Sanadores	376	38	410	47	510	737	1
inesperados	412	38	453	47	510	737	1
Sanadores	72	158	152	179	510	737	1
inesperados:	157	158	255	179	510	737	1
medicina	66	178	140	199	510	737	1
china	144	178	189	199	510	737	1
en	194	178	214	199	510	737	1
la	218	178	233	199	510	737	1
era	238	178	262	199	510	737	1
de	59	198	77	219	510	737	1
migración	82	198	163	219	510	737	1
global	168	198	217	219	510	737	1
(Lima	222	198	269	219	510	737	1
y	69	218	78	239	510	737	1
California,	83	218	168	239	510	737	1
1850-1930)	173	218	259	239	510	737	1
Unexpected	67	249	145	271	510	737	1
healers:	149	249	202	271	510	737	1
Chinese	207	249	261	271	510	737	1
medicine	88	269	150	291	510	737	1
in	154	269	168	291	510	737	1
the	173	269	194	291	510	737	1
age	199	269	221	291	510	737	1
of	226	269	239	291	510	737	1
global	69	289	110	311	510	737	1
migration	115	289	181	311	510	737	1
(Lima	186	289	228	311	510	737	1
and	232	289	259	311	510	737	1
California,	84	309	158	331	510	737	1
1850-1930)	163	309	243	331	510	737	1
PALMA,	304	119	331	128	510	737	1
Patricia.	333	119	359	128	510	737	1
Sanadores	361	119	395	128	510	737	1
inesperados:	396	119	437	128	510	737	1
medicina	304	129	335	138	510	737	1
china	337	129	356	138	510	737	1
en	358	129	366	138	510	737	1
la	368	129	374	138	510	737	1
era	376	129	386	138	510	737	1
de	387	129	396	138	510	737	1
migración	397	129	431	138	510	737	1
global	304	139	325	148	510	737	1
(Lima	326	139	346	148	510	737	1
y	348	139	352	148	510	737	1
California,	353	139	389	148	510	737	1
1850-1930).	391	139	430	148	510	737	1
História,	304	149	331	157	510	737	1
Ciências,	333	149	361	157	510	737	1
Saúde	363	149	381	157	510	737	1
–	383	149	386	157	510	737	1
Manguinhos,	388	149	429	157	510	737	1
Rio	304	158	315	167	510	737	1
de	317	158	325	167	510	737	1
Janeiro,	327	158	352	167	510	737	1
v.25,	354	158	370	167	510	737	1
n.1,	372	158	385	167	510	737	1
jan.-mar.	387	158	416	167	510	737	1
2018,	418	158	437	167	510	737	1
p.13-31.	304	168	331	177	510	737	1
Palabras	304	381	331	390	510	737	1
claves:	333	381	355	390	510	737	1
medicina	357	381	388	390	510	737	1
china;	389	381	410	390	510	737	1
herbolaria;	304	391	340	400	510	737	1
conocimiento	342	391	388	400	510	737	1
médico;	390	391	417	400	510	737	1
California;	304	401	339	410	510	737	1
Lima.	341	401	360	410	510	737	1
Abstract	304	425	330	434	510	737	1
Patricia	132	580	165	592	510	737	1
Palma	168	580	196	592	510	737	1
Doctora	64	594	88	602	510	737	1
en	89	594	97	602	510	737	1
Historia	98	594	121	602	510	737	1
de	122	594	130	602	510	737	1
América	131	594	155	602	510	737	1
Latina,	157	594	176	602	510	737	1
University	177	594	207	602	510	737	1
of	208	594	214	602	510	737	1
California,	215	594	245	602	510	737	1
Davis.	246	594	263	602	510	737	1
Davis	137	602	153	610	510	737	1
–	154	602	158	610	510	737	1
CA	159	602	168	610	510	737	1
–	169	602	173	610	510	737	1
EEUU	174	602	190	610	510	737	1
ppalma@ucdavis.edu	133	612	195	621	510	737	1
Chinese	337	600	362	609	510	737	1
medicine;	364	600	393	609	510	737	1
herbal	395	600	414	609	510	737	1
medicine;	304	610	334	619	510	737	1
medical	335	610	359	619	510	737	1
knowledge;	361	610	395	619	510	737	1
California;	397	610	430	619	510	737	1
Lima.	304	620	323	628	510	737	1
Recebido	104	638	131	646	510	737	1
para	132	638	145	646	510	737	1
publicação	147	638	179	646	510	737	1
em	180	638	190	646	510	737	1
01.06.2016.	191	638	224	646	510	737	1
Aprovado	104	648	132	656	510	737	1
para	134	648	147	656	510	737	1
publicação	148	648	180	656	510	737	1
em	182	648	191	656	510	737	1
17.01.2017	193	648	224	656	510	737	1
http://dx.doi.org/10.1590/S0104-59702018000100002	91	664	237	672	510	737	1
v.25,	113	699	127	708	510	737	1
n.1,	128	699	139	708	510	737	1
jan.-mar.	141	699	168	708	510	737	1
2018,	169	699	186	708	510	737	1
p.13-31	188	699	211	708	510	737	1
13	443	699	452	708	510	737	1
Patricia	58	38	82	47	510	737	2
Palma	84	38	104	47	510	737	2
D	57	70	80	106	510	737	2
urante	80	75	110	87	510	737	2
el	114	75	122	87	510	737	2
siglo	126	75	147	87	510	737	2
XIX,	152	75	173	87	510	737	2
diversas	178	75	214	87	510	737	2
ciudades	219	75	258	87	510	737	2
ubicadas	262	75	302	87	510	737	2
en	306	75	317	87	510	737	2
la	322	75	330	87	510	737	2
costa	334	75	357	87	510	737	2
del	362	75	375	87	510	737	2
océano	380	75	413	87	510	737	2
Pacífico	417	75	452	87	510	737	2
albergaron	80	89	128	101	510	737	2
un	131	89	143	101	510	737	2
gran	147	89	167	101	510	737	2
número	171	89	206	101	510	737	2
de	209	89	219	101	510	737	2
inmigrantes	223	89	277	101	510	737	2
chinos	280	89	310	101	510	737	2
como	313	89	338	101	510	737	2
parte	341	89	364	101	510	737	2
de	368	89	378	101	510	737	2
un	382	89	394	101	510	737	2
movimiento	397	89	452	101	510	737	2
conocido	58	103	99	114	510	737	2
como	102	103	127	114	510	737	2
Age	130	103	146	114	510	737	2
of	149	103	158	114	510	737	2
global	161	103	188	114	510	737	2
migration,	191	103	238	114	510	737	2
estimándose	241	103	296	114	510	737	2
aproximadamente	299	103	380	114	510	737	2
en	383	103	394	114	510	737	2
2,5	397	103	411	114	510	737	2
millones	414	103	452	114	510	737	2
el	58	117	66	128	510	737	2
número	69	117	104	128	510	737	2
de	107	117	118	128	510	737	2
súbditos	121	117	158	128	510	737	2
chinos	161	117	191	128	510	737	2
que	195	117	211	128	510	737	2
se	214	117	223	128	510	737	2
dirigieron	226	117	270	128	510	737	2
a	274	117	278	128	510	737	2
diversas	282	117	317	128	510	737	2
partes	320	117	347	128	510	737	2
del	350	117	364	128	510	737	2
globo	367	117	392	128	510	737	2
(Tong,	395	117	424	128	510	737	2
2003,	427	117	452	128	510	737	2
p.20).	58	131	84	142	510	737	2
Aunque	87	131	121	142	510	737	2
una	124	131	141	142	510	737	2
parte	144	131	166	142	510	737	2
importante	169	131	219	142	510	737	2
de	221	131	232	142	510	737	2
los	234	131	247	142	510	737	2
“hijos	249	131	275	142	510	737	2
del	278	131	291	142	510	737	2
Celeste	294	131	325	142	510	737	2
Imperio”	328	131	368	142	510	737	2
se	370	131	379	142	510	737	2
dedicó	381	131	411	142	510	737	2
a	413	131	418	142	510	737	2
labores	421	131	452	142	510	737	2
comerciales,	58	145	111	156	510	737	2
otras	113	145	134	156	510	737	2
actividades	136	145	184	156	510	737	2
como	186	145	210	156	510	737	2
la	212	145	220	156	510	737	2
medicina	222	145	262	156	510	737	2
y	264	145	269	156	510	737	2
la	271	145	279	156	510	737	2
venta	280	145	304	156	510	737	2
de	306	145	317	156	510	737	2
yerbas	318	145	346	156	510	737	2
medicinales	348	145	399	156	510	737	2
(herbolaria)	401	145	452	156	510	737	2
fueron	58	159	87	170	510	737	2
los	89	159	101	170	510	737	2
rubros	103	159	131	170	510	737	2
que	133	159	149	170	510	737	2
más	151	159	169	170	510	737	2
se	171	159	179	170	510	737	2
extendieron	181	159	234	170	510	737	2
fuera	236	159	259	170	510	737	2
de	260	159	271	170	510	737	2
su	273	159	282	170	510	737	2
comunidad.	284	159	337	170	510	737	2
Si	339	159	346	170	510	737	2
bien	348	159	367	170	510	737	2
en	369	159	380	170	510	737	2
los	382	159	394	170	510	737	2
últimos	396	159	430	170	510	737	2
años	432	159	452	170	510	737	2
nuevas	58	173	88	184	510	737	2
investigaciones	90	173	157	184	510	737	2
han	159	173	176	184	510	737	2
permitido	178	173	222	184	510	737	2
conocer	224	173	258	184	510	737	2
diversos	260	173	296	184	510	737	2
aspectos	297	173	334	184	510	737	2
socio-culturales,	336	173	408	184	510	737	2
formas	410	173	440	184	510	737	2
de	442	173	452	184	510	737	2
vida	58	187	77	198	510	737	2
y	79	187	85	198	510	737	2
estrategias	87	187	132	198	510	737	2
de	135	187	145	198	510	737	2
supervivencia	147	187	208	198	510	737	2
de	210	187	221	198	510	737	2
los	223	187	235	198	510	737	2
migrantes	237	187	282	198	510	737	2
chinos	284	187	314	198	510	737	2
en	316	187	327	198	510	737	2
territorios	329	187	373	198	510	737	2
americanos,	375	187	428	198	510	737	2
se	430	187	439	198	510	737	2
ha	441	187	452	198	510	737	2
tendido	58	201	93	212	510	737	2
a	95	201	100	212	510	737	2
analizar	102	201	138	212	510	737	2
dichas	140	201	169	212	510	737	2
comunidades	171	201	230	212	510	737	2
de	233	201	243	212	510	737	2
manera	245	201	279	212	510	737	2
aislada	281	201	312	212	510	737	2
de	314	201	324	212	510	737	2
otros	327	201	349	212	510	737	2
grupos	351	201	382	212	510	737	2
que	384	201	400	212	510	737	2
conforman	403	201	452	212	510	737	2
la	58	215	66	226	510	737	2
sociedad.	69	215	110	226	510	737	2
Una	112	215	131	226	510	737	2
situación	133	215	174	226	510	737	2
similar	177	215	207	226	510	737	2
ocurre	210	215	239	226	510	737	2
en	242	215	253	226	510	737	2
las	255	215	267	226	510	737	2
investigaciones	270	215	337	226	510	737	2
sobre	340	215	363	226	510	737	2
historia	366	215	400	226	510	737	2
de	403	215	413	226	510	737	2
la	416	215	423	226	510	737	2
salud.	426	215	452	226	510	737	2
Diversos	58	229	95	240	510	737	2
estudios	97	229	133	240	510	737	2
han	135	229	152	240	510	737	2
examinado	154	229	204	240	510	737	2
los	206	229	218	240	510	737	2
principales	220	229	268	240	510	737	2
progresos	270	229	311	240	510	737	2
médicos	313	229	350	240	510	737	2
e	351	229	356	240	510	737	2
influencias	358	229	406	240	510	737	2
científicas	408	229	452	240	510	737	2
europeas	58	243	98	254	510	737	2
dejando	100	243	136	254	510	737	2
fuera	138	243	161	254	510	737	2
las	163	243	175	254	510	737	2
prácticas	178	243	217	254	510	737	2
no	219	243	231	254	510	737	2
occidentales	233	243	288	254	510	737	2
de	290	243	301	254	510	737	2
salud,	303	243	329	254	510	737	2
las	332	243	344	254	510	737	2
cuales	346	243	373	254	510	737	2
han	376	243	393	254	510	737	2
sido	396	243	414	254	510	737	2
parte	416	243	439	254	510	737	2
de	442	243	452	254	510	737	2
narrativas	58	256	102	268	510	737	2
de	104	256	115	268	510	737	2
lo	117	256	125	268	510	737	2
“alternativo”	127	256	184	268	510	737	2
o	186	256	192	268	510	737	2
simplemente	194	256	250	268	510	737	2
se	252	256	261	268	510	737	2
han	263	256	280	268	510	737	2
estudiado	282	256	325	268	510	737	2
en	327	256	338	268	510	737	2
contraposición	341	256	406	268	510	737	2
al	408	256	416	268	510	737	2
proceso	418	256	452	268	510	737	2
de	58	270	69	282	510	737	2
profesionalización	71	270	153	282	510	737	2
y	155	270	161	282	510	737	2
avance	163	270	194	282	510	737	2
de	197	270	207	282	510	737	2
la	210	270	218	282	510	737	2
medicina	220	270	262	282	510	737	2
científica.	265	270	308	282	510	737	2
Desde	72	284	99	296	510	737	2
una	102	284	119	296	510	737	2
perspectiva	122	284	172	296	510	737	2
comparada,	175	284	227	296	510	737	2
este	230	284	247	296	510	737	2
trabajo	250	284	280	296	510	737	2
examina	283	284	322	296	510	737	2
el	325	284	333	296	510	737	2
desarrollo	336	284	380	296	510	737	2
de	383	284	393	296	510	737	2
la	396	284	404	296	510	737	2
herbolaría	407	284	452	296	510	737	2
y	58	298	63	310	510	737	2
medicina	67	298	108	310	510	737	2
china	111	298	137	310	510	737	2
en	140	298	151	310	510	737	2
las	155	298	166	310	510	737	2
tres	170	298	186	310	510	737	2
ciudades	189	298	227	310	510	737	2
con	231	298	247	310	510	737	2
mayor	250	298	278	310	510	737	2
presencia	282	298	323	310	510	737	2
de	327	298	337	310	510	737	2
inmigrantes	340	298	394	310	510	737	2
chinos	397	298	427	310	510	737	2
de	431	298	441	310	510	737	2
la	444	298	452	310	510	737	2
costa	58	312	81	324	510	737	2
del	85	312	98	324	510	737	2
Pacífico	102	312	137	324	510	737	2
durante	141	312	175	324	510	737	2
la	179	312	187	324	510	737	2
segunda	191	312	228	324	510	737	2
mitad	232	312	258	324	510	737	2
del	263	312	276	324	510	737	2
siglo	280	312	301	324	510	737	2
XIX:	305	312	326	324	510	737	2
San	330	312	346	324	510	737	2
Francisco,	350	312	394	324	510	737	2
Los	398	312	414	324	510	737	2
Ángeles	418	312	452	324	510	737	2
y	58	326	63	337	510	737	2
Lima	67	326	90	337	510	737	2
(junto	93	326	120	337	510	737	2
con	124	326	140	337	510	737	2
su	144	326	154	337	510	737	2
vecino	157	326	187	337	510	737	2
puerto	190	326	220	337	510	737	2
de	223	326	234	337	510	737	2
El	237	326	246	337	510	737	2
Callao).	249	326	284	337	510	737	2
El	288	326	296	337	510	737	2
análisis	300	326	333	337	510	737	2
abarca	337	326	365	337	510	737	2
un	369	326	381	337	510	737	2
periodo	385	326	419	337	510	737	2
de	423	326	433	337	510	737	2
seis	437	326	452	337	510	737	2
décadas,	58	340	95	351	510	737	2
que	98	340	114	351	510	737	2
se	117	340	126	351	510	737	2
extiende	129	340	167	351	510	737	2
desde	170	340	195	351	510	737	2
la	197	340	205	351	510	737	2
migración	208	340	253	351	510	737	2
de	256	340	266	351	510	737	2
los	269	340	282	351	510	737	2
colonos	284	340	318	351	510	737	2
chinos	321	340	351	351	510	737	2
provenientes	354	340	411	351	510	737	2
de	414	340	424	351	510	737	2
zonas	427	340	452	351	510	737	2
rurales	58	354	88	365	510	737	2
a	91	354	95	365	510	737	2
estas	98	354	119	365	510	737	2
tres	121	354	137	365	510	737	2
ciudades,	140	354	181	365	510	737	2
en	183	354	194	365	510	737	2
1870,	196	354	220	365	510	737	2
hasta	222	354	245	365	510	737	2
1930,	248	354	272	365	510	737	2
cuando	274	354	307	365	510	737	2
comienza	310	354	353	365	510	737	2
de	355	354	365	365	510	737	2
manera	368	354	401	365	510	737	2
sistemática	404	354	452	365	510	737	2
la	58	368	66	379	510	737	2
persecución	68	368	122	379	510	737	2
contra	124	368	153	379	510	737	2
médicos	155	368	192	379	510	737	2
chinos	194	368	224	379	510	737	2
y	227	368	232	379	510	737	2
la	235	368	243	379	510	737	2
comercialización	245	368	320	379	510	737	2
de	323	368	333	379	510	737	2
yerbas	336	368	364	379	510	737	2
asiáticas.	367	368	406	379	510	737	2
El	408	368	417	379	510	737	2
estudio	420	368	452	379	510	737	2
busca	58	382	83	393	510	737	2
iluminar	86	382	126	393	510	737	2
aspectos	129	382	166	393	510	737	2
relacionados	169	382	225	393	510	737	2
con	228	382	245	393	510	737	2
la	248	382	256	393	510	737	2
circulación	259	382	309	393	510	737	2
y	312	382	317	393	510	737	2
adaptación	321	382	369	393	510	737	2
de	373	382	383	393	510	737	2
conocimientos	386	382	452	393	510	737	2
médicos	58	396	95	407	510	737	2
foráneos,	97	396	138	407	510	737	2
en	140	396	151	407	510	737	2
Perú	154	396	174	407	510	737	2
y	176	396	182	407	510	737	2
EEUU,	184	396	213	407	510	737	2
y	215	396	221	407	510	737	2
cómo	223	396	248	407	510	737	2
en	250	396	261	407	510	737	2
estos	264	396	285	407	510	737	2
países	288	396	314	407	510	737	2
–	317	396	322	407	510	737	2
a	324	396	329	407	510	737	2
diferencia	332	396	376	407	510	737	2
de	378	396	389	407	510	737	2
China,	391	396	422	407	510	737	2
donde	424	396	452	407	510	737	2
la	58	410	66	421	510	737	2
medicina	69	410	110	421	510	737	2
tradicional	113	410	161	421	510	737	2
iba	164	410	177	421	510	737	2
en	180	410	191	421	510	737	2
retirada	193	410	228	421	510	737	2
cediendo	230	410	271	421	510	737	2
paso	274	410	294	421	510	737	2
a	296	410	301	421	510	737	2
la	304	410	312	421	510	737	2
medicina	314	410	356	421	510	737	2
occidental	359	410	405	421	510	737	2
–	407	410	412	421	510	737	2
cada	415	410	435	421	510	737	2
vez	438	410	452	421	510	737	2
más	58	424	76	435	510	737	2
pacientes	80	424	121	435	510	737	2
locales	125	424	155	435	510	737	2
adoptaron	159	424	205	435	510	737	2
tratamientos	209	424	265	435	510	737	2
de	269	424	280	435	510	737	2
sanación	284	424	323	435	510	737	2
proveídos	327	424	370	435	510	737	2
por	374	424	389	435	510	737	2
herbolarios	393	424	443	435	510	737	2
y	447	424	452	435	510	737	2
médicos	58	438	95	449	510	737	2
chinos.	97	438	130	449	510	737	2
Abordaremos	72	452	133	463	510	737	2
el	137	452	145	463	510	737	2
análisis	150	452	184	463	510	737	2
de	188	452	199	463	510	737	2
la	203	452	211	463	510	737	2
medicina	215	452	258	463	510	737	2
china,	262	452	291	463	510	737	2
entendida	295	452	341	463	510	737	2
en	345	452	357	463	510	737	2
este	361	452	378	463	510	737	2
contexto	383	452	423	463	510	737	2
como	427	452	452	463	510	737	2
diversos	58	466	94	477	510	737	2
sistemas	97	466	133	477	510	737	2
de	136	466	146	477	510	737	2
diagnóstico	148	466	200	477	510	737	2
y	202	466	207	477	510	737	2
sanación	210	466	249	477	510	737	2
empleados	252	466	299	477	510	737	2
por	301	466	316	477	510	737	2
practicantes	318	466	372	477	510	737	2
chinos	374	466	404	477	510	737	2
para	406	466	426	477	510	737	2
sanar	428	466	452	477	510	737	2
dolencias,	58	479	102	491	510	737	2
a	106	479	111	491	510	737	2
partir	115	479	140	491	510	737	2
de	144	479	154	491	510	737	2
estas	158	479	179	491	510	737	2
tres	183	479	199	491	510	737	2
preguntas	203	479	247	491	510	737	2
relacionadas:	251	479	309	491	510	737	2
(a)	313	479	324	491	510	737	2
¿Por	328	479	347	491	510	737	2
qué	351	479	367	491	510	737	2
la	371	479	379	491	510	737	2
población	383	479	427	491	510	737	2
local	431	479	452	491	510	737	2
utilizó	58	493	87	505	510	737	2
masivamente	90	493	148	505	510	737	2
la	151	493	159	505	510	737	2
medicina	161	493	203	505	510	737	2
china?	205	493	235	505	510	737	2
(b)	238	493	250	505	510	737	2
¿a	253	493	262	505	510	737	2
través	265	493	290	505	510	737	2
de	293	493	303	505	510	737	2
qué	306	493	322	505	510	737	2
mecanismos	325	493	380	505	510	737	2
se	382	493	391	505	510	737	2
popularizó	393	493	442	505	510	737	2
la	444	493	452	505	510	737	2
medicina	58	507	100	519	510	737	2
china	102	507	128	519	510	737	2
en	130	507	141	519	510	737	2
contextos	144	507	187	519	510	737	2
no-asiáticos?	190	507	247	519	510	737	2
y	249	507	255	519	510	737	2
(c)	257	507	268	519	510	737	2
¿cuáles	271	507	303	519	510	737	2
fueron	306	507	335	519	510	737	2
las	338	507	350	519	510	737	2
principales	352	507	401	519	510	737	2
diferencias	404	507	452	519	510	737	2
de	58	521	69	533	510	737	2
la	71	521	79	533	510	737	2
medicina	82	521	123	533	510	737	2
china	126	521	151	533	510	737	2
en	154	521	165	533	510	737	2
California	168	521	213	533	510	737	2
y	216	521	221	533	510	737	2
Lima?	224	521	251	533	510	737	2
Si	72	535	80	547	510	737	2
bien	84	535	103	547	510	737	2
contamos	108	535	151	547	510	737	2
con	155	535	171	547	510	737	2
un	175	535	188	547	510	737	2
significativo	192	535	246	547	510	737	2
número	250	535	285	547	510	737	2
de	289	535	300	547	510	737	2
investigaciones	304	535	371	547	510	737	2
sobre	375	535	399	547	510	737	2
la	403	535	410	547	510	737	2
diáspora	414	535	452	547	510	737	2
china	58	549	83	560	510	737	2
en	85	549	97	560	510	737	2
ambos	99	549	128	560	510	737	2
contextos,	130	549	175	560	510	737	2
solo	177	549	195	560	510	737	2
muy	197	549	217	560	510	737	2
recientemente	219	549	282	560	510	737	2
se	284	549	293	560	510	737	2
ha	295	549	306	560	510	737	2
comenzado	308	549	359	560	510	737	2
a	361	549	366	560	510	737	2
utilizar	368	549	400	560	510	737	2
un	402	549	414	560	510	737	2
enfoque	416	549	452	560	510	737	2
comparativo	58	563	114	574	510	737	2
para	116	563	135	574	510	737	2
estudiarlas.	138	563	188	574	510	737	2
Estudios	190	563	227	574	510	737	2
pioneros	230	563	268	574	510	737	2
como	270	563	295	574	510	737	2
los	297	563	309	574	510	737	2
de	312	563	322	574	510	737	2
McKeown	324	563	369	574	510	737	2
(1996,	371	563	398	574	510	737	2
2001)	401	563	426	574	510	737	2
y	428	563	433	574	510	737	2
Hu-	436	563	452	574	510	737	2
Dehart	58	577	89	588	510	737	2
(2005)	91	577	120	588	510	737	2
han	123	577	140	588	510	737	2
iluminado	142	577	189	588	510	737	2
la	191	577	199	588	510	737	2
trayectoria	201	577	249	588	510	737	2
de	251	577	261	588	510	737	2
dichas	263	577	292	588	510	737	2
comunidades	294	577	353	588	510	737	2
y	355	577	361	588	510	737	2
su	363	577	372	588	510	737	2
compleja	375	577	414	588	510	737	2
relación	417	577	452	588	510	737	2
con	58	591	74	602	510	737	2
autoridades	76	591	126	602	510	737	2
locales	127	591	156	602	510	737	2
y	158	591	163	602	510	737	2
grupos	165	591	195	602	510	737	2
étnicos	197	591	227	602	510	737	2
en	229	591	240	602	510	737	2
EEUU,	242	591	270	602	510	737	2
Cuba	272	591	294	602	510	737	2
y	296	591	301	602	510	737	2
Perú.	303	591	325	602	510	737	2
Creemos	327	591	365	602	510	737	2
que	367	591	383	602	510	737	2
una	384	591	401	602	510	737	2
perspectiva	403	591	452	602	510	737	2
comparada	58	605	106	616	510	737	2
permite	108	605	143	616	510	737	2
no	144	605	156	616	510	737	2
solo	158	605	176	616	510	737	2
enfatizar	178	605	216	616	510	737	2
el	218	605	226	616	510	737	2
carácter	228	605	262	616	510	737	2
de	264	605	274	616	510	737	2
transnacional	276	605	336	616	510	737	2
de	338	605	349	616	510	737	2
dichos	351	605	379	616	510	737	2
grupos,	381	605	414	616	510	737	2
sino	416	605	434	616	510	737	2
que	436	605	452	616	510	737	2
dentro	58	619	88	630	510	737	2
de	90	619	101	630	510	737	2
la	104	619	112	630	510	737	2
historia	114	619	148	630	510	737	2
de	151	619	162	630	510	737	2
la	164	619	172	630	510	737	2
salud	175	619	198	630	510	737	2
analizar	201	619	237	630	510	737	2
las	240	619	252	630	510	737	2
trayectorias	255	619	306	630	510	737	2
disímiles	309	619	349	630	510	737	2
que	352	619	368	630	510	737	2
siguió	371	619	397	630	510	737	2
la	400	619	408	630	510	737	2
medicina	411	619	452	630	510	737	2
china	58	633	83	644	510	737	2
en	86	633	97	644	510	737	2
dos	100	633	115	644	510	737	2
espacios	117	633	154	644	510	737	2
distintos	156	633	195	644	510	737	2
y	197	633	203	644	510	737	2
los	205	633	217	644	510	737	2
factores	220	633	254	644	510	737	2
que	257	633	273	644	510	737	2
operaron	276	633	316	644	510	737	2
en	319	633	330	644	510	737	2
dichas	332	633	361	644	510	737	2
trayectorias.	363	633	418	644	510	737	2
Uno	420	633	439	644	510	737	2
de	442	633	452	644	510	737	2
los	58	647	70	658	510	737	2
mayores	74	647	111	658	510	737	2
desafíos	114	647	149	658	510	737	2
de	153	647	163	658	510	737	2
esta	167	647	184	658	510	737	2
investigación	187	647	246	658	510	737	2
radica	249	647	276	658	510	737	2
en	279	647	291	658	510	737	2
realizar	294	647	327	658	510	737	2
comparaciones	330	647	397	658	510	737	2
con	400	647	416	658	510	737	2
fuentes	420	647	452	658	510	737	2
documentales	58	661	120	672	510	737	2
tan	123	661	138	672	510	737	2
dispares	141	661	177	672	510	737	2
en	180	661	191	672	510	737	2
cuanto	194	661	225	672	510	737	2
a	228	661	233	672	510	737	2
producción	236	661	286	672	510	737	2
y	289	661	295	672	510	737	2
ubicación.	298	661	344	672	510	737	2
Como	347	661	374	672	510	737	2
señala	377	661	405	672	510	737	2
Paul	408	661	427	672	510	737	2
Buell	430	661	452	672	510	737	2
14	58	699	67	708	510	737	2
História,	283	699	309	708	510	737	2
Ciências,	310	699	337	708	510	737	2
Saúde	339	699	358	708	510	737	2
–	360	699	364	708	510	737	2
Manguinhos,	365	699	406	708	510	737	2
Rio	408	699	418	708	510	737	2
de	419	699	427	708	510	737	2
Janeiro	429	699	452	708	510	737	2
Sanadores	376	38	410	47	510	737	3
inesperados	412	38	453	47	510	737	3
(1998,	58	75	85	87	510	737	3
p.102),	88	75	118	87	510	737	3
los	121	75	133	87	510	737	3
historiadores	136	75	194	87	510	737	3
estadounidenses	196	75	269	87	510	737	3
son	272	75	288	87	510	737	3
afortunados	290	75	344	87	510	737	3
con	347	75	363	87	510	737	3
contar	366	75	394	87	510	737	3
con	397	75	413	87	510	737	3
una	416	75	433	87	510	737	3
rica	436	75	452	87	510	737	3
variedad	58	89	96	101	510	737	3
de	100	89	110	101	510	737	3
fuentes,	114	89	149	101	510	737	3
las	153	89	164	101	510	737	3
cuales	168	89	195	101	510	737	3
muchas	199	89	233	101	510	737	3
se	237	89	245	101	510	737	3
encuentran	249	89	300	101	510	737	3
digitalizadas.	304	89	362	101	510	737	3
En	366	89	378	101	510	737	3
el	381	89	389	101	510	737	3
caso	393	89	412	101	510	737	3
de	415	89	426	101	510	737	3
Perú,	429	89	452	101	510	737	3
son	58	103	74	114	510	737	3
escasos	77	103	108	114	510	737	3
los	111	103	124	114	510	737	3
estudios	126	103	163	114	510	737	3
y	166	103	171	114	510	737	3
fuentes	174	103	206	114	510	737	3
que	209	103	225	114	510	737	3
describan	228	103	271	114	510	737	3
directamente	274	103	332	114	510	737	3
este	335	103	352	114	510	737	3
conocimiento	355	103	417	114	510	737	3
médico	419	103	452	114	510	737	3
durante	58	117	93	128	510	737	3
el	96	117	104	128	510	737	3
siglo	107	117	128	128	510	737	3
XIX.	131	117	152	128	510	737	3
Este	156	117	173	128	510	737	3
artículo	177	117	212	128	510	737	3
incorpora	215	117	259	128	510	737	3
el	262	117	270	128	510	737	3
discurso	273	117	310	128	510	737	3
médico	314	117	347	128	510	737	3
a	350	117	355	128	510	737	3
través	359	117	385	128	510	737	3
del	388	117	402	128	510	737	3
análisis	405	117	438	128	510	737	3
de	442	117	452	128	510	737	3
fuentes	58	131	90	142	510	737	3
oficiales	94	131	130	142	510	737	3
emitidas	133	131	171	142	510	737	3
por	175	131	190	142	510	737	3
la	194	131	201	142	510	737	3
Dirección	205	131	248	142	510	737	3
de	252	131	262	142	510	737	3
Salud	266	131	290	142	510	737	3
de	294	131	304	142	510	737	3
la	308	131	316	142	510	737	3
Municipalidad	319	131	384	142	510	737	3
de	388	131	398	142	510	737	3
Lima	402	131	425	142	510	737	3
y	428	131	433	142	510	737	3
por	437	131	452	142	510	737	3
la	58	145	66	156	510	737	3
Facultad	69	145	106	156	510	737	3
de	109	145	120	156	510	737	3
Medicina	123	145	164	156	510	737	3
de	167	145	178	156	510	737	3
Lima	181	145	203	156	510	737	3
(o	206	145	215	156	510	737	3
San	218	145	235	156	510	737	3
Fernando),	238	145	286	156	510	737	3
pero	289	145	309	156	510	737	3
también	312	145	349	156	510	737	3
a	352	145	357	156	510	737	3
través	360	145	386	156	510	737	3
del	389	145	402	156	510	737	3
análisis	405	145	439	156	510	737	3
de	442	145	452	156	510	737	3
prensa	58	159	87	170	510	737	3
se	90	159	98	170	510	737	3
incorporan	101	159	150	170	510	737	3
testimonios	153	159	205	170	510	737	3
de	207	159	217	170	510	737	3
pacientes,	220	159	263	170	510	737	3
ofreciendo	266	159	313	170	510	737	3
así	315	159	327	170	510	737	3
un	329	159	341	170	510	737	3
enfoque	344	159	380	170	510	737	3
alternativo	382	159	430	170	510	737	3
a	433	159	438	170	510	737	3
los	440	159	452	170	510	737	3
discursos	58	173	99	184	510	737	3
oficiales	102	173	137	184	510	737	3
sobre	140	173	164	184	510	737	3
salud	166	173	190	184	510	737	3
pública.	192	173	228	184	510	737	3
El	72	187	81	198	510	737	3
artículo	83	187	117	198	510	737	3
está	119	187	136	198	510	737	3
dividido	137	187	174	198	510	737	3
en	176	187	187	198	510	737	3
tres	189	187	205	198	510	737	3
partes.	207	187	236	198	510	737	3
La	237	187	248	198	510	737	3
primera	250	187	284	198	510	737	3
explora	286	187	319	198	510	737	3
cómo	320	187	345	198	510	737	3
se	347	187	355	198	510	737	3
estableció	357	187	400	198	510	737	3
la	402	187	409	198	510	737	3
medicina	411	187	452	198	510	737	3
china	58	201	83	212	510	737	3
en	86	201	97	212	510	737	3
Lima	99	201	121	212	510	737	3
y	123	201	129	212	510	737	3
California.	131	201	179	212	510	737	3
A	181	201	187	212	510	737	3
continuación,	189	201	251	212	510	737	3
se	253	201	262	212	510	737	3
estudia	264	201	296	212	510	737	3
el	298	201	305	212	510	737	3
proceso	307	201	341	212	510	737	3
de	343	201	354	212	510	737	3
expansión	356	201	402	212	510	737	3
del	404	201	417	212	510	737	3
sistema	419	201	452	212	510	737	3
de	58	215	69	226	510	737	3
sanación	72	215	111	226	510	737	3
fuera	114	215	137	226	510	737	3
de	140	215	150	226	510	737	3
los	154	215	166	226	510	737	3
círculos	169	215	204	226	510	737	3
chinos	207	215	237	226	510	737	3
en	240	215	251	226	510	737	3
las	254	215	266	226	510	737	3
últimas	269	215	302	226	510	737	3
décadas	305	215	340	226	510	737	3
del	343	215	357	226	510	737	3
siglo	360	215	380	226	510	737	3
XIX.	383	215	404	226	510	737	3
El	407	215	416	226	510	737	3
análisis	419	215	452	226	510	737	3
se	58	229	67	240	510	737	3
centra	71	229	98	240	510	737	3
principalmente	102	229	170	240	510	737	3
en	174	229	185	240	510	737	3
los	189	229	201	240	510	737	3
pacientes	205	229	246	240	510	737	3
locales	250	229	280	240	510	737	3
y	283	229	289	240	510	737	3
los	293	229	305	240	510	737	3
beneficios	309	229	353	240	510	737	3
que	357	229	373	240	510	737	3
obtuvieron	377	229	426	240	510	737	3
de	430	229	441	240	510	737	3
la	444	229	452	240	510	737	3
medicina	58	243	100	254	510	737	3
china	103	243	128	254	510	737	3
en	131	243	142	254	510	737	3
comparación	145	243	203	254	510	737	3
con	206	243	223	254	510	737	3
la	226	243	233	254	510	737	3
medicina	237	243	278	254	510	737	3
occidental.	281	243	330	254	510	737	3
La	333	243	344	254	510	737	3
segunda	347	243	384	254	510	737	3
parte	387	243	410	254	510	737	3
se	413	243	421	254	510	737	3
centra	424	243	452	254	510	737	3
en	58	256	69	268	510	737	3
las	71	256	83	268	510	737	3
principales	85	256	134	268	510	737	3
estrategias	136	256	181	268	510	737	3
utilizadas	183	256	226	268	510	737	3
por	228	256	243	268	510	737	3
médicos	245	256	282	268	510	737	3
y	284	256	289	268	510	737	3
herbolarios	291	256	341	268	510	737	3
chinos	343	256	373	268	510	737	3
para	375	256	394	268	510	737	3
expandir	396	256	436	268	510	737	3
sus	438	256	452	268	510	737	3
negocios	58	270	96	282	510	737	3
a	98	270	103	282	510	737	3
la	105	270	113	282	510	737	3
población	115	270	158	282	510	737	3
local	160	270	181	282	510	737	3
y	183	270	188	282	510	737	3
cómo	190	270	215	282	510	737	3
estas	217	270	238	282	510	737	3
estrategias	239	270	285	282	510	737	3
entraron	287	270	325	282	510	737	3
en	327	270	338	282	510	737	3
pugna	340	270	368	282	510	737	3
con	370	270	386	282	510	737	3
los	388	270	400	282	510	737	3
intereses	402	270	440	282	510	737	3
de	442	270	452	282	510	737	3
los	58	284	70	296	510	737	3
médicos	73	284	109	296	510	737	3
locales.	112	284	144	296	510	737	3
Finalmente	147	284	197	296	510	737	3
se	200	284	208	296	510	737	3
establecen	211	284	256	296	510	737	3
las	259	284	271	296	510	737	3
principales	273	284	322	296	510	737	3
diferencias	324	284	373	296	510	737	3
entre	375	284	398	296	510	737	3
la	400	284	408	296	510	737	3
medicina	411	284	452	296	510	737	3
y	58	298	63	310	510	737	3
herbolería	66	298	111	310	510	737	3
en	114	298	126	310	510	737	3
Lima	129	298	151	310	510	737	3
y	154	298	159	310	510	737	3
California,	162	298	210	310	510	737	3
centrándose	213	298	267	310	510	737	3
en	270	298	281	310	510	737	3
cómo	284	298	309	310	510	737	3
el	312	298	320	310	510	737	3
contexto	323	298	362	310	510	737	3
local	365	298	386	310	510	737	3
configuró	389	298	432	310	510	737	3
este	435	298	452	310	510	737	3
conocimiento	58	312	120	324	510	737	3
médico	123	312	155	324	510	737	3
foráneo.	158	312	195	324	510	737	3
La	58	347	69	360	510	737	3
llegada	71	347	106	360	510	737	3
de	108	347	120	360	510	737	3
la	122	347	130	360	510	737	3
medicina	133	347	176	360	510	737	3
china	178	347	203	360	510	737	3
a	205	347	211	360	510	737	3
las	213	347	226	360	510	737	3
Américas	228	347	271	360	510	737	3
La	72	368	83	379	510	737	3
medicina	85	368	126	379	510	737	3
china	127	368	153	379	510	737	3
llegó	154	368	175	379	510	737	3
a	177	368	182	379	510	737	3
las	184	368	196	379	510	737	3
Américas	197	368	238	379	510	737	3
con	239	368	256	379	510	737	3
la	258	368	265	379	510	737	3
inmigración	267	368	321	379	510	737	3
masiva	323	368	354	379	510	737	3
de	356	368	366	379	510	737	3
trabajadores	368	368	421	379	510	737	3
chinos	423	368	452	379	510	737	3
a	58	382	63	393	510	737	3
mediados	65	382	107	393	510	737	3
del	109	382	122	393	510	737	3
siglo	124	382	145	393	510	737	3
XIX.	147	382	167	393	510	737	3
Las	169	382	184	393	510	737	3
condiciones	186	382	238	393	510	737	3
económicas	240	382	292	393	510	737	3
y	294	382	299	393	510	737	3
políticas	301	382	338	393	510	737	3
existentes	340	382	383	393	510	737	3
en	385	382	396	393	510	737	3
China	398	382	426	393	510	737	3
como	428	382	452	393	510	737	3
en	58	396	69	407	510	737	3
varios	71	396	98	407	510	737	3
países	100	396	126	407	510	737	3
americanos	128	396	179	407	510	737	3
fueron	181	396	211	407	510	737	3
factores	213	396	247	407	510	737	3
determinantes	249	396	313	407	510	737	3
en	315	396	327	407	510	737	3
la	329	396	336	407	510	737	3
migración	338	396	384	407	510	737	3
de	386	396	396	407	510	737	3
chinos.	398	396	431	407	510	737	3
Para	433	396	452	407	510	737	3
1850,	58	410	82	421	510	737	3
China	85	410	113	421	510	737	3
vivía	116	410	137	421	510	737	3
una	140	410	157	421	510	737	3
situación	160	410	201	421	510	737	3
de	203	410	214	421	510	737	3
inestabilidad	217	410	274	421	510	737	3
económica,	277	410	328	421	510	737	3
política	330	410	364	421	510	737	3
y	367	410	372	421	510	737	3
social:	375	410	403	421	510	737	3
provincias	406	410	452	421	510	737	3
como	58	424	83	435	510	737	3
Kwangtung	85	424	136	435	510	737	3
y	138	424	144	435	510	737	3
Fukien	146	424	176	435	510	737	3
–	178	424	183	435	510	737	3
de	185	424	195	435	510	737	3
donde	197	424	225	435	510	737	3
provenían	227	424	273	435	510	737	3
muchos	275	424	310	435	510	737	3
colonos	312	424	346	435	510	737	3
–	348	424	353	435	510	737	3
estaban	355	424	389	435	510	737	3
empobrecidas	391	424	452	435	510	737	3
y	58	438	63	449	510	737	3
sobrepobladas.	66	438	132	449	510	737	3
La	135	438	145	449	510	737	3
rebelión	148	438	184	449	510	737	3
de	187	438	198	449	510	737	3
Taiping,	200	438	236	449	510	737	3
ocurrida	239	438	277	449	510	737	3
entre	280	438	303	449	510	737	3
1851-1864,	306	438	353	449	510	737	3
había	356	438	380	449	510	737	3
dejado	383	438	412	449	510	737	3
miles	415	438	439	449	510	737	3
de	442	438	452	449	510	737	3
muertos	58	451	94	463	510	737	3
y	98	451	104	463	510	737	3
una	108	451	125	463	510	737	3
economía	129	451	172	463	510	737	3
devastada	176	451	220	463	510	737	3
(Bowen,	224	451	260	463	510	737	3
1993,	264	451	288	463	510	737	3
p.21).	292	451	317	463	510	737	3
China	321	451	348	463	510	737	3
sufrió	352	451	378	463	510	737	3
además	382	451	415	463	510	737	3
a	419	451	424	463	510	737	3
causa	428	451	452	463	510	737	3
del	58	465	72	477	510	737	3
imperialismo	75	465	134	477	510	737	3
europeo,	137	465	176	477	510	737	3
que	179	465	195	477	510	737	3
había	198	465	223	477	510	737	3
precipitado	226	465	276	477	510	737	3
la	279	465	287	477	510	737	3
primera	290	465	325	477	510	737	3
y	329	465	334	477	510	737	3
segunda	337	465	374	477	510	737	3
Guerra	377	465	408	477	510	737	3
del	411	465	424	477	510	737	3
Opio,	428	465	452	477	510	737	3
obstaculizando	58	479	126	491	510	737	3
el	128	479	136	491	510	737	3
crecimiento	139	479	192	491	510	737	3
y	195	479	200	491	510	737	3
generando	203	479	250	491	510	737	3
un	252	479	265	491	510	737	3
gran	267	479	288	491	510	737	3
costo	290	479	313	491	510	737	3
económico	316	479	365	491	510	737	3
y	368	479	373	491	510	737	3
social	376	479	401	491	510	737	3
en	404	479	415	491	510	737	3
algunas	418	479	452	491	510	737	3
regiones,	58	493	98	505	510	737	3
como	101	493	126	505	510	737	3
Guangdong.	129	493	184	505	510	737	3
Todo	188	493	210	505	510	737	3
ello	213	493	230	505	510	737	3
dio	233	493	248	505	510	737	3
origen	251	493	280	505	510	737	3
a	283	493	288	505	510	737	3
una	291	493	308	505	510	737	3
masiva	312	493	343	505	510	737	3
migración	346	493	392	505	510	737	3
entre	395	493	418	505	510	737	3
1840	422	493	443	505	510	737	3
y	447	493	452	505	510	737	3
1900	58	507	80	519	510	737	3
a	83	507	88	519	510	737	3
diversas	90	507	126	519	510	737	3
partes	128	507	155	519	510	737	3
del	158	507	171	519	510	737	3
globo,	174	507	202	519	510	737	3
especialmente	204	507	267	519	510	737	3
las	270	507	282	519	510	737	3
Américas	284	507	325	519	510	737	3
(Tong,	328	507	356	519	510	737	3
2003,	359	507	384	519	510	737	3
p.20).	387	507	413	519	510	737	3
Paralelamente,	72	521	136	532	510	737	3
varios	138	521	164	532	510	737	3
países	166	521	192	532	510	737	3
de	194	521	204	532	510	737	3
las	206	521	217	532	510	737	3
Américas	219	521	259	532	510	737	3
atravesaban	261	521	313	532	510	737	3
una	314	521	331	532	510	737	3
gran	333	521	353	532	510	737	3
expansión	355	521	400	532	510	737	3
económica.	402	521	452	532	510	737	3
Desde	58	535	85	546	510	737	3
la	87	535	95	546	510	737	3
segunda	98	535	134	546	510	737	3
mitad	137	535	163	546	510	737	3
del	165	535	179	546	510	737	3
siglo	181	535	202	546	510	737	3
XIX,	204	535	225	546	510	737	3
los	228	535	240	546	510	737	3
mercados	243	535	285	546	510	737	3
europeos	287	535	327	546	510	737	3
incrementaron	330	535	396	546	510	737	3
su	399	535	408	546	510	737	3
demanda	411	535	452	546	510	737	3
por	58	549	73	560	510	737	3
fertilizantes	75	549	128	560	510	737	3
naturales	130	549	171	560	510	737	3
y	173	549	179	560	510	737	3
productos	181	549	225	560	510	737	3
agrícolas	227	549	266	560	510	737	3
como	268	549	293	560	510	737	3
el	295	549	303	560	510	737	3
algodón	305	549	341	560	510	737	3
y	343	549	349	560	510	737	3
azúcar.	351	549	382	560	510	737	3
Esto	384	549	403	560	510	737	3
tuvo	405	549	425	560	510	737	3
como	427	549	452	560	510	737	3
consecuencia	58	563	117	574	510	737	3
un	120	563	132	574	510	737	3
incremento	135	563	186	574	510	737	3
en	189	563	200	574	510	737	3
la	202	563	210	574	510	737	3
producción	213	563	263	574	510	737	3
y	266	563	271	574	510	737	3
la	274	563	281	574	510	737	3
necesidad	284	563	327	574	510	737	3
de	330	563	340	574	510	737	3
mayor	343	563	371	574	510	737	3
mano	374	563	399	574	510	737	3
de	402	563	412	574	510	737	3
obra,	415	563	437	574	510	737	3
un	440	563	452	574	510	737	3
problema	58	577	99	588	510	737	3
crítico	101	577	129	588	510	737	3
en	131	577	142	588	510	737	3
países	144	577	170	588	510	737	3
como	172	577	196	588	510	737	3
Perú,	198	577	220	588	510	737	3
especialmente	222	577	284	588	510	737	3
después	286	577	320	588	510	737	3
de	322	577	332	588	510	737	3
la	334	577	342	588	510	737	3
abolición	344	577	385	588	510	737	3
de	386	577	397	588	510	737	3
la	399	577	406	588	510	737	3
esclavitud	408	577	452	588	510	737	3
africana	58	591	94	602	510	737	3
en	96	591	107	602	510	737	3
1854	109	591	130	602	510	737	3
(Aguirre,	132	591	171	602	510	737	3
2005).	173	591	202	602	510	737	3
Ante	204	591	224	602	510	737	3
la	226	591	234	602	510	737	3
necesidad	236	591	279	602	510	737	3
de	281	591	292	602	510	737	3
aumentar	293	591	336	602	510	737	3
la	338	591	346	602	510	737	3
fuerza	348	591	375	602	510	737	3
laboral	377	591	407	602	510	737	3
en	409	591	420	602	510	737	3
el	422	591	430	602	510	737	3
país,	432	591	452	602	510	737	3
el	58	605	66	616	510	737	3
gobierno	68	605	108	616	510	737	3
peruano	110	605	147	616	510	737	3
aprobó	150	605	181	616	510	737	3
una	183	605	200	616	510	737	3
ley	202	605	215	616	510	737	3
de	218	605	228	616	510	737	3
inmigración	230	605	285	616	510	737	3
en	288	605	299	616	510	737	3
1849	301	605	322	616	510	737	3
la	325	605	333	616	510	737	3
cual	335	605	354	616	510	737	3
permitía	356	605	394	616	510	737	3
el	397	605	404	616	510	737	3
ingreso	407	605	439	616	510	737	3
de	442	605	452	616	510	737	3
trabajadores	58	619	111	630	510	737	3
extranjeros.	113	619	164	630	510	737	3
Así,	166	619	182	630	510	737	3
entre	183	619	206	630	510	737	3
1849-1874,	208	619	254	630	510	737	3
se	256	619	264	630	510	737	3
estima	266	619	295	630	510	737	3
que	297	619	313	630	510	737	3
ingresaron	315	619	361	630	510	737	3
al	363	619	371	630	510	737	3
país	373	619	390	630	510	737	3
entre	392	619	415	630	510	737	3
noventa	417	619	452	630	510	737	3
y	58	633	63	644	510	737	3
cien	66	633	85	644	510	737	3
mil	87	633	102	644	510	737	3
“colonos	105	633	143	644	510	737	3
