEN,	345	88	411	97	595	842	21
F.	414	88	423	97	595	842	21
N.;	426	88	439	97	595	842	21
MCCLOSKEY,	442	88	513	97	595	842	21
J.	515	88	522	97	595	842	21
F.	525	88	534	97	595	842	21
(Org.).	85	100	115	110	595	842	21
Pesquisa	118	100	159	110	595	842	21
Operacional:	162	100	223	110	595	842	21
como	225	100	250	110	595	842	21
instrumento	253	100	305	110	595	842	21
de	308	100	318	110	595	842	21
gerência.	321	100	361	110	595	842	21
Tradução	364	100	405	110	595	842	21
de	408	100	418	110	595	842	21
Léo	421	100	438	110	595	842	21
Magarinos	441	100	488	110	595	842	21
de	491	100	501	110	595	842	21
Souza	504	100	531	110	595	842	21
Leão.	85	113	110	123	595	842	21
Rio	113	113	129	123	595	842	21
de	131	113	142	123	595	842	21
Janeiro:	144	113	179	123	595	842	21
USAID,	182	113	218	123	595	842	21
1966.	221	113	246	123	595	842	21
p.	249	113	257	123	595	842	21
27-57.	260	113	288	123	595	842	21
TREST,	85	138	122	148	595	842	21
W.	124	138	137	148	595	842	21
A.	140	138	151	148	595	842	21
Air	154	138	170	148	595	842	21
Force	172	138	199	148	595	842	21
Roles	202	138	227	148	595	842	21
and	230	138	248	148	595	842	21
Missions:	251	138	295	148	595	842	21
A	298	138	306	148	595	842	21
History.	308	138	344	148	595	842	21
1.	347	138	355	148	595	842	21
ed.	358	138	371	148	595	842	21
Washington	374	138	427	148	595	842	21
D.C.:	430	138	453	148	595	842	21
Government	456	138	511	148	595	842	21
Printing	85	151	121	161	595	842	21
Office,	123	151	154	161	595	842	21
1998.	157	151	182	161	595	842	21
VON	85	176	109	186	595	842	21
NEUMANN,	112	176	171	186	595	842	21
J.;	173	176	184	186	595	842	21
MORGENSTERN,	186	176	272	186	595	842	21
O.	274	176	285	186	595	842	21
The	288	176	306	186	595	842	21
Theory	309	176	343	186	595	842	21
of	346	176	355	186	595	842	21
Games	358	176	390	186	595	842	21
and	393	176	411	186	595	842	21
Economic	414	176	460	186	595	842	21
Behavior.	463	176	508	186	595	842	21
1.	511	176	519	186	595	842	21
ed.	522	176	535	186	595	842	21
Princeton:	85	189	130	199	595	842	21
Princeton	133	189	175	199	595	842	21
University	178	189	224	199	595	842	21
Press,	227	189	253	199	595	842	21
1953.	256	189	281	199	595	842	21
WIENER,	85	214	130	224	595	842	21
N.	133	214	144	224	595	842	21
Cybernetics:	147	214	206	224	595	842	21
or	209	214	218	224	595	842	21
control	221	214	252	224	595	842	21
and	255	214	271	224	595	842	21
communication	273	214	342	224	595	842	21
in	345	214	353	224	595	842	21
the	356	214	369	224	595	842	21
animal	372	214	402	224	595	842	21
and	405	214	421	224	595	842	21
the	423	214	437	224	595	842	21
machine.	439	214	479	224	595	842	21
1.	482	214	491	224	595	842	21
ed.	493	214	506	224	595	842	21
Cambridge,	85	227	137	237	595	842	21
Massachusetts:	139	227	206	237	595	842	21
M.	209	227	221	237	595	842	21
I.	224	227	230	237	595	842	21
T.	233	227	243	237	595	842	21
Press,	246	227	272	237	595	842	21
1961.	274	227	299	237	595	842	21
Submetido	338	267	393	278	595	842	21
em	396	267	411	278	595	842	21
14	414	267	426	278	595	842	21
de	429	267	441	278	595	842	21
Setembro	444	267	494	278	595	842	21
de	497	267	509	278	595	842	21
2017.	511	267	538	278	595	842	21
Aprovado	338	281	390	292	595	842	21
em	393	281	408	292	595	842	21
18	411	281	423	292	595	842	21
de	426	281	438	292	595	842	21
Dezembro	441	281	494	292	595	842	21
de	497	281	509	292	595	842	21
2017.	512	281	539	292	595	842	21
Bolema,	85	797	118	806	595	842	21
Rio	121	797	135	806	595	842	21
Claro	137	797	160	806	595	842	21
(SP),	163	797	183	806	595	842	21
v.	185	797	192	806	595	842	21
32,	195	797	207	806	595	842	21
n.	210	797	217	806	595	842	21
61,	220	797	232	806	595	842	21
p.	235	797	242	806	595	842	21
354-374,	245	797	281	806	595	842	21
ago.	283	797	301	806	595	842	21
2018	303	797	323	806	595	842	21
374	524	797	539	806	595	842	21
