Artículo	57	59	101	70	595	842	1
de	104	59	116	70	595	842	1
revisión	120	59	164	70	595	842	1
Rev	57	72	71	80	595	842	1
Urug	73	72	92	80	595	842	1
Cardiol	94	72	121	80	595	842	1
2013;	123	72	141	80	595	842	1
28:	143	72	155	80	595	842	1
163-176	157	72	184	80	595	842	1
Hipertensión	66	111	71	112	595	842	1
Juan	66	111	68	112	595	842	1
P.	68	111	69	112	595	842	1
Salisbury,	69	111	74	112	595	842	1
pulmonar	72	111	76	112	595	842	1
Juan	74	111	76	112	595	842	1
en	76	111	77	112	595	842	1
C.	76	111	77	112	595	842	1
la	77	111	78	112	595	842	1
Grignola,	78	111	82	112	595	842	1
EPOC:	78	111	82	112	595	842	1
puesta	82	111	85	112	595	842	1
Gabriela	82	111	86	112	595	842	1
al	85	111	86	112	595	842	1
Pascal	86	111	89	112	595	842	1
día	86	111	88	112	595	842	1
y	89	111	90	112	595	842	1
colaboradores	90	111	96	112	595	842	1
Hipertensión	57	120	192	143	595	842	1
pulmonar	197	120	299	143	595	842	1
en	304	120	330	143	595	842	1
la	335	120	354	143	595	842	1
EPOC:	359	120	432	143	595	842	1
puesta	57	146	125	169	595	842	1
al	130	146	149	169	595	842	1
día	154	146	186	169	595	842	1
Dres.	57	177	85	189	595	842	1
Juan	88	177	114	189	595	842	1
P.	116	177	127	189	595	842	1
Salisbury	130	177	179	189	595	842	1
1*	179	176	186	184	595	842	1
,	186	177	189	189	595	842	1
Juan	192	177	218	189	595	842	1
C.	220	177	231	189	595	842	1
Grignola	234	177	280	189	595	842	1
2*	280	176	288	184	595	842	1
,	287	177	291	189	595	842	1
Gabriela	294	177	339	189	595	842	1
Pascal	342	177	376	189	595	842	1
3	376	176	380	184	595	842	1
,	380	177	383	189	595	842	1
Enric	57	193	84	205	595	842	1
Domingo	87	193	137	205	595	842	1
4	137	192	141	200	595	842	1
,	141	193	145	205	595	842	1
Gabriel	147	193	186	205	595	842	1
Parma	189	193	224	205	595	842	1
5	224	192	228	200	595	842	1
,	228	193	231	205	595	842	1
Pedro	234	193	267	205	595	842	1
Trujillo	270	193	307	205	595	842	1
6	307	192	311	200	595	842	1
,	311	193	315	205	595	842	1
Ana	317	193	339	205	595	842	1
Inés	342	193	364	205	595	842	1
Gruss	367	193	398	205	595	842	1
7	398	192	402	200	595	842	1
,	402	193	405	205	595	842	1
Antonio	57	209	101	221	595	842	1
Roman	104	209	143	221	595	842	1
8	143	208	147	216	595	842	1
,	147	209	150	221	595	842	1
Pablo	153	209	184	221	595	842	1
Curbelo	187	209	230	221	595	842	1
9	230	208	234	216	595	842	1
Palabras	57	407	89	415	595	842	1
clave:	91	407	113	415	595	842	1
HIPERTENSIÓN	135	407	196	415	595	842	1
PULMONAR,	198	407	246	415	595	842	1
ENFERMEDAD	248	407	304	415	595	842	1
PULMONAR	306	407	352	415	595	842	1
OBSTRUCTIVA	354	407	410	415	595	842	1
CRÓNICA,	412	407	450	415	595	842	1
INSUFICIENCIA	135	418	195	426	595	842	1
RESPIRATORIA,	197	418	258	426	595	842	1
CATETERISMO	260	418	318	426	595	842	1
CARDÍACO	320	418	361	426	595	842	1
DERECHO.	363	418	404	426	595	842	1
Key	57	572	71	580	595	842	1
words:	73	572	100	580	595	842	1
PULMONARY	135	572	185	580	595	842	1
HYPERTENSION,	187	572	253	580	595	842	1
CHRONIC	255	572	292	580	595	842	1
OBSTRUCTIVE	294	572	350	580	595	842	1
PULMONARY	352	572	403	580	595	842	1
DISEASE,	405	572	441	580	595	842	1
RESPIRATORY	135	583	190	591	595	842	1
INSUFFICIENCY,	192	583	257	591	595	842	1
RIGHT	259	583	284	591	595	842	1
HEART	286	583	314	591	595	842	1
CATHETERIZATION.	316	583	394	591	595	842	1
1.	59	625	66	633	595	842	1
Ex	68	625	78	633	595	842	1
Asistente	80	625	114	633	595	842	1
Cátedra	117	625	145	633	595	842	1
de	148	625	156	633	595	842	1
Neumología,	158	625	204	633	595	842	1
Hospital	206	625	237	633	595	842	1
Maciel,	239	625	265	633	595	842	1
Uruguay.	268	625	302	633	595	842	1
2.	59	636	66	644	595	842	1
Profesor	68	636	99	644	595	842	1
Agregado	101	636	136	644	595	842	1
del	138	636	149	644	595	842	1
Departamento	151	636	203	644	595	842	1
de	206	636	214	644	595	842	1
Fisiopatología.	216	636	269	644	595	842	1
Facultad	271	636	303	644	595	842	1
de	306	636	314	644	595	842	1
Medicina.	316	636	352	644	595	842	1
Udelar,	354	636	381	644	595	842	1
Uruguay.	383	636	418	644	595	842	1
3.	59	647	66	655	595	842	1
Ex	68	647	78	655	595	842	1
Asistente	80	647	114	655	595	842	1
de	117	647	125	655	595	842	1
Cardiología.	127	647	171	655	595	842	1
Médico	173	647	199	655	595	842	1
cardiólogo	201	647	238	655	595	842	1
del	240	647	251	655	595	842	1
Servicio	253	647	282	655	595	842	1
de	285	647	293	655	595	842	1
Cardiología,	295	647	339	655	595	842	1
Hospital	341	647	372	655	595	842	1
Maciel,	374	647	400	655	595	842	1
Uruguay.	402	647	437	655	595	842	1
4.	59	658	66	666	595	842	1
Área	68	658	85	666	595	842	1
del	88	658	98	666	595	842	1
Cor,	101	658	116	666	595	842	1
Hospital	118	658	149	666	595	842	1
Universitari	151	658	196	666	595	842	1
Vall	198	658	213	666	595	842	1
d'Hebron;	215	658	252	666	595	842	1
Departamento	254	658	307	666	595	842	1
Fisiología	309	658	344	666	595	842	1
Universitat	346	658	388	666	595	842	1
Autónoma	390	658	428	666	595	842	1
Barcelona.	430	658	469	666	595	842	1
5.	59	669	66	677	595	842	1
Asistente	68	669	102	677	595	842	1
de	104	669	113	677	595	842	1
Cardiología,	115	669	159	677	595	842	1
Hospital	161	669	192	677	595	842	1
de	194	669	202	677	595	842	1
Clínicas.	205	669	236	677	595	842	1
Udelar,	238	669	265	677	595	842	1
Uruguay.	267	669	302	677	595	842	1
6.	59	680	66	688	595	842	1
Profesor	68	680	99	688	595	842	1
Adjunto	101	680	131	688	595	842	1
Cátedra	133	680	162	688	595	842	1
de	164	680	172	688	595	842	1
Cardiología,	175	680	218	688	595	842	1
Hospital	220	680	251	688	595	842	1
de	254	680	262	688	595	842	1
Clínicas.	264	680	295	688	595	842	1
Udelar,	297	680	325	688	595	842	1
Uruguay.	327	680	361	688	595	842	1
7.	59	691	66	699	595	842	1
Residente	68	691	104	699	595	842	1
de	106	691	115	699	595	842	1
Cátedra	117	691	146	699	595	842	1
de	148	691	156	699	595	842	1
Neumología,	158	691	204	699	595	842	1
Hospital	207	691	237	699	595	842	1
Maciel,	240	691	266	699	595	842	1
Udelar,	268	691	295	699	595	842	1
Uruguay.	297	691	332	699	595	842	1
8.	59	702	66	710	595	842	1
Servei	68	702	91	710	595	842	1
de	93	702	102	710	595	842	1
Pneumologia	104	702	151	710	595	842	1
i	153	702	156	710	595	842	1
CIBERES,	158	702	197	710	595	842	1
Hospital	199	702	230	710	595	842	1
Universitari	232	702	276	710	595	842	1
Vall	279	702	293	710	595	842	1
d'Hebron.	295	702	332	710	595	842	1
9.	59	713	66	721	595	842	1
Profesor	68	713	99	721	595	842	1
Agregado	101	713	136	721	595	842	1
Cátedra	138	713	167	721	595	842	1
de	169	713	177	721	595	842	1
Neumología,	180	713	225	721	595	842	1
Hospital	228	713	259	721	595	842	1
Maciel,	261	713	287	721	595	842	1
Uruguay.	289	713	323	721	595	842	1
*	59	724	63	732	595	842	1
Ambos	66	724	90	732	595	842	1
autores	92	724	118	732	595	842	1
contribuyeron	120	724	170	732	595	842	1
en	172	724	180	732	595	842	1
igual	182	724	200	732	595	842	1
forma	202	724	223	732	595	842	1
en	225	724	234	732	595	842	1
el	236	724	242	732	595	842	1
manuscrito.	244	724	286	732	595	842	1
Correspondencia:	59	735	121	743	595	842	1
Dr.	123	735	134	743	595	842	1
Juan	137	735	154	743	595	842	1
P.	157	735	164	743	595	842	1
Salisbury.	167	735	202	743	595	842	1
Policlínica	204	735	240	743	595	842	1
de	243	735	251	743	595	842	1
Hipertensión	253	735	299	743	595	842	1
Pulmonar,	302	735	339	743	595	842	1
Hospital	341	735	371	743	595	842	1
Maciel.	374	735	399	743	595	842	1
Facultad	401	735	432	743	595	842	1
de	434	735	443	743	595	842	1
Medicina,	445	735	479	743	595	842	1
Universidad	59	746	102	754	595	842	1
de	103	746	112	754	595	842	1
la	113	746	119	754	595	842	1
República.	120	746	157	754	595	842	1
25	158	746	167	754	595	842	1
de	168	746	176	754	595	842	1
Mayo	177	746	197	754	595	842	1
172,	198	746	213	754	595	842	1
CP	214	746	225	754	595	842	1
11000.	226	746	249	754	595	842	1
Montevideo,	250	746	293	754	595	842	1
Uruguay.	295	746	328	754	595	842	1
Correo	329	746	353	754	595	842	1
electrónico:	354	746	395	754	595	842	1
jpsalis@hotmail.com	396	746	469	754	595	842	1
Los	59	757	72	765	595	842	1
autores	74	757	100	765	595	842	1
del	103	757	113	765	595	842	1
presente	116	757	147	765	595	842	1
artículo	149	757	177	765	595	842	1
declaran	179	757	211	765	595	842	1
no	213	757	222	765	595	842	1
tener	224	757	243	765	595	842	1
ningún	246	757	272	765	595	842	1
conflicto	274	757	305	765	595	842	1
de	307	757	315	765	595	842	1
interés.	317	757	345	765	595	842	1
Recibido	59	768	91	776	595	842	1
mayo	93	768	112	776	595	842	1
3,	114	768	121	776	595	842	1
aceptado	123	768	155	776	595	842	1
junio	157	768	176	776	595	842	1
18,	178	768	189	776	595	842	1
2013	191	768	209	776	595	842	1
163	537	786	549	795	595	842	1
Hipertensión	57	59	100	66	595	842	2
pulmonar	104	59	136	66	595	842	2
en	140	59	148	66	595	842	2
la	152	59	158	66	595	842	2
EPOC:	161	59	182	66	595	842	2
puesta	185	59	208	66	595	842	2
al	211	59	217	66	595	842	2
día	221	59	231	66	595	842	2
Juan	57	68	73	76	595	842	2
P.	76	68	82	76	595	842	2
Salisbury,	86	68	118	76	595	842	2
Juan	122	68	138	76	595	842	2
C.	141	68	147	76	595	842	2
Grignola,	151	68	181	76	595	842	2
Gabriela	185	68	213	76	595	842	2
Pascal	216	68	237	76	595	842	2
y	241	68	244	76	595	842	2
colaboradores	248	68	297	76	595	842	2
Revista	424	59	449	66	595	842	2
Uruguaya	452	59	485	66	595	842	2
de	489	59	497	66	595	842	2
Cardiología	501	59	539	66	595	842	2
Volumen	422	68	452	76	595	842	2
28	456	68	464	76	595	842	2
|	467	68	469	76	595	842	2
nº	473	68	480	76	595	842	2
2	483	68	487	76	595	842	2
|	490	68	492	76	595	842	2
Agosto	496	68	520	76	595	842	2
2013	524	68	538	76	595	842	2
Tabla	60	116	81	125	595	842	2
1.	83	116	88	125	595	842	2
Clasificación	90	116	137	125	595	842	2
de	139	116	148	125	595	842	2
la	150	116	157	125	595	842	2
hipertensión	159	116	207	125	595	842	2
pulmonar	209	116	245	125	595	842	2
(Dana	247	116	270	125	595	842	2
Point,	272	116	294	125	595	842	2
2008)	60	126	82	135	595	842	2
racterística	333	114	379	123	595	842	2
bien	383	114	401	123	595	842	2
reconocida	405	114	449	123	595	842	2
de	453	114	462	123	595	842	2
los	467	114	478	123	595	842	2
pacientes	482	114	520	123	595	842	2
con	524	114	539	123	595	842	2
EPOC,	333	126	361	135	595	842	2
por	363	126	377	135	595	842	2
lo	379	126	386	135	595	842	2
que	388	126	403	135	595	842	2
podría	405	126	431	135	595	842	2
ser	433	126	445	135	595	842	2
una	447	126	463	135	595	842	2
definición	465	126	505	135	595	842	2
de	507	126	516	135	595	842	2
feno-	518	126	539	135	595	842	2
tipo	333	138	349	147	595	842	2
para	351	138	370	147	595	842	2
las	372	138	383	147	595	842	2
futuras	385	138	415	147	595	842	2
clasificaciones.	417	138	478	147	595	842	2
El	480	138	489	147	595	842	2
cuarto	491	138	517	147	595	842	2
Sim-	520	138	539	147	595	842	2
posio	333	150	354	159	595	842	2
Mundial	357	150	391	159	595	842	2
sobre	394	150	416	159	595	842	2
HP,	418	150	434	159	595	842	2
organizado	437	150	482	159	595	842	2
por	484	150	498	159	595	842	2
la	501	150	508	159	595	842	2
OMS	511	150	531	159	595	842	2
y	534	150	539	159	595	842	2
celebrado	333	162	372	171	595	842	2
en	373	162	383	171	595	842	2
Dana	385	162	407	171	595	842	2
Point,	408	162	433	171	595	842	2
California,	435	162	478	171	595	842	2
en	480	162	490	171	595	842	2
el	491	162	498	171	595	842	2
año	500	162	515	171	595	842	2
2008,	516	162	538	171	595	842	2
incluye	333	174	362	183	595	842	2
a	365	174	369	183	595	842	2
la	371	174	379	183	595	842	2
HP	381	174	395	183	595	842	2
de	397	174	406	183	595	842	2
la	408	174	416	183	595	842	2
EPOC	418	174	444	183	595	842	2
en	446	174	456	183	595	842	2
el	458	174	465	183	595	842	2
grupo	467	174	491	183	595	842	2
3	493	174	498	183	595	842	2
“debido	500	174	532	183	595	842	2
a	534	174	539	183	595	842	2
enfermedades	333	186	390	195	595	842	2
pulmonares	392	186	440	195	595	842	2
y/o	442	186	454	195	595	842	2
hipoxemia”	456	186	502	195	595	842	2
(12)	502	187	513	192	595	842	2
(tabla	515	186	539	195	595	842	2
1),	333	198	344	207	595	842	2
lo	348	198	355	207	595	842	2
cual	359	198	376	207	595	842	2
fue	381	198	393	207	595	842	2
ratificado	398	198	437	207	595	842	2
en	441	198	451	207	595	842	2
la	455	198	463	207	595	842	2
reciente	467	198	500	207	595	842	2
Reunión	504	198	539	207	595	842	2
Mundial	333	210	367	219	595	842	2
de	370	210	379	219	595	842	2
HP	382	210	395	219	595	842	2
en	398	210	408	219	595	842	2
Niza	410	210	429	219	595	842	2
(www.wsph2013.com).	432	210	524	219	595	842	2
Grupo	63	148	86	156	595	842	2
1.	88	148	95	156	595	842	2
Hipertensión	97	148	145	156	595	842	2
arterial	147	148	174	156	595	842	2
pulmonar	177	148	212	156	595	842	2
Grupo	63	166	86	173	595	842	2
2.	88	166	95	173	595	842	2
Hipertensión	97	166	145	173	595	842	2
pulmonar	147	166	183	173	595	842	2
causada	185	166	214	173	595	842	2
por	216	166	228	173	595	842	2
cardiopatía	230	166	271	173	595	842	2
izquierda	273	166	307	173	595	842	2
Grupo	63	183	86	191	595	842	2
3.	88	183	95	191	595	842	2
Hipertensión	97	183	145	191	595	842	2
pulmonar	147	183	183	191	595	842	2
por	185	183	197	191	595	842	2
enfermedades	199	183	250	191	595	842	2
pulmonares	252	183	295	191	595	842	2
y/o	297	183	308	191	595	842	2
hipoxemia	63	193	101	200	595	842	2
3.1.	72	210	85	218	595	842	2
Enfermedad	87	210	132	218	595	842	2
pulmonar	134	210	169	218	595	842	2
obstructiva	172	210	213	218	595	842	2
crónica	215	210	241	218	595	842	2
(EPOC)	243	210	272	218	595	842	2
3.2.	72	228	85	235	595	842	2
Enfermedad	87	228	132	235	595	842	2
pulmonar	134	228	169	235	595	842	2
intersticial	172	228	211	235	595	842	2
3.3.	72	245	85	253	595	842	2
Otras	87	245	107	253	595	842	2
enfermedades	110	245	160	253	595	842	2
pulmonares	162	245	205	253	595	842	2
con	207	245	220	253	595	842	2
patrones	222	245	254	253	595	842	2
mixtos	256	245	281	253	595	842	2
restrictivos	72	255	113	262	595	842	2
y	115	255	119	262	595	842	2
obstructivos	121	255	166	262	595	842	2
3.4.	72	272	85	280	595	842	2
Trastornos	87	272	127	280	595	842	2
respiratorios	129	272	176	280	595	842	2
del	178	272	189	280	595	842	2
sueño	191	272	212	280	595	842	2
3.5.	72	290	85	297	595	842	2
Trastornos	87	290	127	297	595	842	2
de	129	290	138	297	595	842	2
hipoventilación	140	290	196	297	595	842	2
alveolar	198	290	227	297	595	842	2
3.6.	72	307	85	315	595	842	2
Exposición	87	307	126	315	595	842	2
crónica	128	307	155	315	595	842	2
a	157	307	161	315	595	842	2
alta	163	307	177	315	595	842	2
altitud	179	307	204	315	595	842	2
3.7.	72	324	85	332	595	842	2
Anomalías	87	324	125	332	595	842	2
del	127	324	138	332	595	842	2
desarrollo	140	324	177	332	595	842	2
Grupo	63	342	86	349	595	842	2
4.	88	342	95	349	595	842	2
Hipertensión	97	342	145	349	595	842	2
pulmonar	147	342	183	349	595	842	2
tromboembólica	185	342	243	349	595	842	2
crónica	246	342	272	349	595	842	2
Grupo	63	359	86	367	595	842	2
5.	88	359	95	367	595	842	2
Hipertensión	97	359	145	367	595	842	2
pulmonar	147	359	183	367	595	842	2
con	185	359	197	367	595	842	2
mecanismos	200	359	244	367	595	842	2
poco	246	359	262	367	595	842	2
claros	265	359	286	367	595	842	2
o	288	359	292	367	595	842	2
multifactoriales	63	369	121	376	595	842	2
Introducción	113	429	173	438	595	842	2
La	113	445	124	453	595	842	2
enfermedad	132	445	180	453	595	842	2
pulmonar	188	445	228	453	595	842	2
obstructiva	235	445	282	453	595	842	2
crónica	289	445	319	453	595	842	2
(EPOC)	113	457	146	465	595	842	2
es	147	457	156	465	595	842	2
una	157	457	173	465	595	842	2
enfermedad	174	457	223	465	595	842	2
heterogénea,	224	457	277	465	595	842	2
sistémica,	278	457	319	465	595	842	2
que	113	469	128	477	595	842	2
involucra	131	469	169	477	595	842	2
múltiples	172	469	211	477	595	842	2
repercusiones	213	469	270	477	595	842	2
más	272	469	289	477	595	842	2
allá	292	469	307	477	595	842	2
de	309	469	319	477	595	842	2
la	113	481	121	489	595	842	2
obstrucción	122	481	170	489	595	842	2
de	171	481	181	489	595	842	2
la	182	481	189	489	595	842	2
vía	191	481	203	489	595	842	2
aérea	204	481	227	489	595	842	2
(1-3)	227	481	239	486	595	842	2
.	239	481	241	489	595	842	2
El	243	481	252	489	595	842	2
resultado	254	481	292	489	595	842	2
es	293	481	302	489	595	842	2
una	303	481	319	489	595	842	2
significativa	113	493	163	501	595	842	2
heterogeneidad	165	493	228	501	595	842	2
en	230	493	240	501	595	842	2
la	242	493	250	501	595	842	2
presentación	252	493	304	501	595	842	2
clí-	307	493	319	501	595	842	2
nica	113	505	130	513	595	842	2
de	132	505	141	513	595	842	2
los	143	505	154	513	595	842	2
pacientes	155	505	194	513	595	842	2
con	195	505	209	513	595	842	2
EPOC	211	505	237	513	595	842	2
(4-6)	237	505	249	510	595	842	2