chinos”	146	633	180	644	510	737	3
la	182	633	190	644	510	737	3
mayoría	193	633	229	644	510	737	3
de	231	633	242	644	510	737	3
los	244	633	256	644	510	737	3
cuales	259	633	286	644	510	737	3
lo	289	633	297	644	510	737	3
hicieron	300	633	337	644	510	737	3
de	339	633	350	644	510	737	3
manera	352	633	385	644	510	737	3
semi-forzada	388	633	444	644	510	737	3
y	447	633	452	644	510	737	3
engañados	58	647	105	658	510	737	3
por	108	647	123	658	510	737	3
contratos	126	647	167	658	510	737	3
que	170	647	186	658	510	737	3
debieron	189	647	228	658	510	737	3
firmar	231	647	259	658	510	737	3
antes	262	647	285	658	510	737	3
de	288	647	298	658	510	737	3
embarcar	301	647	342	658	510	737	3
(Rodríguez,	345	647	397	658	510	737	3
2000,	399	647	425	658	510	737	3
1989;	428	647	452	658	510	737	3
Lausent-Herrera,	58	661	132	672	510	737	3
2011;	134	661	158	672	510	737	3
Stewart,	161	661	196	672	510	737	3
1976).	199	661	226	672	510	737	3
v.25,	58	699	72	708	510	737	3
n.1,	74	699	85	708	510	737	3
jan.-mar.	87	699	113	708	510	737	3
2018,	115	699	132	708	510	737	3
p.13-31	134	699	157	708	510	737	3
15	443	699	452	708	510	737	3
Patricia	58	38	82	47	510	737	4
Palma	84	38	104	47	510	737	4
Pese	72	75	91	87	510	737	4
al	95	75	103	87	510	737	4
ingreso	107	75	140	87	510	737	4
masivo	144	75	176	87	510	737	4
de	179	75	190	87	510	737	4
colonos	194	75	228	87	510	737	4
en	232	75	243	87	510	737	4
Perú,	247	75	270	87	510	737	4
el	274	75	281	87	510	737	4
principal	285	75	326	87	510	737	4
destino	330	75	363	87	510	737	4
de	367	75	377	87	510	737	4
los	381	75	394	87	510	737	4
inmigrantes	397	75	452	87	510	737	4
chinos	58	89	88	101	510	737	4
fue	93	89	107	101	510	737	4
California,	111	89	160	101	510	737	4
también	164	89	202	101	510	737	4
conocida	206	89	247	101	510	737	4
como	251	89	276	101	510	737	4
“la	280	89	292	101	510	737	4
montaña	296	89	337	101	510	737	4
de	341	89	352	101	510	737	4
oro”.	356	89	378	101	510	737	4
Hasta	382	89	407	101	510	737	4
1848,	411	89	436	101	510	737	4
los	440	89	452	101	510	737	4
territorios	58	103	103	114	510	737	4
que	105	103	122	114	510	737	4
hoy	124	103	141	114	510	737	4
son	144	103	160	114	510	737	4
parte	162	103	185	114	510	737	4
de	188	103	198	114	510	737	4
California	201	103	247	114	510	737	4
pertenecían	249	103	303	114	510	737	4
al	305	103	313	114	510	737	4
gobierno	316	103	356	114	510	737	4
de	358	103	369	114	510	737	4
México,	371	103	407	114	510	737	4
los	409	103	422	114	510	737	4
cuales	424	103	452	114	510	737	4
eran	58	117	78	128	510	737	4
destinados	80	117	127	128	510	737	4
principalmente	129	117	197	128	510	737	4
a	199	117	204	128	510	737	4
labores	206	117	237	128	510	737	4
agrícolas.	239	117	280	128	510	737	4
Con	282	117	301	128	510	737	4
la	303	117	311	128	510	737	4
firma	313	117	336	128	510	737	4
del	338	117	352	128	510	737	4
Tratado	354	117	387	128	510	737	4
de	389	117	400	128	510	737	4
Guadalupe,	402	117	452	128	510	737	4
se	58	131	67	142	510	737	4
puso	69	131	91	142	510	737	4
fin	93	131	105	142	510	737	4
a	107	131	112	142	510	737	4
la	114	131	122	142	510	737	4
guerra	125	131	153	142	510	737	4
entre	156	131	179	142	510	737	4
EEUU	181	131	208	142	510	737	4
y	210	131	215	142	510	737	4
México	217	131	250	142	510	737	4
(1846-1848),	253	131	309	142	510	737	4
incorporándose	311	131	382	142	510	737	4
California	384	131	430	142	510	737	4
a	433	131	437	142	510	737	4
los	440	131	452	142	510	737	4
EEUU.	58	145	87	156	510	737	4
Ese	90	145	104	156	510	737	4
mismo	107	145	138	156	510	737	4
año	141	145	158	156	510	737	4
la	161	145	169	156	510	737	4
historia	172	145	207	156	510	737	4
de	210	145	220	156	510	737	4
California	223	145	270	156	510	737	4
daría	273	145	295	156	510	737	4
un	299	145	311	156	510	737	4
giro,	314	145	334	156	510	737	4
cuando	337	145	371	156	510	737	4
en	374	145	385	156	510	737	4
enero	388	145	414	156	510	737	4
de	417	145	427	156	510	737	4
1848	430	145	452	156	510	737	4
James	58	159	84	170	510	737	4
W.	87	159	99	170	510	737	4
Marshall	102	159	142	170	510	737	4
descubrió	145	159	189	170	510	737	4
en	192	159	203	170	510	737	4
el	206	159	213	170	510	737	4
rancho	216	159	248	170	510	737	4
del	251	159	265	170	510	737	4
general	268	159	301	170	510	737	4
John	303	159	325	170	510	737	4
Sutter,	328	159	357	170	510	737	4
en	360	159	371	170	510	737	4
Coloma	374	159	409	170	510	737	4
(cerca	412	159	439	170	510	737	4
de	442	159	452	170	510	737	4
Sacramento),	58	173	117	184	510	737	4
pepitas	121	173	153	184	510	737	4
de	157	173	167	184	510	737	4
oro.	171	173	189	184	510	737	4
En	192	173	204	184	510	737	4
pocos	208	173	234	184	510	737	4
meses	238	173	264	184	510	737	4
los	268	173	280	184	510	737	4
rumores	284	173	321	184	510	737	4
se	325	173	334	184	510	737	4
esparcieron	337	173	389	184	510	737	4
rápidamente,	393	173	452	184	510	737	4
iniciándose	58	187	110	198	510	737	4
una	114	187	131	198	510	737	4
oleada	135	187	164	198	510	737	4
de	168	187	179	198	510	737	4
inmigración	183	187	238	198	510	737	4
sin	242	187	256	198	510	737	4
precedentes	259	187	313	198	510	737	4
de	316	187	327	198	510	737	4
todas	331	187	355	198	510	737	4
partes	359	187	386	198	510	737	4
del	390	187	404	198	510	737	4
país	407	187	425	198	510	737	4
y	429	187	435	198	510	737	4
del	438	187	452	198	510	737	4
mundo	58	201	91	212	510	737	4
(Rolle,	94	201	122	212	510	737	4
1998).	125	201	154	212	510	737	4
El	72	215	81	226	510	737	4
número	84	215	119	226	510	737	4
de	122	215	133	226	510	737	4
inmigrantes	136	215	190	226	510	737	4
chinos	193	215	223	226	510	737	4
que	226	215	242	226	510	737	4
llegó	245	215	266	226	510	737	4
a	270	215	274	226	510	737	4
California	278	215	323	226	510	737	4
fue	326	215	340	226	510	737	4
particularmente	343	215	415	226	510	737	4
amplio.	418	215	452	226	510	737	4
Se	58	229	68	240	510	737	4
estima	72	229	102	240	510	737	4
que	106	229	122	240	510	737	4
entre	126	229	150	240	510	737	4
1848	154	229	176	240	510	737	4
y	180	229	185	240	510	737	4
1882,	189	229	214	240	510	737	4
cuando	218	229	252	240	510	737	4
se	256	229	265	240	510	737	4
emitió	269	229	298	240	510	737	4
la	302	229	310	240	510	737	4
ley	314	229	327	240	510	737	4
que	331	229	348	240	510	737	4
prohibía	352	229	390	240	510	737	4
la	394	229	402	240	510	737	4
migración	406	229	452	240	510	737	4
procedente	58	243	107	254	510	737	4
de	111	243	122	254	510	737	4
China,	125	243	156	254	510	737	4
unos	160	243	181	254	510	737	4
trescientos	185	243	233	254	510	737	4
mil	236	243	252	254	510	737	4
colonos	256	243	290	254	510	737	4
habían	294	243	324	254	510	737	4
ingresado	328	243	371	254	510	737	4
al	375	243	383	254	510	737	4
país.	387	243	408	254	510	737	4
Luego	411	243	438	254	510	737	4
de	442	243	452	254	510	737	4
trabajar	58	256	92	268	510	737	4
por	95	256	110	268	510	737	4
algunos	114	256	149	268	510	737	4
años	152	256	173	268	510	737	4
en	176	256	187	268	510	737	4
las	190	256	202	268	510	737	4
minas	205	256	232	268	510	737	4
y	236	256	241	268	510	737	4
ferrocarriles,	244	256	300	268	510	737	4
muchos	304	256	339	268	510	737	4
de	342	256	352	268	510	737	4
ellos	355	256	376	268	510	737	4
emigraron	379	256	425	268	510	737	4
hacia	429	256	452	268	510	737	4
las	58	270	70	282	510	737	4
grandes	74	270	109	282	510	737	4
ciudades	113	270	151	282	510	737	4
de	156	270	166	282	510	737	4
la	170	270	178	282	510	737	4
costa	182	270	205	282	510	737	4
pacífica,	209	270	246	282	510	737	4
principalmente	250	270	318	282	510	737	4
San	322	270	339	282	510	737	4
Francisco	343	270	385	282	510	737	4
y	389	270	394	282	510	737	4
Los	398	270	414	282	510	737	4
Ángeles	418	270	452	282	510	737	4
(Brownstone,	58	284	117	296	510	737	4
1988,	120	284	144	296	510	737	4
p.26).	146	284	172	296	510	737	4
Así,	175	284	191	296	510	737	4
hacia	193	284	217	296	510	737	4
1870	219	284	240	296	510	737	4
la	243	284	250	296	510	737	4
ciudad	253	284	282	296	510	737	4
de	285	284	295	296	510	737	4
San	298	284	314	296	510	737	4
Francisco	316	284	358	296	510	737	4
albergaba	361	284	403	296	510	737	4
la	405	284	413	296	510	737	4
más	416	284	433	296	510	737	4
alta	436	284	452	296	510	737	4
concentración	58	298	121	310	510	737	4
de	125	298	135	310	510	737	4
chinos	139	298	169	310	510	737	4
en	173	298	184	310	510	737	4
California	187	298	233	310	510	737	4
con	236	298	253	310	510	737	4
el	256	298	264	310	510	737	4
24,4%	267	298	295	310	510	737	4
de	299	298	309	310	510	737	4
la	313	298	321	310	510	737	4
población	324	298	368	310	510	737	4
de	372	298	382	310	510	737	4
todo	386	298	406	310	510	737	4
el	410	298	418	310	510	737	4
estado,	421	298	452	310	510	737	4
quienes	58	312	93	324	510	737	4
rápidamente	97	312	154	324	510	737	4
abrieron	158	312	197	324	510	737	4
diversos	201	312	238	324	510	737	4
establecimientos	242	312	318	324	510	737	4
comerciales,	322	312	378	324	510	737	4
principalmente	382	312	452	324	510	737	4
lavanderías,	58	326	111	337	510	737	4
obteniendo	115	326	166	337	510	737	4
casi	169	326	186	337	510	737	4
el	190	326	197	337	510	737	4
monopolio	201	326	250	337	510	737	4
de	254	326	264	337	510	737	4
dichas	268	326	297	337	510	737	4
tiendas	300	326	333	337	510	737	4
(Trauner,	336	326	377	337	510	737	4
1978,	380	326	404	337	510	737	4
p.72).	408	326	433	337	510	737	4
Los	437	326	452	337	510	737	4
inmigrantes	58	340	112	351	510	737	4
chinos	115	340	144	351	510	737	4
trajeron	147	340	182	351	510	737	4
consigo	185	340	219	351	510	737	4
su	221	340	231	351	510	737	4
cultura,	234	340	268	351	510	737	4
siendo	271	340	300	351	510	737	4
la	302	340	310	351	510	737	4
medicina	313	340	354	351	510	737	4
una	357	340	374	351	510	737	4
parte	377	340	399	351	510	737	4
importante	402	340	452	351	510	737	4
de	58	354	69	365	510	737	4
las	71	354	83	365	510	737	4
tradiciones	86	354	135	365	510	737	4
que	138	354	154	365	510	737	4
mantuvieron	157	354	215	365	510	737	4
en	218	354	229	365	510	737	4
Perú	231	354	251	365	510	737	4
y	254	354	260	365	510	737	4
EEUU,	262	354	291	365	510	737	4
expandiéndose	294	354	361	365	510	737	4
fuera	363	354	386	365	510	737	4
de	389	354	399	365	510	737	4
los	402	354	415	365	510	737	4
círculos	417	354	452	365	510	737	4
chinos,	58	368	91	379	510	737	4
hasta	93	368	116	379	510	737	4
transformarse	119	368	180	379	510	737	4
en	183	368	194	379	510	737	4
una	196	368	213	379	510	737	4
verdadera	215	368	259	379	510	737	4
competencia	261	368	318	379	510	737	4
para	320	368	339	379	510	737	4
los	342	368	354	379	510	737	4
médicos	356	368	393	379	510	737	4
locales	395	368	425	379	510	737	4
en	427	368	438	379	510	737	4
las	440	368	452	379	510	737	4
últimas	58	382	92	393	510	737	4
décadas	94	382	129	393	510	737	4
del	132	382	145	393	510	737	4
siglo	148	382	168	393	510	737	4
XIX	171	382	189	393	510	737	4
y	192	382	197	393	510	737	4
comienzos	200	382	247	393	510	737	4
del	250	382	263	393	510	737	4
XX.	266	382	284	393	510	737	4
La	58	416	69	429	510	737	4
temprana	71	416	117	429	510	737	4
expansión	119	416	168	429	510	737	4
de	170	416	181	429	510	737	4
la	184	416	192	429	510	737	4
medicina	194	416	237	429	510	737	4
china	239	416	265	429	510	737	4
La	72	438	83	449	510	737	4
expansión	86	438	132	449	510	737	4
de	135	438	146	449	510	737	4
la	149	438	157	449	510	737	4
medicina	160	438	201	449	510	737	4
china	205	438	230	449	510	737	4
en	233	438	244	449	510	737	4
California	248	438	293	449	510	737	4
se	296	438	305	449	510	737	4
inicia	308	438	333	449	510	737	4
alrededor	336	438	378	449	510	737	4
de	382	438	392	449	510	737	4
1871,	395	438	418	449	510	737	4
lo	422	438	430	449	510	737	4
cual	433	438	452	449	510	737	4
coincide	58	451	95	463	510	737	4
con	97	451	113	463	510	737	4
el	115	451	123	463	510	737	4
asentamiento	125	451	185	463	510	737	4
de	187	451	197	463	510	737	4
muchos	199	451	234	463	510	737	4
inmigrantes	235	451	289	463	510	737	4
chinos	291	451	320	463	510	737	4
en	322	451	333	463	510	737	4
las	335	451	347	463	510	737	4
principales	349	451	397	463	510	737	4
ciudades	399	451	437	463	510	737	4
del	439	451	452	463	510	737	4
estado,	58	465	89	477	510	737	4
el	91	465	99	477	510	737	4
surgimiento	101	465	155	477	510	737	4
de	158	465	168	477	510	737	4
barrios	170	465	201	477	510	737	4
chinos	204	465	233	477	510	737	4
y	236	465	241	477	510	737	4
el	243	465	251	477	510	737	4
establecimiento	254	465	324	477	510	737	4
de	326	465	336	477	510	737	4
herbolerías	339	465	388	477	510	737	4
y	390	465	395	477	510	737	4
consultorios	398	465	452	477	510	737	4
médicos,	58	479	97	491	510	737	4
principalmente	100	479	168	491	510	737	4
dentro	171	479	201	491	510	737	4
de	204	479	214	491	510	737	4
zonas	217	479	242	491	510	737	4
residenciales	245	479	301	491	510	737	4
y	304	479	310	491	510	737	4
comerciales.	313	479	367	491	510	737	4
La	370	479	381	491	510	737	4
apertura	383	479	421	491	510	737	4
inicial	424	479	452	491	510	737	4
de	58	493	69	505	510	737	4
consultorios	71	493	125	505	510	737	4
médicos	127	493	164	505	510	737	4
y	166	493	171	505	510	737	4
herbolerías	173	493	223	505	510	737	4
respondió	225	493	269	505	510	737	4
a	271	493	276	505	510	737	4
los	278	493	291	505	510	737	4
problemas	293	493	339	505	510	737	4
de	341	493	351	505	510	737	4
salud	353	493	377	505	510	737	4
de	379	493	389	505	510	737	4
la	392	493	399	505	510	737	4
comunidad	402	493	452	505	510	737	4
asentada	58	507	97	519	510	737	4
en	99	507	110	519	510	737	4
las	112	507	123	519	510	737	4
grandes	125	507	159	519	510	737	4
ciudades.	161	507	202	519	510	737	4
El	204	507	213	519	510	737	4
crecimiento	215	507	267	519	510	737	4
explosivo	269	507	311	519	510	737	4
de	313	507	323	519	510	737	4
ciudades	325	507	363	519	510	737	4
en	365	507	376	519	510	737	4
California	378	507	423	519	510	737	4
como,	425	507	452	519	510	737	4
Los	58	521	73	532	510	737	4
Ángeles	77	521	111	532	510	737	4
y	114	521	120	532	510	737	4
San	123	521	139	532	510	737	4
Francisco,	143	521	187	532	510	737	4
ocasionó	190	521	230	532	510	737	4
graves	233	521	261	532	510	737	4
problemas	264	521	310	532	510	737	4
de	313	521	324	532	510	737	4
salud	327	521	350	532	510	737	4
pública.	354	521	389	532	510	737	4
En	393	521	405	532	510	737	4
el	408	521	416	532	510	737	4
caso	419	521	438	532	510	737	4
de	442	521	452	532	510	737	4
San	58	535	74	546	510	737	4
Francisco	78	535	120	546	510	737	4
las	123	535	135	546	510	737	4
sucesivas	139	535	179	546	510	737	4
epidemias	182	535	227	546	510	737	4
de	231	535	241	546	510	737	4
cólera,	245	535	274	546	510	737	4
viruela	277	535	308	546	510	737	4
y	312	535	317	546	510	737	4
peste	321	535	343	546	510	737	4
bubónica	347	535	388	546	510	737	4
devastaron	392	535	441	546	510	737	4
la	444	535	452	546	510	737	4
ciudad	58	549	88	560	510	737	4
y,	91	549	98	560	510	737	4
producto	102	549	142	560	510	737	4
del	145	549	159	560	510	737	4
racismo	162	549	197	560	510	737	4
que	200	549	216	560	510	737	4
iba	220	549	233	560	510	737	4
en	236	549	247	560	510	737	4
aumento,	251	549	293	560	510	737	4
los	296	549	308	560	510	737	4
chinos	312	549	341	560	510	737	4
fueron	345	549	374	560	510	737	4
estigmatizados	378	549	444	560	510	737	4
y	447	549	452	560	510	737	4
responsabilizados	58	563	136	574	510	737	4
en	139	563	150	574	510	737	4
gran	153	563	174	574	510	737	4
parte	177	563	200	574	510	737	4
de	203	563	213	574	510	737	4
las	216	563	228	574	510	737	4
deplorables	231	563	281	574	510	737	4
condiciones	284	563	337	574	510	737	4
higiénicas	340	563	385	574	510	737	4
y	388	563	393	574	510	737	4
sanitarias	396	563	439	574	510	737	4
de	442	563	452	574	510	737	4
la	58	577	66	588	510	737	4
urbe	69	577	89	588	510	737	4
(Shah,	92	577	121	588	510	737	4
2001).	124	577	152	588	510	737	4
El	155	577	164	588	510	737	4
racismo	167	577	202	588	510	737	4
influyó	205	577	237	588	510	737	4
asimismo	240	577	282	588	510	737	4
en	286	577	297	588	510	737	4
la	300	577	308	588	510	737	4
falta	311	577	330	588	510	737	4
de	334	577	344	588	510	737	4
acceso	347	577	375	588	510	737	4
de	379	577	389	588	510	737	4
los	392	577	405	588	510	737	4
miembros	408	577	452	588	510	737	4
de	58	591	69	602	510	737	4
la	72	591	80	602	510	737	4
comunidad	83	591	133	602	510	737	4
china	137	591	162	602	510	737	4
a	165	591	170	602	510	737	4
la	173	591	181	602	510	737	4
medicina	184	591	226	602	510	737	4
occidental.	229	591	278	602	510	737	4
Pese	281	591	300	602	510	737	4
a	303	591	308	602	510	737	4
que	311	591	327	602	510	737	4
San	330	591	347	602	510	737	4
Francisco	350	591	392	602	510	737	4
era	395	591	408	602	510	737	4
la	411	591	419	602	510	737	4
ciudad	422	591	452	602	510	737	4
con	58	605	75	616	510	737	4
más	77	605	95	616	510	737	4
chinos	98	605	128	616	510	737	4
en	131	605	142	616	510	737	4
todo	145	605	166	616	510	737	4
EEUU,	169	605	197	616	510	737	4
los	200	605	212	616	510	737	4
centros	215	605	248	616	510	737	4
de	251	605	261	616	510	737	4
salud	264	605	287	616	510	737	4
de	290	605	301	616	510	737	4
la	303	605	311	616	510	737	4
ciudad	314	605	344	616	510	737	4
se	347	605	356	616	510	737	4
negaban	358	605	396	616	510	737	4
a	399	605	404	616	510	737	4
atenderlos	407	605	452	616	510	737	4
–	58	619	63	630	510	737	4
o	65	619	71	630	510	737	4
eran	74	619	93	630	510	737	4
confinados	96	619	145	630	510	737	4
en	148	619	159	630	510	737	4
lazaretos	161	619	200	630	510	737	4
–	203	619	207	630	510	737	4
siendo	210	619	239	630	510	737	4
su	241	619	251	630	510	737	4
admisión	254	619	295	630	510	737	4
en	298	619	309	630	510	737	4
los	311	619	324	630	510	737	4
hospitales	326	619	370	630	510	737	4
públicos	373	619	410	630	510	737	4
menor	413	619	442	630	510	737	4
al	444	619	452	630	510	737	4
0.1%	58	633	80	644	510	737	4
en	82	633	93	644	510	737	4
el	95	633	103	644	510	737	4
periodo	105	633	139	644	510	737	4
de	141	633	151	644	510	737	4
1870-1882	153	633	199	644	510	737	4
(Liu,	201	633	221	644	510	737	4
1998,	223	633	247	644	510	737	4
p.176).	249	633	279	644	510	737	4
Bajo	281	633	300	644	510	737	4
estas	302	633	323	644	510	737	4
circunstancias,	325	633	392	644	510	737	4
los	394	633	406	644	510	737	4
migrantes	408	633	452	644	510	737	4
chinos	58	647	88	658	510	737	4
respondieron	91	647	150	658	510	737	4
a	152	647	157	658	510	737	4
las	160	647	172	658	510	737	4
epidemias	175	647	219	658	510	737	4
y	222	647	227	658	510	737	4
enfermedades	230	647	292	658	510	737	4
haciendo	295	647	336	658	510	737	4
uso	339	647	354	658	510	737	4
de	357	647	367	658	510	737	4
sus	370	647	384	658	510	737	4
conocimientos	386	647	452	658	510	737	4
de	58	661	69	672	510	737	4
sanación.	71	661	113	672	510	737	4
16	58	699	67	708	510	737	4
História,	283	699	309	708	510	737	4
Ciências,	310	699	337	708	510	737	4
Saúde	339	699	358	708	510	737	4
–	360	699	364	708	510	737	4
Manguinhos,	365	699	406	708	510	737	4
Rio	408	699	418	708	510	737	4
de	419	699	427	708	510	737	4
Janeiro	429	699	452	708	510	737	4
Sanadores	376	38	410	47	510	737	5
inesperados	412	38	453	47	510	737	5
A	72	75	79	87	510	737	5
fines	83	75	104	87	510	737	5
de	108	75	119	87	510	737	5
1860,	123	75	148	87	510	737	5
en	152	75	163	87	510	737	5
las	167	75	179	87	510	737	5
principales	184	75	233	87	510	737	5
ciudades	238	75	276	87	510	737	5
de	281	75	291	87	510	737	5
California	296	75	342	87	510	737	5
comienzan	346	75	396	87	510	737	5
a	400	75	405	87	510	737	5
entrar	409	75	437	87	510	737	5
en	441	75	452	87	510	737	5
funcionamiento	58	89	130	101	510	737	5
diversos	133	89	169	101	510	737	5
consultorios	173	89	227	101	510	737	5
médicos	230	89	267	101	510	737	5
y	270	89	275	101	510	737	5
herbolerías	279	89	328	101	510	737	5
donde	331	89	359	101	510	737	5
la	362	89	370	101	510	737	5
comunidad	373	89	424	101	510	737	5
china	427	89	452	101	510	737	5
se	58	103	67	114	510	737	5
podía	69	103	94	114	510	737	5
tratar	97	103	121	114	510	737	5
sin	123	103	136	114	510	737	5
estar	139	103	160	114	510	737	5
expuesta	162	103	201	114	510	737	5
al	203	103	211	114	510	737	5
clima	214	103	238	114	510	737	5
anti-asiático.	241	103	297	114	510	737	5
En	300	103	311	114	510	737	5
1869,	314	103	337	114	510	737	5
el	339	103	347	114	510	737	5
reverendo	349	103	394	114	510	737	5
A.W.	396	103	417	114	510	737	5
Loomis	419	103	452	114	510	737	5
(1869,	58	117	85	128	510	737	5
p.496)	87	117	115	128	510	737	5
de	117	117	128	128	510	737	5
la	130	117	138	128	510	737	5
Iglesia	141	117	168	128	510	737	5
presbiteriana	171	117	228	128	510	737	5
realizó	231	117	261	128	510	737	5
una	263	117	281	128	510	737	5
de	283	117	294	128	510	737	5
las	296	117	308	128	510	737	5
primeras	310	117	349	128	510	737	5
descripciones	352	117	412	128	510	737	5
sobre	414	117	438	128	510	737	5
“el	440	117	452	128	510	737	5
arte	58	131	75	142	510	737	5
médico”	77	131	113	142	510	737	5
de	115	131	125	142	510	737	5
los	127	131	139	142	510	737	5
chinos	141	131	170	142	510	737	5
de	172	131	183	142	510	737	5
San	184	131	200	142	510	737	5
Francisco,	202	131	245	142	510	737	5
enfatizando	247	131	299	142	510	737	5
en	301	131	312	142	510	737	5
la	314	131	321	142	510	737	5
importancia	323	131	377	142	510	737	5
de	379	131	389	142	510	737	5
las	391	131	402	142	510	737	5
herbolerías	404	131	452	142	510	737	5
y	58	145	63	156	510	737	5
señalando	66	145	112	156	510	737	5
que	115	145	131	156	510	737	5
“juzgando	134	145	180	156	510	737	5
por	183	145	198	156	510	737	5
el	201	145	209	156	510	737	5
número	212	145	247	156	510	737	5
de	250	145	260	156	510	737	5
sus	264	145	277	156	510	737	5
farmacias,	280	145	326	156	510	737	5
uno	329	145	346	156	510	737	5
podría	350	145	379	156	510	737	5
suponer	382	145	417	156	510	737	5
que	421	145	437	156	510	737	5
los	440	145	452	156	510	737	5
chinos	58	159	88	170	510	737	5
eran	91	159	111	170	510	737	5
grandes	115	159	149	170	510	737	5
consumidores	153	159	215	170	510	737	5
de	218	159	229	170	510	737	5
medicinas”.	232	159	284	170	510	737	5
Su	287	159	298	170	510	737	5
impresión	301	159	346	170	510	737	5
se	349	159	358	170	510	737	5
basaba	361	159	391	170	510	737	5
en	394	159	405	170	510	737	5
la	409	159	417	170	510	737	5
docena	420	159	452	170	510	737	5
de	58	173	69	184	510	737	5
establecimientos	71	173	145	184	510	737	5
existentes	147	173	191	184	510	737	5
en	193	173	204	184	510	737	5
San	207	173	223	184	510	737	5
Francisco	226	173	267	184	510	737	5
en	270	173	281	184	510	737	5
donde	283	173	311	184	510	737	5
se	314	173	322	184	510	737	5
preparaban	325	173	375	184	510	737	5
y	378	173	383	184	510	737	5
vendían	385	173	422	184	510	737	5
yerbas	424	173	452	184	510	737	5
medicinales,	58	187	114	198	510	737	5
un	116	187	128	198	510	737	5
negocio	130	187	164	198	510	737	5
que	166	187	182	198	510	737	5
consideraba	184	187	236	198	510	737	5
muy	238	187	258	198	510	737	5
rentable.	260	187	299	198	510	737	5
En	301	187	312	198	510	737	5
su	314	187	324	198	510	737	5
relato,	326	187	354	198	510	737	5
Loomis	355	187	388	198	510	737	5
suponía	390	187	425	198	510	737	5
que	427	187	443	198	510	737	5
si	445	187	452	198	510	737	5
el	58	201	66	212	510	737	5
número	68	201	103	212	510	737	5
de	105	201	115	212	510	737	5
remedios	117	201	158	212	510	737	5
comercializados	160	201	231	212	510	737	5
en	233	201	244	212	510	737	5
el	246	201	254	212	510	737	5
país	256	201	273	212	510	737	5
era	275	201	289	212	510	737	5
tan	291	201	306	212	510	737	5
numeroso,	308	201	355	212	510	737	5
también	357	201	394	212	510	737	5
debía	396	201	420	212	510	737	5
serlo	422	201	442	212	510	737	5
el	444	201	452	212	510	737	5
número	58	215	93	226	510	737	5
de	95	215	105	226	510	737	5
médicos	107	215	143	226	510	737	5
que	145	215	161	226	510	737	5
pudieran	163	215	203	226	510	737	5
aplicarlos.	205	215	249	226	510	737	5
Sin	251	215	265	226	510	737	5
embargo,	267	215	308	226	510	737	5
estos	310	215	331	226	510	737	5
dos	333	215	348	226	510	737	5
fenómenos	350	215	399	226	510	737	5
no	401	215	412	226	510	737	5
tuvieron	414	215	452	226	510	737	5
una	58	229	75	240	510	737	5
relación	78	229	114	240	510	737	5
directa,	117	229	150	240	510	737	5
pues	153	229	174	240	510	737	5
durante	177	229	211	240	510	737	5
las	214	229	226	240	510	737	5
primeras	229	229	268	240	510	737	5
décadas	271	229	305	240	510	737	5
de	308	229	319	240	510	737	5
la	322	229	329	240	510	737	5
inmigración,	332	229	390	240	510	737	5
el	393	229	401	240	510	737	5
número	404	229	439	240	510	737	5
de	442	229	452	240	510	737	5
médicos	58	243	95	254	510	737	5
profesionales	97	243	155	254	510	737	5
era	157	243	171	254	510	737	5
escaso,	173	243	203	254	510	737	5
y	206	243	211	254	510	737	5
como	213	243	238	254	510	737	5
varios	240	243	267	254	510	737	5
observadores	269	243	327	254	510	737	5
sugieren,	329	243	369	254	510	737	5
muchos	371	243	406	254	510	737	5
de	409	243	419	254	510	737	5
los	421	243	434	254	510	737	5
que	436	243	452	254	510	737	5
ejercían	58	256	93	268	510	737	5
la	94	256	102	268	510	737	5
medicina	104	256	145	268	510	737	5
no	147	256	158	268	510	737	5
eran	160	256	180	268	510	737	5
profesionales	182	256	239	268	510	737	5
(Loomis,	241	256	279	268	510	737	5
1869,	281	256	304	268	510	737	5
p.497).	306	256	336	268	510	737	5
De	338	256	350	268	510	737	5
esta	352	256	369	268	510	737	5
forma,	371	256	399	268	510	737	5
el	401	256	409	268	510	737	5
problema	411	256	452	268	510	737	5
de	58	270	68	282	510	737	5
la	70	270	78	282	510	737	5
llamada	80	270	116	282	510	737	5
“charlatanería	118	270	180	282	510	737	5
médica”	182	270	218	282	510	737	5
no	220	270	232	282	510	737	5
era	234	270	247	282	510	737	5
exclusivo	249	270	290	282	510	737	5
de	292	270	302	282	510	737	5
los	304	270	317	282	510	737	5
médicos	319	270	355	282	510	737	5
occidentales.	357	270	414	282	510	737	5
William	416	270	452	282	510	737	5
Tisdale	58	284	89	296	510	737	5
(1899,	91	284	117	296	510	737	5
p.412),	119	284	149	296	510	737	5
un	151	284	163	296	510	737	5
periodista	165	284	209	296	510	737	5
que	211	284	227	296	510	737	5
recorrió	229	284	263	296	510	737	5
California	265	284	310	296	510	737	5
a	312	284	317	296	510	737	5
fines	319	284	340	296	510	737	5
del	342	284	355	296	510	737	5
siglo	357	284	377	296	510	737	5
XIX,	379	284	400	296	510	737	5
documentó	402	284	452	296	510	737	5
la	58	298	66	310	510	737	5
presencia	69	298	111	310	510	737	5
de	114	298	124	310	510	737	5
sanadores	128	298	171	310	510	737	5
chinos	175	298	204	310	510	737	5
genuinos	208	298	248	310	510	737	5
que	252	298	268	310	510	737	5
practicaban	271	298	323	310	510	737	5
la	326	298	334	310	510	737	5
medicación	337	298	389	310	510	737	5
con	392	298	408	310	510	737	5
hierbas	411	298	444	310	510	737	5
y	447	298	452	310	510	737	5
eran	58	312	78	324	510	737	5
respetados	81	312	128	324	510	737	5
dentro	131	312	160	324	510	737	5
de	164	312	174	324	510	737	5
la	177	312	185	324	510	737	5
comunidad.	188	312	242	324	510	737	5
Junto	245	312	269	324	510	737	5
a	273	312	277	324	510	737	5
ellos	281	312	301	324	510	737	5
existían	304	312	339	324	510	737	5
otros	343	312	365	324	510	737	5
que	368	312	385	324	510	737	5
pretendían	388	312	437	324	510	737	5
ser	440	312	452	324	510	737	5
médicos	58	326	95	337	510	737	5
y	97	326	102	337	510	737	5
buscaban	105	326	146	337	510	737	5
engañar	149	326	185	337	510	737	5
a	187	326	192	337	510	737	5
los	194	326	207	337	510	737	5
pacientes,	209	326	253	337	510	737	5
principalmente	255	326	323	337	510	737	5
a	326	326	330	337	510	737	5
los	333	326	345	337	510	737	5
“pacientes	347	326	393	337	510	737	5
blancos”	395	326	434	337	510	737	5
que	436	326	452	337	510	737	5
tímidamente	58	340	116	351	510	737	5
se	118	340	127	351	510	737	5
aventuraban	130	340	186	351	510	737	5
a	188	340	193	351	510	737	5
utilizar	196	340	228	351	510	737	5
y	231	340	236	351	510	737	5
entender	239	340	278	351	510	737	5
este	281	340	297	351	510	737	5
nuevo	300	340	327	351	510	737	5
tipo	330	340	348	351	510	737	5
de	351	340	361	351	510	737	5
sanación.	364	340	406	351	510	737	5
Sin	72	354	86	365	510	737	5
embargo,	88	354	129	365	510	737	5
fue	131	354	145	365	510	737	5
durante	147	354	181	365	510	737	5
el	183	354	190	365	510	737	5
periodo	192	354	226	365	510	737	5
de	228	354	238	365	510	737	5
epidemias	240	354	285	365	510	737	5
que	286	354	302	365	510	737	5
azotó	304	354	328	365	510	737	5
la	330	354	338	365	510	737	5
costa	340	354	362	365	510	737	5
del	364	354	377	365	510	737	5
Pacífico	379	354	413	365	510	737	5
donde	415	354	442	365	510	737	5
la	444	354	452	365	510	737	5
medicina	58	368	100	379	510	737	5
china	102	368	127	379	510	737	5
se	129	368	138	379	510	737	5
expandió	140	368	181	379	510	737	5
con	184	368	200	379	510	737	5
mayor	202	368	230	379	510	737	5
fuerza.	232	368	262	379	510	737	5
Durante	264	368	301	379	510	737	5
la	303	368	311	379	510	737	5
epidemia	313	368	353	379	510	737	5
de	355	368	366	379	510	737	5
peste	368	368	390	379	510	737	5
bubónica	393	368	434	379	510	737	5
que	436	368	452	379	510	737	5
afectó	58	382	85	393	510	737	5
San	88	382	104	393	510	737	5
Francisco	107	382	148	393	510	737	5
en	151	382	162	393	510	737	5
1900	165	382	187	393	510	737	5
y	189	382	195	393	510	737	5
Lima	197	382	220	393	510	737	5
en	222	382	233	393	510	737	5
1903	236	382	258	393	510	737	5
los	260	382	273	393	510	737	5
prejuicios	275	382	318	393	510	737	5
anti-chinos	321	382	372	393	510	737	5
se	375	382	383	393	510	737	5
incrementaron	386	382	452	393	510	737	5
de	58	396	69	407	510	737	5
manera	71	396	104	407	510	737	5
exponencial	106	396	160	407	510	737	5
lo	162	396	171	407	510	737	5
que	173	396	189	407	510	737	5
trajo	191	396	211	407	510	737	5
grandes	213	396	248	407	510	737	5
consecuencias	250	396	313	407	510	737	5
en	315	396	326	407	510	737	5
la	328	396	336	407	510	737	5
salud	338	396	361	407	510	737	5
pública	363	396	395	407	510	737	5
(Risse,	397	396	425	407	510	737	5
2012;	427	396	452	407	510	737	5
Cueto,	58	410	87	421	510	737	5
1997).	89	410	117	421	510	737	5
En	119	410	131	421	510	737	5
1900	133	410	154	421	510	737	5
las	156	410	168	421	510	737	5
autoridades	170	410	221	421	510	737	5
de	223	410	233	421	510	737	5
California	235	410	281	421	510	737	5
pusieron	283	410	321	421	510	737	5
en	323	410	334	421	510	737	5
cuarentena	336	410	385	421	510	737	5
al	387	410	395	421	510	737	5
barrio	397	410	424	421	510	737	5
chino	426	410	452	421	510	737	5
de	58	424	69	435	510	737	5
San	72	424	88	435	510	737	5
Francisco,	91	424	135	435	510	737	5
iniciando	138	424	180	435	510	737	5
políticas	183	424	221	435	510	737	5
de	224	424	234	435	510	737	5
salud	237	424	260	435	510	737	5
marcadas	263	424	305	435	510	737	5
por	308	424	323	435	510	737	5
la	326	424	334	435	510	737	5
discriminación,	337	424	407	435	510	737	5
las	410	424	422	435	510	737	5
cuales	425	424	452	435	510	737	5
incluían	58	438	95	449	510	737	5
controles	98	438	139	449	510	737	5
intrusivos	141	438	186	449	510	737	5
a	188	438	193	449	510	737	5
las	196	438	208	449	510	737	5
habitaciones,	211	438	269	449	510	737	5
desinfecciones	272	438	336	449	510	737	5
y	339	438	345	449	510	737	5
vacunación	348	438	399	449	510	737	5
obligatoria.	402	438	452	449	510	737	5
Los	58	452	73	463	510	737	5
residentes	76	452	119	463	510	737	5
del	122	452	135	463	510	737	5
barrio	138	452	165	463	510	737	5
chino	167	452	193	463	510	737	5
respondieron	195	452	254	463	510	737	5
con	257	452	273	463	510	737	5
desconfianza	276	452	334	463	510	737	5
hacia	336	452	360	463	510	737	5
los	362	452	374	463	510	737	5
médicos	377	452	413	463	510	737	5
blancos,	416	452	452	463	510	737	5
refugiándose	58	466	114	477	510	737	5
en	116	466	127	477	510	737	5
médicos	129	466	165	477	510	737	5
chinos	167	466	196	477	510	737	5
y	198	466	203	477	510	737	5
sus	205	466	218	477	510	737	5
tradicionales	220	466	276	477	510	737	5
yerbas	278	466	305	477	510	737	5
medicinales.	307	466	362	477	510	737	5
Ante	363	466	384	477	510	737	5
la	386	466	394	477	510	737	5
desconfianza	395	466	452	477	510	737	5
a	58	479	63	491	510	737	5
la	66	479	74	491	510	737	5
vacunación,	77	479	131	491	510	737	5
por	134	479	149	491	510	737	5
ejemplo,	151	479	189	491	510	737	5
las	192	479	204	491	510	737	5
autoridades	207	479	258	491	510	737	5
sanitarias	261	479	303	491	510	737	5
buscaron	306	479	347	491	510	737	5
aliarse	350	479	378	491	510	737	5
con	381	479	397	491	510	737	5
los	400	479	413	491	510	737	5
médicos	416	479	452	491	510	737	5
chinos,	58	493	90	505	510	737	5
permitiendo	92	493	147	505	510	737	5
que	149	493	165	505	510	737	5
ellos	167	493	187	505	510	737	5
vacunaran	189	493	236	505	510	737	5
a	238	493	243	505	510	737	5
quienes	245	493	279	505	510	737	5
lo	281	493	289	505	510	737	5
deseaban,	291	493	334	505	510	737	5
legitimando	336	493	390	505	510	737	5
así	392	493	403	505	510	737	5
la	405	493	413	505	510	737	5
posición	415	493	452	505	510	737	5
de	58	507	69	519	510	737	5
éstos	71	507	93	519	510	737	5
al	95	507	103	519	510	737	5
interior	106	507	139	519	510	737	5
de	141	507	152	519	510	737	5
la	154	507	162	519	510	737	5
comunidad	165	507	215	519	510	737	5
y	218	507	223	519	510	737	5
actuando	226	507	267	519	510	737	5
como	270	507	294	519	510	737	5
mediadores	297	507	348	519	510	737	5
culturales	350	507	394	519	510	737	5
(Shah,	397	507	425	519	510	737	5
2001,	428	507	452	519	510	737	5
p.120-142).	58	521	108	533	510	737	5
En	72	535	84	547	510	737	5
el	88	535	96	547	510	737	5
caso	100	535	120	547	510	737	5
de	124	535	134	547	510	737	5
Perú,	139	535	161	547	510	737	5
la	166	535	173	547	510	737	5
expansión	178	535	224	547	510	737	5
de	228	535	239	547	510	737	5
la	243	535	251	547	510	737	5
medicina	255	535	297	547	510	737	5
china	301	535	326	547	510	737	5
estuvo	330	535	360	547	510	737	5
determinada	364	535	421	547	510	737	5
por	425	535	440	547	510	737	5
la	444	535	452	547	510	737	5
migración	58	549	103	560	510	737	5
interna	106	549	139	560	510	737	5
de	141	549	152	560	510	737	5
los	155	549	167	560	510	737	5
ex-coolies	170	549	210	560	510	737	5
dentro	213	549	242	560	510	737	5
de	245	549	256	560	510	737	5
Perú	258	549	278	560	510	737	5
y	281	549	287	560	510	737	5
por	289	549	304	560	510	737	5
la	307	549	315	560	510	737	5
epidemia	318	549	359	560	510	737	5
de	361	549	372	560	510	737	5
fiebre	375	549	399	560	510	737	5
amarilla	402	549	439	560	510	737	5
de	442	549	452	560	510	737	5
1868.	58	563	82	574	510	737	5
Similar	84	563	115	574	510	737	5
a	117	563	122	574	510	737	5
lo	124	563	132	574	510	737	5
que	134	563	150	574	510	737	5
sucedió	152	563	185	574	510	737	5
en	186	563	197	574	510	737	5
California,	199	563	246	574	510	737	5
una	248	563	265	574	510	737	5
vez	267	563	281	574	510	737	5
que	283	563	299	574	510	737	5
los	301	563	313	574	510	737	5
chinos	315	563	345	574	510	737	5
terminaros	346	563	394	574	510	737	5
sus	396	563	410	574	510	737	5
contratos	412	563	452	574	510	737	5
en	58	577	69	588	510	737	5
las	71	577	82	588	510	737	5
zonas	84	577	109	588	510	737	5
costeras,	111	577	147	588	510	737	5
un	149	577	161	588	510	737	5
número	163	577	198	588	510	737	5
importante	200	577	249	588	510	737	5
emigró	251	577	282	588	510	737	5
a	283	577	288	588	510	737	5
las	290	577	302	588	510	737	5
ciudades	303	577	341	588	510	737	5
más	343	577	360	588	510	737	5
importantes	362	577	415	588	510	737	5
del	417	577	430	588	510	737	5
país,	432	577	452	588	510	737	5
y	58	591	63	602	510	737	5
en	66	591	77	602	510	737	5
especial	80	591	115	602	510	737	5
a	118	591	123	602	510	737	5
la	126	591	134	602	510	737	5
capital	137	591	167	602	510	737	5
–	170	591	174	602	510	737	5
Lima	177	591	200	602	510	737	5
–	203	591	208	602	510	737	5
donde	211	591	239	602	510	737	5
ejercieron	242	591	285	602	510	737	5
otros	288	591	311	602	510	737	5
tipos	314	591	336	602	510	737	5
de	339	591	349	602	510	737	5
labores,	352	591	386	602	510	737	5
especialmente	389	591	452	602	510	737	5
en	58	605	69	616	510	737	5
la	72	605	79	616	510	737	5
industria	82	605	122	616	510	737	5
y	124	605	130	616	510	737	5
comercio.	132	605	175	616	510	737	5
Sin	178	605	192	616	510	737	5
embargo,	194	605	236	616	510	737	5
un	238	605	250	616	510	737	5
pequeño	253	605	291	616	510	737	5
grupo	294	605	320	616	510	737	5
se	323	605	331	616	510	737	5
dedicó	334	605	363	616	510	737	5
a	366	605	371	616	510	737	5
labores	373	605	405	616	510	737	5
sanitarias,	407	605	452	616	510	737	5
ejerciendo	58	619	104	630	510	737	5
como	106	619	131	630	510	737	5
médicos	133	619	170	630	510	737	5
y	172	619	178	630	510	737	5
herbolarios	180	619	230	630	510	737	5
en	232	619	243	630	510	737	5
sus	246	619	259	630	510	737	5
propias	262	619	294	630	510	737	5
boticas	297	619	328	630	510	737	5
(Rodríguez,	330	619	381	630	510	737	5
2000,	384	619	409	630	510	737	5
p.221).	412	619	442	630	510	737	5
Si	444	619	452	630	510	737	5
bien	58	633	78	644	510	737	5
es	80	633	89	644	510	737	5
posible	92	633	123	644	510	737	5
que	126	633	142	644	510	737	5
existieran	145	633	188	644	510	737	5
médicos	191	633	228	644	510	737	5
y	230	633	236	644	510	737	5
herbolarios	238	633	288	644	510	737	5
chinos	291	633	321	644	510	737	5
desde	324	633	349	644	510	737	5
la	351	633	359	644	510	737	5
década	362	633	393	644	510	737	5
de	395	633	406	644	510	737	5
1850,	409	633	433	644	510	737	5
este	435	633	452	644	510	737	5
sistema	58	647	91	658	510	737	5
de	94	647	104	658	510	737	5
sanación	107	647	147	658	510	737	5
sólo	149	647	167	658	510	737	5
se	170	647	179	658	510	737	5
hizo	182	647	202	658	510	737	5
visible	204	647	233	658	510	737	5
en	236	647	247	658	510	737	5
1868	250	647	271	658	510	737	5
con	274	647	291	658	510	737	5
el	293	647	301	658	510	737	5
caos	304	647	323	658	510	737	5
generado	326	647	366	658	510	737	5
por	369	647	384	658	510	737	5
la	387	647	395	658	510	737	5
epidemia	398	647	439	658	510	737	5
de	442	647	452	658	510	737	5
fiebre	58	661	83	672	510	737	5
amarilla	85	661	122	672	510	737	5
en	125	661	136	672	510	737	5
Lima	139	661	161	672	510	737	5
y	164	661	169	672	510	737	5
su	172	661	182	672	510	737	5
vecino	185	661	214	672	510	737	5
puerto	217	661	246	672	510	737	5
del	249	661	262	672	510	737	5
Callao.	265	661	296	672	510	737	5
v.25,	58	699	72	708	510	737	5
n.1,	74	699	85	708	510	737	5
jan.-mar.	87	699	113	708	510	737	5
2018,	115	699	132	708	510	737	5
p.13-31	134	699	157	708	510	737	5
17	443	699	452	708	510	737	5
Patricia	58	38	82	47	510	737	6
Palma	84	38	104	47	510	737	6
La	72	75	83	87	510	737	6
epidemia	86	75	127	87	510	737	6
afectó	130	75	157	87	510	737	6
en	161	75	172	87	510	737	6
pocos	175	75	201	87	510	737	6
meses	204	75	230	87	510	737	6
alrededor	234	75	276	87	510	737	6
de	279	75	289	87	510	737	6
diez	293	75	311	87	510	737	6
mil	314	75	329	87	510	737	6
habitantes	333	75	379	87	510	737	6
de	382	75	393	87	510	737	6
Lima,	396	75	421	87	510	737	6
casi	425	75	441	87	510	737	6
el	444	75	452	87	510	737	6
10%	58	89	78	101	510	737	6
de	81	89	92	101	510	737	6
la	95	89	103	101	510	737	6
población,	106	89	153	101	510	737	6
y	156	89	161	101	510	737	6
ocasionó	164	89	204	101	510	737	6
la	207	89	215	101	510	737	6
muerte	218	89	250	101	510	737	6
de	253	89	263	101	510	737	6
al	266	89	274	101	510	737	6
menos	278	89	307	101	510	737	6
cuatro	310	89	339	101	510	737	6
mil	342	89	357	101	510	737	6
personas.	360	89	402	101	510	737	6
En	406	89	417	101	510	737	6
el	421	89	428	101	510	737	6
siglo	432	89	452	101	510	737	6
XIX,	58	103	79	114	510	737	6
aún	81	103	98	114	510	737	6
se	101	103	109	114	510	737	6
