©	108	55	114	62	612	792	1
Prensa	116	55	137	62	612	792	1
Médica	139	55	163	62	612	792	1
Latinoamericana	165	55	219	62	612	792	1
2014	221	55	237	62	612	792	1
-	239	55	241	62	612	792	1
ISSN	243	55	261	62	612	792	1
1688-4094	263	55	297	62	612	792	1
Ciencias	381	55	409	62	612	792	1
Psicológicas	411	55	451	62	612	792	1
2014;	453	55	471	62	612	792	1
VIII	473	55	487	62	612	792	1
(2):	489	55	500	62	612	792	1
163	502	55	514	62	612	792	1
-	516	55	519	62	612	792	1
172	521	55	533	62	612	792	1
HABILIDADES	108	84	185	94	612	792	1
SOCIALES	190	84	248	94	612	792	1
Y	252	84	260	94	612	792	1
FRUSTRACIÓN	264	84	347	94	612	792	1
EN	352	84	367	94	612	792	1
ESTUDIANTES	372	84	452	94	612	792	1
DE	457	84	472	94	612	792	1
MEDICINA	477	84	533	94	612	792	1
SOCIAL	150	109	188	118	612	792	1
SKILLS	191	109	226	118	612	792	1
AND	229	109	250	118	612	792	1
FRUSTRATION	253	109	324	118	612	792	1
IN	327	109	337	118	612	792	1
MEDICAL	340	109	385	118	612	792	1
COLLEGE	388	109	436	118	612	792	1
STUDENTS	439	109	493	118	612	792	1
HABILIDADES	108	133	175	142	612	792	1
SOCIAIS	177	133	217	142	612	792	1
E	219	133	225	142	612	792	1
FRUSTRAÇÃO	227	133	296	142	612	792	1
EM	298	133	313	142	612	792	1
ESTUDANTES	315	133	381	142	612	792	1
UNIVERSITÁRIOS	383	133	467	142	612	792	1
DE	469	133	482	142	612	792	1
MEDICINA	484	133	533	142	612	792	1
Thatiana	241	156	282	166	612	792	1
Valory	285	156	315	166	612	792	1
dos	317	156	335	166	612	792	1
Santos	338	156	371	166	612	792	1
Mello	374	156	400	166	612	792	1
Universidad	243	171	291	179	612	792	1
Salgado	293	171	326	179	612	792	1
de	329	171	339	179	612	792	1
Oliveira,	341	171	374	179	612	792	1
Brasil	377	171	399	179	612	792	1
Universidad	254	184	301	193	612	792	1
Estácio	304	184	333	193	612	792	1
de	336	184	346	193	612	792	1
Sá,	348	184	362	193	612	792	1
Brasil	364	184	387	193	612	792	1
Adriana	257	204	294	213	612	792	1
Benevides	297	204	347	213	612	792	1
Soares	350	204	383	213	612	792	1
Universidad	243	218	291	227	612	792	1
Salgado	293	218	326	227	612	792	1
de	329	218	339	227	612	792	1
Oliveira,	341	218	374	227	612	792	1
Brasil	377	218	399	227	612	792	1
Universidad	224	232	271	240	612	792	1
del	274	232	286	240	612	792	1
Estado	288	232	316	240	612	792	1
de	319	232	329	240	612	792	1
Rio	331	232	345	240	612	792	1
de	347	232	357	240	612	792	1
Janeiro,	360	232	392	240	612	792	1
Brasil	394	232	417	240	612	792	1
Resumen:	137	262	174	270	612	792	1
Palabras	137	362	169	370	612	792	1
Clave:	171	362	195	370	612	792	1
habilidades	197	362	238	370	612	792	1
sociales,	240	362	271	370	612	792	1
empatía,	273	362	304	370	612	792	1
frustración,	306	362	347	370	612	792	1
estudiantes	349	362	389	370	612	792	1
de	391	362	399	370	612	792	1
Medicina	402	362	435	370	612	792	1
Abstract:	137	382	170	390	612	792	1
Keywords:	137	472	175	480	612	792	1
social	177	472	198	480	612	792	1
skills,	200	472	221	480	612	792	1
empathy,	223	472	255	480	612	792	1
frustration,	257	472	296	480	612	792	1
Medical	298	472	327	480	612	792	1
students	329	472	358	480	612	792	1
Resumo:	137	493	169	501	612	792	1
Palavras-chave:	137	593	196	601	612	792	1
habilidades	198	593	239	601	612	792	1
sociais,	241	593	268	601	612	792	1
empatia,	270	593	300	601	612	792	1
frustração,	303	593	341	601	612	792	1
estudantes	344	593	381	601	612	792	1
de	383	593	391	601	612	792	1
Medicina	393	593	427	601	612	792	1
Introducción	189	623	251	633	612	792	1
Este	127	647	149	657	612	792	1
estudio	154	647	189	657	612	792	1
procura	194	647	231	657	612	792	1
comprender	236	647	294	657	612	792	1
las	299	647	313	657	612	792	1
relaciones	108	659	153	669	612	792	1
entre	157	659	180	669	612	792	1
las	184	659	197	669	612	792	1
habilidades	201	659	252	669	612	792	1
sociales	256	659	292	669	612	792	1
y	296	659	301	669	612	792	1
la	305	659	313	669	612	792	1
tolerancia	108	671	151	681	612	792	1
a	156	671	161	681	612	792	1
la	166	671	173	681	612	792	1
frustración	178	671	225	681	612	792	1
dentro	229	671	258	681	612	792	1
del	262	671	276	681	612	792	1
contex-	280	671	313	681	612	792	1
to	108	683	116	693	612	792	1
académico,	121	683	175	693	612	792	1
de	180	683	191	693	612	792	1
estudiantes	196	683	250	693	612	792	1
de	255	683	266	693	612	792	1
Medicina	271	683	313	693	612	792	1
en	108	695	119	705	612	792	1
dos	124	695	140	705	612	792	1
períodos	145	695	185	705	612	792	1
distintos	190	695	228	705	612	792	1
de	233	695	244	705	612	792	1
la	249	695	257	705	612	792	1
carrera:	261	695	297	705	612	792	1
un	302	695	313	705	612	792	1
grupo	327	623	354	633	612	792	1
de	358	623	370	633	612	792	1
primer	374	623	404	633	612	792	1
año	408	623	425	633	612	792	1
y	430	623	435	633	612	792	1
otro	439	623	457	633	612	792	1
del	462	623	476	633	612	792	1
último	480	623	508	633	612	792	1
año.	513	623	533	633	612	792	1
La	327	635	338	645	612	792	1
frustración	342	635	388	645	612	792	1
está	392	635	411	645	612	792	1
vinculada	414	635	456	645	612	792	1
al	460	635	468	645	612	792	1
hecho	471	635	498	645	612	792	1
de	502	635	513	645	612	792	1
que	516	635	533	645	612	792	1
los	327	647	340	657	612	792	1
objetivos	344	647	383	657	612	792	1
no	387	647	398	657	612	792	1
se	402	647	412	657	612	792	1
alcanzan.	416	647	459	657	612	792	1
Las	462	647	478	657	612	792	1
habilidades	482	647	533	657	612	792	1
sociales,	327	659	368	669	612	792	1
incluyendo	373	659	423	669	612	792	1
la	428	659	436	669	612	792	1
empatía,	441	659	481	669	612	792	1
incluye	486	659	519	669	612	792	1
-a	524	659	533	669	612	792	1
través	327	671	355	681	612	792	1
de	359	671	370	681	612	792	1
los	374	671	387	681	612	792	1
comportamientos	391	671	468	681	612	792	1
sociales-	472	671	512	681	612	792	1
una	516	671	533	681	612	792	1
búsqueda	327	683	372	693	612	792	1
para	376	683	396	693	612	792	1
alcanzar	400	683	438	693	612	792	1
los	443	683	456	693	612	792	1
objetivos	460	683	500	693	612	792	1
perso-	504	683	533	693	612	792	1
nales	327	695	351	705	612	792	1
y	355	695	360	705	612	792	1
relacionales	364	695	417	705	612	792	1
(Del	421	695	439	705	612	792	1
Prette	443	695	470	705	612	792	1
&	474	695	481	705	612	792	1
Del	484	695	499	705	612	792	1
Prette,	503	695	533	705	612	792	1
Correspondencia:	108	721	165	728	612	792	1
Adriana	167	721	194	728	612	792	1
Benevides	196	721	228	728	612	792	1
Soares	230	721	251	728	612	792	1
.	253	721	255	728	612	792	1
Universidad	257	721	297	728	612	792	1
Salgado	299	721	325	728	612	792	1
de	327	721	335	728	612	792	1
Oliveira,	337	721	365	728	612	792	1
Brasil	367	721	387	728	612	792	1
Correo	108	730	130	738	612	792	1
Electrónico:	132	730	172	738	612	792	1
adribenevides@gmail.com	174	730	260	738	612	792	1
163	519	748	533	756	612	792	1
Ciencias	79	52	107	60	612	792	2
Psicológicas	109	52	149	60	612	792	2
2014;	151	52	169	60	612	792	2
VIII	171	52	185	60	612	792	2
(2):	187	52	198	60	612	792	2
163	200	52	212	60	612	792	2
-	214	52	217	60	612	792	2
172	219	52	231	60	612	792	2
2008a,	79	84	110	94	612	792	2
2010).	113	84	141	94	612	792	2
Siendo	144	84	175	94	612	792	2
así,	178	84	194	94	612	792	2
se	196	84	207	94	612	792	2
puede	210	84	238	94	612	792	2
pensar	240	84	271	94	612	792	2
en	274	84	285	94	612	792	2
la	79	96	87	106	612	792	2
relación	91	96	126	106	612	792	2
entre	130	96	153	106	612	792	2
las	157	96	169	106	612	792	2
habilidades	173	96	224	106	612	792	2
sociales	228	96	264	106	612	792	2
y	268	96	273	106	612	792	2
la	277	96	285	106	612	792	2
frustración,	79	108	128	118	612	792	2
ya	130	108	141	118	612	792	2
que	143	108	159	118	612	792	2
la	162	108	169	118	612	792	2
competencia	171	108	228	118	612	792	2
social	230	108	255	118	612	792	2
puede	257	108	285	118	612	792	2
evitar	79	120	104	130	612	792	2
frustraciones	106	120	163	130	612	792	2
y	165	120	170	130	612	792	2
cuando	172	120	204	130	612	792	2
ésta	206	120	225	130	612	792	2
es	227	120	238	130	612	792	2
inevitable,	240	120	285	130	612	792	2
una	79	132	96	142	612	792	2
mayor	98	132	126	142	612	792	2
tolerancia	128	132	171	142	612	792	2
a	174	132	179	142	612	792	2
esas	181	132	203	142	612	792	2
situaciones	205	132	255	142	612	792	2
puede	257	132	285	142	612	792	2
ser	79	144	93	154	612	792	2
favorable.	96	144	140	154	612	792	2
A	99	156	106	166	612	792	2
partir	107	156	130	166	612	792	2
de	132	156	144	166	612	792	2
esta	146	156	165	166	612	792	2
idea	167	156	186	166	612	792	2
se	188	156	199	166	612	792	2
puede	201	156	229	166	612	792	2
pensar	231	156	261	166	612	792	2
en	264	156	275	166	612	792	2
la	277	156	285	166	612	792	2
práctica	79	168	114	178	612	792	2
médica	116	168	147	178	612	792	2
y	149	168	154	178	612	792	2
en	156	168	167	178	612	792	2
este	169	168	188	178	612	792	2
sentido,	190	168	224	178	612	792	2
es	226	168	236	178	612	792	2
importante	238	168	285	178	612	792	2
reﬂ	79	180	93	190	612	792	2
exionar	93	180	126	190	612	792	2
sobre	128	180	153	190	612	792	2
las	155	180	168	190	612	792	2
directrices	170	180	216	190	612	792	2
curriculares	218	180	269	190	612	792	2
del	271	180	285	190	612	792	2
curso	79	192	104	202	612	792	2
de	108	192	119	202	612	792	2
Medicina.	123	192	166	202	612	792	2
Las	170	192	186	202	612	792	2
mismas	191	192	225	202	612	792	2
describen	229	192	273	202	612	792	2
la	277	192	285	202	612	792	2
comunicación	79	204	139	214	612	792	2
y	141	204	146	214	612	792	2
el	148	204	155	214	612	792	2
liderazgo	157	204	197	214	612	792	2
como	199	204	223	214	612	792	2
competencias	224	204	285	214	612	792	2
y	79	216	84	226	612	792	2
habilidades	89	216	140	226	612	792	2
en	144	216	155	226	612	792	2
la	160	216	168	226	612	792	2
formación	172	216	216	226	612	792	2
médica;	221	216	256	226	612	792	2
estas	261	216	285	226	612	792	2
competencias	79	228	141	238	612	792	2
exigidas,	145	228	185	238	612	792	2
para	189	228	209	238	612	792	2
poder	214	228	239	238	612	792	2
alcanzar-	243	228	285	238	612	792	2
las,	79	240	95	250	612	792	2
requieren	98	240	141	250	612	792	2
de	144	240	155	250	612	792	2
ciertas	159	240	188	250	612	792	2
habilidades	192	240	242	250	612	792	2
sociales.	246	240	285	250	612	792	2
Éstas	79	252	104	262	612	792	2
pueden	107	252	141	262	612	792	2
ser	144	252	158	262	612	792	2
entendidas,	161	252	212	262	612	792	2
de	215	252	226	262	612	792	2
acuerdo	229	252	266	262	612	792	2
con	269	252	285	262	612	792	2
Del	79	264	94	274	612	792	2
Prette	98	264	125	274	612	792	2
y	129	264	134	274	612	792	2
Del	139	264	154	274	612	792	2
Prette	158	264	185	274	612	792	2
(2001;	189	264	217	274	612	792	2
2008b;	221	264	252	274	612	792	2
2010),	256	264	285	274	612	792	2
como	79	276	104	286	612	792	2
los	107	276	119	286	612	792	2
comportamientos	122	276	199	286	612	792	2
sociales	202	276	238	286	612	792	2
que	241	276	257	286	612	792	2
están	260	276	285	286	612	792	2
presentes	79	288	125	298	612	792	2
en	129	288	141	298	612	792	2
cada	145	288	168	298	612	792	2
individuo	172	288	213	298	612	792	2
y	218	288	223	298	612	792	2
que	227	288	245	298	612	792	2
facilitan	249	288	285	298	612	792	2
las	79	300	92	310	612	792	2
relaciones	97	300	144	310	612	792	2
sociales.	149	300	189	310	612	792	2
Según	194	300	223	310	612	792	2
Del	228	300	243	310	612	792	2
Prette	248	300	275	310	612	792	2
y	280	300	285	310	612	792	2
Del	79	312	94	322	612	792	2
Prette	98	312	125	322	612	792	2
(2003),	129	312	160	322	612	792	2
cada	164	312	186	322	612	792	2
vez	190	312	206	322	612	792	2
más	210	312	228	322	612	792	2
está	232	312	251	322	612	792	2
siendo	255	312	285	322	612	792	2
necesaria	79	324	123	334	612	792	2
la	126	324	134	334	612	792	2
preparación	138	324	191	334	612	792	2
y	194	324	199	334	612	792	2
la	203	324	211	334	612	792	2
capacitación	214	324	270	334	612	792	2
de	274	324	285	334	612	792	2
los	79	336	92	346	612	792	2
estudiantes	95	336	146	346	612	792	2
en	149	336	160	346	612	792	2
estas	163	336	186	346	612	792	2
habilidades,	189	336	243	346	612	792	2
para	245	336	265	346	612	792	2
que	268	336	285	346	612	792	2
los	79	348	92	358	612	792	2
ayude	94	348	121	358	612	792	2
a	123	348	129	358	612	792	2
enfrentar	131	348	171	358	612	792	2
la	173	348	181	358	612	792	2
transición	183	348	226	358	612	792	2
del	228	348	241	358	612	792	2
ambiente	244	348	285	358	612	792	2
universitario	79	360	133	370	612	792	2
hacia	136	360	160	370	612	792	2
un	163	360	175	370	612	792	2
mercado	178	360	217	370	612	792	2
de	220	360	231	370	612	792	2
trabajo	234	360	265	370	612	792	2
que	268	360	285	370	612	792	2
se	79	372	90	382	612	792	2
ha	95	372	106	382	612	792	2
veriﬁ	110	372	132	382	612	792	2
cado	133	372	155	382	612	792	2
más	160	372	179	382	612	792	2
restrictivo	183	372	228	382	612	792	2
y	233	372	238	382	612	792	2
exigente,	242	372	285	382	612	792	2
incluso	79	384	111	394	612	792	2
en	115	384	126	394	612	792	2
profesiones	130	384	182	394	612	792	2
con	187	384	203	394	612	792	2
alta	207	384	223	394	612	792	2
demanda	227	384	269	394	612	792	2
de	274	384	285	394	612	792	2
profesionales.	79	396	141	406	612	792	2
Parece	144	396	175	406	612	792	2
entonces	178	396	218	406	612	792	2
necesario	222	396	266	406	612	792	2
que	268	396	285	406	612	792	2
en	79	408	90	418	612	792	2
el	95	408	103	418	612	792	2
currículo	107	408	146	418	612	792	2
de	150	408	161	418	612	792	2
Enseñanza	166	408	216	418	612	792	2
Superior,	221	408	261	418	612	792	2
este	266	408	285	418	612	792	2
presente	79	420	118	430	612	792	2
la	121	420	129	430	612	792	2
capacitación	132	420	187	430	612	792	2
analítica,	190	420	230	430	612	792	2
relacionada	233	420	285	430	612	792	2
con	79	432	95	442	612	792	2
el	98	432	106	442	612	792	2
desarrollo	109	432	153	442	612	792	2
de	156	432	168	442	612	792	2
las	171	432	183	442	612	792	2
habilidades	187	432	237	442	612	792	2
cognitivas	240	432	285	442	612	792	2
y	79	444	84	454	612	792	2
meta-cognitivas;	86	444	159	454	612	792	2
la	161	444	168	454	612	792	2
capacitación	170	444	226	454	612	792	2
instrumental,	228	444	285	454	612	792	2
referente	79	456	119	466	612	792	2
al	122	456	130	466	612	792	2
dominio	133	456	168	466	612	792	2
técnico	171	456	203	466	612	792	2
especíﬁ	206	456	241	466	612	792	2
co	241	456	251	466	612	792	2
a	254	456	260	466	612	792	2
cada	263	456	285	466	612	792	2
profesión	79	468	120	478	612	792	2
y	124	468	129	478	612	792	2
la	132	468	140	478	612	792	2
competencia	144	468	200	478	612	792	2
social	204	468	229	478	612	792	2
ligada	233	468	259	478	612	792	2
a	263	468	268	478	612	792	2
los	272	468	285	478	612	792	2
desempeños	79	480	136	490	612	792	2
adecuados,	139	480	191	490	612	792	2
según	193	480	220	490	612	792	2
las	223	480	236	490	612	792	2
demandas	238	480	285	490	612	792	2
sociales.	79	492	118	502	612	792	2
En	99	504	111	514	612	792	2
general,	116	504	153	514	612	792	2
en	157	504	168	514	612	792	2
el	173	504	181	514	612	792	2
curso	185	504	210	514	612	792	2
universitario	214	504	270	514	612	792	2
se	274	504	285	514	612	792	2
ofrece	79	516	107	526	612	792	2
la	109	516	117	526	612	792	2
capacitación	120	516	175	526	612	792	2
técnica,	178	516	212	526	612	792	2
pero	215	516	235	526	612	792	2
la	237	516	245	526	612	792	2
analítica	247	516	285	526	612	792	2
y	79	528	84	538	612	792	2
la	89	528	96	538	612	792	2
posibilidad	101	528	149	538	612	792	2
de	153	528	164	538	612	792	2
desarrollarse	169	528	227	538	612	792	2
adquiriendo	232	528	285	538	612	792	2
competencias	79	540	142	550	612	792	2
sociales,	146	540	185	550	612	792	2
son	189	540	206	550	612	792	2
dejadas	210	540	245	550	612	792	2
a	250	540	255	550	612	792	2
cargo	259	540	285	550	612	792	2
exclusivo	79	552	121	562	612	792	2
del	126	552	139	562	612	792	2
alumno	144	552	177	562	612	792	2
que	181	552	198	562	612	792	2
muchas	203	552	238	562	612	792	2
veces	243	552	269	562	612	792	2
no	273	552	285	562	612	792	2
tiene	79	564	102	574	612	792	2
medios	106	564	140	574	612	792	2
para	144	564	165	574	612	792	2
alcanzarlas.	169	564	225	574	612	792	2
De	230	564	243	574	612	792	2
acuerdo	247	564	285	574	612	792	2
con	79	576	95	586	612	792	2
una	99	576	116	586	612	792	2
investigación	120	576	178	586	612	792	2
realizada	181	576	222	586	612	792	2
por	226	576	240	586	612	792	2
Quintana	244	576	285	586	612	792	2
et	79	588	88	598	612	792	2
al.	92	588	102	598	612	792	2
(2008),	106	588	138	598	612	792	2
los	142	588	155	598	612	792	2
principales	159	588	207	598	612	792	2
conﬂ	211	588	232	598	612	792	2
ictos	232	588	253	598	612	792	2
de	257	588	268	598	612	792	2
los	272	588	285	598	612	792	2
estudiantes	79	600	131	610	612	792	2
de	136	600	147	610	612	792	2
Medicina	151	600	192	610	612	792	2
surgen	197	600	228	610	612	792	2
debido	232	600	263	610	612	792	2
a	267	600	272	610	612	792	2
la	277	600	285	610	612	792	2
diﬁ	79	612	92	622	612	792	2
cultad	92	612	119	622	612	792	2
de	123	612	134	622	612	792	2
lidiar	138	612	159	622	612	792	2
con	163	612	180	622	612	792	2
situaciones	184	612	234	622	612	792	2
frecuentes	238	612	285	622	612	792	2
de	79	624	90	634	612	792	2
su	93	624	103	634	612	792	2
profesión,	106	624	150	634	612	792	2
como	152	624	177	634	612	792	2
por	179	624	194	634	612	792	2
ejemplo,	196	624	234	634	612	792	2
el	237	624	244	634	612	792	2
contacto	247	624	285	634	612	792	2
con	79	636	95	646	612	792	2
los	99	636	111	646	612	792	2
pacientes,	115	636	160	646	612	792	2
los	164	636	176	646	612	792	2
familiares,	180	636	225	646	612	792	2
la	229	636	236	646	612	792	2
muerte,	240	636	274	646	612	792	2
el	277	636	285	646	612	792	2
dolor	79	648	101	658	612	792	2
y	104	648	109	658	612	792	2
el	112	648	120	658	612	792	2
sufrimiento.	123	648	175	658	612	792	2
Los	178	648	194	658	612	792	2
estudios	197	648	234	658	612	792	2
de	237	648	248	658	612	792	2
Moreira	251	648	285	658	612	792	2
et	79	660	88	670	612	792	2
al.	90	660	100	670	612	792	2
(2006);	102	660	134	670	612	792	2
Franco,	136	660	170	670	612	792	2
Franco,	174	660	208	670	612	792	2
Portilho	210	660	244	670	612	792	2
y	247	660	252	670	612	792	2
Cubas	256	660	285	670	612	792	2
(2014)	79	672	108	682	612	792	2
y	110	672	115	682	612	792	2
Andrade	117	672	155	682	612	792	2
et	157	672	165	682	612	792	2
al.	167	672	178	682	612	792	2
(2014)	180	672	209	682	612	792	2
también	211	672	246	682	612	792	2
apuntan	249	672	285	682	612	792	2
el	79	684	87	694	612	792	2
contacto	91	684	129	694	612	792	2
con	133	684	149	694	612	792	2
la	153	684	161	694	612	792	2
muerte,	165	684	199	694	612	792	2
con	203	684	219	694	612	792	2
pacientes	223	684	266	694	612	792	2
ter-	270	684	285	694	612	792	2
minales	79	696	114	706	612	792	2
y	117	696	122	706	612	792	2
con	125	696	141	706	612	792	2
determinados	144	696	204	706	612	792	2
profesores,	207	696	257	706	612	792	2
como	260	696	285	706	612	792	2
los	79	708	92	718	612	792	2
factores	97	708	133	718	612	792	2
más	138	708	157	718	612	792	2
angustiantes	161	708	220	718	612	792	2
presentes	224	708	269	718	612	792	2
en	273	708	285	718	612	792	2
su	79	720	90	730	612	792	2
formación.	93	720	140	730	612	792	2
Quintana	143	720	184	730	612	792	2
et	187	720	195	730	612	792	2
al.	198	720	209	730	612	792	2
(2008)	212	720	241	730	612	792	2
llaman	244	720	274	730	612	792	2
la	277	720	285	730	612	792	2
164	81	749	95	756	612	792	2
atención	299	84	337	94	612	792	2
hacia	339	84	363	94	612	792	2
la	366	84	373	94	612	792	2
ausencia	376	84	416	94	612	792	2
en	418	84	430	94	612	792	2
los	432	84	445	94	612	792	2
currículos	447	84	491	94	612	792	2
de	493	84	504	94	612	792	2
Medicina,	299	96	342	106	612	792	2
de	346	96	357	106	612	792	2
un	361	96	372	106	612	792	2
espacio	376	96	411	106	612	792	2
donde	415	96	442	106	612	792	2
el	446	96	454	106	612	792	2
estudiante	458	96	504	106	612	792	2
pueda	299	108	328	118	612	792	2
intercambiar	332	108	389	118	612	792	2
experiencias	394	108	452	118	612	792	2
o	457	108	462	118	612	792	2
exponer	467	108	504	118	612	792	2
sobre	299	120	324	130	612	792	2
sus	326	120	342	130	612	792	2
diﬁ	345	120	357	130	612	792	2
cultades	357	120	395	130	612	792	2
y	397	120	402	130	612	792	2
angustia,	405	120	445	130	612	792	2
que	448	120	464	130	612	792	2
lo	467	120	475	130	612	792	2
ayude	477	120	504	130	612	792	2
a	299	132	304	142	612	792	2
desarrollar	307	132	355	142	612	792	2
estrategias	358	132	406	142	612	792	2
para	409	132	429	142	612	792	2
lidiar	432	132	453	142	612	792	2
con	456	132	473	142	612	792	2
dichas	475	132	504	142	612	792	2
situaciones,	299	144	352	154	612	792	2
lo	354	144	362	154	612	792	2
que	365	144	382	154	612	792	2
puede	384	144	412	154	612	792	2
inﬂ	415	144	428	154	612	792	2
uir	428	144	439	154	612	792	2
en	442	144	453	154	612	792	2
su	456	144	466	154	612	792	2
conduc-	469	144	504	154	612	792	2
ta	299	156	307	166	612	792	2
médica	311	156	344	166	612	792	2
futura.	348	156	377	166	612	792	2
La	381	156	392	166	612	792	2
diﬁ	396	156	409	166	612	792	2
cultad	409	156	436	166	612	792	2
para	440	156	460	166	612	792	2
enfrentar	464	156	504	166	612	792	2
cuestiones	299	168	347	178	612	792	2
relacionales,	350	168	406	178	612	792	2
emocionales	409	168	466	178	612	792	2
y	469	168	474	178	612	792	2
princi-	477	168	504	178	612	792	2
palmente	299	180	340	190	612	792	2
aquellas	343	180	380	190	612	792	2
que	383	180	400	190	612	792	2
generan	403	180	439	190	612	792	2
angustia,	442	180	483	190	612	792	2
está	485	180	504	190	612	792	2
directamente	299	192	359	202	612	792	2
relacionada	364	192	418	202	612	792	2
a	423	192	428	202	612	792	2
la	433	192	441	202	612	792	2
competencia	445	192	504	202	612	792	2
social,	299	204	327	214	612	792	2
lo	330	204	338	214	612	792	2
que	341	204	358	214	612	792	2
justiﬁ	361	204	384	214	612	792	2
ca	384	204	394	214	612	792	2
la	397	204	405	214	612	792	2
necesidad	408	204	454	214	612	792	2
de	457	204	468	214	612	792	2
enfocar	471	204	504	214	612	792	2
la	299	216	307	226	612	792	2
atención	311	216	349	226	612	792	2
hacia	354	216	378	226	612	792	2
este	382	216	401	226	612	792	2
público	405	216	437	226	612	792	2
en	442	216	453	226	612	792	2
formación,	457	216	504	226	612	792	2
que	299	228	316	238	612	792	2
estará	318	228	346	238	612	792	2
en	349	228	360	238	612	792	2
breve	363	228	388	238	612	792	2
en	391	228	402	238	612	792	2
el	405	228	413	238	612	792	2
mercado	415	228	454	238	612	792	2
de	457	228	468	238	612	792	2
trabajo.	471	228	504	238	612	792	2
Estos	299	240	324	250	612	792	2
futuros	329	240	360	250	612	792	2
profesionales,	364	240	427	250	612	792	2
deben	431	240	460	250	612	792	2
aprender	464	240	504	250	612	792	2
a	299	252	304	262	612	792	2
lidiar	309	252	330	262	612	792	2
solos	334	252	357	262	612	792	2
con	362	252	378	262	612	792	2
los	382	252	395	262	612	792	2
conﬂ	399	252	420	262	612	792	2
ictos	420	252	441	262	612	792	2
que	445	252	462	262	612	792	2
transitan	466	252	504	262	612	792	2
entre	299	264	322	274	612	792	2
la	325	264	333	274	612	792	2
cognición,	337	264	382	274	612	792	2
la	385	264	393	274	612	792	2
afectividad	396	264	444	274	612	792	2
y	448	264	453	274	612	792	2
el	456	264	464	274	612	792	2
compor-	468	264	504	274	612	792	2
tamiento,	299	276	340	286	612	792	2
buscando	344	276	387	286	612	792	2
la	390	276	398	286	612	792	2
coherencia	402	276	451	286	612	792	2
entre	454	276	477	286	612	792	2
estos	481	276	504	286	612	792	2
tres	299	288	315	298	612	792	2
procesos.	317	288	360	298	612	792	2
Cuando	362	288	396	298	612	792	2
los	398	288	410	298	612	792	2
estudiantes	412	288	462	298	612	792	2
no	464	288	475	298	612	792	2
logran	477	288	504	298	612	792	2
gerenciar	299	300	343	310	612	792	2
adecuadamente	348	300	424	310	612	792	2
estos	428	300	454	310	612	792	2
procesos,	458	300	504	310	612	792	2
pueden	299	312	332	322	612	792	2
presentar	334	312	377	322	612	792	2
diﬁ	379	312	391	322	612	792	2
cultades	391	312	429	322	612	792	2
en	431	312	442	322	612	792	2
las	444	312	457	322	612	792	2
relaciones	459	312	504	322	612	792	2
interpersonales.	299	324	370	334	612	792	2
Una	319	336	337	346	612	792	2
de	341	336	352	346	612	792	2
las	355	336	368	346	612	792	2
habilidades	375	336	425	346	612	792	2
sociales	429	336	465	346	612	792	2
más	468	336	487	346	612	792	2
im-	491	336	504	346	612	792	2
portante	299	348	336	358	612	792	2
para	338	348	358	358	612	792	2
el	361	348	369	358	612	792	2
buen	371	348	393	358	612	792	2
desarrollo	396	348	440	358	612	792	2
de	443	348	454	358	612	792	2
las	456	348	469	358	612	792	2
relacio-	472	348	504	358	612	792	2
nes	299	360	315	370	612	792	2
interpersonales,	318	360	389	370	612	792	2
es	392	360	402	370	612	792	2
la	405	360	413	370	612	792	2
empatía,	416	360	455	370	612	792	2
que	458	360	474	370	612	792	2
según	477	360	504	370	612	792	2
Falcone	299	372	334	382	612	792	2
et	337	372	346	382	612	792	2
al.	348	372	359	382	612	792	2
(2008),	361	372	393	382	612	792	2
se	396	372	406	382	612	792	2
reﬁ	409	372	423	382	612	792	2
ere	423	372	437	382	612	792	2
a	440	372	446	382	612	792	2
la	448	372	456	382	612	792	2
capacidad	459	372	504	382	612	792	2
del	299	384	312	394	612	792	2
individuo	314	384	354	394	612	792	2
para	356	384	376	394	612	792	2
comprender	378	384	431	394	612	792	2
al	433	384	441	394	612	792	2
otro,	443	384	463	394	612	792	2
así	465	384	478	394	612	792	2
como	480	384	504	394	612	792	2
también	299	396	335	406	612	792	2
compartir	339	396	382	406	612	792	2
y	386	396	391	406	612	792	2
validar	396	396	426	406	612	792	2
los	430	396	443	406	612	792	2
sentimientos	447	396	504	406	612	792	2
del	299	408	312	418	612	792	2
otro.	315	408	335	418	612	792	2
Es	319	420	330	430	612	792	2
importante	334	420	381	430	612	792	2
destacar	385	420	423	430	612	792	2
la	427	420	434	430	612	792	2
importancia	438	420	490	430	612	792	2
de	493	420	504	430	612	792	2
la	299	432	307	442	612	792	2
discusión	311	432	354	442	612	792	2
de	358	432	370	442	612	792	2
la	374	432	382	442	612	792	2
relación	386	432	422	442	612	792	2
médico-paciente,	426	432	504	442	612	792	2
que	299	444	316	454	612	792	2
cuando	319	444	351	454	612	792	2
está	355	444	373	454	612	792	2
centralizada	377	444	430	454	612	792	2
en	433	444	445	454	612	792	2
el	448	444	455	454	612	792	2
paciente	459	444	496	454	612	792	2
y	499	444	504	454	612	792	2
no	299	456	310	466	612	792	2
en	313	456	324	466	612	792	2
el	327	456	335	466	612	792	2
médico	337	456	370	466	612	792	2
favorece,	372	456	414	466	612	792	2
entre	416	456	439	466	612	792	2
otras	442	456	464	466	612	792	2
cosas,	467	456	496	466	612	792	2
a	499	456	504	466	612	792	2
la	299	468	307	478	612	792	2
mejor	309	468	334	478	612	792	2
adhesión	337	468	378	478	612	792	2
al	381	468	388	478	612	792	2
tratamiento	391	468	441	478	612	792	2
y	444	468	449	478	612	792	2
a	452	468	457	478	612	792	2
una	460	468	477	478	612	792	2
mejor	479	468	504	478	612	792	2
respuesta	299	480	343	490	612	792	2
al	348	480	356	490	612	792	2
proceso	360	480	396	490	612	792	2
terapéutico	400	480	451	490	612	792	2
(Putnam	455	480	493	490	612	792	2
&	498	480	504	490	612	792	2
Lipkin	299	492	325	502	612	792	2
1995;	328	492	353	502	612	792	2
Medeiros,	356	492	400	502	612	792	2
Santos,	404	492	438	502	612	792	2
Trindade	441	492	480	502	612	792	2
&	483	492	490	502	612	792	2
Al-	492	492	504	502	612	792	2
meida,	299	504	328	514	612	792	2
2013;	330	504	355	514	612	792	2
Thomazi,	357	504	397	514	612	792	2
Moreira	399	504	432	514	612	792	2
&	434	504	441	514	612	792	2
Marco	443	504	470	514	612	792	2
,	472	504	475	514	612	792	2
2014).	477	504	504	514	612	792	2
La	299	516	310	526	612	792	2
relación	313	516	348	526	612	792	2
médico-paciente	352	516	425	526	612	792	2
es	429	516	439	526	612	792	2
pautada	443	516	479	526	612	792	2
en	482	516	493	526	612	792	2
la	497	516	504	526	612	792	2
comunicación,	299	528	363	538	612	792	2
o	365	528	371	538	612	792	2
sea,	373	528	392	538	612	792	2
en	394	528	406	538	612	792	2
el	408	528	416	538	612	792	2
habla	418	528	443	538	612	792	2
y	445	528	450	538	612	792	2
en	452	528	463	538	612	792	2
la	466	528	474	538	612	792	2