.	249	505	252	513	595	842	2
Se	253	505	263	513	595	842	2
trata	264	505	285	513	595	842	2
de	286	505	296	513	595	842	2
la	297	505	305	513	595	842	2
en-	306	505	319	513	595	842	2
fermedad	113	517	152	525	595	842	2
respiratoria	154	517	203	525	595	842	2
crónica	205	517	235	525	595	842	2
de	237	517	247	525	595	842	2
mayor	249	517	275	525	595	842	2
incidencia	278	517	319	525	595	842	2
e	113	529	118	537	595	842	2
impacto	121	529	154	537	595	842	2
a	157	529	162	537	595	842	2
nivel	165	529	185	537	595	842	2
mundial,	188	529	225	537	595	842	2
siendo	228	529	254	537	595	842	2
actualmente	258	529	308	537	595	842	2
la	311	529	319	537	595	842	2
cuarta	113	541	140	549	595	842	2
causa	145	541	168	549	595	842	2
de	173	541	183	549	595	842	2
muerte	188	541	218	549	595	842	2
estimándose,	223	541	277	549	595	842	2
según	282	541	306	549	595	842	2
la	311	541	319	549	595	842	2
Organización	113	553	168	561	595	842	2
Mundial	171	553	205	561	595	842	2
de	208	553	217	561	595	842	2
la	220	553	227	561	595	842	2
Salud	230	553	253	561	595	842	2
(OMS),	256	553	286	561	595	842	2
que	288	553	303	561	595	842	2
sea	306	553	319	561	595	842	2
la	113	565	121	573	595	842	2
tercera	123	565	152	573	595	842	2
para	154	565	172	573	595	842	2
el	174	565	181	573	595	842	2
año	183	565	198	573	595	842	2
2020	200	565	220	573	595	842	2
(7)	220	565	227	570	595	842	2
.	227	565	229	573	595	842	2
Se	231	565	241	573	595	842	2
trata	243	565	264	573	595	842	2
de	266	565	275	573	595	842	2
una	277	565	293	573	595	842	2
enfer-	295	565	319	573	595	842	2
medad	113	577	140	585	595	842	2
de	142	577	152	585	595	842	2
diagnóstico	153	577	199	585	595	842	2
espirométrico,	201	577	259	585	595	842	2
definida	261	577	294	585	595	842	2
por	296	577	310	585	595	842	2
la	311	577	319	585	595	842	2
presencia	113	589	152	597	595	842	2
de	155	589	164	597	595	842	2
obstrucción	167	589	214	597	595	842	2
bronquial	217	589	257	597	595	842	2
(cociente	259	589	296	597	595	842	2
volu-	299	589	319	597	595	842	2
men	113	601	131	609	595	842	2
espiratorio	133	601	177	609	595	842	2
forzado	179	601	209	609	595	842	2
en	211	601	221	609	595	842	2
el	223	601	230	609	595	842	2
primer	232	601	260	609	595	842	2
segundo/capa-	261	601	319	609	595	842	2
cidad	113	613	135	621	595	842	2
vital	137	613	155	621	595	842	2
forzada,	157	613	190	621	595	842	2
VEF1/CVF	192	613	237	621	595	842	2
<	239	613	247	621	595	842	2
0,70	249	613	266	621	595	842	2
post-bronco-	268	613	319	621	595	842	2
dilatador)	113	625	154	633	595	842	2
y	155	625	160	633	595	842	2
su	161	625	171	633	595	842	2
severidad	172	625	211	633	595	842	2
se	213	625	221	633	595	842	2
clasifica	223	625	255	633	595	842	2
por	257	625	270	633	595	842	2
el	272	625	279	633	595	842	2
VEF1	280	625	304	633	595	842	2
(le-	306	625	319	633	595	842	2
ve	113	637	122	645	595	842	2
<	125	637	133	645	595	842	2
70%,	136	637	156	645	595	842	2
moderada	159	637	199	645	595	842	2
70%-50%,	202	637	242	645	595	842	2
severa	245	637	271	645	595	842	2
50%-35%	274	637	311	645	595	842	2
y	314	637	319	645	595	842	2
muy	113	649	131	657	595	842	2
severa	133	649	159	657	595	842	2
£	161	647	166	658	595	842	2
34%)	168	649	188	657	595	842	2
(8)	188	649	196	654	595	842	2
.	196	649	198	657	595	842	2
Existe	200	649	226	657	595	842	2
consenso	228	649	264	657	595	842	2
de	266	649	275	657	595	842	2
que	277	649	292	657	595	842	2
solo	294	649	310	657	595	842	2
el	312	649	319	657	595	842	2
VEF1	113	661	137	669	595	842	2
es	141	661	149	669	595	842	2
insuficiente	154	661	201	669	595	842	2
para	206	661	224	669	595	842	2
definir	228	661	256	669	595	842	2
la	260	661	267	669	595	842	2
severidad	271	661	310	669	595	842	2
y	314	661	319	669	595	842	2
complejidad	113	673	162	681	595	842	2
de	164	673	173	681	595	842	2
esta	175	673	191	681	595	842	2
enfermedad	193	673	241	681	595	842	2
(9,10)	241	673	257	678	595	842	2
.	256	673	259	681	595	842	2
Es	261	673	271	681	595	842	2
por	273	673	286	681	595	842	2
ello	288	673	302	681	595	842	2
que	304	673	319	681	595	842	2
en	113	685	123	693	595	842	2
los	125	685	136	693	595	842	2
últimos	138	685	169	693	595	842	2
años	170	685	189	693	595	842	2
se	191	685	199	693	595	842	2
ha	201	685	211	693	595	842	2
propuesto	212	685	253	693	595	842	2
la	255	685	262	693	595	842	2
identificación	264	685	319	693	595	842	2
y	113	697	118	705	595	842	2
agrupación	120	697	165	705	595	842	2
de	167	697	177	705	595	842	2
las	179	697	190	705	595	842	2
características	192	697	251	705	595	842	2
clínicas	253	697	283	705	595	842	2
sobresa-	285	697	319	705	595	842	2
lientes	113	709	141	717	595	842	2
de	143	709	152	717	595	842	2
los	154	709	166	717	595	842	2
pacientes	168	709	206	717	595	842	2
para	208	709	227	717	595	842	2
definir	229	709	256	717	595	842	2
fenotipos	259	709	296	717	595	842	2
espe-	298	709	319	717	595	842	2
cíficos	113	721	139	729	595	842	2
que	141	721	156	729	595	842	2
permitan	158	721	196	729	595	842	2
una	199	721	214	729	595	842	2
mejor	217	721	240	729	595	842	2
comprensión	243	721	295	729	595	842	2
de	298	721	307	729	595	842	2
su	309	721	319	729	595	842	2
fisiopatología	113	733	168	741	595	842	2
(11)	168	733	178	738	595	842	2
.	178	733	181	741	595	842	2
La	183	733	193	741	595	842	2
agrupación	196	733	241	741	595	842	2
de	243	733	253	741	595	842	2
los	255	733	266	741	595	842	2
pacientes	269	733	307	741	595	842	2
en	309	733	319	741	595	842	2
fenotipos	113	745	151	753	595	842	2
específicos	153	745	196	753	595	842	2
permitirá	198	745	237	753	595	842	2
realizar	240	745	271	753	595	842	2
futuros	274	745	304	753	595	842	2
en-	306	745	319	753	595	842	2
sayos	113	757	135	765	595	842	2
clínicos	137	757	167	765	595	842	2
con	168	757	183	765	595	842	2
tratamientos	184	757	237	765	595	842	2
dirigidos	239	757	274	765	595	842	2
que	276	757	290	765	595	842	2
permi-	292	757	319	765	595	842	2
tan	113	769	127	777	595	842	2
obtener	130	769	161	777	595	842	2
mejores	164	769	196	777	595	842	2
resultados.	199	769	244	777	595	842	2
La	247	769	258	777	595	842	2
HP	261	769	274	777	595	842	2
es	277	769	286	777	595	842	2
una	289	769	304	777	595	842	2
ca-	307	769	319	777	595	842	2
164	51	786	64	795	595	842	2
Definición	333	249	381	258	595	842	2
e	384	249	389	258	595	842	2
importancia	392	249	448	258	595	842	2
clínica	451	249	481	258	595	842	2
La	333	264	344	273	595	842	2
HP	345	264	359	273	595	842	2
es	361	264	369	273	595	842	2
una	371	264	386	273	595	842	2
condición	388	264	427	273	595	842	2
hemodinámica	429	264	488	273	595	842	2
definida	490	264	523	273	595	842	2
por	525	264	539	273	595	842	2
un	333	276	344	285	595	842	2
aumento	346	276	382	285	595	842	2
de	385	276	394	285	595	842	2
la	396	276	404	285	595	842	2
presión	406	276	436	285	595	842	2
arterial	439	276	469	285	595	842	2
pulmonar	472	276	512	285	595	842	2
media	514	276	539	285	595	842	2
(PAPm)	333	288	366	297	595	842	2
³	368	286	373	298	595	842	2
25	375	288	385	297	595	842	2
mmHg	387	288	415	297	595	842	2
en	417	288	426	297	595	842	2
reposo	428	288	455	297	595	842	2
y	457	288	462	297	595	842	2
a	464	288	468	297	595	842	2
nivel	470	288	490	297	595	842	2
del	492	288	504	297	595	842	2
mar,	506	288	525	297	595	842	2
es-	527	288	539	297	595	842	2
timada	333	300	362	309	595	842	2
mediante	365	300	403	309	595	842	2
el	407	300	414	309	595	842	2
cateterismo	418	300	466	309	595	842	2
cardíaco	469	300	503	309	595	842	2
derecho	507	300	539	309	595	842	2
(CCD).	333	312	361	321	595	842	2
El	365	312	375	321	595	842	2
valor	379	312	399	321	595	842	2
normal	404	312	433	321	595	842	2
de	437	312	447	321	595	842	2
PAPm	451	312	478	321	595	842	2
es	482	312	490	321	595	842	2
de	494	312	504	321	595	842	2
14	508	312	518	321	595	842	2
±	522	312	529	321	595	842	2
3	534	312	539	321	595	842	2
mmHg	333	324	361	333	595	842	2
con	363	324	377	333	595	842	2
un	380	324	390	333	595	842	2
límite	393	324	417	333	595	842	2
superior	419	324	453	333	595	842	2
de	455	324	464	333	595	842	2
20	467	324	476	333	595	842	2
mmHg	479	324	507	333	595	842	2
(14	509	324	522	333	595	842	2
±	524	324	531	333	595	842	2
2	534	324	539	333	595	842	2
DS)	333	336	349	345	595	842	2
(13,14)	349	336	367	342	595	842	2
.	367	336	369	345	595	842	2
La	371	336	382	345	595	842	2
HP	384	336	398	345	595	842	2
de	400	336	409	345	595	842	2
los	411	336	423	345	595	842	2
pacientes	425	336	463	345	595	842	2
con	465	336	479	345	595	842	2
EPOC	481	336	507	345	595	842	2
está	509	336	525	345	595	842	2
in-	527	336	539	345	595	842	2
cluida	333	348	358	357	595	842	2
en	359	348	369	357	595	842	2
el	370	348	378	357	595	842	2
grupo	379	348	403	357	595	842	2
de	404	348	414	357	595	842	2
HP	415	348	429	357	595	842	2
precapilar,	430	348	474	357	595	842	2
es	476	348	484	357	595	842	2
decir	486	348	506	357	595	842	2
con	507	348	521	357	595	842	2
una	523	348	539	357	595	842	2
presión	333	360	363	369	595	842	2
capilar	366	360	394	369	595	842	2
pulmonar	397	360	437	369	595	842	2
(Pcp)	440	360	462	369	595	842	2
<	465	360	473	369	595	842	2
15	476	360	486	369	595	842	2
mmHg	489	360	517	369	595	842	2
y	520	360	525	369	595	842	2
un	528	360	539	369	595	842	2
gasto	333	372	355	381	595	842	2
cardíaco	357	372	391	381	595	842	2
(GC)	393	372	413	381	595	842	2
normal	415	372	445	381	595	842	2
o	447	372	452	381	595	842	2
reducido	454	372	490	381	595	842	2
(14)	489	372	500	378	595	842	2
.	500	372	502	381	595	842	2
El	347	385	356	393	595	842	2
desarrollo	358	385	399	393	595	842	2
de	400	385	410	393	595	842	2
HP	412	385	425	393	595	842	2
en	427	385	437	393	595	842	2
las	438	385	450	393	595	842	2
enfermedades	451	385	508	393	595	842	2
pulmo-	510	385	539	393	595	842	2
nares	333	397	356	405	595	842	2
crónicas,	358	397	394	405	595	842	2
particularmente	396	397	463	405	595	842	2
en	465	397	475	405	595	842	2
la	478	397	485	405	595	842	2
EPOC,	487	397	516	405	595	842	2
tiene	518	397	539	405	595	842	2
implicancias	333	409	384	417	595	842	2
adversas	386	409	421	417	595	842	2
en	423	409	433	417	595	842	2
lo	435	409	443	417	595	842	2
funcional	445	409	483	417	595	842	2
y	485	409	490	417	595	842	2
en	492	409	502	417	595	842	2
la	504	409	511	417	595	842	2
sobre-	514	409	539	417	595	842	2
vida	333	421	350	429	595	842	2
de	352	421	361	429	595	842	2
estos	363	421	383	429	595	842	2
pacientes	385	421	423	429	595	842	2
como	425	421	446	429	595	842	2
veremos	447	421	481	429	595	842	2
más	483	421	500	429	595	842	2
adelante.	501	421	538	429	595	842	2
Los	333	433	348	441	595	842	2
pacientes	350	433	388	441	595	842	2
con	390	433	404	441	595	842	2
EPOC	406	433	432	441	595	842	2
pueden	434	433	464	441	595	842	2
presentar	466	433	505	441	595	842	2
una	507	433	523	441	595	842	2
HP	525	433	539	441	595	842	2
leve	333	445	349	453	595	842	2
a	351	445	356	453	595	842	2
moderada,	358	445	401	453	595	842	2
dado	404	445	423	453	595	842	2
por	425	445	439	453	595	842	2
una	441	445	457	453	595	842	2
PAPm	459	445	486	453	595	842	2
que	488	445	503	453	595	842	2
general-	505	445	539	453	595	842	2
mente	333	457	359	465	595	842	2
no	360	457	370	465	595	842	2
supera	372	457	400	465	595	842	2
los	401	457	412	465	595	842	2
35	414	457	424	465	595	842	2
mmHg,	425	457	456	465	595	842	2
el	457	457	465	465	595	842	2
GC	466	457	479	465	595	842	2
normal	481	457	510	465	595	842	2
y	512	457	517	465	595	842	2
la	518	457	526	465	595	842	2
re-	527	457	539	465	595	842	2
sistencia	333	469	369	477	595	842	2
vascular	371	469	405	477	595	842	2
pulmonar	407	469	447	477	595	842	2
(RVP)	450	469	475	477	595	842	2
moderadamen-	477	469	539	477	595	842	2
te	333	481	341	489	595	842	2
aumentada,	342	481	391	489	595	842	2
superando	392	481	435	489	595	842	2
excepcionalmente	437	481	509	489	595	842	2
las	511	481	522	489	595	842	2
480	524	481	538	489	595	842	2
dinas.s.cm	333	493	376	501	595	842	2
-5(15)	376	493	391	498	595	842	2
.	391	493	394	501	595	842	2
Se	398	493	408	501	595	842	2
ha	412	493	422	501	595	842	2
reconocido	426	493	470	501	595	842	2
y	474	493	478	501	595	842	2
es	482	493	491	501	595	842	2
particular-	495	493	539	501	595	842	2
mente	333	505	359	513	595	842	2
cierto	360	505	384	513	595	842	2
en	385	505	395	513	595	842	2
la	397	505	405	513	595	842	2
EPOC,	406	505	435	513	595	842	2
que	436	505	451	513	595	842	2
una	453	505	469	513	595	842	2
PAPm	470	505	497	513	595	842	2
entre	499	505	520	513	595	842	2
21	522	505	532	513	595	842	2
y	534	505	539	513	595	842	2
24	333	517	343	525	595	842	2
mmHg	345	517	373	525	595	842	2
también	375	517	409	525	595	842	2
es	410	517	419	525	595	842	2
anormal	421	517	455	525	595	842	2
(16)	455	517	465	522	595	842	2
.	465	517	468	525	595	842	2
Se	470	517	480	525	595	842	2
necesitan	481	517	520	525	595	842	2
más	522	517	539	525	595	842	2
estudios	333	529	367	537	595	842	2
para	369	529	388	537	595	842	2
comprender	390	529	439	537	595	842	2
mejor	442	529	465	537	595	842	2
el	468	529	475	537	595	842	2
impacto	477	529	510	537	595	842	2
clínico	512	529	539	537	595	842	2
de	333	541	342	549	595	842	2
estos	344	541	365	549	595	842	2
valores	366	541	395	549	595	842	2
de	397	541	406	549	595	842	2
PAPm	408	541	434	549	595	842	2
(muchas	436	541	471	549	595	842	2
veces	472	541	494	549	595	842	2
denomina-	495	541	539	549	595	842	2
da	333	553	343	561	595	842	2
pre	344	553	358	561	595	842	2
HP)	359	553	376	561	595	842	2
(16)	376	553	387	558	595	842	2
,	387	553	389	561	595	842	2
fundamentalmente	391	553	469	561	595	842	2
si	470	553	477	561	595	842	2
estos	478	553	499	561	595	842	2
pacientes	500	553	539	561	595	842	2
se	333	565	341	573	595	842	2
beneficiarían	345	565	399	573	595	842	2
de	403	565	412	573	595	842	2
un	416	565	427	573	595	842	2
tratamiento	431	565	480	573	595	842	2
vasodilatador	484	565	539	573	595	842	2
específico.	333	577	374	585	595	842	2
Debido	376	577	405	585	595	842	2
a	407	577	411	585	595	842	2
la	413	577	421	585	595	842	2
lenta	422	577	443	585	595	842	2
tasa	445	577	462	585	595	842	2
de	463	577	473	585	595	842	2
progresión	475	577	518	585	595	842	2
de	520	577	529	585	595	842	2
la	531	577	539	585	595	842	2
HP	333	589	347	597	595	842	2
en	349	589	359	597	595	842	2
la	362	589	369	597	595	842	2
EPOC	372	589	398	597	595	842	2
(aproximadamente	401	589	478	597	595	842	2
0,4-0,5	480	589	508	597	595	842	2
mmHg	511	589	539	597	595	842	2
por	333	601	347	609	595	842	2
año),	350	601	370	609	595	842	2
el	374	601	381	609	595	842	2
ventrículo	384	601	426	609	595	842	2
derecho	429	601	461	609	595	842	2
(VD)	464	601	484	609	595	842	2
tiene	487	601	507	609	595	842	2
tiempo	510	601	539	609	595	842	2
para	333	613	351	621	595	842	2
adaptarse,	354	613	397	621	595	842	2
preservando	399	613	450	621	595	842	2
su	452	613	462	621	595	842	2
contractilidad	465	613	521	621	595	842	2
y	524	613	529	621	595	842	2
el	531	613	539	621	595	842	2
GC	333	625	346	633	595	842	2
en	349	625	359	633	595	842	2
reposo	362	625	388	633	595	842	2
en	391	625	401	633	595	842	2
pacientes	404	625	442	633	595	842	2
estables.	444	625	479	633	595	842	2
Por	482	625	497	633	595	842	2
otro	500	625	516	633	595	842	2
lado,	519	625	539	633	595	842	2
aunque	333	637	363	645	595	842	2
la	366	637	373	645	595	842	2
HP	376	637	390	645	595	842	2
es	392	637	401	645	595	842	2
generalmente	403	637	459	645	595	842	2
moderada	462	637	502	645	595	842	2
en	505	637	515	645	595	842	2
repo-	518	637	539	645	595	842	2
so,	333	649	344	657	595	842	2
la	347	649	354	657	595	842	2
PAPm	356	649	383	657	595	842	2
aumenta	386	649	422	657	595	842	2
en	424	649	434	657	595	842	2
forma	437	649	461	657	595	842	2
notable	463	649	494	657	595	842	2
durante	496	649	529	657	595	842	2
el	531	649	539	657	595	842	2
sueño,	333	661	359	669	595	842	2
el	363	661	370	669	595	842	2
ejercicio	373	661	407	669	595	842	2
y	410	661	415	669	595	842	2
las	418	661	429	669	595	842	2
exacerbaciones	433	661	494	669	595	842	2
agudas	497	661	526	669	595	842	2
(17)	526	661	536	666	595	842	2
.	536	661	539	669	595	842	2
Un	333	673	346	681	595	842	2
punto	348	673	372	681	595	842	2
importante,	374	673	422	681	595	842	2
aún	424	673	440	681	595	842	2
sin	442	673	454	681	595	842	2
consenso,	456	673	495	681	595	842	2
es	497	673	506	681	595	842	2
el	508	673	515	681	595	842	2
crite-	517	673	539	681	595	842	2
rio	333	685	344	693	595	842	2
para	347	685	365	693	595	842	2
definir	368	685	395	693	595	842	2
la	398	685	405	693	595	842	2
severidad	408	685	447	693	595	842	2
de	449	685	459	693	595	842	2
la	461	685	469	693	595	842	2
HP	471	685	485	693	595	842	2
en	488	685	498	693	595	842	2