desconocía	112	103	161	114	510	737	6
la	163	103	171	114	510	737	6
etiología	173	103	212	114	510	737	6
de	214	103	224	114	510	737	6
la	227	103	235	114	510	737	6
enfermedad,	237	103	293	114	510	737	6
por	295	103	310	114	510	737	6
lo	313	103	321	114	510	737	6
que	323	103	340	114	510	737	6
los	342	103	354	114	510	737	6
tratamientos	357	103	413	114	510	737	6
médicos	416	103	452	114	510	737	6
implementados	58	117	127	128	510	737	6
por	130	117	145	128	510	737	6
los	149	117	161	128	510	737	6
doctores	165	117	202	128	510	737	6
de	206	117	216	128	510	737	6
la	220	117	228	128	510	737	6
Facultad	232	117	269	128	510	737	6
de	272	117	283	128	510	737	6
Medicina	287	117	328	128	510	737	6
de	332	117	342	128	510	737	6
Lima	346	117	368	128	510	737	6
tuvieron	372	117	410	128	510	737	6
un	414	117	426	128	510	737	6
éxito	430	117	452	128	510	737	6
limitado.	58	131	99	142	510	737	6
Ante	103	131	125	142	510	737	6
la	129	131	137	142	510	737	6
inefectividad	141	131	200	142	510	737	6
de	204	131	215	142	510	737	6
la	219	131	227	142	510	737	6
medicina	231	131	273	142	510	737	6
profesional,	277	131	330	142	510	737	6
los	335	131	347	142	510	737	6
pacientes	351	131	393	142	510	737	6
no	397	131	409	142	510	737	6
tuvieron	413	131	452	142	510	737	6
problema	58	145	100	156	510	737	6
en	103	145	114	156	510	737	6
recurrir	118	145	152	156	510	737	6
a	155	145	160	156	510	737	6
sanadores	163	145	207	156	510	737	6
sin	210	145	223	156	510	737	6
título	226	145	251	156	510	737	6
profesional,	254	145	306	156	510	737	6
o	310	145	315	156	510	737	6
a	319	145	324	156	510	737	6
medicamentos	327	145	392	156	510	737	6
“milagrosos”	395	145	452	156	510	737	6
anunciados	58	159	109	170	510	737	6
en	112	159	123	170	510	737	6
la	127	159	134	170	510	737	6
prensa	138	159	167	170	510	737	6
local	170	159	191	170	510	737	6
(Lossio,	195	159	228	170	510	737	6
2002).	231	159	260	170	510	737	6
Gracias	263	159	296	170	510	737	6
a	299	159	304	170	510	737	6
los	307	159	319	170	510	737	6
acertados	323	159	364	170	510	737	6
diagnósticos	368	159	423	170	510	737	6
de	426	159	437	170	510	737	6
los	440	159	452	170	510	737	6
médicos	58	173	94	184	510	737	6
chinos,	96	173	128	184	510	737	6
conocidos	130	173	174	184	510	737	6
principalmente	176	173	243	184	510	737	6
a	245	173	249	184	510	737	6
través	251	173	277	184	510	737	6
de	279	173	289	184	510	737	6
la	291	173	299	184	510	737	6
prensa,	300	173	332	184	510	737	6
las	334	173	345	184	510	737	6
autoridades	347	173	397	184	510	737	6
municipales	399	173	452	184	510	737	6
autorizaron	58	187	110	198	510	737	6
a	113	187	118	198	510	737	6
algunos	121	187	156	198	510	737	6
de	159	187	170	198	510	737	6
ellos	173	187	193	198	510	737	6
a	197	187	202	198	510	737	6
abrir	205	187	226	198	510	737	6
sus	229	187	243	198	510	737	6
propias	246	187	279	198	510	737	6
herbolerías.	282	187	334	198	510	737	6
La	337	187	348	198	510	737	6
primera	351	187	386	198	510	737	6
mención	389	187	428	198	510	737	6
a	432	187	436	198	510	737	6
los	440	187	452	198	510	737	6
médicos	58	201	95	212	510	737	6
chinos	97	201	127	212	510	737	6
apareció	130	201	167	212	510	737	6
en	170	201	181	212	510	737	6
el	183	201	191	212	510	737	6
periódico	193	201	236	212	510	737	6
El	238	201	246	212	510	737	6
Nacional,	249	201	289	212	510	737	6
quien	291	201	317	212	510	737	6
en	320	201	331	212	510	737	6
su	333	201	343	212	510	737	6
editorial	345	201	383	212	510	737	6
del	385	201	399	212	510	737	6
12	401	201	412	212	510	737	6
de	415	201	425	212	510	737	6
mayo	428	201	452	212	510	737	6
de	58	215	69	226	510	737	6
1868	73	215	94	226	510	737	6
informaba	98	215	145	226	510	737	6
que	149	215	165	226	510	737	6
“dicen	169	215	198	226	510	737	6
las	202	215	214	226	510	737	6
gentes	218	215	246	226	510	737	6
que	250	215	266	226	510	737	6
ha	270	215	282	226	510	737	6
aparecido	286	215	329	226	510	737	6
en	333	215	344	226	510	737	6
esta	348	215	365	226	510	737	6
capital	369	215	399	226	510	737	6
un	403	215	415	226	510	737	6
médico	419	215	452	226	510	737	6
chino	58	229	84	240	510	737	6
que	87	229	103	240	510	737	6
está	106	229	123	240	510	737	6
haciendo	126	229	167	240	510	737	6
prodigios	170	229	211	240	510	737	6
en	214	229	225	240	510	737	6
la	228	229	236	240	510	737	6
curación	239	229	277	240	510	737	6
de	280	229	291	240	510	737	6
las	294	229	305	240	510	737	6
víctimas	308	229	346	240	510	737	6
de	349	229	359	240	510	737	6
la	362	229	370	240	510	737	6
epidemia”.	373	229	420	240	510	737	6
No	423	229	436	240	510	737	6
era	439	229	452	240	510	737	6
común	58	243	89	254	510	737	6
entre	91	243	114	254	510	737	6
los	116	243	129	254	510	737	6
limeños	131	243	166	254	510	737	6
ver	168	243	182	254	510	737	6
a	184	243	189	254	510	737	6
chinos	191	243	220	254	510	737	6
ejerciendo	223	243	268	254	510	737	6
la	270	243	278	254	510	737	6
medicina,	280	243	324	254	510	737	6
ya	326	243	336	254	510	737	6
que	338	243	355	254	510	737	6
el	357	243	364	254	510	737	6
periódico	366	243	408	254	510	737	6
agregaba:	410	243	452	254	510	737	6
“parecerá	58	256	100	268	510	737	6
una	102	256	119	268	510	737	6
broma	122	256	150	268	510	737	6
pero	152	256	172	268	510	737	6
el	175	256	182	268	510	737	6
hecho	184	256	212	268	510	737	6
es	214	256	223	268	510	737	6
que	225	256	241	268	510	737	6
el	243	256	251	268	510	737	6
chino	253	256	279	268	510	737	6
médico	282	256	314	268	510	737	6
cura	317	256	336	268	510	737	6
y	338	256	344	268	510	737	6
salva	346	256	368	268	510	737	6
a	370	256	375	268	510	737	6
los	377	256	389	268	510	737	6
epidemiados”	392	256	452	268	510	737	6
(Médico	58	270	95	282	510	737	6
chino,	97	270	126	282	510	737	6
12	129	270	139	282	510	737	6
mayo	142	270	167	282	510	737	6
1868).	169	270	197	282	510	737	6
Durante	72	284	109	296	510	737	6
los	112	284	124	296	510	737	6
meses	127	284	154	296	510	737	6
siguientes,	156	284	204	296	510	737	6
los	206	284	219	296	510	737	6
reportes	221	284	258	296	510	737	6
y	260	284	265	296	510	737	6
las	268	284	280	296	510	737	6
noticias	282	284	318	296	510	737	6
sobre	320	284	344	296	510	737	6
la	347	284	355	296	510	737	6
presencia	357	284	399	296	510	737	6
de	402	284	412	296	510	737	6
médicos	415	284	452	296	510	737	6
chinos	58	298	88	310	510	737	6
curando	90	298	127	310	510	737	6
en	129	298	140	310	510	737	6
la	142	298	150	310	510	737	6
capital	152	298	181	310	510	737	6
irían	183	298	204	310	510	737	6
en	206	298	217	310	510	737	6
aumento	219	298	259	310	510	737	6
(Coello,	261	298	296	310	510	737	6
2009).	298	298	326	310	510	737	6
En	328	298	340	310	510	737	6
julio	342	298	363	310	510	737	6
de	365	298	375	310	510	737	6
ese	377	298	390	310	510	737	6
año,	392	298	412	310	510	737	6
el	414	298	421	310	510	737	6
doctor	423	298	452	310	510	737	6
José	58	312	76	324	510	737	6
María	78	312	103	324	510	737	6
Macedo	105	312	140	324	510	737	6
envió	142	312	167	324	510	737	6
un	169	312	181	324	510	737	6
informe	183	312	219	324	510	737	6
al	221	312	229	324	510	737	6
alcalde	231	312	262	324	510	737	6
de	264	312	274	324	510	737	6
Lima	276	312	299	324	510	737	6
sobre	301	312	324	324	510	737	6
sus	326	312	340	324	510	737	6
esfuerzos	342	312	382	324	510	737	6
combatiendo	384	312	442	324	510	737	6
la	444	312	452	324	510	737	6
epidemia	58	326	99	337	510	737	6
en	103	326	114	337	510	737	6
uno	117	326	135	337	510	737	6
de	138	326	149	337	510	737	6
los	152	326	165	337	510	737	6
cinco	168	326	192	337	510	737	6
distritos	196	326	232	337	510	737	6
de	236	326	246	337	510	737	6
Lima.	249	326	275	337	510	737	6
En	278	326	290	337	510	737	6
este	294	326	311	337	510	737	6
informe	314	326	350	337	510	737	6
el	353	326	361	337	510	737	6
doctor	364	326	394	337	510	737	6
comunicaba	397	326	452	337	510	737	6
la	58	340	66	351	510	737	6
existencia	68	340	114	351	510	737	6
de	116	340	127	351	510	737	6
un	129	340	142	351	510	737	6
médico	144	340	177	351	510	737	6
chino	180	340	206	351	510	737	6
que	209	340	225	351	510	737	6
se	227	340	236	351	510	737	6
decía	239	340	262	351	510	737	6
resucitaba	265	340	310	351	510	737	6
a	313	340	317	351	510	737	6
los	320	340	332	351	510	737	6
muertos,	335	340	374	351	510	737	6
información	377	340	433	351	510	737	6
que	436	340	452	351	510	737	6
se	58	354	67	365	510	737	6
había	71	354	95	365	510	737	6
extendido	99	354	145	365	510	737	6
por	149	354	164	365	510	737	6
la	168	354	176	365	510	737	6
toda	179	354	200	365	510	737	6
la	203	354	211	365	510	737	6
capital	215	354	245	365	510	737	6
y	249	354	254	365	510	737	6
como	258	354	283	365	510	737	6
consecuencia	287	354	347	365	510	737	6
pacientes	351	354	393	365	510	737	6
de	397	354	407	365	510	737	6
todos	411	354	436	365	510	737	6
los	440	354	452	365	510	737	6
puntos	58	368	89	379	510	737	6
de	92	368	103	379	510	737	6
la	105	368	113	379	510	737	6
ciudad	116	368	146	379	510	737	6
acudían	149	368	185	379	510	737	6
a	188	368	193	379	510	737	6
dicho	196	368	221	379	510	737	6
sanador	224	368	260	379	510	737	6
(Macedo,	262	368	304	379	510	737	6
20	307	368	318	379	510	737	6
jul.	321	368	336	379	510	737	6
1868).	338	368	367	379	510	737	6
Así,	370	368	386	379	510	737	6
en	389	368	400	379	510	737	6
septiembre	403	368	452	379	510	737	6
de	58	382	69	393	510	737	6
ese	72	382	86	393	510	737	6
año	89	382	106	393	510	737	6
ya	109	382	120	393	510	737	6
era	123	382	136	393	510	737	6
posible	140	382	172	393	510	737	6
observar	175	382	213	393	510	737	6
algunas	217	382	252	393	510	737	6
herbolerías	255	382	305	393	510	737	6
instaladas	309	382	354	393	510	737	6
en	357	382	368	393	510	737	6
diversas	372	382	408	393	510	737	6
partes	411	382	438	393	510	737	6
de	442	382	452	393	510	737	6
la	58	396	66	407	510	737	6
capital,	70	396	103	407	510	737	6
las	107	396	119	407	510	737	6
cuales	123	396	151	407	510	737	6
según	155	396	182	407	510	737	6
el	186	396	194	407	510	737	6
periódico	198	396	241	407	510	737	6
El	245	396	253	407	510	737	6
Comercio,	257	396	299	407	510	737	6
“atraen	303	396	336	407	510	737	6
un	340	396	352	407	510	737	6
número	356	396	392	407	510	737	6
considerable	396	396	452	407	510	737	6
de	58	410	69	421	510	737	6
compradores	71	410	129	421	510	737	6
asiáticos	132	410	169	421	510	737	6
y	172	410	177	421	510	737	6
de	180	410	190	421	510	737	6
otras	193	410	215	421	510	737	6
nacionalidades”;	218	410	293	421	510	737	6
estos	295	410	317	421	510	737	6
compradores	320	410	377	421	510	737	6
–	380	410	385	421	510	737	6
según	387	410	414	421	510	737	6
relata	417	410	442	421	510	737	6
el	444	410	452	421	510	737	6
periódico	58	424	101	435	510	737	6
–	104	424	109	435	510	737	6
no	112	424	124	435	510	737	6
sólo	127	424	145	435	510	737	6
iban	148	424	168	435	510	737	6
a	171	424	176	435	510	737	6
las	179	424	191	435	510	737	6
tiendas	194	424	227	435	510	737	6
a	230	424	235	435	510	737	6
proveerse	238	424	281	435	510	737	6
de	284	424	295	435	510	737	6
medicamentos,	298	424	366	435	510	737	6
sino	370	424	389	435	510	737	6
también	392	424	429	435	510	737	6
para	432	424	452	435	510	737	6
dejarse	58	438	89	449	510	737	6
atender	91	438	124	449	510	737	6
por	126	438	141	449	510	737	6
los	144	438	156	449	510	737	6
médicos	158	438	195	449	510	737	6
que	197	438	213	449	510	737	6
en	215	438	226	449	510	737	6
ellas	228	438	248	449	510	737	6
existían	250	438	285	449	510	737	6
(Boticas…,	288	438	335	449	510	737	6
10	337	438	347	449	510	737	6
sep.	349	438	366	449	510	737	6
1868).	368	438	396	449	510	737	6
La	399	438	409	449	510	737	6
epidemia	411	438	452	449	510	737	6
marcaría	58	452	98	463	510	737	6
el	100	452	108	463	510	737	6
inicio	111	452	137	463	510	737	6
de	139	452	150	463	510	737	6
una	152	452	170	463	510	737	6
carrera	172	452	203	463	510	737	6
ascendente	206	452	256	463	510	737	6
por	258	452	274	463	510	737	6
parte	276	452	299	463	510	737	6
de	302	452	312	463	510	737	6
los	315	452	328	463	510	737	6
médicos	330	452	367	463	510	737	6
chinos	370	452	400	463	510	737	6
y	403	452	408	463	510	737	6
una	410	452	428	463	510	737	6
larga	430	452	452	463	510	737	6
competencia	58	466	116	477	510	737	6
con	118	466	135	477	510	737	6
la	137	466	145	477	510	737	6
medicina	148	466	190	477	510	737	6
occidental	192	466	239	477	510	737	6
que	242	466	258	477	510	737	6
terminará	261	466	306	477	510	737	6
solamente	308	466	354	477	510	737	6
en	357	466	368	477	510	737	6
la	371	466	378	477	510	737	6
década	381	466	412	477	510	737	6
de	415	466	425	477	510	737	6
1930,	428	466	452	477	510	737	6
cuando	58	479	92	491	510	737	6
se	95	479	103	491	510	737	6
decretó	106	479	140	491	510	737	6
la	143	479	151	491	510	737	6
ilegalización	153	479	210	491	510	737	6
de	213	479	224	491	510	737	6
la	227	479	235	491	510	737	6
venta	238	479	262	491	510	737	6
de	265	479	276	491	510	737	6
yerbas	279	479	307	491	510	737	6
chinas	310	479	340	491	510	737	6
en	343	479	354	491	510	737	6
el	357	479	365	491	510	737	6
país.	368	479	389	491	510	737	6
Durante	72	493	109	505	510	737	6
el	113	493	120	505	510	737	6
siglo	124	493	145	505	510	737	6
XIX	148	493	167	505	510	737	6
e	170	493	175	505	510	737	6
inicios	179	493	208	505	510	737	6
del	212	493	226	505	510	737	6
siglo	230	493	250	505	510	737	6
XX	254	493	269	505	510	737	6
la	272	493	280	505	510	737	6
medicina	284	493	325	505	510	737	6
en	329	493	340	505	510	737	6
EEUU	344	493	370	505	510	737	6
y	374	493	379	505	510	737	6
América	383	493	420	505	510	737	6
Latina	424	493	452	505	510	737	6
fue	58	507	72	519	510	737	6
una	76	507	93	519	510	737	6
de	96	507	107	519	510	737	6
las	110	507	122	519	510	737	6
profesiones	125	507	175	519	510	737	6
con	179	507	195	519	510	737	6
mayor	198	507	227	519	510	737	6
prestigio	230	507	268	519	510	737	6
social:	272	507	300	519	510	737	6
los	304	507	316	519	510	737	6
médicos	319	507	356	519	510	737	6
estuvieron	359	507	406	519	510	737	6
ligados	410	507	441	519	510	737	6
al	444	507	452	519	510	737	6
aparato	58	521	91	533	510	737	6
estatal,	94	521	125	533	510	737	6
eran	128	521	148	533	510	737	6
partícipes	151	521	194	533	510	737	6
de	198	521	208	533	510	737	6
la	211	521	219	533	510	737	6
vida	222	521	241	533	510	737	6
política	244	521	277	533	510	737	6
y	280	521	286	533	510	737	6
gozaron	289	521	324	533	510	737	6
de	327	521	338	533	510	737	6
la	341	521	349	533	510	737	6
gratitud	352	521	387	533	510	737	6
de	390	521	401	533	510	737	6
muchos	404	521	439	533	510	737	6
de	442	521	452	533	510	737	6
sus	58	535	72	547	510	737	6
pacientes.	75	535	119	547	510	737	6
En	122	535	134	547	510	737	6
la	138	535	146	547	510	737	6
medida	149	535	182	547	510	737	6
en	185	535	197	547	510	737	6
que	200	535	216	547	510	737	6
la	220	535	227	547	510	737	6
medicina	231	535	272	547	510	737	6
china	276	535	301	547	510	737	6
se	304	535	313	547	510	737	6
expandió	316	535	358	547	510	737	6
fuera	362	535	384	547	510	737	6
de	388	535	398	547	510	737	6
los	402	535	414	547	510	737	6
círculos	417	535	452	547	510	737	6
asiáticos,	58	549	98	560	510	737	6
los	100	549	113	560	510	737	6
herbolarios	115	549	165	560	510	737	6
y	168	549	173	560	510	737	6
médicos	175	549	212	560	510	737	6
chinos	214	549	244	560	510	737	6
comenzaron	247	549	302	560	510	737	6
a	305	549	309	560	510	737	6
tener	312	549	335	560	510	737	6
una	337	549	354	560	510	737	6
situación	357	549	397	560	510	737	6
privilegiada	400	549	452	560	510	737	6
en	58	563	69	574	510	737	6
relación	72	563	108	574	510	737	6
a	111	563	116	574	510	737	6
otros	119	563	141	574	510	737	6
miembros	144	563	189	574	510	737	6
de	192	563	202	574	510	737	6
su	205	563	215	574	510	737	6
comunidad	218	563	269	574	510	737	6
que	272	563	288	574	510	737	6
realizaban	291	563	337	574	510	737	6
actividades	340	563	390	574	510	737	6
comúnmente	393	563	452	574	510	737	6
consideradas	58	577	115	588	510	737	6
inferiores.	118	577	163	588	510	737	6
Debido	165	577	197	588	510	737	6
a	200	577	205	588	510	737	6
esta	208	577	225	588	510	737	6
situación	227	577	268	588	510	737	6
privilegiada	271	577	323	588	510	737	6
diversas	326	577	361	588	510	737	6
políticas	364	577	401	588	510	737	6
y	404	577	409	588	510	737	6
actitudes	412	577	452	588	510	737	6
racistas	58	591	90	602	510	737	6
que	92	591	108	602	510	737	6
señalaban	110	591	155	602	510	737	6
a	157	591	162	602	510	737	6
los	164	591	176	602	510	737	6
chinos	178	591	208	602	510	737	6
como	210	591	234	602	510	737	6
una	236	591	253	602	510	737	6
“raza	255	591	278	602	510	737	6
inferior”	280	591	318	602	510	737	6
y	320	591	325	602	510	737	6
una	327	591	344	602	510	737	6
población	346	591	390	602	510	737	6
que	392	591	408	602	510	737	6
vivía	410	591	432	602	510	737	6
bajo	434	591	452	602	510	737	6
estrictos	58	605	95	616	510	737	6
estándares	98	605	144	616	510	737	6
sanitarios	147	605	190	616	510	737	6
no	193	605	205	616	510	737	6
afectaron	208	605	250	616	510	737	6
en	253	605	264	616	510	737	6
la	267	605	275	616	510	737	6
misma	278	605	308	616	510	737	6
medida	311	605	344	616	510	737	6
a	347	605	351	616	510	737	6
médicos	354	605	391	616	510	737	6
y	394	605	399	616	510	737	6
herbolarios	402	605	452	616	510	737	6
chinos	58	619	88	630	510	737	6
(Marcus,	91	619	129	630	510	737	6
Chen,	132	619	159	630	510	737	6
2011).	162	619	189	630	510	737	6
Aún	191	619	210	630	510	737	6
durante	213	619	247	630	510	737	6
los	250	619	262	630	510	737	6
periodos	265	619	303	630	510	737	6
de	306	619	316	630	510	737	6
mayor	319	619	347	630	510	737	6
racismo	350	619	384	630	510	737	6
durante	387	619	421	630	510	737	6
la	424	619	432	630	510	737	6
“era	434	619	452	630	510	737	6
de	58	633	68	644	510	737	6
exclusión”	70	633	116	644	510	737	6
de	118	633	129	644	510	737	6
los	131	633	143	644	510	737	6
EEUU	145	633	171	644	510	737	6
(1882-1943)	173	633	224	644	510	737	6
los	226	633	238	644	510	737	6
herbolarios	240	633	290	644	510	737	6
siguieron	292	633	333	644	510	737	6
siendo	334	633	363	644	510	737	6
demandados	365	633	421	644	510	737	6
por	423	633	438	644	510	737	6
los	440	633	452	644	510	737	6
pacientes	58	647	99	658	510	737	6
caucásicos	101	647	146	658	510	737	6
y	148	647	153	658	510	737	6
algunos	155	647	190	658	510	737	6
llegaron	192	647	228	658	510	737	6
a	230	647	235	658	510	737	6
obtener	237	647	270	658	510	737	6
derecho	272	647	308	658	510	737	6
a	309	647	314	658	510	737	6
sufragio	316	647	352	658	510	737	6
y	354	647	359	658	510	737	6
adquirir	361	647	397	658	510	737	6
la	399	647	406	658	510	737	6
residencia	408	647	452	658	510	737	6
en	58	661	69	672	510	737	6
EEUU	72	661	98	672	510	737	6
(Marcus,	101	661	140	672	510	737	6
Chen,	142	661	169	672	510	737	6
2011,	172	661	196	672	510	737	6
p.374;	198	661	225	672	510	737	6
Tisdale,	228	661	262	672	510	737	6
1899,	264	661	288	672	510	737	6
p.416).	290	661	320	672	510	737	6
18	58	699	67	708	510	737	6
História,	283	699	309	708	510	737	6
Ciências,	310	699	337	708	510	737	6
Saúde	339	699	358	708	510	737	6
–	360	699	364	708	510	737	6
Manguinhos,	365	699	406	708	510	737	6
Rio	408	699	418	708	510	737	6
de	419	699	427	708	510	737	6
Janeiro	429	699	452	708	510	737	6
Sanadores	376	38	410	47	510	737	7
inesperados	412	38	453	47	510	737	7
Los	72	75	87	87	510	737	7
herbolarios	90	75	140	87	510	737	7
y	143	75	149	87	510	737	7
médicos	152	75	188	87	510	737	7
chinos	191	75	221	87	510	737	7
peruanos	224	75	265	87	510	737	7
también	268	75	305	87	510	737	7
gozaron	308	75	344	87	510	737	7
de	347	75	357	87	510	737	7
un	360	75	373	87	510	737	7
status	376	75	401	87	510	737	7
elevado	404	75	438	87	510	737	7
en	441	75	452	87	510	737	7
comparación	58	89	116	101	510	737	7
a	119	89	124	101	510	737	7
otros	127	89	149	101	510	737	7
miembros	153	89	197	101	510	737	7
de	200	89	211	101	510	737	7
su	214	89	224	101	510	737	7
comunidad,	227	89	280	101	510	737	7
especialmente	283	89	346	101	510	737	7
quienes	349	89	383	101	510	737	7
se	387	89	395	101	510	737	7
dedicaban	398	89	444	101	510	737	7
a	447	89	452	101	510	737	7
labores	58	103	89	114	510	737	7
comerciales.	92	103	146	114	510	737	7
Es	149	103	158	114	510	737	7
interesante	161	103	210	114	510	737	7
notar	212	103	236	114	510	737	7
que	239	103	255	114	510	737	7
a	258	103	262	114	510	737	7
pesar	265	103	288	114	510	737	7
de	291	103	301	114	510	737	7
las	304	103	315	114	510	737	7
decenas	318	103	353	114	510	737	7
de	356	103	366	114	510	737	7
quejas	368	103	396	114	510	737	7
por	399	103	414	114	510	737	7
parte	416	103	439	114	510	737	7
de	442	103	452	114	510	737	7
las	58	117	70	128	510	737	7
autoridades	73	117	124	128	510	737	7
de	126	117	137	128	510	737	7
salud	140	117	163	128	510	737	7
hacia	166	117	189	128	510	737	7
los	192	117	204	128	510	737	7
herbolarios	207	117	257	128	510	737	7
chinos	260	117	290	128	510	737	7
desde	293	117	318	128	510	737	7
1868	320	117	342	128	510	737	7
hasta	345	117	368	128	510	737	7
la	371	117	379	128	510	737	7
década	381	117	412	128	510	737	7
de	415	117	425	128	510	737	7
1930,	428	117	452	128	510	737	7
la	58	131	66	142	510	737	7
mayor	68	131	96	142	510	737	7
parte	98	131	121	142	510	737	7
de	123	131	134	142	510	737	7
los	136	131	148	142	510	737	7
argumentos	150	131	203	142	510	737	7
utilizados	205	131	248	142	510	737	7
por	250	131	265	142	510	737	7
los	268	131	280	142	510	737	7
médicos	282	131	318	142	510	737	7
profesionales	321	131	378	142	510	737	7
para	381	131	400	142	510	737	7
ilegalizar	402	131	442	142	510	737	7
la	444	131	452	142	510	737	7
venta	58	145	83	156	510	737	7
de	86	145	96	156	510	737	7
yerbas	100	145	128	156	510	737	7
medicinales	131	145	184	156	510	737	7
chinas	187	145	217	156	510	737	7
apuntaba	220	145	261	156	510	737	7
a	265	145	270	156	510	737	7
la	273	145	281	156	510	737	7
carencia	284	145	321	156	510	737	7
de	324	145	335	156	510	737	7
título	338	145	363	156	510	737	7
universitario	366	145	423	156	510	737	7
de	426	145	436	156	510	737	7
los	440	145	452	156	510	737	7
herbolarios	58	159	108	170	510	737	7
y	111	159	117	170	510	737	7
de	120	159	130	170	510	737	7
los	134	159	146	170	510	737	7
médicos	149	159	186	170	510	737	7
chinos,	189	159	222	170	510	737	7
ya	225	159	235	170	510	737	7
que	239	159	255	170	510	737	7
no	258	159	270	170	510	737	7
cumplían	273	159	316	170	510	737	7
con	319	159	335	170	510	737	7
los	339	159	351	170	510	737	7
requisitos	354	159	397	170	510	737	7
legales	400	159	429	170	510	737	7
para	433	159	452	170	510	737	7
operar	58	173	87	184	510	737	7
herbolerías.	89	173	141	184	510	737	7
En	143	173	155	184	510	737	7
muy	158	173	178	184	510	737	7
pocas	180	173	205	184	510	737	7
ocasiones	207	173	250	184	510	737	7
se	252	173	261	184	510	737	7
cuestionó	263	173	306	184	510	737	7
el	309	173	316	184	510	737	7
tipo	319	173	337	184	510	737	7
de	339	173	350	184	510	737	7
medicina	352	173	393	184	510	737	7
que	396	173	412	184	510	737	7
ejercían.	414	173	452	184	510	737	7
Carecemos	58	187	107	198	510	737	7
de	109	187	119	198	510	737	7
registros	121	187	159	198	510	737	7
que	161	187	177	198	510	737	7
indiquen	180	187	220	198	510	737	7
que	222	187	238	198	510	737	7
la	241	187	248	198	510	737	7
crítica	251	187	278	198	510	737	7
estuviera	280	187	320	198	510	737	7
dirigida	323	187	357	198	510	737	7
a	360	187	364	198	510	737	7
su	367	187	376	198	510	737	7
condición	379	187	423	198	510	737	7
racial,	425	187	452	198	510	737	7
aunque	58	201	91	212	510	737	7
no	92	201	104	212	510	737	7
desconocemos	106	201	169	212	510	737	7
que	171	201	186	212	510	737	7
pudo	188	201	211	212	510	737	7
ser	213	201	225	212	510	737	7
una	227	201	243	212	510	737	7
causa	245	201	269	212	510	737	7
importante	271	201	320	212	510	737	7
implícita	321	201	360	212	510	737	7
en	362	201	373	212	510	737	7
la	375	201	382	212	510	737	7
elite	384	201	402	212	510	737	7
de	404	201	415	212	510	737	7
médicos	416	201	452	212	510	737	7
profesionales	58	215	116	226	510	737	7
asentados	118	215	161	226	510	737	7
en	164	215	175	226	510	737	7
Lima	177	215	199	226	510	737	7
con	201	215	218	226	510	737	7
el	220	215	228	226	510	737	7
propósito	230	215	272	226	510	737	7
de	274	215	284	226	510	737	7
prohibirles	287	215	334	226	510	737	7
el	337	215	344	226	510	737	7
ejercicio	346	215	383	226	510	737	7
de	385	215	396	226	510	737	7
la	398	215	406	226	510	737	7
medicina.	408	215	452	226	510	737	7
¿Cuáles	72	229	106	240	510	737	7
fueron	110	229	140	240	510	737	7
los	144	229	156	240	510	737	7
principales	161	229	209	240	510	737	7
motivos	213	229	249	240	510	737	7
del	253	229	267	240	510	737	7
por	271	229	286	240	510	737	7
qué	290	229	306	240	510	737	7
la	310	229	318	240	510	737	7
población	322	229	366	240	510	737	7
local	370	229	392	240	510	737	7
recurrió	396	229	431	240	510	737	7
a	435	229	440	240	510	737	7
la	444	229	452	240	510	737	7
herbolería	58	243	103	254	510	737	7
y	106	243	112	254	510	737	7
medicina	115	243	156	254	510	737	7
china?	159	243	189	254	510	737	7
Hay	192	243	210	254	510	737	7
múltiples	213	243	254	254	510	737	7
razones	257	243	290	254	510	737	7
que	294	243	310	254	510	737	7
permiten	313	243	354	254	510	737	7
explicar	357	243	392	254	510	737	7
la	395	243	403	254	510	737	7
expansión	406	243	452	254	510	737	7
de	58	256	69	268	510	737	7
su	71	256	80	268	510	737	7
popularidad.	83	256	140	268	510	737	7
Para	142	256	161	268	510	737	7
comenzar,	163	256	209	268	510	737	7
existía	211	256	240	268	510	737	7
una	242	256	260	268	510	737	7
creencia	262	256	299	268	510	737	7
popular	301	256	336	268	510	737	7
de	338	256	348	268	510	737	7
que	351	256	367	268	510	737	7
los	369	256	381	268	510	737	7
médicos	383	256	420	268	510	737	7
chinos	422	256	452	268	510	737	7
tenían	58	270	87	282	510	737	7
un	89	270	101	282	510	737	7
mayor	104	270	132	282	510	737	7
conocimiento,	134	270	198	282	510	737	7
o	200	270	206	282	510	737	7
por	208	270	223	282	510	737	7
lo	225	270	234	282	510	737	7
menos	236	270	265	282	510	737	7
más	267	270	285	282	510	737	7
éxito,	287	270	312	282	510	737	7
curando	314	270	352	282	510	737	7
algunas	354	270	388	282	510	737	7
enfermedades	390	270	452	282	510	737	7
que	58	284	74	296	510	737	7
los	76	284	88	296	510	737	7
médicos	90	284	126	296	510	737	7
locales.	128	284	160	296	510	737	7
Según	162	284	189	296	510	737	7
plantea	191	284	223	296	510	737	7
Buell	225	284	247	296	510	737	7
(1998,	249	284	276	296	510	737	7
p.101;	278	284	304	296	510	737	7
Schwartz,	306	284	349	296	510	737	7
1984,	351	284	375	296	510	737	7
p.43-45),	377	284	416	296	510	737	7
muchos	418	284	452	296	510	737	7
pacientes	58	298	99	310	510	737	7
occidentales	103	298	157	310	510	737	7
preferían	161	298	201	310	510	737	7
acudir	205	298	233	310	510	737	7
a	236	298	241	310	510	737	7
algún	245	298	270	310	510	737	7
médico	274	298	306	310	510	737	7
chino	310	298	336	310	510	737	7
para	340	298	359	310	510	737	7
tratar	362	298	387	310	510	737	7
enfermedades	390	298	452	310	510	737	7
relacionadas	58	312	113	324	510	737	7
a	116	312	121	324	510	737	7
la	124	312	132	324	510	737	7
sangre	135	312	164	324	510	737	7
y	167	312	172	324	510	737	7
venéreas	175	312	213	324	510	737	7
ante	216	312	236	324	510	737	7
las	239	312	250	324	510	737	7
cuales	253	312	281	324	510	737	7
los	284	312	296	324	510	737	7
médicos	299	312	336	324	510	737	7
chinos,	339	312	371	324	510	737	7
al	374	312	382	324	510	737	7
parecer,	385	312	420	324	510	737	7
tenían	423	312	452	324	510	737	7
mucha	58	326	89	337	510	737	7
más	92	326	109	337	510	737	7
experiencia	112	326	164	337	510	737	7
y	167	326	172	337	510	737	7
éxito	175	326	197	337	510	737	7
que	200	326	217	337	510	737	7
los	220	326	232	337	510	737	7
médicos	235	326	271	337	510	737	7
norteamericanos,	274	326	352	337	510	737	7
los	355	326	367	337	510	737	7
cuales	370	326	397	337	510	737	7
habían	400	326	431	337	510	737	7
sido	434	326	452	337	510	737	7
pobremente	58	340	111	351	510	737	7
entrenados	114	340	163	351	510	737	7
para	166	340	185	351	510	737	7
llevar	188	340	212	351	510	737	7
a	215	340	220	351	510	737	7
cabo	222	340	243	351	510	737	7
su	245	340	255	351	510	737	7
curación.	258	340	299	351	510	737	7
Por	302	340	316	351	510	737	7
esa	319	340	332	351	510	737	7
razón	335	340	360	351	510	737	7
no	363	340	374	351	510	737	7
era	377	340	390	351	510	737	7
de	393	340	403	351	510	737	7
extrañarse	406	340	452	351	510	737	7
que	58	354	74	365	510	737	7
las	77	354	89	365	510	737	7
prostitutas	92	354	140	365	510	737	7
fueran	143	354	172	365	510	737	7
las	175	354	187	365	510	737	7
principales	190	354	239	365	510	737	7
clientes	242	354	275	365	510	737	7
que	278	354	295	365	510	737	7
acudían	298	354	333	365	510	737	7
a	336	354	341	365	510	737	7
los	344	354	357	365	510	737	7
“celestes	360	354	397	365	510	737	7
Hipócrates”	400	354	452	365	510	737	7
para	58	368	77	379	510	737	7
prevenir	80	368	118	379	510	737	7
y	120	368	126	379	510	737	7
curar	128	368	152	379	510	737	7
enfermedades	154	368	216	379	510	737	7
venéreas,	219	368	260	379	510	737	7
situación	262	368	303	379	510	737	7
que	306	368	322	379	510	737	7
continuó	324	368	365	379	510	737	7
por	368	368	383	379	510	737	7
lo	385	368	394	379	510	737	7
menos	397	368	426	379	510	737	7
hasta	429	368	452	379	510	737	7
1930	58	382	79	393	510	737	7
cuando	83	382	117	393	510	737	7
se	120	382	129	393	510	737	7
desarrolló	133	382	177	393	510	737	7
una	181	382	198	393	510	737	7
industria	202	382	242	393	510	737	7
farmacéutica	245	382	303	393	510	737	7
para	307	382	326	393	510	737	7
tratar	330	382	354	393	510	737	7
dichas	358	382	386	393	510	737	7
enfermedades	390	382	452	393	510	737	7
(Leong,	58	396	92	407	510	737	7
1936,	95	396	118	407	510	737	7
p.230).	121	396	153	407	510	737	7
Un	72	410	86	421	510	737	7
argumento	88	410	137	421	510	737	7
similar	139	410	170	421	510	737	7
se	172	410	180	421	510	737	7
utilizó	182	410	211	421	510	737	7
en	213	410	225	421	510	737	7
Perú	227	410	247	421	510	737	7
para	249	410	268	421	510	737	7
explicar	270	410	306	421	510	737	7
la	308	410	315	421	510	737	7
efectividad	318	410	367	421	510	737	7
de	369	410	379	421	510	737	7
los	381	410	393	421	510	737	7
tratamientos	396	410	452	421	510	737	7
utilizados	58	424	101	435	510	737	7
por	104	424	119	435	510	737	7
los	121	424	134	435	510	737	7
herbolarios	136	424	186	435	510	737	7
chinos	189	424	219	435	510	737	7
para	221	424	240	435	510	737	7
curar	243	424	266	435	510	737	7
la	269	424	276	435	510	737	7
epidemia	279	424	320	435	510	737	7
de	322	424	332	435	510	737	7
fiebre	335	424	359	435	510	737	7
amarilla.	362	424	402	435	510	737	7
Se	404	424	414	435	510	737	7
creía	416	424	437	435	510	737	7
–	440	424	444	435	510	737	7
y	447	424	452	435	510	737	7
la	58	438	66	449	510	737	7
prensa	68	438	98	449	510	737	7
hacía	100	438	124	449	510	737	7
eco	126	438	141	449	510	737	7
de	144	438	154	449	510	737	7
dichos	156	438	186	449	510	737	7
rumores	188	438	225	449	510	737	7
–	227	438	232	449	510	737	7
que	234	438	251	449	510	737	7
los	253	438	265	449	510	737	7
médicos	268	438	304	449	510	737	7
chinos	307	438	337	449	510	737	7
tenían	339	438	368	449	510	737	7
mayor	370	438	398	449	510	737	7
experiencia	401	438	452	449	510	737	7
curando	58	452	95	463	510	737	7
la	99	452	107	463	510	737	7
fiebre	111	452	135	463	510	737	7
amarilla	140	452	177	463	510	737	7
por	181	452	196	463	510	737	7
ser	200	452	212	463	510	737	7
endémica	216	452	259	463	510	737	7
en	263	452	274	463	510	737	7
su	278	452	288	463	510	737	7
país	292	452	310	463	510	737	7
natal.	314	452	339	463	510	737	7
Esta	343	452	361	463	510	737	7
creencia	365	452	402	463	510	737	7
estaba	406	452	433	463	510	737	7
tan	437	452	452	463	510	737	7
extendida	58	466	102	477	510	737	7
que	104	466	121	477	510	737	7
la	123	466	130	477	510	737	7
campaña	133	466	173	477	510	737	7
emprendida	175	466	229	477	510	737	7
por	231	466	246	477	510	737	7
las	248	466	260	477	510	737	7
autoridades	262	466	313	477	510	737	7
de	315	466	325	477	510	737	7
la	327	466	335	477	510	737	7
Facultad	337	466	374	477	510	737	7
de	376	466	387	477	510	737	7
Medicina	389	466	431	477	510	737	7
para	433	466	452	477	510	737	7
desincentivar	58	479	118	491	510	737	7
el	120	479	128	491	510	737	7
uso	130	479	146	491	510	737	7
de	148	479	158	491	510	737	7
la	161	479	169	491	510	737	7
medicina	171	479	212	491	510	737	7
china	215	479	240	491	510	737	7
intentó	243	479	275	491	510	737	7
desmentir	277	479	322	491	510	737	7
este	324	479	341	491	510	737	7
mito.	343	479	367	491	510	737	7
El	369	479	378	491	510	737	7
doctor	380	479	409	491	510	737	7
Casimiro	411	479	452	491	510	737	7
Ulloa	58	493	82	505	510	737	7
(1868,	84	493	112	505	510	737	7
p.231),	114	493	144	505	510	737	7
en	147	493	158	505	510	737	7
una	160	493	177	505	510	737	7
de	179	493	190	505	510	737	7
sus	192	493	206	505	510	737	7
publicaciones	208	493	268	505	510	737	7
sobre	271	493	294	505	510	737	7
la	297	493	304	505	510	737	7
fiebre	307	493	331	505	510	737	7
amarilla,	333	493	373	505	510	737	7
señalaba	375	493	413	505	510	737	7
que	416	493	432	505	510	737	7
solo	434	493	452	505	510	737	7
eran	58	507	78	519	510	737	7
rumores	80	507	116	519	510	737	7
que	118	507	134	519	510	737	7
los	136	507	148	519	510	737	7
médicos	150	507	186	519	510	737	7
chinos	188	507	218	519	510	737	7
habían	220	507	250	519	510	737	7
salvado	252	507	285	519	510	737	7
muchas	287	507	321	519	510	737	7
vidas,	323	507	349	519	510	737	7
agregando	351	507	396	519	510	737	7
que	398	507	414	519	510	737	7
era	416	507	430	519	510	737	7
falso	431	507	452	519	510	737	7
que	58	521	74	533	510	737	7
fuera	77	521	100	533	510	737	7
una	103	521	120	533	510	737	7
enfermedad	123	521	176	533	510	737	7
endémica	179	521	222	533	510	737	7
propia	225	521	254	533	510	737	7
de	257	521	267	533	510	737	7
China,	270	521	300	533	510	737	7
y	303	521	309	533	510	737	7
que	312	521	328	533	510	737	7
por	331	521	346	533	510	737	7
lo	349	521	357	533	510	737	7
tanto	360	521	384	533	510	737	7
los	387	521	399	533	510	737	7
herbolarios	402	521	452	533	510	737	7
y	58	535	63	547	510	737	7
médicos	67	535	103	547	510	737	7
chinos	106	535	136	547	510	737	7
no	140	535	151	547	510	737	7
tenían	155	535	184	547	510	737	7
un	187	535	199	547	510	737	7
conocimiento	202	535	264	547	510	737	7
superior	267	535	304	547	510	737	7
sobre	307	535	330	547	510	737	7
dicha	334	535	358	547	510	737	7
enfermedad	362	535	415	547	510	737	7
tropical	418	535	452	547	510	737	7
que	58	549	74	560	510	737	7
los	77	549	89	560	510	737	7
médicos	92	549	129	560	510	737	7
locales.	131	549	164	560	510	737	7
Otra	72	563	92	574	510	737	7
razón	94	563	119	574	510	737	7
por	121	563	136	574	510	737	7
la	138	563	145	574	510	737	7
cual	147	563	166	574	510	737	7
los	168	563	180	574	510	737	7
pacientes	182	563	223	574	510	737	7
locales	224	563	254	574	510	737	7
optaron	256	563	291	574	510	737	7
por	293	563	308	574	510	737	7
la	310	563	317	574	510	737	7
medicina	319	563	360	574	510	737	7
china,	362	563	390	574	510	737	7
es	392	563	400	574	510	737	7
que	402	563	418	574	510	737	7
ésta	420	563	437	574	510	737	7
era	439	563	452	574	510	737	7
considerada	58	577	110	588	510	737	7
por	112	577	127	588	510	737	7
los	129	577	141	588	510	737	7
pacientes	143	577	183	588	510	737	7
occidentales	185	577	239	588	510	737	7
como	241	577	265	588	510	737	7
menos	267	577	296	588	510	737	7
invasiva,	298	577	336	588	510	737	7
tanto	338	577	361	588	510	737	7
en	363	577	374	588	510	737	7
su	376	577	386	588	510	737	7
curación	388	577	426	588	510	737	7
como	428	577	452	588	510	737	7
en	58	591	69	602	510	737	7
el	71	591	79	602	510	737	7
diagnóstico.	81	591	135	602	510	737	7
Los	138	591	153	602	510	737	7
médicos	155	591	192	602	510	737	7
chinos	194	591	224	602	510	737	7
se	226	591	235	602	510	737	7
transformaron	237	591	302	602	510	737	7
en	304	591	315	602	510	737	7
una	317	591	334	602	510	737	7
alternativa	337	591	384	602	510	737	7
para	386	591	406	602	510	737	7
cientos	408	591	439	602	510	737	7
de	442	591	452	602	510	737	7
pacientes	58	605	99	616	510	737	7
que	100	605	116	616	510	737	7
miraban	118	605	156	616	510	737	7
con	158	605	174	616	510	737	7
recelo	176	605	202	616	510	737	7
y	204	605	209	616	510	737	7
temor	211	605	237	616	510	737	7
el	239	605	246	616	510	737	7
uso	248	605	263	616	510	737	7
de	265	605	276	616	510	737	7
sanguijuelas,	278	605	334	616	510	737	7
vomitivos	336	605	379	616	510	737	7
y	381	605	386	616	510	737	7
otros	388	605	410	616	510	737	7
remedios	412	605	452	616	510	737	7
agresivos	58	619	97	630	510	737	7
que	99	619	115	630	510	737	7
formaban	117	619	159	630	510	737	7
parte	161	619	183	630	510	737	7
de	185	619	195	630	510	737	7
los	197	619	209	630	510	737	7
tratamientos	211	619	266	630	510	737	7
de	268	619	278	630	510	737	7
la	280	619	288	630	510	737	7
medicina	290	619	330	630	510	737	7
occidental.	332	619	380	630	510	737	7
Para	382	619	400	630	510	737	7
Dora	402	619	423	630	510	737	7
Mayer	425	619	452	630	510	737	7
de	58	633	68	644	510	737	7
Zulen	70	633	96	644	510	737	7
(Mayer,	98	633	131	644	510	737	7
1924,	133	633	157	644	510	737	7
p.107),	159	633	188	644	510	737	7
intelectual	190	633	237	644	510	737	7
peruana,	239	633	278	644	510	737	7
defensora	280	633	323	644	510	737	7
de	325	633	335	644	510	737	7
la	337	633	345	644	510	737	7
comunidad	347	633	397	644	510	737	7
china,	399	633	427	644	510	737	7
y	429	633	434	644	510	737	7
que	436	633	452	644	510	737	7
advocaba	58	647	99	658	510	737	7
por	101	647	117	658	510	737	7
la	119	647	126	658	510	737	7
presencia	129	647	170	658	510	737	7
y	172	647	177	658	510	737	7
el	180	647	187	658	510	737	7
ejercicio	189	647	226	658	510	737	7
de	228	647	239	658	510	737	7
la	241	647	249	658	510	737	7
herbolería	251	647	296	658	510	737	7
china	298	647	323	658	510	737	7
en	325	647	336	658	510	737	7
Perú,	338	647	361	658	510	737	7
la	363	647	371	658	510	737	7
medicina	373	647	415	658	510	737	7
europea	417	647	452	658	510	737	7
“era	58	661	76	672	510	737	7
una	78	661	95	672	510	737	7
ciencia	98	661	129	672	510	737	7
imperfecta”,	131	661	185	672	510	737	7
y	188	661	193	672	510	737	7
los	195	661	208	672	510	737	7
pacientes	210	661	251	672	510	737	7
en	253	661	265	672	510	737	7
ambos	267	661	296	672	510	737	7
contextos	298	661	341	672	510	737	7
preferían	344	661	384	672	510	737	7
los	387	661	399	672	510	737	7
métodos	401	661	439	672	510	737	7
de	442	661	452	672	510	737	7
v.25,	58	699	72	708	510	737	7
n.1,	74	699	85	708	510	737	7
jan.-mar.	87	699	113	708	510	737	7
2018,	115	699	132	708	510	737	7
p.13-31	134	699	157	708	510	737	7
19	443	699	452	708	510	737	7
Patricia	58	38	82	47	510	737	8
Palma	84	38	104	47	510	737	8
curación	58	75	97	87	510	737	8
menos	100	75	129	87	510	737	8
dolorosos	133	75	175	87	510	737	8
y	178	75	184	87	510	737	8
agresivos.	187	75	230	87	510	737	8
El	233	75	241	87	510	737	8
uso	245	75	260	87	510	737	8
de	263	75	274	87	510	737	8
yerbas	277	75	305	87	510	737	8
medicinales	309	75	362	87	510	737	8
no	365	75	377	87	510	737	8
era	380	75	393	87	510	737	8
una	397	75	414	87	510	737	8
práctica	417	75	452	87	510	737	8
desconocida	58	89	112	101	510	737	8
ni	113	89	123	101	510	737	8
para	124	89	143	101	510	737	8
los	145	89	157	101	510	737	8
pacientes	159	89	199	101	510	737	8
californianos	201	89	258	101	510	737	8
ni	260	89	269	101	510	737	8
limeños,	271	89	309	101	510	737	8
ya	310	89	320	101	510	737	8
que	322	89	338	101	510	737	8
por	340	89	355	101	510	737	8
mucho	357	89	387	101	510	737	8
tiempo	389	89	420	101	510	737	8