expre-	476	528	504	538	612	792	2
sión	299	540	317	550	612	792	2
corporal.	319	540	358	550	612	792	2
La	360	540	371	550	612	792	2
comunicación	373	540	434	550	612	792	2
se	436	540	447	550	612	792	2
da	449	540	460	550	612	792	2
por	462	540	476	550	612	792	2
el	478	540	486	550	612	792	2
uso	488	540	504	550	612	792	2
del	299	552	312	562	612	792	2
lenguaje	315	552	352	562	612	792	2
y	355	552	360	562	612	792	2
también	362	552	398	562	612	792	2
por	400	552	415	562	612	792	2
la	417	552	425	562	612	792	2
manifestación	427	552	489	562	612	792	2
del	491	552	504	562	612	792	2
propio	299	564	327	574	612	792	2
cuerpo	330	564	361	574	612	792	2
del	364	564	378	574	612	792	2
paciente	381	564	419	574	612	792	2
que	423	564	439	574	612	792	2
busca	443	564	470	574	612	792	2
auxilio.	473	564	504	574	612	792	2
El	299	576	308	586	612	792	2
médico	311	576	343	586	612	792	2
a	346	576	351	586	612	792	2
su	354	576	365	586	612	792	2
vez	367	576	383	586	612	792	2
se	386	576	396	586	612	792	2
preocupa	399	576	441	586	612	792	2
y	444	576	449	586	612	792	2
se	452	576	462	586	612	792	2
interroga	465	576	504	586	612	792	2
acerca	299	588	330	598	612	792	2
de	334	588	345	598	612	792	2
la	350	588	358	598	612	792	2
mejor	362	588	387	598	612	792	2
manera	392	588	426	598	612	792	2
de	431	588	442	598	612	792	2
comunicarse	446	588	504	598	612	792	2
con	299	600	315	610	612	792	2
su	318	600	329	610	612	792	2
paciente,	332	600	373	610	612	792	2
de	376	600	387	610	612	792	2
qué	393	600	410	610	612	792	2
forma	413	600	439	610	612	792	2
transmitirle	442	600	491	610	612	792	2
su	494	600	504	610	612	792	2
patología	299	612	339	622	612	792	2
y	341	612	346	622	612	792	2
que	348	612	365	622	612	792	2
sea	366	612	382	622	612	792	2
inteligible	384	612	425	622	612	792	2
para	427	612	447	622	612	792	2
él	448	612	456	622	612	792	2
(Jeammet,	458	612	504	622	612	792	2
Reynaud,	299	624	342	634	612	792	2
&	345	624	352	634	612	792	2
Consoli,	355	624	391	634	612	792	2
1982).	394	624	423	634	612	792	2
La	426	624	437	634	612	792	2
comunicación,	440	624	504	634	612	792	2
puede	299	636	327	646	612	792	2
favorecer	330	636	372	646	612	792	2
o	375	636	380	646	612	792	2
perjudicar	383	636	427	646	612	792	2
tanto,	430	636	455	646	612	792	2
la	458	636	466	646	612	792	2
relación	469	636	504	646	612	792	2
que	299	648	316	658	612	792	2
se	320	648	331	658	612	792	2
establece	335	648	379	658	612	792	2
entre	383	648	406	658	612	792	2
los	411	648	424	658	612	792	2
sujetos,	428	648	463	658	612	792	2
como	467	648	492	658	612	792	2
el	497	648	504	658	612	792	2
propio	299	660	327	670	612	792	2
proceso	329	660	365	670	612	792	2
terapéutico.	368	660	420	670	612	792	2
También	319	672	357	682	612	792	2
de	360	672	371	682	612	792	2
manera	375	672	409	682	612	792	2
general	413	672	446	682	612	792	2
se	450	672	460	682	612	792	2
coloca	464	672	493	682	612	792	2
la	497	672	504	682	612	792	2
asertividad	299	684	347	694	612	792	2
como	349	684	373	694	612	792	2
una	375	684	392	694	612	792	2
habilidad	394	684	433	694	612	792	2
social	435	684	461	694	612	792	2
importan-	463	684	504	694	612	792	2
te	299	696	307	706	612	792	2
en	311	696	322	706	612	792	2
las	326	696	339	706	612	792	2
relaciones	343	696	389	706	612	792	2
interpersonales.	393	696	464	706	612	792	2
Deﬁ	468	696	485	706	612	792	2
nida	485	696	504	706	612	792	2
por	299	708	313	718	612	792	2
Wolpe	317	708	345	718	612	792	2
(1976),	348	708	380	718	612	792	2
como	383	708	407	718	612	792	2
la	411	708	418	718	612	792	2
expresión	422	708	465	718	612	792	2
de	468	708	479	718	612	792	2
cual-	483	708	504	718	612	792	2
quier	299	720	321	730	612	792	2
sentimiento	324	720	375	730	612	792	2
con	378	720	395	730	612	792	2
control	398	720	428	730	612	792	2
de	431	720	442	730	612	792	2
la	445	720	453	730	612	792	2
ansiedad	456	720	496	730	612	792	2
y	499	720	504	730	612	792	2
Habilidades	336	54	374	61	612	792	3
sociales	376	54	401	61	612	792	3
y	403	54	407	61	612	792	3
frustración	409	54	444	61	612	792	3
en	446	54	453	61	612	792	3
estudiantes	455	54	491	61	612	792	3
de	493	54	501	61	612	792	3
Medicina	503	54	533	61	612	792	3
sin	108	84	120	94	612	792	3
violar	123	84	147	94	612	792	3
los	149	84	162	94	612	792	3
derechos	164	84	206	94	612	792	3
de	208	84	219	94	612	792	3
los	222	84	234	94	612	792	3
demás,	237	84	270	94	612	792	3
en	272	84	283	94	612	792	3
oposi-	286	84	313	94	612	792	3
ción	108	96	126	106	612	792	3
a	129	96	134	106	612	792	3
los	137	96	150	106	612	792	3
conceptos	153	96	198	106	612	792	3
de	201	96	212	106	612	792	3
agresividad	215	96	266	106	612	792	3
que	269	96	286	106	612	792	3
están	289	96	313	106	612	792	3
relacionados	108	108	164	118	612	792	3
a	168	108	174	118	612	792	3
los	178	108	191	118	612	792	3
comportamientos	195	108	272	118	612	792	3
emitidos	276	108	313	118	612	792	3
que	108	120	124	130	612	792	3
violan	128	120	154	130	612	792	3
los	158	120	171	130	612	792	3
derechos	175	120	216	130	612	792	3
de	220	120	231	130	612	792	3
los	235	120	248	130	612	792	3
otros	252	120	274	130	612	792	3
y	278	120	283	130	612	792	3
la	287	120	295	130	612	792	3
no-	299	120	313	130	612	792	3
asertividad	108	132	156	142	612	792	3
ligada	160	132	186	142	612	792	3
a	190	132	196	142	612	792	3
la	199	132	207	142	612	792	3
ausencia	211	132	251	142	612	792	3
de	255	132	266	142	612	792	3
expresión	270	132	313	142	612	792	3
de	108	144	119	154	612	792	3
sentimientos	121	144	176	154	612	792	3
y	178	144	183	154	612	792	3
a	185	144	190	154	612	792	3
la	192	144	200	154	612	792	3
defensa	202	144	237	154	612	792	3
de	239	144	250	154	612	792	3
sus	252	144	268	154	612	792	3
derechos.	270	144	313	154	612	792	3
Para	108	156	129	166	612	792	3
Alberti	132	156	160	166	612	792	3
y	164	156	169	166	612	792	3
Emmons	173	156	213	166	612	792	3
(1978)	217	156	246	166	612	792	3
y	250	156	255	166	612	792	3
Del	259	156	274	166	612	792	3
Prette	277	156	304	166	612	792	3
y	308	156	313	166	612	792	3
Del	108	168	123	178	612	792	3
Prette	126	168	153	178	612	792	3
(2001),	156	168	188	178	612	792	3
el	192	168	199	178	612	792	3
comportamiento	203	168	275	178	612	792	3
asertivo	278	168	313	178	612	792	3
es	108	180	118	190	612	792	3
aquel	121	180	145	190	612	792	3
en	148	180	159	190	612	792	3
el	162	180	169	190	612	792	3
que	172	180	189	190	612	792	3
el	191	180	199	190	612	792	3
sujeto	202	180	228	190	612	792	3
tiene	231	180	253	190	612	792	3
sus	255	180	271	190	612	792	3
objetivos	274	180	313	190	612	792	3
alcanzados	108	192	158	202	612	792	3
en	163	192	174	202	612	792	3
la	178	192	186	202	612	792	3
mayoría	190	192	226	202	612	792	3
de	230	192	242	202	612	792	3
las	246	192	259	202	612	792	3
situaciones	263	192	313	202	612	792	3
y	108	204	113	214	612	792	3
también,	116	204	155	214	612	792	3
por	158	204	173	214	612	792	3
ser	176	204	190	214	612	792	3
el	194	204	202	214	612	792	3
individuo	205	204	245	214	612	792	3
honesto	248	204	284	214	612	792	3
en	288	204	299	214	612	792	3
su	303	204	313	214	612	792	3
expresión,	108	216	154	226	612	792	3
su	156	216	166	226	612	792	3
autoestima	168	216	217	226	612	792	3
aumenta.	221	216	262	226	612	792	3
Contrario	265	216	305	226	612	792	3
a	308	216	313	226	612	792	3
eso,	108	228	126	238	612	792	3
el	129	228	137	238	612	792	3
comportamiento	139	228	211	238	612	792	3
agresivo	214	228	251	238	612	792	3
busca	254	228	281	238	612	792	3
la	283	228	291	238	612	792	3
con-	294	228	313	238	612	792	3
quista	108	240	134	250	612	792	3
de	137	240	148	250	612	792	3
sus	151	240	167	250	612	792	3
objetivos	170	240	209	250	612	792	3
a	212	240	218	250	612	792	3
cuesta	221	240	250	250	612	792	3
de	253	240	264	250	612	792	3
los	267	240	280	250	612	792	3
demás	283	240	313	250	612	792	3
y	108	252	113	262	612	792	3
el	115	252	123	262	612	792	3
no	126	252	137	262	612	792	3
asertivo	139	252	174	262	612	792	3
está	177	252	196	262	612	792	3
relacionado	198	252	250	262	612	792	3
a	253	252	258	262	612	792	3
la	261	252	269	262	612	792	3
inhibición	271	252	313	262	612	792	3
de	108	264	119	274	612	792	3
comportamientos	122	264	198	274	612	792	3
y	201	264	206	274	612	792	3
por	209	264	224	274	612	792	3
lo	227	264	235	274	612	792	3
tanto,	238	264	263	274	612	792	3
al	266	264	274	274	612	792	3
no	277	264	288	274	612	792	3
logro	291	264	313	274	612	792	3
de	108	276	119	286	612	792	3
los	121	276	134	286	612	792	3
objetivos.	137	276	179	286	612	792	3
Diversos	127	288	167	298	612	792	3
estudios	171	288	208	298	612	792	3
han	213	288	229	298	612	792	3
investigado	234	288	284	298	612	792	3
la	289	288	297	298	612	792	3
re-	301	288	313	298	612	792	3
lación	108	300	134	310	612	792	3
médico-paciente	139	300	213	310	612	792	3
para	218	300	238	310	612	792	3
evidenciar	242	300	289	310	612	792	3
que,	293	300	313	310	612	792	3
cuando	108	312	140	322	612	792	3
el	143	312	151	322	612	792	3
médico	153	312	185	322	612	792	3
trata	188	312	208	322	612	792	3
a	210	312	216	322	612	792	3
su	218	312	229	322	612	792	3
paciente	231	312	269	322	612	792	3
y	271	312	276	322	612	792	3
alcanza	279	312	313	322	612	792	3
el	108	324	115	334	612	792	3
objetivo	117	324	151	334	612	792	3
que	153	324	169	334	612	792	3
es	171	324	181	334	612	792	3
la	183	324	191	334	612	792	3
cura,	193	324	214	334	612	792	3
pero	216	324	236	334	612	792	3
además	238	324	273	334	612	792	3
privilegia	275	324	313	334	612	792	3
explicaciones,	108	336	169	346	612	792	3
seguridad,	171	336	217	346	612	792	3
intercambio	219	336	270	346	612	792	3
y	272	336	277	346	612	792	3
afectivi-	279	336	313	346	612	792	3
dad	108	348	124	358	612	792	3
con	126	348	142	358	612	792	3
él,	144	348	155	358	612	792	3
desarrolla	157	348	200	358	612	792	3
una	202	348	219	358	612	792	3
relación	221	348	255	358	612	792	3
de	257	348	269	358	612	792	3
conﬁ	271	348	292	358	612	792	3
anza	292	348	313	358	612	792	3
y	108	360	113	370	612	792	3
respeto	115	360	148	370	612	792	3
que	151	360	167	370	612	792	3
ayuda	170	360	197	370	612	792	3
en	199	360	210	370	612	792	3
el	213	360	221	370	612	792	3
proceso	223	360	258	370	612	792	3
terapéutico.	261	360	313	370	612	792	3
En	108	372	120	382	612	792	3
esta	124	372	143	382	612	792	3
interacción	147	372	195	382	612	792	3
interpersonal	199	372	257	382	612	792	3
se	261	372	272	382	612	792	3
pone	276	372	298	382	612	792	3
en	302	372	313	382	612	792	3
cuestión	108	384	145	394	612	792	3
no	149	384	160	394	612	792	3
sólo	163	384	182	394	612	792	3
las	186	384	198	394	612	792	3
habilidades	202	384	253	394	612	792	3
sociales	256	384	293	394	612	792	3
que	296	384	313	394	612	792	3
procuran	108	396	148	406	612	792	3
alcanzar	153	396	191	406	612	792	3
los	196	396	209	406	612	792	3
objetivos	214	396	254	406	612	792	3
especíﬁ	259	396	294	406	612	792	3
cos,	294	396	313	406	612	792	3
sino	108	408	126	418	612	792	3
también,	128	408	166	418	612	792	3
preservar	168	408	210	418	612	792	3
y	212	408	217	418	612	792	3
desarrollar	219	408	266	418	612	792	3
relaciones	268	408	313	418	612	792	3
interpersonales	108	420	176	430	612	792	3
(Del	179	420	197	430	612	792	3
Prette	200	420	226	430	612	792	3
&	229	420	236	430	612	792	3
Del	238	420	253	430	612	792	3
Prette,	256	420	285	430	612	792	3
2001;	288	420	313	430	612	792	3
2005).	108	432	136	442	612	792	3
Kiyohara	140	432	180	442	612	792	3
et	184	432	193	442	612	792	3
al.	197	432	208	442	612	792	3
(2001),	212	432	244	442	612	792	3
realizaron	248	432	292	442	612	792	3
una	296	432	313	442	612	792	3
investigación	108	444	165	454	612	792	3
en	168	444	179	454	612	792	3
la	181	444	189	454	612	792	3
que	191	444	208	454	612	792	3
los	210	444	223	454	612	792	3
estudiantes	226	444	277	454	612	792	3
durante	279	444	313	454	612	792	3
un	108	456	119	466	612	792	3
año	121	456	138	466	612	792	3
acompañaron	140	456	201	466	612	792	3
a	204	456	209	466	612	792	3
ciento	211	456	238	466	612	792	3
noventa	241	456	276	466	612	792	3
y	278	456	283	466	612	792	3
nueve	286	456	313	466	612	792	3
consultas	108	468	151	478	612	792	3
ambulatorias	155	468	213	478	612	792	3
con	218	468	234	478	612	792	3
residentes	238	468	285	478	612	792	3
de	290	468	301	478	612	792	3
la	305	468	313	478	612	792	3
clínica	108	480	135	490	612	792	3
médica.	137	480	171	490	612	792	3
Estos	173	480	198	490	612	792	3
estudiantes	199	480	249	490	612	792	3
acompañaban	251	480	313	490	612	792	3
las	108	492	120	502	612	792	3
consultas	123	492	165	502	612	792	3
provistos	167	492	207	502	612	792	3
de	210	492	221	502	612	792	3
un	223	492	234	502	612	792	3
cuestionario	237	492	291	502	612	792	3
para	293	492	313	502	612	792	3
evaluar	108	504	140	514	612	792	3
la	143	504	151	514	612	792	3
conducta	154	504	195	514	612	792	3
médica	198	504	230	514	612	792	3
con	233	504	249	514	612	792	3
los	252	504	265	514	612	792	3
pacientes,	267	504	313	514	612	792	3
las	108	516	120	526	612	792	3
expectativas	125	516	181	526	612	792	3
y	185	516	190	526	612	792	3
el	194	516	202	526	612	792	3
entendimiento	206	516	269	526	612	792	3
de	274	516	285	526	612	792	3
éstos	289	516	313	526	612	792	3
en	108	528	119	538	612	792	3
relación	124	528	161	538	612	792	3
a	166	528	171	538	612	792	3
su	176	528	187	538	612	792	3
atención	191	528	231	538	612	792	3
terapéutica.	236	528	292	538	612	792	3
Los	296	528	313	538	612	792	3
resultados	108	540	156	550	612	792	3
mostraron	161	540	208	550	612	792	3
que	213	540	230	550	612	792	3
los	235	540	248	550	612	792	3
pacientes	253	540	298	550	612	792	3
se	302	540	313	550	612	792	3
beneﬁ	108	552	135	562	612	792	3
ciaban	135	552	164	562	612	792	3
más,	167	552	189	562	612	792	3
en	191	552	203	562	612	792	3
relación	205	552	240	562	612	792	3
a	243	552	249	562	612	792	3
la	251	552	259	562	612	792	3
adhesión	262	552	303	562	612	792	3
al	305	552	313	562	612	792	3
tratamiento,	108	564	160	574	612	792	3
con	162	564	179	574	612	792	3
los	181	564	193	574	612	792	3
médicos	196	564	233	574	612	792	3
que	235	564	252	574	612	792	3
les	254	564	266	574	612	792	3
prestaban	269	564	313	574	612	792	3
atención,	108	576	150	586	612	792	3
que	154	576	171	586	612	792	3
se	176	576	187	586	612	792	3
relacionaban	191	576	250	586	612	792	3
con	255	576	271	586	612	792	3
ellos	276	576	297	586	612	792	3
no	302	576	313	586	612	792	3
solamente	108	588	154	598	612	792	3
como	156	588	180	598	612	792	3
enfermos	183	588	224	598	612	792	3
sino	227	588	245	598	612	792	3
como	247	588	272	598	612	792	3
persona,	274	588	313	598	612	792	3
demostrando	108	600	166	610	612	792	3
de	170	600	181	610	612	792	3
esta	185	600	204	610	612	792	3
manera,	209	600	245	610	612	792	3
la	249	600	257	610	612	792	3
importancia	261	600	313	610	612	792	3
que	108	612	124	622	612	792	3
tiene	126	612	147	622	612	792	3
valorizar	149	612	186	622	612	792	3
la	188	612	196	622	612	792	3
relación	198	612	233	622	612	792	3
interpersonal	234	612	291	622	612	792	3
para	293	612	313	622	612	792	3
un	108	624	119	634	612	792	3
buen	121	624	144	634	612	792	3
proceso	146	624	182	634	612	792	3
terapéutico.	185	624	237	634	612	792	3
Otro	127	636	147	646	612	792	3
estudio	149	636	182	646	612	792	3
fue	184	636	198	646	612	792	3
realizado	201	636	241	646	612	792	3
por	244	636	258	646	612	792	3
Cho	261	636	279	646	612	792	3
(2005),	281	636	313	646	612	792	3
sobre	108	648	133	658	612	792	3
el	135	648	143	658	612	792	3
efecto	145	648	172	658	612	792	3
posterior	174	648	213	658	612	792	3
a	215	648	221	658	612	792	3
la	223	648	231	658	612	792	3
administración	233	648	298	658	612	792	3
del	300	648	313	658	612	792	3
placebo;	108	660	145	670	612	792	3
reﬁ	148	660	162	670	612	792	3
ere	162	660	176	670	612	792	3
que	179	660	196	670	612	792	3
los	198	660	211	670	612	792	3
médicos	214	660	251	670	612	792	3
más	254	660	273	670	612	792	3
antiguos	275	660	313	670	612	792	3
basaban	108	672	146	682	612	792	3
mucho	150	672	180	682	612	792	3
más	183	672	202	682	612	792	3
su	206	672	216	682	612	792	3
conducta,	220	672	263	682	612	792	3
en	267	672	278	682	612	792	3
la	282	672	289	682	612	792	3
rela-	293	672	313	682	612	792	3
ción	108	684	126	694	612	792	3
que	128	684	145	694	612	792	3
establecían	147	684	198	694	612	792	3
con	200	684	216	694	612	792	3
sus	218	684	234	694	612	792	3
pacientes,	236	684	281	694	612	792	3
que	283	684	300	694	612	792	3
en	302	684	313	694	612	792	3
las	108	696	120	706	612	792	3
propias	123	696	156	706	612	792	3
intervenciones	159	696	223	706	612	792	3
terapéuticas.	226	696	284	706	612	792	3
Como	286	696	313	706	612	792	3
consecuencia	108	708	169	718	612	792	3
de	172	708	184	718	612	792	3
ese	187	708	203	718	612	792	3
modelo	207	708	240	718	612	792	3
de	243	708	255	718	612	792	3
conducta	258	708	299	718	612	792	3
se	302	708	313	718	612	792	3
notaba	108	720	138	730	612	792	3
una	140	720	157	730	612	792	3
mejoría	159	720	192	730	612	792	3
en	195	720	206	730	612	792	3
la	208	720	216	730	612	792	3
patología	218	720	259	730	612	792	3
del	261	720	274	730	612	792	3
enfermo	276	720	313	730	612	792	3
debido	327	84	357	94	612	792	3
a	359	84	364	94	612	792	3
esta	366	84	385	94	612	792	3
interacción	387	84	434	94	612	792	3
interpersonal,	436	84	495	94	612	792	3
lo	497	84	505	94	612	792	3
que	507	84	523	94	612	792	3
el	525	84	533	94	612	792	3
autor	327	96	350	106	612	792	3
relacionó	352	96	392	106	612	792	3
al	394	96	401	106	612	792	3
efecto	403	96	430	106	612	792	3
placebo.	432	96	470	106	612	792	3
En	472	96	484	106	612	792	3
función	486	96	518	106	612	792	3
del	520	96	533	106	612	792	3
estudio	327	108	359	118	612	792	3
realizado,	362	108	405	118	612	792	3
se	407	108	418	118	612	792	3
veriﬁ	420	108	441	118	612	792	3
có	441	108	451	118	612	792	3
que	453	108	470	118	612	792	3
las	472	108	485	118	612	792	3
conductas	487	108	533	118	612	792	3
de	327	120	338	130	612	792	3
valorización	342	120	395	130	612	792	3
del	399	120	412	130	612	792	3
individuo	416	120	456	130	612	792	3
y	460	120	465	130	612	792	3
de	469	120	480	130	612	792	3
la	484	120	492	130	612	792	3
escucha	495	120	533	130	612	792	3
del	327	132	341	142	612	792	3
paciente	344	132	381	142	612	792	3
deben	384	132	412	142	612	792	3
ser	415	132	429	142	612	792	3
rescatadas,	432	132	484	142	612	792	3
ya	487	132	497	142	612	792	3
que	500	132	517	142	612	792	3
las	520	132	533	142	612	792	3
actitudes	327	144	367	154	612	792	3
interaccionales	371	144	438	154	612	792	3
positivas	441	144	480	154	612	792	3
del	484	144	497	154	612	792	3
médico	501	144	533	154	612	792	3
y	327	156	332	166	612	792	3
una	335	156	352	166	612	792	3
buena	355	156	383	166	612	792	3
relación	386	156	421	166	612	792	3
terapéutica	424	156	474	166	612	792	3
demostraron	477	156	533	166	612	792	3
ser	327	168	341	178	612	792	3
más	343	168	362	178	612	792	3
eﬁ	363	168	374	178	612	792	3
caces	374	168	399	178	612	792	3
que	401	168	418	178	612	792	3
los	420	168	432	178	612	792	3
propios	434	168	466	178	612	792	3
placebos	468	168	508	178	612	792	3
en	509	168	521	178	612	792	3
sí,	522	168	533	178	612	792	3
para	327	180	347	190	612	792	3
generar	349	180	383	190	612	792	3
el	385	180	392	190	612	792	3
efecto	394	180	421	190	612	792	3
placebo.	423	180	460	190	612	792	3
Ribeiro	462	180	493	190	612	792	3
y	495	180	500	190	612	792	3
Amaral	502	180	533	190	612	792	3
(2008)	327	192	355	202	612	792	3
estudiaron	357	192	403	202	612	792	3
también	405	192	439	202	612	792	3
las	441	192	454	202	612	792	3
actitudes	456	192	494	202	612	792	3
médicas	496	192	533	202	612	792	3
e	327	204	333	214	612	792	3
identiﬁ	335	204	364	214	612	792	3
caron	364	204	388	214	612	792	3
que	390	204	407	214	612	792	3
pueden	409	204	442	214	612	792	3
ser	444	204	458	214	612	792	3
dirigidas	460	204	497	214	612	792	3
hacia	499	204	523	214	612	792	3
el	525	204	533	214	612	792	3
médico,	327	216	362	226	612	792	3
la	364	216	372	226	612	792	3
enfermedad	374	216	428	226	612	792	3
o	430	216	436	226	612	792	3
hacia	438	216	462	226	612	792	3
el	464	216	472	226	612	792	3
paciente.	474	216	514	226	612	792	3
Los	517	216	533	226	612	792	3
datos	327	228	352	238	612	792	3
fueron	355	228	383	238	612	792	3
obtenidos	386	228	429	238	612	792	3
de	432	228	443	238	612	792	3
738	446	228	463	238	612	792	3
estudiantes	465	228	517	238	612	792	3
del	519	228	533	238	612	792	3
primero	327	240	361	250	612	792	3
al	365	240	373	250	612	792	3
décimo	376	240	408	250	612	792	3
segundo	412	240	450	250	612	792	3
período	454	240	488	250	612	792	3
del	491	240	505	250	612	792	3
curso	508	240	533	250	612	792	3
de	327	252	338	262	612	792	3
Medicina.	340	252	382	262	612	792	3
Los	384	252	400	262	612	792	3
resultados	402	252	447	262	612	792	3
mostraron	449	252	494	262	612	792	3
puntajes	496	252	533	262	612	792	3
intermedios,	327	264	382	274	612	792	3
entre	385	264	408	274	612	792	3
centralizado	411	264	464	274	612	792	3
en	468	264	479	274	612	792	3
el	482	264	489	274	612	792	3
médico	492	264	525	274	612	792	3
y	528	264	533	274	612	792	3
en	327	276	338	286	612	792	3
la	340	276	348	286	612	792	3
enfermedad	350	276	404	286	612	792	3
y	406	276	411	286	612	792	3
centralizado	413	276	467	286	612	792	3
en	469	276	480	286	612	792	3
el	482	276	490	286	612	792	3
paciente.	492	276	533	286	612	792	3
Los	327	288	344	298	612	792	3
profesores	348	288	396	298	612	792	3
notan	400	288	426	298	612	792	3
que	430	288	447	298	612	792	3
la	451	288	459	298	612	792	3
mayoría	463	288	500	298	612	792	3
de	504	288	515	298	612	792	3
los	520	288	533	298	612	792	3
estudiantes	327	300	378	310	612	792	3
le	382	300	389	310	612	792	3
dan	393	300	409	310	612	792	3
más	413	300	431	310	612	792	3
atención	435	300	472	310	612	792	3
al	476	300	483	310	612	792	3
caso,	487	300	511	310	612	792	3
foco	514	300	533	310	612	792	3
del	327	312	341	322	612	792	3
tratamiento,	345	312	398	322	612	792	3
que	402	312	419	322	612	792	3
al	423	312	431	322	612	792	3
paciente	435	312	473	322	612	792	3
propiamente	477	312	533	322	612	792	3
dicho.	327	324	354	334	612	792	3
Esos	356	324	379	334	612	792	3
estudios	381	324	418	334	612	792	3
llevaron	421	324	456	334	612	792	3
a	458	324	464	334	612	792	3
los	466	324	479	334	612	792	3
autores	481	324	515	334	612	792	3
a	517	324	523	334	612	792	3
la	525	324	533	334	612	792	3
conclusión	327	336	373	346	612	792	3
de	375	336	386	346	612	792	3
que	388	336	404	346	612	792	3
a	406	336	412	346	612	792	3
pesar	414	336	438	346	612	792	3
de	440	336	451	346	612	792	3
estar	453	336	474	346	612	792	3
preocupados	476	336	533	346	612	792	3
con	327	348	343	358	612	792	3
los	347	348	360	358	612	792	3
cuidados,	364	348	407	358	612	792	3
los	411	348	424	358	612	792	3
estudiantes	428	348	479	358	612	792	3
están	483	348	507	358	612	792	3
poco	511	348	533	358	612	792	3
predispuestos	327	360	391	370	612	792	3
a	395	360	400	370	612	792	3
discutir	405	360	437	370	612	792	3
con	441	360	458	370	612	792	3
el	462	360	470	370	612	792	3
paciente	474	360	513	370	612	792	3
sus	517	360	533	370	612	792	3
prioridades,	327	372	379	382	612	792	3
en	382	372	393	382	612	792	3
relación	396	372	431	382	612	792	3
a	434	372	439	382	612	792	3
su	442	372	453	382	612	792	3
salud	455	372	479	382	612	792	3
y	482	372	487	382	612	792	3
sobre	489	372	514	382	612	792	3
sus	517	372	533	382	612	792	3
conocimientos	327	384	391	394	612	792	3
y	394	384	399	394	612	792	3
creencias	402	384	445	394	612	792	3
acerca	448	384	478	394	612	792	3
del	481	384	494	394	612	792	3
proceso	497	384	533	394	612	792	3
salud-enfermedad.	327	396	411	406	612	792	3
Por	414	396	430	406	612	792	3
lo	433	396	441	406	612	792	3
tanto,	444	396	469	406	612	792	3
se	473	396	483	406	612	792	3
enfatiza	487	396	522	406	612	792	3
el	525	396	533	406	612	792	3
desafío	327	408	360	418	612	792	3
de	363	408	374	418	612	792	3
las	376	408	389	418	612	792	3
escuelas	392	408	431	418	612	792	3
médicas	434	408	471	418	612	792	3
en	474	408	485	418	612	792	3
relación	487	408	522	418	612	792	3
al	525	408	533	418	612	792	3
desarrollo	327	420	371	430	612	792	3
de	376	420	387	430	612	792	3
relaciones	391	420	437	430	612	792	3
interpersonales	441	420	510	430	612	792	3
más	514	420	533	430	612	792	3
competentes	327	432	385	442	612	792	3
en	387	432	398	442	612	792	3
sus	401	432	417	442	612	792	3
cursos	420	432	449	442	612	792	3
de	452	432	463	442	612	792	3
graduación.	466	432	518	442	612	792	3
Además	347	444	384	454	612	792	3
de	389	444	400	454	612	792	3
las	404	444	417	454	612	792	3
habilidades	422	444	473	454	612	792	3
sociales,	478	444	518	454	612	792	3
es	522	444	533	454	612	792	3
importante	327	456	376	466	612	792	3
destacar	380	456	419	466	612	792	3
que	424	456	441	466	612	792	3
el	445	456	453	466	612	792	3
médico	457	456	490	466	612	792	3
necesita	495	456	533	466	612	792	3
enfrentar	327	468	368	478	612	792	3
situaciones	373	468	424	478	612	792	3
frustrantes	429	468	477	478	612	792	3
tales	482	468	503	478	612	792	3
como	508	468	533	478	612	792	3
las	327	480	340	490	612	792	3
enfermedades	345	480	409	490	612	792	3
incurables,	414	480	463	490	612	792	3
muerte,	467	480	501	490	612	792	3
limita-	506	480	533	490	612	792	3
ciones	327	492	356	502	612	792	3
derivadas	359	492	403	502	612	792	3
de	406	492	417	502	612	792	3
la	420	492	428	502	612	792	3
falta	431	492	450	502	612	792	3
de	453	492	464	502	612	792	3
equipamientos	468	492	533	502	612	792	3
fundamentales	327	504	394	514	612	792	3
para	398	504	418	514	612	792	3
su	422	504	433	514	612	792	3
práctica,	437	504	476	514	612	792	3
entre	480	504	503	514	612	792	3
otras.	507	504	533	514	612	792	3
Siendo	327	516	358	526	612	792	3
así,	363	516	379	526	612	792	3
es	383	516	393	526	612	792	3
también	397	516	433	526	612	792	3
importante	437	516	484	526	612	792	3
el	489	516	496	526	612	792	3
estudio	501	516	533	526	612	792	3
de	327	528	338	538	612	792	3
la	341	528	349	538	612	792	3
frustración	351	528	398	538	612	792	3
en	400	528	412	538	612	792	3
el	414	528	422	538	612	792	3
contexto	424	528	462	538	612	792	3
de	465	528	476	538	612	792	3
la	479	528	486	538	612	792	3
formación	489	528	533	538	612	792	3
médica.	327	540	361	550	612	792	3
La	363	540	374	550	612	792	3
frustración	376	540	421	550	612	792	3
a	423	540	429	550	612	792	3
pesar	431	540	455	550	612	792	3
de	457	540	468	550	612	792	3
ser	470	540	483	550	612	792	3
un	485	540	496	550	612	792	3
concep-	498	540	533	550	612	792	3
to	327	552	336	562	612	792	3
muy	339	552	358	562	612	792	3
utilizado	361	552	398	562	612	792	3
en	401	552	412	562	612	792	3
la	415	552	423	562	612	792	3
vida	426	552	445	562	612	792	3
cotidiana.	448	552	491	562	612	792	3
presenta	494	552	533	562	612	792	3
diferentes	327	564	370	574	612	792	3
signiﬁ	372	564	397	574	612	792	3
cados	397	564	423	574	612	792	3
en	425	564	436	574	612	792	3
la	438	564	446	574	612	792	3
literatura:	448	564	488	574	612	792	3
como	490	564	514	574	612	792	3
una	516	564	533	574	612	792	3
reacción	327	576	365	586	612	792	3
interna	369	576	400	586	612	792	3
u	404	576	409	586	612	792	3
obstáculo	413	576	456	586	612	792	3
(Moura,	460	576	494	586	612	792	3
2008)	498	576	524	586	612	792	3
y	528	576	533	586	612	792	3
para	327	588	347	598	612	792	3
Ballone	350	588	383	598	612	792	3
(2006)	389	588	418	598	612	792	3
y	421	588	426	598	612	792	3
otros	429	588	451	598	612	792	3
teóricos,	454	588	492	598	612	792	3
como	494	588	519	598	612	792	3
un	522	588	533	598	612	792	3
sentimiento	327	600	379	610	612	792	3
negativo	383	600	421	610	612	792	3
generado	425	600	468	610	612	792	3
por	472	600	486	610	612	792	3
el	491	600	498	610	612	792	3
incum-	503	600	533	610	612	792	3
plimiento	327	612	367	622	612	792	3
de	371	612	382	622	612	792	3
alguna	385	612	415	622	612	792	3
meta.	419	612	444	622	612	792	3
Para	447	612	469	622	612	792	3
otros	472	612	494	622	612	792	3
teóricos	498	612	533	622	612	792	3
(Davidoff,	327	624	370	634	612	792	3
2001),	373	624	401	634	612	792	3
la	404	624	412	634	612	792	3
frustración	415	624	462	634	612	792	3