la	500	685	508	693	595	842	2
EPOC.	510	685	539	693	595	842	2
Algunos	333	697	366	705	595	842	2
autores	369	697	400	705	595	842	2
proponen	403	697	442	705	595	842	2
un	445	697	456	705	595	842	2
esquema	459	697	495	705	595	842	2
basado	498	697	526	705	595	842	2
en	529	697	539	705	595	842	2
valores	333	709	362	717	595	842	2
de	364	709	373	717	595	842	2
corte	375	709	395	717	595	842	2
arbitrarios	397	709	441	717	595	842	2
de	443	709	452	717	595	842	2
la	454	709	461	717	595	842	2
PAPm,	463	709	492	717	595	842	2
leve	493	709	510	717	595	842	2
de	511	709	521	717	595	842	2
26	522	709	532	717	595	842	2
a	534	709	539	717	595	842	2
34	333	721	343	729	595	842	2
mmHg;	344	721	375	729	595	842	2
moderada	377	721	417	729	595	842	2
de	419	721	428	729	595	842	2
35	430	721	439	729	595	842	2
a	441	721	446	729	595	842	2
44	447	721	457	729	595	842	2
mmHg	459	721	487	729	595	842	2
y	488	721	493	729	595	842	2
severa	494	721	521	729	595	842	2
³	522	719	527	730	595	842	2
45	529	721	538	729	595	842	2
mmHg	333	733	361	741	595	842	2
(18)	361	733	372	738	595	842	2
.	372	733	374	741	595	842	2
Otros	376	733	399	741	595	842	2
autores	401	733	431	741	595	842	2
proponen	433	733	472	741	595	842	2
definir	473	733	501	741	595	842	2
la	502	733	510	741	595	842	2
severi-	511	733	539	741	595	842	2
dad	333	745	348	753	595	842	2
de	351	745	360	753	595	842	2
acuerdo	363	745	395	753	595	842	2
al	398	745	405	753	595	842	2
impacto	408	745	441	753	595	842	2
sobre	444	745	466	753	595	842	2
la	469	745	476	753	595	842	2
hemodinámica	479	745	539	753	595	842	2
pulmonar,	333	757	375	765	595	842	2
definiendo	378	757	421	765	595	842	2
HP	423	757	437	765	595	842	2
severa	439	757	466	765	595	842	2
si	468	757	475	765	595	842	2
(I)	477	757	487	765	595	842	2
PAPm	490	757	516	765	595	842	2
>	519	757	526	765	595	842	2
35	529	757	539	765	595	842	2
mmHg,	333	769	364	777	595	842	2
o	366	769	371	777	595	842	2
(II)	374	769	388	777	595	842	2
PAPm	391	769	417	777	595	842	2
³	420	767	425	778	595	842	2
25	428	769	438	777	595	842	2
mmHg	441	769	469	777	595	842	2
con	472	769	486	777	595	842	2
un	489	769	500	777	595	842	2
IC	503	769	513	777	595	842	2
<	516	769	523	777	595	842	2
2,0	526	769	539	777	595	842	2
Revista	57	59	81	66	595	842	3
Uruguaya	85	59	118	66	595	842	3
de	121	59	130	66	595	842	3
Cardiología	133	59	171	66	595	842	3
Volumen	57	68	87	76	595	842	3
28	90	68	98	76	595	842	3
|	102	68	104	76	595	842	3
nº	107	68	114	76	595	842	3
2	117	68	121	76	595	842	3
|	125	68	127	76	595	842	3
Agosto	130	68	154	76	595	842	3
2013	158	68	173	76	595	842	3
l/min/m	57	115	88	123	595	842	3
2	88	115	92	120	595	842	3
,	92	115	94	123	595	842	3
o	97	115	102	123	595	842	3
(III)	105	115	122	123	595	842	3
RVP	125	115	144	123	595	842	3
>	147	115	154	123	595	842	3
6	157	115	162	123	595	842	3
unidades	165	115	202	123	595	842	3
Wood	205	115	228	123	595	842	3
(480	231	115	249	123	595	842	3
di-	251	115	262	123	595	842	3
nas.s.cm	57	127	92	135	595	842	3
-5	92	127	97	132	595	842	3
)	97	127	100	135	595	842	3
(19)	100	127	110	132	595	842	3
(tabla	113	127	137	135	595	842	3
2).	139	127	150	135	595	842	3
En	152	127	164	135	595	842	3
la	167	127	174	135	595	842	3
última	176	127	203	135	595	842	3
reunión	206	127	238	135	595	842	3
mun-	240	127	262	135	595	842	3
dial	57	139	72	147	595	842	3
de	74	139	83	147	595	842	3
HP	85	139	99	147	595	842	3
en	101	139	111	147	595	842	3
Niza	113	139	132	147	595	842	3
(www.wsph2013.com)	134	139	223	147	595	842	3
se	225	139	233	147	595	842	3
acordó	235	139	262	147	595	842	3
denominar	57	151	101	159	595	842	3
HP	106	151	119	159	595	842	3
en	124	151	134	159	595	842	3
la	138	151	145	159	595	842	3
EPOC	150	151	176	159	595	842	3
a	180	151	185	159	595	842	3
una	189	151	205	159	595	842	3
PAPm	209	151	236	159	595	842	3
>	240	151	248	159	595	842	3
25	252	151	262	159	595	842	3
mmHg,	57	163	87	171	595	842	3
leve	90	163	106	171	595	842	3
a	109	163	114	171	595	842	3
moderada	117	163	157	171	595	842	3
entre	160	163	182	171	595	842	3
25-35	185	163	207	171	595	842	3
mmHg	210	163	238	171	595	842	3
e	241	163	246	171	595	842	3
HP	248	163	262	171	595	842	3
severa	57	175	83	183	595	842	3
a	85	175	90	183	595	842	3
una	92	175	108	183	595	842	3
PAPm	111	175	137	183	595	842	3
³	140	173	144	184	595	842	3
35	147	175	157	183	595	842	3
mmHg.	159	175	190	183	595	842	3
Aproximadamente	71	187	146	195	595	842	3
10%-20%	151	187	189	195	595	842	3
de	193	187	203	195	595	842	3
los	208	187	219	195	595	842	3
pacientes	224	187	262	195	595	842	3
con	57	199	71	207	595	842	3
EPOC	72	199	98	207	595	842	3
avanzada	100	199	138	207	595	842	3
presentan	140	199	181	207	595	842	3
HP	183	199	196	207	595	842	3
severa	198	199	224	207	595	842	3
(PAPm	226	199	256	207	595	842	3
³	257	197	262	209	595	842	3
35	57	211	66	219	595	842	3
mmHg).	68	211	102	219	595	842	3
Ello	104	211	120	219	595	842	3
puede	122	211	146	219	595	842	3
corresponder	148	211	202	219	595	842	3
a	204	211	208	219	595	842	3
tres	210	211	226	219	595	842	3
situacio-	228	211	262	219	595	842	3
nes	57	223	71	231	595	842	3
clínicas:	74	223	107	231	595	842	3
a)	111	223	119	231	595	842	3
un	122	223	133	231	595	842	3
reducido	137	223	172	231	595	842	3
número	176	223	207	231	595	842	3
de	211	223	220	231	595	842	3
pacientes	224	223	262	231	595	842	3
con	57	235	71	243	595	842	3
una	73	235	89	243	595	842	3
obstrucción	91	235	139	243	595	842	3
muy	141	235	159	243	595	842	3
severa	161	235	187	243	595	842	3
al	190	235	197	243	595	842	3
flujo	199	235	218	243	595	842	3
aéreo	220	235	242	243	595	842	3
e	244	235	249	243	595	842	3
hi-	251	235	262	243	595	842	3
poxemia	57	247	91	255	595	842	3
severa	94	247	120	255	595	842	3
generalmente	124	247	180	255	595	842	3
acompañado	184	247	235	255	595	842	3
de	238	247	247	255	595	842	3
hi-	251	247	262	255	595	842	3
percapnia;	57	259	99	267	595	842	3
b)	102	259	110	267	595	842	3
pacientes	113	259	151	267	595	842	3
con	154	259	168	267	595	842	3
comorbilidades	170	259	232	267	595	842	3
asocia-	235	259	262	267	595	842	3
das	57	271	70	279	595	842	3
como	72	271	93	279	595	842	3
el	95	271	102	279	595	842	3
tromboembolismo	103	271	177	279	595	842	3
venoso	179	271	206	279	595	842	3
crónico,	208	271	240	279	595	842	3
insu-	242	271	262	279	595	842	3
ficiencia	57	283	91	291	595	842	3
cardiaca	95	283	129	291	595	842	3
izquierda	133	283	171	291	595	842	3
sistólica	175	283	208	291	595	842	3
o	212	283	217	291	595	842	3
diastólica,	221	283	262	291	595	842	3
trastornos	57	295	99	303	595	842	3
respiratorios	102	295	154	303	595	842	3
del	157	295	169	303	595	842	3
sueño	171	295	195	303	595	842	3
o	198	295	203	303	595	842	3
enfermedades	205	295	262	303	595	842	3
pulmonares	57	307	105	315	595	842	3
restrictivas;	106	307	155	315	595	842	3
c)	157	307	164	315	595	842	3
pacientes	165	307	204	315	595	842	3
con	205	307	219	315	595	842	3
HP	221	307	234	315	595	842	3
severa	236	307	262	315	595	842	3
pero	57	319	75	327	595	842	3
con	77	319	91	327	595	842	3
obstrucción	93	319	141	327	595	842	3
moderada	143	319	183	327	595	842	3
al	185	319	192	327	595	842	3
flujo	194	319	213	327	595	842	3
aéreo,	215	319	239	327	595	842	3
hipo-	241	319	262	327	595	842	3
xemia	57	331	81	339	595	842	3
severa	83	331	109	339	595	842	3
e	110	331	115	339	595	842	3
hipocapnia.	116	331	163	339	595	842	3
Este	165	331	183	339	595	842	3
último	185	331	211	339	595	842	3
subgrupo	213	331	251	339	595	842	3
de	253	331	262	339	595	842	3
pacientes	57	343	95	351	595	842	3
ha	97	343	107	351	595	842	3
sido	110	343	126	351	595	842	3
denominado	128	343	178	351	595	842	3
EPOC	181	343	206	351	595	842	3
con	209	343	223	351	595	842	3
HP	225	343	239	351	595	842	3
“des-	241	343	262	351	595	842	3
proporcionada”.	57	355	122	363	595	842	3
Chaouat	126	355	161	363	595	842	3
(15)	161	355	171	360	595	842	3
define	175	355	200	363	595	842	3
como	204	355	225	363	595	842	3
HP	228	355	242	363	595	842	3
des-	246	355	262	363	595	842	3
proporcionada	57	367	115	375	595	842	3
a	120	367	125	375	595	842	3
cualquier	129	367	168	375	595	842	3
HP	172	367	186	375	595	842	3
en	191	367	201	375	595	842	3
pacientes	205	367	243	375	595	842	3
con	248	367	262	375	595	842	3
compromiso	57	379	106	387	595	842	3
respiratorio	109	379	157	387	595	842	3
leve	159	379	176	387	595	842	3
o	178	379	183	387	595	842	3
moderado	185	379	225	387	595	842	3
(VEF1	228	379	255	387	595	842	3
³	257	377	262	389	595	842	3
50%),	57	391	80	399	595	842	3
o	83	391	88	399	595	842	3
PAPm	92	391	118	399	595	842	3
³	122	389	127	401	595	842	3
40	131	391	140	399	595	842	3
mmHg,	144	391	175	399	595	842	3
independientemente	178	391	262	399	595	842	3
del	57	403	69	411	595	842	3
grado	71	403	94	411	595	842	3
de	96	403	105	411	595	842	3
compromiso	107	403	156	411	595	842	3
respiratorio	158	403	207	411	595	842	3
y	208	403	213	411	595	842	3
en	215	403	225	411	595	842	3
ausencia	227	403	262	411	595	842	3
de	57	415	66	423	595	842	3
una	69	415	84	423	595	842	3
comorbilidad	87	415	140	423	595	842	3
(insuficiencia	143	415	198	423	595	842	3
cardíaca,	200	415	237	423	595	842	3
trom-	239	415	262	423	595	842	3
boembolismo	57	427	110	435	595	842	3
pulmonar,	115	427	158	435	595	842	3
trastornos	163	427	205	435	595	842	3
respiratorios	210	427	262	435	595	842	3
del	57	439	69	447	595	842	3
sueño).	71	439	101	447	595	842	3
Esta	103	439	122	447	595	842	3
definición	124	439	164	447	595	842	3
se	166	439	175	447	595	842	3
basa	177	439	195	447	595	842	3
en	198	439	208	447	595	842	3
que	210	439	225	447	595	842	3
la	227	439	235	447	595	842	3
hemo-	237	439	262	447	595	842	3
dinamia	57	451	90	459	595	842	3
pulmonar	91	451	131	459	595	842	3
en	133	451	143	459	595	842	3
reposo	144	451	171	459	595	842	3
de	172	451	182	459	595	842	3
los	183	451	194	459	595	842	3
pacientes	196	451	234	459	595	842	3
con	236	451	250	459	595	842	3
un	251	451	262	459	595	842	3
VEF1	57	463	80	471	595	842	3
³	83	461	88	473	595	842	3
50%,	90	463	110	471	595	842	3
debe	113	463	132	471	595	842	3
ser	134	463	146	471	595	842	3
normal	149	463	179	471	595	842	3
o	181	463	186	471	595	842	3
casi	188	463	204	471	595	842	3
normal	206	463	236	471	595	842	3
(tabla	238	463	262	471	595	842	3
3).	57	475	67	483	595	842	3
Se	70	475	80	483	595	842	3
trata	83	475	103	483	595	842	3
de	106	475	116	483	595	842	3
un	119	475	130	483	595	842	3
pequeño	133	475	167	483	595	842	3
subgrupo	170	475	209	483	595	842	3
de	212	475	221	483	595	842	3
pacientes	224	475	262	483	595	842	3
con	57	487	71	495	595	842	3
una	73	487	89	495	595	842	3
prevalencia	91	487	138	495	595	842	3
estimada,	140	487	179	495	595	842	3
según	182	487	205	495	595	842	3
los	208	487	219	495	595	842	3
diferentes	221	487	262	495	595	842	3
estudios,	57	499	93	507	595	842	3
que	95	499	110	507	595	842	3
van	113	499	127	507	595	842	3
de	130	499	139	507	595	842	3
1%	142	499	154	507	595	842	3
a	157	499	161	507	595	842	3
7%	164	499	176	507	595	842	3
(15,20)	176	499	195	504	595	842	3
.	195	499	197	507	595	842	3
Varios	200	499	226	507	595	842	3
estudios	229	499	262	507	595	842	3
han	57	511	72	519	595	842	3
demostrado,	74	511	125	519	595	842	3
en	127	511	137	519	595	842	3
esta	139	511	155	519	595	842	3
subpoblación	157	511	211	519	595	842	3
de	213	511	222	519	595	842	3
pacientes	224	511	262	519	595	842	3
con	57	523	71	531	595	842	3
EPOC,	73	523	101	531	595	842	3
características	103	523	162	531	595	842	3
hemodinámicas	164	523	228	531	595	842	3
particu-	230	523	262	531	595	842	3
lares,	57	535	79	543	595	842	3
un	81	535	92	543	595	842	3
rápido	94	535	120	543	595	842	3
deterioro	122	535	160	543	595	842	3
clínico	162	535	188	543	595	842	3
y	190	535	195	543	595	842	3
una	197	535	213	543	595	842	3
mayor	215	535	241	543	595	842	3
mor-	243	535	262	543	595	842	3
talidad	57	547	85	555	595	842	3
(figura	88	547	115	555	595	842	3
1)	118	547	126	555	595	842	3
(21,22)	126	547	144	552	595	842	3
.	144	547	147	555	595	842	3
En	71	559	83	568	595	842	3
el	84	559	91	568	595	842	3
estudio	93	559	123	568	595	842	3
de	124	559	134	568	595	842	3
Chaouat	135	559	170	568	595	842	3
(22)	170	559	180	565	595	842	3
y	182	559	187	568	595	842	3
colaboradores	188	559	245	568	595	842	3
solo	246	559	262	568	595	842	3
27	57	571	66	580	595	842	3
de	68	571	78	580	595	842	3
los	79	571	91	580	595	842	3
998	92	571	107	580	595	842	3
pacientes	109	571	147	580	595	842	3
evaluados	148	571	189	580	595	842	3
tenían	190	571	217	580	595	842	3
una	218	571	234	580	595	842	3
PAPm	236	571	262	580	595	842	3
³	57	581	62	593	595	842	3
40	64	583	74	592	595	842	3
mmHg	76	583	104	592	595	842	3
y	106	583	111	592	595	842	3
solamente	113	583	155	592	595	842	3
11	157	583	167	592	595	842	3
(1,1%)	170	583	196	592	595	842	3
tenían	198	583	224	592	595	842	3
la	227	583	234	592	595	842	3
EPOC	236	583	262	592	595	842	3
como	57	595	78	604	595	842	3
única	80	595	102	604	595	842	3
causa	104	595	127	604	595	842	3
de	128	595	138	604	595	842	3
HP,	140	595	156	604	595	842	3
los	158	595	169	604	595	842	3
restantes	171	595	209	604	595	842	3
16	211	595	220	604	595	842	3
asociaban	222	595	262	604	595	842	3
una	57	607	72	616	595	842	3
comorbilidad	74	607	127	616	595	842	3
que	129	607	144	616	595	842	3
explicaba	146	607	184	616	595	842	3
la	186	607	193	616	595	842	3
HP.	195	607	211	616	595	842	3
En	213	607	225	616	595	842	3
este	227	607	243	616	595	842	3
gru-	245	607	262	616	595	842	3
po,	57	619	69	628	595	842	3
el	70	619	77	628	595	842	3
valor	79	619	100	628	595	842	3
medio	101	619	126	628	595	842	3
del	128	619	140	628	595	842	3
VEF1	141	619	165	628	595	842	3
fue	167	619	179	628	595	842	3
de	181	619	190	628	595	842	3
50%	192	619	209	628	595	842	3
del	211	619	223	628	595	842	3
valor	224	619	245	628	595	842	3
teó-	247	619	262	628	595	842	3
rico.	57	631	74	640	595	842	3
Dichos	79	631	107	640	595	842	3
pacientes	111	631	149	640	595	842	3
presentaban	154	631	205	640	595	842	3
una	209	631	225	640	595	842	3
difusión	229	631	262	640	595	842	3
pulmonar	57	643	97	652	595	842	3
de	98	643	108	652	595	842	3
monóxido	109	643	149	652	595	842	3
de	151	643	160	652	595	842	3
carbono	162	643	194	652	595	842	3
(DLCO)	196	643	228	652	595	842	3
muy	230	643	248	652	595	842	3
ba-	250	643	262	652	595	842	3
ja	57	655	64	664	595	842	3
y	66	655	71	664	595	842	3
un	73	655	84	664	595	842	3
predominio	87	655	133	664	595	842	3
del	136	655	148	664	595	842	3
enfisema	150	655	187	664	595	842	3
difuso	189	655	214	664	595	842	3
en	216	655	226	664	595	842	3
la	229	655	236	664	595	842	3
tomo-	239	655	262	664	595	842	3
grafía	57	667	81	676	595	842	3
computarizada	84	667	145	676	595	842	3
de	149	667	159	676	595	842	3
alta	163	667	178	676	595	842	3
resolución	182	667	224	676	595	842	3
(TCAR).	228	667	262	676	595	842	3
Thabut	57	679	87	688	595	842	3
y	91	679	96	688	595	842	3
colaboradores	100	679	157	688	595	842	3
(20)	157	679	167	685	595	842	3
obtuvieron	171	679	216	688	595	842	3
resultados	220	679	262	688	595	842	3
muy	57	691	75	700	595	842	3
similares	77	691	114	700	595	842	3
en	117	691	127	700	595	842	3
pacientes	129	691	168	700	595	842	3
remitidos	170	691	209	700	595	842	3
para	212	691	230	700	595	842	3
la	233	691	240	700	595	842	3
valo-	243	691	262	700	595	842	3
ración	57	703	82	712	595	842	3
de	84	703	94	712	595	842	3
una	96	703	111	712	595	842	3
cirugía	114	703	142	712	595	842	3
de	144	703	153	712	595	842	3
reducción	155	703	195	712	595	842	3
de	197	703	207	712	595	842	3
volumen	209	703	244	712	595	842	3
pul-	246	703	262	712	595	842	3
monar	57	715	83	724	595	842	3
(CRVP)	87	715	119	724	595	842	3
o	123	715	127	724	595	842	3
trasplante	131	715	173	724	595	842	3
pulmonar	177	715	217	724	595	842	3
(TxP).	220	715	246	724	595	842	3
En	250	715	262	724	595	842	3
ambos	57	727	83	736	595	842	3
grupos	85	727	112	736	595	842	3
los	114	727	125	736	595	842	3
pacientes	127	727	165	736	595	842	3
(7%)	167	727	185	736	595	842	3
tenían	187	727	213	736	595	842	3
una	215	727	231	736	595	842	3
hipoxe-	232	727	262	736	595	842	3
mia	57	739	72	748	595	842	3
grave	75	739	97	748	595	842	3
sin	100	739	112	748	595	842	3
hipercapnia,	114	739	165	748	595	842	3
con	168	739	182	748	595	842	3
una	184	739	200	748	595	842	3
moderada	203	739	243	748	595	842	3
obs-	246	739	262	748	595	842	3
trucción	57	751	90	760	595	842	3
(VEF1	93	751	120	760	595	842	3
49%	123	751	140	760	595	842	3
±	142	751	150	760	595	842	3
12%),	153	751	176	760	595	842	3
estaban	178	751	210	760	595	842	3
en	213	751	222	760	595	842	3
situación	225	751	262	760	595	842	3