habían	422	89	452	101	510	737	8
hecho	58	103	86	114	510	737	8
uso	88	103	103	114	510	737	8
de	105	103	116	114	510	737	8
ellas	118	103	137	114	510	737	8
(Liu,	139	103	160	114	510	737	8
1998).	162	103	190	114	510	737	8
Al	192	103	202	114	510	737	8
igual	204	103	226	114	510	737	8
los	247	103	259	114	510	737	8
indígenas	261	103	304	114	510	737	8
americanos,	306	103	360	114	510	737	8
los	362	103	374	114	510	737	8
chinos	376	103	406	114	510	737	8
no	408	103	420	114	510	737	8
hacían	422	103	452	114	510	737	8
uso	58	117	74	128	510	737	8
de	76	117	86	128	510	737	8
cirugía	89	117	120	128	510	737	8
en	122	117	133	128	510	737	8
sus	135	117	149	128	510	737	8
pacientes,	152	117	195	128	510	737	8
lo	198	117	206	128	510	737	8
que	209	117	225	128	510	737	8
reducía	227	117	260	128	510	737	8
la	262	117	270	128	510	737	8
probabilidad	272	117	328	128	510	737	8
de	331	117	341	128	510	737	8
morir	344	117	369	128	510	737	8
ya	371	117	381	128	510	737	8
que	384	117	400	128	510	737	8
la	402	117	410	128	510	737	8
anestesia	413	117	452	128	510	737	8
aún	58	131	75	142	510	737	8
no	77	131	89	142	510	737	8
era	91	131	104	142	510	737	8
muy	107	131	127	142	510	737	8
avanzada	129	131	170	142	510	737	8
y	172	131	178	142	510	737	8
aún	180	131	197	142	510	737	8
no	199	131	211	142	510	737	8
se	213	131	221	142	510	737	8
habían	224	131	254	142	510	737	8
descubierto	257	131	308	142	510	737	8
los	310	131	322	142	510	737	8
antibióticos	324	131	377	142	510	737	8
(Schwartz,	379	131	426	142	510	737	8
1984,	428	131	452	142	510	737	8
p.68).	58	145	84	156	510	737	8
En	86	145	98	156	510	737	8
1873,	101	145	125	156	510	737	8
el	127	145	135	156	510	737	8
diario	137	145	164	156	510	737	8
El	166	145	175	156	510	737	8
Comercio	177	145	216	156	510	737	8
de	218	145	229	156	510	737	8
Perú	231	145	251	156	510	737	8
incluía	254	145	285	156	510	737	8
una	287	145	304	156	510	737	8
noticia	307	145	338	156	510	737	8
titulada	340	145	375	156	510	737	8
“No	378	145	396	156	510	737	8
será	398	145	416	156	510	737	8
ciencia,	418	145	452	156	510	737	8
pero	58	159	78	170	510	737	8
sí	81	159	88	170	510	737	8
providencia”	90	159	147	170	510	737	8
en	150	159	161	170	510	737	8
que	164	159	180	170	510	737	8
se	183	159	191	170	510	737	8
reproducía	194	159	242	170	510	737	8
una	245	159	262	170	510	737	8
exitosa	264	159	296	170	510	737	8
curación	298	159	337	170	510	737	8
de	340	159	350	170	510	737	8
un	353	159	365	170	510	737	8
médico	368	159	401	170	510	737	8
chino	404	159	430	170	510	737	8
a	432	159	437	170	510	737	8
un	440	159	452	170	510	737	8
tal	58	173	70	184	510	737	8
señor	72	173	96	184	510	737	8
Velarde,	99	173	135	184	510	737	8
quien	137	173	163	184	510	737	8
tenía	165	173	188	184	510	737	8
serios	190	173	215	184	510	737	8
problemas	218	173	264	184	510	737	8
a	266	173	271	184	510	737	8
la	274	173	281	184	510	737	8
vista.	284	173	308	184	510	737	8
Una	310	173	328	184	510	737	8
junta	331	173	354	184	510	737	8
médica	357	173	389	184	510	737	8
de	391	173	402	184	510	737	8
la	404	173	412	184	510	737	8
Facultad	415	173	452	184	510	737	8
de	58	187	69	198	510	737	8
Medicina	71	187	113	198	510	737	8
le	116	187	123	198	510	737	8
había	126	187	150	198	510	737	8
indicado	153	187	192	198	510	737	8
que	194	187	211	198	510	737	8
su	213	187	223	198	510	737	8
única	226	187	250	198	510	737	8
solución	253	187	291	198	510	737	8
era	293	187	307	198	510	737	8
“vaciarle	309	187	348	198	510	737	8
un	351	187	363	198	510	737	8
ojo”	366	187	384	198	510	737	8
para	387	187	406	198	510	737	8
conservar	409	187	452	198	510	737	8
el	58	201	66	212	510	737	8
otro.	69	201	90	212	510	737	8
Ante	94	201	114	212	510	737	8
la	118	201	126	212	510	737	8
negativa	129	201	166	212	510	737	8
de	170	201	180	212	510	737	8
Velarde	183	201	216	212	510	737	8
de	220	201	230	212	510	737	8
someterse	233	201	277	212	510	737	8
a	280	201	285	212	510	737	8
la	289	201	296	212	510	737	8
extracción	300	201	346	212	510	737	8
de	350	201	360	212	510	737	8
un	363	201	376	212	510	737	8
ojo,	379	201	395	212	510	737	8
acudió	399	201	428	212	510	737	8
a	432	201	437	212	510	737	8
un	440	201	452	212	510	737	8
médico	58	215	91	226	510	737	8
chino	94	215	120	226	510	737	8
quien,	123	215	151	226	510	737	8
como	154	215	179	226	510	737	8
señala	182	215	210	226	510	737	8
el	213	215	221	226	510	737	8
periódico,	224	215	268	226	510	737	8
le	271	215	279	226	510	737	8
curó	282	215	302	226	510	737	8
haciendo	305	215	346	226	510	737	8
uso	349	215	365	226	510	737	8
de	368	215	378	226	510	737	8
hierbas,	381	215	416	226	510	737	8
y	419	215	424	226	510	737	8
como	427	215	452	226	510	737	8
consecuencia	58	229	117	240	510	737	8
“hoy	120	229	142	240	510	737	8
no	145	229	156	240	510	737	8
tiene	159	229	181	240	510	737	8
dolores	184	229	216	240	510	737	8
y	219	229	224	240	510	737	8
goza	227	229	246	240	510	737	8
de	249	229	260	240	510	737	8
uso	262	229	278	240	510	737	8
de	280	229	291	240	510	737	8
los	294	229	306	240	510	737	8
ojos	309	229	326	240	510	737	8
buenos	329	229	361	240	510	737	8
y	364	229	369	240	510	737	8
sanos”	372	229	401	240	510	737	8
(No	404	229	420	240	510	737	8
será…,	423	229	452	240	510	737	8
11	58	243	68	254	510	737	8
jun.	72	243	90	254	510	737	8
1873).	94	243	121	254	510	737	8
Sin	125	243	139	254	510	737	8
duda,	143	243	167	254	510	737	8
este	171	243	188	254	510	737	8
tipo	191	243	209	254	510	737	8
de	213	243	224	254	510	737	8
testimonios	227	243	279	254	510	737	8
no	283	243	295	254	510	737	8
hacían	298	243	329	254	510	737	8
sino	332	243	351	254	510	737	8
acrecentar	355	243	401	254	510	737	8
la	404	243	412	254	510	737	8
fama	416	243	438	254	510	737	8
de	442	243	452	254	510	737	8
los	58	256	70	268	510	737	8
médicos	74	256	110	268	510	737	8
chinos,	113	256	146	268	510	737	8
muchas	149	256	183	268	510	737	8
veces	186	256	210	268	510	737	8
en	213	256	224	268	510	737	8
desmedro	227	256	270	268	510	737	8
de	273	256	284	268	510	737	8
la	287	256	295	268	510	737	8
medicina	298	256	339	268	510	737	8
profesional	342	256	392	268	510	737	8
y	395	256	400	268	510	737	8
occidental,	403	256	452	268	510	737	8
transformándose	58	270	133	282	510	737	8
en	136	270	147	282	510	737	8
una	150	270	167	282	510	737	8
competencia	170	270	226	282	510	737	8
para	229	270	248	282	510	737	8
el	251	270	259	282	510	737	8
gremio	262	270	293	282	510	737	8
médico	296	270	328	282	510	737	8
y	331	270	336	282	510	737	8
farmacéuticos	339	270	401	282	510	737	8
quienes	404	270	438	282	510	737	8
no	440	270	452	282	510	737	8
dudaron	58	284	96	296	510	737	8
en	99	284	110	296	510	737	8
criticar	112	284	144	296	510	737	8
su	146	284	156	296	510	737	8
labor	159	284	182	296	510	737	8
y	184	284	190	296	510	737	8
buscar	192	284	221	296	510	737	8
activamente	224	284	278	296	510	737	8
el	281	284	289	296	510	737	8
cierre	291	284	316	296	510	737	8
de	319	284	329	296	510	737	8
sus	332	284	346	296	510	737	8
establecimientos.	348	284	425	296	510	737	8
Ante	72	298	93	310	510	737	8
la	97	298	105	310	510	737	8
posible	109	298	140	310	510	737	8
ilegalización	144	298	200	310	510	737	8
de	204	298	214	310	510	737	8
la	218	298	226	310	510	737	8
medicina	230	298	271	310	510	737	8
china,	275	298	303	310	510	737	8
y	307	298	312	310	510	737	8
la	316	298	324	310	510	737	8
represalia	328	298	370	310	510	737	8
contra	374	298	402	310	510	737	8
quienes	406	298	440	310	510	737	8
la	444	298	452	310	510	737	8
practicaban,	58	312	113	324	510	737	8
los	117	312	129	324	510	737	8
pacientes	134	312	175	324	510	737	8
locales	179	312	209	324	510	737	8
no	213	312	225	324	510	737	8
se	229	312	237	324	510	737	8
mantuvieron	242	312	300	324	510	737	8
neutrales,	304	312	348	324	510	737	8
y	352	312	357	324	510	737	8
en	361	312	372	324	510	737	8
numerosos	376	312	425	324	510	737	8
casos	429	312	452	324	510	737	8
defendieron	58	326	112	337	510	737	8
públicamente	115	326	175	337	510	737	8
los	178	326	190	337	510	737	8
doctores	193	326	231	337	510	737	8
chinos.	233	326	266	337	510	737	8
Algunas	269	326	305	337	510	737	8
de	308	326	318	337	510	737	8
las	321	326	333	337	510	737	8
primeras	336	326	375	337	510	737	8
voces	377	326	402	337	510	737	8
de	404	326	415	337	510	737	8
apoyo	418	326	444	337	510	737	8
a	447	326	452	337	510	737	8
la	58	340	66	351	510	737	8
medicina	69	340	110	351	510	737	8
china	113	340	139	351	510	737	8
en	142	340	153	351	510	737	8
Perú	156	340	176	351	510	737	8
vino	179	340	200	351	510	737	8
de	203	340	213	351	510	737	8
Carlos	216	340	244	351	510	737	8
Yansen	247	340	279	351	510	737	8
y	282	340	287	351	510	737	8
Adolfo	290	340	320	351	510	737	8
Birmen,	323	340	358	351	510	737	8
vecinos	361	340	395	351	510	737	8
de	398	340	408	351	510	737	8
la	412	340	419	351	510	737	8
ciudad	422	340	452	351	510	737	8
de	58	354	69	365	510	737	8
Lima,	72	354	97	365	510	737	8
quienes	100	354	134	365	510	737	8
en	138	354	149	365	510	737	8
una	152	354	169	365	510	737	8
carta	172	354	194	365	510	737	8
enviada	198	354	232	365	510	737	8
al	236	354	244	365	510	737	8
diario	247	354	273	365	510	737	8
El	276	354	285	365	510	737	8
Comercio	288	354	327	365	510	737	8
reprochaban	330	354	386	365	510	737	8
la	389	354	397	365	510	737	8
labor	400	354	423	365	510	737	8
de	426	354	437	365	510	737	8
los	440	354	452	365	510	737	8
médicos	58	368	95	379	510	737	8
peruanos	98	368	139	379	510	737	8
y	142	368	147	379	510	737	8
sus	150	368	164	379	510	737	8
tratamientos	167	368	224	379	510	737	8
médicos	227	368	263	379	510	737	8
por	266	368	281	379	510	737	8
ser	284	368	297	379	510	737	8
altamente	300	368	344	379	510	737	8
invasivos;	347	368	391	379	510	737	8
así	394	368	406	379	510	737	8
como	409	368	433	379	510	737	8
a	436	368	441	379	510	737	8
la	444	368	452	379	510	737	8
Facultad	58	382	95	393	510	737	8
de	98	382	109	393	510	737	8
Medicina	111	382	153	393	510	737	8
por	156	382	171	393	510	737	8
su	174	382	183	393	510	737	8
actitud	186	382	218	393	510	737	8
con	220	382	237	393	510	737	8
respecto	240	382	276	393	510	737	8
a	279	382	284	393	510	737	8
los	287	382	299	393	510	737	8
médicos	302	382	338	393	510	737	8
chinos.	341	382	374	393	510	737	8
Yansen	377	382	409	393	510	737	8
y	411	382	417	393	510	737	8
Birmen	419	382	452	393	510	737	8
aseguraban	58	396	108	407	510	737	8
que	111	396	127	407	510	737	8
los	130	396	143	407	510	737	8
chinos	145	396	175	407	510	737	8
solo	178	396	196	407	510	737	8
intentaban	199	396	248	407	510	737	8
arreglar	250	396	285	407	510	737	8
con	287	396	304	407	510	737	8
yerbas	307	396	335	407	510	737	8
los	338	396	350	407	510	737	8
debilitados	353	396	401	407	510	737	8
cuerpos	404	396	439	407	510	737	8
de	442	396	452	407	510	737	8
los	58	410	70	421	510	737	8
habitantes	74	410	120	421	510	737	8
de	124	410	134	421	510	737	8
Lima	138	410	161	421	510	737	8
producto	164	410	205	421	510	737	8
“de	208	410	223	421	510	737	8
las	227	410	238	421	510	737	8
altas	242	410	262	421	510	737	8
dosis	266	410	288	421	510	737	8
de	291	410	302	421	510	737	8
quinina,	306	410	344	421	510	737	8
mercurio,	347	410	390	421	510	737	8
calomelanos,	394	410	452	421	510	737	8
ácidos	58	424	86	435	510	737	8
venenosos	89	424	135	435	510	737	8
y	139	424	144	435	510	737	8
mil	148	424	163	435	510	737	8
preparaciones	166	424	228	435	510	737	8
diversas”	231	424	271	435	510	737	8
suministradas	274	424	337	435	510	737	8
durante	340	424	375	435	510	737	8
los	378	424	391	435	510	737	8
últimos	394	424	428	435	510	737	8
años	431	424	452	435	510	737	8
por	58	438	73	449	510	737	8
los	77	438	89	449	510	737	8
médicos	92	438	129	449	510	737	8
profesionales.	132	438	193	449	510	737	8
Igualmente	196	438	247	449	510	737	8
criticaron	250	438	293	449	510	737	8
a	297	438	302	449	510	737	8
las	305	438	317	449	510	737	8
autoridades	320	438	371	449	510	737	8
políticas,	375	438	415	449	510	737	8
quienes	418	438	452	449	510	737	8
perseguían	58	452	107	463	510	737	8
a	109	452	114	463	510	737	8
los	116	452	128	463	510	737	8
herbolarios,	130	452	183	463	510	737	8
“cerrando	185	452	229	463	510	737	8
sus	231	452	245	463	510	737	8
tiendas	247	452	279	463	510	737	8
sin	281	452	295	463	510	737	8
quiera	297	452	325	463	510	737	8
examinar	327	452	370	463	510	737	8
lo	372	452	380	463	510	737	8
que	382	452	398	463	510	737	8
venden	401	452	434	463	510	737	8
con	436	452	452	463	510	737	8
el	58	466	66	477	510	737	8
pretexto	69	466	106	477	510	737	8
de	108	466	119	477	510	737	8
la	121	466	129	477	510	737	8
salubridad	132	466	178	477	510	737	8
pública,	181	466	216	477	510	737	8
aunque	219	466	252	477	510	737	8
en	254	466	265	477	510	737	8
el	268	466	276	477	510	737	8
fondo	279	466	305	477	510	737	8
su	307	466	317	477	510	737	8
interés	320	466	349	477	510	737	8
es	352	466	361	477	510	737	8
llenarse	363	466	398	477	510	737	8
los	401	466	413	477	510	737	8
bolsillos	416	466	452	477	510	737	8
de	58	479	69	491	510	737	8
dinero	71	479	100	491	510	737	8
a	103	479	108	491	510	737	8
costa	111	479	133	491	510	737	8
de	136	479	146	491	510	737	8
los	149	479	161	491	510	737	8
enfermos”	164	479	210	491	510	737	8
(El	213	479	225	491	510	737	8
protomédico…,	228	479	296	491	510	737	8
11	299	479	309	491	510	737	8
dic.	312	479	328	491	510	737	8
1868).	331	479	359	491	510	737	8
La	72	493	83	505	510	737	8
defensa	87	493	121	505	510	737	8
de	126	493	136	505	510	737	8
los	140	493	153	505	510	737	8
médicos	157	493	194	505	510	737	8
chinos	198	493	229	505	510	737	8
no	233	493	245	505	510	737	8
provino	249	493	285	505	510	737	8
solo	289	493	307	505	510	737	8
de	311	493	322	505	510	737	8
los	326	493	338	505	510	737	8
pacientes,	343	493	387	505	510	737	8
sino	391	493	410	505	510	737	8
también	415	493	452	505	510	737	8
de	58	507	69	519	510	737	8
algunas	73	507	107	519	510	737	8
autoridades	111	507	162	519	510	737	8
políticas,	166	507	206	519	510	737	8
quienes	210	507	244	519	510	737	8
buscaron	248	507	289	519	510	737	8
protegerlos	293	507	342	519	510	737	8
de	346	507	356	519	510	737	8
las	360	507	372	519	510	737	8
persecuciones	376	507	438	519	510	737	8
de	442	507	452	519	510	737	8
la	58	521	66	533	510	737	8
Facultad	70	521	107	533	510	737	8
de	112	521	122	533	510	737	8
Medicina	126	521	168	533	510	737	8
de	172	521	182	533	510	737	8
Lima.	187	521	212	533	510	737	8
Las	216	521	231	533	510	737	8
licencias	235	521	273	533	510	737	8
para	277	521	296	533	510	737	8
apertura	301	521	338	533	510	737	8
y	342	521	348	533	510	737	8
mantenimiento	352	521	422	533	510	737	8
de	426	521	436	533	510	737	8
las	440	521	452	533	510	737	8
herbolerías	58	535	107	547	510	737	8
chinas	109	535	139	547	510	737	8
generaban	141	535	187	547	510	737	8
un	189	535	201	547	510	737	8
importante	203	535	253	547	510	737	8
ingreso	255	535	288	547	510	737	8
para	290	535	309	547	510	737	8
las	311	535	323	547	510	737	8
arcas	325	535	348	547	510	737	8
municipales,	350	535	406	547	510	737	8
por	408	535	423	547	510	737	8
lo	425	535	434	547	510	737	8
que	436	535	452	547	510	737	8
algunos	58	549	93	560	510	737	8
funcionarios	96	549	152	560	510	737	8
municipales	155	549	209	560	510	737	8
ignoraban	211	549	257	560	510	737	8
deliberadamente,	259	549	336	560	510	737	8
en	339	549	350	560	510	737	8
más	352	549	370	560	510	737	8
de	373	549	383	560	510	737	8
una	386	549	403	560	510	737	8
ocasión,	405	549	442	560	510	737	8
la	444	549	452	560	510	737	8
legislación	58	563	105	574	510	737	8
que	107	563	123	574	510	737	8
indicaba	125	563	163	574	510	737	8
que	165	563	181	574	510	737	8
una	183	563	200	574	510	737	8
farmacia	202	563	240	574	510	737	8
solo	242	563	260	574	510	737	8
podría	262	563	291	574	510	737	8
ser	293	563	305	574	510	737	8
abierta	307	563	338	574	510	737	8
con	340	563	356	574	510	737	8
la	358	563	366	574	510	737	8
previa	368	563	395	574	510	737	8
autorización	397	563	452	574	510	737	8
de	58	577	69	588	510	737	8
la	71	577	79	588	510	737	8
Facultad	81	577	119	588	510	737	8
de	121	577	132	588	510	737	8
Medicina.	134	577	179	588	510	737	8
En	181	577	193	588	510	737	8
otros	196	577	218	588	510	737	8
casos,	221	577	246	588	510	737	8
la	249	577	257	588	510	737	8
protección	259	577	306	588	510	737	8
fue	309	577	323	588	510	737	8
explícita,	325	577	366	588	510	737	8
lo	369	577	377	588	510	737	8
que	380	577	396	588	510	737	8
ocasionó	398	577	438	588	510	737	8
las	440	577	452	588	510	737	8
críticas	58	591	90	602	510	737	8
de	93	591	103	602	510	737	8
San	107	591	123	602	510	737	8
Fernando.	126	591	171	602	510	737	8
Como	174	591	202	602	510	737	8
denunciaba	205	591	257	602	510	737	8
el	260	591	268	602	510	737	8
doctor	271	591	300	602	510	737	8
Casimiro	303	591	344	602	510	737	8
Ulloa,	347	591	374	602	510	737	8
los	378	591	390	602	510	737	8
esfuerzos	393	591	434	602	510	737	8
por	437	591	452	602	510	737	8
reprimir	58	605	95	616	510	737	8
al	97	605	105	616	510	737	8
médico	107	605	140	616	510	737	8
chino	142	605	168	616	510	737	8
que	170	605	187	616	510	737	8
supuestamente	189	605	255	616	510	737	8
resucitaba	257	605	302	616	510	737	8
a	304	605	309	616	510	737	8
los	311	605	323	616	510	737	8
muertos	325	605	362	616	510	737	8
habían	364	605	395	616	510	737	8
sido	397	605	415	616	510	737	8
en	417	605	428	616	510	737	8
vano	430	605	452	616	510	737	8
por	58	619	73	630	510	737	8
culpa	75	619	99	630	510	737	8
de	101	619	112	630	510	737	8
las	114	619	125	630	510	737	8
autoridades	128	619	178	630	510	737	8
políticas.	180	619	220	630	510	737	8
A	222	619	229	630	510	737	8
pesar	231	619	254	630	510	737	8
que	256	619	272	630	510	737	8
dicho	274	619	299	630	510	737	8
médico	301	619	334	630	510	737	8
chino	336	619	362	630	510	737	8
había	364	619	388	630	510	737	8
decidido	390	619	428	630	510	737	8
dejar	430	619	452	630	510	737	8
la	58	633	66	644	510	737	8
capital	69	633	98	644	510	737	8
debido	101	633	131	644	510	737	8
a	134	633	139	644	510	737	8
las	142	633	154	644	510	737	8
constantes	156	633	203	644	510	737	8
quejas	206	633	234	644	510	737	8
de	237	633	247	644	510	737	8
los	250	633	263	644	510	737	8
médicos	265	633	302	644	510	737	8
de	305	633	315	644	510	737	8
la	318	633	326	644	510	737	8
facultad,	329	633	367	644	510	737	8
su	370	633	380	644	510	737	8
autoexilio	383	633	428	644	510	737	8
en	430	633	442	644	510	737	8
el	444	633	452	644	510	737	8
puerto	58	647	87	658	510	737	8
del	90	647	104	658	510	737	8
Callao	107	647	135	658	510	737	8
había	138	647	163	658	510	737	8
sido	165	647	183	658	510	737	8
breve.	186	647	213	658	510	737	8
Ello	216	647	233	658	510	737	8
porque	236	647	267	658	510	737	8
el	270	647	278	658	510	737	8
prefecto	281	647	317	658	510	737	8
de	320	647	330	658	510	737	8
Lima	333	647	355	658	510	737	8
se	358	647	367	658	510	737	8
había	370	647	394	658	510	737	8
comunicado	397	647	452	658	510	737	8
en	58	661	69	672	510	737	8
persona	72	661	107	672	510	737	8
con	111	661	127	672	510	737	8
el	130	661	138	672	510	737	8
prefecto	141	661	177	672	510	737	8
de	180	661	191	672	510	737	8
El	194	661	203	672	510	737	8
Callao	206	661	234	672	510	737	8
informando	238	661	291	672	510	737	8
que	294	661	311	672	510	737	8
le	314	661	321	672	510	737	8
ofrecía	325	661	355	672	510	737	8
protección	358	661	405	672	510	737	8
al	408	661	416	672	510	737	8
médico	419	661	452	672	510	737	8
20	58	699	67	708	510	737	8
História,	283	699	309	708	510	737	8
Ciências,	310	699	337	708	510	737	8
Saúde	339	699	358	708	510	737	8
–	360	699	364	708	510	737	8
Manguinhos,	365	699	406	708	510	737	8
Rio	408	699	418	708	510	737	8
de	419	699	427	708	510	737	8
Janeiro	429	699	452	708	510	737	8
Sanadores	376	38	410	47	510	737	9
inesperados	412	38	453	47	510	737	9
chino	58	75	84	87	510	737	9
para	87	75	106	87	510	737	9
que	109	75	125	87	510	737	9
regresara	128	75	168	87	510	737	9
a	170	75	175	87	510	737	9
la	178	75	186	87	510	737	9
capital.	188	75	221	87	510	737	9
Como	223	75	251	87	510	737	9
era	253	75	267	87	510	737	9
de	270	75	280	87	510	737	9
esperarse,	283	75	326	87	510	737	9
esta	329	75	346	87	510	737	9
acción	348	75	377	87	510	737	9
ocasionó	380	75	419	87	510	737	9
la	422	75	430	87	510	737	9
ira	432	75	444	87	510	737	9
y	447	75	452	87	510	737	9
críticas	58	89	90	101	510	737	9
de	92	89	103	101	510	737	9
San	105	89	121	101	510	737	9
Fernando,	124	89	169	101	510	737	9
quien	171	89	197	101	510	737	9
una	199	89	216	101	510	737	9
vez	219	89	233	101	510	737	9
más	236	89	254	101	510	737	9
se	256	89	265	101	510	737	9
quejaba	267	89	302	101	510	737	9
del	304	89	318	101	510	737	9
poco	320	89	342	101	510	737	9
apoyo	345	89	371	101	510	737	9
de	374	89	384	101	510	737	9
las	387	89	399	101	510	737	9
autoridades	401	89	452	101	510	737	9
políticas	58	103	95	114	510	737	9
para	98	103	117	114	510	737	9
combatir	120	103	160	114	510	737	9
a	163	103	168	114	510	737	9
los	170	103	183	114	510	737	9
charlatanes	185	103	236	114	510	737	9
médicos	239	103	275	114	510	737	9
(Ulloa,	278	103	308	114	510	737	9
1868,	311	103	335	114	510	737	9
p.231).	338	103	368	114	510	737	9
En	72	117	84	128	510	737	9
California,	86	117	135	128	510	737	9
pacientes	137	117	178	128	510	737	9
y	180	117	185	128	510	737	9
autoridades	188	117	239	128	510	737	9
salieron	241	117	277	128	510	737	9
en	279	117	290	128	510	737	9
defensa	292	117	326	128	510	737	9
de	328	117	338	128	510	737	9
los	340	117	353	128	510	737	9
médicos	355	117	392	128	510	737	9
chinos,	394	117	426	128	510	737	9
sobre	429	117	452	128	510	737	9
todo	58	131	79	142	510	737	9
de	81	131	92	142	510	737	9
los	94	131	107	142	510	737	9
más	109	131	127	142	510	737	9
influyentes.	130	131	183	142	510	737	9
A	185	131	192	142	510	737	9
partir	194	131	220	142	510	737	9
de	223	131	233	142	510	737	9
1910,	236	131	260	142	510	737	9
los	262	131	275	142	510	737	9
médicos	277	131	314	142	510	737	9
y	317	131	322	142	510	737	9
herbolarios	325	131	375	142	510	737	9
chinos	378	131	408	142	510	737	9
sufrieron	411	131	452	142	510	737	9
persecución	58	145	112	156	510	737	9
por	115	145	131	156	510	737	9
parte	134	145	157	156	510	737	9
de	160	145	170	156	510	737	9
los	173	145	186	156	510	737	9
médicos	189	145	226	156	510	737	9
locales	229	145	259	156	510	737	9
por	262	145	278	156	510	737	9
lo	281	145	289	156	510	737	9
cual	292	145	311	156	510	737	9
muchos	314	145	350	156	510	737	9
médicos	353	145	390	156	510	737	9
y	393	145	398	156	510	737	9
herbolarios	401	145	452	156	510	737	9
chinos	58	159	88	170	510	737	9
tuvieron	90	159	128	170	510	737	9
que	130	159	146	170	510	737	9
enfrentar	148	159	190	170	510	737	9
la	192	159	200	170	510	737	9
justicia.	202	159	236	170	510	737	9
Casos	238	159	264	170	510	737	9
como	266	159	290	170	510	737	9
el	292	159	300	170	510	737	9
del	302	159	316	170	510	737	9
médico	318	159	350	170	510	737	9
Hong	352	159	377	170	510	737	9
Chung	379	159	409	170	510	737	9
arrestado	411	159	452	170	510	737	9
por	58	173	73	184	510	737	9
posesión	76	173	115	184	510	737	9
de	118	173	129	184	510	737	9
medicinas,	131	173	180	184	510	737	9
o	183	173	189	184	510	737	9
el	191	173	199	184	510	737	9
de	202	173	213	184	510	737	9
G.T.	215	173	233	184	510	737	9
Lai	236	173	250	184	510	737	9
acusado	252	173	289	184	510	737	9
de	291	173	302	184	510	737	9
ejercer	305	173	334	184	510	737	9
la	337	173	345	184	510	737	9
práctica	348	173	383	184	510	737	9
de	386	173	397	184	510	737	9
la	399	173	407	184	510	737	9
medicina	410	173	452	184	510	737	9
sin	58	187	72	198	510	737	9
licencia,	76	187	114	198	510	737	9
se	118	187	127	198	510	737	9
repitieron	131	187	176	198	510	737	9
continuamente	181	187	250	198	510	737	9
en	255	187	266	198	510	737	9
los	270	187	283	198	510	737	9
periódicos	287	187	335	198	510	737	9
de	339	187	350	198	510	737	9
diversas	354	187	390	198	510	737	9
ciudades	395	187	434	198	510	737	9
del	438	187	452	198	510	737	9
estado	58	201	87	212	510	737	9
de	89	201	100	212	510	737	9
California	102	201	149	212	510	737	9
(Chinese…,	151	201	203	212	510	737	9
20	206	201	217	212	510	737	9
sep.	219	201	237	212	510	737	9
1912,	239	201	263	212	510	737	9
19	266	201	277	212	510	737	9
dic.	279	201	295	212	510	737	9
1917).	298	201	325	212	510	737	9
Esta	328	201	346	212	510	737	9
persecución	349	201	403	212	510	737	9
se	405	201	414	212	510	737	9
agudizó	416	201	452	212	510	737	9
a	58	215	63	226	510	737	9
partir	66	215	91	226	510	737	9
de	94	215	105	226	510	737	9
1925,	108	215	132	226	510	737	9
cuando	135	215	169	226	510	737	9
una	171	215	189	226	510	737	9
ley	192	215	205	226	510	737	9
anti-herbolarios	207	215	280	226	510	737	9
se	283	215	291	226	510	737	9
debatió	294	215	327	226	510	737	9
en	330	215	341	226	510	737	9
el	344	215	352	226	510	737	9
Congreso.	355	215	401	226	510	737	9
Pese	403	215	422	226	510	737	9
a	425	215	430	226	510	737	9
ello,	433	215	452	226	510	737	9
algunos	58	229	94	240	510	737	9
importantes	96	229	151	240	510	737	9
herbolarios	154	229	205	240	510	737	9
como	207	229	232	240	510	737	9
el	235	229	242	240	510	737	9
doctor	245	229	274	240	510	737	9
Li	277	229	286	240	510	737	9
Po	288	229	299	240	510	737	9
Tai,	302	229	318	240	510	737	9
uno	320	229	338	240	510	737	9
de	341	229	351	240	510	737	9
los	354	229	366	240	510	737	9
hombres	369	229	408	240	510	737	9
más	410	229	428	240	510	737	9
ricos	431	229	452	240	510	737	9
de	58	243	69	254	510	737	9
San	73	243	89	254	510	737	9
Francisco,	93	243	138	254	510	737	9
contó	142	243	167	254	510	737	9
con	171	243	188	254	510	737	9
la	192	243	200	254	510	737	9
protección	204	243	252	254	510	737	9
de	255	243	266	254	510	737	9
importantes	270	243	325	254	510	737	9
ciudadanos,	329	243	383	254	510	737	9
entre	387	243	410	254	510	737	9
ellos	414	243	435	254	510	737	9
del	439	243	452	254	510	737	9
senador	58	256	93	268	510	737	9
Leland	95	256	125	268	510	737	9
Stanford	128	256	166	268	510	737	9
y	168	256	173	268	510	737	9
del	175	256	189	268	510	737	9
gobernador	191	256	242	268	510	737	9
Mark	244	256	267	268	510	737	9
Hopkins,	269	256	310	268	510	737	9
ambos	312	256	341	268	510	737	9
inversionistas	343	256	404	268	510	737	9
del	406	256	420	268	510	737	9
primer	422	256	452	268	510	737	9
ferrocarril	58	270	104	282	510	737	9
transcontinental	107	270	182	282	510	737	9
(el	185	270	196	282	510	737	9
primero	199	270	235	282	510	737	9
de	238	270	248	282	510	737	9
ellos,	251	270	274	282	510	737	9
también	277	270	314	282	510	737	9
fundador	317	270	359	282	510	737	9
de	361	270	372	282	510	737	9
la	374	270	382	282	510	737	9
Universidad	385	270	439	282	510	737	9
de	442	270	452	282	510	737	9
Stanford).	58	284	103	296	510	737	9
Estos	106	284	129	296	510	737	9
poderosos	132	284	177	296	510	737	9
miembros	180	284	225	296	510	737	9
del	228	284	242	296	510	737	9
partido	245	284	278	296	510	737	9
republicano	281	284	334	296	510	737	9
de	337	284	348	296	510	737	9
California	351	284	397	296	510	737	9
protegieron	400	284	452	296	510	737	9
y	58	298	63	310	510	737	9
evitaron	66	298	104	310	510	737	9
que	107	298	123	310	510	737	9
Po	126	298	137	310	510	737	9
Tai	140	298	154	310	510	737	9
fuera	157	298	180	310	510	737	9
llevado	183	298	215	310	510	737	9
ante	218	298	238	310	510	737	9
la	241	298	249	310	510	737	9
justicia	251	298	284	310	510	737	9
(Tisdale,	287	298	325	310	510	737	9
1899,	328	298	352	310	510	737	9
p.416).	355	298	385	310	510	737	9
Otros	72	312	97	324	510	737	9
médicos	101	312	138	324	510	737	9
chinos	142	312	172	324	510	737	9
no	177	312	188	324	510	737	9
tuvieron	193	312	231	324	510	737	9
la	235	312	243	324	510	737	9
misma	247	312	277	324	510	737	9
suerte,	282	312	311	324	510	737	9
y	315	312	320	324	510	737	9
en	325	312	336	324	510	737	9
un	340	312	352	324	510	737	9
momento	356	312	400	324	510	737	9
en	404	312	415	324	510	737	9
que	419	312	436	324	510	737	9
los	440	312	452	324	510	737	9
médicos	58	326	95	337	510	737	9
profesionales	99	326	157	337	510	737	9
luchaban	161	326	202	337	510	737	9
por	207	326	222	337	510	737	9
mantener	226	326	269	337	510	737	9
el	273	326	281	337	510	737	9
monopolio	285	326	334	337	510	737	9
de	338	326	349	337	510	737	9
la	353	326	361	337	510	737	9
profesión,	365	326	409	337	510	737	9
debieron	413	326	452	337	510	737	9
enfrentar	58	340	99	351	510	737	9
diversos	101	340	136	351	510	737	9
juicios	138	340	166	351	510	737	9
por	168	340	183	351	510	737	9
ejercer	185	340	214	351	510	737	9
la	216	340	223	351	510	737	9
herbolaria.	225	340	272	351	510	737	9
Sin	274	340	288	351	510	737	9
embargo,	290	340	331	351	510	737	9
varios	332	340	359	351	510	737	9
de	360	340	371	351	510	737	9
ellos	373	340	393	351	510	737	9
lograron	394	340	432	351	510	737	9
salir	434	340	452	351	510	737	9
victoriosos	58	354	106	365	510	737	9
gracias	108	354	138	365	510	737	9
al	140	354	148	365	510	737	9
apoyo	150	354	177	365	510	737	9
de	179	354	190	365	510	737	9
sus	192	354	205	365	510	737	9
pacientes.	207	354	251	365	510	737	9
Uno	253	354	272	365	510	737	9
de	274	354	285	365	510	737	9
los	287	354	299	365	510	737	9
casos	301	354	324	365	510	737	9
mejor	326	354	352	365	510	737	9
documentados	354	354	419	365	510	737	9
es	421	354	430	365	510	737	9
el	432	354	440	365	510	737	9
de	442	354	452	365	510	737	9
Fong	58	368	80	379	510	737	9
Wan,	83	368	106	379	510	737	9
herbolario	109	368	155	379	510	737	9
establecido	158	368	207	379	510	737	9
en	210	368	222	379	510	737	9
Oakland,	224	368	265	379	510	737	9
California.	268	368	316	379	510	737	9
En	319	368	331	379	510	737	9
1929,	334	368	358	379	510	737	9
Wan	361	368	382	379	510	737	9
publicó	385	368	418	379	510	737	9
el	421	368	428	379	510	737	9
libro	431	368	452	379	510	737	9
Herb	58	382	78	393	510	737	9
lore	80	382	95	393	510	737	9
uno	98	382	115	393	510	737	9
de	118	382	128	393	510	737	9
los	131	382	143	393	510	737	9
más	146	382	164	393	510	737	9
completos	166	382	212	393	510	737	9
sobre	214	382	238	393	510	737	9
medicina	240	382	282	393	510	737	9
china,	284	382	312	393	510	737	9
en	315	382	326	393	510	737	9
el	329	382	336	393	510	737	9
cual	339	382	358	393	510	737	9
no	360	382	372	393	510	737	9
sólo	375	382	393	393	510	737	9
explicaba	395	382	437	393	510	737	9
los	440	382	452	393	510	737	9
usos	58	396	77	407	510	737	9
y	80	396	85	407	510	737	9
preparaciones	88	396	149	407	510	737	9
de	152	396	162	407	510	737	9
las	165	396	177	407	510	737	9
hierbas	179	396	211	407	510	737	9
medicinales,	214	396	270	407	510	737	9
sino	273	396	291	407	510	737	9
que	294	396	310	407	510	737	9
también	313	396	350	407	510	737	9
demostraba	352	396	404	407	510	737	9
a	406	396	411	407	510	737	9
partir	414	396	439	407	510	737	9
de	442	396	452	407	510	737	9
los	58	410	70	421	510	737	9
testimonios	72	410	124	421	510	737	9
de	126	410	137	421	510	737	9
sus	139	410	152	421	510	737	9
pacientes	154	410	195	421	510	737	9
la	197	410	205	421	510	737	9
efectividad	207	410	256	421	510	737	9
de	258	410	269	421	510	737	9
sus	271	410	284	421	510	737	9
tratamientos.	286	410	345	421	510	737	9
Según	347	410	375	421	510	737	9
Wan,	377	410	400	421	510	737	9
desde	402	410	427	421	510	737	9
1915,	429	410	452	421	510	737	9
fue	58	424	72	435	510	737	9
solicitado	75	424	118	435	510	737	9
a	121	424	126	435	510	737	9
prestar	129	424	159	435	510	737	9
declaración	162	424	213	435	510	737	9
ante	216	424	235	435	510	737	9
la	238	424	246	435	510	737	9
justicia	249	424	281	435	510	737	9
en	284	424	295	435	510	737	9
más	298	424	316	435	510	737	9
de	319	424	329	435	510	737	9
una	332	424	349	435	510	737	9
veintena	352	424	391	435	510	737	9
de	394	424	404	435	510	737	9
ocasiones,	407	424	452	435	510	737	9
en	58	438	69	449	510	737	9
todas	72	438	96	449	510	737	9
las	99	438	111	449	510	737	9
cuales	114	438	141	449	510	737	9
fue	144	438	158	449	510	737	9
hallado	161	438	195	449	510	737	9
no-culpable.	198	438	253	449	510	737	9
Para	256	438	275	449	510	737	9
ello,	278	438	297	449	510	737	9
los	300	438	312	449	510	737	9
testimonios	315	438	367	449	510	737	9
de	370	438	381	449	510	737	9
sus	384	438	397	449	510	737	9
pacientes	400	438	441	449	510	737	9
la	444	438	452	449	510	737	9
mayoría	58	452	94	463	510	737	9
residentes	98	452	141	463	510	737	9
en	145	452	156	463	510	737	9
la	159	452	167	463	510	737	9
ciudad,	170	452	203	463	510	737	9
y	206	452	211	463	510	737	9
no	215	452	226	463	510	737	9
pertenecientes	230	452	294	463	510	737	9
a	297	452	302	463	510	737	9
la	306	452	313	463	510	737	9
comunidad	317	452	367	463	510	737	9
china,	371	452	399	463	510	737	9
jugaron	402	452	437	463	510	737	9
un	440	452	452	463	510	737	9
rol	58	466	70	477	510	737	9
fundamental	73	466	131	477	510	737	9
(Wan,	134	466	161	477	510	737	9
1933).	163	466	191	477	510	737	9
A	72	479	79	491	510	737	9
pesar	83	479	106	491	510	737	9
de	110	479	120	491	510	737	9
que	124	479	140	491	510	737	9
los	144	479	156	491	510	737	9
médicos	160	479	197	491	510	737	9
profesionales	200	479	258	491	510	737	9
tildaron	262	479	298	491	510	737	9
a	302	479	307	491	510	737	9
los	311	479	323	491	510	737	9
pacientes	327	479	368	491	510	737	9
que	372	479	388	491	510	737	9
acudían	392	479	427	491	510	737	9
a	431	479	436	491	510	737	9
los	440	479	452	491	510	737	9
médicos	58	493	94	505	510	737	9
chinos	96	493	126	505	510	737	9
como	128	493	152	505	510	737	9
ignorantes,	154	493	203	505	510	737	9
los	205	493	217	505	510	737	9
testimonios	219	493	271	505	510	737	9
a	273	493	277	505	510	737	9
través	279	493	305	505	510	737	9
de	307	493	317	505	510	737	9
la	319	493	327	505	510	737	9
prensa	329	493	358	505	510	737	9
y	360	493	365	505	510	737	9
aquellos	367	493	403	505	510	737	9
publicados	405	493	452	505	510	737	9
por	58	507	73	519	510	737	9
los	75	507	87	519	510	737	9
mismos	89	507	123	519	510	737	9
médicos	125	507	161	519	510	737	9
y	163	507	168	519	510	737	9
herbolarios	170	507	219	519	510	737	9
chinos,	221	507	254	519	510	737	9
demuestran	255	507	307	519	510	737	9
que	309	507	325	519	510	737	9
dichos	327	507	356	519	510	737	9
pacientes	358	507	398	519	510	737	9
pertenecían	400	507	452	519	510	737	9
a	58	521	63	533	510	737	9
diversos	67	521	103	533	510	737	9
grupos	106	521	137	533	510	737	9
sociales,	140	521	177	533	510	737	9
muchos	181	521	215	533	510	737	9
de	219	521	230	533	510	737	9
ellos	233	521	253	533	510	737	9
bien	257	521	276	533	510	737	9
educados	280	521	321	533	510	737	9
y	325	521	330	533	510	737	9
que	334	521	350	533	510	737	9
vieron	353	521	382	533	510	737	9
en	386	521	397	533	510	737	9
los	400	521	413	533	510	737	9
exitosos	416	521	452	533	510	737	9
resultados	58	535	103	547	510	737	9
de	105	535	116	547	510	737	9
sus	118	535	132	547	510	737	9
procedimientos	134	535	203	547	510	737	9
cuando	206	535	239	547	510	737	9
menos	241	535	271	547	510	737	9
una	273	535	290	547	510	737	9
alternativa	292	535	340	547	510	737	9
a	342	535	347	547	510	737	9
la	349	535	357	547	510	737	9
medicina	360	535	401	547	510	737	9
occidental.	403	535	452	547	510	737	9
Fue	58	549	74	560	510	737	9
este	77	549	94	560	510	737	9
apoyo	97	549	124	560	510	737	9
popular	127	549	162	560	510	737	9
el	165	549	173	560	510	737	9
que	176	549	192	560	510	737	9
les	196	549	207	560	510	737	9
permitió	210	549	249	560	510	737	9
sortear	252	549	283	560	510	737	9
las	286	549	298	560	510	737	9
prohibiciones	301	549	361	560	510	737	9
legales	365	549	394	560	510	737	9
y	397	549	402	560	510	737	9
las	406	549	417	560	510	737	9
críticas	421	549	452	560	510	737	9
por	58	563	73	574	510	737	9
parte	76	563	99	574	510	737	9
de	102	563	112	574	510	737	9
los	115	563	127	574	510	737	9
médicos	130	563	166	574	510	737	9
profesionales	169	563	227	574	510	737	9
en	230	563	241	574	510	737	9
ambos	243	563	272	574	510	737	9
contextos.	275	563	321	574	510	737	9
Las	58	597	74	610	510	737	9
boticas	76	597	110	610	510	737	9
chinas:	112	597	145	610	510	737	9
visibilización	147	597	208	610	510	737	9
y	210	597	215	610	510	737	9
comercialización	218	597	296	610	510	737	9
de	298	597	310	610	510	737	9
la	312	597	320	610	510	737	9
medicina	322	597	366	610	510	737	9
china	368	597	393	610	510	737	9
Las	72	619	87	630	510	737	9
boticas	90	619	122	630	510	737	9
chinas	125	619	155	630	510	737	9
cumplieron	158	619	210	630	510	737	9
un	213	619	226	630	510	737	9
rol	229	619	241	630	510	737	9
fundamental	244	619	303	630	510	737	9
en	306	619	317	630	510	737	9
la	320	619	328	630	510	737	9
expansión	331	619	378	630	510	737	9
de	381	619	392	630	510	737	9
la	395	619	403	630	510	737	9
herbolaría	406	619	452	630	510	737	9
china	58	633	84	644	510	737	9
en	87	633	99	644	510	737	9
California	102	633	148	644	510	737	9
y	152	633	157	644	510	737	9
Lima.	161	633	187	644	510	737	9
En	190	633	202	644	510	737	9
estas	206	633	227	644	510	737	9
tiendas	231	633	264	644	510	737	9
se	267	633	276	644	510	737	9
vendían	280	633	317	644	510	737	9
diversos	320	633	357	644	510	737	9
productos	360	633	405	644	510	737	9
de	409	633	420	644	510	737	9
origen	423	633	452	644	510	737	9
natural,	58	647	94	658	510	737	9
por	96	647	111	658	510	737	9
lo	114	647	122	658	510	737	9
general	124	647	157	658	510	737	9
directamente	159	647	219	658	510	737	9
importados	221	647	273	658	510	737	9
desde	275	647	301	658	510	737	9
China,	303	647	334	658	510	737	9
pese	336	647	355	658	510	737	9
a	358	647	362	658	510	737	9
la	365	647	373	658	510	737	9
existencia	375	647	420	658	510	737	9
de	422	647	433	658	510	737	9
una	435	647	452	658	510	737	9
amplia	58	661	89	672	510	737	9
y	92	661	97	672	510	737	9
rica	99	661	116	672	510	737	9
flora	119	661	139	672	510	737	9
local	141	661	163	672	510	737	9
en	166	661	177	672	510	737	9
California	179	661	225	672	510	737	9
y	228	661	233	672	510	737	9
Perú.	236	661	259	672	510	737	9
Según	261	661	289	672	510	737	9
Stewart	292	661	325	672	510	737	9
Culin	328	661	354	672	510	737	9
(1887,	356	661	382	672	510	737	9
p.2),	385	661	406	672	510	737	9
etnógrafo	408	661	452	672	510	737	9
v.25,	58	699	72	708	510	737	9
n.1,	74	699	85	708	510	737	9
jan.-mar.	87	699	113	708	510	737	9
2018,	115	699	132	708	510	737	9
p.13-31	134	699	157	708	510	737	9
21	443	699	452	708	510	737	9
Patricia	58	38	82	47	510	737	10
Palma	84	38	104	47	510	737	10
estadounidense,	58	75	131	87	510	737	10
en	133	75	144	87	510	737	10
el	146	75	154	87	510	737	10
caso	156	75	176	87	510	737	10
de	178	75	189	87	510	737	10
EEUU,	191	75	220	87	510	737	10
todas	222	75	246	87	510	737	10
las	248	75	260	87	510	737	10
medicinas	262	75	308	87	510	737	10
eran	311	75	331	87	510	737	10
importadas:	333	75	387	87	510	737	10
de	389	75	400	87	510	737	10
Hong	402	75	427	87	510	737	10
Kong	429	75	452	87	510	737	10
o	58	89	64	101	510	737	10
Cantón,	66	89	102	101	510	737	10
muchas	104	89	139	101	510	737	10
de	141	89	152	101	510	737	10
las	154	89	166	101	510	737	10
cuales	168	89	195	101	510	737	10
correspondían	197	89	262	101	510	737	10
a	264	89	269	101	510	737	10
productos	271	89	316	101	510	737	10
exóticos	318	89	355	101	510	737	10
con	357	89	373	101	510	737	10
fines	375	89	396	101	510	737	10
medicinales	399	89	452	101	510	737	10
como	58	103	83	114	510	737	10
“huesos	86	103	122	114	510	737	10
de	125	103	136	114	510	737	10
dragones”,	139	103	186	114	510	737	10
escorpiones,	190	103	245	114	510	737	10
piel	248	103	265	114	510	737	10
de	268	103	279	114	510	737	10
serpientes	282	103	327	114	510	737	10
y	331	103	336	114	510	737	10
semillas.	339	103	379	114	510	737	10
Si	382	103	390	114	510	737	10
bien	393	103	413	114	510	737	10