es	465	624	475	634	612	792	3
un	478	624	489	634	612	792	3
concepto	492	624	533	634	612	792	3
utilizado	327	636	365	646	612	792	3
para	370	636	390	646	612	792	3
deﬁ	395	636	411	646	612	792	3
nir	411	636	423	646	612	792	3
el	427	636	435	646	612	792	3
obstáculo	440	636	484	646	612	792	3
que	488	636	505	646	612	792	3
se	510	636	520	646	612	792	3
le	525	636	533	646	612	792	3
presenta	327	648	366	658	612	792	3
al	369	648	377	658	612	792	3
individuo,	379	648	421	658	612	792	3
que	424	648	441	658	612	792	3
interﬁ	443	648	468	658	612	792	3
ere	468	648	482	658	612	792	3
e	485	648	490	658	612	792	3
impide	493	648	522	658	612	792	3
la	525	648	533	658	612	792	3
satisfacción	327	660	380	670	612	792	3
de	384	660	395	670	612	792	3
una	399	660	416	670	612	792	3
meta,	420	660	446	670	612	792	3
necesidad,	450	660	498	670	612	792	3
deseo.	503	660	533	670	612	792	3
Davidoff	327	672	364	682	612	792	3
(2001)	368	672	397	682	612	792	3
plantea	401	672	434	682	612	792	3
que	438	672	455	682	612	792	3
esos	459	672	481	682	612	792	3
obstáculos	485	672	533	682	612	792	3
generadores	327	684	383	694	612	792	3
de	388	684	399	694	612	792	3
las	403	684	416	694	612	792	3
frustraciones	420	684	477	694	612	792	3
pueden	481	684	515	694	612	792	3
ser	519	684	533	694	612	792	3
físicos,	327	696	359	706	612	792	3
personales	364	696	414	706	612	792	3
o	418	696	424	706	612	792	3
sociales,	428	696	468	706	612	792	3
sin	472	696	485	706	612	792	3
embargo,	490	696	533	706	612	792	3
lo	327	708	335	718	612	792	3
que	338	708	355	718	612	792	3
se	358	708	369	718	612	792	3
constituye	372	708	417	718	612	792	3
como	420	708	444	718	612	792	3
frustrante	448	708	490	718	612	792	3
para	493	708	513	718	612	792	3
una	516	708	533	718	612	792	3
persona	327	720	363	730	612	792	3
puede	366	720	394	730	612	792	3
no	397	720	408	730	612	792	3
serlo	411	720	433	730	612	792	3
para	436	720	456	730	612	792	3
otra.	459	720	479	730	612	792	3
El	482	720	491	730	612	792	3
presente	494	720	533	730	612	792	3
165	519	748	533	756	612	792	3
Ciencias	79	52	107	60	612	792	4
Psicológicas	109	52	149	60	612	792	4
2014;	151	52	169	60	612	792	4
VIII	171	52	185	60	612	792	4
(2):	187	52	198	60	612	792	4
163	200	52	212	60	612	792	4
-	214	52	217	60	612	792	4
172	219	52	231	60	612	792	4
estudio,	79	84	114	94	612	792	4
considera	116	84	159	94	612	792	4
la	161	84	169	94	612	792	4
frustación	171	84	214	94	612	792	4
como	216	84	240	94	612	792	4
un	242	84	253	94	612	792	4
estado	255	84	285	94	612	792	4
emocional,	79	96	128	106	612	792	4
un	130	96	141	106	612	792	4
sentimiento	144	96	195	106	612	792	4
negativo	198	96	236	106	612	792	4
y	239	96	244	106	612	792	4
no	246	96	258	106	612	792	4
como	260	96	285	106	612	792	4
un	79	108	90	118	612	792	4
obstáculo	93	108	135	118	612	792	4
que	138	108	155	118	612	792	4
le	157	108	165	118	612	792	4
impide	167	108	196	118	612	792	4
al	199	108	207	118	612	792	4
individuo	209	108	248	118	612	792	4
la	251	108	258	118	612	792	4
satis-	261	108	285	118	612	792	4
facción	79	120	111	130	612	792	4
de	114	120	125	130	612	792	4
alguna	128	120	158	130	612	792	4
necesidad.	160	120	209	130	612	792	4
Estas	99	132	125	142	612	792	4
variables,	133	132	177	142	612	792	4
habilidades	182	132	234	142	612	792	4
sociales	238	132	275	142	612	792	4
y	280	132	285	142	612	792	4
frustración,	79	144	129	154	612	792	4
pueden	132	144	165	154	612	792	4
facilitar	168	144	200	154	612	792	4
la	203	144	210	154	612	792	4
comprensión	213	144	271	154	612	792	4
de	274	144	285	154	612	792	4
las	79	156	92	166	612	792	4
relaciones	94	156	140	166	612	792	4
interpersonales	142	156	210	166	612	792	4
y	213	156	218	166	612	792	4
en	220	156	231	166	612	792	4
especial	233	156	270	166	612	792	4
las	272	156	285	166	612	792	4
diﬁ	79	168	92	178	612	792	4
cultades	92	168	130	178	612	792	4
interpersonales	134	168	204	178	612	792	4
y	208	168	213	178	612	792	4
fueron	218	168	246	178	612	792	4
las	251	168	264	178	612	792	4
que	268	168	285	178	612	792	4
generaron	79	180	125	190	612	792	4
el	128	180	136	190	612	792	4
interés	139	180	169	190	612	792	4
por	173	180	187	190	612	792	4
este	191	180	210	190	612	792	4
estudio,	213	180	248	190	612	792	4
ya	251	180	262	190	612	792	4
que,	265	180	285	190	612	792	4
ambas	79	192	109	202	612	792	4
se	112	192	123	202	612	792	4
relacionan	125	192	172	202	612	792	4
de	174	192	186	202	612	792	4
alguna	188	192	218	202	612	792	4
manera	221	192	255	202	612	792	4
con	258	192	274	202	612	792	4
la	277	192	285	202	612	792	4
práctica	79	204	114	214	612	792	4
médica	116	204	148	214	612	792	4
y	150	204	155	214	612	792	4
esa	157	204	173	214	612	792	4
ha	175	204	186	214	612	792	4
sido	188	204	206	214	612	792	4
la	208	204	216	214	612	792	4
cuestión	218	204	255	214	612	792	4
donde	257	204	285	214	612	792	4
se	79	216	90	226	612	792	4
pretende	93	216	132	226	612	792	4
aportar	135	216	166	226	612	792	4
alguan	169	216	199	226	612	792	4
luz.	202	216	218	226	612	792	4
médicos	117	228	154	238	612	792	4
necesitan	156	228	198	238	612	792	4
relacionarse	200	228	254	238	612	792	4
social-	256	228	285	238	612	792	4
mente	79	240	107	250	612	792	4
con	109	240	125	250	612	792	4
grupos	128	240	158	250	612	792	4
variados	160	240	198	250	612	792	4
de	200	240	211	250	612	792	4
individuos,	214	240	261	250	612	792	4
y	263	240	268	250	612	792	4
ne-	270	240	285	250	612	792	4
cesitan	79	252	111	262	612	792	4
estar	113	252	134	262	612	792	4
preparados	136	252	186	262	612	792	4
para	188	252	208	262	612	792	4
manejar	210	252	246	262	612	792	4
situacio-	248	252	285	262	612	792	4
nes	79	264	95	274	612	792	4
frustrantes	98	264	146	274	612	792	4
derivadas	149	264	192	274	612	792	4
de	195	264	206	274	612	792	4
su	209	264	220	274	612	792	4
práctica	223	264	258	274	612	792	4
y	261	264	266	274	612	792	4
con	269	264	285	274	612	792	4
la	79	276	87	286	612	792	4
ausencia	91	276	131	286	612	792	4
de	135	276	146	286	612	792	4
recursos	150	276	188	286	612	792	4
necesarios	192	276	240	286	612	792	4
para	244	276	264	286	612	792	4
una	268	276	285	286	612	792	4
buena	79	288	107	298	612	792	4
atención	109	288	146	298	612	792	4
clínica.	148	288	178	298	612	792	4
Las	180	288	196	298	612	792	4
habilidades	198	288	247	298	612	792	4
sociales	249	288	285	298	612	792	4
son	79	300	96	310	612	792	4
importantes	100	300	153	310	612	792	4
en	157	300	168	310	612	792	4
la	173	300	181	310	612	792	4
formación	185	300	229	310	612	792	4
médica,	234	300	269	310	612	792	4
en	274	300	285	310	612	792	4
tanto	79	312	101	322	612	792	4
requiere	104	312	141	322	612	792	4
del	144	312	157	322	612	792	4
contacto	160	312	198	322	612	792	4
interpersonal	200	312	258	322	612	792	4
y	261	312	266	322	612	792	4
así,	269	312	285	322	612	792	4
se	79	324	90	334	612	792	4
necesitan	93	324	135	334	612	792	4
ciertas	138	324	168	334	612	792	4
competencias	170	324	232	334	612	792	4
especíﬁ	235	324	269	334	612	792	4
cas	269	324	285	334	612	792	4
como	79	336	103	346	612	792	4
es	105	336	116	346	612	792	4
el	117	336	125	346	612	792	4
caso	127	336	148	346	612	792	4
de	150	336	161	346	612	792	4
la	162	336	170	346	612	792	4
empatía	172	336	207	346	612	792	4
y	209	336	214	346	612	792	4
la	216	336	224	346	612	792	4
tolerancia	226	336	268	346	612	792	4
a	270	336	275	346	612	792	4
la	277	336	285	346	612	792	4
frustración.	79	348	128	358	612	792	4
La	130	348	142	358	612	792	4
frustración	144	348	190	358	612	792	4
está	192	348	211	358	612	792	4
directamente	213	348	271	358	612	792	4
re-	273	348	285	358	612	792	4
lacionada	79	360	122	370	612	792	4
al	124	360	132	370	612	792	4
buen	135	360	157	370	612	792	4
desempeño	159	360	212	370	612	792	4
social,	214	360	242	370	612	792	4
ya	245	360	255	370	612	792	4
que	258	360	274	370	612	792	4
el	277	360	285	370	612	792	4
principal	79	372	116	382	612	792	4
patrón	118	372	146	382	612	792	4
de	148	372	159	382	612	792	4
respuesta	161	372	204	382	612	792	4
a	206	372	212	382	612	792	4
la	213	372	221	382	612	792	4
frustración,	223	372	272	382	612	792	4
de	274	372	285	382	612	792	4
acuerdo	79	384	115	394	612	792	4
con	117	384	132	394	612	792	4
Rosenzweig	134	384	188	394	612	792	4
(1944),	190	384	221	394	612	792	4
es	223	384	233	394	612	792	4
la	235	384	243	394	612	792	4
agresión.	244	384	285	394	612	792	4
Dentro	79	396	109	406	612	792	4
del	112	396	125	406	612	792	4
contexto	127	396	165	406	612	792	4
de	167	396	178	406	612	792	4
las	181	396	193	406	612	792	4
habilidades	196	396	246	406	612	792	4
sociales	249	396	285	406	612	792	4
el	79	408	87	418	612	792	4
concepto	90	408	130	418	612	792	4
de	133	408	144	418	612	792	4
agresividad	146	408	198	418	612	792	4
fue	200	408	214	418	612	792	4
contrapuesto	217	408	274	418	612	792	4
al	277	408	285	418	612	792	4
de	79	420	90	430	612	792	4
asertividad,	94	420	145	430	612	792	4
considerada	148	420	203	430	612	792	4
una	206	420	223	430	612	792	4
de	227	420	238	430	612	792	4
las	241	420	254	430	612	792	4
princi-	257	420	285	430	612	792	4
pales	79	432	103	442	612	792	4
habilidades	106	432	157	442	612	792	4
sociales.	159	432	198	442	612	792	4
El	201	432	210	442	612	792	4
comportamiento	213	432	285	442	612	792	4
asertivo,	79	444	118	454	612	792	4
de	123	444	134	454	612	792	4
acuerdo	139	444	176	454	612	792	4
con	180	444	197	454	612	792	4
Alberti	201	444	230	454	612	792	4
y	235	444	240	454	612	792	4
Emmons	244	444	285	454	612	792	4
(1978),	79	456	111	466	612	792	4
se	115	456	126	466	612	792	4
caracteriza	130	456	179	466	612	792	4
por	183	456	198	466	612	792	4
la	202	456	210	466	612	792	4
consecución	214	456	269	466	612	792	4
de	274	456	285	466	612	792	4
los	79	468	92	478	612	792	4
objetivos,	95	468	137	478	612	792	4
por	144	468	158	478	612	792	4
ser	161	468	175	478	612	792	4
honesto	178	468	214	478	612	792	4
y	217	468	222	478	612	792	4
por	225	468	239	478	612	792	4
aumentar	242	468	285	478	612	792	4
la	79	480	87	490	612	792	4
autoestima.	90	480	142	490	612	792	4
El	147	480	156	490	612	792	4
comportamiento	159	480	231	490	612	792	4
agresivo	234	480	271	490	612	792	4
se	274	480	285	490	612	792	4
caractareiza	79	492	134	502	612	792	4
por	137	492	151	502	612	792	4
alcanzar	154	492	192	502	612	792	4
los	194	492	207	502	612	792	4
objetivos	210	492	250	502	612	792	4
a	252	492	258	502	612	792	4
costa	261	492	285	502	612	792	4
de	79	504	90	514	612	792	4
los	95	504	108	514	612	792	4
demás.	112	504	145	514	612	792	4
Siendo	149	504	181	514	612	792	4
así,	185	504	202	514	612	792	4
se	206	504	217	514	612	792	4
puede	221	504	249	514	612	792	4
aﬁ	253	504	264	514	612	792	4
rmar	264	504	285	514	612	792	4
que	79	516	96	526	612	792	4
los	99	516	112	526	612	792	4
déﬁ	115	516	131	526	612	792	4
cits	131	516	146	526	612	792	4
en	149	516	160	526	612	792	4
el	163	516	171	526	612	792	4
repertorio	174	516	217	526	612	792	4
de	220	516	231	526	612	792	4
habilidades	234	516	285	526	612	792	4
sociales	79	528	115	538	612	792	4
del	119	528	132	538	612	792	4
médico,	136	528	171	538	612	792	4
pueden	175	528	208	538	612	792	4
comprometer	212	528	271	538	612	792	4
su	274	528	285	538	612	792	4
desempeño	79	540	131	550	612	792	4
profesional	134	540	183	550	612	792	4
colocando	185	540	231	550	612	792	4
en	234	540	245	550	612	792	4
riesgo	247	540	274	550	612	792	4
el	277	540	285	550	612	792	4
resultado	79	552	120	562	612	792	4
de	124	552	135	562	612	792	4
su	138	552	148	562	612	792	4
trabajo	152	552	182	562	612	792	4
que	185	552	202	562	612	792	4
involucra,	205	552	248	562	612	792	4
directa-	251	552	285	562	612	792	4
mente,	79	564	110	574	612	792	4
la	113	564	121	574	612	792	4
calidad	124	564	155	574	612	792	4
de	159	564	170	574	612	792	4
vida	173	564	191	574	612	792	4
de	194	564	205	574	612	792	4
terceros.	208	564	247	574	612	792	4
En	250	564	263	574	612	792	4
este	266	564	285	574	612	792	4
sentido,	79	576	115	586	612	792	4
se	119	576	129	586	612	792	4
puede	134	576	162	586	612	792	4
pensar	166	576	197	586	612	792	4
en	201	576	212	586	612	792	4
las	217	576	229	586	612	792	4
habilidades	234	576	285	586	612	792	4
sociales	79	588	115	598	612	792	4
como	120	588	144	598	612	792	4
un	148	588	159	598	612	792	4
factor	163	588	189	598	612	792	4
protector,	193	588	234	598	612	792	4
ya	239	588	249	598	612	792	4
que	253	588	270	598	612	792	4
su	274	588	285	598	612	792	4
desarrollo	79	600	123	610	612	792	4
puede	126	600	154	610	612	792	4
ser	156	600	170	610	612	792	4
preventivo,	173	600	222	610	612	792	4
a	224	600	230	610	612	792	4
medida	233	600	265	610	612	792	4
que	268	600	285	610	612	792	4
el	79	612	87	622	612	792	4
médico	90	612	123	622	612	792	4
con	126	612	142	622	612	792	4
buen	145	612	168	622	612	792	4
repertorio	171	612	214	622	612	792	4
de	217	612	228	622	612	792	4
las	231	612	244	622	612	792	4
mismas,	247	612	285	622	612	792	4
pueda	79	624	107	634	612	792	4
protegerse	111	624	160	634	612	792	4
de	164	624	175	634	612	792	4
situaciones	179	624	230	634	612	792	4
frustrantes,	234	624	285	634	612	792	4
evitando	79	636	118	646	612	792	4
caer	123	636	143	646	612	792	4
en	148	636	159	646	612	792	4
la	164	636	172	646	612	792	4
agresión	176	636	216	646	612	792	4
y	221	636	226	646	612	792	4
a	230	636	236	646	612	792	4
la	240	636	248	646	612	792	4
vez	253	636	269	646	612	792	4
en	273	636	285	646	612	792	4
mayores	79	648	118	658	612	792	4
incomodidades	121	648	188	658	612	792	4
y	191	648	196	658	612	792	4
consecuencias	199	648	265	658	612	792	4
que	268	648	285	658	612	792	4
se	79	660	90	670	612	792	4
derivan	93	660	125	670	612	792	4
de	128	660	139	670	612	792	4
su	142	660	153	670	612	792	4
práctica	156	660	191	670	612	792	4
cotidiana.	194	660	237	670	612	792	4
A	239	660	246	670	612	792	4
partir	248	660	271	670	612	792	4
de	274	660	285	670	612	792	4
lo	79	672	87	682	612	792	4
expuesto,	92	672	136	682	612	792	4
se	141	672	152	682	612	792	4
observa	156	672	193	682	612	792	4
la	197	672	205	682	612	792	4
importancia	210	672	263	682	612	792	4
que	268	672	285	682	612	792	4
tiene	79	684	101	694	612	792	4
el	104	684	111	694	612	792	4
desarrollo	114	684	158	694	612	792	4
de	160	684	171	694	612	792	4
habilidades	174	684	225	694	612	792	4
sociales	227	684	263	694	612	792	4
y	266	684	271	694	612	792	4
un	274	684	285	694	612	792	4
adecuado	79	696	123	706	612	792	4
manejo	127	696	160	706	612	792	4
de	164	696	175	706	612	792	4
la	180	696	187	706	612	792	4
frustración	192	696	238	706	612	792	4
en	242	696	254	706	612	792	4
la	258	696	266	706	612	792	4
for-	270	696	285	706	612	792	4
mación	79	708	111	718	612	792	4
médica.	114	708	149	718	612	792	4
Visto	152	708	174	718	612	792	4
el	177	708	185	718	612	792	4
estado	187	708	217	718	612	792	4
de	220	708	231	718	612	792	4
la	234	708	242	718	612	792	4
cuestión,	245	708	285	718	612	792	4
se	79	720	90	730	612	792	4
instrumentó	94	720	146	730	612	792	4
un	150	720	161	730	612	792	4
estudio	166	720	198	730	612	792	4
sobre	202	720	227	730	612	792	4
las	231	720	244	730	612	792	4
posibles	248	720	285	730	612	792	4
166	81	749	95	756	612	792	4
correlaciones	299	84	359	94	612	792	4
entre	364	84	387	94	612	792	4
las	391	84	404	94	612	792	4
variables	408	84	449	94	612	792	4
habilidades	453	84	504	94	612	792	4
sociales	299	96	335	106	612	792	4
y	338	96	343	106	612	792	4
la	347	96	355	106	612	792	4
frustración	358	96	405	106	612	792	4
en	408	96	419	106	612	792	4
los	423	96	435	106	612	792	4
estudiantes	439	96	490	106	612	792	4
de	493	96	504	106	612	792	4
Medicina	299	108	339	118	612	792	4
al	342	108	349	118	612	792	4
inicio	352	108	375	118	612	792	4
y	378	108	383	118	612	792	4
al	386	108	393	118	612	792	4
ﬁ	396	108	401	118	612	792	4
nal	401	108	415	118	612	792	4
de	417	108	428	118	612	792	4
la	431	108	439	118	612	792	4
carrera.	442	108	476	118	612	792	4
Método	384	132	419	142	612	792	4
Participantes	299	144	362	154	612	792	4
Participaron	319	168	372	178	612	792	4
de	377	168	388	178	612	792	4
la	392	168	400	178	612	792	4
investigación	404	168	462	178	612	792	4
36	467	168	478	178	612	792	4
estu-	482	168	504	178	612	792	4
diantes	299	180	331	190	612	792	4
de	334	180	346	190	612	792	4
primer	349	180	377	190	612	792	4
año,	381	180	400	190	612	792	4
con	403	180	419	190	612	792	4
media	423	180	450	190	612	792	4
de	453	180	464	190	612	792	4
edad	468	180	490	190	612	792	4
de	493	180	504	190	612	792	4
19,5	299	192	318	202	612	792	4
años,	322	192	346	202	612	792	4
siendo	350	192	380	202	612	792	4
23	383	192	394	202	612	792	4
del	398	192	411	202	612	792	4
sexo	415	192	436	202	612	792	4
femenino	440	192	481	202	612	792	4
y	485	192	490	202	612	792	4
13	493	192	504	202	612	792	4
del	299	204	312	214	612	792	4
masculino	314	204	358	214	612	792	4
y	360	204	365	214	612	792	4
35	367	204	378	214	612	792	4
graduandos	380	204	432	214	612	792	4
de	434	204	445	214	612	792	4
Medicina	447	204	487	214	612	792	4
con	488	204	504	214	612	792	4
media	299	216	326	226	612	792	4
de	328	216	339	226	612	792	4
edad	341	216	363	226	612	792	4
de	365	216	376	226	612	792	4
24,8	377	216	397	226	612	792	4
años,	399	216	423	226	612	792	4
siendo	425	216	454	226	612	792	4
24	456	216	467	226	612	792	4
del	468	216	482	226	612	792	4
sexo	484	216	504	226	612	792	4
femenino	299	228	340	238	612	792	4
y	343	228	348	238	612	792	4
11	350	228	361	238	612	792	4
del	363	228	377	238	612	792	4
masculino	379	228	424	238	612	792	4
de	427	228	438	238	612	792	4
una	441	228	457	238	612	792	4
institución	460	228	504	238	612	792	4
pública	299	240	331	250	612	792	4
del	333	240	346	250	612	792	4
Estado	348	240	379	250	612	792	4
de	381	240	392	250	612	792	4
Rio	394	240	409	250	612	792	4
de	411	240	423	250	612	792	4
Janeiro.	425	240	460	250	612	792	4
Respecto	462	240	504	250	612	792	4
al	299	252	307	262	612	792	4
nivel	310	252	330	262	612	792	4
socioeconómico	334	252	405	262	612	792	4
de	409	252	420	262	612	792	4
los	423	252	436	262	612	792	4
estudiantes	439	252	490	262	612	792	4
de	493	252	504	262	612	792	4
primer	299	264	327	274	612	792	4
año,	330	264	349	274	612	792	4
el	352	264	359	274	612	792	4
39%	362	264	382	274	612	792	4
de	384	264	396	274	612	792	4
la	398	264	406	274	612	792	4
muestra	408	264	444	274	612	792	4
se	447	264	457	274	612	792	4
encuentra	460	264	504	274	612	792	4
en	299	276	310	286	612	792	4
el	312	276	319	286	612	792	4
nivel	321	276	341	286	612	792	4
A,	343	276	352	286	612	792	4
53%	354	276	374	286	612	792	4
en	375	276	386	286	612	792	4
el	388	276	396	286	612	792	4
B	398	276	405	286	612	792	4
y	406	276	411	286	612	792	4
8%	413	276	428	286	612	792	4
en	429	276	440	286	612	792	4
el	442	276	450	286	612	792	4
C	452	276	459	286	612	792	4
y	461	276	466	286	612	792	4
entre	468	276	490	286	612	792	4
los	492	276	504	286	612	792	4
graduandos	299	288	352	298	612	792	4
,	354	288	357	298	612	792	4
el	359	288	367	298	612	792	4
34%	369	288	389	298	612	792	4
se	391	288	401	298	612	792	4
encuetra	404	288	442	298	612	792	4
en	445	288	456	298	612	792	4
el	458	288	466	298	612	792	4
nivel	468	288	488	298	612	792	4
so-	491	288	504	298	612	792	4
cioeconómico	299	300	360	310	612	792	4
A,	362	300	371	310	612	792	4
el	373	300	381	310	612	792	4
60%	383	300	403	310	612	792	4
en	405	300	417	310	612	792	4
el	419	300	426	310	612	792	4
B	429	300	435	310	612	792	4
y	437	300	442	310	612	792	4
el	445	300	452	310	612	792	4
4%	455	300	469	310	612	792	4
en	471	300	482	310	612	792	4
el	484	300	492	310	612	792	4
C.	494	300	504	310	612	792	4
Los	299	312	315	322	612	792	4
niveles	318	312	349	322	612	792	4
socioeconómicos	352	312	429	322	612	792	4
se	432	312	442	322	612	792	4
determinaron	445	312	504	322	612	792	4
de	299	324	310	334	612	792	4
acuerdo	312	324	348	334	612	792	4
a	352	324	357	334	612	792	4
los	359	324	372	334	612	792	4
criterios	374	324	409	334	612	792	4
Associação	410	324	461	334	612	792	4
Brasileira	463	324	504	334	612	792	4
das	299	336	315	346	612	792	4
Empresas	320	336	366	346	612	792	4
de	370	336	381	346	612	792	4
Pesquisa	386	336	427	346	612	792	4
([ABEP],	432	336	471	346	612	792	4
2008).	475	336	504	346	612	792	4
Instrumentos	299	372	362	382	612	792	4
-	319	396	322	406	612	792	4
El	326	396	335	406	612	792	4
Inventario	339	396	382	406	612	792	4
de	386	396	397	406	612	792	4
Habilidades	401	396	453	406	612	792	4
Sociales	457	396	495	406	612	792	4
–	499	396	504	406	612	792	4
IHS-Del	299	408	334	418	612	792	4
Prette	337	408	363	418	612	792	4
(Del	366	408	384	418	612	792	4
Prette	387	408	414	418	612	792	4
&	417	408	423	418	612	792	4
Del	426	408	441	418	612	792	4
Prette,	444	408	473	418	612	792	4
2001),	476	408	504	418	612	792	4
es	299	420	309	430	612	792	4
un	314	420	325	430	612	792	4
instrumento	329	420	381	430	612	792	4
de	385	420	396	430	612	792	4
autorelato,	401	420	448	430	612	792	4
validado	452	420	489	430	612	792	4
en	493	420	504	430	612	792	4
Brasil	299	432	324	442	612	792	4
para	329	432	349	442	612	792	4
los	353	432	366	442	612	792	4
estudiantes	370	432	422	442	612	792	4
universitarios,	426	432	489	442	612	792	4
de	493	432	504	442	612	792	4
fácil	299	444	316	454	612	792	4
aplicación	318	444	362	454	612	792	4
y	364	444	369	454	612	792	4
análisis,	371	444	407	454	612	792	4
que	409	444	425	454	612	792	4
permite	427	444	460	454	612	792	4
identiﬁ	462	444	491	454	612	792	4
car	491	444	504	454	612	792	4
déﬁ	299	456	315	466	612	792	4
cits	315	456	330	466	612	792	4
en	332	456	343	466	612	792	4
las	344	456	357	466	612	792	4
habilidades	359	456	409	466	612	792	4
sociales.	411	456	449	466	612	792	4
El	451	456	460	466	612	792	4
inventario	462	456	504	466	612	792	4
está	299	468	318	478	612	792	4
compuesto	322	468	372	478	612	792	4
por	376	468	391	478	612	792	4
38	395	468	406	478	612	792	4
ítems	410	468	435	478	612	792	4
que	439	468	456	478	612	792	4
describen	461	468	504	478	612	792	4
situaciones	299	480	349	490	612	792	4
sociales	351	480	387	490	612	792	4
y	389	480	394	490	612	792	4
posibles	396	480	432	490	612	792	4
reacciones	434	480	482	490	612	792	4
para	484	480	504	490	612	792	4
cada	299	492	321	502	612	792	4
una	324	492	341	502	612	792	4
de	348	492	359	502	612	792	4
ellas,	363	492	386	502	612	792	4
en	389	492	401	502	612	792	4
las	404	492	417	502	612	792	4
que	420	492	437	502	612	792	4
el	441	492	448	502	612	792	4
sujeto	452	492	479	502	612	792	4
debe	482	492	504	502	612	792	4
responder	299	504	346	514	612	792	4
con	350	504	367	514	612	792	4
qué	371	504	389	514	612	792	4
frecuencia	393	504	441	514	612	792	4
se	446	504	457	514	612	792	4
comporta	461	504	504	514	612	792	4
de	299	516	310	526	612	792	4
la	314	516	322	526	612	792	4
manera	326	516	360	526	612	792	4
descrita	364	516	399	526	612	792	4
en	403	516	414	526	612	792	4
estas	418	516	442	526	612	792	4
interacciones	445	516	504	526	612	792	4
sociales	299	528	335	538	612	792	4
a	339	528	344	538	612	792	4
partir	348	528	371	538	612	792	4
de	375	528	386	538	612	792	4
una	390	528	406	538	612	792	4
escala	410	528	439	538	612	792	4
del	443	528	456	538	612	792	4
tipo	460	528	476	538	612	792	4
Likert	480	528	504	538	612	792	4
que	299	540	316	550	612	792	4
varía	318	540	340	550	612	792	4
de	343	540	354	550	612	792	4
A	356	540	363	550	612	792	4
nunca	365	540	392	550	612	792	4
o	395	540	400	550	612	792	4
raramente	403	540	449	550	612	792	4
a	451	540	457	550	612	792	4
E	460	540	466	550	612	792	4
siempre	469	540	504	550	612	792	4
o	299	552	304	562	612	792	4
casi	307	552	324	562	612	792	4
siempre.	326	552	365	562	612	792	4
El	367	552	375	562	612	792	4
inventario	377	552	421	562	612	792	4
evalúa	423	552	452	562	612	792	4
cinco	454	552	477	562	612	792	4
facto-	479	552	504	562	612	792	4
res	299	564	313	574	612	792	4
especíﬁ	316	564	350	574	612	792	4
cos,	350	564	369	574	612	792	4
son	371	564	388	574	612	792	4
ellos:	390	564	414	574	612	792	4
F1	417	564	428	574	612	792	4
–	431	564	437	574	612	792	4
habilidades	440	564	490	574	612	792	4
de	493	564	504	574	612	792	4
afrontamiento	299	576	360	586	612	792	4
con	362	576	378	586	612	792	4
riesgo	380	576	407	586	612	792	4
(α	409	576	418	586	612	792	4
=	420	576	426	586	612	792	4
0,96),	428	576	453	586	612	792	4
que	455	576	472	586	612	792	4
implica	474	576	504	586	612	792	4
la	299	588	307	598	612	792	4
defensa	311	588	346	598	612	792	4
de	351	588	362	598	612	792	4
derechos	366	588	407	598	612	792	4
y	411	588	416	598	612	792	4
autoestima,	420	588	472	598	612	792	4
con	476	588	492	598	612	792	4
la	497	588	504	598	612	792	4
posibilidad	299	600	346	610	612	792	4
de	348	600	360	610	612	792	4
una	362	600	379	610	612	792	4
reacción	381	600	419	610	612	792	4
indeseable	421	600	469	610	612	792	4
del	472	600	485	610	612	792	4
otro	487	600	504	610	612	792	4
(11	299	612	313	622	612	792	4
ítems);	315	612	345	622	612	792	4
F2	348	612	359	622	612	792	4
–	362	612	367	622	612	792	4
habilidad	370	612	410	622	612	792	4
de	412	612	423	622	612	792	4
autoaﬁ	425	612	455	622	612	792	4
rmación	455	612	491	622	612	792	4
en	493	612	504	622	612	792	4
la	299	624	307	634	612	792	4
expresión	309	624	352	634	612	792	4
del	354	624	367	634	612	792	4
afecto	369	624	396	634	612	792	4
positivo	398	624	432	634	612	792	4
(α	434	624	443	634	612	792	4
=	445	624	451	634	612	792	4
0,87),	453	624	479	634	612	792	4
en	481	624	492	634	612	792	4
si-	494	624	504	634	612	792	4
tuaciones	299	636	341	646	612	792	4
que	342	636	359	646	612	792	4
no	361	636	372	646	612	792	4
envuelven	373	636	418	646	612	792	4
riesgo	420	636	446	646	612	792	4
interpersonal	448	636	504	646	612	792	4
o	299	648	304	658	612	792	4
un	307	648	318	658	612	792	4
riesgo	320	648	348	658	612	792	4
mínimo	350	648	383	658	612	792	4
de	385	648	396	658	612	792	4
reacción	399	648	437	658	612	792	4
indeseable	439	648	488	658	612	792	4
por	490	648	504	658	612	792	4
el	299	660	307	670	612	792	4
interlocutor	308	660	356	670	612	792	4
(7	358	660	367	670	612	792	4
ítems);	369	660	399	670	612	792	4
F3	401	660	412	670	612	792	4
–	414	660	420	670	612	792	4
habilidades	421	660	471	670	612	792	4
de	473	660	483	670	612	792	4
con-	485	660	504	670	612	792	4
versación	299	672	341	682	612	792	4
y	343	672	348	682	612	792	4
manejo	350	672	382	682	612	792	4
social	384	672	409	682	612	792	4
(α	411	672	420	682	612	792	4
=	422	672	428	682	612	792	4
0,82),	430	672	455	682	612	792	4
incluyendo	457	672	504	682	612	792	4
la	299	684	307	694	612	792	4
capacidad	310	684	355	694	612	792	4
de	358	684	369	694	612	792	4
lidiar	372	684	393	694	612	792	4
con	396	684	412	694	612	792	4
situaciones	415	684	465	694	612	792	4
sociales	468	684	504	694	612	792	4
neutras,	299	696	334	706	612	792	4
con	336	696	352	706	612	792	4
un	354	696	365	706	612	792	4
riesgo	367	696	394	706	612	792	4
mínimo	396	696	428	706	612	792	4
de	430	696	441	706	612	792	4
reacción	443	696	481	706	612	792	4
inde-	482	696	504	706	612	792	4
seable	299	708	328	718	612	792	4
por	330	708	345	718	612	792	4
el	347	708	355	718	612	792	4
otro	357	708	374	718	612	792	4
(7	376	708	385	718	612	792	4
ítems);	387	708	417	718	612	792	4
F4	419	708	431	718	612	792	4
–	433	708	439	718	612	792	4
habilidades	441	708	491	718	612	792	4
de	493	708	504	718	612	792	4
autoexposición	299	720	366	730	612	792	4
a	368	720	373	730	612	792	4
desconocidos	376	720	437	730	612	792	4
o	439	720	444	730	612	792	4
a	447	720	452	730	612	792	4
situaciones	454	720	504	730	612	792	4
Habilidades	336	54	374	61	612	792	5
sociales	376	54	401	61	612	792	5
y	403	54	407	61	612	792	5
frustración	409	54	444	61	612	792	5
en	446	54	453	61	612	792	5
estudiantes	455	54	491	61	612	792	5
de	493	54	501	61	612	792	5
Medicina	503	54	533	61	612	792	5
nuevas	108	84	140	94	612	792	5
(α	141	84	151	94	612	792	5
=	152	84	158	94	612	792	5
0,75),	160	84	186	94	612	792	5
con	188	84	204	94	612	792	5
un	206	84	217	94	612	792	5
pequeño	219	84	257	94	612	792	5
riesgo	259	84	286	94	612	792	5
de	288	84	299	94	612	792	5
re-	301	84	313	94	612	792	5
acción	108	96	136	106	612	792	5