clínica	57	763	83	772	595	842	3
estable	85	763	113	772	595	842	3
y	115	763	120	772	595	842	3
recibían	121	763	154	772	595	842	3
un	156	763	167	772	595	842	3
tratamiento	168	763	217	772	595	842	3
óptimo.	219	763	250	772	595	842	3
La	251	763	262	772	595	842	3
Hipertensión	365	59	408	66	595	842	3
pulmonar	412	59	444	66	595	842	3
en	448	59	456	66	595	842	3
la	460	59	465	66	595	842	3
EPOC:	469	59	489	66	595	842	3
puesta	493	59	516	66	595	842	3
al	519	59	525	66	595	842	3
día	529	59	539	66	595	842	3
Juan	299	68	315	76	595	842	3
P.	318	68	325	76	595	842	3
Salisbury,	328	68	360	76	595	842	3
Juan	364	68	380	76	595	842	3
C.	383	68	390	76	595	842	3
Grignola,	393	68	424	76	595	842	3
Gabriela	427	68	455	76	595	842	3
Pascal	458	68	479	76	595	842	3
y	483	68	487	76	595	842	3
colaboradores	490	68	539	76	595	842	3
Tabla	279	116	300	125	595	842	3
2.	302	116	309	125	595	842	3
Criterios	311	116	343	125	595	842	3
para	345	116	362	125	595	842	3
definir	364	116	388	125	595	842	3
HP	390	116	401	125	595	842	3
grave	403	116	424	125	595	842	3
en	426	116	436	125	595	842	3
pacientes	438	116	474	125	595	842	3
con	476	116	490	125	595	842	3
enfermedades	279	126	334	135	595	842	3
respiratorias	336	126	384	135	595	842	3
crónicas	386	126	417	135	595	842	3
Al	282	148	290	156	595	842	3
menos	292	148	316	156	595	842	3
dos	318	148	330	156	595	842	3
de	332	148	341	156	595	842	3
los	343	148	353	156	595	842	3
siguientes	355	148	392	156	595	842	3
criterios:	394	148	427	156	595	842	3
1.	291	165	297	172	595	842	3
PAPm	299	165	323	172	595	842	3
>	325	165	332	172	595	842	3
35	334	165	343	172	595	842	3
mmHg	345	165	370	172	595	842	3
2.	291	182	297	189	595	842	3
PAPm	299	182	323	189	595	842	3
³	325	180	330	190	595	842	3
25	332	182	340	189	595	842	3
mmHg	343	182	368	189	595	842	3
con	370	182	382	189	595	842	3
un	385	182	394	189	595	842	3
IC	396	182	405	189	595	842	3
<	407	182	414	189	595	842	3
2	416	182	421	189	595	842	3
l/min/m	423	182	451	189	595	842	3
2	451	187	451	187	595	842	3
3.	291	198	297	206	595	842	3
RVP	299	198	316	206	595	842	3
>	318	198	325	206	595	842	3
480	327	198	340	206	595	842	3
dinas.seg.cm	343	198	389	206	595	842	3
-5	389	204	389	204	595	842	3
Se	279	219	287	226	595	842	3
deberán	289	219	314	226	595	842	3
excluir	316	219	338	226	595	842	3
diagnósticos	340	219	379	226	595	842	3
diferenciales	381	219	421	226	595	842	3
como	423	219	439	226	595	842	3
el	441	219	447	226	595	842	3
TEP	449	219	464	226	595	842	3
y	465	219	469	226	595	842	3
la	471	219	477	226	595	842	3
IC	479	219	486	226	595	842	3
para	488	219	503	226	595	842	3
la	504	219	510	226	595	842	3
aplica-	512	219	532	226	595	842	3
ción	279	228	292	234	595	842	3
de	294	228	302	234	595	842	3
estos	303	228	319	234	595	842	3
criterios	321	228	348	234	595	842	3
(Sharf	350	228	370	234	595	842	3
et	372	228	378	234	595	842	3
al,	380	228	387	234	595	842	3
2002)	389	228	407	234	595	842	3
(18)	407	227	416	232	595	842	3
.	416	228	418	234	595	842	3
Figura	276	457	298	465	595	842	3
1.	299	457	304	465	595	842	3
Supervivencia	306	457	357	465	595	842	3
de	359	457	367	465	595	842	3
pacientes	369	457	403	465	595	842	3
EPOC	405	457	428	465	595	842	3
sin	429	457	440	465	595	842	3
otra	442	457	457	465	595	842	3
causa	459	457	479	465	595	842	3
detectable	481	457	518	465	595	842	3
de	520	457	528	465	595	842	3
hi-	530	457	540	465	595	842	3
pertensión	276	467	315	474	595	842	3
pulmonar	317	467	353	474	595	842	3
(tomado	355	467	385	474	595	842	3
de	387	467	395	474	595	842	3
Chaouat	398	467	428	474	595	842	3
et	431	467	438	474	595	842	3
al,	440	467	449	474	595	842	3
2005)	451	467	471	474	595	842	3
(21)	471	467	481	472	595	842	3
.	480	467	483	474	595	842	3
falta	276	496	295	505	595	842	3
de	296	496	306	505	595	842	3
una	307	496	323	505	595	842	3
definición	325	496	365	505	595	842	3
universalmente	366	496	430	505	595	842	3
aceptada	432	496	468	505	595	842	3
pa-	469	496	482	505	595	842	3
ra	276	508	285	517	595	842	3
este	287	508	303	517	595	842	3
subgrupo	306	508	344	517	595	842	3
de	346	508	355	517	595	842	3
pacientes	358	508	396	517	595	842	3
dificulta	398	508	432	517	595	842	3
la	434	508	441	517	595	842	3
compren-	443	508	482	517	595	842	3
sión	276	520	293	529	595	842	3
del	296	520	308	529	595	842	3
mismo.	311	520	341	529	595	842	3
No	344	520	356	529	595	842	3
obstante,	358	520	396	529	595	842	3
recientemente	399	520	458	529	595	842	3
se	460	520	469	529	595	842	3
ha	472	520	482	529	595	842	3
planteado	276	532	317	541	595	842	3
que	318	532	333	541	595	842	3
cuanto	334	532	362	541	595	842	3
mayor	364	532	390	541	595	842	3
sea	391	532	404	541	595	842	3
VEF1,	406	532	432	541	595	842	3
más	433	532	450	541	595	842	3
bajo	451	532	468	541	595	842	3
de-	469	532	482	541	595	842	3
berá	276	544	294	553	595	842	3
ser	297	544	309	553	595	842	3
el	312	544	319	553	595	842	3
punto	322	544	346	553	595	842	3
de	348	544	358	553	595	842	3
corte	360	544	381	553	595	842	3
de	383	544	393	553	595	842	3
la	395	544	403	553	595	842	3
PAPm	405	544	432	553	595	842	3
y	435	544	439	553	595	842	3
viceversa,	442	544	482	553	595	842	3
cuanto	276	556	304	565	595	842	3
menor	306	556	332	565	595	842	3
sea	334	556	347	565	595	842	3
la	349	556	356	565	595	842	3
VEF1,	358	556	384	565	595	842	3
mayor	386	556	412	565	595	842	3
será	413	556	430	565	595	842	3
el	432	556	439	565	595	842	3
umbral	441	556	471	565	595	842	3
de	472	556	482	565	595	842	3
la	276	568	284	577	595	842	3
PAPm	288	568	314	577	595	842	3
para	318	568	336	577	595	842	3
definir	340	568	368	577	595	842	3
HP	371	568	385	577	595	842	3
desproporcionada.	389	568	463	577	595	842	3
Por	467	568	482	577	595	842	3
ejemplo,	276	580	310	589	595	842	3
pacientes	312	580	350	589	595	842	3
con	352	580	366	589	595	842	3
VEF1	368	580	392	589	595	842	3
³	394	578	399	590	595	842	3
50%,	401	580	420	589	595	842	3
la	422	580	430	589	595	842	3
PAPm	432	580	458	589	595	842	3
debe-	460	580	482	589	595	842	3
rá	276	592	285	601	595	842	3
ser	287	592	299	601	595	842	3
>	301	592	309	601	595	842	3
25	311	592	321	601	595	842	3
mmHg,	322	592	353	601	595	842	3
en	355	592	365	601	595	842	3
tanto	367	592	389	601	595	842	3
que	390	592	405	601	595	842	3
para	407	592	426	601	595	842	3
pacientes	428	592	466	601	595	842	3
con	468	592	482	601	595	842	3
VEF1	276	604	300	613	595	842	3
<	302	604	309	613	595	842	3
25%	311	604	328	613	595	842	3
del	330	604	342	613	595	842	3
predicto,	344	604	380	613	595	842	3
la	382	604	389	613	595	842	3
PAPm	391	604	417	613	595	842	3
deberá	419	604	447	613	595	842	3
ser	449	604	461	613	595	842	3
>	463	604	470	613	595	842	3
50	472	604	482	613	595	842	3
mmHg	276	616	304	625	595	842	3
(23)	304	616	315	622	595	842	3
.	315	616	317	625	595	842	3
Finalmente,	291	631	342	640	595	842	3
una	344	631	360	640	595	842	3
revisión	362	631	396	640	595	842	3
sistemática	398	631	445	640	595	842	3
reciente	447	631	481	640	595	842	3
reportó	276	643	308	652	595	842	3
un	310	643	322	652	595	842	3
aumento	324	643	362	652	595	842	3
de	365	643	374	652	595	842	3
la	377	643	385	652	595	842	3
PAPm	387	643	415	652	595	842	3
dependiente	418	643	469	652	595	842	3
de	472	643	482	652	595	842	3
la	276	655	284	664	595	842	3
edad	286	655	306	664	595	842	3
durante	309	655	342	664	595	842	3
el	345	655	352	664	595	842	3
ejercicio,	354	655	392	664	595	842	3
la	394	655	402	664	595	842	3
que	404	655	420	664	595	842	3
puede	422	655	447	664	595	842	3
exceder	450	655	482	664	595	842	3
los	276	667	288	676	595	842	3
30	290	667	300	676	595	842	3
mmHg	302	667	330	676	595	842	3
en	332	667	342	676	595	842	3
sujetos	344	667	374	676	595	842	3
³	376	665	381	677	595	842	3
a	383	667	387	676	595	842	3
50	389	667	399	676	595	842	3
años,	401	667	423	676	595	842	3
haciendo	425	667	463	676	595	842	3
difí-	465	667	482	676	595	842	3
cil	276	679	286	688	595	842	3
definir	289	679	317	688	595	842	3
un	320	679	331	688	595	842	3
valor	333	679	355	688	595	842	3
normal	357	679	388	688	595	842	3
en	390	679	400	688	595	842	3
el	403	679	410	688	595	842	3
comportamiento	412	679	482	688	595	842	3
de	276	691	286	700	595	842	3
la	288	691	296	700	595	842	3
PAPm	298	691	325	700	595	842	3
durante	327	691	361	700	595	842	3
el	363	691	370	700	595	842	3
ejercicio	372	691	407	700	595	842	3
(13)	407	691	418	697	595	842	3
.	418	691	421	700	595	842	3
De	423	691	434	700	595	842	3
esta	436	691	454	700	595	842	3
mane-	456	691	482	700	595	842	3
ra	276	703	285	712	595	842	3
y	288	703	293	712	595	842	3
con	296	703	310	712	595	842	3
los	314	703	325	712	595	842	3
datos	328	703	351	712	595	842	3
disponibles	354	703	401	712	595	842	3
actualmente	404	703	457	712	595	842	3
no	460	703	470	712	595	842	3
es	473	703	482	712	595	842	3
posible	276	715	306	724	595	842	3
especificar	308	715	353	724	595	842	3
un	355	715	366	724	595	842	3
umbral	368	715	399	724	595	842	3
por	401	715	415	724	595	842	3
encima	417	715	447	724	595	842	3
del	450	715	462	724	595	842	3
cual	464	715	482	724	595	842	3
un	276	727	287	736	595	842	3
incremento	290	727	338	736	595	842	3
en	340	727	350	736	595	842	3
la	352	727	360	736	595	842	3
PAPm	362	727	389	736	595	842	3
durante	391	727	425	736	595	842	3
el	427	727	434	736	595	842	3
ejercicio	436	727	471	736	595	842	3
es	473	727	482	736	595	842	3
patológico	276	739	319	748	595	842	3
y	322	739	327	748	595	842	3
tampoco	329	739	365	748	595	842	3
si	368	739	375	748	595	842	3
el	377	739	385	748	595	842	3
tratamiento	388	739	438	748	595	842	3
específico	441	739	482	748	595	842	3
es	276	751	285	760	595	842	3
beneficioso	287	751	334	760	595	842	3
en	336	751	346	760	595	842	3
estas	348	751	370	760	595	842	3
circunstancias.	372	751	435	760	595	842	3
Por	438	751	453	760	595	842	3
lo	455	751	462	760	595	842	3
tan-	465	751	482	760	595	842	3
to	276	763	285	772	595	842	3
solo	287	763	304	772	595	842	3
la	306	763	314	772	595	842	3
definición	316	763	358	772	595	842	3
de	360	763	370	772	595	842	3
HP	372	763	386	772	595	842	3
en	389	763	399	772	595	842	3
reposo	401	763	429	772	595	842	3
(PAPm	431	763	462	772	595	842	3
³	464	761	469	773	595	842	3
25	472	763	482	772	595	842	3
165	537	786	549	795	595	842	3
Hipertensión	57	59	100	66	595	842	4
pulmonar	104	59	136	66	595	842	4
en	140	59	148	66	595	842	4
la	152	59	158	66	595	842	4
EPOC:	161	59	182	66	595	842	4
puesta	185	59	208	66	595	842	4
al	211	59	217	66	595	842	4
día	221	59	231	66	595	842	4
Juan	57	68	73	76	595	842	4
P.	76	68	82	76	595	842	4
Salisbury,	86	68	118	76	595	842	4
Juan	122	68	138	76	595	842	4
C.	141	68	147	76	595	842	4
Grignola,	151	68	181	76	595	842	4
Gabriela	185	68	213	76	595	842	4
Pascal	216	68	237	76	595	842	4
y	241	68	244	76	595	842	4
colaboradores	248	68	297	76	595	842	4
Revista	424	59	449	66	595	842	4
Uruguaya	452	59	485	66	595	842	4
de	489	59	497	66	595	842	4
Cardiología	501	59	539	66	595	842	4
Volumen	422	68	452	76	595	842	4
28	456	68	464	76	595	842	4
|	467	68	469	76	595	842	4
nº	473	68	480	76	595	842	4
2	483	68	487	76	595	842	4
|	490	68	492	76	595	842	4
Agosto	496	68	520	76	595	842	4
2013	524	68	538	76	595	842	4
Tabla	116	116	137	125	595	842	4
3.	139	116	146	125	595	842	4
Comparación	148	116	198	125	595	842	4
entre	200	116	220	125	595	842	4
pacientes	222	116	259	125	595	842	4
EPOC	261	116	282	125	595	842	4
con	284	116	298	125	595	842	4
hipertensión	300	116	348	125	595	842	4
pulmonar	350	116	386	125	595	842	4
sin	388	116	399	125	595	842	4
condiciones	401	116	446	125	595	842	4
comórbidas	448	116	493	125	595	842	4
que	495	116	509	125	595	842	4
puedan	116	126	145	135	595	842	4
causar	147	126	172	135	595	842	4
HP	173	126	184	135	595	842	4
desproporcionada	186	126	256	135	595	842	4
y	258	126	262	135	595	842	4
pacientes	264	126	300	135	595	842	4
con	302	126	316	135	595	842	4
HP	318	126	329	135	595	842	4
moderada	331	126	370	135	595	842	4
o	372	126	377	135	595	842	4
sin	379	126	390	135	595	842	4
HP.	392	126	405	135	595	842	4
HP	241	149	253	158	595	842	4
desproporcionada	255	149	306	158	595	842	4
Autor	119	166	140	174	595	842	4
[ref]	143	166	158	174	595	842	4
Thabut	255	166	282	174	595	842	4
[19]	282	164	292	169	595	842	4
HP	346	149	358	158	595	842	4
desproporcionada	360	149	411	158	595	842	4
Chaouat	358	166	389	174	595	842	4
[21]	389	164	399	169	595	842	4
Ausencia	444	149	472	158	595	842	4
o	474	149	477	158	595	842	4
HP	480	149	491	158	595	842	4
moderada	494	149	522	158	595	842	4
Chaouat	463	166	494	174	595	842	4
[21]	494	164	503	169	595	842	4
Pacientes	119	183	154	190	595	842	4
n	156	183	161	190	595	842	4
(%)	163	183	176	190	595	842	4
16	260	183	268	190	595	842	4
(7%)	271	183	287	190	595	842	4
11	365	183	373	190	595	842	4
(1%)	376	183	392	190	595	842	4
30	469	183	478	190	595	842	4
(3%)	480	183	497	190	595	842	4
VEF1	119	200	140	207	595	842	4
%	142	200	149	207	595	842	4
predicto	151	200	181	207	595	842	4
49	259	200	268	207	595	842	4
±	270	200	277	207	595	842	4
12	279	200	288	207	595	842	4
50	360	200	369	207	595	842	4
(44-56)	371	200	397	207	595	842	4
29	465	200	474	207	595	842	4
(26-40)	476	200	502	207	595	842	4
PaO	119	216	135	224	595	842	4
2	135	220	138	225	595	842	4
mmHg	140	216	165	224	595	842	4
46	259	216	268	224	595	842	4
±	270	216	277	224	595	842	4
16	279	216	288	224	595	842	4
46	360	216	369	224	595	842	4
(41-53)	371	216	397	224	595	842	4
64	465	216	474	224	595	842	4
(56-73)	476	216	502	224	595	842	4
PaCO	119	233	141	241	595	842	4
2	141	237	143	242	595	842	4
mmHg	146	233	171	241	595	842	4
40	259	233	268	241	595	842	4
±	270	233	277	241	595	842	4
11	279	233	288	241	595	842	4
32	360	233	369	241	595	842	4
(28-37)	371	233	397	241	595	842	4
44	465	233	474	241	595	842	4
(37-47)	476	233	502	241	595	842	4
PAPm	119	250	143	257	595	842	4
mmHg	145	250	170	257	595	842	4
40	259	250	268	257	595	842	4
±	270	250	277	257	595	842	4
10	279	250	288	257	595	842	4
48	360	250	369	257	595	842	4
(46-50)	371	250	397	257	595	842	4
21	465	250	474	257	595	842	4
(16-25)	476	250	502	257	595	842	4
Media	116	271	136	277	595	842	4
±	138	271	143	277	595	842	4
DS	145	271	155	277	595	842	4
o	157	271	160	277	595	842	4
mediana	162	271	190	277	595	842	4
(rango	192	271	212	277	595	842	4
intercuartilar).	214	271	262	277	595	842	4
mmHg,	113	302	145	311	595	842	4
Pcp	147	302	163	311	595	842	4
£	166	300	171	312	595	842	4
15	173	302	183	311	595	842	4
mmHg,	186	302	217	311	595	842	4
GC	220	302	233	311	595	842	4
normal	236	302	266	311	595	842	4
o	269	302	274	311	595	842	4
bajo)	276	302	297	311	595	842	4
es	300	302	308	311	595	842	4
la	311	302	319	311	595	842	4
apropiada	113	314	155	323	595	842	4
para	158	314	177	323	595	842	4
los	180	314	192	323	595	842	4
pacientes	195	314	234	323	595	842	4
con	237	314	252	323	595	842	4
EPOC	255	314	281	323	595	842	4
que	284	314	299	323	595	842	4
pre-	302	314	319	323	595	842	4
senten	113	326	141	335	595	842	4
HP.	144	326	161	335	595	842	4
Epidemiología	113	367	180	376	595	842	4
Si	113	384	121	393	595	842	4
bien	126	384	143	393	595	842	4
la	147	384	155	393	595	842	4
HP	159	384	173	393	595	842	4
es	177	384	185	393	595	842	4
una	189	384	205	393	595	842	4
complicación	209	384	262	393	595	842	4
común	266	384	293	393	595	842	4
en	297	384	307	393	595	842	4
la	311	384	319	393	595	842	4
EPOC	113	396	139	405	595	842	4
avanzada,	141	396	182	405	595	842	4
la	185	396	192	405	595	842	4
prevalencia	194	396	241	405	595	842	4
exacta	243	396	269	405	595	842	4
de	272	396	281	405	595	842	4
la	283	396	291	405	595	842	4
HP	293	396	307	405	595	842	4
en	309	396	319	405	595	842	4
la	113	408	121	417	595	842	4
EPOC	122	408	148	417	595	842	4
no	150	408	160	417	595	842	4
se	162	408	170	417	595	842	4
conoce	172	408	199	417	595	842	4
con	201	408	215	417	595	842	4
certeza.	217	408	249	417	595	842	4
Las	250	408	265	417	595	842	4
estimaciones	267	408	319	417	595	842	4
varían	113	420	140	429	595	842	4
ampliamente	141	420	195	429	595	842	4
entre	196	420	218	429	595	842	4
20%	220	420	237	429	595	842	4
y	239	420	243	429	595	842	4
63%,	245	420	265	429	595	842	4
según	266	420	290	429	595	842	4
la	292	420	299	429	595	842	4
defi-	301	420	319	429	595	842	4
nición	113	432	138	441	595	842	4
de	140	432	150	441	595	842	4
HP	151	432	165	441	595	842	4
utilizada,	167	432	205	441	595	842	4
la	207	432	214	441	595	842	4
severidad	216	432	255	441	595	842	4
de	256	432	266	441	595	842	4
la	268	432	275	441	595	842	4
EPOC	277	432	303	441	595	842	4
(es-	304	432	319	441	595	842	4
tadios	113	444	138	453	595	842	4
GOLD:	139	444	169	453	595	842	4
Global	171	444	197	453	595	842	4