algunos	416	103	452	114	510	737	10
herbolarios	58	117	109	128	510	737	10
uso	145	117	160	128	510	737	10
de	163	117	173	128	510	737	10
yerbas	176	117	205	128	510	737	10
locales,	207	117	240	128	510	737	10
se	243	117	252	128	510	737	10
creía	254	117	276	128	510	737	10
que	278	117	295	128	510	737	10
eran	297	117	317	128	510	737	10
de	320	117	330	128	510	737	10
mejor	333	117	359	128	510	737	10
calidad	361	117	394	128	510	737	10
aquellas	397	117	433	128	510	737	10
que	436	117	452	128	510	737	10
crecían	58	131	91	142	510	737	10
directamente	95	131	155	142	510	737	10
en	159	131	170	142	510	737	10
China.	174	131	205	142	510	737	10
Es	208	131	218	142	510	737	10
por	222	131	237	142	510	737	10
esto,	241	131	261	142	510	737	10
que	265	131	282	142	510	737	10
una	286	131	303	142	510	737	10
vez	307	131	321	142	510	737	10
que	325	131	342	142	510	737	10
la	345	131	353	142	510	737	10
fiebre	357	131	382	142	510	737	10
amarilla	386	131	424	142	510	737	10
había	427	131	452	142	510	737	10
disminuido	58	145	110	156	510	737	10
su	113	145	122	156	510	737	10
intensidad	125	145	172	156	510	737	10
en	175	145	186	156	510	737	10
Lima	188	145	211	156	510	737	10
durante	213	145	248	156	510	737	10
1868,	251	145	275	156	510	737	10
los	278	145	290	156	510	737	10
médicos	293	145	330	156	510	737	10
chinos	332	145	362	156	510	737	10
partieran	365	145	407	156	510	737	10
“en	409	145	424	156	510	737	10
busca	427	145	452	156	510	737	10
de	58	159	69	170	510	737	10
medicinas	72	159	118	170	510	737	10
de	121	159	131	170	510	737	10
su	134	159	144	170	510	737	10
tierra	147	159	171	170	510	737	10
que	174	159	190	170	510	737	10
aquí	193	159	213	170	510	737	10
no	216	159	228	170	510	737	10
encontraba”	231	159	286	170	510	737	10
(Médico	289	159	326	170	510	737	10
chino…,	329	159	367	170	510	737	10
30	370	159	381	170	510	737	10
mayo	384	159	409	170	510	737	10
1868).	412	159	440	170	510	737	10
En	72	173	84	184	510	737	10
California	86	173	130	184	510	737	10
la	132	173	139	184	510	737	10
herbolería	141	173	185	184	510	737	10
se	187	173	195	184	510	737	10
transformó	197	173	246	184	510	737	10
en	247	173	258	184	510	737	10
un	260	173	272	184	510	737	10
gran	274	173	294	184	510	737	10
negocio,	296	173	332	184	510	737	10
y	334	173	339	184	510	737	10
se	341	173	349	184	510	737	10
originaron	351	173	398	184	510	737	10
importantes	399	173	452	184	510	737	10
compañías	58	187	106	198	510	737	10
encargadas	108	187	157	198	510	737	10
de	160	187	170	198	510	737	10
comercializar	172	187	232	198	510	737	10
e	235	187	239	198	510	737	10
importar	242	187	281	198	510	737	10
yerbas	284	187	312	198	510	737	10
chinas	314	187	343	198	510	737	10
a	346	187	351	198	510	737	10
California,	353	187	401	198	510	737	10
como	403	187	428	198	510	737	10
Fong	430	187	452	198	510	737	10
Wan	58	201	79	212	510	737	10
Herb	82	201	103	212	510	737	10
Co.	106	201	122	212	510	737	10
ubicada	125	201	159	212	510	737	10
en	162	201	173	212	510	737	10
Oakland.	176	201	217	212	510	737	10
No	219	201	233	212	510	737	10
es	235	201	244	212	510	737	10
de	247	201	257	212	510	737	10
extrañar	260	201	298	212	510	737	10
que	301	201	317	212	510	737	10
uno	320	201	338	212	510	737	10
de	341	201	351	212	510	737	10
los	354	201	366	212	510	737	10
hombres	369	201	408	212	510	737	10
más	411	201	428	212	510	737	10
ricos	431	201	452	212	510	737	10
de	58	215	69	226	510	737	10
San	72	215	88	226	510	737	10
Francisco	92	215	133	226	510	737	10
a	137	215	142	226	510	737	10
fines	145	215	166	226	510	737	10
del	169	215	183	226	510	737	10
siglo	186	215	207	226	510	737	10
XIX	210	215	228	226	510	737	10
fuera	232	215	254	226	510	737	10
el	258	215	266	226	510	737	10
doctor	269	215	298	226	510	737	10
Li	301	215	310	226	510	737	10
Po-Tai,	313	215	343	226	510	737	10
el	347	215	354	226	510	737	10
cual	358	215	377	226	510	737	10
tenía	380	215	403	226	510	737	10
una	406	215	423	226	510	737	10
de	427	215	437	226	510	737	10
las	440	215	452	226	510	737	10
herbolerías	58	229	107	240	510	737	10
más	110	229	127	240	510	737	10
importantes	130	229	184	240	510	737	10
de	186	229	197	240	510	737	10
la	199	229	207	240	510	737	10
ciudad	209	229	239	240	510	737	10
con	241	229	258	240	510	737	10
ingresos	260	229	297	240	510	737	10
anuales	299	229	333	240	510	737	10
que	335	229	351	240	510	737	10
superaban	354	229	399	240	510	737	10
los	402	229	414	240	510	737	10
$75.000	417	229	452	240	510	737	10
de	58	243	69	254	510	737	10
la	72	243	80	254	510	737	10
época,	83	243	111	254	510	737	10
ya	115	243	125	254	510	737	10
que	128	243	144	254	510	737	10
según	147	243	174	254	510	737	10
Tisdale	177	243	208	254	510	737	10
(1899,	211	243	238	254	510	737	10
p.412)	241	243	269	254	510	737	10
era	272	243	285	254	510	737	10
consultado	288	243	337	254	510	737	10
diariamente	340	243	394	254	510	737	10
por	397	243	412	254	510	737	10
150-300	416	243	452	254	510	737	10
pacientes.	58	256	102	268	510	737	10
En	104	256	116	268	510	737	10
el	118	256	125	268	510	737	10
caso	127	256	146	268	510	737	10
de	148	256	159	268	510	737	10
Los	161	256	176	268	510	737	10
Ángeles,	178	256	215	268	510	737	10
eran	217	256	236	268	510	737	10
22	238	256	249	268	510	737	10
las	251	256	263	268	510	737	10
herbolerías	265	256	314	268	510	737	10
y	316	256	321	268	510	737	10
droguerías	323	256	370	268	510	737	10
que	372	256	388	268	510	737	10
aparecen	390	256	429	268	510	737	10
en	431	256	442	268	510	737	10
el	444	256	452	268	510	737	10
directorio	58	270	101	282	510	737	10
internacional	103	270	163	282	510	737	10
de	165	270	175	282	510	737	10
comercios	177	270	221	282	510	737	10
chinos	223	270	253	282	510	737	10
publicado	255	270	299	282	510	737	10
en	300	270	311	282	510	737	10
1933,	313	270	337	282	510	737	10
lo	339	270	348	282	510	737	10
cual	349	270	368	282	510	737	10
nos	370	270	386	282	510	737	10
da	388	270	398	282	510	737	10
cuenta	400	270	430	282	510	737	10
de	432	270	442	282	510	737	10
la	444	270	452	282	510	737	10
importancia	58	284	113	296	510	737	10
de	115	284	125	296	510	737	10
estas	127	284	148	296	510	737	10
tiendas	150	284	183	296	510	737	10
no	185	284	196	296	510	737	10
sólo	198	284	216	296	510	737	10
para	218	284	238	296	510	737	10
los	240	284	252	296	510	737	10
propios	254	284	287	296	510	737	10
chinos,	289	284	322	296	510	737	10
sino	324	284	343	296	510	737	10
también	345	284	382	296	510	737	10
los	384	284	396	296	510	737	10
importantes	398	284	452	296	510	737	10
ingresos	58	298	95	310	510	737	10
aduaneros	97	298	143	310	510	737	10
para	145	298	164	310	510	737	10
ambos	167	298	196	310	510	737	10
países	198	298	224	310	510	737	10
(Bowen,	227	298	263	310	510	737	10
1993,	265	298	289	310	510	737	10
p.33).	292	298	317	310	510	737	10
En	320	298	332	310	510	737	10
San	334	298	350	310	510	737	10
Francisco,	353	298	397	310	510	737	10
las	399	298	411	310	510	737	10
primeras	413	298	452	310	510	737	10
de	58	312	69	324	510	737	10
estas	71	312	92	324	510	737	10
tiendas	94	312	127	324	510	737	10
se	129	312	138	324	510	737	10
instalaron	140	312	185	324	510	737	10
al	188	312	196	324	510	737	10
interior	198	312	231	324	510	737	10
del	234	312	247	324	510	737	10
barrio	250	312	276	324	510	737	10
chino.	279	312	307	324	510	737	10
J.W.	310	312	327	324	510	737	10
Armes	330	312	358	324	510	737	10
(oct.	360	312	380	324	510	737	10
1875,	383	312	406	324	510	737	10
p.501),	408	312	439	324	510	737	10
en	441	312	452	324	510	737	10
su	58	326	68	337	510	737	10
descripción	71	326	122	337	510	737	10
sobre	125	326	148	337	510	737	10
el	151	326	159	337	510	737	10
Chinatown	162	326	213	337	510	737	10
de	216	326	226	337	510	737	10
San	229	326	245	337	510	737	10
Francisco	248	326	290	337	510	737	10
en	293	326	304	337	510	737	10
1875,	307	326	330	337	510	737	10
indica	333	326	361	337	510	737	10
que	364	326	380	337	510	737	10
en	383	326	394	337	510	737	10
dicho	397	326	422	337	510	737	10
barrio	425	326	452	337	510	737	10
habían	58	340	89	351	510	737	10
varias	91	340	117	351	510	737	10
herbolerías	119	340	168	351	510	737	10
y	170	340	176	351	510	737	10
tiendas	178	340	210	351	510	737	10
de	212	340	223	351	510	737	10
té,	225	340	235	351	510	737	10
una	238	340	255	351	510	737	10
de	257	340	267	351	510	737	10
ellas	269	340	289	351	510	737	10
atendida	291	340	330	351	510	737	10
por	332	340	347	351	510	737	10
el	349	340	357	351	510	737	10
gran	359	340	379	351	510	737	10
y	381	340	387	351	510	737	10
famoso	389	340	421	351	510	737	10
doctor	423	340	452	351	510	737	10
Po.	58	354	72	365	510	737	10
Según	74	354	101	365	510	737	10
lo	104	354	112	365	510	737	10
indica	115	354	143	365	510	737	10
el	145	354	153	365	510	737	10
doctor	155	354	184	365	510	737	10
Lui	187	354	201	365	510	737	10
(1948,	204	354	231	365	510	737	10
p.202),	234	354	265	365	510	737	10
muchos	268	354	303	365	510	737	10
herbolarios	305	354	355	365	510	737	10
buscaban	358	354	400	365	510	737	10
instalar	402	354	436	365	510	737	10
sus	438	354	452	365	510	737	10
tiendas	58	368	90	379	510	737	10
en	93	368	104	379	510	737	10
distritos	107	368	143	379	510	737	10
de	146	368	156	379	510	737	10
clase	159	368	180	379	510	737	10
alta,	183	368	202	379	510	737	10
fuera	205	368	227	379	510	737	10
de	230	368	241	379	510	737	10
los	243	368	256	379	510	737	10
barrios	259	368	289	379	510	737	10
chinos,	292	368	325	379	510	737	10
pero	328	368	347	379	510	737	10
sólo	350	368	368	379	510	737	10
una	371	368	388	379	510	737	10
minoría	391	368	426	379	510	737	10
pudo	429	368	452	379	510	737	10
lograrlo.	58	382	95	393	510	737	10
Diversas	72	396	109	407	510	737	10
fueron	111	396	141	407	510	737	10
las	143	396	154	407	510	737	10
estrategias	156	396	202	407	510	737	10
utilizadas	204	396	246	407	510	737	10
por	248	396	263	407	510	737	10
los	265	396	278	407	510	737	10
médicos	280	396	316	407	510	737	10
chinos	318	396	348	407	510	737	10
para	350	396	369	407	510	737	10
atraer	371	396	396	407	510	737	10
a	398	396	403	407	510	737	10
la	405	396	413	407	510	737	10
clientela	415	396	452	407	510	737	10
local	58	410	79	421	510	737	10
a	82	410	87	421	510	737	10
sus	90	410	104	421	510	737	10
boticas.	107	410	141	421	510	737	10
La	143	410	154	421	510	737	10
principal	157	410	197	421	510	737	10
fue	200	410	214	421	510	737	10
imitar	217	410	244	421	510	737	10
el	247	410	255	421	510	737	10
estilo	258	410	282	421	510	737	10
de	285	410	295	421	510	737	10
los	298	410	310	421	510	737	10
médicos	313	410	350	421	510	737	10
occidentales.	353	410	410	421	510	737	10
En	413	410	425	421	510	737	10
1906,	428	410	452	421	510	737	10
la	58	424	66	435	510	737	10
editorial	68	424	106	435	510	737	10
de	108	424	118	435	510	737	10
la	121	424	128	435	510	737	10
importante	131	424	181	435	510	737	10
revista	183	424	212	435	510	737	10
La	215	424	225	435	510	737	10
Crónica	228	424	260	435	510	737	10
Médica	262	424	291	435	510	737	10
de	294	424	304	435	510	737	10
Perú	306	424	326	435	510	737	10
indicaba	329	424	367	435	510	737	10
que	369	424	385	435	510	737	10
los	387	424	400	435	510	737	10
herbolarios	402	424	452	435	510	737	10
chinos	58	438	88	449	510	737	10
no	90	438	102	449	510	737	10
sólo	105	438	123	449	510	737	10
habían	125	438	156	449	510	737	10
abierto	158	438	189	449	510	737	10
sus	192	438	205	449	510	737	10
propios	208	438	241	449	510	737	10
establecimientos	243	438	317	449	510	737	10
médicos	320	438	356	449	510	737	10
y	359	438	364	449	510	737	10
farmacéuticos;	366	438	431	449	510	737	10
sino	433	438	452	449	510	737	10
que	58	452	74	463	510	737	10
uno	77	452	95	463	510	737	10
de	97	452	108	463	510	737	10
ellos	110	452	131	463	510	737	10
había	133	452	158	463	510	737	10
llegado	160	452	192	463	510	737	10
al	195	452	203	463	510	737	10
extremo	206	452	243	463	510	737	10
de	245	452	256	463	510	737	10
comprar	258	452	296	463	510	737	10
un	298	452	310	463	510	737	10
“coche	313	452	343	463	510	737	10
médico”,	346	452	385	463	510	737	10
una	388	452	405	463	510	737	10
especie	407	452	439	463	510	737	10
de	442	452	452	463	510	737	10
ambulancia	58	466	110	477	510	737	10
en	112	466	123	477	510	737	10
la	125	466	133	477	510	737	10
que	135	466	151	477	510	737	10
visitaba	153	466	187	477	510	737	10
a	189	466	194	477	510	737	10
los	196	466	208	477	510	737	10
enfermos	210	466	251	477	510	737	10
a	253	466	258	477	510	737	10
domicilio	260	466	303	477	510	737	10
“del	305	466	322	477	510	737	10
mismo	324	466	355	477	510	737	10
modo	357	466	383	477	510	737	10
como	385	466	409	477	510	737	10
los	411	466	424	477	510	737	10
hacen	426	466	452	477	510	737	10
los	58	479	70	491	510	737	10
médicos	73	479	109	491	510	737	10
nacionales	111	479	158	491	510	737	10
o	161	479	166	491	510	737	10
extranjeros	168	479	218	491	510	737	10
incorporados	220	479	279	491	510	737	10
legalmente	281	479	329	491	510	737	10
al	332	479	340	491	510	737	10
gremio	342	479	373	491	510	737	10
médico	375	479	408	491	510	737	10
peruano”	410	479	452	491	510	737	10
(Coolies…,	58	493	106	505	510	737	10
30	108	493	119	505	510	737	10
sep.	121	493	138	505	510	737	10
1906).	140	493	168	505	510	737	10
Igualmente,	169	493	222	505	510	737	10
los	224	493	236	505	510	737	10
médicos	238	493	275	505	510	737	10
de	277	493	287	505	510	737	10
la	289	493	297	505	510	737	10
Facultad	299	493	336	505	510	737	10
de	337	493	348	505	510	737	10
Medicina	350	493	391	505	510	737	10
daban	393	493	420	505	510	737	10
cuenta	422	493	452	505	510	737	10
del	58	507	72	519	510	737	10
uso	74	507	90	519	510	737	10
de	92	507	103	519	510	737	10
tarjetas	106	507	138	519	510	737	10
de	141	507	151	519	510	737	10
presentación	154	507	211	519	510	737	10
y	213	507	219	519	510	737	10
de	222	507	232	519	510	737	10
recetarios	235	507	277	519	510	737	10
que	280	507	296	519	510	737	10
emulaban	299	507	343	519	510	737	10
a	346	507	351	519	510	737	10
los	354	507	366	519	510	737	10
médicos	369	507	405	519	510	737	10
locales.	408	507	440	519	510	737	10
Otra	72	521	93	533	510	737	10
estrategia	97	521	140	533	510	737	10
ampliamente	144	521	204	533	510	737	10
extendida	208	521	253	533	510	737	10
fue	258	521	272	533	510	737	10
el	276	521	284	533	510	737	10
reemplazo	289	521	336	533	510	737	10
del	340	521	354	533	510	737	10
idioma	358	521	389	533	510	737	10
chino	394	521	420	533	510	737	10
por	425	521	440	533	510	737	10
el	444	521	452	533	510	737	10
inglés	58	535	85	547	510	737	10
o	88	535	94	547	510	737	10
español,	97	535	134	547	510	737	10
principalmente	138	535	207	547	510	737	10
en	211	535	222	547	510	737	10
la	225	535	233	547	510	737	10
publicidad.	237	535	287	547	510	737	10
Si	291	535	299	547	510	737	10
bien	302	535	322	547	510	737	10
los	325	535	338	547	510	737	10
herbolarios	341	535	392	547	510	737	10
continuaron	396	535	452	547	510	737	10
usando	58	549	91	560	510	737	10
el	94	549	102	560	510	737	10
idioma	105	549	136	560	510	737	10
chino	139	549	166	560	510	737	10
para	169	549	188	560	510	737	10
escribir	191	549	224	560	510	737	10
sus	227	549	241	560	510	737	10
recetas,	244	549	278	560	510	737	10
mucho	281	549	312	560	510	737	10
de	315	549	326	560	510	737	10
ellos	329	549	349	560	510	737	10
comenzaron	352	549	409	560	510	737	10
a	412	549	416	560	510	737	10
utilizar	419	549	452	560	510	737	10
cada	58	563	79	574	510	737	10
vez	81	563	96	574	510	737	10
el	99	563	107	574	510	737	10
idioma	110	563	141	574	510	737	10
local	144	563	165	574	510	737	10
en	168	563	179	574	510	737	10
las	182	563	194	574	510	737	10
consultas	197	563	239	574	510	737	10
médicas.	242	563	281	574	510	737	10
En	284	563	296	574	510	737	10
1858,	299	563	323	574	510	737	10
el	326	563	334	574	510	737	10
herbolario	337	563	384	574	510	737	10
Wo	387	563	402	574	510	737	10
Tsun	405	563	426	574	510	737	10
Yuen	429	563	452	574	510	737	10
en	58	577	69	588	510	737	10
el	73	577	80	588	510	737	10
barrio	84	577	111	588	510	737	10
chino	115	577	141	588	510	737	10
de	144	577	155	588	510	737	10
San	158	577	175	588	510	737	10
Francisco,	178	577	223	588	510	737	10
fue	227	577	241	588	510	737	10
el	244	577	252	588	510	737	10
primero	255	577	292	588	510	737	10
en	295	577	306	588	510	737	10
poner	310	577	336	588	510	737	10
un	339	577	352	588	510	737	10
anuncio	355	577	392	588	510	737	10
en	396	577	407	588	510	737	10
su	410	577	420	588	510	737	10
tienda	423	577	452	588	510	737	10
escrito	58	591	88	602	510	737	10
en	91	591	102	602	510	737	10
inglés	106	591	132	602	510	737	10
para	135	591	155	602	510	737	10
atraer	158	591	184	602	510	737	10
a	187	591	192	602	510	737	10
la	195	591	203	602	510	737	10
población	207	591	251	602	510	737	10
caucásica	255	591	296	602	510	737	10
(Liu,	300	591	321	602	510	737	10
2006,	324	591	350	602	510	737	10
p.143).	353	591	383	602	510	737	10
En	387	591	398	602	510	737	10
Perú,	402	591	425	602	510	737	10
Kam-	428	591	452	602	510	737	10
Jim	58	605	74	616	510	737	10
se	77	605	85	616	510	737	10
publicitaba	88	605	139	616	510	737	10
en	141	605	153	616	510	737	10
el	156	605	163	616	510	737	10
diario	166	605	193	616	510	737	10
El	196	605	204	616	510	737	10
Comercio	207	605	247	616	510	737	10
y	250	605	255	616	510	737	10
ponía	258	605	284	616	510	737	10
al	287	605	295	616	510	737	10
conocimiento	298	605	361	616	510	737	10
de	364	605	374	616	510	737	10
su	377	605	387	616	510	737	10
“innumerable	390	605	452	616	510	737	10
clientela”	58	619	101	630	510	737	10
que	104	619	120	630	510	737	10
contaba	123	619	159	630	510	737	10
con	162	619	178	630	510	737	10
varios	181	619	208	630	510	737	10
tipos	211	619	233	630	510	737	10
de	236	619	247	630	510	737	10
yerbas	250	619	278	630	510	737	10
medicinales,	281	619	338	630	510	737	10
incluyendo	341	619	392	630	510	737	10
al	394	619	403	630	510	737	10
final	405	619	426	630	510	737	10
de	429	619	439	630	510	737	10
su	442	619	452	630	510	737	10
anuncio	58	633	95	644	510	737	10
una	98	633	115	644	510	737	10
nota	118	633	138	644	510	737	10
en	141	633	152	644	510	737	10
la	155	633	163	644	510	737	10
que	166	633	182	644	510	737	10
señalaba	185	633	224	644	510	737	10
que	226	633	243	644	510	737	10
“viendo	245	633	281	644	510	737	10
el	284	633	292	644	510	737	10
obstáculo	295	633	338	644	510	737	10
que	341	633	357	644	510	737	10
presenta	360	633	398	644	510	737	10
el	401	633	409	644	510	737	10
no	411	633	423	644	510	737	10
poder	426	633	452	644	510	737	10
dar	58	647	73	658	510	737	10
un	75	647	87	658	510	737	10
diagnóstico	89	647	140	658	510	737	10
completo	142	647	184	658	510	737	10
de	186	647	196	658	510	737	10
las	198	647	210	658	510	737	10
enfermedades	212	647	274	658	510	737	10
tengo	276	647	301	658	510	737	10
en	303	647	314	658	510	737	10
mi	316	647	328	658	510	737	10
compañía	330	647	374	658	510	737	10
un	376	647	388	658	510	737	10
intérprete	390	647	434	658	510	737	10
que	436	647	452	658	510	737	10
tan	58	661	73	672	510	737	10
familiar	76	661	112	672	510	737	10
es	115	661	123	672	510	737	10
en	126	661	137	672	510	737	10
el	140	661	148	672	510	737	10
chino	151	661	177	672	510	737	10
como	180	661	205	672	510	737	10
el	208	661	215	672	510	737	10
español”	218	661	257	672	510	737	10
(Aviso…,	260	661	300	672	510	737	10
2	303	661	308	672	510	737	10
oct.	311	661	328	672	510	737	10
1877).	331	661	358	672	510	737	10
Algunos	361	661	398	672	510	737	10
herbolarios	401	661	452	672	510	737	10
22	58	699	67	708	510	737	10
História,	283	699	309	708	510	737	10
Ciências,	310	699	337	708	510	737	10
Saúde	339	699	358	708	510	737	10
–	360	699	364	708	510	737	10
Manguinhos,	365	699	406	708	510	737	10
Rio	408	699	418	708	510	737	10
de	419	699	427	708	510	737	10
Janeiro	429	699	452	708	510	737	10
Sanadores	376	38	410	47	510	737	11
inesperados	412	38	453	47	510	737	11
chinos	58	75	88	87	510	737	11
en	92	75	103	87	510	737	11
California	106	75	152	87	510	737	11
quisieron	155	75	198	87	510	737	11
ampliar	201	75	236	87	510	737	11
aún	239	75	256	87	510	737	11
más	260	75	278	87	510	737	11
la	281	75	289	87	510	737	11
clientela,	292	75	333	87	510	737	11
incorporando	336	75	398	87	510	737	11
traductores	401	75	452	87	510	737	11
que	58	89	74	101	510	737	11
hablaban	77	89	119	101	510	737	11
español	122	89	157	101	510	737	11
para	160	89	179	101	510	737	11
atraer	182	89	208	101	510	737	11
a	211	89	216	101	510	737	11
la	219	89	227	101	510	737	11
población	229	89	274	101	510	737	11
hispanohablante.	277	89	356	101	510	737	11
Aun	72	103	91	114	510	737	11
cuando	94	103	128	114	510	737	11
los	131	103	143	114	510	737	11
médicos	147	103	183	114	510	737	11
chinos	187	103	216	114	510	737	11
mantenían	220	103	269	114	510	737	11
sus	272	103	286	114	510	737	11
tradiciones,	289	103	341	114	510	737	11
muchos	344	103	379	114	510	737	11
optaron	383	103	418	114	510	737	11
por	421	103	436	114	510	737	11
un	440	103	452	114	510	737	11
estilo	58	117	82	128	510	737	11
de	85	117	95	128	510	737	11
marketing	98	117	143	128	510	737	11
norteamericano	146	117	217	128	510	737	11
para	219	117	239	128	510	737	11
llegar	241	117	266	128	510	737	11
a	268	117	273	128	510	737	11
un	276	117	288	128	510	737	11
público	291	117	324	128	510	737	11
mayor	327	117	355	128	510	737	11
(Marcus,	358	117	396	128	510	737	11
Chen,	399	117	426	128	510	737	11
2011,	429	117	452	128	510	737	11
p.379).	58	131	89	142	510	737	11
El	92	131	100	142	510	737	11
uso	104	131	119	142	510	737	11
de	122	131	133	142	510	737	11
anuncios	136	131	176	142	510	737	11
en	179	131	190	142	510	737	11
periódicos	194	131	240	142	510	737	11
ha	243	131	254	142	510	737	11
sido	257	131	275	142	510	737	11
ampliamente	278	131	337	142	510	737	11
estudiado	340	131	383	142	510	737	11
para	386	131	405	142	510	737	11
el	408	131	416	142	510	737	11
caso	419	131	439	142	510	737	11
de	442	131	452	142	510	737	11
California.	58	145	105	156	510	737	11
Diversos	107	145	144	156	510	737	11
historiadores	146	145	202	156	510	737	11
enfatizan	204	145	245	156	510	737	11
la	247	145	254	156	510	737	11
utilización	256	145	303	156	510	737	11
de	304	145	315	156	510	737	11
texto	317	145	339	156	510	737	11
escrito	341	145	369	156	510	737	11
en	371	145	382	156	510	737	11
inglés	384	145	409	156	510	737	11
o	411	145	417	156	510	737	11
español	419	145	452	156	510	737	11
para	58	159	77	170	510	737	11
tratar	80	159	104	170	510	737	11
a	106	159	111	170	510	737	11
los	113	159	126	170	510	737	11
pacientes	128	159	169	170	510	737	11
locales	171	159	201	170	510	737	11
y	203	159	208	170	510	737	11
mexicanos,	211	159	261	170	510	737	11
junto	263	159	287	170	510	737	11
con	289	159	306	170	510	737	11
la	308	159	316	170	510	737	11
fotografía	318	159	361	170	510	737	11
de	363	159	374	170	510	737	11
él/los	376	159	400	170	510	737	11
herbolarios	402	159	452	170	510	737	11
en	58	173	69	184	510	737	11
sus	73	173	87	184	510	737	11
típicos	91	173	120	184	510	737	11
atuendos	124	173	164	184	510	737	11
chinos,	168	173	201	184	510	737	11
mostrándose	205	173	261	184	510	737	11
hábiles	265	173	296	184	510	737	11
y	300	173	306	184	510	737	11
competentes	310	173	365	184	510	737	11
en	369	173	380	184	510	737	11
el	384	173	392	184	510	737	11
campo	396	173	426	184	510	737	11
de	430	173	440	184	510	737	11
la	444	173	452	184	510	737	11
medicina.	58	187	102	198	510	737	11
Además,	104	187	142	198	510	737	11
en	144	187	155	198	510	737	11
estos	157	187	178	198	510	737	11
anuncios	180	187	220	198	510	737	11
se	222	187	231	198	510	737	11
establece	233	187	273	198	510	737	11
el	275	187	282	198	510	737	11
tipo	284	187	302	198	510	737	11
de	304	187	315	198	510	737	11
yerbas	317	187	345	198	510	737	11
medicinales	347	187	400	198	510	737	11
disponibles	402	187	452	198	510	737	11
y	58	201	63	212	510	737	11
los	66	201	78	212	510	737	11
tipos	80	201	102	212	510	737	11
de	105	201	115	212	510	737	11
tratamientos	117	201	174	212	510	737	11
desarrollados,	176	201	237	212	510	737	11
especialmente	240	201	303	212	510	737	11
el	305	201	313	212	510	737	11
diagnóstico	315	201	367	212	510	737	11
a	369	201	374	212	510	737	11
través	376	201	402	212	510	737	11
del	404	201	418	212	510	737	11
pulso	420	201	444	212	510	737	11
y	447	201	452	212	510	737	11
la	58	215	66	226	510	737	11
sanación	68	215	108	226	510	737	11
con	110	215	126	226	510	737	11
yerbas	129	215	157	226	510	737	11
(Bowen,	159	215	195	226	510	737	11
1993,	197	215	221	226	510	737	11
p.72-75;	224	215	259	226	510	737	11
Liu,	261	215	278	226	510	737	11
2006,	280	215	306	226	510	737	11
p.143-144).	308	215	357	226	510	737	11
En	359	215	371	226	510	737	11
muchas	373	215	407	226	510	737	11
ocasiones	410	215	452	226	510	737	11
los	58	229	70	240	510	737	11
anuncios	73	229	113	240	510	737	11
iban	116	229	135	240	510	737	11
acompañados	138	229	199	240	510	737	11
de	201	229	211	240	510	737	11
testimonios	214	229	266	240	510	737	11
de	268	229	279	240	510	737	11
curaciones	281	229	328	240	510	737	11
exitosas,	331	229	369	240	510	737	11
principalmente	371	229	439	240	510	737	11
de	442	229	452	240	510	737	11
gente	58	243	82	254	510	737	11
caucásica,	85	243	129	254	510	737	11
que	133	243	149	254	510	737	11
había	152	243	177	254	510	737	11
sido	180	243	198	254	510	737	11
tratada	201	243	233	254	510	737	11
y	236	243	241	254	510	737	11
sanada	245	243	275	254	510	737	11
por	279	243	294	254	510	737	11
dicho	297	243	323	254	510	737	11
herbolario.	326	243	375	254	510	737	11
De	378	243	390	254	510	737	11
esta	394	243	411	254	510	737	11
forma	414	243	441	254	510	737	11
la	444	243	452	254	510	737	11
publicidad	58	256	105	268	510	737	11
en	108	256	119	268	510	737	11
diarios	122	256	152	268	510	737	11
se	156	256	164	268	510	737	11
transforma	167	256	216	268	510	737	11
en	220	256	231	268	510	737	11
una	234	256	251	268	510	737	11
fuente	254	256	282	268	510	737	11
valiosa	285	256	316	268	510	737	11
para	319	256	338	268	510	737	11
conocer	342	256	377	268	510	737	11
quiénes	380	256	414	268	510	737	11
eran	417	256	437	268	510	737	11
los	440	256	452	268	510	737	11
pacientes	58	270	99	282	510	737	11
y	102	270	107	282	510	737	11
cuáles	109	270	137	282	510	737	11
eran	139	270	159	282	510	737	11
las	161	270	173	282	510	737	11
principales	175	270	224	282	510	737	11
enfermedades	226	270	288	282	510	737	11
curadas	291	270	325	282	510	737	11
por	327	270	342	282	510	737	11
estos.	344	270	369	282	510	737	11
De	371	270	383	282	510	737	11
modo	386	270	412	282	510	737	11
similar	414	270	445	282	510	737	11
a	447	270	452	282	510	737	11
los	58	284	70	296	510	737	11
anuncios	72	284	113	296	510	737	11
de	114	284	125	296	510	737	11
los	127	284	139	296	510	737	11
médicos	141	284	177	296	510	737	11
estadounidenses,	179	284	255	296	510	737	11
los	256	284	269	296	510	737	11
médicos	271	284	307	296	510	737	11
chinos	309	284	339	296	510	737	11
publicaban	341	284	390	296	510	737	11
en	392	284	403	296	510	737	11
las	405	284	417	296	510	737	11
mismas	419	284	452	296	510	737	11
secciones	58	298	99	310	510	737	11
del	101	298	115	310	510	737	11
diario,	117	298	146	310	510	737	11
declarando	148	298	197	310	510	737	11
que	199	298	215	310	510	737	11
“el	217	298	229	310	510	737	11
diagnóstico	231	298	283	310	510	737	11
y	285	298	290	310	510	737	11
la	292	298	300	310	510	737	11
examinación	302	298	360	310	510	737	11
era	362	298	376	310	510	737	11
gratis”,	378	298	408	310	510	737	11
lo	410	298	419	310	510	737	11
que	421	298	437	310	510	737	11
sin	439	298	452	310	510	737	11
duda	58	312	80	324	510	737	11
los	83	312	95	324	510	737	11
transformaban	97	312	163	324	510	737	11
no	165	312	177	324	510	737	11
sólo	179	312	197	324	510	737	11
en	200	312	211	324	510	737	11
competencia,	213	312	272	324	510	737	11
sino	274	312	293	324	510	737	11
en	295	312	306	324	510	737	11
competencia	309	312	365	324	510	737	11
desleal	368	312	397	324	510	737	11
a	400	312	405	324	510	737	11
los	407	312	419	324	510	737	11
ojos	422	312	439	324	510	737	11
de	442	312	452	324	510	737	11
los	58	326	70	337	510	737	11
médicos	73	326	110	337	510	737	11
locales	112	326	142	337	510	737	11
(Marcus,	145	326	184	337	510	737	11
Chen,	186	326	213	337	510	737	11
2011,	216	326	240	337	510	737	11
p.379).	242	326	273	337	510	737	11
Figura	173	590	194	600	510	737	11
1:	196	590	202	600	510	737	11
Anuncio	203	590	231	600	510	737	11
de	233	590	242	600	510	737	11
médicos	243	590	271	600	510	737	11
chinos	273	590	295	600	510	737	11
en	297	590	305	600	510	737	11
California	307	590	339	600	510	737	11
(Los	175	600	188	609	510	737	11
Angeles	189	600	214	609	510	737	11
Herald,	216	600	239	609	510	737	11
v.27,	241	600	256	609	510	737	11
n.20,	257	600	273	609	510	737	11
p.17.	275	600	291	609	510	737	11
25	293	600	301	609	510	737	11
abr.	302	600	315	609	510	737	11
1897)	316	600	335	609	510	737	11
Para	72	626	92	637	510	737	11
el	96	626	104	637	510	737	11
caso	108	626	127	637	510	737	11
peruano	131	626	169	637	510	737	11
sabemos	173	626	212	637	510	737	11
que	216	626	232	637	510	737	11
desde	236	626	261	637	510	737	11
1870	266	626	287	637	510	737	11
aparecen	291	626	331	637	510	737	11
los	335	626	348	637	510	737	11
primeros	352	626	392	637	510	737	11
anuncios	396	626	437	637	510	737	11
de	442	626	452	637	510	737	11
herbolarios	58	640	106	651	510	737	11
en	108	640	119	651	510	737	11
la	121	640	128	651	510	737	11
prensa,	130	640	161	651	510	737	11
que	163	640	179	651	510	737	11
comparten	180	640	227	651	510	737	11
muchas	229	640	263	651	510	737	11
similitudes	264	640	312	651	510	737	11
con	313	640	330	651	510	737	11
lo	331	640	340	651	510	737	11
analizado	341	640	383	651	510	737	11
para	385	640	404	651	510	737	11
California.	406	640	452	651	510	737	11
Durante	58	654	94	665	510	737	11
el	97	654	104	665	510	737	11
siglo	107	654	127	665	510	737	11
XIX,	130	654	150	665	510	737	11
los	153	654	165	665	510	737	11
anuncios	168	654	207	665	510	737	11
estaban	210	654	243	665	510	737	11
caracterizados	246	654	307	665	510	737	11
por	310	654	325	665	510	737	11
extensos	328	654	365	665	510	737	11
textos	368	654	394	665	510	737	11
en	397	654	408	665	510	737	11
los	410	654	422	665	510	737	11
que	425	654	441	665	510	737	11
se	444	654	452	665	510	737	11
v.25,	58	699	72	708	510	737	11
n.1,	74	699	85	708	510	737	11
jan.-mar.	87	699	113	708	510	737	11
2018,	115	699	132	708	510	737	11
p.13-31	134	699	157	708	510	737	11
23	443	699	452	708	510	737	11
Patricia	58	38	82	47	510	737	12
Palma	84	38	104	47	510	737	12
especificaban	58	75	117	87	510	737	12
las	119	75	131	87	510	737	12
enfermedades	134	75	195	87	510	737	12
que	198	75	213	87	510	737	12
curaban	216	75	252	87	510	737	12
las	255	75	267	87	510	737	12
yerbas	269	75	297	87	510	737	12
medicinales.	300	75	355	87	510	737	12
En	358	75	369	87	510	737	12
la	372	75	380	87	510	737	12
década	383	75	413	87	510	737	12
de	416	75	426	87	510	737	12
1910,	429	75	452	87	510	737	12
los	58	89	70	101	510	737	12
anuncios	73	89	113	101	510	737	12
comienzan	115	89	164	101	510	737	12
a	167	89	172	101	510	737	12
ser	174	89	187	101	510	737	12
más	189	89	207	101	510	737	12
atractivos,	210	89	254	101	510	737	12
incluyendo	257	89	306	101	510	737	12
imágenes	309	89	350	101	510	737	12
de	352	89	363	101	510	737	12
herbolarios	365	89	415	101	510	737	12
vestidos	417	89	452	101	510	737	12
a	58	103	63	114	510	737	12
la	65	103	73	114	510	737	12
usanza	76	103	106	114	510	737	12
occidental	109	103	154	114	510	737	12
y	156	103	162	114	510	737	12
emulando	164	103	209	114	510	737	12
el	211	103	219	114	510	737	12
estilo	221	103	245	114	510	737	12
de	247	103	257	114	510	737	12
los	260	103	272	114	510	737	12
médicos	275	103	311	114	510	737	12
profesionales	313	103	370	114	510	737	12
(ver	372	103	389	114	510	737	12
Figura	391	103	419	114	510	737	12
2).	421	103	433	114	510	737	12
Figura	183	307	204	317	510	737	12
2:	206	307	212	317	510	737	12
Anuncio	213	307	241	317	510	737	12
de	243	307	252	317	510	737	12
médico	253	307	278	317	510	737	12
chino	280	307	299	317	510	737	12
en	300	307	309	317	510	737	12
Lima	311	307	327	317	510	737	12
(Almanaque	176	317	216	326	510	737	12
de	217	317	225	326	510	737	12
El	227	317	232	326	510	737	12
Comercio,	234	317	266	326	510	737	12
año	268	317	280	326	510	737	12
18,	282	317	292	326	510	737	12
p.196.	294	317	314	326	510	737	12
1909)	315	317	334	326	510	737	12
Si	72	343	80	355	510	737	12
bien	82	343	101	355	510	737	12
las	103	343	115	355	510	737	12
estrategias	117	343	162	355	510	737	12
fueron	164	343	194	355	510	737	12
exitosas	196	343	230	355	510	737	12
para	232	343	252	355	510	737	12
atraer	254	343	279	355	510	737	12
pacientes,	281	343	324	355	510	737	12
también	326	343	363	355	510	737	12
llamó	365	343	390	355	510	737	12
la	392	343	400	355	510	737	12
atención	402	343	440	355	510	737	12
de	442	343	452	355	510	737	12
los	58	357	70	368	510	737	12
médicos	72	357	109	368	510	737	12
profesionales	111	357	168	368	510	737	12
quienes	170	357	204	368	510	737	12
buscaban	206	357	248	368	510	737	12
terminar	250	357	289	368	510	737	12
con	291	357	307	368	510	737	12
la	309	357	317	368	510	737	12
práctica	319	357	354	368	510	737	12
en	356	357	367	368	510	737	12
el	369	357	377	368	510	737	12
país.	379	357	399	368	510	737	12
Dora	401	357	423	368	510	737	12
Mayer	425	357	452	368	510	737	12
declaró	58	371	91	382	510	737	12
en	93	371	104	382	510	737	12
1924	107	371	128	382	510	737	12
que	131	371	147	382	510	737	12
las	150	371	161	382	510	737	12
autoridades	164	371	215	382	510	737	12
locales	218	371	247	382	510	737	12
no	250	371	262	382	510	737	12
debían	264	371	294	382	510	737	12
privar	297	371	324	382	510	737	12
a	326	371	331	382	510	737	12
los	334	371	346	382	510	737	12
herbolarios	348	371	398	382	510	737	12
de	401	371	411	382	510	737	12
su	414	371	424	382	510	737	12
apego	426	371	452	382	510	737	12
tradicional	58	385	106	396	510	737	12
al	108	385	116	396	510	737	12
arte	118	385	135	396	510	737	12
curativo.	137	385	177	396	510	737	12
No	179	385	192	396	510	737	12
obstante,	194	385	234	396	510	737	12
reconocía,	236	385	282	396	510	737	12
como	284	385	308	396	510	737	12
una	311	385	328	396	510	737	12
“imprudencia	330	385	391	396	510	737	12
evidente”	393	385	435	396	510	737	12
por	437	385	452	396	510	737	12
parte	58	399	81	410	510	737	12
de	84	399	94	410	510	737	12
ellos,	97	399	120	410	510	737	12
la	123	399	131	410	510	737	12
publicación	134	399	186	410	510	737	12
de	189	399	199	410	510	737	12
anuncios	202	399	243	410	510	737	12
en	246	399	257	410	510	737	12
los	260	399	272	410	510	737	12
periódicos	275	399	321	410	510	737	12
que	324	399	340	410	510	737	12
habían	343	399	374	410	510	737	12
ocasionado	377	399	427	410	510	737	12
la	430	399	438	410	510	737	12
ira	441	399	452	410	510	737	12
de	58	413	69	424	510	737	12
los	71	413	84	424	510	737	12
médicos	87	413	123	424	510	737	12
nacionales	126	413	173	424	510	737	12
y	176	413	181	424	510	737	12
habían	184	413	215	424	510	737	12
expuesto	218	413	257	424	510	737	12
la	260	413	268	424	510	737	12
posición	271	413	308	424	510	737	12
(i)legal	311	413	342	424	510	737	12
de	345	413	355	424	510	737	12
la	358	413	366	424	510	737	12
medicina	369	413	410	424	510	737	12
china	413	413	438	424	510	737	12
en	441	413	452	424	510	737	12
el	58	427	66	438	510	737	12
país.	69	427	89	438	510	737	12
Dora	93	427	114	438	510	737	12
Mayer	117	427	145	438	510	737	12
(1924,	148	427	175	438	510	737	12
p.107)	178	427	205	438	510	737	12
establecía	209	427	251	438	510	737	12
que	254	427	271	438	510	737	12
los	274	427	286	438	510	737	12
anuncios	289	427	330	438	510	737	12
eran	333	427	353	438	510	737	12
“tan	356	427	375	438	510	737	12
llamativos	378	427	424	438	510	737	12
como	427	427	452	438	510	737	12
no	58	441	70	452	510	737	12
lo	73	441	82	452	510	737	12
acostumbra	85	441	137	452	510	737	12
en	140	441	151	452	510	737	12
semejante	155	441	199	452	510	737	12
escala	202	441	229	452	510	737	12
casi	232	441	248	452	510	737	12
ningún	252	441	285	452	510	737	12
otro	289	441	307	452	510	737	12
profesional,	311	441	363	452	510	737	12
y	366	441	371	452	510	737	12
trazando	375	441	414	452	510	737	12
siempre	418	441	452	452	510	737	12
comparaciones	58	455	124	466	510	737	12
desagradables	127	455	188	466	510	737	12
con	190	455	207	466	510	737	12
los	210	455	222	466	510	737	12
alópatas	225	455	261	466	510	737	12
occidentales”.	264	455	325	466	510	737	12
Los	72	469	87	480	510	737	12
dueños	91	469	123	480	510	737	12
de	126	469	137	480	510	737	12
herbolerías	140	469	189	480	510	737	12
también	193	469	230	480	510	737	12
recurrieron	233	469	284	480	510	737	12
a	287	469	292	480	510	737	12
la	296	469	303	480	510	737	12
contratación	307	469	363	480	510	737	12
de	366	469	377	480	510	737	12
recepcionistas	380	469	443	480	510	737	12
o	447	469	452	480	510	737	12
cajeras	58	483	88	494	510	737	12
locales	90	483	120	494	510	737	12
que	122	483	138	494	510	737	12
trabajaran	140	483	186	494	510	737	12
como	188	483	213	494	510	737	12
intérpretes	215	483	262	494	510	737	12
y	265	483	270	494	510	737	12
asistentes.	272	483	317	494	510	737	12
Como	319	483	346	494	510	737	12
plantea	348	483	381	494	510	737	12
Liu,	383	483	400	494	510	737	12
en	403	483	414	494	510	737	12
el	416	483	424	494	510	737	12
sur	426	483	439	494	510	737	12
de	442	483	452	494	510	737	12
California	58	497	103	508	510	737	12
era	105	497	118	508	510	737	12
común	120	497	151	508	510	737	12
que	153	497	169	508	510	737	12
los	171	497	183	508	510	737	12
herbolarios	185	497	235	508	510	737	12
contrataran	237	497	288	508	510	737	12
a	290	497	295	508	510	737	12
jóvenes	297	497	329	508	510	737	12
mexicanas	331	497	378	508	510	737	12
como	380	497	404	508	510	737	12
secretarias	406	497	452	508	510	737	12
o	58	510	64	522	510	737	12
enfermeras	66	510	115	522	510	737	12
que	118	510	134	522	510	737	12
los	137	510	149	522	510	737	12
ayudaban	151	510	195	522	510	737	12
con	197	510	214	522	510	737	12
los	216	510	229	522	510	737	12
clientes	231	510	264	522	510	737	12
locales.	267	510	299	522	510	737	12
Al	302	510	312	522	510	737	12
parecer	314	510	346	522	510	737	12
en	349	510	360	522	510	737	12
Perú,	362	510	385	522	510	737	12
los	387	510	400	522	510	737	12
herbolarios	402	510	452	522	510	737	12
hicieron	58	524	95	536	510	737	12
uso	99	524	114	536	510	737	12
de	118	524	128	536	510	737	12
esta	131	524	148	536	510	737	12
misma	152	524	182	536	510	737	12
estrategia.	185	524	230	536	510	737	12
En	233	524	245	536	510	737	12
el	249	524	256	536	510	737	12
expediente	260	524	309	536	510	737	12
laboral	312	524	343	536	510	737	12
seguido	346	524	380	536	510	737	12
por	384	524	399	536	510	737	12
Rosa	402	524	423	536	510	737	12
María	426	524	452	536	510	737	12
Cañamero	58	538	105	550	510	737	12
contra	107	538	136	550	510	737	12
el	139	538	146	550	510	737	12
famoso	149	538	182	550	510	737	12
herbolario	184	538	231	550	510	737	12
peruano	233	538	271	550	510	737	12
Carlos	274	538	302	550	510	737	12
Pun	305	538	323	550	510	737	12
por	325	538	340	550	510	737	12
despido	343	538	377	550	510	737	12
intempestivo	380	538	438	550	510	737	12
en	441	538	452	550	510	737	12
1926,	58	552	82	564	510	737	12
la	85	552	93	564	510	737	12
mujer	95	552	121	564	510	737	12
señala	124	552	152	564	510	737	12
que	154	552	171	564	510	737	12
fue	173	552	187	564	510	737	12
contratada	190	552	237	564	510	737	12
por	240	552	255	564	510	737	12
el	258	552	266	564	510	737	12
señor	268	552	292	564	510	737	12