indeseable	139	96	187	106	612	792	5
del	190	96	203	106	612	792	5
interlocutor	205	96	255	106	612	792	5
(3	257	96	266	106	612	792	5
ítems);	268	96	299	106	612	792	5
F5	301	96	313	106	612	792	5
–	108	108	113	118	612	792	5
habilidades	116	108	167	118	612	792	5
de	170	108	181	118	612	792	5
autocontrol	184	108	234	118	612	792	5
de	237	108	248	118	612	792	5
la	251	108	259	118	612	792	5
agresividad	262	108	313	118	612	792	5
(α	108	120	117	130	612	792	5
=	120	120	126	130	612	792	5
0,74),	129	120	155	130	612	792	5
en	159	120	170	130	612	792	5
situaciones	173	120	223	130	612	792	5
adversas	227	120	267	130	612	792	5
con	271	120	287	130	612	792	5
razo-	290	120	313	130	612	792	5
nable	108	132	132	142	612	792	5
control	136	132	166	142	612	792	5
de	170	132	181	142	612	792	5
la	185	132	193	142	612	792	5
rabia	197	132	219	142	612	792	5
y	223	132	228	142	612	792	5
de	232	132	243	142	612	792	5
la	247	132	255	142	612	792	5
agresividad.	259	132	313	142	612	792	5
Esto	108	144	128	154	612	792	5
no	131	144	142	154	612	792	5
quiere	145	144	173	154	612	792	5
decir	176	144	198	154	612	792	5
ausencia	201	144	241	154	612	792	5
de	244	144	255	154	612	792	5
la	259	144	266	154	612	792	5
expresión	270	144	313	154	612	792	5
de	108	156	119	166	612	792	5
la	122	156	130	166	612	792	5
rabia	134	156	156	166	612	792	5
o	160	156	165	166	612	792	5
desagrado,	169	156	219	166	612	792	5
sino	223	156	241	166	612	792	5
hacerlo	245	156	277	166	612	792	5
de	281	156	292	166	612	792	5
ma-	296	156	313	166	612	792	5
nera	108	168	128	178	612	792	5
socialmente	133	168	190	178	612	792	5
adecuada	194	168	240	178	612	792	5
(3	245	168	254	178	612	792	5
ítems).	259	168	292	178	612	792	5
Los	296	168	313	178	612	792	5
resultados	108	180	154	190	612	792	5
del	156	180	170	190	612	792	5
IHS-Del	172	180	207	190	612	792	5
Prette	210	180	236	190	612	792	5
(Del	239	180	257	190	612	792	5
Prette	260	180	286	190	612	792	5
&	289	180	296	190	612	792	5
Del	298	180	313	190	612	792	5
Prette,	108	192	137	202	612	792	5
2001),	141	192	169	202	612	792	5
son	173	192	189	202	612	792	5
presentados	193	192	248	202	612	792	5
como	252	192	276	202	612	792	5
puntaje	280	192	313	202	612	792	5
total	108	204	126	214	612	792	5
y	129	204	134	214	612	792	5
puntajes	137	204	175	214	612	792	5
factoriales.	177	204	226	214	612	792	5
El	228	204	237	214	612	792	5
puntaje	240	204	273	214	612	792	5
total	275	204	294	214	612	792	5
nos	297	204	313	214	612	792	5
permite	108	216	141	226	612	792	5
la	143	216	151	226	612	792	5
primera	153	216	187	226	612	792	5
evaluación	189	216	237	226	612	792	5
de	239	216	250	226	612	792	5
los	253	216	265	226	612	792	5
recursos	268	216	306	226	612	792	5
y	308	216	313	226	612	792	5
déﬁ	108	228	124	238	612	792	5
cits	124	228	139	238	612	792	5
del	141	228	155	238	612	792	5
sujeto,	157	228	187	238	612	792	5
mientras	189	228	228	238	612	792	5
que	230	228	247	238	612	792	5
los	249	228	262	238	612	792	5
factoriales,	265	228	313	238	612	792	5
nos	108	240	124	250	612	792	5
revelan	126	240	159	250	612	792	5
las	162	240	174	250	612	792	5
áreas	177	240	202	250	612	792	5
especíﬁ	204	240	239	250	612	792	5
cas	239	240	255	250	612	792	5
en	257	240	268	250	612	792	5
las	271	240	284	250	612	792	5
que	286	240	303	250	612	792	5
el	305	240	313	250	612	792	5
sujeto	108	252	134	262	612	792	5
presenta	138	252	177	262	612	792	5
un	181	252	192	262	612	792	5
buen	196	252	219	262	612	792	5
repertorio	223	252	266	262	612	792	5
o	270	252	275	262	612	792	5
déﬁ	279	252	295	262	612	792	5
cits.	295	252	313	262	612	792	5
Los	108	264	123	274	612	792	5
puntajes	125	264	162	274	612	792	5
brutos	164	264	192	274	612	792	5
se	193	264	204	274	612	792	5
convierten	206	264	251	274	612	792	5
en	253	264	264	274	612	792	5
percentiles	266	264	313	274	612	792	5
y	108	276	113	286	612	792	5
el	115	276	122	286	612	792	5
sujeto	124	276	151	286	612	792	5
puede	153	276	181	286	612	792	5
ser	183	276	197	286	612	792	5
identiﬁ	199	276	227	286	612	792	5
cado	227	276	249	286	612	792	5
por	251	276	265	286	612	792	5
debajo,	267	276	300	286	612	792	5
en	302	276	313	286	612	792	5
la	108	288	115	298	612	792	5
media	118	288	145	298	612	792	5
o	148	288	153	298	612	792	5
por	156	288	170	298	612	792	5
encima	173	288	205	298	612	792	5
de	208	288	219	298	612	792	5
ella,	222	288	240	298	612	792	5
en	242	288	254	298	612	792	5
cada	256	288	278	298	612	792	5
factor	280	288	305	298	612	792	5
y	308	288	313	298	612	792	5
en	108	300	119	310	612	792	5
el	122	300	130	310	612	792	5
puntaje	133	300	165	310	612	792	5
total.	169	300	190	310	612	792	5
El	193	300	202	310	612	792	5
test	205	300	221	310	612	792	5
se	225	300	235	310	612	792	5
estandarizó	238	300	290	310	612	792	5
para	293	300	313	310	612	792	5
estudiantes	108	312	159	322	612	792	5
y	227	312	232	322	612	792	5
el	236	312	244	322	612	792	5
patrón	248	312	276	322	612	792	5
de	280	312	292	322	612	792	5
res-	296	312	313	322	612	792	5
puestas	108	324	143	334	612	792	5
corresponde	146	324	201	334	612	792	5
a	204	324	210	334	612	792	5
los	213	324	226	334	612	792	5
puntajes	229	324	267	334	612	792	5
obtenidos	270	324	313	334	612	792	5
durante	108	336	141	346	612	792	5
la	144	336	152	346	612	792	5
validación	155	336	199	346	612	792	5
del	202	336	215	346	612	792	5
instrumento.	218	336	273	346	612	792	5
-	127	348	131	358	612	792	5
El	135	348	144	358	612	792	5
Inventario	147	348	191	358	612	792	5
de	195	348	206	358	612	792	5
Empatía	210	348	247	358	612	792	5
–	251	348	257	358	612	792	5
IE	261	348	270	358	612	792	5
(Falcone	274	348	313	358	612	792	5
et.	108	360	119	370	612	792	5
al.,	122	360	135	370	612	792	5
2008),	138	360	166	370	612	792	5
es	169	360	180	370	612	792	5
un	183	360	194	370	612	792	5
instrumento	197	360	249	370	612	792	5
de	252	360	263	370	612	792	5
autorelato,	266	360	313	370	612	792	5
validado	108	372	145	382	612	792	5
en	149	372	161	382	612	792	5
Brasil	165	372	190	382	612	792	5
para	194	372	215	382	612	792	5
estudiantes	219	372	271	382	612	792	5
universi-	275	372	313	382	612	792	5
tarios	108	384	132	394	612	792	5
y	136	384	141	394	612	792	5
de	144	384	155	394	612	792	5
fácil	159	384	177	394	612	792	5
aplicación	180	384	225	394	612	792	5
y	228	384	233	394	612	792	5
análisis,	237	384	273	394	612	792	5
que	277	384	293	394	612	792	5
nos	297	384	313	394	612	792	5
permite	108	396	141	406	612	792	5
identiﬁ	143	396	172	406	612	792	5
car	172	396	185	406	612	792	5
la	187	396	195	406	612	792	5
empatía.	197	396	236	406	612	792	5
El	238	396	247	406	612	792	5
inventario	249	396	292	406	612	792	5
está	294	396	313	406	612	792	5
compuesto	108	408	156	418	612	792	5
por	158	408	172	418	612	792	5
40	174	408	185	418	612	792	5
ítems,	187	408	213	418	612	792	5
incluyendo	215	408	262	418	612	792	5
16	264	408	275	418	612	792	5
situacio-	277	408	313	418	612	792	5
nes	108	420	124	430	612	792	5
sociales	126	420	162	430	612	792	5
y	165	420	170	430	612	792	5
el	172	420	180	430	612	792	5
individuo	183	420	222	430	612	792	5
debe	225	420	247	430	612	792	5
responder	249	420	294	430	612	792	5
con	297	420	313	430	612	792	5
qué	108	432	124	442	612	792	5
frecuencia	127	432	173	442	612	792	5
las	175	432	188	442	612	792	5
aﬁ	191	432	201	442	612	792	5
rmaciones	201	432	247	442	612	792	5
se	250	432	260	442	612	792	5
aplican	263	432	295	442	612	792	5
a	297	432	303	442	612	792	5
sí	305	432	313	442	612	792	5
mismo,	108	444	140	454	612	792	5
de	143	444	154	454	612	792	5
acuerdo	157	444	193	454	612	792	5
con	196	444	212	454	612	792	5
una	215	444	232	454	612	792	5
escala	234	444	263	454	612	792	5
Likert,	266	444	293	454	612	792	5
que	296	444	313	454	612	792	5
varía	108	456	130	466	612	792	5
de	133	456	144	466	612	792	5
1	147	456	153	466	612	792	5
“nunca”	156	456	190	466	612	792	5
a	193	456	198	466	612	792	5
5	201	456	207	466	612	792	5
“siempre”.	210	456	255	466	612	792	5
El	258	456	267	466	612	792	5
inventario	270	456	313	466	612	792	5
evalúa	108	468	137	478	612	792	5
cuatro	139	468	167	478	612	792	5
factores,	169	468	208	478	612	792	5
son	210	468	226	478	612	792	5
ellos:	228	468	251	478	612	792	5
F1	254	468	265	478	612	792	5
–	267	468	273	478	612	792	5
Toma	275	468	300	478	612	792	5
de	302	468	313	478	612	792	5
perspectiva	108	480	159	490	612	792	5
(α	162	480	171	490	612	792	5
=	174	480	180	490	612	792	5
0,85),	184	480	209	490	612	792	5
que	213	480	229	490	612	792	5
se	233	480	243	490	612	792	5
caracteriza	246	480	295	490	612	792	5
por	299	480	313	490	612	792	5
la	108	492	115	502	612	792	5
capacidad	119	492	164	502	612	792	5
de	168	492	179	502	612	792	5
entender	183	492	222	502	612	792	5
la	226	492	234	502	612	792	5
perspectiva	237	492	288	502	612	792	5
y	292	492	297	502	612	792	5
los	300	492	313	502	612	792	5
sentimientos	108	504	163	514	612	792	5
de	165	504	177	514	612	792	5
la	179	504	186	514	612	792	5
otra	188	504	206	514	612	792	5
persona,	208	504	246	514	612	792	5
principalmente	248	504	313	514	612	792	5
en	108	516	119	526	612	792	5
situaciones	123	516	173	526	612	792	5
en	177	516	188	526	612	792	5
las	192	516	204	526	612	792	5
que	208	516	225	526	612	792	5
ocurre	229	516	257	526	612	792	5
conﬂ	261	516	282	526	612	792	5
icto	282	516	298	526	612	792	5
de	302	516	313	526	612	792	5
intereses	108	528	148	538	612	792	5
(12	151	528	165	538	612	792	5
ítems);	168	528	198	538	612	792	5
F2	201	528	213	538	612	792	5
–	215	528	221	538	612	792	5
Flexibilidad	223	528	273	538	612	792	5
interper-	276	528	313	538	612	792	5
sonal	108	540	132	550	612	792	5
(α	136	540	145	550	612	792	5
=	149	540	155	550	612	792	5
0,78),	159	540	185	550	612	792	5
que	189	540	206	550	612	792	5
se	210	540	220	550	612	792	5
caracteriza	225	540	274	550	612	792	5
por	278	540	292	550	612	792	5
una	296	540	313	550	612	792	5
elevada	108	552	143	562	612	792	5
capacidad	148	552	194	562	612	792	5
de	199	552	210	562	612	792	5
aceptar	214	552	248	562	612	792	5
perspectivas,	253	552	313	562	612	792	5
creencias	108	564	150	574	612	792	5
y	153	564	158	574	612	792	5
valores	160	564	192	574	612	792	5
muy	194	564	213	574	612	792	5
diferentes,	215	564	262	574	612	792	5
además	264	564	300	574	612	792	5
de	302	564	313	574	612	792	5
la	108	576	115	586	612	792	5
tolerancia	119	576	162	586	612	792	5
a	166	576	172	586	612	792	5
la	175	576	183	586	612	792	5
frustración	187	576	233	586	612	792	5
provocada	237	576	284	586	612	792	5
por	287	576	302	586	612	792	5
la	305	576	313	586	612	792	5
actitud	108	588	136	598	612	792	5
del	138	588	151	598	612	792	5
interlocutor	153	588	202	598	612	792	5
(10	204	588	218	598	612	792	5
ítems);	220	588	250	598	612	792	5
F3	252	588	263	598	612	792	5
–	265	588	271	598	612	792	5
Altruismo	272	588	313	598	612	792	5
(α	108	600	117	610	612	792	5
=	119	600	125	610	612	792	5
0,75),	128	600	153	610	612	792	5
que	156	600	173	610	612	792	5
se	175	600	186	610	612	792	5
caracteriza	188	600	237	610	612	792	5
por	240	600	254	610	612	792	5
la	257	600	265	610	612	792	5
capacidad	267	600	313	610	612	792	5
de	108	612	119	622	612	792	5
sacriﬁ	121	612	146	622	612	792	5
car	146	612	160	622	612	792	5
temporariamente	162	612	237	622	612	792	5
las	239	612	252	622	612	792	5
propias	254	612	286	622	612	792	5
nece-	288	612	313	622	612	792	5
sidades,	108	624	145	634	612	792	5
en	147	624	158	634	612	792	5
beneﬁ	160	624	187	634	612	792	5
cio	187	624	200	634	612	792	5
de	202	624	213	634	612	792	5
otra	215	624	232	634	612	792	5
persona	234	624	270	634	612	792	5
(9	272	624	281	634	612	792	5
ítems);	283	624	313	634	612	792	5
F4	108	636	119	646	612	792	5
–	123	636	129	646	612	792	5
Sensibilidad	133	636	187	646	612	792	5
afectiva	191	636	225	646	612	792	5
(α	229	636	238	646	612	792	5
=	242	636	248	646	612	792	5
0,72),	252	636	278	646	612	792	5
que	282	636	299	646	612	792	5
es	303	636	313	646	612	792	5
la	108	648	115	658	612	792	5
tendencia	120	648	163	658	612	792	5
a	168	648	173	658	612	792	5
experimentar	178	648	237	658	612	792	5
sentimientos	241	648	298	658	612	792	5
de	302	648	313	658	612	792	5
compasión	108	660	155	670	612	792	5
y	157	660	162	670	612	792	5
de	166	660	177	670	612	792	5
interés	179	660	209	670	612	792	5
por	211	660	225	670	612	792	5
el	227	660	235	670	612	792	5
estado	237	660	266	670	612	792	5
emocional	268	660	313	670	612	792	5
de	108	672	119	682	612	792	5
la	122	672	129	682	612	792	5
otra	132	672	149	682	612	792	5
persona,	152	672	191	682	612	792	5
lo	194	672	202	682	612	792	5
que	205	672	221	682	612	792	5
indica	224	672	250	682	612	792	5
preocupación	253	672	313	682	612	792	5
genuina	108	684	143	694	612	792	5
con	146	684	162	694	612	792	5
el	165	684	173	694	612	792	5
bienestar	176	684	217	694	612	792	5
de	220	684	231	694	612	792	5
los	234	684	247	694	612	792	5
otros	250	684	272	694	612	792	5
y	275	684	280	694	612	792	5
un	283	684	294	694	612	792	5
cui-	297	684	313	694	612	792	5
dado	108	696	130	706	612	792	5
con	132	696	148	706	612	792	5
los	149	696	162	706	612	792	5
efectos	164	696	196	706	612	792	5
del	198	696	211	706	612	792	5
propio	213	696	240	706	612	792	5
comportamiento	242	696	313	706	612	792	5
sobre	108	708	133	718	612	792	5
el	135	708	143	718	612	792	5
bienestar	146	708	187	718	612	792	5
del	190	708	203	718	612	792	5
otro	206	708	223	718	612	792	5
(9	226	708	234	718	612	792	5
ítems).	237	708	268	718	612	792	5
La	270	708	281	718	612	792	5
escala	284	708	313	718	612	792	5
evalúa	108	720	137	730	612	792	5
los	139	720	152	730	612	792	5
puntajes	154	720	192	730	612	792	5
para	194	720	214	730	612	792	5
una	216	720	233	730	612	792	5
sola	235	720	254	730	612	792	5
dirección	256	720	296	730	612	792	5
y	298	720	303	730	612	792	5
la	305	720	313	730	612	792	5
puntuación	327	84	376	94	612	792	5
de	377	84	389	94	612	792	5
los	390	84	403	94	612	792	5
factores	405	84	440	94	612	792	5
es	442	84	453	94	612	792	5
comparativa	455	84	508	94	612	792	5
entre	510	84	533	94	612	792	5
los	327	96	340	106	612	792	5
sujetos,	342	96	377	106	612	792	5
teniendo	379	96	417	106	612	792	5
como	420	96	444	106	612	792	5
referencia	446	96	491	106	612	792	5
los	493	96	506	106	612	792	5
datos	508	96	533	106	612	792	5
de	327	108	338	118	612	792	5
la	341	108	349	118	612	792	5
validación	352	108	396	118	612	792	5
del	399	108	412	118	612	792	5
instrumento.	415	108	470	118	612	792	5
-	347	120	350	130	612	792	5
El	353	120	362	130	612	792	5
Test	364	120	383	130	612	792	5
Objetivo	385	120	422	130	612	792	5
de	424	120	435	130	612	792	5
Resistencia	437	120	489	130	612	792	5
a	491	120	497	130	612	792	5
la	499	120	507	130	612	792	5
Frus-	509	120	533	130	612	792	5
tración	327	132	357	142	612	792	5
–	361	132	367	142	612	792	5
TORF	371	132	398	142	612	792	5
(Moura,	401	132	436	142	612	792	5
Pasquali,	440	132	481	142	612	792	5
&	484	132	491	142	612	792	5
Ferreira,	495	132	533	142	612	792	5
2004),	327	144	357	154	612	792	5
está	362	144	381	154	612	792	5
compuesto	386	144	437	154	612	792	5
por	442	144	457	154	612	792	5
24	461	144	473	154	612	792	5
dibujos	478	144	511	154	612	792	5
que	516	144	533	154	612	792	5
integran	327	156	363	166	612	792	5
el	367	156	375	166	612	792	5
test	378	156	394	166	612	792	5
de	398	156	409	166	612	792	5
Figuras	412	156	445	166	612	792	5
Rosenzweig	449	156	503	166	612	792	5
-TRF-	507	156	533	166	612	792	5
(Rosenzweig,	327	168	388	178	612	792	5
1944)	392	168	418	178	612	792	5
y	422	168	427	178	612	792	5
retratan	432	168	466	178	612	792	5
a	471	168	476	178	612	792	5
dos	480	168	497	178	612	792	5
sujetos	501	168	533	178	612	792	5
en	327	180	338	190	612	792	5
una	341	180	358	190	612	792	5
situación	360	180	400	190	612	792	5
de	403	180	414	190	612	792	5
frustración.	416	180	466	190	612	792	5
En	468	180	481	190	612	792	5
cada	483	180	505	190	612	792	5
ﬁ	508	180	513	190	612	792	5
gura	513	180	533	190	612	792	5
existen	327	192	359	202	612	792	5
espacios	361	192	400	202	612	792	5
para	402	192	422	202	612	792	5
lo	424	192	432	202	612	792	5
que	434	192	451	202	612	792	5
dice	453	192	471	202	612	792	5
cada	473	192	495	202	612	792	5
persona	497	192	533	202	612	792	5
en	327	204	338	214	612	792	5
esa	341	204	357	214	612	792	5
situación.	360	204	403	214	612	792	5
En	406	204	418	214	612	792	5
cada	421	204	443	214	612	792	5
dibujo,	446	204	475	214	612	792	5
el	478	204	486	214	612	792	5
personaje	489	204	533	214	612	792	5
a	327	216	333	226	612	792	5
la	336	216	344	226	612	792	5
izquierda	346	216	387	226	612	792	5
pronuncia	390	216	434	226	612	792	5
algunas	437	216	472	226	612	792	5
palabras	475	216	513	226	612	792	5
que	516	216	533	226	612	792	5
describen	327	228	371	238	612	792	5
la	374	228	382	238	612	792	5
frustración	385	228	432	238	612	792	5
del	435	228	449	238	612	792	5
otro	452	228	470	238	612	792	5
individuo	473	228	512	238	612	792	5
o	516	228	521	238	612	792	5
la	525	228	533	238	612	792	5
suya	327	240	349	250	612	792	5
propia.	353	240	385	250	612	792	5
La	389	240	401	250	612	792	5
persona	405	240	442	250	612	792	5
a	447	240	452	250	612	792	5
la	457	240	464	250	612	792	5
derecha	469	240	506	250	612	792	5
tiene	510	240	533	250	612	792	5
encima	327	252	360	262	612	792	5
de	364	252	375	262	612	792	5
ella	379	252	395	262	612	792	5
un	399	252	410	262	612	792	5
cuadro	414	252	445	262	612	792	5
vacío,	449	252	475	262	612	792	5
destinado	480	252	523	262	612	792	5
a	527	252	533	262	612	792	5
mostrar	327	264	361	274	612	792	5
sus	364	264	379	274	612	792	5
palabras.	382	264	423	274	612	792	5
En	426	264	438	274	612	792	5
el	440	264	448	274	612	792	5
dibujo,	451	264	480	274	612	792	5
los	483	264	495	274	612	792	5
trazos	498	264	525	274	612	792	5
y	528	264	533	274	612	792	5
la	327	276	335	286	612	792	5
mímica	339	276	371	286	612	792	5
de	374	276	385	286	612	792	5
los	389	276	402	286	612	792	5
personajes	405	276	454	286	612	792	5
fueron	458	276	486	286	612	792	5
borrados	493	276	533	286	612	792	5
para	327	288	347	298	612	792	5
favorecer	351	288	393	298	612	792	5
la	397	288	404	298	612	792	5
identiﬁ	408	288	437	298	612	792	5
cación	437	288	466	298	612	792	5
de	470	288	481	298	612	792	5
quien	485	288	509	298	612	792	5
va	513	288	523	298	612	792	5
a	527	288	533	298	612	792	5
responder.	327	300	375	310	612	792	5
Para	379	300	401	310	612	792	5
cada	405	300	427	310	612	792	5
situación	431	300	471	310	612	792	5
son	475	300	491	310	612	792	5
posibles	496	300	533	310	612	792	5
de	327	312	338	322	612	792	5
7	341	312	347	322	612	792	5
a	349	312	355	322	612	792	5
11	358	312	368	322	612	792	5
respuestas.	371	312	422	322	612	792	5
El	425	312	434	322	612	792	5
sujeto	437	312	463	322	612	792	5
debe	466	312	488	322	612	792	5
marcar	491	312	522	322	612	792	5
la	525	312	533	322	612	792	5
opción	327	324	356	334	612	792	5
que	358	324	375	334	612	792	5
describe	376	324	413	334	612	792	5
mejor	415	324	440	334	612	792	5
su	442	324	452	334	612	792	5
reacción.	454	324	494	334	612	792	5
El	496	324	504	334	612	792	5
TORF	506	324	533	334	612	792	5
evalúa	327	336	357	346	612	792	5
la	359	336	367	346	612	792	5
dirección	369	336	409	346	612	792	5
de	412	336	423	346	612	792	5
la	425	336	433	346	612	792	5
principal	436	336	473	346	612	792	5
respuesta	475	336	519	346	612	792	5
de	522	336	533	346	612	792	5
la	327	348	335	358	612	792	5
frustración	337	348	383	358	612	792	5
-de	385	348	399	358	612	792	5
acuerdo	401	348	437	358	612	792	5
con	439	348	455	358	612	792	5
Rosenzweig-	457	348	514	358	612	792	5
que	516	348	533	358	612	792	5
es	327	360	338	370	612	792	5
la	342	360	349	370	612	792	5
agresión.	353	360	394	370	612	792	5
Las	398	360	414	370	612	792	5
direcciones	418	360	469	370	612	792	5
que	472	360	489	370	612	792	5
son	493	360	509	370	612	792	5
ana-	513	360	533	370	612	792	5
lizadas	327	372	358	382	612	792	5
por	362	372	377	382	612	792	5
el	380	372	388	382	612	792	5
test	392	372	408	382	612	792	5
son:	412	372	431	382	612	792	5
extra	434	372	457	382	612	792	5
punitivo	460	372	495	382	612	792	5
(E)	499	372	512	382	612	792	5
–	516	372	521	382	612	792	5
el	525	372	533	382	612	792	5
individuo	327	384	367	394	612	792	5
cuando	370	384	403	394	612	792	5
está	407	384	426	394	612	792	5
frustrado	430	384	469	394	612	792	5
direcciona	473	384	518	394	612	792	5
su	522	384	533	394	612	792	5
agresión	327	396	366	406	612	792	5
hacia	368	396	392	406	612	792	5
el	395	396	403	406	612	792	5
exterior,	406	396	441	406	612	792	5
agrediendo	444	396	494	406	612	792	5
algo	497	396	516	406	612	792	5
o	519	396	524	406	612	792	5
a	527	396	533	406	612	792	5
alguien;	327	408	362	418	612	792	5
intra	364	408	383	418	612	792	5
punitivo	385	408	419	418	612	792	5
(I)	420	408	430	418	612	792	5
–	432	408	437	418	612	792	5
cuando	439	408	471	418	612	792	5
está	473	408	492	418	612	792	5
frustrado	494	408	533	418	612	792	5
el	327	420	335	430	612	792	5
individuo	337	420	377	430	612	792	5
tiende	379	420	406	430	612	792	5
a	408	420	414	430	612	792	5
culparse	416	420	454	430	612	792	5
a	456	420	462	430	612	792	5
sí	464	420	472	430	612	792	5
mismo	474	420	503	430	612	792	5
o	506	420	511	430	612	792	5
asu-	513	420	533	430	612	792	5
mir	327	432	341	442	612	792	5
la	343	432	351	442	612	792	5
culpa	353	432	377	442	612	792	5
y	379	432	384	442	612	792	5
evitativo	386	432	422	442	612	792	5
(M)	424	432	439	442	612	792	5
–	441	432	447	442	612	792	5
el	449	432	457	442	612	792	5
individuo	459	432	498	442	612	792	5
cuando	500	432	533	442	612	792	5
está	327	444	346	454	612	792	5
frustrado	349	444	389	454	612	792	5
tiende	392	444	419	454	612	792	5
a	422	444	428	454	612	792	5
evitar	431	444	455	454	612	792	5
cualquier	459	444	499	454	612	792	5
tipo	502	444	518	454	612	792	5
de	522	444	533	454	612	792	5
comportamiento	327	456	399	466	612	792	5
agresivo	402	456	440	466	612	792	5
y	444	456	449	466	612	792	5
tiende	452	456	479	466	612	792	5
a	483	456	489	466	612	792	5
apartar	492	456	524	466	612	792	5
o	527	456	533	466	612	792	5
disminuir	327	468	367	478	612	792	5
el	371	468	379	478	612	792	5
efecto	383	468	410	478	612	792	5
de	414	468	425	478	612	792	5
la	428	468	436	478	612	792	5
frustración.	440	468	489	478	612	792	5
El	493	468	502	478	612	792	5
TORF	506	468	533	478	612	792	5
también	327	480	362	490	612	792	5
contempla	364	480	410	490	612	792	5
el	412	480	420	490	612	792	5
análisis	422	480	455	490	612	792	5
de	457	480	468	490	612	792	5
las	470	480	482	490	612	792	5
respuestas	484	480	533	490	612	792	5
por	327	492	342	502	612	792	5
medio	344	492	372	502	612	792	5
de	374	492	385	502	612	792	5
11	388	492	398	502	612	792	5
diferentes	401	492	445	502	612	792	5
reacciones,	447	492	499	502	612	792	5
con	501	492	517	502	612	792	5
los	520	492	533	502	612	792	5
coeﬁ	327	504	349	514	612	792	5
cientes	349	504	381	514	612	792	5
alphas	385	504	415	514	612	792	5
de	419	504	431	514	612	792	5
Cronbach	435	504	479	514	612	792	5
que	483	504	500	514	612	792	5
varían	505	504	533	514	612	792	5
de	327	516	338	526	612	792	5
0,42	342	516	361	526	612	792	5
a	364	516	370	526	612	792	5
0,73:	373	516	395	526	612	792	5
Agresividad	398	516	450	526	612	792	5
extra	454	516	476	526	612	792	5
punitiva	479	516	513	526	612	792	5
con	517	516	533	526	612	792	5
dominancia	327	528	378	538	612	792	5
del	382	528	396	538	612	792	5
obstáculo	400	528	442	538	612	792	5
(E'	446	528	459	538	612	792	5
=	462	528	468	538	612	792	5
AGREOD),	472	528	521	538	612	792	5
el	525	528	533	538	612	792	5
individuo	327	540	367	550	612	792	5
enfatiza	369	540	404	550	612	792	5
que	407	540	424	550	612	792	5
la	426	540	434	550	612	792	5
situación	437	540	476	550	612	792	5
es	479	540	489	550	612	792	5
de	492	540	503	550	612	792	5
hecho	506	540	533	550	612	792	5
frustrante;	327	552	372	562	612	792	5
Agresividad	374	552	427	562	612	792	5
extra	429	552	451	562	612	792	5
punitiva	453	552	487	562	612	792	5
con	490	552	506	562	612	792	5
domi-	508	552	533	562	612	792	5
nancia	327	564	357	574	612	792	5
en	360	564	371	574	612	792	5
defensa	375	564	410	574	612	792	5
del	414	564	427	574	612	792	5
ego	431	564	447	574	612	792	5
(E	451	564	461	574	612	792	5
=	464	564	470	574	612	792	5
AGREED),	473	564	522	574	612	792	5
el	525	564	533	574	612	792	5
individuo	327	576	367	586	612	792	5
agrede	369	576	401	586	612	792	5
al	403	576	411	586	612	792	5
otro	414	576	431	586	612	792	5
cuando	433	576	466	586	612	792	5
esta	469	576	488	586	612	792	5
frustrado;	491	576	533	586	612	792	5
Agresividad	327	588	380	598	612	792	5
extra	383	588	405	598	612	792	5
punitiva	409	588	443	598	612	792	5
con	447	588	463	598	612	792	5
dominancia	467	588	518	598	612	792	5
en	522	588	533	598	612	792	5
defensa	327	600	363	610	612	792	5
del	365	600	379	610	612	792	5
ego	381	600	398	610	612	792	5
con	400	600	416	610	612	792	5
disculpa	419	600	456	610	612	792	5
(E	458	600	468	610	612	792	5
=	471	600	476	610	612	792	5
AGREEDT);	478	600	533	610	612	792	5
el	327	612	335	622	612	792	5
individuo	338	612	377	622	612	792	5
agrede	380	612	411	622	612	792	5
al	414	612	421	622	612	792	5
otro	424	612	441	622	612	792	5
cuando	444	612	477	622	612	792	5
está	480	612	498	622	612	792	5
frustra-	501	612	533	622	612	792	5
do,	327	624	341	634	612	792	5
pero	343	624	363	634	612	792	5
intenta	366	624	396	634	612	792	5
disculparse;	400	624	454	634	612	792	5
Agresividad	456	624	508	634	612	792	5
extra	511	624	533	634	612	792	5
punitiva	327	636	362	646	612	792	5
con	365	636	381	646	612	792	5
persistencia	384	636	438	646	612	792	5
de	441	636	452	646	612	792	5
la	455	636	463	646	612	792	5
necesidad	466	636	512	646	612	792	5
(e	515	636	524	646	612	792	5
=	527	636	533	646	612	792	5
AGRENP),	327	648	376	658	612	792	5
el	381	648	389	658	612	792	5
individuo	393	648	434	658	612	792	5
actúa	438	648	463	658	612	792	5
exigiendo	468	648	511	658	612	792	5
que	516	648	533	658	612	792	5
alguien	327	660	359	670	612	792	5
tome	362	660	384	670	612	792	5
alguna	386	660	416	670	612	792	5
providencia	418	660	469	670	612	792	5
sobre	471	660	496	670	612	792	5
la	498	660	506	670	612	792	5
situa-	508	660	533	670	612	792	5
ción	327	672	346	682	612	792	5
frustrante;	350	672	395	682	612	792	5
Agresividad	399	672	451	682	612	792	5
intra	455	672	474	682	612	792	5
punitiva	478	672	513	682	612	792	5
con	517	672	533	682	612	792	5
dominancia	327	684	378	694	612	792	5
en	382	684	393	694	612	792	5
el	397	684	405	694	612	792	5
obstáculo	408	684	451	694	612	792	5
(I'	455	684	463	694	612	792	5
=	467	684	473	694	612	792	5
AGRIOD),	476	684	521	694	612	792	5
el	525	684	533	694	612	792	5
individuo	327	696	367	706	612	792	5
se	369	696	379	706	612	792	5
siente	382	696	408	706	612	792	5
responsable	411	696	465	706	612	792	5
por	467	696	482	706	612	792	5
lo	484	696	492	706	612	792	5
ocurrido;	494	696	533	706	612	792	5
Agresividad	327	708	379	718	612	792	5
intra	383	708	403	718	612	792	5
punitiva	406	708	441	718	612	792	5
con	445	708	461	718	612	792	5
dominancia	465	708	516	718	612	792	5
del	519	708	533	718	612	792	5
ego	327	720	344	730	612	792	5
(I	346	720	352	730	612	792	5
=	354	720	360	730	612	792	5
AGRIED),	361	720	405	730	612	792	5
el	407	720	415	730	612	792	5
individuo	417	720	456	730	612	792	5
asume	458	720	488	730	612	792	5
la	490	720	497	730	612	792	5
respon-	499	720	533	730	612	792	5
167	519	748	533	756	612	792	5
Ciencias	79	52	107	60	612	792	6
Psicológicas	109	52	149	60	612	792	6
2014;	151	52	169	60	612	792	6
VIII	171	52	185	60	612	792	6
(2):	187	52	198	60	612	792	6
163	200	52	212	60	612	792	6
-	214	52	217	60	612	792	6
172	219	52	231	60	612	792	6
sabilidad	79	84	119	94	612	792	6
por	121	84	135	94	612	792	6
la	137	84	145	94	612	792	6
situación	147	84	186	94	612	792	6
frustrante	188	84	230	94	612	792	6
y	232	84	237	94	612	792	6
lamenta	239	84	275	94	612	792	6
lo	277	84	285	94	612	792	6
ocurrido	79	96	115	106	612	792	6
(autoagresión	118	96	179	106	612	792	6
o	182	96	188	106	612	792	6
autocrítica);	191	96	243	106	612	792	6
Agresivi-	246	96	285	106	612	792	6