initiative	199	444	236	453	595	842	4
for	238	444	249	453	595	842	4
chronic	251	444	281	453	595	842	4
Obstruc-	283	444	319	453	595	842	4
tion	113	456	130	465	595	842	4
Lung	133	456	155	465	595	842	4
Disease),	158	456	194	465	595	842	4
y	198	456	202	465	595	842	4
los	206	456	217	465	595	842	4
métodos	220	456	254	465	595	842	4
utilizados	257	456	297	465	595	842	4
para	300	456	319	465	595	842	4
determinar	113	468	160	477	595	842	4
la	166	468	174	477	595	842	4
PAPm	180	468	207	477	595	842	4
(ecocardiografía	214	468	279	477	595	842	4
doppler,	286	468	319	477	595	842	4
CCD)	113	480	136	489	595	842	4
(23)	136	480	146	486	595	842	4
.	146	480	149	489	595	842	4
En	152	480	164	489	595	842	4
este	167	480	183	489	595	842	4
sentido,	186	480	218	489	595	842	4
los	221	480	232	489	595	842	4
pacientes	235	480	273	489	595	842	4
con	276	480	290	489	595	842	4
EPOC	293	480	319	489	595	842	4
no	113	492	123	501	595	842	4
son	126	492	140	501	595	842	4
sometidos	142	492	183	501	595	842	4
rutinariamente	185	492	247	501	595	842	4
a	249	492	254	501	595	842	4
un	256	492	267	501	595	842	4
CCD	269	492	289	501	595	842	4
(están-	291	492	319	501	595	842	4
dar	113	504	127	513	595	842	4
oro)	129	504	145	513	595	842	4
y	147	504	151	513	595	842	4
es	153	504	161	513	595	842	4
bien	163	504	180	513	595	842	4
sabido	182	504	208	513	595	842	4
que	210	504	224	513	595	842	4
la	226	504	233	513	595	842	4
ecocardiografía	235	504	297	513	595	842	4
tiene	298	504	319	513	595	842	4
baja	113	516	130	525	595	842	4
sensibilidad	132	516	181	525	595	842	4
y	183	516	187	525	595	842	4
especificidad	189	516	241	525	595	842	4
con	243	516	257	525	595	842	4
alta	259	516	275	525	595	842	4
tasa	277	516	294	525	595	842	4
de	296	516	305	525	595	842	4
so-	307	516	319	525	595	842	4
bre	113	528	127	537	595	842	4
y	128	528	133	537	595	842	4
subestimación	135	528	193	537	595	842	4
para	195	528	213	537	595	842	4
HP	215	528	228	537	595	842	4
(23)	228	528	239	534	595	842	4
.	239	528	241	537	595	842	4
Todo	243	528	264	537	595	842	4
ello	265	528	280	537	595	842	4
contribu-	281	528	319	537	595	842	4
ye	113	540	122	549	595	842	4
a	124	540	129	549	595	842	4
que	131	540	146	549	595	842	4
se	148	540	156	549	595	842	4
conozcan	158	540	196	549	595	842	4
las	198	540	209	549	595	842	4
cifras	211	540	233	549	595	842	4
de	235	540	245	549	595	842	4
prevalencia	247	540	294	549	595	842	4
en	296	540	306	549	595	842	4
los	308	540	319	549	595	842	4
estadios	113	552	146	561	595	842	4
severos	149	552	179	561	595	842	4
de	182	552	191	561	595	842	4
la	194	552	201	561	595	842	4
enfermedad	204	552	252	561	595	842	4
y	255	552	260	561	595	842	4
se	263	552	271	561	595	842	4
desconozca	274	552	319	561	595	842	4
su	113	564	123	573	595	842	4
prevalencia	125	564	172	573	595	842	4
en	175	564	184	573	595	842	4
estadios	187	564	220	573	595	842	4
leves	222	564	242	573	595	842	4
y	245	564	250	573	595	842	4
moderados.	252	564	299	573	595	842	4
El	128	577	137	585	595	842	4
estudio	139	577	168	585	595	842	4
NETT	171	577	197	585	595	842	4
(National	199	577	238	585	595	842	4
Emphysema	240	577	291	585	595	842	4
Treat-	293	577	319	585	595	842	4
ment	113	589	135	597	595	842	4
Trials)	137	589	164	597	595	842	4
evaluó	167	589	193	597	595	842	4
120	195	589	210	597	595	842	4
pacientes	212	589	250	597	595	842	4
mediante	252	589	291	597	595	842	4
CCD	293	589	312	597	595	842	4
y	314	589	319	597	595	842	4
mostró	113	601	142	609	595	842	4
que	144	601	158	609	595	842	4
90%	160	601	177	609	595	842	4
de	179	601	188	609	595	842	4
todos	190	601	212	609	595	842	4
los	214	601	225	609	595	842	4
pacientes	227	601	265	609	595	842	4
con	266	601	281	609	595	842	4
enfisema	282	601	319	609	595	842	4
pulmonar	113	613	153	621	595	842	4
severo	156	613	183	621	595	842	4
evaluados	186	613	226	621	595	842	4
para	229	613	247	621	595	842	4
realizarse	251	613	291	621	595	842	4
CRVP	294	613	319	621	595	842	4
tenían	113	625	140	633	595	842	4
una	143	625	158	633	595	842	4
PAPm	161	625	188	633	595	842	4
>	191	625	199	633	595	842	4
20	202	625	212	633	595	842	4
mmHg	215	625	243	633	595	842	4
y	246	625	250	633	595	842	4
50%	254	625	271	633	595	842	4
tenían	274	625	300	633	595	842	4
una	303	625	319	633	595	842	4
PAPm	113	637	140	645	595	842	4
>	143	637	150	645	595	842	4
25	153	637	163	645	595	842	4
mmHg	165	637	193	645	595	842	4
(25)	193	637	204	642	595	842	4
.	204	637	206	645	595	842	4
Datos	209	637	233	645	595	842	4
más	235	637	252	645	595	842	4
recientes	254	637	291	645	595	842	4
proce-	294	637	319	645	595	842	4
dentes	113	649	140	657	595	842	4
del	142	649	154	657	595	842	4
mismo	156	649	184	657	595	842	4
estudio	186	649	215	657	595	842	4
pero	217	649	236	657	595	842	4
con	238	649	252	657	595	842	4
1.866	254	649	276	657	595	842	4
pacientes,	278	649	319	657	595	842	4
confirmó	113	661	150	669	595	842	4
la	152	661	159	669	595	842	4
presencia	161	661	200	669	595	842	4
de	202	661	212	669	595	842	4
una	214	661	229	669	595	842	4
PAPm	231	661	258	669	595	842	4
³	260	659	265	670	595	842	4
25	267	661	277	669	595	842	4
mmHg	279	661	307	669	595	842	4
en	309	661	319	669	595	842	4
38%	113	673	131	681	595	842	4
de	134	673	144	681	595	842	4
los	147	673	158	681	595	842	4
casos	162	673	183	681	595	842	4
(26)	183	673	194	678	595	842	4
.	194	673	196	681	595	842	4
Thabut	200	673	230	681	595	842	4
y	234	673	239	681	595	842	4
colaboradores	242	673	299	681	595	842	4
eva-	302	673	319	681	595	842	4
luando	113	685	141	693	595	842	4
a	144	685	149	693	595	842	4
215	152	685	167	693	595	842	4
pacientes	170	685	208	693	595	842	4
candidatos	211	685	255	693	595	842	4
a	258	685	263	693	595	842	4
CRVP	266	685	291	693	595	842	4
o	294	685	299	693	595	842	4
TxP	302	685	319	693	595	842	4
mediante	113	697	152	705	595	842	4
CCD	153	697	173	705	595	842	4
reportaron	174	697	219	705	595	842	4
que	221	697	236	705	595	842	4
50%	237	697	255	705	595	842	4
de	256	697	266	705	595	842	4
los	268	697	279	705	595	842	4
pacientes	281	697	319	705	595	842	4
tenían	113	709	140	717	595	842	4
una	142	709	158	717	595	842	4
HP	160	709	174	717	595	842	4
leve	176	709	192	717	595	842	4
(25-35	194	709	220	717	595	842	4
mmHg),	222	709	256	717	595	842	4
10%	258	709	276	717	595	842	4
HP	278	709	292	717	595	842	4
mode-	294	709	319	717	595	842	4
rada	113	721	132	729	595	842	4
(35-45	138	721	164	729	595	842	4
mmHg)	171	721	202	729	595	842	4
y	209	721	213	729	595	842	4
4%	220	721	232	729	595	842	4
HP	239	721	252	729	595	842	4
severa	259	721	285	729	595	842	4
(>	292	721	302	729	595	842	4
45	309	721	319	729	595	842	4
mmHg)	113	733	145	741	595	842	4
(20)	145	733	155	738	595	842	4
.	155	733	158	741	595	842	4
En	160	733	172	741	595	842	4
un	175	733	186	741	595	842	4
estudio	188	733	218	741	595	842	4
de	220	733	230	741	595	842	4
998	232	733	247	741	595	842	4
pacientes	250	733	288	741	595	842	4
EPOC,	291	733	319	741	595	842	4
Chaouat	113	745	148	753	595	842	4
y	150	745	155	753	595	842	4
colaboradores	157	745	213	753	595	842	4
mostraron	215	745	258	753	595	842	4
que	260	745	275	753	595	842	4
50%	277	745	294	753	595	842	4
de	296	745	306	753	595	842	4
los	308	745	319	753	595	842	4
pacientes	113	757	152	765	595	842	4
EPOC	156	757	182	765	595	842	4
hospitalizados	186	757	244	765	595	842	4
presentaban	248	757	299	765	595	842	4
una	303	757	319	765	595	842	4
PAPm	113	769	140	777	595	842	4
>	142	769	149	777	595	842	4
20	151	769	160	777	595	842	4
mmHg,	162	769	192	777	595	842	4
y	194	769	199	777	595	842	4
que	200	769	215	777	595	842	4
aumentaba	216	769	262	777	595	842	4
a	264	769	268	777	595	842	4
70%-90%	270	769	307	777	595	842	4
en	309	769	319	777	595	842	4
166	51	786	64	795	595	842	4
Figura	333	481	355	488	595	842	4
2.	356	481	362	488	595	842	4
Presión	364	480	392	488	595	842	4
arterial	393	480	421	488	595	842	4
pulmonar	422	480	458	488	595	842	4
media	459	480	482	488	595	842	4
(PAPm)	483	480	513	488	595	842	4
en	514	480	523	488	595	842	4
una	525	480	539	488	595	842	4
cohorte	333	490	360	498	595	842	4
de	362	490	371	498	595	842	4
190	373	490	386	498	595	842	4
pacientes	388	490	422	498	595	842	4
EPOC	424	490	447	498	595	842	4
(tomado	449	490	479	498	595	842	4
de	481	490	489	498	595	842	4
Hostler	491	490	519	498	595	842	4
et	521	490	528	498	595	842	4
al,	530	490	539	498	595	842	4
2013)	333	500	353	507	595	842	4
(23)	353	500	363	505	595	842	4
.	363	500	365	507	595	842	4
pacientes	333	526	371	535	595	842	4
en	374	526	384	535	595	842	4
lista	387	526	405	535	595	842	4
para	408	526	427	535	595	842	4
CRVP	430	526	455	535	595	842	4
o	458	526	463	535	595	842	4
TxP	466	526	483	535	595	842	4
(22)	483	526	494	532	595	842	4
.	494	526	496	535	595	842	4
En	499	526	511	535	595	842	4
tanto,	514	526	539	535	595	842	4
hasta	333	538	355	547	595	842	4
6%	360	538	373	547	595	842	4
presentaban	378	538	429	547	595	842	4
HP	434	538	447	547	595	842	4
severa	452	538	479	547	595	842	4
(PAPm	484	538	514	547	595	842	4
³	519	536	524	548	595	842	4
35	529	538	539	547	595	842	4
mmHg).	333	550	367	559	595	842	4
En	370	550	382	559	595	842	4
ambos	385	550	411	559	595	842	4
estudios	414	550	448	559	595	842	4
los	451	550	462	559	595	842	4
pacientes	465	550	504	559	595	842	4
estaban	507	550	539	559	595	842	4
estables	333	562	366	571	595	842	4
y	367	562	372	571	595	842	4
con	374	562	388	571	595	842	4
tratamiento	390	562	439	571	595	842	4
óptimo	441	562	469	571	595	842	4
incluida	471	562	504	571	595	842	4
la	505	562	513	571	595	842	4
oxige-	514	562	539	571	595	842	4
noterapia	333	574	372	583	595	842	4
continua	375	574	411	583	595	842	4
(20,22)	411	574	429	580	595	842	4
.	429	574	431	583	595	842	4
Recientemente,	347	589	411	597	595	842	4
en	413	589	423	597	595	842	4
el	424	589	432	597	595	842	4
registro	434	589	465	597	595	842	4
ASPIRE	467	589	502	597	595	842	4
(27)	502	589	512	594	595	842	4
(Asse-	514	589	539	597	595	842	4
ssing	333	601	354	609	595	842	4
the	359	601	372	609	595	842	4
Spectrum	377	601	417	609	595	842	4
of	422	601	429	609	595	842	4
Pulmonary	434	601	480	609	595	842	4
hypertension	485	601	539	609	595	842	4
Identified	333	613	373	621	595	842	4
at	375	613	383	621	595	842	4
a	386	613	390	621	595	842	4
Referral	393	613	426	621	595	842	4
centre),	429	613	460	621	595	842	4
1.737	462	613	485	621	595	842	4
pacientes	487	613	525	621	595	842	4
in-	527	613	539	621	595	842	4
cidentes	333	625	367	633	595	842	4
y	369	625	373	633	595	842	4
sin	375	625	388	633	595	842	4
tratamiento	390	625	439	633	595	842	4
con	441	625	455	633	595	842	4
sospecha	457	625	493	633	595	842	4
de	495	625	505	633	595	842	4
HP	507	625	521	633	595	842	4
fue-	523	625	539	633	595	842	4
ron	333	637	347	645	595	842	4
sometidos	351	637	392	645	595	842	4
a	396	637	401	645	595	842	4
una	405	637	421	645	595	842	4
evaluación	425	637	469	645	595	842	4
diagnóstica	473	637	519	645	595	842	4
me-	523	637	539	645	595	842	4
diante	333	649	359	657	595	842	4
CCD	360	649	380	657	595	842	4
entre	381	649	403	657	595	842	4
2001-2010.	405	649	450	657	595	842	4
Luego	451	649	476	657	595	842	4
de	478	649	487	657	595	842	4
aplicar	489	649	517	657	595	842	4
la	518	649	526	657	595	842	4
es-	527	649	539	657	595	842	4
trategia	333	661	365	669	595	842	4
diagnóstica	370	661	416	669	595	842	4
protocolizada	421	661	475	669	595	842	4
basada	480	661	508	669	595	842	4
en	513	661	523	669	595	842	4
las	527	661	539	669	595	842	4
guías	333	673	355	681	595	842	4
de	357	673	367	681	595	842	4
las	370	673	381	681	595	842	4
Sociedades	384	673	428	681	595	842	4
Europeas	431	673	469	681	595	842	4
de	472	673	482	681	595	842	4
Cardiología	484	673	531	681	595	842	4
y	534	673	539	681	595	842	4
Medicina	333	685	370	693	595	842	4
Respiratoria	376	685	426	693	595	842	4
(16)	426	685	437	690	595	842	4
,	437	685	439	693	595	842	4
178	444	685	459	693	595	842	4
pacientes	464	685	503	693	595	842	4
(10,6%)	508	685	539	693	595	842	4
fueron	333	697	360	705	595	842	4
clasificados	363	697	409	705	595	842	4
como	413	697	434	705	595	842	4
HP	437	697	451	705	595	842	4
del	454	697	466	705	595	842	4
grupo	469	697	493	705	595	842	4
3	496	697	501	705	595	842	4
de	504	697	514	705	595	842	4
Dana	517	697	539	705	595	842	4
Point	333	709	356	717	595	842	4
y	363	709	368	717	595	842	4
de	375	709	385	717	595	842	4
ellos	393	709	411	717	595	842	4
101	419	709	433	717	595	842	4
(6%)	441	709	460	717	595	842	4
como	467	709	488	717	595	842	4
HP-EPOC	496	709	538	717	595	842	4
(VEF1/CVF	333	721	381	729	595	842	4
£	386	719	391	730	595	842	4
0,7	396	721	408	729	595	842	4
postbroncodilatador).	413	721	501	729	595	842	4
De	506	721	517	729	595	842	4
este	522	721	539	729	595	842	4
grupo,	333	733	359	741	595	842	4
42	361	733	371	741	595	842	4
pacientes	373	733	411	741	595	842	4
presentaban	413	733	464	741	595	842	4
una	465	733	481	741	595	842	4
HP	483	733	497	741	595	842	4
leve	498	733	515	741	595	842	4
a	517	733	521	741	595	842	4
mo-	523	733	539	741	595	842	4
derada	333	745	361	753	595	842	4
(PAPm	364	745	394	753	595	842	4
25-39	397	745	419	753	595	842	4
mmHg)	422	745	454	753	595	842	4
y	457	745	461	753	595	842	4
en	464	745	474	753	595	842	4
59	477	745	487	753	595	842	4
pacientes	490	745	528	753	595	842	4
la	531	745	539	753	595	842	4
HP	333	757	347	765	595	842	4
fue	349	757	362	765	595	842	4
severa	364	757	390	765	595	842	4
(PAPm	392	757	422	765	595	842	4
³	424	755	429	766	595	842	4
40	432	757	441	765	595	842	4
mmHg).	444	757	477	765	595	842	4
La	480	757	490	765	595	842	4
sobrevida	492	757	532	765	595	842	4
a	534	757	539	765	595	842	4
uno	333	769	349	777	595	842	4
y	351	769	356	777	595	842	4
tres	358	769	374	777	595	842	4
años	376	769	395	777	595	842	4
fue	397	769	410	777	595	842	4
muy	412	769	431	777	595	842	4
diferente	433	769	470	777	595	842	4
para	472	769	491	777	595	842	4
ambos	493	769	519	777	595	842	4
gru-	522	769	539	777	595	842	4
Revista	57	59	81	66	595	842	5
Uruguaya	85	59	118	66	595	842	5
de	121	59	130	66	595	842	5
Cardiología	133	59	171	66	595	842	5
Volumen	57	68	87	76	595	842	5
28	90	68	98	76	595	842	5
|	102	68	104	76	595	842	5
nº	107	68	114	76	595	842	5
2	117	68	121	76	595	842	5
|	125	68	127	76	595	842	5
Agosto	130	68	154	76	595	842	5
2013	158	68	173	76	595	842	5
pos,	57	115	73	123	595	842	5
siendo	74	115	101	123	595	842	5
para	102	115	121	123	595	842	5
los	122	115	134	123	595	842	5
pacientes	135	115	173	123	595	842	5
con	175	115	189	123	595	842	5
HP	191	115	204	123	595	842	5
severa	206	115	232	123	595	842	5
de	234	115	243	123	595	842	5
70%	245	115	262	123	595	842	5
y	57	127	61	135	595	842	5
33%	64	127	81	135	595	842	5
en	84	127	94	135	595	842	5
comparación	97	127	149	135	595	842	5
con	151	127	166	135	595	842	5
83%	168	127	186	135	595	842	5
y	188	127	193	135	595	842	5
55%	196	127	213	135	595	842	5
en	216	127	226	135	595	842	5
el	229	127	236	135	595	842	5
grupo	238	127	262	135	595	842	5
con	57	139	71	147	595	842	5
HP	73	139	87	147	595	842	5
leve	89	139	105	147	595	842	5
a	107	139	112	147	595	842	5
moderada,	114	139	157	147	595	842	5
respectivamente.	159	139	229	147	595	842	5
Al	231	139	240	147	595	842	5
igual	242	139	262	147	595	842	5
que	57	151	71	159	595	842	5
en	75	151	85	159	595	842	5
la	88	151	96	159	595	842	5
cohorte	99	151	129	159	595	842	5
de	133	151	142	159	595	842	5
Chaouat	146	151	180	159	595	842	5
y	184	151	188	159	595	842	5
colaboradores,	192	151	251	159	595	842	5
se	254	151	262	159	595	842	5
confirmó	57	163	93	171	595	842	5
un	96	163	107	171	595	842	5
típico	109	163	132	171	595	842	5
fenotipo	134	163	168	171	595	842	5
de	170	163	179	171	595	842	5
HP	182	163	196	171	595	842	5
severa	198	163	224	171	595	842	5
dado	227	163	246	171	595	842	5
por	248	163	262	171	595	842	5
una	57	175	72	183	595	842	5
severa	75	175	102	183	595	842	5
reducción	105	175	144	183	595	842	5
de	147	175	157	183	595	842	5
la	160	175	167	183	595	842	5
transferencia	170	175	225	183	595	842	5
de	228	175	237	183	595	842	5
gases	241	175	262	183	595	842	5
(DLCO	57	187	86	195	595	842	5
27	91	187	100	195	595	842	5
±	105	187	113	195	595	842	5
13%),	117	187	140	195	595	842	5
hipoxemia	145	187	187	195	595	842	5
severa	192	187	218	195	595	842	5
(46	222	187	236	195	595	842	5
±	240	187	248	195	595	842	5
11	252	187	262	195	595	842	5
mmHg),	57	199	90	207	595	842	5
sin	92	199	104	207	595	842	5
una	106	199	122	207	595	842	5
marcada	124	199	159	207	595	842	5
obstrucción	161	199	209	207	595	842	5
al	210	199	218	207	595	842	5
flujo	220	199	238	207	595	842	5
aéreo	240	199	262	207	595	842	5
(65	57	211	70	219	595	842	5