Pun	295	552	313	564	510	737	12
como	316	552	340	564	510	737	12
cajera	343	552	369	564	510	737	12
de	371	552	382	564	510	737	12
su	384	552	394	564	510	737	12
botica	397	552	424	564	510	737	12
china	427	552	452	564	510	737	12
y	58	566	63	577	510	737	12
despedida	68	566	112	577	510	737	12
sin	116	566	130	577	510	737	12
motivo,	134	566	168	577	510	737	12
adeudándosele	173	566	239	577	510	737	12
una	243	566	260	577	510	737	12
cantidad	264	566	303	577	510	737	12
de	307	566	318	577	510	737	12
dinero.	322	566	354	577	510	737	12
Si	358	566	366	577	510	737	12
bien	370	566	390	577	510	737	12
el	394	566	402	577	510	737	12
herbolario	406	566	452	577	510	737	12
aceptó	58	580	87	591	510	737	12
que	90	580	106	591	510	737	12
ella	109	580	125	591	510	737	12
había	128	580	152	591	510	737	12
trabajado	155	580	197	591	510	737	12
en	200	580	211	591	510	737	12
su	214	580	223	591	510	737	12
botica,	226	580	256	591	510	737	12
declaró	259	580	292	591	510	737	12
que	295	580	311	591	510	737	12
ella	314	580	330	591	510	737	12
había	333	580	357	591	510	737	12
dejado	360	580	389	591	510	737	12
el	392	580	400	591	510	737	12
trabajo	403	580	434	591	510	737	12
por	437	580	452	591	510	737	12
su	58	594	68	605	510	737	12
propia	72	594	101	605	510	737	12
voluntad.	105	594	148	605	510	737	12
Un	152	594	166	605	510	737	12
antecedente	170	594	224	605	510	737	12
interesante	228	594	278	605	510	737	12
que	282	594	299	605	510	737	12
arroja	303	594	329	605	510	737	12
este	333	594	350	605	510	737	12
expediente	354	594	404	605	510	737	12
laboral	408	594	439	605	510	737	12
es	443	594	452	605	510	737	12
que	58	608	74	619	510	737	12
el	77	608	85	619	510	737	12
incremento	88	608	139	619	510	737	12
de	142	608	152	619	510	737	12
racismo	155	608	190	619	510	737	12
contra	193	608	221	619	510	737	12
la	224	608	232	619	510	737	12
comunidad	235	608	285	619	510	737	12
china	288	608	314	619	510	737	12
a	317	608	321	619	510	737	12
fines	324	608	345	619	510	737	12
de	348	608	359	619	510	737	12
los	361	608	374	619	510	737	12
años	377	608	397	619	510	737	12
1920	400	608	422	619	510	737	12
estaba	425	608	452	619	510	737	12
afectando	58	622	102	633	510	737	12
a	105	622	110	633	510	737	12
los	113	622	125	633	510	737	12
miembros	128	622	173	633	510	737	12
destacados	176	622	223	633	510	737	12
de	226	622	237	633	510	737	12
la	240	622	248	633	510	737	12
comunidad.	251	622	304	633	510	737	12
Pun	307	622	325	633	510	737	12
señala	328	622	356	633	510	737	12
según	359	622	385	633	510	737	12
sus	388	622	402	633	510	737	12
empleados	405	622	452	633	510	737	12
y	58	636	63	647	510	737	12
parientes	66	636	107	647	510	737	12
“esta	110	636	131	647	510	737	12
niña	134	636	154	647	510	737	12
había	157	636	182	647	510	737	12
dicho	184	636	210	647	510	737	12
que	213	636	229	647	510	737	12
no	232	636	243	647	510	737	12
quería	246	636	274	647	510	737	12
prestar	277	636	307	647	510	737	12
servicios	310	636	348	647	510	737	12
en	351	636	362	647	510	737	12
establecimientos	365	636	439	647	510	737	12
de	442	636	452	647	510	737	12
chinos	58	650	88	661	510	737	12
porque	91	650	122	661	510	737	12
era	125	650	138	661	510	737	12
muy	141	650	161	661	510	737	12
mal	163	650	180	661	510	737	12
visto”	183	650	209	661	510	737	12
(Perú,	212	650	238	661	510	737	12
4	241	650	246	661	510	737	12
ene.	249	650	267	661	510	737	12
1926).	270	650	298	661	510	737	12
24	58	699	67	708	510	737	12
História,	283	699	309	708	510	737	12
Ciências,	310	699	337	708	510	737	12
Saúde	339	699	358	708	510	737	12
–	360	699	364	708	510	737	12
Manguinhos,	365	699	406	708	510	737	12
Rio	408	699	418	708	510	737	12
de	419	699	427	708	510	737	12
Janeiro	429	699	452	708	510	737	12
Sanadores	376	38	410	47	510	737	13
inesperados	412	38	453	47	510	737	13
De	72	75	85	87	510	737	13
esta	87	75	104	87	510	737	13
forma,	106	75	135	87	510	737	13
las	137	75	149	87	510	737	13
estrategias	151	75	197	87	510	737	13
llevadas	199	75	234	87	510	737	13
a	237	75	241	87	510	737	13
cabo	243	75	264	87	510	737	13
por	266	75	282	87	510	737	13
los	284	75	296	87	510	737	13
médicos	298	75	335	87	510	737	13
chinos	337	75	367	87	510	737	13
eran	369	75	388	87	510	737	13
muy	391	75	411	87	510	737	13
similares	413	75	452	87	510	737	13
a	58	89	63	101	510	737	13
las	66	89	78	101	510	737	13
de	82	89	92	101	510	737	13
los	96	89	108	101	510	737	13
médicos	111	89	148	101	510	737	13
occidentales:	151	89	209	101	510	737	13
llamativa	212	89	254	101	510	737	13
publicidad	257	89	304	101	510	737	13
en	308	89	319	101	510	737	13
la	322	89	330	101	510	737	13
prensa,	334	89	366	101	510	737	13
testimonios	369	89	421	101	510	737	13
de	425	89	435	101	510	737	13
sus	438	89	452	101	510	737	13
curaciones	58	103	105	114	510	737	13
acertadas,	108	103	152	114	510	737	13
establecimiento	154	103	224	114	510	737	13
de	227	103	237	114	510	737	13
comercios	240	103	285	114	510	737	13
en	287	103	298	114	510	737	13
zonas	301	103	326	114	510	737	13
importantes	328	103	383	114	510	737	13
de	385	103	396	114	510	737	13
la	398	103	406	114	510	737	13
ciudad.	408	103	441	114	510	737	13
El	444	103	452	114	510	737	13
efecto	58	117	84	128	510	737	13
de	86	117	97	128	510	737	13
esta	98	117	115	128	510	737	13
expansión	117	117	162	128	510	737	13
tuvo	164	117	184	128	510	737	13
consecuencias,	186	117	251	128	510	737	13
especialmente	253	117	314	128	510	737	13
por	316	117	331	128	510	737	13
la	333	117	341	128	510	737	13
persecución	343	117	395	128	510	737	13
masiva	397	117	427	128	510	737	13
hacia	429	117	452	128	510	737	13
fines	58	131	79	142	510	737	13
de	82	131	92	142	510	737	13
los	94	131	107	142	510	737	13
años	109	131	130	142	510	737	13
1920,	133	131	157	142	510	737	13
lo	159	131	168	142	510	737	13
cual	170	131	189	142	510	737	13
da	191	131	202	142	510	737	13
inicio	205	131	230	142	510	737	13
a	233	131	238	142	510	737	13
una	240	131	257	142	510	737	13
nueva	260	131	287	142	510	737	13
etapa	289	131	313	142	510	737	13
en	315	131	326	142	510	737	13
la	329	131	337	142	510	737	13
medicina	339	131	381	142	510	737	13
china,	383	131	411	142	510	737	13
centrada	414	131	452	142	510	737	13
en	58	145	69	156	510	737	13
la	72	145	79	156	510	737	13
persecución,	82	145	138	156	510	737	13
transformación	140	145	209	156	510	737	13
y	211	145	217	156	510	737	13
–	219	145	224	156	510	737	13
en	227	145	238	156	510	737	13
el	240	145	248	156	510	737	13
caso	251	145	270	156	510	737	13
de	272	145	283	156	510	737	13
Perú	285	145	305	156	510	737	13
–	308	145	313	156	510	737	13
la	315	145	323	156	510	737	13
ilegalización	325	145	381	156	510	737	13
de	384	145	394	156	510	737	13
la	397	145	404	156	510	737	13
herbolería	407	145	452	156	510	737	13
y	58	159	63	170	510	737	13
la	66	159	74	170	510	737	13
“desaparición”	76	159	141	170	510	737	13
de	143	159	154	170	510	737	13
los	156	159	169	170	510	737	13
herbolarios	171	159	221	170	510	737	13
y	224	159	229	170	510	737	13
médicos	232	159	268	170	510	737	13
chinos,	271	159	303	170	510	737	13
por	306	159	321	170	510	737	13
lo	323	159	332	170	510	737	13
menos	334	159	363	170	510	737	13
de	366	159	376	170	510	737	13
la	379	159	387	170	510	737	13
esfera	389	159	414	170	510	737	13
pública.	417	159	452	170	510	737	13
Medicina	58	193	101	206	510	737	13
china	103	193	129	206	510	737	13
en	131	193	142	206	510	737	13
el	145	193	153	206	510	737	13
contexto	155	193	197	206	510	737	13
local	199	193	221	206	510	737	13
Mientras	72	214	112	226	510	737	13
que	114	214	131	226	510	737	13
en	134	214	145	226	510	737	13
la	148	214	155	226	510	737	13
década	158	214	189	226	510	737	13
de	192	214	202	226	510	737	13
1920,	205	214	229	226	510	737	13
varios	232	214	259	226	510	737	13
miembros	262	214	306	226	510	737	13
del	309	214	323	226	510	737	13
nuevo	326	214	353	226	510	737	13
gobierno	356	214	395	226	510	737	13
nacionalista	398	214	452	226	510	737	13
chino	58	228	85	240	510	737	13
proponían	89	228	137	240	510	737	13
abolir	142	228	168	240	510	737	13
la	173	228	181	240	510	737	13
medicina	185	228	227	240	510	737	13
tradicional	232	228	282	240	510	737	13
por	286	228	301	240	510	737	13
considerarla	306	228	361	240	510	737	13
una	365	228	383	240	510	737	13
antítesis	387	228	425	240	510	737	13
de	429	228	440	240	510	737	13
la	444	228	452	240	510	737	13
modernidad	58	242	113	254	510	737	13
(Lei,	115	242	134	254	510	737	13
2014,	136	242	160	254	510	737	13
p.3),	162	242	182	254	510	737	13
en	184	242	195	254	510	737	13
California	197	242	243	254	510	737	13
y	245	242	250	254	510	737	13
Lima	252	242	275	254	510	737	13
las	277	242	288	254	510	737	13
tiendas	291	242	323	254	510	737	13
en	325	242	336	254	510	737	13
las	338	242	350	254	510	737	13
cual	352	242	370	254	510	737	13
se	372	242	381	254	510	737	13
ofrecía	383	242	413	254	510	737	13
venta	415	242	440	254	510	737	13
de	442	242	452	254	510	737	13
yerbas	58	256	86	268	510	737	13
medicinales,	89	256	145	268	510	737	13
la	148	256	155	268	510	737	13
curación	158	256	197	268	510	737	13
con	200	256	216	268	510	737	13
agujas	219	256	247	268	510	737	13
y	250	256	255	268	510	737	13
el	258	256	265	268	510	737	13
diagnóstico	268	256	320	268	510	737	13
a	322	256	327	268	510	737	13
través	330	256	356	268	510	737	13
del	359	256	372	268	510	737	13
pulso	375	256	400	268	510	737	13
no	402	256	414	268	510	737	13
cesaban	417	256	452	268	510	737	13
de	58	270	69	282	510	737	13
crecer	72	270	99	282	510	737	13
en	103	270	114	282	510	737	13
número	118	270	153	282	510	737	13
e	157	270	161	282	510	737	13
importancia.	165	270	223	282	510	737	13
En	227	270	238	282	510	737	13
1904,	242	270	267	282	510	737	13
la	271	270	279	282	510	737	13
inspección	282	270	330	282	510	737	13
realizada	334	270	374	282	510	737	13
por	378	270	393	282	510	737	13
la	397	270	405	282	510	737	13
Comisión	409	270	452	282	510	737	13
Inspectora	58	284	105	295	510	737	13
de	107	284	118	295	510	737	13
Boticas	121	284	152	295	510	737	13
de	155	284	165	295	510	737	13
la	168	284	176	295	510	737	13
Facultad	178	284	216	295	510	737	13
de	218	284	229	295	510	737	13
Medicina	231	284	273	295	510	737	13
de	276	284	286	295	510	737	13
Lima	289	284	312	295	510	737	13
daba	314	284	335	295	510	737	13
cuenta	338	284	368	295	510	737	13
de	371	284	381	295	510	737	13
la	384	284	391	295	510	737	13
existencia	394	284	438	295	510	737	13
en	441	284	452	295	510	737	13
62	58	298	69	309	510	737	13
establecimientos,	72	298	149	309	510	737	13
en	152	298	163	309	510	737	13
Lima,	167	298	192	309	510	737	13
en	195	298	207	309	510	737	13
donde	210	298	238	309	510	737	13
se	241	298	250	309	510	737	13
comercializan	253	298	316	309	510	737	13
productos	319	298	363	309	510	737	13
medicinales,	367	298	423	309	510	737	13
de	426	298	436	309	510	737	13
los	440	298	452	309	510	737	13
cuales	58	312	85	323	510	737	13
el	88	312	96	323	510	737	13
30%	99	312	119	323	510	737	13
correspondían	122	312	186	323	510	737	13
a	189	312	194	323	510	737	13
herbolerías	196	312	245	323	510	737	13
chinas	248	312	278	323	510	737	13
y	280	312	286	323	510	737	13
con	288	312	305	323	510	737	13
el	308	312	315	323	510	737	13
40%	318	312	339	323	510	737	13
en	341	312	352	323	510	737	13
el	355	312	363	323	510	737	13
vecino	366	312	395	323	510	737	13
puerto	398	312	427	323	510	737	13
de	430	312	441	323	510	737	13
El	444	312	452	323	510	737	13
Callao	58	326	87	337	510	737	13
(FML,	89	326	116	337	510	737	13
1904).	118	326	146	337	510	737	13
La	148	326	159	337	510	737	13
práctica	161	326	196	337	510	737	13
de	198	326	208	337	510	737	13
la	211	326	218	337	510	737	13
medicina	221	326	262	337	510	737	13
tradicional	264	326	313	337	510	737	13
china	315	326	340	337	510	737	13
en	342	326	353	337	510	737	13
ambos	355	326	385	337	510	737	13
contextos	387	326	430	337	510	737	13
tuvo	432	326	452	337	510	737	13
varios	58	340	85	351	510	737	13
puntos	88	340	119	351	510	737	13
en	122	340	133	351	510	737	13
común,	136	340	170	351	510	737	13
principalmente	173	340	241	351	510	737	13
por	244	340	259	351	510	737	13
las	262	340	274	351	510	737	13
estrategias	277	340	323	351	510	737	13
para	326	340	345	351	510	737	13
expandirse	348	340	397	351	510	737	13
fuera	400	340	423	351	510	737	13
de	426	340	437	351	510	737	13
los	440	340	452	351	510	737	13
círculos	58	354	93	365	510	737	13
chinos	95	354	125	365	510	737	13
y	127	354	133	365	510	737	13
la	135	354	143	365	510	737	13
utilización	145	354	192	365	510	737	13
de	195	354	205	365	510	737	13
productos	207	354	251	365	510	737	13
medicinales	254	354	307	365	510	737	13
similares.	309	354	351	365	510	737	13
Isabel	354	354	379	365	510	737	13
Lausent-Herrera	381	354	452	365	510	737	13
(2011,	58	368	85	379	510	737	13
p.71)	87	368	109	379	510	737	13
establece	111	368	150	379	510	737	13
que	152	368	168	379	510	737	13
las	170	368	182	379	510	737	13
grandes	184	368	218	379	510	737	13
casas	220	368	243	379	510	737	13
importadoras	245	368	304	379	510	737	13
chinas	306	368	335	379	510	737	13
ubicadas	337	368	375	379	510	737	13
en	377	368	388	379	510	737	13
San	390	368	406	379	510	737	13
Francisco,	408	368	452	379	510	737	13
como	58	382	83	393	510	737	13
la	87	382	94	393	510	737	13
Wing	98	382	123	393	510	737	13
Fat	127	382	139	393	510	737	13
Co.,	143	382	161	393	510	737	13
no	165	382	177	393	510	737	13
sólo	181	382	198	393	510	737	13
comercializaban	202	382	275	393	510	737	13
productos	279	382	323	393	510	737	13
manufacturados	327	382	399	393	510	737	13
y	403	382	409	393	510	737	13
vegetales	412	382	452	393	510	737	13
en	58	396	69	407	510	737	13
California	72	396	118	407	510	737	13
sino	121	396	140	407	510	737	13
también	143	396	180	407	510	737	13
en	183	396	194	407	510	737	13
Lima,	197	396	223	407	510	737	13
por	226	396	241	407	510	737	13
lo	244	396	252	407	510	737	13
que	256	396	272	407	510	737	13
es	275	396	284	407	510	737	13
posible	287	396	318	407	510	737	13
que	321	396	337	407	510	737	13
los	341	396	353	407	510	737	13
herbolarios	356	396	406	407	510	737	13
de	409	396	420	407	510	737	13
ambos	423	396	452	407	510	737	13
lugares	58	410	89	421	510	737	13
hicieran	91	410	128	421	510	737	13
uso	130	410	145	421	510	737	13
de	147	410	158	421	510	737	13
similares	160	410	199	421	510	737	13
productos.	201	410	248	421	510	737	13
Pese	250	410	269	421	510	737	13
a	271	410	276	421	510	737	13
ello,	278	410	297	421	510	737	13
existieron	299	410	343	421	510	737	13
importantes	345	410	399	421	510	737	13
diferencias,	401	410	452	421	510	737	13
principalmente	58	424	126	435	510	737	13
por	129	424	144	435	510	737	13
la	147	424	155	435	510	737	13
adaptación	157	424	206	435	510	737	13
de	209	424	219	435	510	737	13
este	222	424	239	435	510	737	13
sistema	242	424	274	435	510	737	13
de	277	424	287	435	510	737	13
sanación	290	424	330	435	510	737	13
a	332	424	337	435	510	737	13
las	340	424	352	435	510	737	13
condiciones	354	424	407	435	510	737	13
locales.	410	424	443	435	510	737	13
La	72	437	83	449	510	737	13
situación	86	437	126	449	510	737	13
legal	129	437	149	449	510	737	13
del	152	437	165	449	510	737	13
ejercicio	168	437	205	449	510	737	13
de	208	437	218	449	510	737	13
la	221	437	229	449	510	737	13
medicina	231	437	273	449	510	737	13
no	276	437	287	449	510	737	13
certificada	290	437	336	449	510	737	13
por	339	437	354	449	510	737	13
una	357	437	374	449	510	737	13
entidad	377	437	410	449	510	737	13
de	413	437	423	449	510	737	13
salud,	426	437	452	449	510	737	13
marcó	58	451	86	463	510	737	13
una	88	451	105	463	510	737	13
diferencia	107	451	152	463	510	737	13
entre	154	451	177	463	510	737	13
EEUU	179	451	205	463	510	737	13
y	207	451	212	463	510	737	13
Perú	214	451	234	463	510	737	13
durante	236	451	271	463	510	737	13
el	273	451	281	463	510	737	13
siglo	283	451	303	463	510	737	13
XIX.	305	451	326	463	510	737	13
Desde	328	451	355	463	510	737	13
su	357	451	367	463	510	737	13
establecimiento	369	451	439	463	510	737	13
en	441	451	452	463	510	737	13
1856,	58	465	82	477	510	737	13
la	84	465	91	477	510	737	13
Facultad	93	465	130	477	510	737	13
de	132	465	142	477	510	737	13
Medicina	144	465	186	477	510	737	13
de	187	465	198	477	510	737	13
Lima	200	465	222	477	510	737	13
estuvo	224	465	253	477	510	737	13
a	254	465	259	477	510	737	13
cargo	261	465	285	477	510	737	13
de	287	465	297	477	510	737	13
velar	299	465	320	477	510	737	13
por	322	465	337	477	510	737	13
el	339	465	347	477	510	737	13
ejercicio	349	465	385	477	510	737	13
de	387	465	397	477	510	737	13
la	399	465	407	477	510	737	13
profesión,	409	465	452	477	510	737	13
así	58	479	70	491	510	737	13
como	73	479	98	491	510	737	13
denunciar	102	479	147	491	510	737	13
ante	150	479	169	491	510	737	13
las	173	479	185	491	510	737	13
autoridades	188	479	239	491	510	737	13
a	243	479	248	491	510	737	13
quienes	251	479	285	491	510	737	13
ejercían	289	479	324	491	510	737	13
la	328	479	335	491	510	737	13
medicina	339	479	380	491	510	737	13
sin	384	479	397	491	510	737	13
título	401	479	425	491	510	737	13
legal.	429	479	452	491	510	737	13
Desde	58	493	85	505	510	737	13
la	87	493	94	505	510	737	13
epidemia	96	493	137	505	510	737	13
de	139	493	149	505	510	737	13
fiebre	151	493	176	505	510	737	13
amarilla	178	493	215	505	510	737	13
en	217	493	228	505	510	737	13
1868,	230	493	254	505	510	737	13
la	256	493	264	505	510	737	13
facultad	266	493	301	505	510	737	13
denunció,	303	493	348	505	510	737	13
en	350	493	361	505	510	737	13
reiteradas	363	493	405	505	510	737	13
ocasiones,	407	493	452	505	510	737	13
a	58	507	63	518	510	737	13
los	66	507	78	518	510	737	13
“médicos	81	507	122	518	510	737	13
chinos”,	125	507	162	518	510	737	13
solicitando	165	507	214	518	510	737	13
el	217	507	224	518	510	737	13
cierre	227	507	252	518	510	737	13
de	255	507	265	518	510	737	13
sus	268	507	282	518	510	737	13
tiendas	285	507	317	518	510	737	13
y	320	507	326	518	510	737	13
el	329	507	336	518	510	737	13
retiro	339	507	364	518	510	737	13
de	367	507	377	518	510	737	13
la	380	507	388	518	510	737	13
publicidad	391	507	438	518	510	737	13
en	441	507	452	518	510	737	13
la	58	521	66	532	510	737	13
prensa.	68	521	100	532	510	737	13
Los	103	521	118	532	510	737	13
médicos	120	521	157	532	510	737	13
titulados	159	521	198	532	510	737	13
argumentaban	200	521	266	532	510	737	13
que	268	521	284	532	510	737	13
bajo	286	521	305	532	510	737	13
la	307	521	315	532	510	737	13
apariencia	318	521	363	532	510	737	13
de	366	521	376	532	510	737	13
establecimientos	378	521	452	532	510	737	13
comerciales,	58	535	112	546	510	737	13
los	114	535	126	546	510	737	13
herbolarios	128	535	178	546	510	737	13
chinos	180	535	210	546	510	737	13
practicaban	212	535	263	546	510	737	13
la	265	535	273	546	510	737	13
medicina	275	535	316	546	510	737	13
y	318	535	324	546	510	737	13
la	326	535	333	546	510	737	13
farmacia	335	535	374	546	510	737	13
al	376	535	384	546	510	737	13
mismo	386	535	416	546	510	737	13
tiempo,	418	535	452	546	510	737	13
sin	58	549	71	560	510	737	13
tener	73	549	96	560	510	737	13
los	98	549	111	560	510	737	13
títulos	113	549	142	560	510	737	13
para	144	549	163	560	510	737	13
ejercer	165	549	194	560	510	737	13
ninguna	197	549	235	560	510	737	13
de	237	549	247	560	510	737	13
las	250	549	261	560	510	737	13
dos	264	549	279	560	510	737	13
profesiones	281	549	331	560	510	737	13
sanitarias	333	549	376	560	510	737	13
(Villar,	378	549	409	560	510	737	13
1878).	411	549	438	560	510	737	13
En	440	549	452	560	510	737	13
1876	58	563	79	574	510	737	13
San	81	563	97	574	510	737	13
Fernando	100	563	142	574	510	737	13
inició	145	563	171	574	510	737	13
una	173	563	191	574	510	737	13
batalla	193	563	223	574	510	737	13
contra	226	563	254	574	510	737	13
los	257	563	269	574	510	737	13
herbolarios	272	563	322	574	510	737	13
que	325	563	341	574	510	737	13
terminaría,	344	563	394	574	510	737	13
en	396	563	407	574	510	737	13
1879,	410	563	433	574	510	737	13
con	436	563	452	574	510	737	13
una	58	577	75	588	510	737	13
victoria	78	577	112	588	510	737	13
contundente	115	577	172	588	510	737	13
de	174	577	185	588	510	737	13
estos	188	577	209	588	510	737	13
últimos.	212	577	249	588	510	737	13
Ese	252	577	266	588	510	737	13
año	269	577	286	588	510	737	13
el	288	577	296	588	510	737	13
Supremo	299	577	338	588	510	737	13
Gobierno	341	577	383	588	510	737	13
declaró	386	577	419	588	510	737	13
que	421	577	438	588	510	737	13
las	440	577	452	588	510	737	13
herbolerías	58	591	107	602	510	737	13
no	110	591	121	602	510	737	13
eran	124	591	144	602	510	737	13
farmacias,	146	591	191	602	510	737	13
y	194	591	199	602	510	737	13
por	201	591	217	602	510	737	13
lo	219	591	227	602	510	737	13
tanto	230	591	254	602	510	737	13
declaró	256	591	289	602	510	737	13
la	291	591	299	602	510	737	13
total	301	591	322	602	510	737	13
libertad	324	591	359	602	510	737	13
de	361	591	372	602	510	737	13
la	374	591	382	602	510	737	13
venta	384	591	409	602	510	737	13
de	411	591	422	602	510	737	13
yerbas	424	591	452	602	510	737	13
asiáticas	58	605	95	616	510	737	13
en	97	605	108	616	510	737	13
estos	111	605	133	616	510	737	13
establecimientos	135	605	209	616	510	737	13
(FML,	212	605	238	616	510	737	13
16	241	605	251	616	510	737	13
sep.	254	605	271	616	510	737	13
1879).	274	605	301	616	510	737	13
No	72	619	86	630	510	737	13
conforme,	90	619	136	630	510	737	13
la	141	619	148	630	510	737	13
Facultad	153	619	191	630	510	737	13
de	195	619	206	630	510	737	13
Medicina	210	619	252	630	510	737	13
inició	257	619	283	630	510	737	13
una	287	619	305	630	510	737	13
campaña	309	619	350	630	510	737	13
de	354	619	365	630	510	737	13
control	369	619	402	630	510	737	13
contra	406	619	435	630	510	737	13
los	440	619	452	630	510	737	13
herbolarios	58	633	108	644	510	737	13
chinos,	111	633	143	644	510	737	13
denunciando	146	633	205	644	510	737	13
a	207	633	212	644	510	737	13
cualquiera	214	633	261	644	510	737	13
que	263	633	280	644	510	737	13
anunciara	282	633	327	644	510	737	13
públicamente	329	633	390	644	510	737	13
el	392	633	400	644	510	737	13
ejercicio	402	633	439	644	510	737	13
de	442	633	452	644	510	737	13
la	58	647	66	658	510	737	13
medicina	69	647	110	658	510	737	13
y	113	647	118	658	510	737	13
solicitando	121	647	170	658	510	737	13
a	173	647	178	658	510	737	13
la	181	647	189	658	510	737	13
Municipalidad	192	647	257	658	510	737	13
de	260	647	270	658	510	737	13
Lima	273	647	296	658	510	737	13
que	299	647	315	658	510	737	13
multara	318	647	352	658	510	737	13
a	355	647	360	658	510	737	13
los	363	647	375	658	510	737	13
establecimientos	378	647	452	658	510	737	13
en	58	660	69	672	510	737	13
los	72	660	84	672	510	737	13
cuales	87	660	114	672	510	737	13
se	117	660	125	672	510	737	13
anunciaba	128	660	174	672	510	737	13
el	177	660	185	672	510	737	13
arte	187	660	205	672	510	737	13
de	207	660	218	672	510	737	13
curar.	220	660	246	672	510	737	13
De	249	660	261	672	510	737	13
esta	264	660	281	672	510	737	13
manera,	283	660	320	672	510	737	13
herbolarios	322	660	372	672	510	737	13
y	375	660	380	672	510	737	13
médicos	383	660	420	672	510	737	13
chinos	422	660	452	672	510	737	13
v.25,	58	699	72	708	510	737	13
n.1,	74	699	85	708	510	737	13
jan.-mar.	87	699	113	708	510	737	13
2018,	115	699	132	708	510	737	13
p.13-31	134	699	157	708	510	737	13
25	443	699	452	708	510	737	13
Patricia	58	38	82	47	510	737	14
Palma	84	38	104	47	510	737	14
lograron	58	75	96	87	510	737	14
ejercer	100	75	129	87	510	737	14
por	132	75	147	87	510	737	14
muchos	151	75	186	87	510	737	14
años	189	75	210	87	510	737	14
en	213	75	224	87	510	737	14
el	228	75	235	87	510	737	14
país	239	75	257	87	510	737	14
amparados	260	75	309	87	510	737	14
por	312	75	327	87	510	737	14
la	331	75	338	87	510	737	14
cierta	342	75	367	87	510	737	14
ambigüedad	370	75	425	87	510	737	14
de	428	75	439	87	510	737	14
su	442	75	452	87	510	737	14
profesión.	58	89	102	101	510	737	14
Mientras	104	89	143	101	510	737	14
se	145	89	154	101	510	737	14
presentaban	156	89	210	101	510	737	14
en	212	89	223	101	510	737	14
la	225	89	233	101	510	737	14
prensa	235	89	264	101	510	737	14
como	266	89	291	101	510	737	14
médicos	293	89	330	101	510	737	14
chinos,	332	89	364	101	510	737	14
ante	366	89	385	101	510	737	14
las	387	89	399	101	510	737	14
autoridades	401	89	452	101	510	737	14
políticas	58	103	95	114	510	737	14
y	98	103	103	114	510	737	14
de	105	103	116	114	510	737	14
salud	118	103	141	114	510	737	14
decían	144	103	173	114	510	737	14
ser	176	103	188	114	510	737	14
simples	191	103	223	114	510	737	14
comerciantes	226	103	284	114	510	737	14
de	287	103	297	114	510	737	14
yerbas,	299	103	330	114	510	737	14
amparando	332	103	383	114	510	737	14
su	386	103	395	114	510	737	14
actividad	398	103	439	114	510	737	14
en	441	103	452	114	510	737	14
la	58	117	66	128	510	737	14
libertad	68	117	102	128	510	737	14
de	104	117	115	128	510	737	14
industria	117	117	157	128	510	737	14
(Municipalidad	159	117	228	128	510	737	14
de	230	117	240	128	510	737	14
Lima,	242	117	267	128	510	737	14
1876).	269	117	296	128	510	737	14
La	298	117	309	128	510	737	14
ambigüedad	311	117	366	128	510	737	14
queda	368	117	395	128	510	737	14
en	397	117	408	128	510	737	14
evidencia	410	117	452	128	510	737	14
en	58	131	69	142	510	737	14
unas	72	131	93	142	510	737	14
de	96	131	106	142	510	737	14
las	109	131	120	142	510	737	14
mejores	123	131	157	142	510	737	14
definiciones	160	131	214	142	510	737	14
del	216	131	230	142	510	737	14
estatus	233	131	263	142	510	737	14
de	266	131	276	142	510	737	14
los	279	131	291	142	510	737	14
herbolarios	294	131	344	142	510	737	14
chinos	346	131	376	142	510	737	14
en	379	131	390	142	510	737	14
Perú	393	131	413	142	510	737	14
a	415	131	420	142	510	737	14
inicios	423	131	452	142	510	737	14
del	58	145	72	156	510	737	14
siglo	74	145	95	156	510	737	14
XX	97	145	112	156	510	737	14
dada	115	145	136	156	510	737	14
por	139	145	154	156	510	737	14
Dora	157	145	178	156	510	737	14
Mayer	181	145	209	156	510	737	14
(1924,	211	145	239	156	510	737	14
p.106):	241	145	272	156	510	737	14
el	115	166	122	176	510	737	14
legítimo	125	166	159	176	510	737	14
herbolario	163	166	205	176	510	737	14
chino	209	166	233	176	510	737	14
de	236	166	245	176	510	737	14
ninguna	249	166	284	176	510	737	14
manera	288	166	318	176	510	737	14
es	322	166	330	176	510	737	14
un	333	166	344	176	510	737	14
simple	348	166	374	176	510	737	14
industrial,	378	166	420	176	510	737	14
porque	424	166	452	176	510	737	14
es	115	178	123	188	510	737	14
más	126	178	142	188	510	737	14
que	146	178	161	188	510	737	14
un	164	178	175	188	510	737	14
vendedor	179	178	217	188	510	737	14
de	220	178	230	188	510	737	14
artículos.	233	178	271	188	510	737	14
Tampoco	275	178	312	188	510	737	14
es	315	178	323	188	510	737	14
exactamente	327	178	379	188	510	737	14
un	382	178	393	188	510	737	14
farmacéutico,	397	178	452	188	510	737	14
porque	115	190	143	200	510	737	14
no	146	190	156	200	510	737	14
expende	159	190	193	200	510	737	14
solamente	196	190	237	200	510	737	14
remedios,	240	190	279	200	510	737	14
sino	282	190	299	200	510	737	14
que	301	190	316	200	510	737	14
diagnostica	318	190	365	200	510	737	14
la	367	190	374	200	510	737	14
enfermedad	377	190	425	200	510	737	14
de	428	190	437	200	510	737	14
sus	440	190	452	200	510	737	14
clientes.	115	202	148	212	510	737	14
Tampoco	151	202	188	212	510	737	14
y,	191	202	198	212	510	737	14
mucho	200	202	228	212	510	737	14
menos,	231	202	260	212	510	737	14
es	263	202	271	212	510	737	14
un	274	202	285	212	510	737	14
médico	287	202	317	212	510	737	14
en	320	202	330	212	510	737	14
el	333	202	340	212	510	737	14
sentido	342	202	372	212	510	737	14
de	375	202	384	212	510	737	14
las	387	202	398	212	510	737	14
academias	400	202	442	212	510	737	14
al	445	202	452	212	510	737	14
estilo	115	214	137	224	510	737	14
europeo.	140	214	176	224	510	737	14
Tampoco	179	214	217	224	510	737	14
pertenece	220	214	259	224	510	737	14
a	263	214	267	224	510	737	14
la	271	214	278	224	510	737	14
categoría	281	214	318	224	510	737	14
de	321	214	331	224	510	737	14
los	334	214	345	224	510	737	14
curanderos,	349	214	396	224	510	737	14
que	400	214	415	224	510	737	14
mezclan	418	214	452	224	510	737	14
superchería	115	226	162	236	510	737	14
y	165	226	169	236	510	737	14
abusión	172	226	204	236	510	737	14
en	206	226	216	236	510	737	14
sus	219	226	232	236	510	737	14
tratamientos	234	226	286	236	510	737	14
…	289	226	297	236	510	737	14
sino	300	226	317	236	510	737	14
que	320	226	334	236	510	737	14
era	337	226	349	236	510	737	14
un	352	226	363	236	510	737	14
conocedor	366	226	408	236	510	737	14
de	411	226	420	236	510	737	14
un	423	226	434	236	510	737	14
arte	436	226	452	236	510	737	14
curativo	115	238	148	248	510	737	14
diferente	151	238	188	248	510	737	14
a	190	238	194	248	510	737	14
la	197	238	204	248	510	737	14
terapéutica	207	238	252	248	510	737	14
europea.	254	238	289	248	510	737	14
En	72	258	84	270	510	737	14
el	86	258	94	270	510	737	14
caso	95	258	114	270	510	737	14
de	116	258	126	270	510	737	14
EEUU,	128	258	156	270	510	737	14
durante	158	258	192	270	510	737	14
el	194	258	202	270	510	737	14
siglo	204	258	224	270	510	737	14
XIX	225	258	243	270	510	737	14
existió	245	258	274	270	510	737	14
un	276	258	288	270	510	737	14
gran	290	258	310	270	510	737	14
pluralismo	312	258	359	270	510	737	14
médico	361	258	393	270	510	737	14
y	395	258	400	270	510	737	14
la	402	258	410	270	510	737	14
medicina	411	258	452	270	510	737	14
china	58	272	83	283	510	737	14
fue	86	272	100	283	510	737	14
sólo	102	272	120	283	510	737	14
una	122	272	139	283	510	737	14
de	142	272	152	283	510	737	14
las	154	272	166	283	510	737	14
tantas	168	272	195	283	510	737	14
alternativas	198	272	249	283	510	737	14
naturales	251	272	292	283	510	737	14
de	295	272	305	283	510	737	14
sanación	307	272	347	283	510	737	14
con	349	272	365	283	510	737	14
la	368	272	375	283	510	737	14
que	378	272	394	283	510	737	14
contaban	396	272	438	283	510	737	14
los	440	272	452	283	510	737	14
pacientes,	58	286	102	297	510	737	14
practicándose	104	286	165	297	510	737	14
a	167	286	171	297	510	737	14
la	173	286	181	297	510	737	14
par	183	286	198	297	510	737	14
de	200	286	210	297	510	737	14
la	212	286	220	297	510	737	14
homeopatía,	222	286	277	297	510	737	14
la	279	286	287	297	510	737	14
hidropatía,	289	286	337	297	510	737	14
el	339	286	347	297	510	737	14
hipnotismo,	349	286	403	297	510	737	14
entre	405	286	428	297	510	737	14
otros	430	286	452	297	510	737	14
varios	58	300	85	311	510	737	14
sistemas	87	300	124	311	510	737	14
de	126	300	136	311	510	737	14
sanación.	139	300	181	311	510	737	14
A	183	300	190	311	510	737	14
diferencia	192	300	236	311	510	737	14
de	238	300	249	311	510	737	14
lo	251	300	260	311	510	737	14
que	262	300	278	311	510	737	14
sucedía	280	300	313	311	510	737	14
en	315	300	326	311	510	737	14
América	329	300	365	311	510	737	14
Latina,	368	300	399	311	510	737	14
en	401	300	412	311	510	737	14
donde	414	300	442	311	510	737	14
la	444	300	452	311	510	737	14
comunidad	58	314	108	325	510	737	14
médica	110	314	142	325	510	737	14
recurrió	144	314	179	325	510	737	14
al	181	314	189	325	510	737	14
Estado	191	314	220	325	510	737	14
para	222	314	241	325	510	737	14
hacer	243	314	267	325	510	737	14
valer	269	314	290	325	510	737	14
su	292	314	302	325	510	737	14
estatus	304	314	334	325	510	737	14
profesional	336	314	385	325	510	737	14
y	387	314	392	325	510	737	14
el	394	314	402	325	510	737	14
monopolio	404	314	452	325	510	737	14
de	58	328	68	339	510	737	14
la	70	328	78	339	510	737	14
práctica	80	328	114	339	510	737	14
médica,	116	328	150	339	510	737	14
hasta	152	328	175	339	510	737	14
las	176	328	188	339	510	737	14
primeras	190	328	228	339	510	737	14
décadas	230	328	264	339	510	737	14
de	266	328	276	339	510	737	14
1900	278	328	299	339	510	737	14
los	301	328	313	339	510	737	14
médicos	315	328	351	339	510	737	14
universitarios	353	328	412	339	510	737	14
en	414	328	424	339	510	737	14
EEUU	426	328	452	339	510	737	14
no	58	342	70	353	510	737	14
recibieron	73	342	118	353	510	737	14
apoyo	121	342	148	353	510	737	14
del	151	342	164	353	510	737	14
Estado,	168	342	199	353	510	737	14
quien	202	342	228	353	510	737	14
adoptó	231	342	262	353	510	737	14
una	265	342	282	353	510	737	14
política	285	342	319	353	510	737	14
de	322	342	332	353	510	737	14
no	335	342	347	353	510	737	14
intervención	350	342	407	353	510	737	14
y	410	342	415	353	510	737	14
de	419	342	429	353	510	737	14
libre	432	342	452	353	510	737	14
mercado	58	356	96	367	510	737	14
(Haller	99	356	129	367	510	737	14
Jr.,	131	356	143	367	510	737	14
1981).	145	356	172	367	510	737	14
Producto	175	356	215	367	510	737	14
de	217	356	228	367	510	737	14
esta	230	356	247	367	510	737	14
libertad	249	356	284	367	510	737	14
en	286	356	297	367	510	737	14
la	300	356	307	367	510	737	14
práctica,	310	356	347	367	510	737	14
durante	350	356	384	367	510	737	14
el	387	356	394	367	510	737	14
siglo	397	356	417	367	510	737	14
XIX	419	356	438	367	510	737	14
los	440	356	452	367	510	737	14
herbolarios	58	370	108	381	510	737	14
chinos	110	370	140	381	510	737	14
pudieron	142	370	183	381	510	737	14
ejercer	185	370	214	381	510	737	14
sin	217	370	230	381	510	737	14
problemas,	232	370	281	381	510	737	14
siempre	283	370	317	381	510	737	14
y	319	370	325	381	510	737	14
cuando	327	370	360	381	510	737	14
sus	362	370	376	381	510	737	14
establecimientos	378	370	452	381	510	737	14
pagaran	58	384	94	395	510	737	14
los	96	384	109	395	510	737	14
establecidos	112	384	164	395	510	737	14
impuestos.	167	384	215	395	510	737	14
Recién	72	398	102	409	510	737	14
en	104	398	115	409	510	737	14
las	118	398	130	409	510	737	14
primeras	132	398	171	409	510	737	14
décadas	174	398	208	409	510	737	14
de	211	398	221	409	510	737	14
1900,	224	398	248	409	510	737	14
la	251	398	259	409	510	737	14
Asociación	261	398	310	409	510	737	14
Médica	312	398	344	409	510	737	14
Americana	347	398	395	409	510	737	14
(AMA)	397	398	427	409	510	737	14
logró	429	398	452	409	510	737	14
unir	58	412	77	423	510	737	14
sus	80	412	93	423	510	737	14
fuerzas	95	412	127	423	510	737	14
con	129	412	145	423	510	737	14
agentes	148	412	180	423	510	737	14
de	182	412	193	423	510	737	14
los	195	412	207	423	510	737	14
estados	210	412	242	423	510	737	14
y	244	412	249	423	510	737	14
gobiernos	251	412	295	423	510	737	14
locales	297	412	327	423	510	737	14
para	329	412	348	423	510	737	14
perseguir	350	412	392	423	510	737	14
a	394	412	399	423	510	737	14
los	401	412	413	423	510	737	14
médicos	416	412	452	423	510	737	14
no	58	425	70	437	510	737	14
licenciados,	72	425	123	437	510	737	14
legitimar	125	425	165	437	510	737	14
la	167	425	174	437	510	737	14
medicina	176	425	217	437	510	737	14
científica	219	425	260	437	510	737	14
y	262	425	267	437	510	737	14
presentarla	269	425	317	437	510	737	14
como	319	425	344	437	510	737	14
superior	345	425	381	437	510	737	14
a	383	425	388	437	510	737	14
otras	390	425	412	437	510	737	14
prácticas	413	425	452	437	510	737	14
médicas.	58	439	97	451	510	737	14
En	99	439	110	451	510	737	14
este	112	439	129	451	510	737	14
proceso,	131	439	167	451	510	737	14
la	169	439	177	451	510	737	14
persecución	179	439	232	451	510	737	14
contra	234	439	262	451	510	737	14
los	264	439	276	451	510	737	14
herbolarios	278	439	328	451	510	737	14
chinos	330	439	359	451	510	737	14
fue	361	439	375	451	510	737	14
extremadamente	377	439	452	451	510	737	14
útil	58	453	74	465	510	737	14
para	76	453	96	465	510	737	14
los	98	453	110	465	510	737	14
médicos	113	453	150	465	510	737	14
profesionales	152	453	210	465	510	737	14
para	213	453	232	465	510	737	14
explicar	235	453	270	465	510	737	14
las	273	453	285	465	510	737	14
diferencias	287	453	336	465	510	737	14
entre	338	453	361	465	510	737	14
la	364	453	372	465	510	737	14
medicina	374	453	416	465	510	737	14
regular,	418	453	452	465	510	737	14
con	58	467	75	479	510	737	14
licencia,	78	467	115	479	510	737	14
respecto	119	467	156	479	510	737	14
de	159	467	170	479	510	737	14
la	174	467	181	479	510	737	14
medicina	185	467	227	479	510	737	14
irregular	230	467	269	479	510	737	14
u	273	467	279	479	510	737	14
“otras	282	467	308	479	510	737	14
prácticas”	312	467	356	479	510	737	14
(Venit,	359	467	390	479	510	737	14
2013,	393	467	417	479	510	737	14
p.270).	421	467	452	479	510	737	14
Sin	58	481	72	493	510	737	14
embargo,	75	481	116	493	510	737	14
el	119	481	127	493	510	737	14
declive	130	481	161	493	510	737	14
de	164	481	175	493	510	737	14
la	178	481	186	493	510	737	14
medicina	189	481	230	493	510	737	14
china	233	481	259	493	510	737	14
no	262	481	273	493	510	737	14
respondió	276	481	321	493	510	737	14
a	324	481	329	493	510	737	14
una	332	481	349	493	510	737	14
política	352	481	385	493	510	737	14
estatal	388	481	417	493	510	737	14
–	420	481	424	493	510	737	14
como	427	481	452	493	510	737	14
sucedió	58	495	92	506	510	737	14
en	95	495	106	506	510	737	14
Perú	109	495	129	506	510	737	14
–,	132	495	139	506	510	737	14
sino	142	495	161	506	510	737	14
a	164	495	169	506	510	737	14
los	172	495	184	506	510	737	14
obstáculos	187	495	234	506	510	737	14
para	237	495	256	506	510	737	14
la	259	495	267	506	510	737	14
importación	270	495	325	506	510	737	14
de	328	495	338	506	510	737	14
productos	341	495	386	506	510	737	14
desde	389	495	414	506	510	737	14
China	417	495	444	506	510	737	14
a	447	495	452	506	510	737	14
mediados	58	509	101	520	510	737	14
siglo	104	509	124	520	510	737	14
XX.	127	509	144	520	510	737	14
Como	147	509	175	520	510	737	14
consecuencia	177	509	237	520	510	737	14
de	240	509	250	520	510	737	14
la	253	509	261	520	510	737	14
Segunda	264	509	302	520	510	737	14
Guerra	305	509	335	520	510	737	14
Mundial	338	509	376	520	510	737	14
(1939-1945),	379	509	433	520	510	737	14
y	436	509	441	520	510	737	14
el	444	509	452	520	510	737	14
embargo	58	523	97	534	510	737	14
de	100	523	110	534	510	737	14
bienes	113	523	141	534	510	737	14
provenientes	144	523	201	534	510	737	14
de	204	523	215	534	510	737	14
China	218	523	245	534	510	737	14
posterior	248	523	288	534	510	737	14
a	291	523	296	534	510	737	14
la	299	523	307	534	510	737	14
guerra	310	523	338	534	510	737	14
de	341	523	352	534	510	737	14
Corea	355	523	381	534	510	737	14
(1950)	384	523	412	534	510	737	14
fue	415	523	429	534	510	737	14
cada	432	523	452	534	510	737	14
más	58	537	76	548	510	737	14
difícil	79	537	106	548	510	737	14
conseguir	109	537	152	548	510	737	14
yerbas	156	537	184	548	510	737	14
medicinales,	188	537	243	548	510	737	14
lo	247	537	255	548	510	737	14
que	259	537	275	548	510	737	14
generó	278	537	308	548	510	737	14
el	312	537	320	548	510	737	14
cierre	323	537	348	548	510	737	14
de	351	537	362	548	510	737	14
muchas	365	537	400	548	510	737	14
herbolerías	403	537	452	548	510	737	14
en	58	551	69	562	510	737	14
San	72	551	89	562	510	737	14
Francisco	92	551	134	562	510	737	14
y	137	551	142	562	510	737	14
Los	145	551	160	562	510	737	14
Ángeles,	164	551	201	562	510	737	14
y	204	551	209	562	510	737	14
obligó	212	551	240	562	510	737	14
a	243	551	248	562	510	737	14
los	251	551	264	562	510	737	14
herbolarios	267	551	317	562	510	737	14
a	320	551	325	562	510	737	14
ejercer	328	551	357	562	510	737	14
como	361	551	385	562	510	737	14
quiroprácticos	388	551	452	562	510	737	14
(Liu,	58	565	79	576	510	737	14
1998,	81	565	106	576	510	737	14