dad	79	108	96	118	612	792	6
intra	99	108	119	118	612	792	6
punitiva	122	108	157	118	612	792	6
con	160	108	176	118	612	792	6
dominancia	180	108	231	118	612	792	6
en	235	108	246	118	612	792	6
defensa	249	108	285	118	612	792	6
del	79	120	93	130	612	792	6
ego	95	120	111	130	612	792	6
(I	113	120	119	130	612	792	6
=	121	120	127	130	612	792	6
AGRIEDT),	129	120	179	130	612	792	6
el	181	120	189	130	612	792	6
individuo	191	120	230	130	612	792	6
se	232	120	243	130	612	792	6
culpa	245	120	268	130	612	792	6
por	270	120	285	130	612	792	6
lo	79	132	87	142	612	792	6
ocurrido,	89	132	128	142	612	792	6
pero	131	132	151	142	612	792	6
intenta	153	132	183	142	612	792	6
disculparse	186	132	236	142	612	792	6
o	239	132	244	142	612	792	6
explicar-	247	132	285	142	612	792	6
se	79	144	90	154	612	792	6
por	93	144	107	154	612	792	6
el	110	144	118	154	612	792	6
hecho;	121	144	151	154	612	792	6
Agresividad	154	144	206	154	612	792	6
intra	209	144	228	154	612	792	6
punitiva	231	144	266	154	612	792	6
con	269	144	285	154	612	792	6
persistencia	79	156	133	166	612	792	6
de	136	156	147	166	612	792	6
la	151	156	159	166	612	792	6
necesidad	162	156	208	166	612	792	6
(i	211	156	217	166	612	792	6
=	220	156	226	166	612	792	6
AGRINP),	229	156	273	166	612	792	6
el	277	156	285	166	612	792	6
individuo	79	168	118	178	612	792	6
asume	119	168	149	178	612	792	6
la	151	168	158	178	612	792	6
culpa	160	168	184	178	612	792	6
y	185	168	190	178	612	792	6
se	192	168	203	178	612	792	6
propone	205	168	240	178	612	792	6
corregir	242	168	275	178	612	792	6
la	277	168	285	178	612	792	6
situación;	79	180	121	190	612	792	6
Agresividad	124	180	176	190	612	792	6
evitativa	179	180	215	190	612	792	6
no	218	180	229	190	612	792	6
punitiva	232	180	266	190	612	792	6
con	269	180	285	190	612	792	6
dominancia	79	192	130	202	612	792	6
en	134	192	145	202	612	792	6
el	149	192	157	202	612	792	6
obstáculo	161	192	203	202	612	792	6
(M'	207	192	221	202	612	792	6
=	225	192	230	202	612	792	6
AGRMOD),	234	192	285	202	612	792	6
el	79	204	87	214	612	792	6
individuo	90	204	130	214	612	792	6
intenta	133	204	163	214	612	792	6
minimizar	166	204	208	214	612	792	6
la	211	204	219	214	612	792	6
situación	222	204	262	214	612	792	6
frus-	265	204	285	214	612	792	6
trante,	79	216	108	226	612	792	6
llegando	112	216	149	226	612	792	6
a	153	216	159	226	612	792	6
negar	163	216	189	226	612	792	6
que	193	216	209	226	612	792	6
la	213	216	221	226	612	792	6
situación	225	216	265	226	612	792	6
sea	269	216	285	226	612	792	6
de	79	228	90	238	612	792	6
hecho	93	228	120	238	612	792	6
frustrante;	123	228	168	238	612	792	6
Agresividad	171	228	223	238	612	792	6
evitativa	226	228	263	238	612	792	6
con	269	228	285	238	612	792	6
dominancia	79	240	129	250	612	792	6
del	131	240	144	250	612	792	6
ego	146	240	163	250	612	792	6
(M	165	240	176	250	612	792	6
=	178	240	184	250	612	792	6
AGRMED),	185	240	235	250	612	792	6
el	237	240	244	250	612	792	6
individuo	246	240	285	250	612	792	6
exime	79	252	106	262	612	792	6
al	108	252	116	262	612	792	6
otro,	118	252	138	262	612	792	6
al	140	252	148	262	612	792	6
ambiente	150	252	191	262	612	792	6
o	193	252	199	262	612	792	6
a	201	252	206	262	612	792	6
él	208	252	216	262	612	792	6
mismo	218	252	248	262	612	792	6
de	250	252	261	262	612	792	6
cual-	263	252	285	262	612	792	6
quier	79	264	101	274	612	792	6
culpa	103	264	127	274	612	792	6
sobre	129	264	154	274	612	792	6
la	156	264	164	274	612	792	6
situación	166	264	205	274	612	792	6
frustrante;	207	264	251	274	612	792	6
Agresi-	253	264	285	274	612	792	6
vidad	79	276	103	286	612	792	6
evitativa	105	276	141	286	612	792	6
con	143	276	160	286	612	792	6
persistencia	162	276	215	286	612	792	6
de	217	276	228	286	612	792	6
la	230	276	237	286	612	792	6
necesidad	239	276	285	286	612	792	6
(m	79	288	91	298	612	792	6
=	93	288	99	298	612	792	6
AGRMNP),	101	288	151	298	612	792	6
el	154	288	161	298	612	792	6
individuo	164	288	203	298	612	792	6
aﬁ	206	288	216	298	612	792	6
rma	216	288	233	298	612	792	6
que	236	288	253	298	612	792	6
no	255	288	266	298	612	792	6
hay	269	288	285	298	612	792	6
frustración.	79	300	128	310	612	792	6
La	130	300	141	310	612	792	6
combinación	143	300	199	310	612	792	6
de	201	300	212	310	612	792	6
las	214	300	227	310	612	792	6
tres	229	300	245	310	612	792	6
direccio-	247	300	285	310	612	792	6
nes	79	312	95	322	612	792	6
(extra	99	312	124	322	612	792	6
punitiva,	128	312	165	322	612	792	6
intra	169	312	188	322	612	792	6
punitiva,	192	312	229	322	612	792	6
no	232	312	243	322	612	792	6
punitiva)	247	312	285	322	612	792	6
con	79	324	95	334	612	792	6
los	99	324	112	334	612	792	6
tres	115	324	132	334	612	792	6
tipos	135	324	156	334	612	792	6
de	160	324	171	334	612	792	6
agresión	174	324	212	334	612	792	6
(predominancia	216	324	285	334	612	792	6
del	79	336	93	346	612	792	6
obstáculo,	96	336	141	346	612	792	6
tipo	144	336	160	346	612	792	6
de	163	336	174	346	612	792	6
defensa	177	336	213	346	612	792	6
del	216	336	229	346	612	792	6
ego,	232	336	252	346	612	792	6
tipo	255	336	271	346	612	792	6
de	274	336	285	346	612	792	6
persistencia)	79	348	136	358	612	792	6
y	141	348	146	358	612	792	6
más	150	348	169	358	612	792	6
dos	173	348	189	358	612	792	6
factores	193	348	229	358	612	792	6
de	234	348	245	358	612	792	6
defensa	249	348	285	358	612	792	6
del	79	360	93	370	612	792	6
ego,	96	360	115	370	612	792	6
producen	118	360	160	370	612	792	6
once	163	360	184	370	612	792	6
factores	188	360	223	370	612	792	6
que	226	360	243	370	612	792	6
permiten	246	360	285	370	612	792	6
la	79	372	87	382	612	792	6
evaluación	90	372	138	382	612	792	6
de	141	372	152	382	612	792	6
la	155	372	162	382	612	792	6
resistencia	165	372	213	382	612	792	6
a	216	372	222	382	612	792	6
la	225	372	232	382	612	792	6
frustración.	235	372	285	382	612	792	6
Los	79	384	95	394	612	792	6
puntajes	98	384	136	394	612	792	6
en	139	384	150	394	612	792	6
las	153	384	166	394	612	792	6
11	168	384	179	394	612	792	6
dimensiones	182	384	238	394	612	792	6
del	241	384	254	394	612	792	6
instru-	257	384	285	394	612	792	6
mento,	79	396	110	406	612	792	6
caracterizan	115	396	171	406	612	792	6
al	175	396	183	406	612	792	6
sujeto	187	396	215	406	612	792	6
como	219	396	244	406	612	792	6
estando	248	396	285	406	612	792	6
encuadrado	79	408	132	418	612	792	6
en	135	408	146	418	612	792	6
las	148	408	161	418	612	792	6
características	164	408	228	418	612	792	6
de	231	408	242	418	612	792	6
los	244	408	257	418	612	792	6
facto-	260	408	285	418	612	792	6
res	79	420	93	430	612	792	6
y	96	420	101	430	612	792	6
por	103	420	118	430	612	792	6
tanto	120	420	143	430	612	792	6
si	145	420	153	430	612	792	6
son	155	420	171	430	612	792	6
más	174	420	193	430	612	792	6
o	196	420	201	430	612	792	6
menos	204	420	234	430	612	792	6
resistentes	236	420	285	430	612	792	6
a	79	432	85	442	612	792	6
la	88	432	95	442	612	792	6
frustración.	98	432	148	442	612	792	6
Procedimientos	81	456	155	466	612	792	6
de	156	456	168	466	612	792	6
recopilación	170	456	227	466	612	792	6
de	229	456	241	466	612	792	6
los	243	456	257	466	612	792	6
datos	259	456	285	466	612	792	6
Los	99	480	115	490	612	792	6
datos	117	480	141	490	612	792	6
fueron	143	480	171	490	612	792	6
recolectados	173	480	228	490	612	792	6
en	230	480	241	490	612	792	6
aplicacio-	243	480	285	490	612	792	6
nes	79	492	95	502	612	792	6
colectivas,	99	492	146	502	612	792	6
con	149	492	165	502	612	792	6
tiempo	169	492	199	502	612	792	6
libre,	202	492	224	502	612	792	6
comenzando	227	492	285	502	612	792	6
por	79	504	94	514	612	792	6
el	96	504	104	514	612	792	6
Inventario	106	504	150	514	612	792	6
de	153	504	164	514	612	792	6
Habilidades	166	504	219	514	612	792	6
Sociales	221	504	259	514	612	792	6
(IHS)	261	504	285	514	612	792	6
elaborado	79	516	123	526	612	792	6
y	125	516	130	526	612	792	6
validado	132	516	169	526	612	792	6
por	171	516	185	526	612	792	6
Del	187	516	202	526	612	792	6
Prette	204	516	231	526	612	792	6
&	233	516	239	526	612	792	6
Del	241	516	256	526	612	792	6
Prette	258	516	285	526	612	792	6
(2001)	79	528	108	538	612	792	6
seguido	110	528	144	538	612	792	6
por	146	528	160	538	612	792	6
el	162	528	170	538	612	792	6
Inventario	172	528	215	538	612	792	6
de	217	528	228	538	612	792	6
Empatía	230	528	267	538	612	792	6
(IE)	269	528	285	538	612	792	6
elaborado	79	540	124	550	612	792	6
y	127	540	132	550	612	792	6
validado	135	540	172	550	612	792	6
por	175	540	189	550	612	792	6
Falcone	192	540	228	550	612	792	6
et	231	540	239	550	612	792	6
al.	242	540	253	550	612	792	6
(2008)	256	540	285	550	612	792	6
ﬁ	79	552	84	562	612	792	6
nalizando	84	552	127	562	612	792	6
por	130	552	144	562	612	792	6
el	147	552	155	562	612	792	6
Test	158	552	176	562	612	792	6
Objetivo	179	552	216	562	612	792	6
de	219	552	230	562	612	792	6
Resistencia	233	552	285	562	612	792	6
a	79	564	85	574	612	792	6
la	88	564	96	574	612	792	6
Frustración	100	564	150	574	612	792	6
–	153	564	159	574	612	792	6
TORF	162	564	189	574	612	792	6
(Moura	193	564	224	574	612	792	6
et	228	564	236	574	612	792	6
al.,	240	564	253	574	612	792	6
2004).	256	564	285	574	612	792	6
Se	79	576	91	586	612	792	6
contactó	94	576	131	586	612	792	6
con	134	576	150	586	612	792	6
los	152	576	165	586	612	792	6
profesores	167	576	214	586	612	792	6
de	216	576	228	586	612	792	6
la	230	576	238	586	612	792	6
Institución	240	576	285	586	612	792	6
para	79	588	99	598	612	792	6
la	104	588	112	598	612	792	6
aplicación	116	588	161	598	612	792	6
de	165	588	176	598	612	792	6
los	180	588	193	598	612	792	6
cuestionarios	198	588	257	598	612	792	6
en	261	588	273	598	612	792	6
el	277	588	285	598	612	792	6
horario	79	600	110	610	612	792	6
de	113	600	125	610	612	792	6
clase	128	600	151	610	612	792	6
y	154	600	159	610	612	792	6
la	162	600	170	610	612	792	6
participación	173	600	229	610	612	792	6
de	232	600	243	610	612	792	6
los	247	600	259	610	612	792	6
estu-	262	600	285	610	612	792	6
diantes	79	612	111	622	612	792	6
fue	114	612	128	622	612	792	6
voluntaria.	131	612	177	622	612	792	6
Procedimientos	79	636	154	646	612	792	6
éticos	157	636	186	646	612	792	6
Todos	99	660	127	670	612	792	6
los	132	660	145	670	612	792	6
estudiantes	150	660	204	670	612	792	6
presentes	209	660	256	670	612	792	6
en	260	660	272	670	612	792	6
el	277	660	285	670	612	792	6
día	79	672	93	682	612	792	6
de	97	672	108	682	612	792	6
la	112	672	119	682	612	792	6
visita	123	672	146	682	612	792	6
aceptaron	149	672	194	682	612	792	6
y	198	672	203	682	612	792	6
participaron	206	672	258	682	612	792	6
de	262	672	273	682	612	792	6
la	277	672	285	682	612	792	6
investigación.	79	684	140	694	612	792	6
Esta	143	684	163	694	612	792	6
investigación	166	684	224	694	612	792	6
fue	227	684	241	694	612	792	6
sometida	244	684	285	694	612	792	6
y	79	696	84	706	612	792	6
aprobada	87	696	130	706	612	792	6
por	133	696	147	706	612	792	6
el	150	696	158	706	612	792	6
Comité	161	696	193	706	612	792	6
de	196	696	207	706	612	792	6
Ética	210	696	232	706	612	792	6
y	235	696	240	706	612	792	6
Pesquisa	244	696	285	706	612	792	6
de	79	708	90	718	612	792	6
la	94	708	101	718	612	792	6
Universidad	105	708	158	718	612	792	6
Federal	161	708	195	718	612	792	6
Fluminense	198	708	250	718	612	792	6
(proce-	253	708	285	718	612	792	6
so	79	720	90	730	612	792	6
número	94	720	128	730	612	792	6
178/09)	133	720	167	730	612	792	6
y	171	720	176	730	612	792	6
todos	181	720	206	730	612	792	6
los	210	720	223	730	612	792	6
participantes	227	720	285	730	612	792	6
168	81	749	95	756	612	792	6
ﬁ	299	83	304	93	612	792	6
rmaron	304	83	336	93	612	792	6
el	338	83	346	93	612	792	6
Término	349	83	385	93	612	792	6
de	388	83	399	93	612	792	6
Consentimiento	402	83	472	93	612	792	6
Libre	474	83	497	93	612	792	6
y	499	83	504	93	612	792	6
Aclarado,	299	95	341	105	612	792	6
donde	344	95	372	105	612	792	6
entre	374	95	397	105	612	792	6
otras	400	95	422	105	612	792	6
cosas	424	95	450	105	612	792	6
se	453	95	464	105	612	792	6
les	466	95	479	105	612	792	6
infor-	482	95	504	105	612	792	6
mó	299	107	313	117	612	792	6
sobre	315	107	340	117	612	792	6
el	343	107	350	117	612	792	6
carácter	353	107	389	117	612	792	6
del	391	107	405	117	612	792	6
estudio,	407	107	442	117	612	792	6
su	445	107	455	117	612	792	6
anonimato	458	107	504	117	612	792	6
y	299	119	304	129	612	792	6
la	307	119	315	129	612	792	6
posibilidad	319	119	366	129	612	792	6
de	369	119	381	129	612	792	6
interrumpir	384	119	432	129	612	792	6
la	435	119	443	129	612	792	6
investigación	447	119	504	129	612	792	6
en	299	131	310	141	612	792	6
cualquier	313	131	353	141	612	792	6
momento.	356	131	401	141	612	792	6
Procedimientos	299	155	374	165	612	792	6
de	377	155	388	165	612	792	6
análisis	391	155	428	165	612	792	6
de	431	155	442	165	612	792	6
los	445	155	460	165	612	792	6
datos	462	155	489	165	612	792	6
Para	319	179	340	189	612	792	6
el	343	179	351	189	612	792	6
análisis	353	179	387	189	612	792	6
de	390	179	401	189	612	792	6
la	404	179	411	189	612	792	6
correlación	414	179	463	189	612	792	6
entre	466	179	489	189	612	792	6
las	492	179	504	189	612	792	6
habilidades	299	191	349	201	612	792	6
sociales	353	191	389	201	612	792	6
y	392	191	397	201	612	792	6
la	401	191	409	201	612	792	6
frustración,	412	191	461	201	612	792	6
se	465	191	475	201	612	792	6
utilizó	479	191	504	201	612	792	6
la	299	203	307	213	612	792	6
correlación	310	203	359	213	612	792	6
de	363	203	374	213	612	792	6
Pearson.	378	203	418	213	612	792	6
Se	421	203	433	213	612	792	6
usó	437	203	453	213	612	792	6
el	457	203	465	213	612	792	6
paquete	468	203	504	213	612	792	6
estatístico	299	215	344	225	612	792	6
SPSS	349	215	376	225	612	792	6
(Statistical	380	215	427	225	612	792	6
Package	431	215	470	225	612	792	6
for	474	215	486	225	612	792	6
the	490	215	504	225	612	792	6
Social	299	227	326	237	612	792	6
Sciences)	329	227	373	237	612	792	6
versión	375	227	407	237	612	792	6
19.0.	410	227	432	237	612	792	6
El	437	227	446	237	612	792	6
nivel	451	227	472	237	612	792	6
de	475	227	486	237	612	792	6
sig-	488	227	504	237	612	792	6
niﬁ	299	239	312	249	612	792	6
cancia	312	239	341	249	612	792	6
mínimo	343	239	375	249	612	792	6
adoptado	378	239	419	249	612	792	6
fue	421	239	435	249	612	792	6
de	437	239	449	249	612	792	6
5%	451	239	465	249	612	792	6
(p≤0,05)	467	239	504	249	612	792	6
para	299	251	319	261	612	792	6
todas	322	251	346	261	612	792	6
las	349	251	362	261	612	792	6
correlaciones.	365	251	427	261	612	792	6
Resultados	375	275	429	285	612	792	6
En	319	299	331	309	612	792	6
relación	333	299	368	309	612	792	6
a	370	299	376	309	612	792	6
la	378	299	385	309	612	792	6
correlación	387	299	436	309	612	792	6
entre	438	299	461	309	612	792	6
la	463	299	471	309	612	792	6
frustra-	473	299	504	309	612	792	6
ción	299	311	317	321	612	792	6
y	320	311	325	321	612	792	6
las	327	311	340	321	612	792	6
habilidades	343	311	393	321	612	792	6
sociales	396	311	432	321	612	792	6
de	434	311	445	321	612	792	6
los	448	311	461	321	612	792	6
estudian-	463	311	504	321	612	792	6
tes	299	323	312	333	612	792	6
de	316	323	327	333	612	792	6
primer	330	323	358	333	612	792	6
año	362	323	378	333	612	792	6
de	382	323	393	333	612	792	6
Medicina,	396	323	439	333	612	792	6
los	442	323	455	333	612	792	6
resultados	458	323	504	333	612	792	6
muestran	299	335	341	345	612	792	6
correlaciones	343	335	402	345	612	792	6
positivas	404	335	443	345	612	792	6
signiﬁ	445	335	471	345	612	792	6
cativas:	471	335	504	345	612	792	6
los	299	347	312	357	612	792	6
factores	316	347	353	357	612	792	6
AGRMNP	357	347	401	357	612	792	6
(Agresividad	405	347	462	357	612	792	6
evitativa	467	347	504	357	612	792	6
con	299	359	315	369	612	792	6
persistencia	317	359	370	369	612	792	6
de	372	359	383	369	612	792	6
la	385	359	393	369	612	792	6
necesidad)	395	359	443	369	612	792	6
de	445	359	456	369	612	792	6
frustración	458	359	504	369	612	792	6
con	299	371	315	381	612	792	6
el	318	371	325	381	612	792	6
factor	328	371	353	381	612	792	6
2	356	371	361	381	612	792	6
(Autoaﬁ	364	371	399	381	612	792	6
rmación	399	371	434	381	612	792	6
en	437	371	448	381	612	792	6
la	451	371	458	381	612	792	6
expresión	461	371	504	381	612	792	6
del	299	383	313	393	612	792	6
afecto	317	383	346	393	612	792	6
positivo)	350	383	389	393	612	792	6
de	394	383	405	393	612	792	6
habilidades	410	383	462	393	612	792	6
sociales	467	383	504	393	612	792	6
(r=0,365,	299	395	338	405	612	792	6
p<	340	395	352	405	612	792	6
0,05).	353	395	378	405	612	792	6
Se	380	395	392	405	612	792	6
encontró	394	395	433	405	612	792	6
también	434	395	469	405	612	792	6
correla-	471	395	504	405	612	792	6
ciones	299	407	327	417	612	792	6
negativas	329	407	371	417	612	792	6
signiﬁ	373	407	398	417	612	792	6
cativas	398	407	429	417	612	792	6
entre	431	407	453	417	612	792	6
los	455	407	468	417	612	792	6
factores	469	407	504	417	612	792	6
AGREOD	299	419	342	429	612	792	6
(Agresividad	344	419	399	429	612	792	6
extra	401	419	423	429	612	792	6
punitiva	425	419	459	429	612	792	6
con	462	419	478	429	612	792	6
domi-	480	419	504	429	612	792	6
nancia	299	431	328	441	612	792	6
del	330	431	343	441	612	792	6
obstáculo)	345	431	390	441	612	792	6
de	392	431	403	441	612	792	6
frustración	405	431	451	441	612	792	6
con	452	431	468	441	612	792	6
el	470	431	478	441	612	792	6
factor	480	431	504	441	612	792	6
1	299	443	304	453	612	792	6
(Afrontamiento	308	443	373	453	612	792	6
y	377	443	382	453	612	792	6
autoaﬁ	385	443	415	453	612	792	6
rmación	415	443	451	453	612	792	6
con	454	443	470	453	612	792	6
riesgo)	474	443	504	453	612	792	6
de	299	455	310	465	612	792	6
habilidades	315	455	367	465	612	792	6
sociales	371	455	408	465	612	792	6
(r=-0,341,	413	455	458	465	612	792	6
p<	462	455	474	465	612	792	6
0,05),	478	455	504	465	612	792	6
el	299	467	307	477	612	792	6
AGREED	311	467	354	477	612	792	6
(Agresividad	358	467	416	477	612	792	6
extra	420	467	443	477	612	792	6
punitiva	448	467	483	477	612	792	6
con	488	467	504	477	612	792	6
dominancia	299	479	350	489	612	792	6
en	353	479	364	489	612	792	6
defensa	367	479	402	489	612	792	6
del	405	479	418	489	612	792	6
ego)	421	479	441	489	612	792	6
de	444	479	455	489	612	792	6
frustración	458	479	504	489	612	792	6
con	299	491	315	501	612	792	6
el	318	491	325	501	612	792	6
factor	328	491	353	501	612	792	6
1	355	491	361	501	612	792	6
(Afrontamiento	363	491	429	501	612	792	6
y	431	491	436	501	612	792	6
autoaﬁ	439	491	469	501	612	792	6
rmación	469	491	504	501	612	792	6
con	299	503	315	513	612	792	6
riesgo)	319	503	349	513	612	792	6
de	353	503	364	513	612	792	6
habilidades	367	503	418	513	612	792	6
sociales	421	503	457	513	612	792	6
(r=-0,382,	461	503	504	513	612	792	6
p<	299	515	310	525	612	792	6
0,05)	313	515	336	525	612	792	6
y	340	515	345	525	612	792	6
con	348	515	364	525	612	792	6
el	366	515	374	525	612	792	6
IHS	377	515	393	525	612	792	6
Total	395	515	417	525	612	792	6
(r=-0,379,	419	515	463	525	612	792	6
p<	465	515	476	525	612	792	6
0,05).	479	515	504	525	612	792	6
Además	299	527	336	537	612	792	6
de	338	527	349	537	612	792	6
eso,	352	527	371	537	612	792	6
se	373	527	384	537	612	792	6
encontró	386	527	425	537	612	792	6
correlación	427	527	476	537	612	792	6
nega-	479	527	504	537	612	792	6
tiva	299	539	314	549	612	792	6
el	317	539	324	549	612	792	6
AGREET	326	539	367	549	612	792	6
(Agresividad	369	539	425	549	612	792	6
extra	427	539	449	549	612	792	6
punitiva	452	539	486	549	612	792	6
con	488	539	504	549	612	792	6
dominancia	299	551	349	561	612	792	6
en	351	551	362	561	612	792	6
defensa	364	551	399	561	612	792	6
del	401	551	414	561	612	792	6
ego	416	551	432	561	612	792	6
con	434	551	450	561	612	792	6
disculpa)	452	551	491	561	612	792	6
de	493	551	504	561	612	792	6
frustración	299	563	345	573	612	792	6
con	347	563	362	573	612	792	6
el	364	563	372	573	612	792	6
factor	374	563	398	573	612	792	6
3	400	563	406	573	612	792	6
(altruismo)	408	563	454	573	612	792	6
de	456	563	467	573	612	792	6
empatía	469	563	504	573	612	792	6
(r=-0,415,	299	575	343	585	612	792	6
p<	345	575	357	585	612	792	6
0,05),	360	575	385	585	612	792	6
(ver	388	575	405	585	612	792	6
Tabla	408	575	432	585	612	792	6
1).	434	575	446	585	612	792	6
En	319	587	331	597	612	792	6
relación	335	587	369	597	612	792	6
a	373	587	379	597	612	792	6
la	383	587	391	597	612	792	6
correlación	395	587	443	597	612	792	6
entre	447	587	469	597	612	792	6
la	473	587	481	597	612	792	6
frus-	485	587	504	597	612	792	6
tración	299	599	329	609	612	792	6
y	333	599	338	609	612	792	6
las	342	599	355	609	612	792	6
habilidades	359	599	410	609	612	792	6
sociales	414	599	450	609	612	792	6
de	454	599	465	609	612	792	6
los	470	599	482	609	612	792	6
gra-	487	599	504	609	612	792	6
duandos	299	611	337	621	612	792	6
de	341	611	352	621	612	792	6
Medicina,	356	611	398	621	612	792	6
los	402	611	415	621	612	792	6
resultados	419	611	465	621	612	792	6
apuntan	469	611	504	621	612	792	6
correlaciones	299	623	359	633	612	792	6
positivas	363	623	402	633	612	792	6
signiﬁ	406	623	432	633	612	792	6
cativas:	432	623	466	633	612	792	6
los	471	623	483	633	612	792	6
fac-	488	623	504	633	612	792	6
tores	299	635	321	645	612	792	6
AGRINP	325	635	363	645	612	792	6
(agresividad	367	635	422	645	612	792	6
intra	426	635	445	645	612	792	6
punitiva	450	635	484	645	612	792	6
con	488	635	504	645	612	792	6
persistencia	299	647	354	657	612	792	6
de	358	647	369	657	612	792	6
la	374	647	382	657	612	792	6
necesidad)	386	647	436	657	612	792	6
de	441	647	452	657	612	792	6
frustración	456	647	504	657	612	792	6
con	299	659	315	669	612	792	6
el	318	659	326	669	612	792	6
factor	329	659	353	669	612	792	6
1	356	659	362	669	612	792	6
(Afrontamiento	365	659	429	669	612	792	6
y	432	659	437	669	612	792	6
autoaﬁ	440	659	470	669	612	792	6
rmación	469	659	504	669	612	792	6
con	299	671	315	681	612	792	6
riesgo)	319	671	349	681	612	792	6
de	353	671	364	681	612	792	6
habilidades	368	671	418	681	612	792	6
sociales	422	671	457	681	612	792	6
(r=-0,417,	461	671	504	681	612	792	6
p<	299	683	310	693	612	792	6
0,05),	314	683	339	693	612	792	6
el	343	683	351	693	612	792	6
factor	354	683	379	693	612	792	6
4	383	683	388	693	612	792	6
(Autoexposición	392	683	462	693	612	792	6
a	466	683	471	693	612	792	6
desco-	475	683	504	693	612	792	6
nocidos	299	695	333	705	612	792	6
o	338	695	343	705	612	792	6
a	347	695	353	705	612	792	6
situaciones	357	695	407	705	612	792	6
nuevas)	411	695	447	705	612	792	6
de	451	695	462	705	612	792	6
habilida-	467	695	504	705	612	792	6
des	299	707	315	717	612	792	6
sociales	319	707	355	717	612	792	6
(r=-0,461,	359	707	402	717	612	792	6
p<0,01)	406	707	440	717	612	792	6
y	444	707	449	717	612	792	6
el	453	707	461	717	612	792	6
IHS	465	707	482	717	612	792	6
total	486	707	504	717	612	792	6
(r=-0,398,	299	719	342	729	612	792	6
p<0,05).	345	719	381	729	612	792	6
Los	384	719	400	729	612	792	6
resultados	403	719	448	729	612	792	6
indican	451	719	482	729	612	792	6
tam-	485	719	504	729	612	792	6
Habilidades	336	54	374	61	612	792	7
sociales	376	54	401	61	612	792	7
y	403	54	407	61	612	792	7
frustración	409	54	444	61	612	792	7
en	446	54	453	61	612	792	7
estudiantes	455	54	491	61	612	792	7
de	493	54	501	61	612	792	7
Medicina	503	54	533	61	612	792	7
bién	108	85	126	94	612	792	7
correlaciones	128	85	187	94	612	792	7
negativas	189	85	231	94	612	792	7
signiﬁ	233	85	258	94	612	792	7
cativas	258	85	288	94	612	792	7
entre	291	85	313	94	612	792	7
los	108	97	120	106	612	792	7
factores	122	97	156	106	612	792	7
AGREOD	157	97	200	106	612	792	7
(agresividad	202	97	255	106	612	792	7
extra	256	97	278	106	612	792	7
punitiva	280	97	313	106	612	792	7
con	108	109	123	118	612	792	7
dominancia	127	109	177	118	612	792	7
del	180	109	193	118	612	792	7
obstáculo)	196	109	242	118	612	792	7
de	245	109	256	118	612	792	7
frustración	259	109	305	118	612	792	7
y	308	109	313	118	612	792	7
el	108	121	115	130	612	792	7
factor	119	121	144	130	612	792	7
1	148	121	154	130	612	792	7
(Toma	158	121	185	130	612	792	7
de	189	121	200	130	612	792	7
perspectiva)	204	121	258	130	612	792	7
de	262	121	273	130	612	792	7
empatía	277	121	313	130	612	792	7
(r=-0,366,	108	133	148	142	612	792	7
p<	150	133	161	142	612	792	7
0,05)	162	133	183	142	612	792	7
y	184	133	189	142	612	792	7
el	191	133	198	142	612	792	7
factor	199	133	223	142	612	792	7
AGRINP	223	133	260	142	612	792	7
(Agresividad	261	133	313	142	612	792	7
intra	108	145	126	154	612	792	7
punitiva	128	145	161	154	612	792	7
con	162	145	178	154	612	792	7
persistencia	180	145	230	154	612	792	7
de	232	145	243	154	612	792	7
la	245	145	252	154	612	792	7
necesidad)	254	145	301	154	612	792	7
de	302	145	313	154	612	792	7
frustración	108	157	152	166	612	792	7
con	154	157	170	166	612	792	7
el	172	157	179	166	612	792	7
factor	181	157	205	166	612	792	7
2	207	157	212	166	612	792	7
(Flexibilidad	214	157	265	166	612	792	7
interperso-	267	157	313	166	612	792	7
nal)	108	169	124	178	612	792	7
de	125	169	136	178	612	792	7
empatía	138	169	173	178	612	792	7
(r=-0,386,	175	169	217	178	612	792	7
p<	219	169	230	178	612	792	7
0,05),	232	169	257	178	612	792	7
(ver	258	169	275	178	612	792	7
Tabla	277	169	300	178	612	792	7
2).	302	169	313	178	612	792	7
Discusión	406	85	454	94	612	792	7
En	347	109	359	118	612	792	7
lo	362	109	370	118	612	792	7
que	373	109	390	118	612	792	7
se	393	109	404	118	612	792	7
reﬁ	407	109	421	118	612	792	7
ere	421	109	435	118	612	792	7
a	438	109	444	118	612	792	7
la	447	109	455	118	612	792	7
correlación	458	109	507	118	612	792	7
entre	510	109	533	118	612	792	7
la	327	121	335	130	612	792	7
frustración	338	121	385	130	612	792	7
y	388	121	393	130	612	792	7
las	396	121	409	130	612	792	7
habilidades	412	121	463	130	612	792	7
sociales	466	121	502	130	612	792	7
de	506	121	517	130	612	792	7
los	520	121	533	130	612	792	7
iniciantes	327	133	369	142	612	792	7
de	372	133	383	142	612	792	7
Medicina,	387	133	429	142	612	792	7
los	433	133	446	142	612	792	7
datos	449	133	473	142	612	792	7
apuntan	477	133	513	142	612	792	7
que	516	133	533	142	612	792	7
cuanto	327	145	357	154	612	792	7
más	362	145	380	154	612	792	7
el	385	145	392	154	612	792	7
individuo	397	145	436	154	612	792	7
reacciona	440	145	484	154	612	792	7
aﬁ	488	145	499	154	612	792	7
rmando	499	145	533	154	612	792	7
que	327	157	344	166	612	792	7
no	346	157	357	166	612	792	7
hay	358	157	374	166	612	792	7
frustración	376	157	422	166	612	792	7
y	423	157	428	166	612	792	7
que,	430	157	449	166	612	792	7
de	451	157	462	166	612	792	7
cualquier	464	157	504	166	612	792	7
modo,	505	157	533	166	612	792	7
la	327	169	335	178	612	792	7
situación	337	169	376	178	612	792	7
se	378	169	388	178	612	792	7
resolverá	390	169	431	178	612	792	7
por	433	169	447	178	612	792	7
sí	449	169	457	178	612	792	7
misma,	459	169	491	178	612	792	7
mayor	493	169	520	178	612	792	7
es	522	169	533	178	612	792	7
Tabla	107	229	124	237	612	792	7
1.	126	229	132	237	612	792	7
Correlaciones	134	229	180	237	612	792	7
entre	182	229	198	237	612	792	7
Frustración	200	229	238	237	612	792	7
y	240	229	244	237	612	792	7
Habilidades	246	229	285	237	612	792	7
Sociales	287	229	314	237	612	792	7
de	316	229	323	237	612	792	7
los	325	229	334	237	612	792	7
estudiantes	336	229	372	237	612	792	7
de	374	229	382	237	612	792	7
primer	384	229	406	237	612	792	7
año	408	229	420	237	612	792	7
de	422	229	429	237	612	792	7
Medicina	431	229	462	237	612	792	7
Empatía	217	244	240	250	612	792	7
Agresividad	104	297	136	302	612	792	7
extra	104	304	118	310	612	792	7
punitiva	119	304	140	310	612	792	7
con	104	311	114	317	612	792	7
dominancia	116	311	146	317	612	792	7
del	104	318	112	324	612	792	7
obstáculo	114	318	140	324	612	792	7
Agresividad	104	337	136	342	612	792	7
extra	104	344	118	350	612	792	7
punitiva	119	344	140	350	612	792	7
con	104	351	114	357	612	792	7
dominancia	116	351	146	357	612	792	7
en	104	359	111	364	612	792	7
defensa	113	359	134	364	612	792	7