±	75	211	83	219	595	842	5
23%)	88	211	109	219	595	842	5
en	114	211	124	219	595	842	5
comparación	130	211	182	219	595	842	5
los	187	211	199	219	595	842	5
pacientes	204	211	242	219	595	842	5
con	248	211	262	219	595	842	5
HP-EPOC	57	223	99	231	595	842	5
moderada	102	223	142	231	595	842	5
(40	145	223	158	231	595	842	5
±	160	223	168	231	595	842	5
20%,	170	223	190	231	595	842	5
56	192	223	202	231	595	842	5
±	205	223	212	231	595	842	5
10	215	223	224	231	595	842	5
mmHg	227	223	255	231	595	842	5
y	257	223	262	231	595	842	5
51	57	235	66	243	595	842	5
±	69	235	76	243	595	842	5
28%,	79	235	99	243	595	842	5
respectivamente).	101	235	174	243	595	842	5
Si	71	247	79	256	595	842	5
bien	81	247	98	256	595	842	5
aún	100	247	116	256	595	842	5
no	117	247	127	256	595	842	5
contamos	129	247	168	256	595	842	5
con	169	247	184	256	595	842	5
cifras	185	247	208	256	595	842	5
de	209	247	219	256	595	842	5
este	221	247	237	256	595	842	5
grupo	238	247	262	256	595	842	5
de	57	259	66	268	595	842	5
pacientes	69	259	107	268	595	842	5
en	110	259	119	268	595	842	5
nuestro	122	259	153	268	595	842	5
centro,	156	259	185	268	595	842	5
la	187	259	195	268	595	842	5
alta	197	259	213	268	595	842	5
prevalencia	215	259	262	268	595	842	5
que	57	271	71	280	595	842	5
presenta	74	271	110	280	595	842	5
la	113	271	120	280	595	842	5
EPOC	123	271	149	280	595	842	5
en	152	271	162	280	595	842	5
nuestro	165	271	196	280	595	842	5
país	199	271	215	280	595	842	5
(19,7%)	218	271	249	280	595	842	5
(28)	252	271	262	277	595	842	5
en	57	283	67	292	595	842	5
comparación	70	283	121	292	595	842	5
con	124	283	138	292	595	842	5
las	141	283	153	292	595	842	5
cifras	156	283	178	292	595	842	5
globales	181	283	214	292	595	842	5
(10%),	217	283	243	292	595	842	5
per-	246	283	262	292	595	842	5
mite	57	295	75	304	595	842	5
plantear	77	295	112	304	595	842	5
que	114	295	129	304	595	842	5
la	131	295	138	304	595	842	5
presencia	140	295	179	304	595	842	5
de	181	295	191	304	595	842	5
HP	193	295	206	304	595	842	5
sea	208	295	221	304	595	842	5
frecuente	224	295	262	304	595	842	5
y	57	307	61	316	595	842	5
subdiagnosticada,	63	307	136	316	595	842	5
provocando	138	307	185	316	595	842	5
un	187	307	198	316	595	842	5
alto	200	307	216	316	595	842	5
impacto	218	307	250	316	595	842	5
en	252	307	262	316	595	842	5
el	57	319	64	328	595	842	5
sistema	66	319	97	328	595	842	5
sanitario.	100	319	139	328	595	842	5
Impacto	57	357	95	367	595	842	5
funcional	98	357	141	367	595	842	5
y	144	357	149	367	595	842	5
pronóstico	152	357	203	367	595	842	5
Si	57	372	65	381	595	842	5
bien	67	372	84	381	595	842	5
la	86	372	94	381	595	842	5
HP	96	372	109	381	595	842	5
en	111	372	121	381	595	842	5
la	123	372	131	381	595	842	5
EPOC	133	372	158	381	595	842	5
es	160	372	169	381	595	842	5
una	171	372	186	381	595	842	5
entidad	188	372	219	381	595	842	5
frecuente,	221	372	262	381	595	842	5
la	57	384	64	393	595	842	5
misma	66	384	93	393	595	842	5
se	95	384	104	393	595	842	5
presenta	106	384	141	393	595	842	5
en	143	384	153	393	595	842	5
forma	155	384	179	393	595	842	5
leve-moderada	181	384	241	393	595	842	5
en	243	384	253	393	595	842	5
la	255	384	262	393	595	842	5
mayoría	57	396	90	405	595	842	5
de	92	396	101	405	595	842	5
los	103	396	115	405	595	842	5
casos.	116	396	140	405	595	842	5
No	142	396	154	405	595	842	5
obstante,	156	396	194	405	595	842	5
numerosos	196	396	240	405	595	842	5
estu-	242	396	262	405	595	842	5
dios	57	408	73	417	595	842	5
demuestran	75	408	124	417	595	842	5
que	125	408	140	417	595	842	5
incluso	142	408	171	417	595	842	5
las	172	408	184	417	595	842	5
formas	186	408	214	417	595	842	5
leves	215	408	236	417	595	842	5
de	237	408	247	417	595	842	5
HP	248	408	262	417	595	842	5
se	57	420	65	429	595	842	5
asocian	67	420	98	429	595	842	5
con	100	420	114	429	595	842	5
una	117	420	132	429	595	842	5
peor	134	420	153	429	595	842	5
oxigenación,	155	420	206	429	595	842	5
una	208	420	224	429	595	842	5
disminu-	226	420	262	429	595	842	5
ción	57	432	74	441	595	842	5
de	76	432	85	441	595	842	5
la	87	432	94	441	595	842	5
capacidad	97	432	137	441	595	842	5
de	139	432	148	441	595	842	5
ejercicio	150	432	183	441	595	842	5
y	185	432	190	441	595	842	5
un	192	432	203	441	595	842	5
peor	205	432	223	441	595	842	5
pronósti-	225	432	262	441	595	842	5
co.	57	444	68	453	595	842	5
También	70	444	106	453	595	842	5
se	108	444	117	453	595	842	5
ha	119	444	129	453	595	842	5
demostrado	131	444	178	453	595	842	5
que	180	444	195	453	595	842	5
su	197	444	207	453	595	842	5
presencia	208	444	247	453	595	842	5
au-	249	444	262	453	595	842	5
menta	57	456	83	465	595	842	5
significativamente	86	456	162	465	595	842	5
el	165	456	172	465	595	842	5
número	175	456	207	465	595	842	5
de	210	456	220	465	595	842	5
exacerba-	223	456	262	465	595	842	5
ciones	57	468	82	477	595	842	5
agudas	84	468	113	477	595	842	5
de	115	468	125	477	595	842	5
la	127	468	135	477	595	842	5
EPOC	137	468	163	477	595	842	5
(29)	163	468	173	474	595	842	5
.	173	468	176	477	595	842	5
Antes	71	481	95	489	595	842	5
de	97	481	106	489	595	842	5
la	108	481	116	489	595	842	5
introducción	118	481	169	489	595	842	5
a	172	481	176	489	595	842	5
gran	178	481	197	489	595	842	5
escala	199	481	224	489	595	842	5
de	226	481	235	489	595	842	5
la	238	481	245	489	595	842	5
oxi-	247	481	262	489	595	842	5
genoterapia	57	493	105	501	595	842	5
continua	110	493	146	501	595	842	5
domiciliaria	151	493	200	501	595	842	5
a	205	493	210	501	595	842	5
largo	215	493	236	501	595	842	5
plazo	241	493	262	501	595	842	5
(OCD),	57	505	86	513	595	842	5
ha	90	505	100	513	595	842	5
quedado	104	505	138	513	595	842	5
demostrado	142	505	190	513	595	842	5
que	193	505	208	513	595	842	5
la	212	505	220	513	595	842	5
HP	223	505	237	513	595	842	5
en	241	505	251	513	595	842	5
la	255	505	262	513	595	842	5
EPOC	57	517	82	525	595	842	5
es	84	517	93	525	595	842	5
un	94	517	105	525	595	842	5
factor	107	517	131	525	595	842	5
pronóstico	133	517	176	525	595	842	5
independiente	177	517	235	525	595	842	5
(30)	235	517	246	522	595	842	5
.	246	517	248	525	595	842	5
En	250	517	262	525	595	842	5
1981,	57	529	79	537	595	842	5
Weitzenblum	84	529	139	537	595	842	5
y	144	529	149	537	595	842	5
colaboradores	155	529	211	537	595	842	5
(30)	211	529	222	534	595	842	5
publican	227	529	262	537	595	842	5
una	57	541	72	549	595	842	5
tasa	74	541	91	549	595	842	5
de	93	541	102	549	595	842	5
supervivencia	104	541	161	549	595	842	5
a	162	541	167	549	595	842	5
los	169	541	180	549	595	842	5
cuatro	182	541	209	549	595	842	5
años	210	541	229	549	595	842	5
de	231	541	241	549	595	842	5
72%,	242	541	262	549	595	842	5
si	57	553	63	561	595	842	5
la	67	553	75	561	595	842	5
PAPm	78	553	105	561	595	842	5
<	109	553	116	561	595	842	5
20	120	553	130	561	595	842	5
mmHg,	134	553	164	561	595	842	5
pero	168	553	186	561	595	842	5
solo	190	553	206	561	595	842	5
de	210	553	219	561	595	842	5
49%	223	553	240	561	595	842	5
si	244	553	251	561	595	842	5
la	255	553	262	561	595	842	5
PAPm	57	565	83	573	595	842	5
era	86	565	99	573	595	842	5
>	102	565	110	573	595	842	5
20	113	565	123	573	595	842	5
mmHg.	126	565	156	573	595	842	5
Posteriormente,	159	565	225	573	595	842	5
el	228	565	235	573	595	842	5
grupo	238	565	262	573	595	842	5
francés	57	577	86	585	595	842	5
de	89	577	99	585	595	842	5
Estrasburgo	102	577	152	585	595	842	5
(O.	155	577	168	585	595	842	5
Mammosser)	171	577	224	585	595	842	5
(31)	224	577	234	582	595	842	5
comu-	237	577	262	585	595	842	5
nicó	57	589	74	597	595	842	5
una	75	589	91	597	595	842	5
tasa	92	589	109	597	595	842	5
de	110	589	120	597	595	842	5
supervivencia	121	589	178	597	595	842	5
de	179	589	188	597	595	842	5
36%	190	589	207	597	595	842	5
en	209	589	219	597	595	842	5
los	220	589	231	597	595	842	5
pacien-	233	589	262	597	595	842	5
tes	57	601	69	609	595	842	5
que	70	601	85	609	595	842	5
tenían	87	601	113	609	595	842	5
una	115	601	130	609	595	842	5
PAPm	132	601	159	609	595	842	5
>	160	601	168	609	595	842	5
de	169	601	179	609	595	842	5
25	181	601	190	609	595	842	5
mmHg,	192	601	223	609	595	842	5
compara-	224	601	262	609	595	842	5
da	57	613	66	621	595	842	5
con	68	613	82	621	595	842	5
una	84	613	99	621	595	842	5
de	101	613	110	621	595	842	5
62%	111	613	129	621	595	842	5
en	130	613	140	621	595	842	5
los	142	613	153	621	595	842	5
que	154	613	169	621	595	842	5
no	171	613	181	621	595	842	5
presentaban	182	613	233	621	595	842	5
HP.	234	613	251	621	595	842	5
Ni	252	613	262	621	595	842	5
la	57	625	64	633	595	842	5
función	67	625	98	633	595	842	5
pulmonar	101	625	141	633	595	842	5
(VEF1)	143	625	173	633	595	842	5
ni	176	625	184	633	595	842	5
las	187	625	199	633	595	842	5
variables	202	625	238	633	595	842	5
gaso-	241	625	262	633	595	842	5
métricas	57	637	92	645	595	842	5
(oxemia)	93	637	129	645	595	842	5
eran	130	637	149	645	595	842	5
factores	150	637	183	645	595	842	5
predictivos	184	637	229	645	595	842	5
de	230	637	240	645	595	842	5
la	241	637	248	645	595	842	5
su-	250	637	262	645	595	842	5
pervivencia.	57	649	106	657	595	842	5
En	109	649	121	657	595	842	5
la	124	649	132	657	595	842	5
serie	135	649	154	657	595	842	5
de	158	649	167	657	595	842	5
Chaouat	170	649	205	657	595	842	5
y	208	649	213	657	595	842	5
colaborado-	216	649	262	657	595	842	5
res	57	661	69	669	595	842	5
(15)	69	661	80	666	595	842	5
,	80	661	82	669	595	842	5
los	84	661	95	669	595	842	5
pacientes	96	661	135	669	595	842	5
con	136	661	150	669	595	842	5
una	152	661	168	669	595	842	5
PAPm	169	661	196	669	595	842	5
³	197	659	202	670	595	842	5
a	204	661	209	669	595	842	5
40	210	661	220	669	595	842	5
mmHg	222	661	250	669	595	842	5
te-	251	661	262	669	595	842	5
nían	57	673	75	681	595	842	5
una	77	673	93	681	595	842	5
tasa	95	673	112	681	595	842	5
de	114	673	123	681	595	842	5
supervivencia	125	673	181	681	595	842	5
a	183	673	188	681	595	842	5
los	190	673	201	681	595	842	5
cinco	203	673	224	681	595	842	5
años	226	673	245	681	595	842	5
me-	247	673	262	681	595	842	5
nor	57	685	71	693	595	842	5
de	73	685	82	693	595	842	5
20%	84	685	102	693	595	842	5
(figura	104	685	132	693	595	842	5
1).	134	685	144	693	595	842	5
Recientemente,	146	685	210	693	595	842	5
Cuttica	212	685	242	693	595	842	5
y	244	685	248	693	595	842	5
co-	251	685	262	693	595	842	5
laboradores	57	697	104	705	595	842	5
(32)	104	697	115	702	595	842	5
también	120	697	154	705	595	842	5
confirmaron	159	697	210	705	595	842	5
una	215	697	231	705	595	842	5
mayor	236	697	262	705	595	842	5
mortalidad	57	709	102	717	595	842	5
a	103	709	108	717	595	842	5
uno	110	709	126	717	595	842	5
y	127	709	132	717	595	842	5
tres	134	709	150	717	595	842	5
años	152	709	171	717	595	842	5
(70%	172	709	193	717	595	842	5
y	195	709	199	717	595	842	5
33%)	201	709	222	717	595	842	5
cuando	224	709	253	717	595	842	5
la	255	709	262	717	595	842	5
HP	57	721	70	729	595	842	5
es	73	721	82	729	595	842	5
severa	85	721	111	729	595	842	5
(PAPm	114	721	144	729	595	842	5
>	147	721	154	729	595	842	5
40	157	721	167	729	595	842	5
mmHg)	170	721	202	729	595	842	5
que	205	721	219	729	595	842	5
cuando	222	721	252	729	595	842	5
la	255	721	262	729	595	842	5
misma	57	733	84	741	595	842	5
es	86	733	95	741	595	842	5
leve	97	733	113	741	595	842	5
a	115	733	120	741	595	842	5
moderada	122	733	163	741	595	842	5
(83%	165	733	185	741	595	842	5
y	188	733	192	741	595	842	5
55%).	195	733	218	741	595	842	5
El	220	733	229	741	595	842	5
análisis	231	733	262	741	595	842	5
multivariado	57	745	109	753	595	842	5
de	112	745	121	753	595	842	5
este	124	745	140	753	595	842	5
estudio	143	745	172	753	595	842	5
demostró	175	745	213	753	595	842	5
que	216	745	230	753	595	842	5
la	233	745	240	753	595	842	5
edad	243	745	262	753	595	842	5
(>	57	757	67	765	595	842	5
73	71	757	81	765	595	842	5
años),	85	757	109	765	595	842	5
saturación	113	757	157	765	595	842	5
venosa	160	757	188	765	595	842	5
oxígeno	192	757	223	765	595	842	5
(SvO	227	757	248	765	595	842	5
2	248	760	251	765	595	842	5
<	255	757	262	765	595	842	5
65%),	57	769	80	777	595	842	5
DLCO	82	769	108	777	595	842	5
(<	110	769	120	777	595	842	5
27%)	122	769	143	777	595	842	5
y	145	769	149	777	595	842	5
la	151	769	159	777	595	842	5
clase	161	769	181	777	595	842	5
funcional	183	769	221	777	595	842	5
(CF)	223	769	241	777	595	842	5
de	243	769	253	777	595	842	5
la	255	769	262	777	595	842	5
Hipertensión	365	59	408	66	595	842	5
pulmonar	412	59	444	66	595	842	5
en	448	59	456	66	595	842	5
la	460	59	465	66	595	842	5
EPOC:	469	59	489	66	595	842	5
puesta	493	59	516	66	595	842	5
al	519	59	525	66	595	842	5
día	529	59	539	66	595	842	5
Juan	299	68	315	76	595	842	5
P.	318	68	325	76	595	842	5
Salisbury,	328	68	360	76	595	842	5
Juan	364	68	380	76	595	842	5
C.	383	68	390	76	595	842	5
Grignola,	393	68	424	76	595	842	5
Gabriela	427	68	455	76	595	842	5
Pascal	458	68	479	76	595	842	5
y	483	68	487	76	595	842	5
colaboradores	490	68	539	76	595	842	5
OMS	276	115	297	123	595	842	5
(IV)	299	115	316	123	595	842	5
son	318	115	332	123	595	842	5
predictores	334	115	379	123	595	842	5
de	381	115	391	123	595	842	5
mal	393	115	408	123	595	842	5
pronóstico.	410	115	455	123	595	842	5
Final-	457	115	482	123	595	842	5
mente,	276	127	305	135	595	842	5
en	307	127	317	135	595	842	5
una	319	127	334	135	595	842	5
cohorte	337	127	367	135	595	842	5
reciente	369	127	402	135	595	842	5
de	404	127	414	135	595	842	5
pacientes	416	127	454	135	595	842	5
referi-	456	127	482	135	595	842	5
dos	276	139	290	147	595	842	5
para	293	139	312	147	595	842	5
evaluación	315	139	359	147	595	842	5
para	362	139	380	147	595	842	5
TxP,	384	139	403	147	595	842	5
aquellos	407	139	440	147	595	842	5
pacientes	444	139	482	147	595	842	5
que	276	151	291	159	595	842	5
presentaban	294	151	345	159	595	842	5
HP	348	151	361	159	595	842	5
tenían	364	151	390	159	595	842	5
una	393	151	409	159	595	842	5
sobrevida	412	151	451	159	595	842	5
signifi-	454	151	482	159	595	842	5
cativamente	276	163	326	171	595	842	5
menor	328	163	355	171	595	842	5
que	357	163	371	171	595	842	5
los	373	163	385	171	595	842	5
pacientes	387	163	425	171	595	842	5
que	427	163	442	171	595	842	5
no	443	163	454	171	595	842	5
tenían	456	163	482	171	595	842	5
HP	276	175	290	183	595	842	5
(37%	292	175	313	183	595	842	5
versus	315	175	342	183	595	842	5
63%)	344	175	365	183	595	842	5
(33)	365	175	375	180	595	842	5
.	375	175	378	183	595	842	5
La	291	187	301	196	595	842	5
HP	303	187	317	196	595	842	5
no	319	187	329	196	595	842	5
solo	331	187	347	196	595	842	5
disminuye	349	187	392	196	595	842	5
la	394	187	401	196	595	842	5
sobrevida	403	187	442	196	595	842	5
de	444	187	454	196	595	842	5
los	456	187	467	196	595	842	5
pa-	469	187	482	196	595	842	5
cientes	276	199	305	208	595	842	5
con	307	199	321	208	595	842	5
EPOC,	324	199	352	208	595	842	5
sino	355	199	371	208	595	842	5
que	374	199	389	208	595	842	5
también	391	199	425	208	595	842	5
repercute	427	199	467	208	595	842	5
ne-	469	199	482	208	595	842	5
gativamente	276	211	327	220	595	842	5
en	329	211	339	220	595	842	5
la	341	211	348	220	595	842	5
CF	350	211	362	220	595	842	5
de	364	211	373	220	595	842	5
estos	375	211	396	220	595	842	5
pacientes.	397	211	438	220	595	842	5
Aun	440	211	457	220	595	842	5
la	459	211	466	220	595	842	5
HP	468	211	482	220	595	842	5
leve-moderada	276	223	336	232	595	842	5
(PAPm	339	223	369	232	595	842	5
>	371	223	379	232	595	842	5
18	382	223	392	232	595	842	5
mmHg)	395	223	426	232	595	842	5
se	429	223	437	232	595	842	5
asocia	440	223	465	232	595	842	5
con	468	223	482	232	595	842	5
un	276	235	287	244	595	842	5
aumento	289	235	325	244	595	842	5
de	327	235	336	244	595	842	5
las	338	235	349	244	595	842	5
exacerbaciones	351	235	412	244	595	842	5
y	414	235	419	244	595	842	5
hospitalización	421	235	482	244	595	842	5
de	276	247	286	256	595	842	5
estos	288	247	308	256	595	842	5
pacientes.	310	247	351	256	595	842	5
Dos	353	247	368	256	595	842	5
grandes	370	247	402	256	595	842	5
estudios	404	247	438	256	595	842	5
confirman	440	247	482	256	595	842	5
este	276	259	293	268	595	842	5
impacto	296	259	328	268	595	842	5
funcional	331	259	370	268	595	842	5
de	373	259	382	268	595	842	5
la	386	259	393	268	595	842	5
HP	396	259	410	268	595	842	5
en	413	259	423	268	595	842	5
pacientes	426	259	465	268	595	842	5
con	468	259	482	268	595	842	5
EPOC.	276	271	305	280	595	842	5
Sims	306	271	327	280	595	842	5
y	328	271	333	280	595	842	5
colaboradores	335	271	391	280	595	842	5
(34)	391	271	402	277	595	842	5
evaluaron	404	271	444	280	595	842	5
a	446	271	451	280	595	842	5