p.204).	108	565	140	576	510	737	14
En	72	579	84	590	510	737	14
Perú,	86	579	109	590	510	737	14
el	111	579	118	590	510	737	14
declive	120	579	151	590	510	737	14
de	153	579	163	590	510	737	14
la	165	579	173	590	510	737	14
medicina	175	579	216	590	510	737	14
china	218	579	243	590	510	737	14
se	245	579	254	590	510	737	14
dio	256	579	270	590	510	737	14
por	272	579	287	590	510	737	14
la	289	579	297	590	510	737	14
ilegalización	298	579	354	590	510	737	14
de	356	579	366	590	510	737	14
la	368	579	376	590	510	737	14
herbolería	378	579	422	590	510	737	14
china,	424	579	452	590	510	737	14
en	58	593	69	604	510	737	14
diciembre	73	593	117	604	510	737	14
de	120	593	131	604	510	737	14
1930,	134	593	158	604	510	737	14
luego	161	593	185	604	510	737	14
de	189	593	199	604	510	737	14
la	203	593	210	604	510	737	14
caída	214	593	237	604	510	737	14
del	240	593	254	604	510	737	14
presidente	257	593	303	604	510	737	14
Augusto	306	593	343	604	510	737	14
B.	346	593	355	604	510	737	14
Leguía,	358	593	390	604	510	737	14
asociado	394	593	432	604	510	737	14
con	436	593	452	604	510	737	14
la	58	607	66	618	510	737	14
comunidad	69	607	120	618	510	737	14
china	123	607	148	618	510	737	14
en	152	607	163	618	510	737	14
el	166	607	174	618	510	737	14
país.	177	607	197	618	510	737	14
Como	201	607	228	618	510	737	14
plantea	231	607	264	618	510	737	14
McKeown	267	607	311	618	510	737	14
(1996,	315	607	342	618	510	737	14
p.87),	345	607	371	618	510	737	14
los	374	607	386	618	510	737	14
chinos	389	607	419	618	510	737	14
fueron	423	607	452	618	510	737	14
excluidos	58	621	100	632	510	737	14
de	102	621	112	632	510	737	14
la	114	621	122	632	510	737	14
idea	124	621	142	632	510	737	14
de	144	621	154	632	510	737	14
nación	156	621	186	632	510	737	14
por	188	621	203	632	510	737	14
sucesor,	217	621	251	632	510	737	14
el	253	621	261	632	510	737	14
comandante	263	621	318	632	510	737	14
Luis	320	621	338	632	510	737	14
Sánchez	340	621	376	632	510	737	14
Cerro	378	621	403	632	510	737	14
para	405	621	425	632	510	737	14
quien	427	621	452	632	510	737	14
“el	58	635	70	646	510	737	14
capital	74	635	103	646	510	737	14
extranjero	107	635	153	646	510	737	14
y	156	635	161	646	510	737	14
la	165	635	173	646	510	737	14
piel	176	635	193	646	510	737	14
amarilla	196	635	233	646	510	737	14
fueron	237	635	266	646	510	737	14
indeseables”.	270	635	327	646	510	737	14
Los	330	635	345	646	510	737	14
médicos	349	635	385	646	510	737	14
chinos	389	635	419	646	510	737	14
fueron	422	635	452	646	510	737	14
marginados	58	648	111	660	510	737	14
de	113	648	123	660	510	737	14
los	125	648	137	660	510	737	14
espacios	139	648	176	660	510	737	14
de	178	648	188	660	510	737	14
salud	190	648	214	660	510	737	14
por	216	648	231	660	510	737	14
el	233	648	241	660	510	737	14
racismo	243	648	277	660	510	737	14
imperante	279	648	325	660	510	737	14
en	327	648	338	660	510	737	14
la	340	648	348	660	510	737	14
sociedad,	350	648	391	660	510	737	14
pero	393	648	413	660	510	737	14
también	415	648	452	660	510	737	14
26	58	699	67	708	510	737	14
História,	283	699	309	708	510	737	14
Ciências,	310	699	337	708	510	737	14
Saúde	339	699	358	708	510	737	14
–	360	699	364	708	510	737	14
Manguinhos,	365	699	406	708	510	737	14
Rio	408	699	418	708	510	737	14
de	419	699	427	708	510	737	14
Janeiro	429	699	452	708	510	737	14
Sanadores	376	38	410	47	510	737	15
inesperados	412	38	453	47	510	737	15
gracias	58	75	89	87	510	737	15
a	91	75	96	87	510	737	15
un	98	75	110	87	510	737	15
fortalecimiento	112	75	181	87	510	737	15
del	183	75	197	87	510	737	15
Estado	199	75	228	87	510	737	15
peruano	231	75	268	87	510	737	15
y	270	75	275	87	510	737	15
de	278	75	288	87	510	737	15
las	290	75	302	87	510	737	15
élites	304	75	327	87	510	737	15
médicas.	329	75	368	87	510	737	15
La	370	75	381	87	510	737	15
medicina	383	75	425	87	510	737	15
china	427	75	452	87	510	737	15
desapareció	58	89	110	101	510	737	15
de	112	89	123	101	510	737	15
la	125	89	133	101	510	737	15
esfera	136	89	161	101	510	737	15
pública	163	89	196	101	510	737	15
en	199	89	210	101	510	737	15
la	212	89	220	101	510	737	15
década	223	89	253	101	510	737	15
de	256	89	266	101	510	737	15
1930,	269	89	293	101	510	737	15
pero	295	89	315	101	510	737	15
la	318	89	326	101	510	737	15
venta	328	89	353	101	510	737	15
de	355	89	366	101	510	737	15
yerbas	368	89	396	101	510	737	15
medicinales	399	89	452	101	510	737	15
chinas	58	103	87	114	510	737	15
continuó	91	103	131	114	510	737	15
existiendo	134	103	181	114	510	737	15
en	184	103	195	114	510	737	15
menor	198	103	227	114	510	737	15
medida	230	103	263	114	510	737	15
gracias	267	103	297	114	510	737	15
a	300	103	305	114	510	737	15
las	308	103	320	114	510	737	15
farmacias	323	103	366	114	510	737	15
limeñas,	369	103	407	114	510	737	15
las	410	103	422	114	510	737	15
cuales	425	103	452	114	510	737	15
mantendrán	58	117	113	128	510	737	15
vivo	116	117	135	128	510	737	15
este	138	117	155	128	510	737	15
lucrativo	158	117	197	128	510	737	15
negocio.	199	117	237	128	510	737	15
Otra	72	131	92	142	510	737	15
de	94	131	105	142	510	737	15
las	107	131	118	142	510	737	15
diferencias	120	131	169	142	510	737	15
entre	171	131	193	142	510	737	15
ambas	195	131	224	142	510	737	15
áreas	226	131	248	142	510	737	15
radicó	250	131	277	142	510	737	15
en	279	131	290	142	510	737	15
el	292	131	300	142	510	737	15
tipo	302	131	320	142	510	737	15
de	322	131	332	142	510	737	15
terapias	334	131	368	142	510	737	15
ofrecidas	370	131	410	142	510	737	15
por	412	131	427	142	510	737	15
parte	429	131	452	142	510	737	15
de	58	145	69	156	510	737	15
los	72	145	84	156	510	737	15
médicos	88	145	124	156	510	737	15
chinos.	128	145	160	156	510	737	15
A	164	145	170	156	510	737	15
diferencia	174	145	218	156	510	737	15
de	221	145	232	156	510	737	15
California,	235	145	283	156	510	737	15
en	287	145	298	156	510	737	15
Perú	301	145	321	156	510	737	15
la	324	145	332	156	510	737	15
importación	336	145	391	156	510	737	15
de	394	145	405	156	510	737	15
productos	408	145	452	156	510	737	15
directamente	58	159	117	170	510	737	15
desde	120	159	145	170	510	737	15
China	148	159	176	170	510	737	15
fue	179	159	193	170	510	737	15
mucho	196	159	227	170	510	737	15
menor,	230	159	261	170	510	737	15
por	264	159	279	170	510	737	15
los	282	159	295	170	510	737	15
que	298	159	314	170	510	737	15
los	317	159	329	170	510	737	15
herbolarios	332	159	382	170	510	737	15
chinos	385	159	415	170	510	737	15
en	418	159	429	170	510	737	15
Perú	432	159	452	170	510	737	15
recurrieron	58	173	108	184	510	737	15
a	111	173	115	184	510	737	15
otras	118	173	140	184	510	737	15
formas	142	173	172	184	510	737	15
de	174	173	185	184	510	737	15
sanación	187	173	227	184	510	737	15
–	229	173	234	184	510	737	15
además	236	173	269	184	510	737	15
del	271	173	285	184	510	737	15
uso	287	173	302	184	510	737	15
de	305	173	315	184	510	737	15
yerbas	317	173	345	184	510	737	15
–	348	173	352	184	510	737	15
como	355	173	379	184	510	737	15
el	382	173	389	184	510	737	15
uso	392	173	407	184	510	737	15
de	409	173	420	184	510	737	15
agujas,	422	173	452	184	510	737	15
lo	58	187	67	198	510	737	15
que	69	187	85	198	510	737	15
hoy	87	187	104	198	510	737	15
se	106	187	114	198	510	737	15
conoce	116	187	148	198	510	737	15
como	150	187	174	198	510	737	15
acupuntura.	176	187	231	198	510	737	15
Como	233	187	260	198	510	737	15
establece	262	187	301	198	510	737	15
Bowen	303	187	333	198	510	737	15
(1993,	335	187	362	198	510	737	15
p.74),	364	187	389	198	510	737	15
la	391	187	399	198	510	737	15
acupuntura	401	187	452	198	510	737	15
no	58	201	70	212	510	737	15
fue	73	201	88	212	510	737	15
parte	91	201	114	212	510	737	15
de	118	201	128	212	510	737	15
las	132	201	143	212	510	737	15
terapias	147	201	181	212	510	737	15
ofrecidas	185	201	224	212	510	737	15
por	228	201	243	212	510	737	15
los	247	201	259	212	510	737	15
médicos	263	201	299	212	510	737	15
chinos	303	201	333	212	510	737	15
en	336	201	347	212	510	737	15
California.	351	201	399	212	510	737	15
Pese	402	201	421	212	510	737	15
a	425	201	430	212	510	737	15
ello,	433	201	452	212	510	737	15
la	58	215	66	226	510	737	15
acupuntura	70	215	121	226	510	737	15
no	125	215	137	226	510	737	15
era	141	215	154	226	510	737	15
una	158	215	175	226	510	737	15
técnica	179	215	210	226	510	737	15
desconocida.	214	215	272	226	510	737	15
En	276	215	287	226	510	737	15
diciembre	291	215	335	226	510	737	15
de	339	215	350	226	510	737	15
1910,	353	215	377	226	510	737	15
el	381	215	388	226	510	737	15
periódico	392	215	434	226	510	737	15
Los	438	215	452	226	510	737	15
Angeles	58	229	89	240	510	737	15
Herald	91	229	118	240	510	737	15
publicó	120	229	153	240	510	737	15
una	155	229	172	240	510	737	15
noticia	174	229	205	240	510	737	15
sobre	207	229	230	240	510	737	15
el	232	229	240	240	510	737	15
uso	242	229	257	240	510	737	15
de	259	229	270	240	510	737	15
acupuntura	272	229	323	240	510	737	15
en	325	229	336	240	510	737	15
China	338	229	366	240	510	737	15
durante	368	229	402	240	510	737	15
cirugías.	404	229	442	240	510	737	15
El	444	229	452	240	510	737	15
artículo	58	243	93	254	510	737	15
señalaba	95	243	132	254	510	737	15
que	134	243	150	254	510	737	15
tradicionalmente	152	243	228	254	510	737	15
esta	230	243	247	254	510	737	15
técnica	249	243	280	254	510	737	15
se	282	243	291	254	510	737	15
había	293	243	317	254	510	737	15
utilizado	319	243	358	254	510	737	15
para	360	243	379	254	510	737	15
aliviar	381	243	409	254	510	737	15
fracturas,	411	243	452	254	510	737	15
constipación,	58	256	117	268	510	737	15
incluso	119	256	150	268	510	737	15
hasta	152	256	176	268	510	737	15
el	177	256	185	268	510	737	15
cólera,	187	256	216	268	510	737	15
pero	217	256	237	268	510	737	15
que	239	256	255	268	510	737	15
los	257	256	269	268	510	737	15
médicos	271	256	307	268	510	737	15
del	309	256	322	268	510	737	15
Colegio	324	256	358	268	510	737	15
de	360	256	370	268	510	737	15
Medicina	372	256	413	268	510	737	15
de	415	256	425	268	510	737	15
Pekín	427	256	452	268	510	737	15
habían	58	270	89	282	510	737	15
descubierto	91	270	142	282	510	737	15
los	144	270	157	282	510	737	15
beneficios	159	270	203	282	510	737	15
en	205	270	216	282	510	737	15
el	219	270	226	282	510	737	15
cuerpo	228	270	259	282	510	737	15
humano	261	270	299	282	510	737	15
al	301	270	309	282	510	737	15
ser	311	270	324	282	510	737	15
utilizada	326	270	365	282	510	737	15
durante	367	270	401	282	510	737	15
las	404	270	415	282	510	737	15
cirugías	417	270	452	282	510	737	15
(Acupuncture…,	58	284	131	296	510	737	15
11	134	284	144	296	510	737	15
dec.	146	284	164	296	510	737	15
1910).	167	284	194	296	510	737	15
Pese	197	284	216	296	510	737	15
a	218	284	223	296	510	737	15
los	226	284	238	296	510	737	15
beneficios,	240	284	288	296	510	737	15
esta	290	284	307	296	510	737	15
técnica	310	284	341	296	510	737	15
no	344	284	356	296	510	737	15
fue	358	284	372	296	510	737	15
utilizada	375	284	414	296	510	737	15
fuera	416	284	439	296	510	737	15
de	442	284	452	296	510	737	15
círculos	58	298	93	310	510	737	15
chinos	95	298	124	310	510	737	15
de	126	298	137	310	510	737	15
manera	139	298	172	310	510	737	15
sistemática	174	298	222	310	510	737	15
hasta	224	298	248	310	510	737	15
la	250	298	257	310	510	737	15
década	259	298	290	310	510	737	15
de	292	298	302	310	510	737	15
1970,	304	298	328	310	510	737	15
a	330	298	335	310	510	737	15
partir	337	298	362	310	510	737	15
del	364	298	377	310	510	737	15
restablecimiento	379	298	452	310	510	737	15
de	58	312	69	324	510	737	15
las	71	312	82	324	510	737	15
relaciones	85	312	129	324	510	737	15
diplomáticas	131	312	187	324	510	737	15
entre	189	312	212	324	510	737	15
EEUU	215	312	241	324	510	737	15
y	243	312	248	324	510	737	15
China,	250	312	281	324	510	737	15
lo	283	312	291	324	510	737	15
cual	293	312	312	324	510	737	15
marcó	314	312	342	324	510	737	15
el	344	312	352	324	510	737	15
regreso	354	312	386	324	510	737	15
de	388	312	399	324	510	737	15
la	401	312	408	324	510	737	15
medicina	411	312	452	324	510	737	15
china	58	326	83	337	510	737	15
a	86	326	91	337	510	737	15
California	94	326	139	337	510	737	15
(Bowen,	142	326	178	337	510	737	15
2002,	181	326	206	337	510	737	15
p.186).	209	326	239	337	510	737	15
En	72	340	84	351	510	737	15
Perú,	87	340	110	351	510	737	15
los	113	340	125	351	510	737	15
médicos	129	340	165	351	510	737	15
chinos	168	340	198	351	510	737	15
utilizaron	201	340	245	351	510	737	15
esta	248	340	265	351	510	737	15
técnica	269	340	300	351	510	737	15
desde	304	340	328	351	510	737	15
el	331	340	339	351	510	737	15
siglo	342	340	363	351	510	737	15
XIX,	366	340	387	351	510	737	15
y	390	340	395	351	510	737	15
las	398	340	410	351	510	737	15
primeras	413	340	452	351	510	737	15
menciones	58	354	106	365	510	737	15
a	109	354	114	365	510	737	15
ésta	118	354	135	365	510	737	15
datan	138	354	164	365	510	737	15
de	167	354	178	365	510	737	15
la	181	354	189	365	510	737	15
epidemia	193	354	234	365	510	737	15
de	237	354	248	365	510	737	15
fiebre	251	354	276	365	510	737	15
amarilla	279	354	316	365	510	737	15
de	320	354	330	365	510	737	15
1868.	334	354	358	365	510	737	15
La	362	354	372	365	510	737	15
prensa	376	354	405	365	510	737	15
local,	409	354	432	365	510	737	15
que	436	354	452	365	510	737	15
daba	58	368	79	379	510	737	15
cobertura	81	368	124	379	510	737	15
a	127	368	131	379	510	737	15
la	134	368	142	379	510	737	15
epidemia,	144	368	187	379	510	737	15
informaba	189	368	236	379	510	737	15
de	238	368	249	379	510	737	15
la	251	368	259	379	510	737	15
presencia	261	368	302	379	510	737	15
de	305	368	315	379	510	737	15
un	317	368	330	379	510	737	15
médico	332	368	365	379	510	737	15
chino	367	368	393	379	510	737	15
que	395	368	411	379	510	737	15
utilizaba	414	368	452	379	510	737	15
una	58	382	75	393	510	737	15
técnica	77	382	109	393	510	737	15
no	111	382	123	393	510	737	15
antes	125	382	148	393	510	737	15
vista,	151	382	174	393	510	737	15
así	176	382	188	393	510	737	15
según	190	382	217	393	510	737	15
el	219	382	226	393	510	737	15
diario	229	382	255	393	510	737	15
El	257	382	265	393	510	737	15
Nacional	267	382	305	393	510	737	15
el	307	382	315	393	510	737	15
“tratamiento	317	382	374	393	510	737	15
de	376	382	387	393	510	737	15
la	389	382	397	393	510	737	15
enfermedad	399	382	452	393	510	737	15
adoptado	58	396	100	407	510	737	15
por	102	396	117	407	510	737	15
este	119	396	136	407	510	737	15
Hipócrates	138	396	186	407	510	737	15
celeste	188	396	217	407	510	737	15
es	219	396	228	407	510	737	15
verdaderamente	230	396	302	407	510	737	15
chinesco,	304	396	346	407	510	737	15
pues	348	396	368	407	510	737	15
sabemos	371	396	408	407	510	737	15
que	411	396	427	407	510	737	15
entra	429	396	452	407	510	737	15
en	58	410	69	421	510	737	15
gran	72	410	92	421	510	737	15
parte	94	410	117	421	510	737	15
el	120	410	127	421	510	737	15
empleo	130	410	162	421	510	737	15
de	165	410	175	421	510	737	15
alfileres”	178	410	216	421	510	737	15
(Médico	219	410	255	421	510	737	15
chino,	258	410	286	421	510	737	15
12	289	410	299	421	510	737	15
mayo	302	410	326	421	510	737	15
1868).	329	410	357	421	510	737	15
El	359	410	368	421	510	737	15
empleo	370	410	403	421	510	737	15
de	405	410	415	421	510	737	15
alfileres	418	410	452	421	510	737	15
volverá	58	424	90	435	510	737	15
a	93	424	98	435	510	737	15
repetirse	102	424	140	435	510	737	15
ese	143	424	156	435	510	737	15
año	160	424	176	435	510	737	15
en	180	424	191	435	510	737	15
la	194	424	202	435	510	737	15
prensa,	205	424	237	435	510	737	15
en	240	424	251	435	510	737	15
la	255	424	262	435	510	737	15
carta	266	424	288	435	510	737	15
enviada	291	424	326	435	510	737	15
por	329	424	344	435	510	737	15
Carlos	348	424	376	435	510	737	15
Yansen	379	424	411	435	510	737	15
y	414	424	419	435	510	737	15
Adolfo	423	424	452	435	510	737	15
Birmen	58	438	91	449	510	737	15
apoyando	94	438	138	449	510	737	15
públicamente	141	438	201	449	510	737	15
a	205	438	209	449	510	737	15
los	212	438	225	449	510	737	15
médicos	228	438	264	449	510	737	15
chinos	267	438	297	449	510	737	15
que	300	438	317	449	510	737	15
ejercían	320	438	355	449	510	737	15
en	358	438	369	449	510	737	15
Lima.	372	438	397	449	510	737	15
Según	400	438	428	449	510	737	15
estos	431	438	452	449	510	737	15
testigos,	58	452	94	463	510	737	15
“el	97	452	109	463	510	737	15
médico	111	452	144	463	510	737	15
chino	147	452	173	463	510	737	15
con	175	452	192	463	510	737	15
sus	194	452	208	463	510	737	15
medicinas	211	452	256	463	510	737	15
y	259	452	264	463	510	737	15
su	267	452	276	463	510	737	15
instrumento	279	452	335	463	510	737	15
de	337	452	348	463	510	737	15
agujas,	350	452	381	463	510	737	15
que	383	452	399	463	510	737	15
aplicaba	402	452	438	463	510	737	15
ha	441	452	452	463	510	737	15
sanado	58	466	89	477	510	737	15
a	92	466	97	477	510	737	15
proporción	99	466	149	477	510	737	15
tal	151	466	163	477	510	737	15
vez	165	466	180	477	510	737	15
más	182	466	200	477	510	737	15
enfermos	202	466	244	477	510	737	15
que	246	466	262	477	510	737	15
los	265	466	277	477	510	737	15
sabios	280	466	306	477	510	737	15
y	309	466	314	477	510	737	15
bien	316	466	336	477	510	737	15
examinados	338	466	392	477	510	737	15
profesores	395	466	439	477	510	737	15
de	442	466	452	477	510	737	15
la	58	479	66	491	510	737	15
Facultad	68	479	106	491	510	737	15
de	108	479	118	491	510	737	15
Medicina”	121	479	167	491	510	737	15
(El	170	479	182	491	510	737	15
Protomédico…,	184	479	252	491	510	737	15
11	255	479	265	491	510	737	15
dic.	267	479	284	491	510	737	15
1868).	286	479	314	491	510	737	15
No	316	479	330	491	510	737	15
sabemos	332	479	370	491	510	737	15
qué	372	479	388	491	510	737	15
tan	391	479	405	491	510	737	15
extendida	408	479	452	491	510	737	15
fue	58	493	72	505	510	737	15
esta	74	493	91	505	510	737	15
práctica,	93	493	131	505	510	737	15
ya	133	493	143	505	510	737	15
que	146	493	162	505	510	737	15
la	164	493	172	505	510	737	15
mayoría	174	493	210	505	510	737	15
de	212	493	222	505	510	737	15
las	224	493	236	505	510	737	15
referencias	238	493	286	505	510	737	15
a	288	493	293	505	510	737	15
la	295	493	303	505	510	737	15
medicina	305	493	346	505	510	737	15
china	348	493	373	505	510	737	15
estarán	376	493	408	505	510	737	15
centradas	410	493	452	505	510	737	15
en	58	507	69	519	510	737	15
la	73	507	81	519	510	737	15
herbolería	85	507	130	519	510	737	15
durante	134	507	168	519	510	737	15
los	172	507	185	519	510	737	15
siguientes	189	507	232	519	510	737	15
años,	236	507	260	519	510	737	15
sin	264	507	277	519	510	737	15
embargo	281	507	319	519	510	737	15
no	323	507	335	519	510	737	15
deja	339	507	357	519	510	737	15
de	361	507	371	519	510	737	15
ser	375	507	388	519	510	737	15
interesante	391	507	440	519	510	737	15
la	444	507	452	519	510	737	15
temprana	58	521	101	533	510	737	15
adopción	103	521	145	533	510	737	15
de	147	521	158	533	510	737	15
este	161	521	177	533	510	737	15
método	180	521	214	533	510	737	15
de	217	521	227	533	510	737	15
sanación	230	521	269	533	510	737	15
en	272	521	283	533	510	737	15
las	286	521	298	533	510	737	15
Américas.	300	521	344	533	510	737	15
Finalmente,	72	535	125	547	510	737	15
el	128	535	135	547	510	737	15
tipo	138	535	156	547	510	737	15
de	158	535	169	547	510	737	15
pacientes	171	535	212	547	510	737	15
que	214	535	231	547	510	737	15
recurrieron	233	535	283	547	510	737	15
a	286	535	290	547	510	737	15
herbolarios	293	535	343	547	510	737	15
y	345	535	351	547	510	737	15
médicos	353	535	389	547	510	737	15
chinos	392	535	422	547	510	737	15
marcó	424	535	452	547	510	737	15
una	58	549	75	560	510	737	15
gran	80	549	100	560	510	737	15
diferencia	105	549	150	560	510	737	15
entre	154	549	178	560	510	737	15
ambos	182	549	212	560	510	737	15
contextos.	216	549	263	560	510	737	15
Aunque	267	549	302	560	510	737	15
en	306	549	318	560	510	737	15
ambos	322	549	352	560	510	737	15
casos,	356	549	382	560	510	737	15
desde	386	549	412	560	510	737	15
1870,	416	549	440	560	510	737	15
la	444	549	452	560	510	737	15
medicina	58	563	100	574	510	737	15
china	102	563	127	574	510	737	15
se	129	563	138	574	510	737	15
expandió	140	563	182	574	510	737	15
fuera	184	563	207	574	510	737	15
de	209	563	220	574	510	737	15
círculos	222	563	257	574	510	737	15
chinos,	259	563	291	574	510	737	15
el	294	563	301	574	510	737	15
costo	303	563	327	574	510	737	15
de	329	563	339	574	510	737	15
las	341	563	353	574	510	737	15
consultas	355	563	397	574	510	737	15
y	399	563	404	574	510	737	15
medicinas	407	563	452	574	510	737	15
determinó	58	577	105	588	510	737	15
el	107	577	115	588	510	737	15
tipo	117	577	135	588	510	737	15
de	137	577	147	588	510	737	15
público	150	577	183	588	510	737	15
que	185	577	201	588	510	737	15
pudo	203	577	226	588	510	737	15
acceder	228	577	261	588	510	737	15
a	263	577	268	588	510	737	15
dichos	270	577	300	588	510	737	15
sanadores.	302	577	348	588	510	737	15
Durante	350	577	387	588	510	737	15
el	389	577	397	588	510	737	15
siglo	399	577	419	588	510	737	15
XIX,	421	577	442	588	510	737	15
la	444	577	452	588	510	737	15
prensa	58	591	87	602	510	737	15
limeña	90	591	121	602	510	737	15
daba	124	591	145	602	510	737	15
cuenta	148	591	178	602	510	737	15
de	180	591	191	602	510	737	15
lo	193	591	202	602	510	737	15
costoso	204	591	237	602	510	737	15
que	240	591	256	602	510	737	15
era	259	591	272	602	510	737	15
acudir	275	591	303	602	510	737	15
a	306	591	310	602	510	737	15
un	313	591	325	602	510	737	15
herbolario	328	591	374	602	510	737	15
por	377	591	392	602	510	737	15
el	395	591	402	602	510	737	15
alto	405	591	422	602	510	737	15
precio	425	591	452	602	510	737	15
de	58	605	69	616	510	737	15
las	72	605	84	616	510	737	15
yerbas	88	605	116	616	510	737	15
que	120	605	136	616	510	737	15
importaban	139	605	192	616	510	737	15
desde	196	605	221	616	510	737	15
China,	224	605	255	616	510	737	15
y	259	605	264	616	510	737	15
que	268	605	284	616	510	737	15
importantes	287	605	341	616	510	737	15
vecinos	345	605	379	616	510	737	15
de	383	605	393	616	510	737	15
la	397	605	404	616	510	737	15
ciudad	408	605	438	616	510	737	15
de	442	605	452	616	510	737	15
Lima	58	619	81	630	510	737	15
acudían	84	619	119	630	510	737	15
a	122	619	127	630	510	737	15
ellos.	130	619	153	630	510	737	15
Sin	155	619	170	630	510	737	15
embargo,	172	619	213	630	510	737	15
durante	216	619	251	630	510	737	15
el	254	619	261	630	510	737	15
siglo	264	619	285	630	510	737	15
XX,	288	619	305	630	510	737	15
la	308	619	316	630	510	737	15
medicina	318	619	360	630	510	737	15
china	363	619	388	630	510	737	15
se	391	619	400	630	510	737	15
transformó	402	619	452	630	510	737	15
en	58	633	69	644	510	737	15
un	71	633	84	644	510	737	15
sistema	86	633	119	644	510	737	15
de	121	633	131	644	510	737	15
sanación	133	633	173	644	510	737	15
utilizado	175	633	215	644	510	737	15
principalmente	217	633	285	644	510	737	15
por	287	633	302	644	510	737	15
personas	305	633	344	644	510	737	15
de	346	633	356	644	510	737	15
bajos	359	633	381	644	510	737	15
recursos.	383	633	423	644	510	737	15
Como	425	633	452	644	510	737	15
aseguraba	58	647	102	658	510	737	15
Dora	104	647	126	658	510	737	15
Mayer	128	647	155	658	510	737	15
(1924,	157	647	184	658	510	737	15
p.107),	186	647	216	658	510	737	15
“la	218	647	231	658	510	737	15
gente	233	647	257	658	510	737	15
rica	259	647	275	658	510	737	15
es	277	647	286	658	510	737	15
la	288	647	295	658	510	737	15
que	297	647	313	658	510	737	15
menos	315	647	345	658	510	737	15
acude	347	647	373	658	510	737	15
a	375	647	379	658	510	737	15
los	381	647	394	658	510	737	15
herbolarios”.	396	647	452	658	510	737	15
Según	58	661	85	672	510	737	15
esta	89	661	106	672	510	737	15
intelectual,	110	661	160	672	510	737	15
estas	164	661	185	672	510	737	15
personas	189	661	228	672	510	737	15
acudían	232	661	267	672	510	737	15
a	271	661	276	672	510	737	15
los	280	661	292	672	510	737	15
médicos	296	661	332	672	510	737	15
chinos	336	661	366	672	510	737	15
solamente	370	661	415	672	510	737	15
cuando	419	661	452	672	510	737	15
v.25,	58	699	72	708	510	737	15
n.1,	74	699	85	708	510	737	15
jan.-mar.	87	699	113	708	510	737	15
2018,	115	699	132	708	510	737	15
p.13-31	134	699	157	708	510	737	15
27	443	699	452	708	510	737	15
Patricia	58	38	82	47	510	737	16
Palma	84	38	104	47	510	737	16
estaban	58	75	92	87	510	737	16
insatisfechos	95	75	152	87	510	737	16
de	155	75	165	87	510	737	16
los	168	75	181	87	510	737	16
médicos	184	75	220	87	510	737	16
locales	223	75	253	87	510	737	16
y	256	75	261	87	510	737	16
se	264	75	273	87	510	737	16
encontraban	276	75	332	87	510	737	16
impotentes	335	75	385	87	510	737	16
ante	388	75	407	87	510	737	16
la	410	75	418	87	510	737	16
ciencia	421	75	452	87	510	737	16
europea.	58	89	96	101	510	737	16
Para	99	89	118	101	510	737	16
la	121	89	129	101	510	737	16
gente	131	89	155	101	510	737	16
pobre,	158	89	186	101	510	737	16
por	189	89	204	101	510	737	16
otro	207	89	225	101	510	737	16
lado,	228	89	249	101	510	737	16
los	252	89	265	101	510	737	16
herbolarios	267	89	317	101	510	737	16
chinos	320	89	350	101	510	737	16
probablemente	353	89	419	101	510	737	16
eran	422	89	442	101	510	737	16
la	444	89	452	101	510	737	16
única	58	103	83	114	510	737	16
alternativa	86	103	134	114	510	737	16
de	137	103	147	114	510	737	16
asistencia	151	103	193	114	510	737	16
médica,	197	103	231	114	510	737	16
dado	235	103	257	114	510	737	16
que	260	103	276	114	510	737	16
las	279	103	291	114	510	737	16
tarifas	294	103	322	114	510	737	16
médicas	325	103	361	114	510	737	16
eran	365	103	384	114	510	737	16
excesivamente	388	103	452	114	510	737	16
elevadas,	58	117	98	128	510	737	16
y	102	117	108	128	510	737	16
aunque	112	117	145	128	510	737	16
algunas	149	117	184	128	510	737	16
personas	188	117	227	128	510	737	16
acudían	231	117	267	128	510	737	16
a	271	117	276	128	510	737	16
los	280	117	292	128	510	737	16
médicos	296	117	333	128	510	737	16
profesionales,	337	117	398	128	510	737	16
muy	402	117	422	128	510	737	16
pocos	426	117	452	128	510	737	16
podían	58	131	90	142	510	737	16
terminar	93	131	133	142	510	737	16
la	136	131	144	142	510	737	16
curación	147	131	186	142	510	737	16
recomendadas	190	131	253	142	510	737	16
por	257	131	272	142	510	737	16
ellos,	276	131	298	142	510	737	16
por	302	131	317	142	510	737	16
lo	320	131	329	142	510	737	16
alto	332	131	349	142	510	737	16
de	353	131	363	142	510	737	16
sus	367	131	380	142	510	737	16
honorarios	384	131	432	142	510	737	16
y	436	131	441	142	510	737	16
el	444	131	452	142	510	737	16
valor	58	145	81	156	510	737	16
de	83	145	94	156	510	737	16
las	96	145	108	156	510	737	16
medicinas	111	145	156	156	510	737	16
recetadas.	159	145	203	156	510	737	16
Así,	72	159	88	170	510	737	16
una	91	159	108	170	510	737	16
parte	111	159	134	170	510	737	16
importante	136	159	186	170	510	737	16
de	189	159	199	170	510	737	16
la	202	159	210	170	510	737	16
discusión	212	159	254	170	510	737	16
pública	257	159	289	170	510	737	16
sobre	292	159	316	170	510	737	16
la	318	159	326	170	510	737	16
existencia	329	159	373	170	510	737	16
de	375	159	386	170	510	737	16
herbolarios	388	159	438	170	510	737	16
en	441	159	452	170	510	737	16
Lima	58	173	81	184	510	737	16
durante	83	173	117	184	510	737	16
las	119	173	131	184	510	737	16
primeras	133	173	172	184	510	737	16
décadas	174	173	208	184	510	737	16
del	210	173	224	184	510	737	16
siglo	226	173	246	184	510	737	16
XX	248	173	263	184	510	737	16
giró	265	173	282	184	510	737	16
en	284	173	295	184	510	737	16
torno	297	173	322	184	510	737	16
a	324	173	329	184	510	737	16
un	331	173	343	184	510	737	16
debate	345	173	374	184	510	737	16
más	376	173	394	184	510	737	16
amplio	396	173	427	184	510	737	16
sobre	429	173	452	184	510	737	16
el	58	187	66	198	510	737	16
rol	68	187	80	198	510	737	16
de	83	187	93	198	510	737	16
Estado	95	187	125	198	510	737	16
y	127	187	132	198	510	737	16
su	134	187	144	198	510	737	16
incapacidad	147	187	200	198	510	737	16
de	202	187	212	198	510	737	16
brindar	215	187	248	198	510	737	16
salud	250	187	274	198	510	737	16
a	276	187	281	198	510	737	16
una	283	187	300	198	510	737	16
población	303	187	347	198	510	737	16
en	349	187	360	198	510	737	16
crecimiento.	362	187	418	198	510	737	16
De	420	187	433	198	510	737	16
esta	435	187	452	198	510	737	16
forma,	58	201	87	212	510	737	16
algunos	90	201	125	212	510	737	16
defendían	128	201	173	212	510	737	16
la	175	201	183	212	510	737	16
medicina	186	201	227	212	510	737	16
china	230	201	255	212	510	737	16
como	258	201	283	212	510	737	16
un	286	201	298	212	510	737	16
mal	301	201	318	212	510	737	16
necesario	320	201	362	212	510	737	16
ante	365	201	384	212	510	737	16
los	387	201	399	212	510	737	16
altos	402	201	422	212	510	737	16
costos	425	201	452	212	510	737	16
de	58	215	69	226	510	737	16
la	71	215	79	226	510	737	16
medicina	81	215	122	226	510	737	16
profesional,	124	215	176	226	510	737	16
lo	179	215	187	226	510	737	16
cual	189	215	208	226	510	737	16
afectaba	210	215	247	226	510	737	16
principalmente	249	215	317	226	510	737	16
a	320	215	324	226	510	737	16
los	327	215	339	226	510	737	16
sectores	341	215	376	226	510	737	16
más	378	215	396	226	510	737	16
vulnerables.	398	215	452	226	510	737	16
A	58	229	65	240	510	737	16
diferencia	67	229	111	240	510	737	16
de	114	229	124	240	510	737	16
lo	127	229	135	240	510	737	16
descrito	138	229	173	240	510	737	16
por	175	229	190	240	510	737	16
Dora	193	229	215	240	510	737	16
Mayer,	217	229	247	240	510	737	16
William	249	229	286	240	510	737	16
Tisdale	288	229	320	240	510	737	16
(1899,	322	229	349	240	510	737	16
p.413)	351	229	378	240	510	737	16
señalaba	381	229	419	240	510	737	16
que	422	229	438	240	510	737	16
las	440	229	452	240	510	737	16
clases	58	243	83	254	510	737	16
más	85	243	103	254	510	737	16
pobres	105	243	134	254	510	737	16
e	136	243	141	254	510	737	16
ignorantes	143	243	190	254	510	737	16
en	192	243	203	254	510	737	16
California	205	243	250	254	510	737	16
no	252	243	264	254	510	737	16
podían	266	243	297	254	510	737	16
pagar	299	243	324	254	510	737	16
los	326	243	338	254	510	737	16
altos	340	243	361	254	510	737	16
honorarios	363	243	411	254	510	737	16
cobrados	413	243	452	254	510	737	16
por	58	256	73	268	510	737	16
los	75	256	87	268	510	737	16
médicos	90	256	126	268	510	737	16
chinos,	128	256	161	268	510	737	16
y	163	256	168	268	510	737	16
por	170	256	185	268	510	737	16
esta	187	256	204	268	510	737	16
razón	206	256	231	268	510	737	16
muchos	233	256	268	268	510	737	16
de	270	256	280	268	510	737	16
los	282	256	295	268	510	737	16
clientes	297	256	330	268	510	737	16
eran	332	256	352	268	510	737	16
hombres	354	256	392	268	510	737	16
profesionales	394	256	452	268	510	737	16
como	58	270	83	282	510	737	16
abogados,	86	270	130	282	510	737	16
periodistas	133	270	181	282	510	737	16
e	185	270	189	282	510	737	16
incluso	193	270	225	282	510	737	16
médicos	228	270	265	282	510	737	16
que	268	270	284	282	510	737	16
podían	288	270	319	282	510	737	16
pagar	323	270	347	282	510	737	16
por	350	270	365	282	510	737	16
las	369	270	380	282	510	737	16
curaciones.	384	270	434	282	510	737	16
Los	437	270	452	282	510	737	16
médicos	58	284	95	296	510	737	16
chinos	98	284	127	296	510	737	16
cobraban	130	284	172	296	510	737	16
por	174	284	190	296	510	737	16
cada	192	284	213	296	510	737	16
consulta	216	284	253	296	510	737	16
y	256	284	261	296	510	737	16
el	264	284	272	296	510	737	16
precio	275	284	302	296	510	737	16
de	305	284	316	296	510	737	16
la	319	284	326	296	510	737	16
receta	329	284	356	296	510	737	16
variaba	359	284	391	296	510	737	16
dependiendo	394	284	452	296	510	737	16
de	58	298	69	310	510	737	16
cada	71	298	92	310	510	737	16
uno	94	298	112	310	510	737	16
de	115	298	125	310	510	737	16
los	128	298	141	310	510	737	16
ingredientes,	143	298	201	310	510	737	16
un	204	298	216	310	510	737	16
sistema	219	298	252	310	510	737	16
que	254	298	271	310	510	737	16
se	273	298	282	310	510	737	16
encarecía	285	298	327	310	510	737	16
puesto	329	298	359	310	510	737	16
que	361	298	378	310	510	737	16
los	380	298	393	310	510	737	16
tratamientos	396	298	452	310	510	737	16
nunca	58	312	86	324	510	737	16
duraban	89	312	126	324	510	737	16
menos	128	312	158	324	510	737	16
de	160	312	171	324	510	737	16
tres	174	312	190	324	510	737	16
meses	192	312	218	324	510	737	16
(p.415).	221	312	255	324	510	737	16
Consideraciones	58	347	135	360	510	737	16
finales	137	347	168	360	510	737	16
La	72	368	83	379	510	737	16
migración	86	368	131	379	510	737	16
masiva	134	368	165	379	510	737	16
de	168	368	179	379	510	737	16
chinos	182	368	212	379	510	737	16
desde	215	368	239	379	510	737	16
1848	242	368	264	379	510	737	16
a	267	368	272	379	510	737	16
las	275	368	287	379	510	737	16
Américas	290	368	331	379	510	737	16
significó	334	368	371	379	510	737	16
no	374	368	386	379	510	737	16
sólo	389	368	407	379	510	737	16
la	410	368	418	379	510	737	16
llegada	421	368	452	379	510	737	16
de	58	382	69	393	510	737	16
un	72	382	84	393	510	737	16
contingente	87	382	140	393	510	737	16
humano	143	382	181	393	510	737	16
dispuesto	184	382	226	393	510	737	16
a	229	382	234	393	510	737	16
trabajar	237	382	271	393	510	737	16
en	274	382	285	393	510	737	16
las	288	382	300	393	510	737	16
labores	303	382	335	393	510	737	16
más	338	382	355	393	510	737	16
arduas,	358	382	390	393	510	737	16
sino	393	382	412	393	510	737	16
también	415	382	452	393	510	737	16
la	58	396	66	407	510	737	16
introducción	69	396	127	407	510	737	16
y	130	396	135	407	510	737	16
posterior	138	396	178	407	510	737	16
masificación	181	396	236	407	510	737	16
de	239	396	250	407	510	737	16
la	253	396	261	407	510	737	16
medicina	264	396	305	407	510	737	16
china.	308	396	336	407	510	737	16
El	339	396	348	407	510	737	16
estudio	351	396	384	407	510	737	16
de	387	396	397	407	510	737	16
los	400	396	413	407	510	737	16
médicos	416	396	452	407	510	737	16
chinos,	58	410	90	421	510	737	16
sus	92	410	106	421	510	737	16
prácticas	108	410	147	421	510	737	16
y	149	410	154	421	510	737	16
el	156	410	164	421	510	737	16
establecimiento	166	410	235	421	510	737	16
de	237	410	247	421	510	737	16
herbolerías,	249	410	301	421	510	737	16
nos	303	410	318	421	510	737	16
permite	320	410	355	421	510	737	16
complejizar	357	410	408	421	510	737	16
el	410	410	417	421	510	737	16
análisis	419	410	452	421	510	737	16
sobre	58	424	82	435	510	737	16
las	84	424	96	435	510	737	16
formas	99	424	129	435	510	737	16
de	132	424	143	435	510	737	16
vida	145	424	165	435	510	737	16
y	167	424	173	435	510	737	16
de	176	424	186	435	510	737	16
interacción	189	424	239	435	510	737	16
de	241	424	252	435	510	737	16
una	255	424	272	435	510	737	16
de	275	424	285	435	510	737	16
las	288	424	300	435	510	737	16
comunidades	302	424	362	435	510	737	16
de	364	424	375	435	510	737	16
inmigrantes	378	424	431	435	510	737	16
más	434	424	452	435	510	737	16
numerosas	58	438	106	449	510	737	16
en	108	438	119	449	510	737	16
las	122	438	134	449	510	737	16
costas	136	438	163	449	510	737	16
del	165	438	179	449	510	737	16
Pacífico.	181	438	218	449	510	737	16
Si	220	438	228	449	510	737	16
bien	231	438	250	449	510	737	16
los	252	438	265	449	510	737	16
herbolarios	267	438	317	449	510	737	16
fueron	320	438	349	449	510	737	16
una	352	438	369	449	510	737	16
minoría	372	438	407	449	510	737	16
dentro	410	438	439	449	510	737	16
de	442	438	452	449	510	737	16
su	58	451	68	463	510	737	16
comunidad,	71	451	124	463	510	737	16
su	128	451	137	463	510	737	16
presencia	141	451	182	463	510	737	16
nos	185	451	201	463	510	737	16
obliga	204	451	231	463	510	737	16
a	235	451	239	463	510	737	16
ser	243	451	255	463	510	737	16
cautos	258	451	286	463	510	737	16
antes	290	451	313	463	510	737	16
de	316	451	326	463	510	737	16
generalizar	330	451	379	463	510	737	16
el	382	451	390	463	510	737	16
que	393	451	409	463	510	737	16
todos	412	451	437	463	510	737	16
los	440	451	452	463	510	737	16
miembros	58	465	103	477	510	737	16
de	106	465	117	477	510	737	16
la	120	465	128	477	510	737	16
comunidad	132	465	182	477	510	737	16
china	186	465	211	477	510	737	16
en	215	465	226	477	510	737	16
las	229	465	241	477	510	737	16
Américas	245	465	286	477	510	737	16
viviesen	289	465	326	477	510	737	16
en	329	465	340	477	510	737	16
condiciones	344	465	397	477	510	737	16
precarias,	401	465	443	477	510	737	16
o	447	465	452	477	510	737	16
estuviesen	58	479	104	491	510	737	16
expuestos	107	479	151	491	510	737	16
a	154	479	159	491	510	737	16
ataques	162	479	195	491	510	737	16
físicos	198	479	225	491	510	737	16
o	228	479	234	491	510	737	16
sus	237	479	250	491	510	737	16
propiedades	253	479	306	491	510	737	16
producto	309	479	350	491	510	737	16
del	353	479	366	491	510	737	16
racismo	369	479	404	491	510	737	16
imperante	407	479	452	491	510	737	16
a	58	493	63	505	510	737	16
fines	66	493	87	505	510	737	16
del	89	493	103	505	510	737	16
siglo	105	493	126	505	510	737	16
XIX	129	493	147	505	510	737	16
e	149	493	154	505	510	737	16
inicios	157	493	186	505	510	737	16
del	189	493	203	505	510	737	16
XX.	205	493	223	505	510	737	16
Este	72	507	90	519	510	737	16
trabajo	92	507	123	519	510	737	16
sugiere	125	507	157	519	510	737	16
que	159	507	175	519	510	737	16
si	177	507	184	519	510	737	16
bien	186	507	206	519	510	737	16
la	208	507	216	519	510	737	16
medicina	218	507	260	519	510	737	16
china	262	507	287	519	510	737	16
era	289	507	303	519	510	737	16
un	305	507	317	519	510	737	16
sistema	319	507	352	519	510	737	16
de	354	507	365	519	510	737	16
sanación	367	507	407	519	510	737	16
milenaria	409	507	452	519	510	737	16
que	58	521	74	532	510	737	16
se	79	521	88	532	510	737	16
implantó	92	521	133	532	510	737	16
en	138	521	149	532	510	737	16
América	153	521	190	532	510	737	16
junto	195	521	219	532	510	737	16
con	224	521	240	532	510	737	16
la	244	521	252	532	510	737	16
diáspora	257	521	295	532	510	737	16
china,	299	521	328	532	510	737	16
tuvo	332	521	353	532	510	737	16
una	357	521	375	532	510	737	16
trayectoria	379	521	428	532	510	737	16
muy	432	521	452	532	510	737	16
diferente	58	535	98	546	510	737	16
en	101	535	112	546	510	737	16
ambos	114	535	143	546	510	737	16
contextos	145	535	189	546	510	737	16
analizados.	191	535	242	546	510	737	16
En	244	535	256	546	510	737	16
Perú,	258	535	281	546	510	737	16
donde	283	535	311	546	510	737	16
existía	313	535	343	546	510	737	16
una	345	535	362	546	510	737	16
mayor	364	535	392	546	510	737	16
intervención	395	535	452	546	510	737	16
estatal	58	549	87	560	510	737	16
en	91	549	102	560	510	737	16
materias	106	549	144	560	510	737	16
sociales,	148	549	185	560	510	737	16
los	189	549	201	560	510	737	16
herbolarios	205	549	256	560	510	737	16
debieron	260	549	299	560	510	737	16
practicar	303	549	343	560	510	737	16
la	346	549	354	560	510	737	16
medicina	358	549	400	560	510	737	16
de	404	549	414	560	510	737	16
manera	418	549	452	560	510	737	16
cautelosa,	58	563	102	574	510	737	16
considerando	106	563	167	574	510	737	16
que	171	563	187	574	510	737	16
carecían	191	563	229	574	510	737	16
de	233	563	243	574	510	737	16
títulos	247	563	276	574	510	737	16
profesionales.	280	563	342	574	510	737	16
En	346	563	358	574	510	737	16
California,	361	563	410	574	510	737	16
por	414	563	429	574	510	737	16
otro	433	563	452	574	510	737	16
lado,	58	577	80	588	510	737	16
existía	84	577	113	588	510	737	16
una	116	577	134	588	510	737	16