del	136	359	144	364	612	792	7
ego	104	366	114	371	612	792	7
Agresividad	104	384	136	390	612	792	7
ex-	137	384	146	390	612	792	7
tra	104	391	111	397	612	792	7
punitiva	113	391	134	397	612	792	7
con	135	391	145	397	612	792	7
dominancia	104	399	135	404	612	792	7
en	137	399	143	404	612	792	7
defensa	104	406	126	412	612	792	7
del	127	406	135	412	612	792	7
ego	137	406	147	412	612	792	7
con	104	413	114	419	612	792	7
disculpa	116	413	138	419	612	792	7
Agresividad	104	432	136	437	612	792	7
evitativa	104	439	126	444	612	792	7
con	128	439	138	444	612	792	7
persistencia	104	446	136	452	612	792	7
de	138	446	145	452	612	792	7
la	104	453	109	459	612	792	7
necesidad	111	453	138	459	612	792	7
IHS	405	244	415	250	612	792	7
Toma	156	256	171	261	612	792	7
de	172	256	179	261	612	792	7
perspec-	155	263	178	268	612	792	7
tiva	155	270	164	276	612	792	7
Flexibilidad	192	256	222	261	612	792	7
Interpersonal	192	263	227	268	612	792	7
Altruismo	234	256	259	261	612	792	7
Sensibilidad	267	256	299	261	612	792	7
Afectiva	267	263	288	268	612	792	7
Afrontamiento	309	256	346	261	612	792	7
y	309	263	312	268	612	792	7
autoaﬁ	314	263	331	268	612	792	7
r-	331	263	335	268	612	792	7
mación	309	270	328	276	612	792	7
con	330	270	339	276	612	792	7
riesgo	309	277	325	283	612	792	7
Autoaﬁ	356	256	375	261	612	792	7
rma-	375	256	388	261	612	792	7
ción	353	263	364	268	612	792	7
en	366	263	373	268	612	792	7
la	375	263	379	268	612	792	7
exp.	353	270	365	276	612	792	7
de	367	270	373	276	612	792	7
afecto	375	270	391	276	612	792	7
positivo	353	277	374	283	612	792	7
Conversa-	400	256	427	261	612	792	7
ción	400	263	411	268	612	792	7
y	400	270	403	276	612	792	7
desenvoltu-	405	270	435	276	612	792	7
ra	400	277	405	283	612	792	7
social	407	277	422	283	612	792	7
Autoexposi-	442	256	474	261	612	792	7
ción	442	263	453	268	612	792	7
a	455	263	458	268	612	792	7
des-	460	263	472	268	612	792	7
conocidos	442	270	469	276	612	792	7
y	471	270	474	276	612	792	7
situaciones	442	277	472	283	612	792	7
nuevas	442	285	462	290	612	792	7
Autocontrol	481	256	511	261	612	792	7
de	481	263	488	268	612	792	7
la	489	263	494	268	612	792	7
agre-	495	263	509	268	612	792	7
sividad	481	270	499	276	612	792	7
-,084	155	311	168	317	612	792	7
,101	192	311	204	317	612	792	7
,006	234	311	246	317	612	792	7
-,057	267	311	281	317	612	792	7
-,341*	309	311	325	317	612	792	7
-,127	353	311	367	317	612	792	7
-,246	400	311	414	317	612	792	7
-,141	442	311	456	317	612	792	7
,062	481	311	493	317	612	792	7
-,302	518	311	531	317	612	792	7
-,276	155	355	168	361	612	792	7
-,021	192	355	206	361	612	792	7
-,084	234	355	248	361	612	792	7
-,300	267	355	281	361	612	792	7
-,382*	309	355	325	360	612	792	7
-,183	353	355	367	361	612	792	7
-,260	400	355	414	361	612	792	7
-,300	442	355	456	361	612	792	7
,015	481	355	493	361	612	792	7
-,379*	518	355	534	360	612	792	7
,130	155	402	166	408	612	792	7
-,280	192	402	206	408	612	792	7
-,415*	234	402	250	408	612	792	7
,069	267	402	279	408	612	792	7
,229	309	402	321	408	612	792	7
-,044	353	402	367	408	612	792	7
,042	400	402	412	408	612	792	7
,151	442	402	454	408	612	792	7
-,023	481	402	495	408	612	792	7
,144	518	402	529	408	612	792	7
-,158	155	442	168	448	612	792	7
,162	192	442	204	448	612	792	7
,135	234	442	246	448	612	792	7
,019	267	442	279	448	612	792	7
,146	309	442	321	448	612	792	7
,365*	353	442	368	448	612	792	7
,210	400	442	412	448	612	792	7
,064	442	442	454	448	612	792	7
,122	481	442	493	448	612	792	7
,260	518	442	529	448	612	792	7
IHS	522	256	532	261	612	792	7
Total	520	263	533	268	612	792	7
*	104	464	107	470	612	792	7
p	109	464	112	470	612	792	7
<	113	464	117	470	612	792	7
0,05	118	464	129	470	612	792	7
Tabla	108	517	125	524	612	792	7
2.	127	517	133	524	612	792	7
Correlaciones	135	517	181	524	612	792	7
entre	183	517	199	524	612	792	7
Frustración	201	517	239	524	612	792	7
y	241	517	245	524	612	792	7
Habilidades	247	517	286	524	612	792	7
Sociales	288	517	314	524	612	792	7
de	316	517	324	524	612	792	7
los	326	517	335	524	612	792	7
graduandos	337	517	375	524	612	792	7
de	377	517	385	524	612	792	7
Medicina	387	517	417	524	612	792	7
Empatía	216	532	241	538	612	792	7
Agresividad	104	596	138	602	612	792	7
extra	104	604	118	610	612	792	7
punitiva	120	604	143	610	612	792	7
con	104	612	114	618	612	792	7
domi-	116	612	132	618	612	792	7
nancia	104	620	123	626	612	792	7
del	125	620	134	626	612	792	7
obstáculo	104	628	132	634	612	792	7
Agresividad	104	648	138	654	612	792	7
intra	104	656	116	662	612	792	7
punitiva	118	656	141	662	612	792	7
con	104	664	114	670	612	792	7
persisten-	116	664	145	670	612	792	7
cia	104	672	112	678	612	792	7
de	114	672	121	678	612	792	7
la	123	672	128	678	612	792	7
necesidad	104	679	134	686	612	792	7
IHS	419	532	430	538	612	792	7
toma	152	544	166	550	612	792	7
de	167	544	174	550	612	792	7
perspec-	152	551	176	557	612	792	7
tiva	152	558	162	564	612	792	7
Flexibilidad	190	544	220	550	612	792	7
Interpersonal	190	551	225	557	612	792	7
Altruismo	234	544	259	550	612	792	7
Sensibilidad	270	544	302	550	612	792	7
afectiva	270	551	290	557	612	792	7
Afrontamien-	312	544	346	550	612	792	7
to	312	551	317	557	612	792	7
y	320	551	323	557	612	792	7
autoaﬁ	325	551	342	557	612	792	7
r-	342	551	346	557	612	792	7
mación	312	558	331	564	612	792	7
con	332	558	342	564	612	792	7
riesgo	312	566	328	571	612	792	7
Autoaﬁ	356	544	374	550	612	792	7
rma-	374	544	386	550	612	792	7
ción	356	551	367	557	612	792	7
en	368	551	375	557	612	792	7
la	376	551	381	557	612	792	7
exp.	356	558	367	564	612	792	7
de	369	558	375	564	612	792	7
afecto	377	558	393	564	612	792	7
positivo	356	566	376	571	612	792	7
conversa-	402	544	428	550	612	792	7
ción	402	551	413	557	612	792	7
y	402	558	405	564	612	792	7
desenvol-	406	558	432	564	612	792	7
tura	402	566	412	571	612	792	7
social	414	566	429	571	612	792	7
Autoexposi-	440	544	472	550	612	792	7
ción	440	551	451	557	612	792	7
a	453	551	456	557	612	792	7
des-	458	551	470	557	612	792	7
conocidos	440	558	467	564	612	792	7
y	469	558	472	564	612	792	7
situaciones	440	566	470	571	612	792	7
nuevas	440	573	460	579	612	792	7
Autocontrol	480	544	511	550	612	792	7
de	480	551	487	557	612	792	7
la	489	551	493	557	612	792	7
agre-	495	551	509	557	612	792	7
sividad	480	558	499	564	612	792	7
IHS	520	544	530	550	612	792	7
Total	520	551	533	557	612	792	7
-,366*	152	616	170	622	612	792	7
,188	190	616	203	622	612	792	7
,297	234	616	246	622	612	792	7
-,198	270	616	285	622	612	792	7
,022	312	616	325	622	612	792	7
-,068	356	616	371	622	612	792	7
-,060	402	616	417	622	612	792	7
,116	440	616	452	622	612	792	7
,150	480	616	493	622	612	792	7
,025	520	616	533	622	612	792	7
-,054	152	668	167	674	612	792	7
-,386*	190	668	208	674	612	792	7
-,116	234	668	248	674	612	792	7
,048	270	668	283	674	612	792	7
,417*	314	668	329	674	612	792	7
,141	356	668	369	674	612	792	7
,050	402	668	415	674	612	792	7
,	402	675	404	682	612	792	7
,461**	442	668	460	674	612	792	7
,089	480	668	493	674	612	792	7
,398*	520	668	536	674	612	792	7
*	104	700	106	706	612	792	7
p	108	700	112	706	612	792	7
<	113	700	117	706	612	792	7
0,05	119	700	132	706	612	792	7
/	134	700	136	706	612	792	7
**	137	700	143	706	612	792	7
p	144	700	148	706	612	792	7
<	150	700	154	706	612	792	7
0,01	156	700	168	706	612	792	7
169	519	748	533	756	612	792	7
Ciencias	79	52	107	60	612	792	8
Psicológicas	109	52	149	60	612	792	8
2014;	151	52	169	60	612	792	8
VIII	171	52	185	60	612	792	8
(2):	187	52	198	60	612	792	8
163	200	52	212	60	612	792	8
-	214	52	217	60	612	792	8
172	219	52	231	60	612	792	8
su	79	84	90	94	612	792	8
habilidad	92	84	131	94	612	792	8
para	134	84	153	94	612	792	8
expresar	156	84	194	94	612	792	8
sentimiento	196	84	246	94	612	792	8
positivo.	249	84	285	94	612	792	8
Además	79	96	115	106	612	792	8
de	119	96	130	106	612	792	8
eso,	133	96	151	106	612	792	8
cuanto	154	96	184	106	612	792	8
mayor	187	96	215	106	612	792	8
es	218	96	228	106	612	792	8
la	231	96	239	106	612	792	8
tendencia	242	96	285	106	612	792	8
del	79	108	92	118	612	792	8
individuo	96	108	134	118	612	792	8
de	138	108	149	118	612	792	8
actuar	152	108	179	118	612	792	8
de	182	108	193	118	612	792	8
forma	197	108	222	118	612	792	8
agresiva	225	108	262	118	612	792	8
y	265	108	270	118	612	792	8
de	274	108	285	118	612	792	8
enfatizar,	79	120	119	130	612	792	8
en	121	120	132	130	612	792	8
su	134	120	145	130	612	792	8
respuesta	147	120	190	130	612	792	8
que	192	120	208	130	612	792	8
la	211	120	218	130	612	792	8
situación	220	120	259	130	612	792	8
es	261	120	272	130	612	792	8
de	274	120	285	130	612	792	8
hecho	79	132	106	142	612	792	8
frustrante,	109	132	153	142	612	792	8
menores	156	132	195	142	612	792	8
son	198	132	214	142	612	792	8
sus	217	132	232	142	612	792	8
habilidades	235	132	285	142	612	792	8
sociales	79	144	115	154	612	792	8
de	118	144	129	154	612	792	8
afrontamiento	132	144	192	154	612	792	8
y	198	144	203	154	612	792	8
autoaﬁ	206	144	236	154	612	792	8
rmación	236	144	271	154	612	792	8
en	274	144	285	154	612	792	8
situaciones	79	156	128	166	612	792	8
que	132	156	149	166	612	792	8
envuelven	153	156	198	166	612	792	8
riesgo	202	156	229	166	612	792	8
de	233	156	244	166	612	792	8
reacción	248	156	285	166	612	792	8
indeseable	79	168	126	178	612	792	8
del	128	168	141	178	612	792	8
otro,	143	168	162	178	612	792	8
o	164	168	170	178	612	792	8
sea,	172	168	190	178	612	792	8
menor	192	168	220	178	612	792	8
es	221	168	232	178	612	792	8
su	234	168	244	178	612	792	8
habilidad	246	168	285	178	612	792	8
asertiva.	79	180	116	190	612	792	8
Los	119	180	135	190	612	792	8
datos	137	180	161	190	612	792	8
revelan	164	180	196	190	612	792	8
también	199	180	234	190	612	792	8
que	236	180	253	190	612	792	8
cuanto	255	180	285	190	612	792	8
más	79	192	98	202	612	792	8
agresivo	100	192	136	202	612	792	8
se	138	192	148	202	612	792	8
muestra	150	192	185	202	612	792	8
el	187	192	195	202	612	792	8
individuo	197	192	235	202	612	792	8
al	237	192	244	202	612	792	8
enfrentar	246	192	285	202	612	792	8
situaciones	79	204	127	214	612	792	8
frustrantes	129	204	174	214	612	792	8
menores	175	204	213	214	612	792	8
son	215	204	230	214	612	792	8
sus	232	204	247	214	612	792	8
habilida-	249	204	285	214	612	792	8
des	79	216	95	226	612	792	8
asertivas	98	216	137	226	612	792	8
y	140	216	145	226	612	792	8
menor	148	216	176	226	612	792	8
es	179	216	189	226	612	792	8
también	192	216	227	226	612	792	8
su	230	216	240	226	612	792	8
repertorio	243	216	285	226	612	792	8
general	79	228	112	238	612	792	8
de	116	228	127	238	612	792	8
habilidades	130	228	180	238	612	792	8
sociales.	184	228	222	238	612	792	8
En	225	228	237	238	612	792	8
relación	241	228	275	238	612	792	8
a	279	228	285	238	612	792	8
la	79	240	87	250	612	792	8
correlación	91	240	139	250	612	792	8
entre	143	240	166	250	612	792	8
las	170	240	182	250	612	792	8
habilidades	186	240	236	250	612	792	8
sociales	240	240	276	250	612	792	8
y	280	240	285	250	612	792	8
la	79	252	87	262	612	792	8
empatía	91	252	127	262	612	792	8
se	131	252	142	262	612	792	8
nota	146	252	165	262	612	792	8
que	169	252	186	262	612	792	8
cuanto	190	252	220	262	612	792	8
más	224	252	243	262	612	792	8
agresivo	247	252	285	262	612	792	8
se	79	264	90	274	612	792	8
muestra	93	264	128	274	612	792	8
el	131	264	139	274	612	792	8
individuo	142	264	180	274	612	792	8
al	183	264	191	274	612	792	8
enfrentar	194	264	233	274	612	792	8
situaciones	236	264	285	274	612	792	8
frustrantes	79	276	125	286	612	792	8
menor	129	276	157	286	612	792	8
es	161	276	172	286	612	792	8
su	175	276	186	286	612	792	8
tendencia	190	276	232	286	612	792	8
a	236	276	242	286	612	792	8
sacriﬁ	246	276	271	286	612	792	8
car	271	276	285	286	612	792	8
sus	79	288	95	298	612	792	8
necesidades,	97	288	155	298	612	792	8
en	158	288	169	298	612	792	8
beneﬁ	171	288	198	298	612	792	8
cio	198	288	210	298	612	792	8
de	213	288	224	298	612	792	8
otra	227	288	244	298	612	792	8
persona.	246	288	284	298	612	792	8
Los	99	300	115	310	612	792	8
conceptos	117	300	162	310	612	792	8
propuestos	164	300	212	310	612	792	8
por	214	300	228	310	612	792	8
Alberti	230	300	258	310	612	792	8
y	260	300	265	310	612	792	8
Em-	267	300	285	310	612	792	8
mons	79	312	103	322	612	792	8
(1978),	106	312	137	322	612	792	8
Del	140	312	155	322	612	792	8
Prette	158	312	184	322	612	792	8
y	187	312	192	322	612	792	8
Del	195	312	210	322	612	792	8
Prette	213	312	239	322	612	792	8
(2001)	242	312	271	322	612	792	8
en	274	312	285	322	612	792	8
relación	79	324	113	334	612	792	8
a	115	324	120	334	612	792	8
la	122	324	129	334	612	792	8
asertividad	131	324	177	334	612	792	8
son	179	324	195	334	612	792	8
corroborados	197	324	253	334	612	792	8
con	255	324	271	334	612	792	8
los	272	324	285	334	612	792	8
resultados	79	336	124	346	612	792	8
de	127	336	138	346	612	792	8
la	141	336	149	346	612	792	8
presente	152	336	190	346	612	792	8
investigación,	193	336	252	346	612	792	8
ya	255	336	265	346	612	792	8
que	268	336	285	346	612	792	8
los	79	348	92	358	612	792	8
estudiantes	94	348	144	358	612	792	8
con	147	348	163	358	612	792	8
respuestas	165	348	213	358	612	792	8
agresivas	216	348	258	358	612	792	8
cuan-	260	348	285	358	612	792	8
do	79	360	90	370	612	792	8
están	93	360	117	370	612	792	8
en	120	360	131	370	612	792	8
situaciones	133	360	182	370	612	792	8
frustrantes,	185	360	234	370	612	792	8
son	237	360	252	370	612	792	8
menos	255	360	285	370	612	792	8
asertivos.	79	372	120	382	612	792	8
Esos	122	372	144	382	612	792	8
resultados	146	372	190	382	612	792	8
también	192	372	226	382	612	792	8
se	228	372	238	382	612	792	8
relacionan	240	372	285	382	612	792	8
a	79	384	85	394	612	792	8
los	87	384	99	394	612	792	8
estudios	101	384	137	394	612	792	8
de	139	384	150	394	612	792	8
Quintana	152	384	191	394	612	792	8
et	193	384	201	394	612	792	8
al.	203	384	213	394	612	792	8
(2008)	215	384	243	394	612	792	8
y	245	384	250	394	612	792	8
Moreira	252	384	285	394	612	792	8
et	79	396	87	406	612	792	8
al.	91	396	102	406	612	792	8
(2006)	106	396	134	406	612	792	8
que	138	396	155	406	612	792	8
apuntan	159	396	194	406	612	792	8
las	198	396	211	406	612	792	8
diﬁ	215	396	228	406	612	792	8
cultades	228	396	264	406	612	792	8
que	268	396	285	406	612	792	8
los	79	408	92	418	612	792	8
estudiantes	95	408	146	418	612	792	8
de	149	408	160	418	612	792	8
Medicina	164	408	203	418	612	792	8
encuentran	207	408	256	418	612	792	8
en	260	408	271	418	612	792	8
su	274	408	285	418	612	792	8
profesión,	79	420	122	430	612	792	8
como	124	420	148	430	612	792	8
por	150	420	165	430	612	792	8
ejemplo,	167	420	204	430	612	792	8
el	206	420	213	430	612	792	8
contacto	215	420	252	430	612	792	8
con	254	420	270	430	612	792	8
los	272	420	285	430	612	792	8
pacientes,	79	432	123	442	612	792	8
con	125	432	141	442	612	792	8
sus	142	432	158	442	612	792	8
familiares,	159	432	203	442	612	792	8
con	205	432	221	442	612	792	8
los	222	432	235	442	612	792	8
profesores,	236	432	285	442	612	792	8
con	79	444	95	454	612	792	8
pacientes	98	444	140	454	612	792	8
terminales,	143	444	191	454	612	792	8
con	193	444	209	454	612	792	8
la	212	444	220	454	612	792	8
muerte,	222	444	256	454	612	792	8
con	258	444	274	454	612	792	8
el	277	444	285	454	612	792	8
dolor	79	456	101	466	612	792	8
y	104	456	109	466	612	792	8
el	112	456	120	466	612	792	8
sufrimiento,	123	456	174	466	612	792	8
que	177	456	193	466	612	792	8
pueden	196	456	229	466	612	792	8
ser	232	456	246	466	612	792	8
entendi-	249	456	285	466	612	792	8
das	79	468	95	478	612	792	8
como	98	468	122	478	612	792	8
situaciones	125	468	174	478	612	792	8
frustrantes.	177	468	226	478	612	792	8
E	228	468	235	478	612	792	8
incluso,	238	468	271	478	612	792	8
de	274	468	285	478	612	792	8
acuerdo	79	480	115	490	612	792	8
con	117	480	133	490	612	792	8
los	135	480	148	490	612	792	8
resultados	150	480	195	490	612	792	8
del	197	480	210	490	612	792	8
presente	213	480	251	490	612	792	8
estudio	253	480	285	490	612	792	8
se	79	492	90	502	612	792	8
puede	94	492	121	502	612	792	8
pensar	126	492	156	502	612	792	8
en	160	492	171	502	612	792	8
el	175	492	183	502	612	792	8
desarrollo	187	492	231	502	612	792	8
de	235	492	246	502	612	792	8
algunas	250	492	285	502	612	792	8
habilidades	79	504	129	514	612	792	8
sociales	130	504	166	514	612	792	8
incluyendo	168	504	214	514	612	792	8
la	216	504	224	514	612	792	8
empatía,	226	504	264	514	612	792	8
con-	266	504	285	514	612	792	8
forme	79	516	104	526	612	792	8
las	106	516	118	526	612	792	8
correlaciones,	120	516	180	526	612	792	8
por	182	516	196	526	612	792	8
el	197	516	205	526	612	792	8
estudio	207	516	238	526	612	792	8
(expresión	240	516	285	526	612	792	8
de	79	528	90	538	612	792	8
sentimiento	92	528	142	538	612	792	8
positivo,	145	528	180	538	612	792	8
asertividad	183	528	230	538	612	792	8
y	232	528	237	538	612	792	8
altruismo),	239	528	285	538	612	792	8
para	79	540	99	550	612	792	8
promover	103	540	144	550	612	792	8
mayor	148	540	176	550	612	792	8
tolerancia	180	540	222	550	612	792	8
a	226	540	232	550	612	792	8
situaciones	236	540	285	550	612	792	8
frustrantes	79	552	126	562	612	792	8
a	130	552	136	562	612	792	8
medida	140	552	172	562	612	792	8
que	176	552	193	562	612	792	8
sean	197	552	218	562	612	792	8
desarrolladas,	223	552	285	562	612	792	8
así	79	564	92	574	612	792	8
como	97	564	121	574	612	792	8
contribuir	125	564	165	574	612	792	8
para	170	564	189	574	612	792	8
la	193	564	201	574	612	792	8
formación	205	564	249	574	612	792	8
médica	253	564	285	574	612	792	8
como	79	576	103	586	612	792	8
un	106	576	117	586	612	792	8
todo.	120	576	141	586	612	792	8
En	99	588	111	598	612	792	8
relación	113	588	147	598	612	792	8
a	149	588	155	598	612	792	8
la	157	588	164	598	612	792	8
frustración	166	588	212	598	612	792	8
y	214	588	219	598	612	792	8
las	221	588	233	598	612	792	8
habilidades	235	588	285	598	612	792	8
sociales	79	600	116	610	612	792	8
de	120	600	131	610	612	792	8
los	135	600	148	610	612	792	8
graduandos	152	600	205	610	612	792	8
de	209	600	220	610	612	792	8
Medicina,	225	600	268	610	612	792	8
los	272	600	285	610	612	792	8
datos	79	612	103	622	612	792	8
demuestran	106	612	158	622	612	792	8
que	161	612	178	622	612	792	8
cuanto	181	612	210	622	612	792	8
más	214	612	232	622	612	792	8
el	235	612	243	622	612	792	8
individuo	246	612	285	622	612	792	8
asume	79	624	108	634	612	792	8
la	110	624	118	634	612	792	8
culpa	120	624	143	634	612	792	8
y	144	624	149	634	612	792	8
se	151	624	161	634	612	792	8
propone	163	624	199	634	612	792	8
corregir	201	624	233	634	612	792	8
la	235	624	242	634	612	792	8
situación,	244	624	285	634	612	792	8
mayores	79	636	117	646	612	792	8
son	119	636	135	646	612	792	8
sus	138	636	153	646	612	792	8
habilidades	156	636	205	646	612	792	8
asertivas,	208	636	250	646	612	792	8
más	252	636	271	646	612	792	8
fa-	273	636	285	646	612	792	8
cilidad	79	648	107	658	612	792	8
encuentra	109	648	153	658	612	792	8
al	155	648	163	658	612	792	8
lidiar	165	648	186	658	612	792	8
con	188	648	204	658	612	792	8
la	206	648	214	658	612	792	8
auto-exposición	216	648	285	658	612	792	8
a	79	660	85	670	612	792	8
desconocidos	87	660	147	670	612	792	8
o	150	660	156	670	612	792	8
a	158	660	164	670	612	792	8
situaciones	166	660	215	670	612	792	8
nuevas	218	660	250	670	612	792	8
y	252	660	257	670	612	792	8
mejor	260	660	285	670	612	792	8
también	79	672	114	682	612	792	8
es	117	672	127	682	612	792	8
su	129	672	140	682	612	792	8
repertorio	142	672	184	682	612	792	8
general	187	672	219	682	612	792	8
de	222	672	233	682	612	792	8
habilidades	235	672	285	682	612	792	8
sociales.	79	684	119	694	612	792	8
Estos	123	684	148	694	612	792	8
resultados	152	684	199	694	612	792	8
presentan	203	684	248	694	612	792	8
una	252	684	269	694	612	792	8
de	274	684	285	694	612	792	8
las	79	696	92	706	612	792	8
reacciones	95	696	142	706	612	792	8
a	146	696	151	706	612	792	8
la	154	696	162	706	612	792	8
frustración	165	696	211	706	612	792	8
esperada	214	696	255	706	612	792	8
en	258	696	269	706	612	792	8
los	272	696	285	706	612	792	8
profesionales	79	708	137	718	612	792	8
de	141	708	152	718	612	792	8
la	156	708	164	718	612	792	8
salud.	167	708	193	718	612	792	8
A	197	708	203	718	612	792	8
partir	206	708	229	718	612	792	8
del	232	708	246	718	612	792	8
entendi-	249	708	285	718	612	792	8
miento	79	720	109	730	612	792	8
de	113	720	124	730	612	792	8
la	128	720	136	730	612	792	8
práctica	140	720	174	730	612	792	8
médica	178	720	210	730	612	792	8
se	214	720	224	730	612	792	8
cree	228	720	248	730	612	792	8
que	252	720	268	730	612	792	8
las	272	720	285	730	612	792	8
170	81	749	95	756	612	792	8
reacciones	299	84	346	94	612	792	8
más	348	84	366	94	612	792	8
aceptables	368	84	415	94	612	792	8
para	417	84	437	94	612	792	8
los	439	84	451	94	612	792	8
graduandos	453	84	504	94	612	792	8
de	299	96	310	106	612	792	8
Medicina	312	96	351	106	612	792	8
sería	354	96	375	106	612	792	8
asumir	377	96	407	106	612	792	8
y	409	96	414	106	612	792	8
resolver	416	96	451	106	612	792	8
la	453	96	461	106	612	792	8
situación,	463	96	504	106	612	792	8
o	299	108	304	118	612	792	8
por	309	108	323	118	612	792	8
otro	327	108	344	118	612	792	8
lado,	348	108	370	118	612	792	8
la	374	108	381	118	612	792	8
reacción	385	108	423	118	612	792	8
de	427	108	438	118	612	792	8
escapar	442	108	477	118	612	792	8
de	482	108	493	118	612	792	8
la	497	108	504	118	612	792	8
agresión,	299	120	339	130	612	792	8
lo	341	120	349	130	612	792	8
que	351	120	368	130	612	792	8
podría	370	120	398	130	612	792	8
ser	400	120	414	130	612	792	8
entendido	416	120	459	130	612	792	8
como	462	120	486	130	612	792	8
una	488	120	504	130	612	792	8
alta	299	132	315	142	612	792	8
resistencia	317	132	363	142	612	792	8
a	365	132	371	142	612	792	8
la	373	132	380	142	612	792	8
frustración.	382	132	431	142	612	792	8
Además	432	132	468	142	612	792	8
de	470	132	481	142	612	792	8
esto,	483	132	504	142	612	792	8
los	299	144	311	154	612	792	8
resultados	314	144	360	154	612	792	8
muestran	363	144	404	154	612	792	8
cuánto	407	144	436	154	612	792	8
las	439	144	452	154	612	792	8
habilidades	455	144	504	154	612	792	8
sociales	299	156	334	166	612	792	8
están	338	156	362	166	612	792	8
relacionadas	366	156	421	166	612	792	8
con	425	156	441	166	612	792	8
la	445	156	452	166	612	792	8
frustración.	456	156	504	166	612	792	8
Esos	299	168	321	178	612	792	8
resultados	325	168	372	178	612	792	8
permiten	376	168	415	178	612	792	8
pensar	419	168	450	178	612	792	8
que	454	168	470	178	612	792	8
un	475	168	486	178	612	792	8
en-	490	168	504	178	612	792	8
trenamiento	299	180	351	190	612	792	8
de	354	180	365	190	612	792	8
las	369	180	381	190	612	792	8
habilidades	385	180	434	190	612	792	8
sociales	438	180	473	190	612	792	8
puede	477	180	504	190	612	792	8
contribuir	299	192	338	202	612	792	8
en	340	192	351	202	612	792	8
sus	352	192	367	202	612	792	8
repertorios	369	192	415	202	612	792	8
y	416	192	421	202	612	792	8
consecuentemente	423	192	504	202	612	792	8
en	299	204	310	214	612	792	8
la	311	204	319	214	612	792	8
tolerancia	321	204	362	214	612	792	8
a	364	204	369	214	612	792	8
la	371	204	379	214	612	792	8
frustración,	380	204	427	214	612	792	8
lo	429	204	437	214	612	792	8
que	438	204	454	214	612	792	8
puede	456	204	483	214	612	792	8
traer	485	204	504	214	612	792	8
entonces,	299	216	342	226	612	792	8
beneﬁ	346	216	373	226	612	792	8
cios	373	216	390	226	612	792	8
tanto	394	216	416	226	612	792	8
para	420	216	440	226	612	792	8
el	444	216	452	226	612	792	8
profesional	456	216	504	226	612	792	8
médico	299	228	331	238	612	792	8
como	334	228	358	238	612	792	8
también	361	228	396	238	612	792	8
para	399	228	418	238	612	792	8
el	421	228	429	238	612	792	8
público	432	228	463	238	612	792	8
que	466	228	482	238	612	792	8
será	485	228	504	238	612	792	8
atendido	299	240	337	250	612	792	8
por	339	240	353	250	612	792	8
este	356	240	375	250	612	792	8
profesional.	377	240	428	250	612	792	8
En	319	252	331	262	612	792	8
relación	335	252	370	262	612	792	8
a	374	252	380	262	612	792	8
la	384	252	392	262	612	792	8
frustración	396	252	443	262	612	792	8
y	447	252	452	262	612	792	8
especíﬁ	456	252	491	262	612	792	8
ca-	491	252	504	262	612	792	8
mente	299	264	326	274	612	792	8
a	330	264	335	274	612	792	8
la	338	264	346	274	612	792	8
empatía	349	264	385	274	612	792	8
se	388	264	399	274	612	792	8
nota	402	264	421	274	612	792	8
que	424	264	441	274	612	792	8
cuanto	444	264	474	274	612	792	8
mayor	477	264	504	274	612	792	8
es	299	276	309	286	612	792	8
la	312	276	319	286	612	792	8
tendencia	322	276	364	286	612	792	8
del	367	276	380	286	612	792	8
individuo	382	276	421	286	612	792	8
de	423	276	434	286	612	792	8
actuar	436	276	464	286	612	792	8
de	466	276	477	286	612	792	8
forma	479	276	504	286	612	792	8
agresiva	299	288	337	298	612	792	8
y	341	288	346	298	612	792	8
enfatizar,	350	288	391	298	612	792	8
en	395	288	406	298	612	792	8
su	410	288	421	298	612	792	8
respuesta,	425	288	472	298	612	792	8
que	476	288	492	298	612	792	8
la	497	288	504	298	612	792	8
situación	299	300	338	310	612	792	8
es	342	300	352	310	612	792	8
de	356	300	367	310	612	792	8
hecho	371	300	398	310	612	792	8
frustrante	402	300	443	310	612	792	8
menor	447	300	475	310	612	792	8
es	479	300	490	310	612	792	8
su	494	300	504	310	612	792	8
habilidad	299	312	340	322	612	792	8
para	344	312	364	322	612	792	8
entender	369	312	409	322	612	792	8
la	413	312	421	322	612	792	8
perspectiva	426	312	478	322	612	792	8
y	482	312	487	322	612	792	8
los	491	312	504	322	612	792	8
sentimientos	299	324	354	334	612	792	8
de	357	324	368	334	612	792	8
la	370	324	378	334	612	792	8
otra	380	324	397	334	612	792	8
persona,	400	324	438	334	612	792	8
principalmente	441	324	504	334	612	792	8
en	299	336	310	346	612	792	8
situaciones	312	336	360	346	612	792	8
en	362	336	373	346	612	792	8
las	374	336	387	346	612	792	8
que	388	336	405	346	612	792	8
ocurre	407	336	434	346	612	792	8
conﬂ	436	336	456	346	612	792	8
icto	456	336	471	346	612	792	8
de	473	336	484	346	612	792	8
inte-	486	336	504	346	612	792	8
reses.	299	348	326	358	612	792	8
Y	328	348	334	358	612	792	8
cuanto	336	348	366	358	612	792	8
más	368	348	387	358	612	792	8
el	389	348	396	358	612	792	8
individuo	399	348	437	358	612	792	8
asume	439	348	469	358	612	792	8
la	471	348	479	358	612	792	8
culpa	481	348	504	358	612	792	8
y	299	360	304	370	612	792	8
se	307	360	317	370	612	792	8
propone	320	360	356	370	612	792	8
corregir	359	360	392	370	612	792	8
la	395	360	403	370	612	792	8
situación,	406	360	447	370	612	792	8
menor	450	360	478	370	612	792	8
es	481	360	491	370	612	792	8
su	494	360	504	370	612	792	8
capacidad	299	372	343	382	612	792	8
para	344	372	364	382	612	792	8
aceptar	365	372	397	382	612	792	8
perspectivas,	399	372	455	382	612	792	8
creencias	457	372	498	382	612	792	8
y	499	372	504	382	612	792	8
valores	299	384	331	394	612	792	8
muy	332	384	351	394	612	792	8
diferentes	353	384	396	394	612	792	8
a	398	384	403	394	612	792	8
los	405	384	418	394	612	792	8
suyos.	420	384	448	394	612	792	8
Los	450	384	466	394	612	792	8
estudios	468	384	504	394	612	792	8
realizados	299	396	343	406	612	792	8
por	345	396	359	406	612	792	8
Cho	360	396	378	406	612	792	8
(2005);	380	396	411	406	612	792	8
Kiyohara	412	396	450	406	612	792	8
et	452	396	460	406	612	792	8
al.	462	396	472	406	612	792	8
(2001);	474	396	504	406	612	792	8
Putnam	299	408	333	418	612	792	8
y	335	408	340	418	612	792	8
Lipkin,	343	408	371	418	612	792	8
(1995);	373	408	405	418	612	792	8
Medeiros	407	408	447	418	612	792	8
et	450	408	458	418	612	792	8
al.	461	408	471	418	612	792	8
(2013);	473	408	504	418	612	792	8
Thomazi	299	420	337	430	612	792	8
et	339	420	347	430	612	792	8
al.	349	420	360	430	612	792	8
(2014)	362	420	390	430	612	792	8
apuntan	393	420	428	430	612	792	8
la	430	420	438	430	612	792	8
importancia	440	420	491	430	612	792	8
de	493	420	504	430	612	792	8