362	453	271	467	280	595	842	5
pa-	469	271	482	280	595	842	5
cientes	276	283	305	292	595	842	5
con	307	283	321	292	595	842	5
EPOC	323	283	349	292	595	842	5
severo	352	283	378	292	595	842	5
mediante	380	283	418	292	595	842	5
CCD	420	283	440	292	595	842	5
y	442	283	446	292	595	842	5
comuni-	449	283	482	292	595	842	5
caron	276	295	299	304	595	842	5
que	301	295	316	304	595	842	5
cuanto	318	295	346	304	595	842	5
mayor	348	295	374	304	595	842	5
era	376	295	389	304	595	842	5
la	391	295	398	304	595	842	5
PAPm,	400	295	429	304	595	842	5
menor	431	295	457	304	595	842	5
era	459	295	473	304	595	842	5
la	474	295	482	304	595	842	5
distancia	276	307	313	316	595	842	5
recorrida	315	307	353	316	595	842	5
(DR)	355	307	374	316	595	842	5
en	376	307	386	316	595	842	5
el	388	307	395	316	595	842	5
test	397	307	413	316	595	842	5
de	414	307	424	316	595	842	5
caminata	426	307	464	316	595	842	5
de	466	307	475	316	595	842	5
6	477	307	482	316	595	842	5
minutos	276	319	310	328	595	842	5
(TM6M)	313	319	347	328	595	842	5
después	351	319	383	328	595	842	5
de	386	319	395	328	595	842	5
ajustar	398	319	427	328	595	842	5
los	430	319	441	328	595	842	5
datos	445	319	466	328	595	842	5
de-	469	319	482	328	595	842	5
mográficos	276	331	321	340	595	842	5
del	324	331	336	340	595	842	5
paciente,	339	331	376	340	595	842	5
función	379	331	410	340	595	842	5
pulmonar	413	331	453	340	595	842	5
y	456	331	461	340	595	842	5
Pcp.	464	331	482	340	595	842	5
Cada	276	343	297	352	595	842	5
aumento	299	343	335	352	595	842	5
de	336	343	346	352	595	842	5
5	347	343	352	352	595	842	5
mmHg	354	343	382	352	595	842	5
de	383	343	393	352	595	842	5
la	394	343	402	352	595	842	5
PAPm	403	343	430	352	595	842	5
se	431	343	440	352	595	842	5
asoció	441	343	466	352	595	842	5
con	468	343	482	352	595	842	5
una	276	355	292	364	595	842	5
disminución	295	355	345	364	595	842	5
de	347	355	357	364	595	842	5
11	360	355	369	364	595	842	5
metros	372	355	401	364	595	842	5
en	403	355	413	364	595	842	5
la	416	355	423	364	595	842	5
DR.	426	355	442	364	595	842	5
Cuttica	444	355	475	364	595	842	5
y	477	355	482	364	595	842	5
colaboradores	276	367	333	376	595	842	5
(32)	333	367	343	373	595	842	5
evaluaron	346	367	387	376	595	842	5
a	389	367	394	376	595	842	5
1.154	397	367	419	376	595	842	5
pacientes	422	367	460	376	595	842	5
tam-	463	367	482	376	595	842	5
bién	276	379	294	388	595	842	5
mediante	297	379	335	388	595	842	5
CCD	338	379	358	388	595	842	5
y	361	379	365	388	595	842	5
encontraron	368	379	419	388	595	842	5
una	422	379	437	388	595	842	5
asociación	440	379	482	388	595	842	5
entre	276	391	298	400	595	842	5
la	304	391	312	400	595	842	5
PAPm	318	391	344	400	595	842	5
y	350	391	355	400	595	842	5
TM6M	361	391	389	400	595	842	5
independiente	395	391	453	400	595	842	5
de	459	391	468	400	595	842	5
la	474	391	482	400	595	842	5
función	276	403	307	412	595	842	5
pulmonar	310	403	350	412	595	842	5
y	352	403	357	412	595	842	5
la	359	403	367	412	595	842	5
Pcp.	369	403	387	412	595	842	5
Patogenia	276	441	323	451	595	842	5
La	276	456	287	465	595	842	5
patogénesis	289	456	337	465	595	842	5
de	339	456	349	465	595	842	5
la	351	456	359	465	595	842	5
HP	361	456	375	465	595	842	5
en	377	456	387	465	595	842	5
la	390	456	397	465	595	842	5
EPOC	400	456	425	465	595	842	5
es	428	456	436	465	595	842	5
compleja	439	456	475	465	595	842	5
y	477	456	482	465	595	842	5
accionada	276	468	316	477	595	842	5
por	318	468	332	477	595	842	5
múltiples	334	468	373	477	595	842	5
mecanismos	375	468	424	477	595	842	5
que	426	468	441	477	595	842	5
en	443	468	453	477	595	842	5
defini-	455	468	482	477	595	842	5
tiva	276	480	292	489	595	842	5
impactan	297	480	335	489	595	842	5
sobre	341	480	363	489	595	842	5
la	368	480	376	489	595	842	5
hemodinamia	381	480	437	489	595	842	5
pulmonar	442	480	482	489	595	842	5
afectando	276	492	316	501	595	842	5
la	317	492	325	501	595	842	5
PAPm.	326	492	355	501	595	842	5
Esta	357	492	376	501	595	842	5
es	377	492	386	501	595	842	5
la	387	492	395	501	595	842	5
resultante	396	492	438	501	595	842	5
de	440	492	449	501	595	842	5
la	451	492	458	501	595	842	5
suma	460	492	482	501	595	842	5
de	276	504	286	513	595	842	5
la	288	504	295	513	595	842	5
presión	297	504	327	513	595	842	5
de	330	504	339	513	595	842	5
enclavamiento	341	504	400	513	595	842	5
de	402	504	412	513	595	842	5
la	414	504	421	513	595	842	5
arteria	423	504	451	513	595	842	5
pulmo-	453	504	482	513	595	842	5
nar,	276	516	293	525	595	842	5
equivalente	295	516	342	525	595	842	5
a	344	516	349	525	595	842	5
la	351	516	358	525	595	842	5
Pcp,	360	516	378	525	595	842	5
y	380	516	385	525	595	842	5
del	387	516	399	525	595	842	5
producto	401	516	437	525	595	842	5
del	439	516	451	525	595	842	5
GC	453	516	466	525	595	842	5
por	468	516	482	525	595	842	5
la	276	528	284	537	595	842	5
resistencia	285	528	329	537	595	842	5
vascular	331	528	365	537	595	842	5
pulmonar	366	528	406	537	595	842	5
total	408	528	427	537	595	842	5
(RVP),	428	528	456	537	595	842	5
según	458	528	482	537	595	842	5
la	276	540	284	549	595	842	5
siguiente	286	540	323	549	595	842	5
fórmula:	325	540	361	549	595	842	5
PAPm	363	540	389	549	595	842	5
=	392	540	399	549	595	842	5
Pcp	401	540	417	549	595	842	5
+	419	540	426	549	595	842	5
(GC	429	540	445	549	595	842	5
×	447	540	455	549	595	842	5
RVP).	457	540	482	549	595	842	5
Así,	276	552	292	561	595	842	5
la	295	552	302	561	595	842	5
PAPm	305	552	332	561	595	842	5
puede	334	552	359	561	595	842	5
aumentar	362	552	402	561	595	842	5
como	405	552	426	561	595	842	5
consecuencia	429	552	482	561	595	842	5
del	276	564	288	573	595	842	5
incremento	291	564	337	573	595	842	5
de	340	564	349	573	595	842	5
cada	351	564	370	573	595	842	5
una	372	564	388	573	595	842	5
de	390	564	399	573	595	842	5
estas	402	564	422	573	595	842	5
tres	424	564	440	573	595	842	5
variables.	443	564	482	573	595	842	5
La	276	576	287	585	595	842	5
base	290	576	308	585	595	842	5
estructural	311	576	357	585	595	842	5
de	360	576	369	585	595	842	5
la	373	576	380	585	595	842	5
HP	383	576	397	585	595	842	5
en	400	576	410	585	595	842	5
la	413	576	420	585	595	842	5
EPOC	423	576	449	585	595	842	5
incluye	452	576	482	585	595	842	5
tres	276	588	292	597	595	842	5
mecanismos	295	588	345	597	595	842	5
potenciales:	347	588	396	597	595	842	5
la	398	588	406	597	595	842	5
remodelación	408	588	463	597	595	842	5
vas-	466	588	482	597	595	842	5
cular	276	600	297	609	595	842	5
por	300	600	314	609	595	842	5
vasoconstricción	317	600	384	609	595	842	5
hipóxica	388	600	422	609	595	842	5
crónica,	425	600	457	609	595	842	5
la	460	600	467	609	595	842	5
re-	471	600	482	609	595	842	5
ducción	276	612	308	621	595	842	5
del	310	612	322	621	595	842	5
número	325	612	357	621	595	842	5
de	359	612	368	621	595	842	5
vasos	371	612	393	621	595	842	5
pulmonares	395	612	444	621	595	842	5
secunda-	446	612	482	621	595	842	5
ria	276	624	288	633	595	842	5
a	290	624	295	633	595	842	5
la	298	624	305	633	595	842	5
destrucción	308	624	355	633	595	842	5
del	358	624	370	633	595	842	5
parénquima	372	624	422	633	595	842	5
pulmonar	425	624	464	633	595	842	5
y	467	624	472	633	595	842	5
la	474	624	482	633	595	842	5
trombosis	276	636	317	645	595	842	5
pulmonar	323	636	363	645	595	842	5
asociada	369	636	403	645	595	842	5
a	409	636	414	645	595	842	5
la	420	636	428	645	595	842	5
inflamación	434	636	482	645	595	842	5
vascular	276	648	311	657	595	842	5
y	313	648	318	657	595	842	5
disfunción	320	648	363	657	595	842	5
endotelial	365	648	405	657	595	842	5
(figura	408	648	436	657	595	842	5
3)	438	648	446	657	595	842	5
(15)	446	648	457	654	595	842	5
.	457	648	459	657	595	842	5
Dos	291	661	306	669	595	842	5
características	309	661	368	669	595	842	5
presentes	371	661	410	669	595	842	5
en	414	661	424	669	595	842	5
la	427	661	434	669	595	842	5
circulación	437	661	482	669	595	842	5
pulmonar	276	673	316	681	595	842	5
hacen	318	673	342	681	595	842	5
que	344	673	359	681	595	842	5
la	361	673	369	681	595	842	5
forma	371	673	395	681	595	842	5
de	397	673	407	681	595	842	5
presentación	409	673	461	681	595	842	5
de	463	673	472	681	595	842	5
la	474	673	482	681	595	842	5
HP	276	685	290	693	595	842	5
en	292	685	302	693	595	842	5
la	304	685	311	693	595	842	5
EPOC	313	685	339	693	595	842	5
sea	341	685	354	693	595	842	5
diferente.	356	685	396	693	595	842	5
Por	398	685	413	693	595	842	5
un	415	685	426	693	595	842	5
lado,	428	685	447	693	595	842	5
la	449	685	457	693	595	842	5
circu-	459	685	482	693	595	842	5
lación	276	697	301	705	595	842	5
pulmonar	302	697	342	705	595	842	5
es	344	697	353	705	595	842	5
un	355	697	365	705	595	842	5
circuito	367	697	398	705	595	842	5
de	400	697	410	705	595	842	5
baja	412	697	429	705	595	842	5
presión	430	697	461	705	595	842	5
y	463	697	467	705	595	842	5
ba-	469	697	482	705	595	842	5
ja	276	709	284	717	595	842	5
resistencia	286	709	330	717	595	842	5
por	332	709	346	717	595	842	5
lo	348	709	356	717	595	842	5
que	358	709	373	717	595	842	5
aumentos	376	709	416	717	595	842	5
en	418	709	428	717	595	842	5
el	431	709	438	717	595	842	5
GC	440	709	453	717	595	842	5
le	456	709	463	717	595	842	5
per-	465	709	482	717	595	842	5
miten	276	721	300	729	595	842	5
adaptarse	308	721	348	729	595	842	5
sin	356	721	368	729	595	842	5
grandes	376	721	408	729	595	842	5
cambios	416	721	449	729	595	842	5
en	457	721	467	729	595	842	5
la	474	721	482	729	595	842	5
PAP	276	733	295	741	595	842	5
(35-37)	295	733	314	738	595	842	5
.	314	733	316	741	595	842	5
Por	320	733	335	741	595	842	5
otro	339	733	356	741	595	842	5
lado	360	733	377	741	595	842	5
ha	381	733	392	741	595	842	5
quedado	396	733	430	741	595	842	5
demostrado	434	733	482	741	595	842	5
que	276	745	291	753	595	842	5
la	293	745	300	753	595	842	5
progresión	302	745	346	753	595	842	5
de	348	745	357	753	595	842	5
la	359	745	366	753	595	842	5
PAP	368	745	387	753	595	842	5
en	389	745	398	753	595	842	5
el	400	745	407	753	595	842	5
tiempo	409	745	437	753	595	842	5
es	439	745	447	753	595	842	5
de	449	745	459	753	595	842	5
apro-	461	745	482	753	595	842	5
ximadamente	276	757	332	765	595	842	5
0,5	334	757	346	765	595	842	5
mmHg/año	348	757	393	765	595	842	5
(37)	393	757	404	762	595	842	5
.	404	757	406	765	595	842	5
Este	408	757	426	765	595	842	5
lento	428	757	449	765	595	842	5
aumen-	451	757	482	765	595	842	5
to	276	769	284	777	595	842	5
de	286	769	296	777	595	842	5
la	298	769	305	777	595	842	5
poscarga	307	769	343	777	595	842	5
del	344	769	357	777	595	842	5
VD	358	769	372	777	595	842	5
le	374	769	381	777	595	842	5
permite	383	769	415	777	595	842	5
adaptarse	416	769	456	777	595	842	5
y	458	769	463	777	595	842	5
con-	465	769	482	777	595	842	5
167	537	786	549	795	595	842	5
Hipertensión	57	59	100	66	595	842	6
pulmonar	104	59	136	66	595	842	6
en	140	59	148	66	595	842	6
la	152	59	158	66	595	842	6
EPOC:	161	59	182	66	595	842	6
puesta	185	59	208	66	595	842	6
al	211	59	217	66	595	842	6
día	221	59	231	66	595	842	6
Juan	57	68	73	76	595	842	6
P.	76	68	82	76	595	842	6
Salisbury,	86	68	118	76	595	842	6
Juan	122	68	138	76	595	842	6
C.	141	68	147	76	595	842	6
Grignola,	151	68	181	76	595	842	6
Gabriela	185	68	213	76	595	842	6
Pascal	216	68	237	76	595	842	6
y	241	68	244	76	595	842	6
colaboradores	248	68	297	76	595	842	6
Revista	424	59	449	66	595	842	6
Uruguaya	452	59	485	66	595	842	6
de	489	59	497	66	595	842	6
Cardiología	501	59	539	66	595	842	6
Volumen	422	68	452	76	595	842	6
28	456	68	464	76	595	842	6
|	467	68	469	76	595	842	6
nº	473	68	480	76	595	842	6
2	483	68	487	76	595	842	6
|	490	68	492	76	595	842	6
Agosto	496	68	520	76	595	842	6
2013	524	68	538	76	595	842	6
Figura	113	331	135	338	595	842	6
3.	137	331	143	338	595	842	6
Mecanismos	144	330	189	338	595	842	6
(confirmados	191	330	239	338	595	842	6
y	241	330	245	338	595	842	6
sospechados)	247	330	294	338	595	842	6
que	296	330	309	338	595	842	6
conducen	311	330	346	338	595	842	6
a	348	330	352	338	595	842	6
la	354	330	361	338	595	842	6
hipertensión	363	330	409	338	595	842	6
pulmonar	411	330	446	338	595	842	6
en	448	330	457	338	595	842	6
la	459	330	466	338	595	842	6
EPOC	468	330	491	338	595	842	6
que,	493	330	508	338	595	842	6
como	510	330	529	338	595	842	6
se	531	330	539	338	595	842	6
muestra,	113	340	146	348	595	842	6
pueden	148	340	174	348	595	842	6
ser	177	340	187	348	595	842	6
influenciados	190	340	238	348	595	842	6
por	240	340	252	348	595	842	6
factores	255	340	283	348	595	842	6
genéticos	285	340	319	348	595	842	6
(modificado	321	340	364	348	595	842	6
de	366	340	374	348	595	842	6
Chaouat	376	340	407	348	595	842	6
et	409	340	416	348	595	842	6
al,	419	340	427	348	595	842	6
2008)	430	340	450	348	595	842	6
(15)	450	340	460	345	595	842	6
.	460	340	462	348	595	842	6
servar	113	370	139	379	595	842	6
la	141	370	148	379	595	842	6
contractilidad	150	370	207	379	595	842	6
del	209	370	221	379	595	842	6
VD	223	370	236	379	595	842	6
y	238	370	243	379	595	842	6
el	245	370	252	379	595	842	6
GC	254	370	267	379	595	842	6
en	269	370	279	379	595	842	6
reposo	280	370	307	379	595	842	6
en	309	370	319	379	595	842	6
pacientes	113	382	152	391	595	842	6
en	154	382	164	391	595	842	6
situación	167	382	204	391	595	842	6
clínica	207	382	233	391	595	842	6
estable	236	382	265	391	595	842	6
(37)	265	382	275	388	595	842	6
.	275	382	277	391	595	842	6
Si	280	382	288	391	595	842	6
bien	291	382	309	391	595	842	6
lo	312	382	319	391	595	842	6
característico	113	394	168	403	595	842	6
es	170	394	178	403	595	842	6
que	180	394	195	403	595	842	6
la	197	394	205	403	595	842	6
HP	206	394	220	403	595	842	6
en	222	394	232	403	595	842	6
la	234	394	241	403	595	842	6
EPOC	243	394	269	403	595	842	6
sea	271	394	284	403	595	842	6
precapi-	286	394	319	403	595	842	6
lar	113	406	125	415	595	842	6
con	127	406	141	415	595	842	6
un	144	406	154	415	595	842	6
GC	157	406	170	415	595	842	6
normal	172	406	202	415	595	842	6
o	204	406	209	415	595	842	6
bajo,	211	406	230	415	595	842	6
también	233	406	266	415	595	842	6
se	269	406	277	415	595	842	6
puede	279	406	304	415	595	842	6
ver	306	406	319	415	595	842	6
asociada	113	418	148	427	595	842	6
a	150	418	154	427	595	842	6
una	156	418	172	427	595	842	6
Pcp	174	418	189	427	595	842	6
elevada	191	418	222	427	595	842	6
(38)	222	418	232	424	595	842	6
.	232	418	235	427	595	842	6
Este	236	418	255	427	595	842	6
aumento	257	418	293	427	595	842	6
puede	295	418	319	427	595	842	6
estar	113	430	134	439	595	842	6
dado	136	430	155	439	595	842	6
por	158	430	171	439	595	842	6
la	173	430	181	439	595	842	6
presencia	183	430	222	439	595	842	6
de	224	430	233	439	595	842	6
disfunción	236	430	278	439	595	842	6
diastólica	280	430	319	439	595	842	6
del	113	442	125	451	595	842	6
ventrículo	130	442	171	451	595	842	6
izquierdo	175	442	214	451	595	842	6
debido	218	442	244	451	595	842	6
a	249	442	253	451	595	842	6
comorbilidades	257	442	319	451	595	842	6
cardiovasculares	113	454	181	463	595	842	6
o	183	454	188	463	595	842	6
por	190	454	204	463	595	842	6
el	206	454	213	463	595	842	6
aumento	215	454	252	463	595	842	6
de	254	454	263	463	595	842	6
la	265	454	273	463	595	842	6
presión	275	454	305	463	595	842	6
in-	308	454	319	463	595	842	6
tratorácica,	113	466	160	475	595	842	6
presente	163	466	198	475	595	842	6
en	200	466	210	475	595	842	6
el	212	466	220	475	595	842	6
enfisema	222	466	259	475	595	842	6
pulmonar.	261	466	303	475	595	842	6
Sin	305	466	319	475	595	842	6
embargo,	113	478	151	487	595	842	6
la	153	478	160	487	595	842	6
principal	162	478	198	487	595	842	6
causa	200	478	222	487	595	842	6
de	224	478	233	487	595	842	6
aumento	235	478	271	487	595	842	6
de	272	478	282	487	595	842	6
la	283	478	291	487	595	842	6
PAPm	292	478	319	487	595	842	6
en	113	490	123	499	595	842	6
la	125	490	133	499	595	842	6
EPOC	135	490	161	499	595	842	6
es	163	490	171	499	595	842	6
el	174	490	181	499	595	842	6
incremento	183	490	229	499	595	842	6
en	232	490	242	499	595	842	6
las	244	490	255	499	595	842	6
RVP	257	490	276	499	595	842	6
como	278	490	300	499	595	842	6
con-	302	490	319	499	595	842	6
secuencia	113	502	152	511	595	842	6
de	157	502	166	511	595	842	6
la	170	502	178	511	595	842	6
remodelación	182	502	236	511	595	842	6
vascular	241	502	275	511	595	842	6
pulmonar	279	502	319	511	595	842	6
que	113	514	128	523	595	842	6
se	130	514	139	523	595	842	6
produce	141	514	174	523	595	842	6
en	176	514	186	523	595	842	6
estos	188	514	208	523	595	842	6
pacientes.	210	514	251	523	595	842	6
Si	253	514	261	523	595	842	6
bien	264	514	281	523	595	842	6