clase	137	577	159	588	510	737	16
media	162	577	190	588	510	737	16
y	194	577	199	588	510	737	16
alta	202	577	219	588	510	737	16
con	222	577	239	588	510	737	16
gran	243	577	263	588	510	737	16
poder	267	577	293	588	510	737	16
adquisitivo	296	577	346	588	510	737	16
que	350	577	366	588	510	737	16
usaba	370	577	395	588	510	737	16
la	399	577	407	588	510	737	16
medicina	410	577	452	588	510	737	16
china	58	591	84	602	510	737	16
como	87	591	112	602	510	737	16
artículo	115	591	151	602	510	737	16
de	154	591	164	602	510	737	16
lujo.	168	591	187	602	510	737	16
Ello	191	591	208	602	510	737	16
no	211	591	223	602	510	737	16
ocurrió	226	591	260	602	510	737	16
en	263	591	274	602	510	737	16
Perú,	277	591	300	602	510	737	16
donde	304	591	332	602	510	737	16
la	335	591	343	602	510	737	16
precariedad	346	591	399	602	510	737	16
del	402	591	416	602	510	737	16
sistema	419	591	452	602	510	737	16
de	58	605	69	616	510	737	16
atención	71	605	110	616	510	737	16
médica	113	605	145	616	510	737	16
hizo	148	605	168	616	510	737	16
que	171	605	187	616	510	737	16
los	190	605	202	616	510	737	16
herbolarios	205	605	256	616	510	737	16
encontrasen	258	605	314	616	510	737	16
un	316	605	329	616	510	737	16
importante	331	605	382	616	510	737	16
nicho	385	605	411	616	510	737	16
entre	414	605	437	616	510	737	16
los	440	605	452	616	510	737	16
pacientes	58	619	100	630	510	737	16
de	103	619	113	630	510	737	16
clases	116	619	142	630	510	737	16
populares	145	619	189	630	510	737	16
y	192	619	197	630	510	737	16
trabajadores.	200	619	258	630	510	737	16
El	72	633	81	644	510	737	16
estudio	83	633	115	644	510	737	16
de	117	633	127	644	510	737	16
la	129	633	137	644	510	737	16
medicina	139	633	180	644	510	737	16
china	182	633	207	644	510	737	16
en	209	633	220	644	510	737	16
Perú	222	633	242	644	510	737	16
y	244	633	249	644	510	737	16
California	251	633	296	644	510	737	16
nos	298	633	314	644	510	737	16
da	315	633	326	644	510	737	16
luces	328	633	350	644	510	737	16
sobre	352	633	375	644	510	737	16
diversos	377	633	413	644	510	737	16
procesos	414	633	452	644	510	737	16
sociales	58	647	92	658	510	737	16
y	96	647	102	658	510	737	16
políticos	106	647	144	658	510	737	16
que	148	647	164	658	510	737	16
se	168	647	177	658	510	737	16
vivieron	181	647	218	658	510	737	16
en	222	647	233	658	510	737	16
ambos	237	647	267	658	510	737	16
contextos:	271	647	317	658	510	737	16
las	321	647	333	658	510	737	16
dificultades	337	647	389	658	510	737	16
que	393	647	409	658	510	737	16
debieron	413	647	452	658	510	737	16
enfrentar	58	661	100	672	510	737	16
los	103	661	115	672	510	737	16
médicos	118	661	154	672	510	737	16
profesionales	157	661	215	672	510	737	16
para	218	661	237	672	510	737	16
desplazar	240	661	282	672	510	737	16
de	284	661	295	672	510	737	16
la	298	661	306	672	510	737	16
esfera	308	661	334	672	510	737	16
de	336	661	347	672	510	737	16
la	350	661	358	672	510	737	16
salud	360	661	384	672	510	737	16
pública	387	661	419	672	510	737	16
a	422	661	427	672	510	737	16
otros	430	661	452	672	510	737	16
28	58	699	67	708	510	737	16
História,	283	699	309	708	510	737	16
Ciências,	310	699	337	708	510	737	16
Saúde	339	699	358	708	510	737	16
–	360	699	364	708	510	737	16
Manguinhos,	365	699	406	708	510	737	16
Rio	408	699	418	708	510	737	16
de	419	699	427	708	510	737	16
Janeiro	429	699	452	708	510	737	16
Sanadores	376	38	410	47	510	737	17
inesperados	412	38	453	47	510	737	17
competidores	58	75	118	87	510	737	17
y	122	75	128	87	510	737	17
legitimar	132	75	172	87	510	737	17
así	176	75	188	87	510	737	17
su	192	75	202	87	510	737	17
profesión.	206	75	251	87	510	737	17
Pacientes	255	75	296	87	510	737	17
y	300	75	305	87	510	737	17
autoridades	309	75	361	87	510	737	17
políticas	365	75	403	87	510	737	17
no	407	75	419	87	510	737	17
fueron	423	75	453	87	510	737	17
ajenos	58	89	86	101	510	737	17
al	88	89	96	101	510	737	17
discurso	99	89	136	101	510	737	17
médico	138	89	171	101	510	737	17
que	173	89	189	101	510	737	17
buscaba	192	89	227	101	510	737	17
erradicar	229	89	269	101	510	737	17
a	271	89	276	101	510	737	17
sanadores;	278	89	325	101	510	737	17
varios	327	89	354	101	510	737	17
de	356	89	366	101	510	737	17
ellos	369	89	389	101	510	737	17
defendieron	391	89	445	101	510	737	17
y	447	89	453	101	510	737	17
agradecieron	58	103	115	114	510	737	17
públicamente	118	103	178	114	510	737	17
el	181	103	189	114	510	737	17
trabajo	192	103	223	114	510	737	17
de	226	103	236	114	510	737	17
los	239	103	251	114	510	737	17
herbolarios	254	103	304	114	510	737	17
chinos.	307	103	340	114	510	737	17
De	342	103	355	114	510	737	17
esta	358	103	375	114	510	737	17
forma,	377	103	407	114	510	737	17
el	410	103	417	114	510	737	17
estudio	420	103	453	114	510	737	17
de	58	117	69	128	510	737	17
esta	72	117	89	128	510	737	17
práctica	93	117	128	128	510	737	17
de	132	117	143	128	510	737	17
salud	146	117	170	128	510	737	17
nos	174	117	189	128	510	737	17
permite	193	117	228	128	510	737	17
comprender	231	117	285	128	510	737	17
el	289	117	297	128	510	737	17
proceso	300	117	334	128	510	737	17
de	338	117	349	128	510	737	17
medicalización	352	117	420	128	510	737	17
“desde	424	117	453	128	510	737	17
abajo”,	58	131	88	142	510	737	17
donde	90	131	118	142	510	737	17
pacientes	121	131	162	142	510	737	17
defendieron	164	131	218	142	510	737	17
terapias	220	131	254	142	510	737	17
de	257	131	267	142	510	737	17
salud	269	131	293	142	510	737	17
cuando	295	131	328	142	510	737	17
consideraron	331	131	388	142	510	737	17
que	391	131	407	142	510	737	17
éstas	409	131	430	142	510	737	17
eran	433	131	453	142	510	737	17
“exitosas”.	58	145	104	156	510	737	17
Finalmente,	106	145	159	156	510	737	17
la	162	145	169	156	510	737	17
expansión	172	145	218	156	510	737	17
masiva	220	145	251	156	510	737	17
de	253	145	264	156	510	737	17
la	266	145	274	156	510	737	17
medicina	276	145	318	156	510	737	17
china	320	145	345	156	510	737	17
fuera	348	145	370	156	510	737	17
de	373	145	383	156	510	737	17
círculos	386	145	420	156	510	737	17
chinos	423	145	453	156	510	737	17
demuestra	58	159	104	170	510	737	17
que	106	159	123	170	510	737	17
el	125	159	133	170	510	737	17
pluralismo	135	159	183	170	510	737	17
médico	185	159	218	170	510	737	17
fue	220	159	234	170	510	737	17
más	237	159	254	170	510	737	17
habitual	257	159	294	170	510	737	17
de	296	159	307	170	510	737	17
lo	309	159	318	170	510	737	17
que	320	159	336	170	510	737	17
la	338	159	346	170	510	737	17
historiografía	349	159	409	170	510	737	17
clásica	411	159	440	170	510	737	17
de	442	159	453	170	510	737	17
la	58	173	66	184	510	737	17
medicina	69	173	110	184	510	737	17
ha	113	173	124	184	510	737	17
señalado.	127	173	168	184	510	737	17
REFERENCIAS	58	206	116	217	510	737	17
ACUPUNCTURE…	58	226	130	235	510	737	17
Acupuncture	58	236	107	245	510	737	17
in	110	236	118	245	510	737	17
surgery.	120	236	149	245	510	737	17
Los	152	236	164	245	510	737	17
Angeles	166	236	192	245	510	737	17
Herald,	195	236	220	245	510	737	17
v.33,	222	236	240	245	510	737	17
n.71,	58	245	77	255	510	737	17
p.4.	79	245	93	255	510	737	17
11	95	245	104	255	510	737	17
dec.	106	245	121	255	510	737	17
1910.	124	245	144	255	510	737	17
AGUIRRE,	58	261	97	270	510	737	17
Carlos.	100	261	126	270	510	737	17
Breve	58	271	77	280	510	737	17
historia	79	271	106	280	510	737	17
de	108	271	116	280	510	737	17
la	118	271	125	280	510	737	17
esclavitud:	127	271	165	280	510	737	17
una	167	271	182	280	510	737	17
herida	184	271	208	280	510	737	17
que	210	271	224	280	510	737	17
no	58	281	68	290	510	737	17
deja	70	281	86	290	510	737	17
de	88	281	97	290	510	737	17
sangrar.	99	281	129	290	510	737	17
Lima:	132	281	153	290	510	737	17
Fondo	156	281	179	290	510	737	17
Editorial	182	281	214	290	510	737	17
del	217	281	228	290	510	737	17
Congreso	58	290	94	300	510	737	17
del	96	290	108	300	510	737	17
Perú.	110	290	130	300	510	737	17
2005.	132	290	153	300	510	737	17
ARMES,	58	306	89	315	510	737	17
J.W.	91	306	106	315	510	737	17
A	58	316	64	325	510	737	17
day	66	316	79	325	510	737	17
in	82	316	90	325	510	737	17
Chinatown.	92	316	137	325	510	737	17
Lippincott's	139	316	180	325	510	737	17
Magazine,	183	316	219	325	510	737	17
v.16.	221	316	238	325	510	737	17
p.497-502.	58	325	97	335	510	737	17
oct.	100	325	114	335	510	737	17
1875.	116	325	136	335	510	737	17
AVISO…	58	341	90	350	510	737	17
Aviso:	58	351	81	360	510	737	17
médico	84	351	111	360	510	737	17
chino.	114	351	138	360	510	737	17
El	140	351	147	360	510	737	17
Comercio,	150	351	185	360	510	737	17
2	187	351	191	360	510	737	17
oct.	194	351	208	360	510	737	17
1877.	210	351	230	360	510	737	17
BOTICAS…	58	366	102	376	510	737	17
Boticas	58	376	85	385	510	737	17
de	87	376	96	385	510	737	17
chinos.	98	376	126	385	510	737	17
El	129	376	135	385	510	737	17
Comercio,	138	376	173	385	510	737	17
10	175	376	184	385	510	737	17
sep.	186	376	201	385	510	737	17
1868.	203	376	224	385	510	737	17
BOWEN,	58	391	92	401	510	737	17
William.	94	391	127	401	510	737	17
The	58	401	72	411	510	737	17
five	75	401	88	411	510	737	17
eras	90	401	105	411	510	737	17
of	107	401	115	411	510	737	17
Chinese	117	401	148	411	510	737	17
medicine	150	401	185	411	510	737	17
in	188	401	196	411	510	737	17
California.	198	401	239	411	510	737	17
In:	58	411	69	421	510	737	17
Lan,	71	411	88	421	510	737	17
Susie.	90	411	111	421	510	737	17
The	113	411	127	421	510	737	17
Chinese	129	411	157	421	510	737	17
in	159	411	166	421	510	737	17
America:	168	411	200	421	510	737	17
a	202	411	207	421	510	737	17
history	209	411	236	421	510	737	17
from	58	421	77	430	510	737	17
Gold	79	421	97	430	510	737	17
Mountain	100	421	138	430	510	737	17
to	140	421	148	430	510	737	17
the	150	421	162	430	510	737	17
new	165	421	180	430	510	737	17
millennium.	183	421	231	430	510	737	17
Walnut	58	431	86	440	510	737	17
Creek:	88	431	113	440	510	737	17
Altamira	115	431	148	440	510	737	17
Press,	150	431	171	440	510	737	17
p.174-192.	174	431	212	440	510	737	17
2002.	214	431	236	440	510	737	17
BOWEN,	58	446	91	456	510	737	17
William.	93	446	126	456	510	737	17
The	58	456	71	465	510	737	17
Americanization	74	456	130	465	510	737	17
of	132	456	139	465	510	737	17
Chinese	141	456	168	465	510	737	17
medicine:	170	456	203	465	510	737	17
a	205	456	209	465	510	737	17
discourse-based	58	466	116	475	510	737	17
study	118	466	138	475	510	737	17
of	141	466	148	475	510	737	17
cultural-driven	150	466	206	475	510	737	17
medical	208	466	237	475	510	737	17
change.	58	475	87	485	510	737	17
Dissertation	89	475	134	485	510	737	17
(Doctor	136	475	164	485	510	737	17
in	166	475	174	485	510	737	17
Anthropology)	176	475	231	485	510	737	17
–	233	475	237	485	510	737	17
University	58	485	96	495	510	737	17
of	98	485	106	495	510	737	17
California	108	485	145	495	510	737	17
Riverside,	147	485	183	495	510	737	17
Riverside.	185	485	220	495	510	737	17
1993.	222	485	242	495	510	737	17
BROWNSTONE,	58	501	119	510	510	737	17
David.	122	501	146	510	510	737	17
The	58	511	72	520	510	737	17
Chinese-American	74	511	138	520	510	737	17
heritage.	140	511	170	520	510	737	17
New	173	511	190	520	510	737	17
York:	192	511	211	520	510	737	17
Facts	214	511	232	520	510	737	17
on	58	520	68	530	510	737	17
File.	70	520	86	530	510	737	17
1988.	88	520	109	530	510	737	17
BUELL,	58	536	86	545	510	737	17
Paul.	89	536	107	545	510	737	17
Chinese	58	546	89	555	510	737	17
medicine	91	546	126	555	510	737	17
on	129	546	139	555	510	737	17
the	141	546	153	555	510	737	17
‘Gold	155	546	176	555	510	737	17
Mountain':	178	546	221	555	510	737	17
tradition,	58	555	94	565	510	737	17
adaptation	96	555	137	565	510	737	17
and	139	555	154	565	510	737	17
change.	156	555	185	565	510	737	17
In:	188	555	198	565	510	737	17
Hildreth,	201	555	235	565	510	737	17
Martha;	58	565	89	575	510	737	17
Moran,	91	565	118	575	510	737	17
Bruce	121	565	142	575	510	737	17
(Ed.).	144	565	165	575	510	737	17
Disease	167	565	194	575	510	737	17
and	196	565	209	575	510	737	17
medical	211	565	239	575	510	737	17
care	58	575	72	585	510	737	17
in	74	575	81	585	510	737	17
the	84	575	94	585	510	737	17
Mountain	97	575	131	585	510	737	17
West.	134	575	153	585	510	737	17
Reno:	156	575	177	585	510	737	17
University	180	575	219	585	510	737	17
of	221	575	229	585	510	737	17
Nevada	58	585	86	594	510	737	17
Press.	89	585	110	594	510	737	17
p.95-109.	112	585	146	594	510	737	17
1998.	148	585	169	594	510	737	17
CHINESE…	58	600	102	610	510	737	17
Chinese	58	610	89	620	510	737	17
doctor	91	610	116	620	510	737	17
arrested.	118	610	150	620	510	737	17
Los	153	610	165	620	510	737	17
Angeles	167	610	193	620	510	737	17
Herald,	196	610	221	620	510	737	17
n.41,	223	610	242	620	510	737	17
p.10.	58	620	76	629	510	737	17
19	78	620	87	629	510	737	17
dic.	90	620	103	629	510	737	17
1917.	106	620	125	629	510	737	17
CHINESE…	58	635	102	645	510	737	17
Chinese	58	645	89	655	510	737	17
herb	91	645	108	655	510	737	17
doctor	111	645	135	655	510	737	17
guilty	137	645	160	655	510	737	17
of	162	645	170	655	510	737	17
practicing.	172	645	213	655	510	737	17
San	215	645	228	655	510	737	17
Francisco	58	655	91	665	510	737	17
Call,	93	655	110	665	510	737	17
v.112,	112	655	134	664	510	737	17
n.112,	136	655	159	664	510	737	17
p.5.	162	655	176	664	510	737	17
20	178	655	187	664	510	737	17
sep.	190	655	204	664	510	737	17
1912.	206	655	227	664	510	737	17
v.25,	58	699	72	708	510	737	17
n.1,	74	699	85	708	510	737	17
jan.-mar.	87	699	113	708	510	737	17
2018,	115	699	132	708	510	737	17
p.13-31	134	699	157	708	510	737	17
COELLO,	268	226	303	235	510	737	17
Antonio.	306	226	339	235	510	737	17
Guerra	268	236	292	245	510	737	17
a	294	236	299	245	510	737	17
los	301	236	311	245	510	737	17
boticarios	313	236	347	245	510	737	17
chinos.	349	236	374	245	510	737	17
Lima:	376	236	398	245	510	737	17
Universidad	400	236	446	245	510	737	17
Nacional	268	245	302	255	510	737	17
Mayor	304	245	328	255	510	737	17
de	330	245	339	255	510	737	17
San	341	245	355	255	510	737	17
Marcos,	357	245	387	255	510	737	17
Seminario	389	245	428	255	510	737	17
de	430	245	439	255	510	737	17
Historia	268	255	298	265	510	737	17
Rural	300	255	320	265	510	737	17
Andina.	323	255	353	265	510	737	17
2009.	355	255	376	265	510	737	17
COOLIES…	268	271	312	280	510	737	17
Los	268	280	281	290	510	737	17
coolies	283	280	309	290	510	737	17
y	311	280	316	290	510	737	17
el	318	280	325	290	510	737	17
ejercicio	327	280	358	290	510	737	17
de	361	280	369	290	510	737	17
la	372	280	378	290	510	737	17
medicina.	381	280	418	290	510	737	17
La	421	281	430	290	510	737	17
Crónica	268	290	295	300	510	737	17
Médica,	297	290	325	300	510	737	17
v.23,	327	290	345	300	510	737	17
n.426,	347	290	371	300	510	737	17
p.273-275.	373	290	413	300	510	737	17
30	415	290	424	300	510	737	17
sep.	427	290	441	300	510	737	17
1906.	268	300	289	310	510	737	17
CUETO,	268	316	299	325	510	737	17
Marcos.	301	316	331	325	510	737	17
El	268	325	275	335	510	737	17
regreso	277	325	301	335	510	737	17
de	303	325	311	335	510	737	17
las	313	325	323	335	510	737	17
epidemias.	325	325	363	335	510	737	17
Lima:	365	325	387	335	510	737	17
IEP.	389	325	403	335	510	737	17
1997.	405	325	425	335	510	737	17
CULIN,	268	341	297	350	510	737	17
Steward.	299	341	331	350	510	737	17
Chinese	268	351	299	360	510	737	17
drugstores	301	351	340	360	510	737	17
in	342	351	350	360	510	737	17
America.	353	351	386	360	510	737	17
American	388	351	422	360	510	737	17
Journal	425	351	450	360	510	737	17
of	268	361	275	370	510	737	17
Pharmacy,	277	361	314	370	510	737	17
v.59,	316	360	333	370	510	737	17
n.12,	336	360	355	370	510	737	17
p.1-6.	357	360	378	370	510	737	17
1887.	380	360	400	370	510	737	17
EL	268	376	277	385	510	737	17
PROTOMÉDICO…	280	376	350	385	510	737	17
El	268	386	275	395	510	737	17
protomédico	277	386	326	395	510	737	17
y	328	386	332	395	510	737	17
los	335	386	345	395	510	737	17
chinos.	347	386	375	395	510	737	17
El	378	386	384	395	510	737	17
Comercio,	387	386	422	395	510	737	17
Sección	268	395	297	405	510	737	17
Comunicados.	299	395	354	405	510	737	17
Intereses	356	395	389	405	510	737	17
generales.	391	395	428	405	510	737	17
11	431	395	439	405	510	737	17
dic.	268	405	282	415	510	737	17
1868.	284	405	305	415	510	737	17
FML.	268	421	288	430	510	737	17
Facultad	268	431	300	440	510	737	17
de	302	431	311	440	510	737	17
Medicina	313	431	349	440	510	737	17
de	351	431	360	440	510	737	17
Lima.	362	431	384	440	510	737	17
Documentos	386	431	434	440	510	737	17
enviados	268	440	301	450	510	737	17
y	304	440	308	450	510	737	17
recibidos.	310	440	347	450	510	737	17
Comisión	349	440	386	450	510	737	17
Vigiladora	388	440	427	450	510	737	17
de	430	440	438	450	510	737	17
los	268	450	278	460	510	737	17
Establecimientos	281	450	344	460	510	737	17
Farmacéuticos	347	450	401	460	510	737	17
(Archivo	403	450	436	460	510	737	17
Histórico	268	460	302	469	510	737	17
de	305	460	314	469	510	737	17
la	316	460	322	469	510	737	17
Facultad	325	460	357	469	510	737	17
de	359	460	368	469	510	737	17
Medicina	370	460	405	469	510	737	17
de	408	460	417	469	510	737	17
Lima,	419	460	440	469	510	737	17
Lima).	268	470	292	479	510	737	17
16	295	470	303	479	510	737	17
sep.	306	470	320	479	510	737	17
1879.	322	470	342	479	510	737	17
FML.	268	485	288	495	510	737	17
Facultad	268	495	300	505	510	737	17
de	302	495	311	505	510	737	17
Medicina	313	495	349	505	510	737	17
de	351	495	360	505	510	737	17
Lima.	362	495	384	505	510	737	17
Documentos	386	495	434	505	510	737	17
enviados	268	505	301	514	510	737	17
y	304	505	308	514	510	737	17
recibidos.	310	505	347	514	510	737	17
Visita	349	505	370	514	510	737	17
general	373	505	400	514	510	737	17
de	402	505	411	514	510	737	17
boticas	414	505	440	514	510	737	17
de	268	515	277	524	510	737	17
Lima	279	515	298	524	510	737	17
y	300	515	305	524	510	737	17
El	307	515	315	524	510	737	17
Callao	317	515	341	524	510	737	17
(Archivo	344	515	376	524	510	737	17
Histórico	379	515	413	524	510	737	17
de	415	515	424	524	510	737	17
la	426	515	433	524	510	737	17
Facultad	268	524	300	534	510	737	17
de	302	524	311	534	510	737	17
Medicina	313	524	349	534	510	737	17
de	351	524	360	534	510	737	17
Lima,	362	524	384	534	510	737	17
Lima).	386	524	410	534	510	737	17
15	413	524	422	534	510	737	17
mayo	424	524	445	534	510	737	17
1904.	268	534	289	544	510	737	17
HALLER	268	550	300	559	510	737	17
JR.,	302	550	315	559	510	737	17
John.	317	550	338	559	510	737	17
American	268	560	302	569	510	737	17
medicine	304	560	335	569	510	737	17
in	337	560	344	569	510	737	17
transition,	347	560	383	569	510	737	17
1840-1910.	386	560	426	569	510	737	17
Urbana:	268	569	298	579	510	737	17
University	300	569	340	579	510	737	17
of	342	569	349	579	510	737	17
Illinois.	352	569	381	579	510	737	17
1981.	383	569	403	579	510	737	17
HU-DEHART,	268	585	319	594	510	737	17
Evelyn.	321	585	349	594	510	737	17
Opium	268	595	295	604	510	737	17
and	297	595	311	604	510	737	17
social	313	595	335	604	510	737	17
control:	337	595	367	604	510	737	17
coolies	369	595	395	604	510	737	17
on	398	595	408	604	510	737	17
the	410	595	422	604	510	737	17
plantations	268	604	311	614	510	737	17
of	313	604	321	614	510	737	17
Peru	323	604	340	614	510	737	17
and	342	604	356	614	510	737	17
Cuba.	359	604	381	614	510	737	17
Journal	383	604	409	614	510	737	17
of	411	604	418	614	510	737	17
Chinese	420	604	448	614	510	737	17
Overseas,	268	614	301	624	510	737	17
v.1,	303	614	316	624	510	737	17
n.2,	318	614	333	624	510	737	17
p.169-183.	335	614	374	624	510	737	17
2005.	376	614	397	624	510	737	17
LAUSENT-HERRERA,	268	630	348	639	510	737	17
Isabelle.	350	630	381	639	510	737	17
The	268	639	282	649	510	737	17
Chinatown	285	639	328	649	510	737	17
in	330	639	338	649	510	737	17
Peru	340	639	357	649	510	737	17
and	359	639	374	649	510	737	17
the	376	639	388	649	510	737	17
changing	391	639	426	649	510	737	17
Peruvian	268	649	302	659	510	737	17
Chinese	304	649	335	659	510	737	17
community(ies).	337	649	400	659	510	737	17
Journal	402	649	428	659	510	737	17
of	430	649	437	659	510	737	17
Chinese	268	659	295	669	510	737	17
Overseas,	298	659	331	669	510	737	17
v.7,	333	659	345	669	510	737	17
n.1,	347	659	361	669	510	737	17
p.69-113.	364	659	398	669	510	737	17
2011.	400	659	420	669	510	737	17
29	443	699	452	708	510	737	17
Patricia	58	38	82	47	510	737	18
Palma	84	38	104	47	510	737	18
LEI,	58	75	73	85	510	737	18
Xianglin.	75	75	111	85	510	737	18
Neither	58	85	84	95	510	737	18
donkey	86	85	111	95	510	737	18
nor	113	85	125	95	510	737	18
horse:	127	85	148	95	510	737	18
medicine	150	85	185	95	510	737	18
in	187	85	195	95	510	737	18
the	198	85	210	95	510	737	18
struggle	58	95	88	105	510	737	18
over	90	95	107	105	510	737	18
China's	109	95	138	105	510	737	18
modernity.	140	95	182	105	510	737	18
Chicago:	184	95	218	105	510	737	18
The	220	95	235	105	510	737	18
University	58	105	97	114	510	737	18
of	100	105	107	114	510	737	18
Chicago	109	105	140	114	510	737	18
Press.	143	105	164	114	510	737	18
2014.	166	105	186	114	510	737	18
LEONG,	58	120	89	130	510	737	18
Gor	92	120	106	130	510	737	18
Yun.	108	120	126	130	510	737	18
Chinatown	58	130	97	140	510	737	18
inside	100	130	120	140	510	737	18
out.	122	130	136	140	510	737	18
New	138	130	155	140	510	737	18
York:	158	130	177	140	510	737	18
Barrows	179	130	209	140	510	737	18
Musey.	212	130	238	140	510	737	18
1936.	58	140	79	149	510	737	18
LIU,	58	155	74	165	510	737	18
Haiming.	76	155	112	165	510	737	18
Chinese	58	165	89	175	510	737	18
herbalists	91	165	128	175	510	737	18
in	130	165	138	175	510	737	18
the	140	165	152	175	510	737	18
United	155	165	181	175	510	737	18
States.	183	165	207	175	510	737	18
In:	58	175	69	185	510	737	18
Chan,	71	175	94	185	510	737	18
Sucheng	97	175	129	185	510	737	18
(Ed.).	131	175	151	185	510	737	18
Chinese	154	175	181	185	510	737	18
American	183	175	217	185	510	737	18
transnationalism.	58	185	121	194	510	737	18
Philadelphia:	123	185	173	194	510	737	18
Temple	176	185	203	194	510	737	18
University	58	195	97	204	510	737	18
Press.	100	195	121	204	510	737	18
p.136-155.	123	195	162	204	510	737	18
2006.	164	195	186	204	510	737	18
LIU,	58	210	74	220	510	737	18
Haiming.	76	210	112	220	510	737	18
The	58	220	72	229	510	737	18
resilience	75	220	110	229	510	737	18
of	113	220	120	229	510	737	18
ethnic	122	220	147	229	510	737	18
culture:	149	220	179	229	510	737	18
Chinese	181	220	212	229	510	737	18
herbalists	58	230	95	239	510	737	18
in	97	230	105	239	510	737	18
the	107	230	119	239	510	737	18
American	122	230	158	239	510	737	18
medical	161	230	191	239	510	737	18
profession.	193	230	234	239	510	737	18
Journal	58	240	84	249	510	737	18
of	86	240	93	249	510	737	18
Asian	95	240	115	249	510	737	18
American	118	240	151	249	510	737	18
Studies,	154	240	181	249	510	737	18
v.1,	183	239	196	249	510	737	18
n.2,	198	239	213	249	510	737	18
p.173-	215	239	238	249	510	737	18
191.	58	249	74	259	510	737	18
1998.	76	249	97	259	510	737	18
LOSSIO,	58	265	89	274	510	737	18
Jorge.	91	265	113	274	510	737	18
Fiebre	58	275	81	284	510	737	18
amarilla,	83	275	117	284	510	737	18
etnicidad	119	275	155	284	510	737	18
y	157	275	161	284	510	737	18
fragmentación	164	275	219	284	510	737	18
social.	58	284	82	294	510	737	18
Socialismo	84	284	122	294	510	737	18
y	124	284	128	294	510	737	18
Participación,	130	284	179	294	510	737	18
v.93,	181	284	198	294	510	737	18
p.79-87.	201	284	230	294	510	737	18
2002.	58	294	80	304	510	737	18
LOOMIS,	58	310	93	319	510	737	18
A.W.	96	310	113	319	510	737	18
Medical	58	319	88	329	510	737	18
art	90	319	101	329	510	737	18
in	103	319	111	329	510	737	18
the	114	319	126	329	510	737	18
Chinese	128	319	159	329	510	737	18
quarter.	161	319	191	329	510	737	18
Overland	193	320	225	329	510	737	18
Monthly,	58	329	89	339	510	737	18
v.2,	92	329	105	339	510	737	18
n.6,	107	329	122	339	510	737	18
p.496-506.	124	329	164	339	510	737	18
1869.	167	329	187	339	510	737	18
LUI,	58	345	74	354	510	737	18
Garding.	77	345	110	354	510	737	18
Inside	58	355	79	364	510	737	18
Los	81	355	93	364	510	737	18
Angeles	95	355	122	364	510	737	18
Chinatown.	124	355	166	364	510	737	18
[s.l.]:	168	355	187	364	510	737	18
[s.n.].	189	355	210	364	510	737	18
1948.	213	355	233	364	510	737	18
MACEDO,	58	370	97	380	510	737	18
José	100	370	114	380	510	737	18
María.	117	370	141	380	510	737	18
Informe	58	380	89	389	510	737	18
del	91	380	103	389	510	737	18
Dr.	105	380	117	389	510	737	18
José	119	380	134	389	510	737	18
María	136	380	158	389	510	737	18
Macedo	160	380	190	389	510	737	18
sobre	192	380	212	389	510	737	18
la	214	380	221	389	510	737	18
fiebre	58	390	79	399	510	737	18
amarilla	81	390	113	399	510	737	18
y	115	390	119	399	510	737	18
sus	122	390	133	399	510	737	18
particularidades.	136	390	199	399	510	737	18
Sección	202	390	230	399	510	737	18
Higiene	58	399	87	409	510	737	18
y	90	399	94	409	510	737	18
Vacuna;	97	399	127	409	510	737	18
caja	129	399	144	409	510	737	18
1	146	399	151	409	510	737	18
(Archivo	153	399	186	409	510	737	18
Municipal	188	399	227	409	510	737	18
de	229	399	238	409	510	737	18
Lima,	58	409	80	419	510	737	18
Lima).	82	409	106	419	510	737	18
20	109	409	118	419	510	737	18
jul.	120	409	133	419	510	737	18
1868.	135	409	156	419	510	737	18
MARCUS,	58	425	96	434	510	737	18
Kenneth;	98	425	133	434	510	737	18
CHEN,	135	425	161	434	510	737	18
Yong.	164	425	185	434	510	737	18
Inside	58	434	81	444	510	737	18
and	83	434	98	444	510	737	18
outside	100	434	127	444	510	737	18
Chinatown:	129	434	175	444	510	737	18
Chinese	177	434	208	444	510	737	18
elites	210	434	230	444	510	737	18
in	232	434	240	444	510	737	18
exclusion	58	444	94	454	510	737	18
era	96	444	108	454	510	737	18
California.	110	444	151	454	510	737	18
Pacific	153	444	176	454	510	737	18
Historical	178	444	213	454	510	737	18
Review,	215	444	241	454	510	737	18
v.80,	58	454	76	464	510	737	18
n.3,	78	454	93	464	510	737	18
p.369-400.	95	454	136	464	510	737	18
2011.	139	454	159	464	510	737	18
MAYER,	58	470	89	479	510	737	18
Dora.	91	470	112	479	510	737	18
La	58	479	67	489	510	737	18
China	69	479	91	489	510	737	18
silenciosa	93	479	127	489	510	737	18
y	129	479	133	489	510	737	18
elocuente:	135	479	171	489	510	737	18
homenaje	173	479	210	489	510	737	18
de	58	489	67	499	510	737	18
la	69	489	76	499	510	737	18
colonia	78	489	106	499	510	737	18
china	108	489	130	499	510	737	18
al	132	489	139	499	510	737	18
Perú.	141	489	161	499	510	737	18
Lima:	163	489	185	499	510	737	18
Editorial	187	489	220	499	510	737	18
Renovación.	58	499	105	508	510	737	18
1924.	107	499	128	508	510	737	18
MCKEOWN,	58	514	106	524	510	737	18
Adam.	108	514	133	524	510	737	18
Chinese	58	524	86	534	510	737	18
migrant	88	524	115	534	510	737	18
networks	118	524	149	534	510	737	18
and	151	524	165	534	510	737	18
cultural	167	524	194	534	510	737	18
change:	196	524	223	534	510	737	18
Peru,	58	534	77	544	510	737	18
Chicago,	80	534	113	544	510	737	18
Hawaii,	115	534	144	544	510	737	18
1900-1936.	146	534	188	544	510	737	18
Chicago:	190	534	224	544	510	737	18
University	58	544	97	553	510	737	18
of	100	544	107	553	510	737	18
Chicago	109	544	140	553	510	737	18
Press.	143	544	164	553	510	737	18
2001.	166	544	187	553	510	737	18
MCKEOWN,	58	559	107	569	510	737	18
Adam.	110	559	135	569	510	737	18
Inmigración	58	569	107	579	510	737	18
china	109	569	132	579	510	737	18
al	134	569	141	579	510	737	18
Perú,	144	569	164	579	510	737	18
1904-1937;	166	569	209	579	510	737	18
exclusión	58	579	95	588	510	737	18
y	98	579	102	588	510	737	18
negociación.	105	579	155	588	510	737	18
Histórica,	157	579	193	588	510	737	18
v.20,	195	579	214	588	510	737	18
n.1,	217	579	231	588	510	737	18
p.59-91.	58	589	89	598	510	737	18
1996.	92	589	113	598	510	737	18
MÉDICO	58	604	93	614	510	737	18
CHINO.	95	604	126	614	510	737	18
Médico	58	614	86	623	510	737	18
chino.	88	614	113	623	510	737	18
El	115	614	122	624	510	737	18
Nacional,	124	614	158	624	510	737	18
30	161	614	170	623	510	737	18
mayo	172	614	193	623	510	737	18
1868.	195	614	216	623	510	737	18
MÉDICO	58	629	93	639	510	737	18
CHINO.	95	629	126	639	510	737	18
Médico	58	639	86	649	510	737	18
chino.	88	639	113	649	510	737	18
El	115	639	122	649	510	737	18
Nacional,	124	639	158	649	510	737	18
12	161	639	170	649	510	737	18
mayo	172	639	193	649	510	737	18
1868.	195	639	216	649	510	737	18
30	58	699	67	708	510	737	18
MUNICIPALIDAD	268	76	337	85	510	737	18
DE	339	76	350	85	510	737	18
LIMA.	352	76	376	85	510	737	18
Inspección	268	85	309	95	510	737	18
de	311	85	320	95	510	737	18
higiene:	322	85	353	95	510	737	18
clausurar	356	85	390	95	510	737	18
las	393	85	403	95	510	737	18
boticas	405	85	432	95	510	737	18
de	268	95	277	105	510	737	18
chinos	279	95	304	105	510	737	18
establecidas	307	95	351	105	510	737	18
en	354	95	363	105	510	737	18
esta	365	95	380	105	510	737	18
capital.	382	95	410	105	510	737	18
Fondo	412	95	436	105	510	737	18
Higiene	268	105	297	114	510	737	18
y	300	105	304	114	510	737	18
Vacuna;	306	105	337	114	510	737	18
caja	339	105	354	114	510	737	18
2	356	105	361	114	510	737	18
(1870-1884).	363	105	410	114	510	737	18
(Archivo	412	105	445	114	510	737	18
Histórico	268	115	302	124	510	737	18
Municipalidad	305	115	360	124	510	737	18
de	362	115	371	124	510	737	18
Lima,	373	115	395	124	510	737	18
Lima).	397	115	422	124	510	737	18
1876.	424	115	444	124	510	737	18
NO	268	130	281	140	510	737	18
SERÁ…	283	130	311	140	510	737	18
No	268	140	279	150	510	737	18
será	281	140	296	150	510	737	18
ciencia,	298	140	327	150	510	737	18
pero	329	140	346	150	510	737	18
sí	349	140	354	150	510	737	18
providencia.	357	140	404	150	510	737	18
El	406	140	413	150	510	737	18
Comercio,	415	140	450	150	510	737	18
11	268	150	277	159	510	737	18
jun.	279	150	294	159	510	737	18
1873.	296	150	317	159	510	737	18
PERÚ.	268	165	291	175	510	737	18
Archivo	268	175	298	185	510	737	18
Republicano.	300	175	349	185	510	737	18
Ministerio	352	175	391	185	510	737	18
de	393	175	402	185	510	737	18
Fomento.	404	175	440	185	510	737	18
Expedientes	268	185	314	194	510	737	18
Laborales.	316	185	354	194	510	737	18
Reclamos	356	185	392	194	510	737	18
individuales,	394	185	443	194	510	737	18
n.106,	268	195	291	204	510	737	18
caja	294	195	308	204	510	737	18
6.	310	195	317	204	510	737	18
Expediente	320	195	362	204	510	737	18
seguido	364	195	393	204	510	737	18
por	395	195	408	204	510	737	18
Rosa	411	195	428	204	510	737	18
María	430	195	452	204	510	737	18
Cañamero	268	204	307	214	510	737	18
contra	310	204	334	214	510	737	18
el	336	204	343	214	510	737	18
herbolario	345	204	384	214	510	737	18
profesional	387	204	429	214	510	737	18
Carlos	268	214	292	224	510	737	18
Pun	294	214	309	224	510	737	18
por	312	214	324	224	510	737	18
despido	327	214	356	224	510	737	18
intempestivo.	358	214	410	224	510	737	18
(Archivo	412	214	445	224	510	737	18
General	268	224	298	234	510	737	18
de	300	224	309	234	510	737	18
la	311	224	318	234	510	737	18
Nación,	320	224	349	234	510	737	18
Lima).	352	224	376	234	510	737	18
4	378	224	383	234	510	737	18
ene.	385	224	401	234	510	737	18
1926.	403	224	424	234	510	737	18
RISSE,	268	240	292	249	510	737	18
Guenter.	294	240	327	249	510	737	18
Plague,	268	249	293	259	510	737	18
fear,	295	249	310	259	510	737	18
and	313	249	326	259	510	737	18
politics	328	249	353	259	510	737	18
in	356	249	363	259	510	737	18
San	365	249	378	259	510	737	18
Francisco's	380	249	418	259	510	737	18
Chinatown.	268	259	309	269	510	737	18
Baltimore:	312	259	351	269	510	737	18
The	354	259	368	269	510	737	18
Johns	370	259	392	269	510	737	18
Hopkins	394	259	426	269	510	737	18
University	268	269	307	278	510	737	18
Press.	309	269	330	278	510	737	18
2012.	333	269	354	278	510	737	18
RODRIGUEZ,	268	284	319	294	510	737	18
Humberto.	321	284	362	294	510	737	18
Herederos	268	294	302	304	510	737	18
del	304	294	314	304	510	737	18
dragón:	316	294	343	304	510	737	18
historia	345	294	374	304	510	737	18
de	376	294	385	304	510	737	18
la	387	294	394	304	510	737	18
comunidad	396	294	439	304	510	737	18
china	268	304	289	314	510	737	18
en	292	304	301	314	510	737	18
el	303	304	310	314	510	737	18
Perú.	312	304	332	314	510	737	18
Lima:	334	304	356	314	510	737	18
Fondo	358	304	382	314	510	737	18
Editorial	384	304	417	314	510	737	18
del	419	304	430	314	510	737	18
Congreso	268	314	304	323	510	737	18
del	306	314	318	323	510	737	18
Perú.	320	314	339	323	510	737	18
2000.	342	314	363	323	510	737	18
RODRIGUEZ,	268	329	319	339	510	737	18
Humberto.	321	329	362	339	510	737	18
Hijos	268	339	286	349	510	737	18
del	288	339	298	349	510	737	18
celeste	301	339	323	349	510	737	18
imperio	325	339	352	349	510	737	18
en	354	339	362	349	510	737	18
el	364	339	370	349	510	737	18
Perú,	372	339	390	349	510	737	18
1850-1900.	393	339	434	349	510	737	18
Lima:	268	349	290	358	510	737	18
Sur	292	349	304	358	510	737	18
Casa	306	349	324	358	510	737	18
de	326	349	335	358	510	737	18
Estudios	338	349	369	358	510	737	18
del	372	349	383	358	510	737	18
Socialismo.	385	349	428	358	510	737	18
1989.	431	349	451	358	510	737	18
ROLLE,	268	364	296	374	510	737	18
Andrew.	299	364	330	374	510	737	18
California:	268	374	306	384	510	737	18
a	309	374	313	384	510	737	18
history.	315	374	344	384	510	737	18
Wheeling:	346	374	385	384	510	737	18
Harlan	388	374	414	384	510	737	18
Davidson.	268	384	306	393	510	737	18
1998.	308	384	329	393	510	737	18
SCHWARTZ,	268	399	316	409	510	737	18
Henry	318	399	342	409	510	737	18
(Ed.).	344	399	365	409	510	737	18
Chinese	268	409	295	419	510	737	18
medicine	298	409	329	419	510	737	18
on	331	409	340	419	510	737	18
the	342	409	353	419	510	737	18
Golden	355	409	380	419	510	737	18
Mountain:	382	409	420	419	510	737	18
an	268	419	277	429	510	737	18
interpretative	280	419	331	429	510	737	18
guide.	333	419	357	429	510	737	18
Seattle:	359	419	387	429	510	737	18
Wing	389	419	410	429	510	737	18
Luke	412	419	430	429	510	737	18
Memorial	268	429	305	438	510	737	18
Museum.	307	429	342	438	510	737	18
1984.	344	429	365	438	510	737	18
SHAH,	268	444	293	454	510	737	18
Nayan.	295	444	322	454	510	737	18
Contagious	268	454	308	464	510	737	18
divides:	310	454	337	464	510	737	18
epidemics	339	454	377	464	510	737	18
and	379	454	393	464	510	737	18
race	396	454	411	464	510	737	18
in	413	454	421	464	510	737	18
San	423	454	437	464	510	737	18
Francisco's	268	464	309	473	510	737	18
Chinatown.	311	464	356	473	510	737	18
Berkeley:	359	464	393	473	510	737	18
University	395	464	434	473	510	737	18
of	436	464	444	473	510	737	18
California	268	474	306	483	510	737	18
Press.	309	474	330	483	510	737	18
2001.	332	474	353	483	510	737	18
STEWART,	268	489	307	499	510	737	18
Watt.	309	489	329	499	510	737	18
La	268	499	277	509	510	737	18
servidumbre	279	499	321	509	510	737	18
china	323	499	342	509	510	737	18
en	344	499	352	509	510	737	18
el	355	499	360	509	510	737	18
Perú:	362	499	380	509	510	737	18
una	382	499	397	508	510	737	18
historia	399	499	427	508	510	737	18
de	429	499	438	508	510	737	18
los	440	499	451	508	510	737	18
culíes	268	509	289	518	510	737	18
chinos	291	509	316	518	510	737	18
en	318	509	328	518	510	737	18
el	330	509	336	518	510	737	18
Perú.	339	509	358	518	510	737	18
Lima:	360	509	381	518	510	737	18
Mosca	383	509	407	518	510	737	18
Azul.	409	509	428	518	510	737	18
1976.	430	509	450	518	510	737	18
TISDALE,	268	524	304	534	510	737	18
William.	306	524	339	534	510	737	18
Chinese	268	534	299	544	510	737	18
physicians	301	534	341	544	510	737	18
in	343	534	351	544	510	737	18
California.	353	534	394	544	510	737	18
Lippincott's	397	534	437	544	510	737	18
Magazine,	268	544	304	553	510	737	18
v.63.	306	544	324	553	510	737	18
p.411-416.	326	544	365	553	510	737	18
1899.	367	544	387	553	510	737	18
TONG,	268	559	294	569	510	737	18
Benson.	297	559	327	569	510	737	18
The	268	569	281	579	510	737	18
Chinese	284	569	311	579	510	737	18
Americans.	313	569	353	579	510	737	18
Boulder:	355	569	387	579	510	737	18
University	389	569	429	579	510	737	18
Press	431	569	450	579	510	737	18
of	268	579	275	588	510	737	18
Colorado.	278	579	315	588	510	737	18
2003.	317	579	338	588	510	737	18
TRAUNER,	268	594	309	604	510	737	18
Joan.	312	594	331	604	510	737	18
The	268	604	282	614	510	737	18
Chinese	284	604	315	614	510	737	18
as	318	604	325	614	510	737	18
medical	327	604	357	614	510	737	18
scapegoats	359	604	399	614	510	737	18
in	402	604	409	614	510	737	18
San	412	604	425	614	510	737	18
Francisco,	268	614	306	624	510	737	18
1870-1905.	308	614	349	624	510	737	18
California	351	614	387	624	510	737	18
History,	389	614	417	624	510	737	18
v.57,	419	614	436	624	510	737	18
n.1,	438	614	452	624	510	737	18
p.70-87.	268	624	298	633	510	737	18
1978.	300	624	320	633	510	737	18
ULLOA,	268	639	298	649	510	737	18
José	300	639	315	649	510	737	18
Casimiro.	318	639	354	649	510	737	18
Empirismo	268	649	309	659	510	737	18
y	311	649	316	659	510	737	18
charlatanismo.	318	649	375	659	510	737	18
La	377	649	386	659	510	737	18
Gaceta	388	649	413	659	510	737	18
Médica	415	649	440	659	510	737	18
de	442	649	450	659	510	737	18
Lima,	268	659	288	668	510	737	18
v.12,	291	659	308	668	510	737	18
n.273,	310	659	334	668	510	737	18
p.230-231.	336	659	377	668	510	737	18
1868.	379	659	400	668	510	737	18
História,	283	699	309	708	510	737	18
Ciências,	310	699	337	708	510	737	18
Saúde	339	699	358	708	510	737	18
–	360	699	364	708	510	737	18
Manguinhos,	365	699	406	708	510	737	18
Rio	408	699	418	708	510	737	18
de	419	699	427	708	510	737	18
Janeiro	429	699	452	708	510	737	18
Sanadores	376	38	410	47	510	737	19
inesperados	412	38	453	47	510	737	19
VENIT,	58	75	85	85	510	737	19
Tamara.	88	75	118	85	510	737	19
Curiosity	58	85	93	95	510	737	19
or	95	85	103	95	510	737	19
cure?	106	85	126	95	510	737	19
Chinese	128	85	159	95	510	737	19
medicine	161	85	196	95	510	737	19
American	58	95	95	105	510	737	19
Orientalism	97	95	142	105	510	737	19
in	145	95	153	105	510	737	19
progressive	155	95	197	105	510	737	19
era	199	95	210	105	510	737	19
(California	58	105	100	114	510	737	19
and	102	105	116	114	510	737	19
Oregon).	119	105	152	114	510	737	19
Oregon	154	105	179	114	510	737	19
Historical	181	105	215	114	510	737	19
Quarterly,	58	115	93	124	510	737	19
v.114,	95	115	117	124	510	737	19
n.3,	119	115	134	124	510	737	19
p.266-291.	136	115	176	124	510	737	19
2013.	178	115	199	124	510	737	19
VILLAR,	268	75	300	85	510	737	19
Leonardo.	302	75	340	85	510	737	19
Informe	268	85	299	95	510	737	19
respecto	301	85	332	95	510	737	19
de	335	85	343	95	510	737	19
los	346	85	356	95	510	737	19
curanderos	359	85	401	95	510	737	19
chinos.	403	85	431	95	510	737	19
La	433	85	442	95	510	737	19
Gaceta	268	95	292	105	510	737	19
Medica,	294	95	322	105	510	737	19
v.4,	324	95	337	105	510	737	19
n.4,	339	95	354	105	510	737	19
p.95-96.	356	95	387	105	510	737	19
1878.	389	95	409	105	510	737	19
WAN,	268	111	290	120	510	737	19
Fong.	293	111	313	120	510	737	19
Herbal	268	120	291	130	510	737	19
lore.	294	120	309	130	510	737	19
Oakland:	311	120	346	130	510	737	19
Fong	348	120	367	130	510	737	19
Wang.	369	120	393	130	510	737	19
[1929]	395	120	419	130	510	737	19
1933.	421	120	442	130	510	737	19
uuuUUU	223	144	288	154	510	737	19
v.25,	58	699	72	708	510	737	19
n.1,	74	699	85	708	510	737	19
jan.-mar.	87	699	113	708	510	737	19
2018,	115	699	132	708	510	737	19
p.13-31	134	699	157	708	510	737	19
31	443	699	452	708	510	737	19