la	299	432	307	442	612	792	8
conducta	309	432	349	442	612	792	8
médica	351	432	383	442	612	792	8
como	386	432	410	442	612	792	8
proceso	412	432	447	442	612	792	8
mediador	450	432	491	442	612	792	8
de	493	432	504	442	612	792	8
su	299	444	309	454	612	792	8
intervención	312	444	365	454	612	792	8
terapéutica,	368	444	420	454	612	792	8
entendiéndose	423	444	487	454	612	792	8
en	493	444	504	454	612	792	8
este	299	456	318	466	612	792	8
sentido	321	456	353	466	612	792	8
la	356	456	364	466	612	792	8
empatía	367	456	403	466	612	792	8
como	406	456	431	466	612	792	8
la	434	456	442	466	612	792	8
habilidad	445	456	484	466	612	792	8
que	488	456	504	466	612	792	8
puede	299	468	326	478	612	792	8
favorecer	330	468	371	478	612	792	8
la	375	468	382	478	612	792	8
relación-médico-paciente	386	468	496	478	612	792	8
y	499	468	504	478	612	792	8
como	299	480	323	490	612	792	8
consecuencia,	327	480	390	490	612	792	8
mayor	394	480	422	490	612	792	8
adhesión	426	480	466	490	612	792	8
al	470	480	477	490	612	792	8
trata-	481	480	504	490	612	792	8
miento	299	492	328	502	612	792	8
y	330	492	335	502	612	792	8
una	337	492	353	502	612	792	8
mejor	355	492	379	502	612	792	8
respuesta	381	492	424	502	612	792	8
terapéutica	425	492	473	502	612	792	8
debido	475	492	504	502	612	792	8
al	299	504	307	514	612	792	8
vínculo	309	504	341	514	612	792	8
establecido.	343	504	396	514	612	792	8
Siendo	399	504	429	514	612	792	8
así,	432	504	448	514	612	792	8
el	451	504	459	514	612	792	8
desarrollo	461	504	504	514	612	792	8
de	299	516	310	526	612	792	8
las	313	516	325	526	612	792	8
habilidades	328	516	377	526	612	792	8
relacionadas	380	516	435	526	612	792	8
en	438	516	449	526	612	792	8
este	452	516	470	526	612	792	8
estudio	473	516	504	526	612	792	8
(asertividad,	299	528	352	538	612	792	8
auto-exposición	355	528	424	538	612	792	8
a	427	528	433	538	612	792	8
desconocidos	436	528	496	538	612	792	8
y	499	528	504	538	612	792	8
a	299	540	304	550	612	792	8
situaciones	307	540	356	550	612	792	8
nuevas,	359	540	394	550	612	792	8
así	396	540	410	550	612	792	8
como	412	540	437	550	612	792	8
las	439	540	452	550	612	792	8
habilidades	455	540	504	550	612	792	8
empáticas,	299	552	347	562	612	792	8
toma	351	552	374	562	612	792	8
de	378	552	389	562	612	792	8
perspectiva	393	552	444	562	612	792	8
y	449	552	454	562	612	792	8
ﬂ	458	552	463	562	612	792	8
exibilidad	463	552	504	562	612	792	8
interpersonal)	299	564	358	574	612	792	8
puede	359	564	386	574	612	792	8
contribuir	388	564	427	574	612	792	8
para	429	564	449	574	612	792	8
la	450	564	458	574	612	792	8
mejoría	460	564	492	574	612	792	8
de	493	564	504	574	612	792	8
esta	299	576	317	586	612	792	8
relación	319	576	352	586	612	792	8
y	354	576	359	586	612	792	8
aumentar	361	576	401	586	612	792	8
la	403	576	411	586	612	792	8
resistencia	412	576	458	586	612	792	8
a	460	576	465	586	612	792	8
las	467	576	479	586	612	792	8
situa-	481	576	504	586	612	792	8
ciones	299	588	327	598	612	792	8
frustrantes	329	588	375	598	612	792	8
y	377	588	382	598	612	792	8
vice-versa.	384	588	431	598	612	792	8
Vale	433	588	452	598	612	792	8
resaltar	454	588	486	598	612	792	8
que	488	588	504	598	612	792	8
existe	299	600	325	610	612	792	8
una	327	600	344	610	612	792	8
carencia	347	600	384	610	612	792	8
de	387	600	398	610	612	792	8
trabajos	400	600	435	610	612	792	8
con	438	600	454	610	612	792	8
la	457	600	464	610	612	792	8
temática	467	600	504	610	612	792	8
de	299	612	310	622	612	792	8
frustración	313	612	358	622	612	792	8
y	361	612	366	622	612	792	8
menos	369	612	398	622	612	792	8
aún	401	612	418	622	612	792	8
con	420	612	436	622	612	792	8
la	439	612	447	622	612	792	8
combinación	449	612	504	622	612	792	8
de	299	624	310	634	612	792	8
las	312	624	325	634	612	792	8
habilidades	327	624	377	634	612	792	8
sociales.	379	624	418	634	612	792	8
Por	420	624	435	634	612	792	8
tanto,	438	624	462	634	612	792	8
lo	465	624	473	634	612	792	8
que	475	624	491	634	612	792	8
es	494	624	504	634	612	792	8
posible	299	636	330	646	612	792	8
destacar	332	636	370	646	612	792	8
en	372	636	383	646	612	792	8
la	386	636	393	646	612	792	8
literatura	395	636	433	646	612	792	8
es,	436	636	449	646	612	792	8
que	451	636	468	646	612	792	8
algunas	470	636	504	646	612	792	8
situaciones	299	648	348	658	612	792	8
del	349	648	362	658	612	792	8
cotidiano	364	648	403	658	612	792	8
médico	405	648	436	658	612	792	8
son	438	648	454	658	612	792	8
situaciones	456	648	504	658	612	792	8
provocadoras	299	660	360	670	612	792	8
de	364	660	375	670	612	792	8
frustración	380	660	427	670	612	792	8
y	431	660	436	670	612	792	8
que	440	660	457	670	612	792	8
necesitan	461	660	504	670	612	792	8
entonces	299	672	339	682	612	792	8
ser	342	672	356	682	612	792	8
pensadas	359	672	402	682	612	792	8
dentro	405	672	433	682	612	792	8
de	436	672	447	682	612	792	8
la	450	672	458	682	612	792	8
formación	461	672	504	682	612	792	8
médica.	299	684	333	694	612	792	8
Estas	337	684	362	694	612	792	8
situaciones	366	684	415	694	612	792	8
normalmente	419	684	477	694	612	792	8
impli-	481	684	504	694	612	792	8
can	299	696	315	706	612	792	8
el	318	696	326	706	612	792	8
contacto	329	696	366	706	612	792	8
con	370	696	386	706	612	792	8
la	389	696	397	706	612	792	8
muerte,	400	696	434	706	612	792	8
con	437	696	453	706	612	792	8
el	456	696	464	706	612	792	8
paciente	467	696	504	706	612	792	8
terminal,	299	708	336	718	612	792	8
la	338	708	346	718	612	792	8
distancia	348	708	386	718	612	792	8
algunas	388	708	423	718	612	792	8
veces	424	708	450	718	612	792	8
del	452	708	465	718	612	792	8
currículo	467	708	504	718	612	792	8
con	299	720	315	730	612	792	8
la	317	720	325	730	612	792	8
práctica	328	720	362	730	612	792	8
y	364	720	369	730	612	792	8
la	372	720	380	730	612	792	8
relación	382	720	416	730	612	792	8
médico-paciente	419	720	491	730	612	792	8
en	493	720	504	730	612	792	8
Habilidades	336	54	374	61	612	792	9
sociales	376	54	401	61	612	792	9
y	403	54	407	61	612	792	9
frustración	409	54	444	61	612	792	9
en	446	54	453	61	612	792	9
estudiantes	455	54	491	61	612	792	9
de	493	54	501	61	612	792	9
Medicina	503	54	533	61	612	792	9
sí	108	84	115	94	612	792	9
(Falcão	118	84	151	94	612	792	9
&	153	84	160	94	612	792	9
Mendonça,	163	84	211	94	612	792	9
2009;	214	84	238	94	612	792	9
Falcón,	241	84	273	94	612	792	9
Erdman,	276	84	313	94	612	792	9
&	108	96	114	106	612	792	9
Meirelles,	118	96	160	106	612	792	9
2006;	164	96	189	106	612	792	9
Marta,	193	96	220	106	612	792	9
Marta,	224	96	252	106	612	792	9
Filho,	256	96	280	106	612	792	9
&	284	96	291	106	612	792	9
Job,	294	96	313	106	612	792	9
2009;	108	108	132	118	612	792	9
Vianna,	133	108	166	118	612	792	9
&	167	108	174	118	612	792	9
Picceli,	176	108	206	118	612	792	9
1998;	207	108	232	118	612	792	9
Franco	233	108	263	118	612	792	9
et	265	108	273	118	612	792	9
al.,	275	108	287	118	612	792	9
2014;	289	108	313	118	612	792	9
Andrade	108	120	144	130	612	792	9
et	146	120	154	130	612	792	9
al.,	155	120	168	130	612	792	9
2014).	170	120	197	130	612	792	9
Debido	199	120	229	130	612	792	9
a	231	120	237	130	612	792	9
la	238	120	246	130	612	792	9
carencia	247	120	284	130	612	792	9
de	285	120	296	130	612	792	9
lite-	298	120	313	130	612	792	9
ratura	108	132	133	142	612	792	9
en	134	132	145	142	612	792	9
portugués,	147	132	192	142	612	792	9
español	194	132	228	142	612	792	9
e	229	132	235	142	612	792	9
inglés	237	132	262	142	612	792	9
relacionada	263	132	313	142	612	792	9
a	108	144	113	154	612	792	9
la	115	144	123	154	612	792	9
temática	125	144	162	154	612	792	9
investigada,	164	144	216	154	612	792	9
se	219	144	229	154	612	792	9
puede	231	144	259	154	612	792	9
comprender	261	144	313	154	612	792	9
también	108	156	142	166	612	792	9
el	144	156	152	166	612	792	9
estudio	153	156	185	166	612	792	9
como	186	156	210	166	612	792	9
una	212	156	228	166	612	792	9
contribución	230	156	282	166	612	792	9
teórica	284	156	313	166	612	792	9
para	108	168	127	178	612	792	9
las	130	168	142	178	612	792	9
variables	145	168	184	178	612	792	9
involucradas.	187	168	245	178	612	792	9
Conclusiones	178	192	243	202	612	792	9
Respecto	127	216	169	226	612	792	9
a	172	216	178	226	612	792	9
la	181	216	189	226	612	792	9
relación	193	216	227	226	612	792	9
entre	230	216	253	226	612	792	9
la	256	216	264	226	612	792	9
frustración	267	216	313	226	612	792	9
y	108	228	113	238	612	792	9
las	115	228	127	238	612	792	9
habilidades	130	228	179	238	612	792	9
sociales	182	228	217	238	612	792	9
entre	219	228	242	238	612	792	9
los	244	228	257	238	612	792	9
iniciantes	259	228	300	238	612	792	9
de	302	228	313	238	612	792	9
Medicina,	108	240	150	250	612	792	9
los	153	240	165	250	612	792	9
resultados	168	240	213	250	612	792	9
de	216	240	227	250	612	792	9
la	230	240	238	250	612	792	9
presente	241	240	279	250	612	792	9
investi-	282	240	313	250	612	792	9
gación	108	252	136	262	612	792	9
demuestran	138	252	190	262	612	792	9
que	191	252	208	262	612	792	9
cuando	210	252	242	262	612	792	9
ellos	244	252	264	262	612	792	9
reaccionan	265	252	313	262	612	792	9
a	108	264	113	274	612	792	9
la	115	264	123	274	612	792	9
frustración	125	264	171	274	612	792	9
ignorando	173	264	217	274	612	792	9
la	219	264	226	274	612	792	9
presencia	229	264	271	274	612	792	9
del	273	264	286	274	612	792	9
factor	289	264	313	274	612	792	9
frustrante,	108	276	152	286	612	792	9
es	155	276	165	286	612	792	9
decir,	168	276	191	286	612	792	9
aﬁ	194	276	205	286	612	792	9
rmando	205	276	238	286	612	792	9
que	241	276	258	286	612	792	9
no	261	276	272	286	612	792	9
hay	275	276	291	286	612	792	9
frus-	293	276	313	286	612	792	9
tración	108	288	137	298	612	792	9
y	139	288	144	298	612	792	9
creyendo	147	288	187	298	612	792	9
que	190	288	206	298	612	792	9
la	209	288	216	298	612	792	9
situación	219	288	257	298	612	792	9
se	260	288	270	298	612	792	9
resolverá	273	288	313	298	612	792	9
sola,	108	300	128	310	612	792	9
mayor	132	300	159	310	612	792	9
es	162	300	173	310	612	792	9
su	176	300	187	310	612	792	9
facilidad	190	300	226	310	612	792	9
para	229	300	249	310	612	792	9
expresar	252	300	291	310	612	792	9
sen-	294	300	313	310	612	792	9
timiento	108	312	142	322	612	792	9
positivo.	145	312	181	322	612	792	9
Ya	185	312	196	322	612	792	9
que	200	312	216	322	612	792	9
la	220	312	227	322	612	792	9
frustración	231	312	276	322	612	792	9
no	280	312	291	322	612	792	9
está	294	312	313	322	612	792	9
direccionada	108	324	163	334	612	792	9
hacia	165	324	189	334	612	792	9
el	191	324	199	334	612	792	9
otro	201	324	218	334	612	792	9
facilita	220	324	248	334	612	792	9
su	250	324	261	334	612	792	9
relación	263	324	297	334	612	792	9
so-	299	324	313	334	612	792	9
cial	108	336	122	346	612	792	9
en	124	336	135	346	612	792	9
lo	138	336	145	346	612	792	9
que	147	336	164	346	612	792	9
se	166	336	176	346	612	792	9
reﬁ	178	336	192	346	612	792	9
ere	192	336	206	346	612	792	9
a	208	336	214	346	612	792	9
la	216	336	224	346	612	792	9
expresión	226	336	268	346	612	792	9
de	271	336	282	346	612	792	9
afecto.	284	336	313	346	612	792	9
Se	108	348	120	358	612	792	9
piensa	123	348	152	358	612	792	9
entonces,	155	348	197	358	612	792	9
que	201	348	217	358	612	792	9
para	220	348	240	358	612	792	9
su	243	348	253	358	612	792	9
formación,	257	348	302	358	612	792	9
el	305	348	313	358	612	792	9
desarrollo	108	360	151	370	612	792	9
de	153	360	164	370	612	792	9
tales	166	360	187	370	612	792	9
habilidades	189	360	239	370	612	792	9
puede	241	360	268	370	612	792	9
beneﬁ	270	360	297	370	612	792	9
ciar	297	360	313	370	612	792	9
tanto	108	372	129	382	612	792	9
su	131	372	141	382	612	792	9
relación	143	372	177	382	612	792	9
con	179	372	195	382	612	792	9
los	197	372	209	382	612	792	9
pacientes	211	372	253	382	612	792	9
como	254	372	278	382	612	792	9
con	280	372	296	382	612	792	9
sus	298	372	313	382	612	792	9
equipos	108	384	142	394	612	792	9
de	144	384	155	394	612	792	9
trabajo.	158	384	190	394	612	792	9
Además	192	384	228	394	612	792	9
de	231	384	242	394	612	792	9
eso,	244	384	263	394	612	792	9
la	265	384	273	394	612	792	9
presente	275	384	313	394	612	792	9
investigación	108	396	164	406	612	792	9
demuestra	167	396	214	406	612	792	9
que	217	396	233	406	612	792	9
cuanto	236	396	266	406	612	792	9
más	268	396	287	406	612	792	9
agre-	290	396	313	406	612	792	9
sión,	108	408	128	418	612	792	9
menores	131	408	170	418	612	792	9
son	173	408	189	418	612	792	9
sus	192	408	207	418	612	792	9
habilidades	210	408	260	418	612	792	9
sociales	263	408	298	418	612	792	9
re-	301	408	313	418	612	792	9
lacionadas	108	420	154	430	612	792	9
con	157	420	172	430	612	792	9
la	174	420	182	430	612	792	9
asertividad	184	420	232	430	612	792	9
y	234	420	239	430	612	792	9
con	241	420	257	430	612	792	9
su	259	420	269	430	612	792	9
repertorio	271	420	313	430	612	792	9
general;	108	432	142	442	612	792	9
así	144	432	157	442	612	792	9
también	158	432	193	442	612	792	9
tienen	194	432	221	442	612	792	9
una	222	432	238	442	612	792	9
menor	240	432	268	442	612	792	9
capacidad	269	432	313	442	612	792	9
empática	108	444	147	454	612	792	9
en	150	444	161	454	612	792	9
relación	164	444	198	454	612	792	9
al	201	444	208	454	612	792	9
factor	211	444	235	454	612	792	9
altruismo.	238	444	280	454	612	792	9
La	127	456	138	466	612	792	9
relación	142	456	176	466	612	792	9
entre	180	456	202	466	612	792	9
frustración	206	456	251	466	612	792	9
y	255	456	260	466	612	792	9
habilidades	263	456	313	466	612	792	9
sociales	108	468	145	478	612	792	9
entre	149	468	173	478	612	792	9
los	177	468	190	478	612	792	9
graduandos	195	468	249	478	612	792	9
de	253	468	265	478	612	792	9
Medicina,	269	468	313	478	612	792	9
mostró	108	480	138	490	612	792	9
resultados	142	480	187	490	612	792	9
que	191	480	207	490	612	792	9
apuntan	211	480	247	490	612	792	9
a	251	480	256	490	612	792	9
que,	260	480	280	490	612	792	9
cuanto	284	480	313	490	612	792	9
más	108	492	126	502	612	792	9
respuestas	128	492	175	502	612	792	9
relacionadas	177	492	231	502	612	792	9
con	233	492	248	502	612	792	9
asumir	250	492	279	502	612	792	9
la	281	492	288	502	612	792	9
culpa	290	492	313	502	612	792	9
y	108	504	113	514	612	792	9
proponerse	115	504	165	514	612	792	9
corregir	167	504	200	514	612	792	9
la	203	504	211	514	612	792	9
situación,	213	504	254	514	612	792	9
mayores	257	504	295	514	612	792	9
son	297	504	313	514	612	792	9
sus	108	516	123	526	612	792	9
habilidades	131	516	181	526	612	792	9
sociales	185	516	221	526	612	792	9
asertivas	225	516	265	526	612	792	9
y	269	516	274	526	612	792	9
también	278	516	313	526	612	792	9
mayor	108	528	135	538	612	792	9
es	137	528	147	538	612	792	9
su	149	528	160	538	612	792	9
habilidad	162	528	201	538	612	792	9
para	203	528	223	538	612	792	9
enfrentarse	225	528	274	538	612	792	9
con	276	528	292	538	612	792	9
des-	294	528	313	538	612	792	9
conocidos	108	540	152	550	612	792	9
y	155	540	160	550	612	792	9
con	162	540	178	550	612	792	9
situaciones	181	540	230	550	612	792	9
nuevas,	233	540	267	550	612	792	9
así	270	540	283	550	612	792	9
como,	286	540	313	550	612	792	9
mejor	108	552	132	562	612	792	9
es	136	552	147	562	612	792	9
su	151	552	161	562	612	792	9
repertorio	165	552	207	562	612	792	9
general	211	552	244	562	612	792	9
de	248	552	259	562	612	792	9
habilidades	263	552	313	562	612	792	9
sociales.	108	564	146	574	612	792	9
Este	149	564	168	574	612	792	9
resultado	171	564	212	574	612	792	9
nos	215	564	231	574	612	792	9
lleva	234	564	254	574	612	792	9
a	257	564	262	574	612	792	9
la	265	564	273	574	612	792	9
reﬂ	276	564	290	574	612	792	9
exión	290	564	313	574	612	792	9
de	108	576	119	586	612	792	9
que	121	576	137	586	612	792	9
asumir	139	576	169	586	612	792	9
la	171	576	178	586	612	792	9
culpa	180	576	204	586	612	792	9
y	206	576	211	586	612	792	9
resolver	213	576	248	586	612	792	9
el	250	576	258	586	612	792	9
problema	260	576	301	586	612	792	9
es	303	576	313	586	612	792	9
una	108	588	124	598	612	792	9
respuesta	126	588	169	598	612	792	9
más	172	588	190	598	612	792	9
adecuada	193	588	236	598	612	792	9
para	238	588	258	598	612	792	9
los	260	588	273	598	612	792	9
profesio-	275	588	313	598	612	792	9
nales	108	600	131	610	612	792	9
de	135	600	146	610	612	792	9
la	149	600	157	610	612	792	9
salud.	160	600	186	610	612	792	9
Se	190	600	202	610	612	792	9
podría	205	600	233	610	612	792	9
aﬁ	237	600	247	610	612	792	9
rmar	247	600	267	610	612	792	9
que	271	600	287	610	612	792	9
entre	291	600	313	610	612	792	9
los	108	612	120	622	612	792	9
graduandos	123	612	175	622	612	792	9
de	178	612	189	622	612	792	9
Medicina,	192	612	234	622	612	792	9
a	237	612	242	622	612	792	9
mayor	245	612	273	622	612	792	9
resisten-	276	612	313	622	612	792	9
cia	108	624	120	634	612	792	9
a	123	624	129	634	612	792	9
la	132	624	139	634	612	792	9
frustración	142	624	188	634	612	792	9
mas	191	624	209	634	612	792	9
competencia	212	624	268	634	612	792	9
tienen	271	624	298	634	612	792	9
los	300	624	313	634	612	792	9
estudiantes.	108	636	160	646	612	792	9
En	163	636	175	646	612	792	9
relación	178	636	212	646	612	792	9
a	215	636	221	646	612	792	9
la	224	636	231	646	612	792	9
empatía	234	636	270	646	612	792	9
se	272	636	283	646	612	792	9
puede	286	636	313	646	612	792	9
aﬁ	108	648	118	658	612	792	9
rmar	118	648	138	658	612	792	9
lo	141	648	148	658	612	792	9
mismo,	151	648	182	658	612	792	9
porque	185	648	215	658	612	792	9
los	218	648	230	658	612	792	9
resultados	233	648	278	658	612	792	9
demos-	280	648	313	658	612	792	9
traron	108	660	133	670	612	792	9
que	136	660	152	670	612	792	9
cuanto	154	660	184	670	612	792	9
más	186	660	205	670	612	792	9
agresivos,	207	660	252	670	612	792	9
o	255	660	260	670	612	792	9
sea,	262	660	281	670	612	792	9
menos	283	660	313	670	612	792	9
resistentes	108	672	155	682	612	792	9
a	157	672	162	682	612	792	9
la	164	672	172	682	612	792	9
frustración,	174	672	222	682	612	792	9
menor	224	672	252	682	612	792	9
también	254	672	288	682	612	792	9
es	290	672	301	682	612	792	9
su	303	672	313	682	612	792	9
capacidad	108	684	152	694	612	792	9
empática	154	684	193	694	612	792	9
relacionada	195	684	246	694	612	792	9
al	247	684	255	694	612	792	9
entendimien-	257	684	313	694	612	792	9
to	108	696	116	706	612	792	9
de	119	696	130	706	612	792	9
la	133	696	140	706	612	792	9
perspectiva	143	696	193	706	612	792	9
y	196	696	201	706	612	792	9
de	204	696	215	706	612	792	9
los	218	696	231	706	612	792	9
sentimientos	234	696	289	706	612	792	9
de	291	696	302	706	612	792	9
la	305	696	313	706	612	792	9
otra	108	708	125	718	612	792	9
persona,	128	708	166	718	612	792	9
principalmente	169	708	233	718	612	792	9
en	236	708	247	718	612	792	9
situaciones	250	708	299	718	612	792	9
en	302	708	313	718	612	792	9
las	108	720	120	730	612	792	9
que	123	720	139	730	612	792	9
ocurre	142	720	170	730	612	792	9
conﬂ	172	720	193	730	612	792	9
icto	193	720	208	730	612	792	9
de	211	720	222	730	612	792	9
intereses.	224	720	267	730	612	792	9
Entre	347	84	371	94	612	792	9
las	376	84	389	94	612	792	9
limitaciones	393	84	446	94	612	792	9
de	450	84	461	94	612	792	9
la	466	84	473	94	612	792	9
presente	478	84	517	94	612	792	9
in-	522	84	533	94	612	792	9
vestigación	327	96	377	106	612	792	9
se	381	96	392	106	612	792	9
encuentra	396	96	440	106	612	792	9
el	445	96	452	106	612	792	9
número	456	96	490	106	612	792	9
reducido	494	96	533	106	612	792	9
de	327	108	338	118	612	792	9
estudiantes	342	108	393	118	612	792	9
de	397	108	408	118	612	792	9
Medicina,	412	108	454	118	612	792	9
por	458	108	473	118	612	792	9
causa	477	108	503	118	612	792	9
de	507	108	518	118	612	792	9
su	522	108	533	118	612	792	9
diﬁ	327	120	340	130	612	792	9
cultad	340	120	367	130	612	792	9
en	371	120	382	130	612	792	9
aceptar	387	120	420	130	612	792	9
participar	424	120	466	130	612	792	9
del	470	120	483	130	612	792	9
estudio.	488	120	523	130	612	792	9
A	527	120	533	130	612	792	9
pesar	327	132	352	142	612	792	9
de	355	132	366	142	612	792	9
esta	369	132	388	142	612	792	9
limitación,	391	132	435	142	612	792	9
el	438	132	446	142	612	792	9
estudio	449	132	481	142	612	792	9
tiene	484	132	505	142	612	792	9
como	509	132	533	142	612	792	9
principal	327	144	365	154	612	792	9
contribución	370	144	424	154	612	792	9
el	429	144	437	154	612	792	9
estabelecimiento	441	144	517	154	612	792	9
de	522	144	533	154	612	792	9
correlaciones	327	156	385	166	612	792	9
que	386	156	403	166	612	792	9
permiten	404	156	442	166	612	792	9
el	444	156	451	166	612	792	9
avance	453	156	485	166	612	792	9
en	486	156	497	166	612	792	9
relación	499	156	533	166	612	792	9
al	327	168	335	178	612	792	9
entendimiento	338	168	400	178	612	792	9
de	403	168	414	178	612	792	9
las	417	168	430	178	612	792	9
variables	433	168	472	178	612	792	9
investigadas,	476	168	533	178	612	792	9
lo	327	180	335	190	612	792	9
que	339	180	356	190	612	792	9
puede	360	180	387	190	612	792	9
beneﬁ	391	180	418	190	612	792	9
ciar	418	180	434	190	612	792	9
la	438	180	445	190	612	792	9
comprensión	449	180	506	190	612	792	9
de	510	180	521	190	612	792	9
la	525	180	533	190	612	792	9
importancia	327	192	378	202	612	792	9
de	380	192	391	202	612	792	9
incluir	393	192	419	202	612	792	9
en	421	192	432	202	612	792	9
la	434	192	442	202	612	792	9
formación,	444	192	490	202	612	792	9
la	492	192	499	202	612	792	9
promo-	502	192	533	202	612	792	9
ción	327	204	345	214	612	792	9
de	347	204	358	214	612	792	9
habilidades	360	204	408	214	612	792	9
sociales,	410	204	448	214	612	792	9
en	449	204	460	214	612	792	9
tanto	462	204	484	214	612	792	9
ésto	485	204	504	214	612	792	9
puede	506	204	533	214	612	792	9
favorecer	327	216	368	226	612	792	9
la	370	216	378	226	612	792	9
relación	380	216	414	226	612	792	9
médico-paciente,	417	216	491	226	612	792	9
así	493	216	506	226	612	792	9
como	509	216	533	226	612	792	9
también	327	228	362	238	612	792	9
la	366	228	374	238	612	792	9
adhesión	377	228	417	238	612	792	9
al	421	228	428	238	612	792	9
tratamiento,	432	228	484	238	612	792	9
lo	487	228	495	238	612	792	9
que	498	228	515	238	612	792	9
por	518	228	533	238	612	792	9
consecuencia	327	240	387	250	612	792	9
puede	389	240	416	250	612	792	9
culminar	418	240	455	250	612	792	9
en	456	240	467	250	612	792	9
un	469	240	480	250	612	792	9
aumento	482	240	520	250	612	792	9
de	522	240	533	250	612	792	9
la	327	252	335	262	612	792	9
tolerancia	337	252	380	262	612	792	9
a	382	252	388	262	612	792	9
la	391	252	398	262	612	792	9
frustración.	401	252	449	262	612	792	9
Esta	452	252	471	262	612	792	9
promoción	474	252	520	262	612	792	9
se	522	252	533	262	612	792	9
puede	327	264	355	274	612	792	9
hacer	357	264	381	274	612	792	9
a	384	264	389	274	612	792	9
través	391	264	418	274	612	792	9
de	420	264	431	274	612	792	9
entrenamientos	433	264	501	274	612	792	9
breves	503	264	533	274	612	792	9
que	327	276	344	286	612	792	9
incluyan	346	276	382	286	612	792	9
solamente	384	276	429	286	612	792	9
los	431	276	444	286	612	792	9
aspectos	446	276	485	286	612	792	9
apuntados	487	276	533	286	612	792	9
en	327	288	338	298	612	792	9
este	340	288	359	298	612	792	9
estudio.	361	288	395	298	612	792	9
Además,	396	288	435	298	612	792	9
existe	437	288	463	298	612	792	9
una	464	288	481	298	612	792	9
carencia	483	288	520	298	612	792	9
de	522	288	533	298	612	792	9
pesquisas	327	300	372	310	612	792	9
relacionadas	376	300	432	310	612	792	9
a	436	300	441	310	612	792	9
la	445	300	453	310	612	792	9
frustración	457	300	503	310	612	792	9
y	507	300	512	310	612	792	9
que	516	300	533	310	612	792	9
envuelvan	327	312	372	322	612	792	9
las	375	312	387	322	612	792	9
habilidades	390	312	439	322	612	792	9
sociales.	442	312	480	322	612	792	9
En	347	324	359	334	612	792	9
relación	364	324	399	334	612	792	9
a	403	324	409	334	612	792	9
futuras	413	324	444	334	612	792	9
investigaciones	449	324	518	334	612	792	9
se	522	324	533	334	612	792	9
puede	327	336	355	346	612	792	9
pensar	358	336	388	346	612	792	9
en	392	336	403	346	612	792	9
la	407	336	414	346	612	792	9
tentativa	418	336	455	346	612	792	9
de	459	336	470	346	612	792	9
replicarla	473	336	513	346	612	792	9
con	517	336	533	346	612	792	9
un	327	348	338	358	612	792	9
número	341	348	375	358	612	792	9
mayor	378	348	405	358	612	792	9
de	408	348	419	358	612	792	9
sujetos,	422	348	456	358	612	792	9
así	459	348	472	358	612	792	9
como	475	348	499	358	612	792	9
a	502	348	508	358	612	792	9
partir	510	348	533	358	612	792	9
de	327	360	338	370	612	792	9
los	342	360	355	370	612	792	9
resultados	359	360	405	370	612	792	9
encontrados	409	360	463	370	612	792	9
en	467	360	478	370	612	792	9
la	482	360	490	370	612	792	9
presente	494	360	533	370	612	792	9
investigación	327	372	384	382	612	792	9
proponer	387	372	427	382	612	792	9
entrenamientos	430	372	498	382	612	792	9
de	501	372	512	382	612	792	9
em-	516	372	533	382	612	792	9
patía	327	384	349	394	612	792	9
y	351	384	356	394	612	792	9
de	358	384	369	394	612	792	9
habilidades	372	384	421	394	612	792	9
sociales	423	384	459	394	612	792	9
durante	461	384	494	394	612	792	9
el	496	384	504	394	612	792	9
curso,	506	384	533	394	612	792	9
con	327	396	343	406	612	792	9
el	345	396	353	406	612	792	9
objetivo	355	396	389	406	612	792	9
de	391	396	402	406	612	792	9
capacitar	404	396	443	406	612	792	9
al	445	396	453	406	612	792	9
futuro	455	396	480	406	612	792	9
profesional.	482	396	533	406	612	792	9
Se	327	408	339	418	612	792	9
puede	344	408	371	418	612	792	9
también	375	408	411	418	612	792	9
pensar	415	408	445	418	612	792	9
en	450	408	461	418	612	792	9
investigaciones	465	408	533	418	612	792	9
que	327	420	344	430	612	792	9
indaguen	348	420	390	430	612	792	9
esas	394	420	415	430	612	792	9
variables	420	420	460	430	612	792	9
en	464	420	475	430	612	792	9
médicos	480	420	517	430	612	792	9
de	522	420	533	430	612	792	9
diferentes	327	432	370	442	612	792	9
especialidades	372	432	437	442	612	792	9
y	439	432	444	442	612	792	9
tiempo	446	432	476	442	612	792	9
de	478	432	489	442	612	792	9
actuación	491	432	533	442	612	792	9
profesional.	327	444	378	454	612	792	9
Finalmente,	382	444	433	454	612	792	9
según	436	444	462	454	612	792	9
esos	465	444	485	454	612	792	9
resultados	488	444	533	454	612	792	9
pueden	327	456	360	466	612	792	9
suscitar	362	456	396	466	612	792	9
variados	398	456	435	466	612	792	9
cuestionamientos,	437	456	516	466	612	792	9
por	518	456	533	466	612	792	9
ejemplo,	327	468	364	478	612	792	9
cuánto	366	468	395	478	612	792	9
la	396	468	404	478	612	792	9
formación	406	468	448	478	612	792	9
médica	450	468	481	478	612	792	9
ha	483	468	494	478	612	792	9
favoreci-	496	468	533	478	612	792	9
do	327	480	338	490	612	792	9
el	341	480	348	490	612	792	9
desarrollo	351	480	394	490	612	792	9
de	396	480	407	490	612	792	9
las	409	480	422	490	612	792	9
habilidades	424	480	474	490	612	792	9
sociales	476	480	512	490	612	792	9
más	514	480	533	490	612	792	9
allá	327	492	343	502	612	792	9
de	345	492	356	502	612	792	9
la	359	492	367	502	612	792	9
capacitación	370	492	424	502	612	792	9
técnica.	427	492	461	502	612	792	9
El	464	492	473	502	612	792	9
desarrollo	476	492	519	502	612	792	9
de	522	492	533	502	612	792	9
estas	327	504	351	514	612	792	9
habilidades	355	504	405	514	612	792	9
además	409	504	444	514	612	792	9
de	448	504	460	514	612	792	9
facilitar	464	504	495	514	612	792	9
la	499	504	507	514	612	792	9
com-	511	504	533	514	612	792	9
petencia	327	516	364	526	612	792	9
social	368	516	393	526	612	792	9
dentro	396	516	424	526	612	792	9
del	428	516	441	526	612	792	9
contexto	444	516	481	526	612	792	9
profesional	485	516	533	526	612	792	9
puede	327	528	355	538	612	792	9
constituir	357	528	397	538	612	792	9
un	399	528	410	538	612	792	9
factor	413	528	438	538	612	792	9
preventivo	440	528	486	538	612	792	9
contra	488	528	516	538	612	792	9
en-	519	528	533	538	612	792	9
fermedades	327	540	379	550	612	792	9
psíquicas	380	540	421	550	612	792	9
como	423	540	447	550	612	792	9
ha	449	540	460	550	612	792	9
sido	461	540	479	550	612	792	9
evidenciado	481	540	533	550	612	792	9
por	327	552	342	562	612	792	9
muchos	344	552	379	562	612	792	9
teóricos	381	552	415	562	612	792	9
del	418	552	431	562	612	792	9
área.	434	552	456	562	612	792	9
Referencias	402	576	458	586	612	792	9
Associação	327	599	368	607	612	792	9
Brasileira	371	599	404	607	612	792	9
das	407	599	419	607	612	792	9
Empresas	422	599	458	607	612	792	9
de	461	599	469	607	612	792	9
Pesquisa	472	599	505	607	612	792	9
(2008).	507	599	533	607	612	792	9
Recuperado	349	609	392	616	612	792	9
de	394	609	403	616	612	792	9
http://www.abep.org/new/	408	609	498	616	612	792	9
Alberti,	327	618	351	626	612	792	9
R.,	353	618	363	626	612	792	9
&	364	618	370	626	612	792	9
Emmons,	371	618	404	626	612	792	9
M.	406	618	414	626	612	792	9
(1978).	416	618	441	626	612	792	9
Comportamento	442	618	498	626	612	792	9
assertivo:	500	618	533	626	612	792	9
Um	349	628	361	636	612	792	9
guia	362	628	377	636	612	792	9
de	378	628	387	636	612	792	9
auto	388	628	403	636	612	792	9
expressão.	405	628	443	636	612	792	9
Belo	444	628	459	636	612	792	9
Horizonte:	461	628	496	636	612	792	9
Interlivros.	497	628	533	636	612	792	9
Andrade,	327	638	360	645	612	792	9
J.	362	638	369	645	612	792	9
B.	371	638	379	645	612	792	9
C.,	382	638	392	645	612	792	9
Sampaio,	394	638	428	645	612	792	9
J.J.C.,	431	638	454	645	612	792	9
Farias,	456	638	481	645	612	792	9
L.M.,	483	638	501	645	612	792	9
Melo,	504	638	523	645	612	792	9
L.	526	638	533	645	612	792	9
P.,	349	647	357	655	612	792	9
Sousa,	360	647	385	655	612	792	9
D.P.,	387	647	404	655	612	792	9
Mendonça,	406	647	446	655	612	792	9
A.L.B.,...Cidrão,	448	647	504	655	612	792	9
I.	507	647	511	655	612	792	9
S.	514	647	521	655	612	792	9
M.	524	647	533	655	612	792	9
(2014).	349	657	374	664	612	792	9
Contexto	378	657	410	664	612	792	9
de	412	657	420	664	612	792	9
formação	422	657	456	664	612	792	9
e	457	657	462	664	612	792	9
sofrimento	464	657	501	664	612	792	9
psíquico	503	657	533	664	612	792	9
de	349	666	358	674	612	792	9
estudantes	361	666	401	674	612	792	9
de	404	666	413	674	612	792	9
medicina.	417	666	452	674	612	792	9
Revista	455	666	483	674	612	792	9
Brasileira	486	666	520	674	612	792	9
de	524	666	533	674	612	792	9
Educação	349	676	384	684	612	792	9
Médica,	386	676	414	684	612	792	9
38,	417	676	428	684	612	792	9
2,	430	676	437	684	612	792	9
231-242.	439	676	470	684	612	792	9
Ballone,	327	686	356	693	612	792	9
G.	357	686	366	693	612	792	9
J.	367	686	374	693	612	792	9
(2006).	375	686	400	693	612	792	9
Depressão	402	686	440	693	612	792	9
e	442	686	446	693	612	792	9
Frustração.	448	686	488	693	612	792	9
Recuperado	490	686	533	693	612	792	9
de	349	695	357	703	612	792	9
www.psiqweb.med.br	360	695	435	703	612	792	9
Cho,	327	705	344	712	612	792	9
J.	347	705	353	712	612	792	9
(2005).	356	705	381	712	612	792	9
Reviving	384	705	415	712	612	792	9
the	418	705	429	712	612	792	9
old	431	705	442	712	612	792	9
sermon	445	705	472	712	612	792	9
of	474	705	481	712	612	792	9
medicine	484	705	516	712	612	792	9
with	519	705	533	712	612	792	9
the	349	714	360	722	612	792	9
placebo	362	714	390	722	612	792	9
effect.	393	714	414	722	612	792	9
Revista	417	714	443	722	612	792	9
Brasileira	446	714	479	722	612	792	9
de	482	714	491	722	612	792	9
Psiquiatria,	493	714	533	722	612	792	9
27,	349	724	360	732	612	792	9
4,	362	724	369	732	612	792	9
336-340.	371	724	402	732	612	792	9
171	519	748	533	756	612	792	9
Ciencias	79	52	107	60	612	792	10
Psicológicas	109	52	149	60	612	792	10
2014;	151	52	169	60	612	792	10
VIII	171	52	185	60	612	792	10
(2):	187	52	198	60	612	792	10
163	200	52	212	60	612	792	10
-	214	52	217	60	612	792	10
172	219	52	231	60	612	792	10
Davidoff,	79	84	111	92	612	792	10
L.	114	84	121	92	612	792	10
(2001).	124	84	150	92	612	792	10
Introdução	153	84	191	92	612	792	10
à	194	84	199	92	612	792	10
Psicologia.	202	84	241	92	612	792	10
São	244	84	259	92	612	792	10
Paulo:	262	84	285	92	612	792	10
Makron.	101	94	129	101	612	792	10
Del	79	103	91	111	612	792	10
Prette,	94	103	118	111	612	792	10
Z.	121	103	128	111	612	792	10
A.	130	103	138	111	612	792	10
P.	141	103	147	111	612	792	10
&	150	103	155	111	612	792	10
Del	158	103	170	111	612	792	10
Prette,	173	103	197	111	612	792	10
A.	199	103	207	111	612	792	10
(2001).	210	103	235	111	612	792	10
Inventário	238	103	273	111	612	792	10
de	276	103	285	111	612	792	10
habilidades	101	113	141	120	612	792	10
sociais	145	113	170	120	612	792	10
(IHS	173	113	189	120	612	792	10
–	193	113	197	120	612	792	10
Del	200	113	213	120	612	792	10
Prette):	216	113	242	120	612	792	10
manual	246	113	272	120	612	792	10
de	276	113	285	120	612	792	10
aplicação,	101	123	138	130	612	792	10
apuração	142	123	176	130	612	792	10
e	180	123	184	130	612	792	10
interpretação.	188	123	239	130	612	792	10
São	243	123	258	130	612	792	10
Paulo,	261	123	285	130	612	792	10
Casa	101	132	119	140	612	792	10
do	121	132	130	140	612	792	10
Psicólogo.	133	132	169	140	612	792	10
Del	79	142	91	149	612	792	10
Prette,	93	142	117	149	612	792	10
Z.	119	142	126	149	612	792	10
A.	128	142	136	149	612	792	10
P.	138	142	144	149	612	792	10
&	147	142	152	149	612	792	10
Del	154	142	166	149	612	792	10
Prette,	168	142	192	149	612	792	10
A.	194	142	201	149	612	792	10
(2003).	203	142	229	149	612	792	10
No	231	142	241	149	612	792	10
contexto	243	142	274	149	612	792	10
da	276	142	285	149	612	792	10
travessia	101	151	133	159	612	792	10
para	135	151	151	159	612	792	10
o	154	151	159	159	612	792	10
ambiente	161	151	194	159	612	792	10
de	197	151	206	159	612	792	10
trabalho:	209	151	240	159	612	792	10
treinamento	242	151	285	159	612	792	10
de	101	161	109	168	612	792	10
habilidades	111	161	151	168	612	792	10
sociais	153	161	177	168	612	792	10
com	179	161	194	168	612	792	10
universitários.	195	161	244	168	612	792	10
Estudos	246	161	274	168	612	792	10
de	276	161	285	168	612	792	10
Psicologia,	101	171	139	178	612	792	10
8,	141	171	148	178	612	792	10
3,	150	171	157	178	612	792	10
413-420.	159	171	191	178	612	792	10
Del	79	180	91	188	612	792	10
Prette,	93	180	117	188	612	792	10
Z.	119	180	126	188	612	792	10
A.	127	180	135	188	612	792	10
P.	137	180	144	188	612	792	10
&	146	180	151	188	612	792	10
Del	153	180	165	188	612	792	10
Prette,	167	180	190	188	612	792	10
A.	192	180	200	188	612	792	10
(2008a).	202	180	231	188	612	792	10
Psicologia	233	180	270	188	612	792	10
das	272	180	285	188	612	792	10
Habilidades	101	190	142	197	612	792	10
Sociais:	144	190	171	197	612	792	10
Terapia	173	190	199	197	612	792	10
e	201	190	205	197	612	792	10
Educação.	207	190	244	197	612	792	10
Petrópolis:	247	190	285	197	612	792	10
Editora	101	199	126	207	612	792	10
Vozes.	128	199	152	207	612	792	10
Del	79	209	91	216	612	792	10
Prette,	93	209	117	216	612	792	10
Z.	119	209	126	216	612	792	10
A.	127	209	135	216	612	792	10
P.	137	209	144	216	612	792	10
&	146	209	151	216	612	792	10
Del	153	209	165	216	612	792	10
Prette,	167	209	190	216	612	792	10
A.	192	209	200	216	612	792	10
(2008b).	202	209	231	216	612	792	10
Psicologia	233	209	270	216	612	792	10
das	272	209	285	216	612	792	10
Relações	101	219	134	226	612	792	10
Interpessoais:	137	219	186	226	612	792	10
vivências	189	219	222	226	612	792	10
Vivências	225	219	259	226	612	792	10
para	262	219	278	226	612	792	10
o	280	219	285	226	612	792	10
trabalho	101	228	129	236	612	792	10
em	132	228	143	236	612	792	10
grupo.	145	228	168	236	612	792	10
Petrópolis:	170	228	208	236	612	792	10
Editora	210	228	235	236	612	792	10
Vozes.	237	228	262	236	612	792	10
Del	79	238	91	245	612	792	10
Prette,	93	238	117	245	612	792	10
A.,	118	238	128	245	612	792	10
&	129	238	135	245	612	792	10
Del	137	238	149	245	612	792	10
Prette,	150	238	174	245	612	792	10
Z.	176	238	183	245	612	792	10
A.	184	238	192	245	612	792	10
P.	193	238	200	245	612	792	10
(2010).	202	238	227	245	612	792	10
Habilidades	229	238	271	245	612	792	10
So-	272	238	285	245	612	792	10
ciais	101	247	116	255	612	792	10
e	117	247	122	255	612	792	10
análise	123	247	148	255	612	792	10
do	149	247	158	255	612	792	10
comportamento:	159	247	216	255	612	792	10
Proximidade	217	247	260	255	612	792	10
históri-	262	247	285	255	612	792	10
ca	101	257	109	264	612	792	10
e	110	257	115	264	612	792	10
atualidades.	116	257	159	264	612	792	10
Revista	160	257	186	264	612	792	10
Perspectivas,	188	257	235	264	612	792	10
1(2),	237	257	253	264	612	792	10
104-115.	254	257	285	264	612	792	10
Falcão,	79	267	106	274	612	792	10
E.,	109	267	119	274	612	792	10
&	123	267	128	274	612	792	10
Mendonça,	132	267	172	274	612	792	10
S.	176	267	183	274	612	792	10
(2009).	187	267	213	274	612	792	10
Formação	216	267	253	274	612	792	10
médica,	256	267	285	274	612	792	10
ciência	101	276	125	284	612	792	10
e	128	276	133	284	612	792	10
atendimento	135	276	180	284	612	792	10
ao	182	276	191	284	612	792	10
paciente	194	276	224	284	612	792	10
que	227	276	240	284	612	792	10
morre:	243	276	266	284	612	792	10
uma	269	276	285	284	612	792	10
herança	101	286	129	293	612	792	10
em	131	286	142	293	612	792	10
questão.	144	286	174	293	612	792	10
Revista	176	286	202	293	612	792	10
Brasileira	204	286	237	293	612	792	10
de	239	286	248	293	612	792	10
Educação	249	286	285	293	612	792	10
Médica,	101	295	129	303	612	792	10
33	131	295	140	303	612	792	10
(3),	142	295	154	303	612	792	10
364-	156	295	172	303	612	792	10
73.	174	295	185	303	612	792	10
Falcón,	79	305	105	312	612	792	10
G.,	107	305	118	312	612	792	10
Erdman,	120	305	150	312	612	792	10
A.,	152	305	162	312	612	792	10
&	164	305	169	312	612	792	10
Meirelles,	171	305	205	312	612	792	10
B.	207	305	215	312	612	792	10
(2006).	217	305	242	312	612	792	10
A	244	305	249	312	612	792	10
complexi-	251	305	285	312	612	792	10
dade	101	315	118	322	612	792	10
na	121	315	130	322	612	792	10
educação	132	315	167	322	612	792	10
dos	169	315	182	322	612	792	10
proﬁ	185	315	200	322	612	792	10
ssionais	200	315	229	322	612	792	10
para	231	315	247	322	612	792	10
o	250	315	254	322	612	792	10
cuidado	257	315	285	322	612	792	10
em	101	324	112	332	612	792	10
saúde.	115	324	140	332	612	792	10
Texto	143	324	163	332	612	792	10
&	166	324	172	332	612	792	10
Contexto	175	324	208	332	612	792	10
Enfermagem,	211	324	260	332	612	792	10
15(2),	263	324	285	332	612	792	10
343-351.	101	334	132	341	612	792	10
Falcone,	79	343	110	351	612	792	10
E.,	112	343	122	351	612	792	10
Ferreira,	123	343	154	351	612	792	10
M.,	156	343	167	351	612	792	10
Luz,	169	343	184	351	612	792	10
R.,	186	343	196	351	612	792	10
Fernandes,	198	343	238	351	612	792	10
C.,	240	343	250	351	612	792	10
Faria,	252	343	273	351	612	792	10
C.,	275	343	285	351	612	792	10
D´Augustin,	101	353	141	360	612	792	10
J.,	143	353	151	360	612	792	10
Sardinha,	153	353	186	360	612	792	10
A.,	187	353	197	360	612	792	10
&	198	353	203	360	612	792	10
Pinho,	205	353	227	360	612	792	10
V.	229	353	235	360	612	792	10
(2008).	237	353	262	360	612	792	10
Inven-	263	353	285	360	612	792	10
tário	101	363	116	370	612	792	10
de	118	363	127	370	612	792	10
Empatia	129	363	159	370	612	792	10
(I.E.):	161	363	180	370	612	792	10
desenvolvimento	182	363	242	370	612	792	10
e	244	363	249	370	612	792	10
validação	251	363	285	370	612	792	10
de	101	372	109	380	612	792	10
uma	112	372	127	380	612	792	10
medida	130	372	156	380	612	792	10
brasileira.	159	372	193	380	612	792	10
Avaliação	196	372	230	380	612	792	10
Psicológica,	233	372	276	380	612	792	10
7,	278	372	285	380	612	792	10
3,	101	382	107	389	612	792	10
p.	109	382	116	389	612	792	10
321-334.	118	382	150	389	612	792	10
Franco,	79	391	106	399	612	792	10
R.	108	391	116	399	612	792	10
S.,	118	391	128	399	612	792	10
Franco,	130	391	157	399	612	792	10
C.	159	391	167	399	612	792	10
A.	169	391	176	399	612	792	10
G.	178	391	186	399	612	792	10
S.,	188	391	198	399	612	792	10
Portilho,	200	391	230	399	612	792	10
E.	231	391	239	399	612	792	10
M.	241	391	250	399	612	792	10
L.,	252	391	261	399	612	792	10
&	263	391	268	399	612	792	10
Cu-	272	391	285	399	612	792	10
bas,	101	401	116	408	612	792	10
M.	118	401	127	408	612	792	10
R.	129	401	137	408	612	792	10
(2014).	140	401	165	408	612	792	10
O	167	401	174	408	612	792	10
conceito	176	401	206	408	612	792	10
de	208	401	217	408	612	792	10
competência:	219	401	267	408	612	792	10
uma	269	401	285	408	612	792	10
análise	101	411	126	418	612	792	10
do	129	411	138	418	612	792	10
discurso	142	411	171	418	612	792	10
docente.	175	411	206	418	612	792	10
Revista	209	411	236	418	612	792	10
Brasileira	239	411	272	418	612	792	10
de	276	411	285	418	612	792	10
Educação	101	420	136	428	612	792	10
Médica,	138	420	166	428	612	792	10
38,	169	420	180	428	612	792	10
2,	182	420	189	428	612	792	10
173-181.	191	420	222	428	612	792	10
Jeammet,	79	430	114	437	612	792	10
P.,	116	430	125	437	612	792	10
Reynaud,	126	430	160	437	612	792	10
M.,	162	430	173	437	612	792	10
&	175	430	180	437	612	792	10
Consoli,	182	430	211	437	612	792	10
S.	212	430	220	437	612	792	10
(1982).	221	430	247	437	612	792	10
Psicologia	248	430	285	437	612	792	10
Médica.	101	439	129	447	612	792	10
Rio	131	439	143	447	612	792	10
de	145	439	154	447	612	792	10
Janeiro:	156	439	185	447	612	792	10
Editora	187	439	212	447	612	792	10
Masson.	214	439	245	447	612	792	10
Kiyohara,	79	449	114	456	612	792	10
L.,	117	449	126	456	612	792	10
Kobayashi,	129	449	170	456	612	792	10
M.,	173	449	184	456	612	792	10
Alessi,	187	449	211	456	612	792	10
M.,	215	449	226	456	612	792	10
Yamamoto,	229	449	270	456	612	792	10
M.,	274	449	285	456	612	792	10
Yunes-Filho,	101	459	145	466	612	792	10
P.,	147	459	156	466	612	792	10
Pessoa,	159	459	188	466	612	792	10
R.,	190	459	200	466	612	792	10
...Vieira,	203	459	232	466	612	792	10
J.	235	459	241	466	612	792	10
(2001).	243	459	269	466	612	792	10
The	271	459	285	466	612	792	10
patient-physician	101	468	164	476	612	792	10
interactions	167	468	210	476	612	792	10
as	214	468	223	476	612	792	10
seen	227	468	245	476	612	792	10
by	248	468	257	476	612	792	10
under-	261	468	285	476	612	792	10
graduate	101	478	132	485	612	792	10
medical	136	478	163	485	612	792	10
students.	166	478	199	485	612	792	10
Medicine	202	478	234	485	612	792	10
Journal,	238	478	266	485	612	792	10
119,	270	478	285	485	612	792	10
3,	101	487	107	495	612	792	10
97-100.	109	487	137	495	612	792	10
Marta,	299	84	322	92	612	792	10
G.,	323	84	334	92	612	792	10
Marta,	335	84	358	92	612	792	10
S.,	360	84	369	92	612	792	10
Filho,	371	84	391	92	612	792	10
A.,	392	84	401	92	612	792	10
&	403	84	408	92	612	792	10
Job,	410	84	425	92	612	792	10
J.	427	84	433	92	612	792	10
(2009).	435	84	460	92	612	792	10
O	462	84	468	92	612	792	10
estudante	469	84	504	92	612	792	10
de	320	94	329	101	612	792	10
Medicina	331	94	362	101	612	792	10
e	363	94	368	101	612	792	10
o	369	94	374	101	612	792	10
médico	375	94	401	101	612	792	10
recém-formado	402	94	455	101	612	792	10
frente	457	94	477	101	612	792	10
à	478	94	483	101	612	792	10
morte	484	94	504	101	612	792	10
e	320	103	325	111	612	792	10
ao	328	103	337	111	612	792	10
morrer.	340	103	366	111	612	792	10
Rio	369	103	381	111	612	792	10
de	384	103	393	111	612	792	10
Janeiro:	397	103	425	111	612	792	10
Revista	429	103	455	111	612	792	10
Brasileira	459	103	492	111	612	792	10
de	496	103	504	111	612	792	10
Educação	320	113	356	120	612	792	10
Médica,	358	113	386	120	612	792	10
33	388	113	397	120	612	792	10
(3):	399	113	411	120	612	792	10
),	414	113	418	120	612	792	10
416	421	113	434	120	612	792	10
–	436	113	441	120	612	792	10
427.	443	113	459	120	612	792	10
Medeiros,	299	123	334	130	612	792	10
N.	335	123	343	130	612	792	10
S.,	345	123	354	130	612	792	10
Santos,	356	123	382	130	612	792	10
T.	384	123	390	130	612	792	10
R.,	392	123	402	130	612	792	10
Trindade,	403	123	436	130	612	792	10
E.	438	123	445	130	612	792	10
M.	447	123	455	130	612	792	10
V.,	457	123	466	130	612	792	10
&	467	123	473	130	612	792	10
Almeida,	474	123	504	130	612	792	10
K.	320	132	328	140	612	792	10
J.Q	329	132	342	140	612	792	10
(2013).	343	132	368	140	612	792	10
Avaliação	369	132	404	140	612	792	10
do	405	132	414	140	612	792	10
desenvolvimento	415	132	475	140	612	792	10
de	476	132	485	140	612	792	10
com-	487	132	504	140	612	792	10
petências	320	142	354	149	612	792	10
afetivas	356	142	384	149	612	792	10
e	385	142	390	149	612	792	10
empáticas	391	142	428	149	612	792	10
do	429	142	438	149	612	792	10
futuro	440	142	460	149	612	792	10
médico.	462	142	490	149	612	792	10
Re-	492	142	504	149	612	792	10
vista	320	151	337	159	612	792	10
Brasileira	338	151	372	159	612	792	10
de	374	151	382	159	612	792	10
Educação	384	151	420	159	612	792	10
Médica,	422	151	450	159	612	792	10
37,	451	151	463	159	612	792	10
4,	464	151	471	159	612	792	10
515-525.	473	151	504	159	612	792	10
Moreira,	299	161	328	168	612	792	10
S.,	330	161	340	168	612	792	10
Silva,	342	161	361	168	612	792	10
C.,	363	161	374	168	612	792	10
Tertulino,	375	161	408	168	612	792	10
F.,	410	161	418	168	612	792	10
Tertulino,	420	161	453	168	612	792	10
F.M.,	454	161	472	168	612	792	10
Vilar,	474	161	491	168	612	792	10
M.,	493	161	504	168	612	792	10
&	320	171	326	178	612	792	10
Azevedo,	328	171	361	178	612	792	10
G.	364	171	372	178	612	792	10
(2006).	375	171	400	178	612	792	10
Processo	403	171	437	178	612	792	10
de	439	171	448	178	612	792	10
signiﬁ	451	171	471	178	612	792	10
cação	471	171	493	178	612	792	10
de	496	171	504	178	612	792	10
estudantes	320	180	359	188	612	792	10
do	362	180	371	188	612	792	10
curso	373	180	393	188	612	792	10
de	395	180	404	188	612	792	10
Medicina	407	180	439	188	612	792	10
diante	441	180	463	188	612	792	10
da	465	180	474	188	612	792	10
escolha	477	180	504	188	612	792	10
proﬁ	320	190	336	197	612	792	10
ssional	336	190	361	197	612	792	10
e	364	190	368	197	612	792	10
das	371	190	384	197	612	792	10
experiências	387	190	432	197	612	792	10
vividas	435	190	459	197	612	792	10
no	462	190	471	197	612	792	10
contexto	474	190	504	197	612	792	10
acadêmico.	320	199	362	207	612	792	10
Rio	366	199	378	207	612	792	10
de	381	199	390	207	612	792	10
Janeiro:	394	199	423	207	612	792	10
Revista	427	199	454	207	612	792	10
Brasileira	458	199	492	207	612	792	10
de	495	199	504	207	612	792	10
Educação	320	209	356	216	612	792	10
Médica,	358	209	386	216	612	792	10
30,	388	209	399	216	612	792	10
2,	402	209	408	216	612	792	10
14-19.	410	209	433	216	612	792	10
Moura,	299	219	324	226	612	792	10
C.	326	219	334	226	612	792	10
F.	335	219	342	226	612	792	10
(2008).	344	219	369	226	612	792	10
Reação	371	219	398	226	612	792	10
à	400	219	405	226	612	792	10
frustração:	406	219	444	226	612	792	10
construção	446	219	485	226	612	792	10
e	487	219	491	226	612	792	10
va-	493	219	504	226	612	792	10
lidação	320	228	346	236	612	792	10
da	347	228	356	236	612	792	10
medida	358	228	384	236	612	792	10
e	386	228	390	236	612	792	10
proposta	392	228	423	236	612	792	10
de	425	228	434	236	612	792	10
um	435	228	446	236	612	792	10
perﬁ	448	228	464	236	612	792	10
l	464	228	465	236	612	792	10
de	467	228	476	236	612	792	10
reação.	478	228	504	236	612	792	10
(Tese	320	238	340	245	612	792	10
de	342	238	351	245	612	792	10
Doutorado).	353	238	395	245	612	792	10
Universidade	398	238	444	245	612	792	10
de	446	238	455	245	612	792	10
Brasília.	458	238	486	245	612	792	10
Moura,	299	247	323	255	612	792	10
C.,	324	247	334	255	612	792	10
Pasquali,	335	247	366	255	612	792	10
L.,	367	247	376	255	612	792	10
&	376	247	382	255	612	792	10
Ferreira,	383	247	411	255	612	792	10
M.	412	247	421	255	612	792	10
(2004).	422	247	446	255	612	792	10
Teste	447	247	466	255	612	792	10
Objetivo	467	247	495	255	612	792	10
de	496	247	504	255	612	792	10
Resistência	320	257	361	264	612	792	10
à	363	257	367	264	612	792	10
frustração.	369	257	406	264	612	792	10
Instituto	407	257	435	264	612	792	10
de	437	257	445	264	612	792	10
Psicologia,	447	257	485	264	612	792	10
UnB.	487	257	504	264	612	792	10
Putnam	299	267	326	274	612	792	10
S.,	329	267	339	274	612	792	10
&	341	267	346	274	612	792	10
Lipkin	348	267	369	274	612	792	10
M.	372	267	380	274	612	792	10
(1995).	383	267	408	274	612	792	10
The	410	267	424	274	612	792	10
patient-centered	426	267	484	274	612	792	10
inter-	486	267	504	274	612	792	10
view	320	276	336	284	612	792	10
research	338	276	369	284	612	792	10
support.	372	276	400	284	612	792	10
En	403	276	412	284	612	792	10
M.	414	276	423	284	612	792	10
Lipkin,	425	276	448	284	612	792	10
S.	451	276	458	284	612	792	10
Putnam	460	276	488	284	612	792	10
&	490	276	495	284	612	792	10
A.	497	276	504	284	612	792	10
Lazare.	320	286	346	293	612	792	10
The	348	286	361	293	612	792	10
medical	363	286	390	293	612	792	10
interview.	391	286	424	293	612	792	10
Clinical	425	286	450	293	612	792	10
care,	452	286	469	293	612	792	10
education	471	286	504	293	612	792	10
and	320	295	334	303	612	792	10
research.	336	295	369	303	612	792	10
(pp.	371	295	385	303	612	792	10
530-537),	387	295	422	303	612	792	10
New	424	295	440	303	612	792	10
York:	442	295	460	303	612	792	10
Springer.	462	295	494	303	612	792	10
Quintana,	299	305	334	312	612	792	10
A.,	335	305	345	312	612	792	10
Rodrigues,	347	305	385	312	612	792	10
A.,	387	305	397	312	612	792	10
Arpini,	398	305	421	312	612	792	10
D.,	422	305	433	312	612	792	10
Bassi,	435	305	456	312	612	792	10
L.,	458	305	467	312	612	792	10
Cecim,	469	305	494	312	612	792	10
P.,	496	305	504	312	612	792	10
&	320	315	326	322	612	792	10
Santos,	328	315	355	322	612	792	10
M.	357	315	366	322	612	792	10
(2008).	368	315	394	322	612	792	10
A	396	315	401	322	612	792	10
angústia	403	315	433	322	612	792	10
na	435	315	444	322	612	792	10
formação	446	315	480	322	612	792	10
do	482	315	491	322	612	792	10
es-	493	315	504	322	612	792	10
tudante	320	324	347	332	612	792	10
de	349	324	357	332	612	792	10
Medicina.	359	324	393	332	612	792	10
Revista	395	324	422	332	612	792	10
Brasileira	423	324	457	332	612	792	10
de	458	324	467	332	612	792	10
Educação	469	324	504	332	612	792	10
Médica,	320	334	348	341	612	792	10
32,	350	334	362	341	612	792	10
1,	364	334	370	341	612	792	10
7-14.	373	334	391	341	612	792	10
Ribeiro,	299	343	327	351	612	792	10
M.,	330	343	341	351	612	792	10
&	345	343	350	351	612	792	10
Amaral,	353	343	381	351	612	792	10
C.	384	343	392	351	612	792	10
(2008).	396	343	421	351	612	792	10
Medicina	425	343	457	351	612	792	10
centrada	461	343	492	351	612	792	10
no	495	343	504	351	612	792	10
paciente	320	353	350	360	612	792	10
e	352	353	356	360	612	792	10
ensino	358	353	381	360	612	792	10
médico:	383	353	411	360	612	792	10
a	412	353	417	360	612	792	10
Aimportância	418	353	464	360	612	792	10
do	466	353	475	360	612	792	10
cuidado	477	353	504	360	612	792	10
com	320	363	335	370	612	792	10
a	338	363	342	370	612	792	10
pessoa	345	363	371	370	612	792	10
e	374	363	378	370	612	792	10
o	381	363	385	370	612	792	10
poder	388	363	408	370	612	792	10
médico.	411	363	439	370	612	792	10
Revista	442	363	468	370	612	792	10
Brasileira	471	363	504	370	612	792	10
de	320	372	329	380	612	792	10
Educação	331	372	367	380	612	792	10
Médica,	369	372	397	380	612	792	10
32	399	372	408	380	612	792	10
(1),	410	372	422	380	612	792	10
90-97.	425	372	447	380	612	792	10
Rosenzweig,	299	382	346	389	612	792	10
S.	349	382	357	389	612	792	10
(1944).	360	382	386	389	612	792	10
An	389	382	399	389	612	792	10
outline	402	382	426	389	612	792	10
of	430	382	437	389	612	792	10
frustration	440	382	477	389	612	792	10
theory.	480	382	504	389	612	792	10
En	320	391	330	399	612	792	10
J.	332	391	339	399	612	792	10
McV.	341	391	359	399	612	792	10
Hunt	361	391	378	399	612	792	10
(Ed.),	380	391	400	399	612	792	10
Personality	402	391	442	399	612	792	10
and	444	391	458	399	612	792	10
the	460	391	471	399	612	792	10
behavior	474	391	504	399	612	792	10
disorders.	320	401	355	408	612	792	10
(pp.	358	401	371	408	612	792	10
379-388).	374	401	408	408	612	792	10
New	410	401	426	408	612	792	10
York:	428	401	446	408	612	792	10
Ronald	448	401	474	408	612	792	10
Press.	476	401	499	408	612	792	10
Thomazi,	299	411	331	418	612	792	10
L.,	332	411	341	418	612	792	10
Moreira,	342	411	371	418	612	792	10
F.	372	411	378	418	612	792	10
G.,	380	411	390	418	612	792	10
&	391	411	397	418	612	792	10
Marco,	400	411	424	418	612	792	10
M.	425	411	434	418	612	792	10
A.	435	411	442	418	612	792	10
(2014).	445	411	469	418	612	792	10
Avaliação	471	411	504	418	612	792	10
da	320	420	329	428	612	792	10
evolução	331	420	363	428	612	792	10
da	365	420	374	428	612	792	10
empatia	376	420	404	428	612	792	10
em	406	420	417	428	612	792	10
alunos	419	420	443	428	612	792	10
do	445	420	454	428	612	792	10
quarto	456	420	478	428	612	792	10
ano	480	420	494	428	612	792	10
da	496	420	504	428	612	792	10
graduação	320	430	358	437	612	792	10
em	361	430	372	437	612	792	10
medicina	376	430	408	437	612	792	10
da	411	430	420	437	612	792	10
Unifesp	423	430	450	437	612	792	10
em	454	430	465	437	612	792	10
2012.	468	430	488	437	612	792	10
Re-	492	430	504	437	612	792	10
vista	320	439	337	447	612	792	10
Brasileira	340	439	373	447	612	792	10
de	376	439	385	447	612	792	10
Educação	388	439	424	447	612	792	10
Médica,	427	439	455	447	612	792	10
38,	458	439	469	447	612	792	10
1,	472	439	479	447	612	792	10
87-93.	482	439	504	447	612	792	10
Vianna,	299	449	325	456	612	792	10
A.,	326	449	335	456	612	792	10
&	336	449	341	456	612	792	10
Piccelli,	343	449	368	456	612	792	10
H.	369	449	377	456	612	792	10
(1998).	378	449	403	456	612	792	10
O	404	449	410	456	612	792	10
estudante,	411	449	447	456	612	792	10
o	448	449	452	456	612	792	10
médico	454	449	479	456	612	792	10
e	480	449	484	456	612	792	10
o	485	449	490	456	612	792	10
pro-	491	449	504	456	612	792	10
fessor	320	459	341	466	612	792	10
de	342	459	350	466	612	792	10
Medicina	351	459	382	466	612	792	10
perante	383	459	409	466	612	792	10
a	409	459	414	466	612	792	10
morte	415	459	434	466	612	792	10
e	435	459	440	466	612	792	10
o	440	459	445	466	612	792	10
paciente	446	459	475	466	612	792	10
terminal.	475	459	504	466	612	792	10
Revista	320	468	346	476	612	792	10
da	348	468	357	476	612	792	10
Associação	358	468	398	476	612	792	10
Médica	399	468	424	476	612	792	10
Brasileira,	426	468	460	476	612	792	10
44,	462	468	473	476	612	792	10
1,	474	468	481	476	612	792	10
21-27.	482	468	504	476	612	792	10
Wolpe,	299	478	324	485	612	792	10
J.	326	478	332	485	612	792	10
(1976).	334	478	359	485	612	792	10
Prática	361	478	386	485	612	792	10
da	388	478	397	485	612	792	10
Terapia	399	478	425	485	612	792	10
Comportamental,	427	478	488	485	612	792	10
São	490	478	504	485	612	792	10
Paulo:	320	487	343	495	612	792	10
Editora	345	487	370	495	612	792	10
Brasiliense.	373	487	414	495	612	792	10
Para	86	649	105	657	612	792	10
citar	107	649	124	657	612	792	10
este	127	649	144	657	612	792	10
artículo:	146	649	178	657	612	792	10
Valory	86	659	110	668	612	792	10
dos	113	659	127	668	612	792	10
Santos	130	659	158	668	612	792	10
Mello,	160	659	184	668	612	792	10
T.	187	659	194	668	612	792	10
&	196	659	202	668	612	792	10
Benevides	207	659	249	668	612	792	10
Soares,	252	659	283	668	612	792	10
A.	287	659	296	668	612	792	10
(2014).	298	659	327	668	612	792	10
Habilidades	329	659	376	668	612	792	10
sociales	379	659	411	668	612	792	10
y	414	659	418	668	612	792	10
frustración	421	659	463	668	612	792	10
en	465	659	475	668	612	792	10
estudiantes	86	670	132	679	612	792	10
de	134	670	144	679	612	792	10
medicina.	147	670	185	679	612	792	10
Ciencias	188	670	222	679	612	792	10
Psicológicas	225	670	275	679	612	792	10
VIII	277	670	291	679	612	792	10
(2):	293	670	307	679	612	792	10
163-	309	670	327	679	612	792	10
172	330	670	345	679	612	792	10
Recibido:	410	701	444	709	612	792	10
04/2014	448	701	477	709	612	792	10
Revisado:	408	711	444	718	612	792	10
09/2014	448	711	477	718	612	792	10
Aceptado:	408	720	444	728	612	792	10
11/2014	446	720	475	728	612	792	10
172	81	749	95	756	612	792	10