la	284	514	291	523	595	842	6
crono-	293	514	319	523	595	842	6
logía	113	526	133	535	595	842	6
de	135	526	145	535	595	842	6
esta	147	526	164	535	595	842	6
remodelación	166	526	221	535	595	842	6
no	223	526	233	535	595	842	6
está	236	526	252	535	595	842	6
definida	254	526	288	535	595	842	6
aún,	290	526	308	535	595	842	6
se	311	526	319	535	595	842	6
sabe	113	538	131	547	595	842	6
que	134	538	149	547	595	842	6
comienza	151	538	190	547	595	842	6
mucho	192	538	219	547	595	842	6
antes	222	538	244	547	595	842	6
de	246	538	256	547	595	842	6
la	258	538	266	547	595	842	6
presencia	268	538	307	547	595	842	6
de	309	538	319	547	595	842	6
HP,	113	550	129	559	595	842	6
involucrando	131	550	185	559	595	842	6
la	186	550	194	559	595	842	6
predisposición	196	550	254	559	595	842	6
genética	256	550	290	559	595	842	6
asocia-	291	550	319	559	595	842	6
da	113	562	123	571	595	842	6
a	126	562	130	571	595	842	6
factores	133	562	165	571	595	842	6
externos	168	562	203	571	595	842	6
(por	206	562	223	571	595	842	6
ejemplo,	225	562	259	571	595	842	6
humo	262	562	285	571	595	842	6
de	288	562	297	571	595	842	6
ciga-	300	562	319	571	595	842	6
rrillo)	113	574	137	583	595	842	6
que	139	574	154	583	595	842	6
actuarían	155	574	195	583	595	842	6
como	196	574	217	583	595	842	6
gatillo	219	574	245	583	595	842	6
(39,40)	244	574	263	580	595	842	6
.	263	574	265	583	595	842	6
Se	267	574	277	583	595	842	6
ha	278	574	288	583	595	842	6
demos-	290	574	319	583	595	842	6
trado	113	586	135	595	595	842	6
que	137	586	152	595	595	842	6
el	154	586	161	595	595	842	6
humo	162	586	186	595	595	842	6
del	188	586	200	595	595	842	6
cigarrillo	202	586	238	595	595	842	6
induce	240	586	267	595	595	842	6
la	269	586	276	595	595	842	6
remodela-	278	586	319	595	595	842	6
ción	113	598	130	607	595	842	6
vascular	132	598	166	607	595	842	6
pulmonar	168	598	208	607	595	842	6
en	210	598	220	607	595	842	6
una	222	598	238	607	595	842	6
fase	240	598	256	607	595	842	6
temprana	258	598	298	607	595	842	6
de	300	598	309	607	595	842	6
la	311	598	319	607	595	842	6
EPOC	113	610	139	619	595	842	6
e	141	610	146	619	595	842	6
incluso	148	610	177	619	595	842	6
antes	179	610	201	619	595	842	6
del	203	610	215	619	595	842	6
desarrollo	217	610	258	619	595	842	6
de	260	610	269	619	595	842	6
obstrucción	271	610	319	619	595	842	6
bronquial	113	622	153	631	595	842	6
(15)	153	622	164	628	595	842	6
.	164	622	166	631	595	842	6
El	168	622	177	631	595	842	6
principal	178	622	215	631	595	842	6
órgano	216	622	245	631	595	842	6
de	246	622	256	631	595	842	6
impacto	257	622	290	631	595	842	6
del	291	622	303	631	595	842	6
hu-	305	622	319	631	595	842	6
mo	113	634	126	643	595	842	6
del	128	634	140	643	595	842	6
cigarrillo	142	634	179	643	595	842	6
es	181	634	189	643	595	842	6
el	192	634	199	643	595	842	6
endotelio	201	634	238	643	595	842	6
vascular	240	634	274	643	595	842	6
pulmonar,	276	634	319	643	595	842	6
provocando	113	646	160	655	595	842	6
inflamación	163	646	211	655	595	842	6
y	214	646	218	655	595	842	6
disfunción	221	646	264	655	595	842	6
con	266	646	281	655	595	842	6
la	283	646	291	655	595	842	6
conse-	293	646	319	655	595	842	6
cuente	113	658	141	667	595	842	6
remodelación	143	658	198	667	595	842	6
vascular	200	658	235	667	595	842	6
pulmonar	237	658	277	667	595	842	6
encontra-	280	658	319	667	595	842	6
da	113	670	123	679	595	842	6
en	126	670	136	679	595	842	6
estos	139	670	160	679	595	842	6
pacientes.	163	670	203	679	595	842	6
La	206	670	217	679	595	842	6
disfunción	220	670	263	679	595	842	6
endotelial	266	670	306	679	595	842	6
da	309	670	319	679	595	842	6
lugar	113	682	135	691	595	842	6
a	137	682	141	691	595	842	6
cambios	143	682	176	691	595	842	6
en	178	682	188	691	595	842	6
la	190	682	197	691	595	842	6
expresión	199	682	238	691	595	842	6
o	240	682	245	691	595	842	6
en	246	682	256	691	595	842	6
la	258	682	265	691	595	842	6
liberación	267	682	308	691	595	842	6
de	309	682	319	691	595	842	6
los	113	694	125	703	595	842	6
mediadores	127	694	174	703	595	842	6
vasoactivos	176	694	222	703	595	842	6
y	224	694	229	703	595	842	6
se	232	694	240	703	595	842	6
pierde	242	694	268	703	595	842	6
el	270	694	277	703	595	842	6
equilibrio	280	694	319	703	595	842	6
entre	113	706	135	715	595	842	6
los	137	706	149	715	595	842	6
vasodilatadores,	151	706	217	715	595	842	6
como	219	706	240	715	595	842	6
el	242	706	249	715	595	842	6
óxido	251	706	273	715	595	842	6
nítrico	275	706	302	715	595	842	6
o	305	706	309	715	595	842	6
la	311	706	319	715	595	842	6
prostaciclina,	113	718	168	727	595	842	6
y	170	718	174	727	595	842	6
los	176	718	187	727	595	842	6
vasoconstrictores,	189	718	263	727	595	842	6
como	264	718	285	727	595	842	6
la	287	718	295	727	595	842	6
endo-	296	718	319	727	595	842	6
telina	113	730	137	739	595	842	6
1	139	730	144	739	595	842	6
(ET-	146	730	165	739	595	842	6
1)	167	730	175	739	595	842	6
o	177	730	181	739	595	842	6
la	183	730	191	739	595	842	6
angiotensina	192	730	245	739	595	842	6
(41)	245	730	255	736	595	842	6
.	255	730	258	739	595	842	6
También	260	730	296	739	595	842	6
se	298	730	307	739	595	842	6
ha	309	730	319	739	595	842	6
descrito	113	742	146	751	595	842	6
una	147	742	163	751	595	842	6
disminución	164	742	215	751	595	842	6
de	216	742	225	751	595	842	6
la	227	742	234	751	595	842	6
expresión	236	742	275	751	595	842	6
de	277	742	286	751	595	842	6
la	288	742	295	751	595	842	6
óxido	297	742	319	751	595	842	6
nítrico	113	754	140	763	595	842	6
sintetasa	142	754	179	763	595	842	6
y	181	754	186	763	595	842	6
un	187	754	198	763	595	842	6
descenso	200	754	236	763	595	842	6
en	238	754	248	763	595	842	6
la	250	754	257	763	595	842	6
expresión	259	754	298	763	595	842	6
de	300	754	310	763	595	842	6
la	311	754	319	763	595	842	6
prostaciclina	113	766	166	775	595	842	6
sintetasa	169	766	205	775	595	842	6
en	208	766	218	775	595	842	6
las	221	766	233	775	595	842	6
arterias	236	766	268	775	595	842	6
pulmonares	271	766	319	775	595	842	6
168	51	786	64	795	595	842	6
de	333	370	342	379	595	842	6
los	344	370	355	379	595	842	6
pacientes	357	370	395	379	595	842	6
con	397	370	411	379	595	842	6
un	413	370	424	379	595	842	6
enfisema	425	370	462	379	595	842	6
grave	464	370	486	379	595	842	6
(41)	486	370	497	376	595	842	6
.	496	370	499	379	595	842	6
En	501	370	513	379	595	842	6
los	514	370	526	379	595	842	6
fu-	527	370	539	379	595	842	6
madores	333	382	368	391	595	842	6
con	370	382	384	391	595	842	6
una	386	382	402	391	595	842	6
EPOC	404	382	429	391	595	842	6
moderada	432	382	472	391	595	842	6
se	474	382	482	391	595	842	6
ha	484	382	495	391	595	842	6
comunica-	497	382	539	391	595	842	6
do	333	394	343	403	595	842	6
un	345	394	356	403	595	842	6
aumento	359	394	395	403	595	842	6
de	398	394	407	403	595	842	6
la	410	394	418	403	595	842	6
expresión	420	394	460	403	595	842	6
del	463	394	475	403	595	842	6
factor	478	394	501	403	595	842	6
de	504	394	514	403	595	842	6
creci-	516	394	539	403	595	842	6
miento	333	406	362	415	595	842	6
endotelial	364	406	404	415	595	842	6
vascular	406	406	440	415	595	842	6
en	442	406	452	415	595	842	6
el	454	406	461	415	595	842	6
músculo	464	406	498	415	595	842	6
liso	500	406	514	415	595	842	6
de	516	406	525	415	595	842	6
los	527	406	539	415	595	842	6
vasos	333	418	355	427	595	842	6
que	359	418	374	427	595	842	6
se	378	418	386	427	595	842	6
correlaciona	391	418	441	427	595	842	6
con	445	418	459	427	595	842	6
un	463	418	474	427	595	842	6
engrosamiento	478	418	539	427	595	842	6
muscular	333	430	371	439	595	842	6
arterial	373	430	404	439	595	842	6
pulmonar	406	430	446	439	595	842	6
(41)	446	430	456	436	595	842	6
.	456	430	459	439	595	842	6
La	460	430	471	439	595	842	6
disfunción	473	430	516	439	595	842	6
man-	517	430	539	439	595	842	6
tenida	333	442	359	451	595	842	6
sería	362	442	382	451	595	842	6
la	385	442	392	451	595	842	6
responsable	395	442	444	451	595	842	6
de	447	442	456	451	595	842	6
la	459	442	467	451	595	842	6
remodelación	470	442	524	451	595	842	6
es-	527	442	539	451	595	842	6
tructural	333	454	370	463	595	842	6
de	374	454	383	463	595	842	6
las	386	454	398	463	595	842	6
arterias	401	454	433	463	595	842	6
pulmonares	436	454	484	463	595	842	6
de	488	454	497	463	595	842	6
pacientes	500	454	539	463	595	842	6
con	333	466	347	475	595	842	6
HP	349	466	362	475	595	842	6
y	364	466	369	475	595	842	6
EPOC.	370	466	399	475	595	842	6
Esta	400	466	419	475	595	842	6
se	420	466	429	475	595	842	6
ha	430	466	440	475	595	842	6
observado	442	466	483	475	595	842	6
a	484	466	489	475	595	842	6
partir	491	466	515	475	595	842	6
de	516	466	526	475	595	842	6
las	527	466	538	475	595	842	6
arteriolas	333	478	372	487	595	842	6
menores	375	478	410	487	595	842	6
de	413	478	422	487	595	842	6
80	425	478	434	487	595	842	6
micras	437	478	465	487	595	842	6
hasta	467	478	490	487	595	842	6
las	492	478	504	487	595	842	6
grandes	506	478	539	487	595	842	6
arterias.	333	490	367	499	595	842	6
Consiste	369	490	404	499	595	842	6
en	405	490	415	499	595	842	6
la	417	490	424	499	595	842	6
afectación	426	490	467	499	595	842	6
de	469	490	478	499	595	842	6
todas	480	490	502	499	595	842	6
las	503	490	514	499	595	842	6
capas	516	490	538	499	595	842	6
de	333	502	342	511	595	842	6
la	346	502	353	511	595	842	6
pared	356	502	379	511	595	842	6
arterial,	382	502	416	511	595	842	6
comenzando	419	502	469	511	595	842	6
con	472	502	487	511	595	842	6
un	490	502	501	511	595	842	6
engrosa-	504	502	539	511	595	842	6
miento	333	514	362	523	595	842	6
de	364	514	373	523	595	842	6
la	375	514	382	523	595	842	6
íntima	384	514	411	523	595	842	6
causada	413	514	446	523	595	842	6
por	448	514	461	523	595	842	6
células	463	514	491	523	595	842	6
de	493	514	503	523	595	842	6
músculo	505	514	539	523	595	842	6
liso	333	526	347	535	595	842	6
que	350	526	365	535	595	842	6
se	369	526	377	535	595	842	6
orientan	380	526	415	535	595	842	6
longitudinalmente	419	526	494	535	595	842	6
con	497	526	512	535	595	842	6
abun-	515	526	539	535	595	842	6
dante	333	538	356	547	595	842	6
depósito	359	538	393	547	595	842	6
de	395	538	405	547	595	842	6
colágeno	408	538	443	547	595	842	6
y	446	538	450	547	595	842	6
elastina.	453	538	488	547	595	842	6
La	490	538	501	547	595	842	6
neomus-	504	538	539	547	595	842	6
cularización	333	550	383	559	595	842	6
se	384	550	393	559	595	842	6
debe	395	550	414	559	595	842	6
a	415	550	420	559	595	842	6
la	422	550	429	559	595	842	6
hipertrofia,	431	550	478	559	595	842	6
proliferación	480	550	532	559	595	842	6
y	534	550	539	559	595	842	6
transformación	333	562	396	571	595	842	6
de	399	562	408	571	595	842	6
las	411	562	422	571	595	842	6
células	425	562	453	571	595	842	6
contráctiles	455	562	503	571	595	842	6
denomi-	505	562	539	571	595	842	6
nadas	333	574	357	583	595	842	6
pericitos,	363	574	401	583	595	842	6
precursoras	407	574	455	583	595	842	6
de	461	574	471	583	595	842	6
las	477	574	489	583	595	842	6
células	495	574	523	583	595	842	6
de	529	574	539	583	595	842	6
músculo	333	586	367	595	595	842	6
liso.	369	586	385	595	595	842	6
En	387	586	399	595	595	842	6
las	401	586	412	595	595	842	6
arterias	414	586	446	595	595	842	6
pulmonares	448	586	496	595	595	842	6
más	498	586	515	595	595	842	6
gran-	517	586	539	595	595	842	6
des	333	598	346	607	595	842	6
la	350	598	357	607	595	842	6
media	361	598	386	607	595	842	6
puede	389	598	413	607	595	842	6
estar	417	598	437	607	595	842	6
engrosada	441	598	482	607	595	842	6
o	486	598	490	607	595	842	6
focalmente	494	598	539	607	595	842	6
atrofiada	333	610	370	619	595	842	6
(41)	370	610	381	616	595	842	6
.	380	610	383	619	595	842	6
La	385	610	396	619	595	842	6
hipoxia	398	610	428	619	595	842	6
es	430	610	439	619	595	842	6
la	441	610	448	619	595	842	6
principal	451	610	487	619	595	842	6
causa	489	610	512	619	595	842	6
de	514	610	524	619	595	842	6
de-	526	610	539	619	595	842	6
sarrollo	333	622	364	631	595	842	6
de	367	622	376	631	595	842	6
la	379	622	386	631	595	842	6
HP	389	622	403	631	595	842	6
en	405	622	415	631	595	842	6
la	418	622	425	631	595	842	6
EPOC	428	622	454	631	595	842	6
(42,43)	454	622	472	628	595	842	6
.	472	622	474	631	595	842	6
Múltiples	477	622	516	631	595	842	6
estu-	518	622	539	631	595	842	6
dios	333	634	349	643	595	842	6
han	351	634	367	643	595	842	6
mostrado	369	634	407	643	595	842	6
la	409	634	417	643	595	842	6
estrecha	419	634	453	643	595	842	6
relación	455	634	488	643	595	842	6
entre	489	634	511	643	595	842	6
el	513	634	520	643	595	842	6
gra-	522	634	539	643	595	842	6
do	333	646	343	655	595	842	6
de	344	646	354	655	595	842	6
hipoxia	356	646	386	655	595	842	6
y	387	646	392	655	595	842	6
PAPm	394	646	420	655	595	842	6
o	422	646	427	655	595	842	6
RVP	428	646	447	655	595	842	6
(19,20,35)	447	646	474	652	595	842	6
.	474	646	476	655	595	842	6
La	478	646	489	655	595	842	6
hipoxia	490	646	520	655	595	842	6
pro-	522	646	539	655	595	842	6
voca	333	658	351	667	595	842	6
vasoconstricción	353	658	420	667	595	842	6
arterial	422	658	453	667	595	842	6
pulmonar	455	658	495	667	595	842	6
y	497	658	501	667	595	842	6
su	503	658	513	667	595	842	6
croni-	515	658	539	667	595	842	6
cidad	333	670	355	679	595	842	6
aceleraría	356	670	397	679	595	842	6
la	399	670	406	679	595	842	6
remodelación	408	670	462	679	595	842	6
vascular	464	670	498	679	595	842	6
estableci-	500	670	539	679	595	842	6
da.	333	682	345	691	595	842	6
Sin	348	682	362	691	595	842	6
embargo,	364	682	402	691	595	842	6
las	405	682	416	691	595	842	6
alteraciones	419	682	468	691	595	842	6
funcionales	471	682	517	691	595	842	6
y	520	682	525	691	595	842	6
es-	527	682	539	691	595	842	6
tructurales	333	694	379	703	595	842	6
antes	382	694	404	703	595	842	6
mencionadas	407	694	460	703	595	842	6
han	464	694	479	703	595	842	6
sido	483	694	499	703	595	842	6
descritas	502	694	539	703	595	842	6
en	333	706	343	715	595	842	6
pacientes	347	706	385	715	595	842	6
sin	389	706	401	715	595	842	6
hipoxemia	405	706	447	715	595	842	6
y	451	706	455	715	595	842	6
fumadores	459	706	502	715	595	842	6
sin	506	706	518	715	595	842	6
obs-	522	706	539	715	595	842	6
trucción	333	718	367	727	595	842	6
pulmonar,	369	718	411	727	595	842	6
lo	413	718	421	727	595	842	6
que	423	718	438	727	595	842	6
sugiere	440	718	469	727	595	842	6
que	471	718	486	727	595	842	6
la	488	718	496	727	595	842	6
remodela-	498	718	539	727	595	842	6
ción	333	730	350	739	595	842	6
vascular	352	730	386	739	595	842	6
comenzaría	388	730	435	739	595	842	6
antes	437	730	459	739	595	842	6
que	461	730	476	739	595	842	6
el	477	730	485	739	595	842	6
desarrollo	486	730	527	739	595	842	6
de	529	730	539	739	595	842	6
hipoxemia	333	742	375	751	595	842	6
(37)	375	742	386	748	595	842	6
.	386	742	388	751	595	842	6
Múltiples	394	742	432	751	595	842	6
polimorfismos	438	742	496	751	595	842	6
genéticos	501	742	539	751	595	842	6
han	333	754	349	763	595	842	6
sido	352	754	369	763	595	842	6
asociados	372	754	411	763	595	842	6
con	414	754	429	763	595	842	6
el	432	754	439	763	595	842	6
desarrollo	443	754	484	763	595	842	6
de	487	754	497	763	595	842	6
HP	501	754	514	763	595	842	6
en	518	754	528	763	595	842	6
el	531	754	539	763	595	842	6
EPOC.	333	766	361	775	595	842	6
Entre	364	766	387	775	595	842	6
ellos	390	766	408	775	595	842	6
se	410	766	419	775	595	842	6
destaca	421	766	451	775	595	842	6
la	453	766	461	775	595	842	6
sobreexpresión	463	766	524	775	595	842	6
del	526	766	539	775	595	842	6
Revista	57	59	81	66	595	842	7
Uruguaya	85	59	118	66	595	842	7
de	121	59	130	66	595	842	7
Cardiología	133	59	171	66	595	842	7
Volumen	57	68	87	76	595	842	7
28	90	68	98	76	595	842	7
|	102	68	104	76	595	842	7
nº	107	68	114	76	595	842	7
2	117	68	121	76	595	842	7
|	125	68	127	76	595	842	7
Agosto	130	68	154	76	595	842	7
2013	158	68	173	76	595	842	7
Hipertensión	365	59	408	66	595	842	7
pulmonar	412	59	444	66	595	842	7
en	448	59	456	66	595	842	7
la	460	59	465	66	595	842	7
EPOC:	469	59	489	66	595	842	7
puesta	493	59	516	66	595	842	7
al	519	59	525	66	595	842	7
día	529	59	539	66	595	842	7
Juan	299	68	315	76	595	842	7
P.	318	68	325	76	595	842	7
Salisbury,	328	68	360	76	595	842	7
Juan	364	68	380	76	595	842	7
C.	383	68	390	76	595	842	7
Grignola,	393	68	424	76	595	842	7
Gabriela	427	68	455	76	595	842	7
Pascal	458	68	479	76	595	842	7
y	483	68	487	76	595	842	7
colaboradores	490	68	539	76	595	842	7
­	224	265	228	276	595	842	7
­	279	414	284	424	595	842	7
Figura	57	451	78	459	595	842	7
4.	80	451	86	459	595	842	7
Propuesta	88	451	125	459	595	842	7
de	127	451	135	459	595	842	7
algoritmo	137	451	172	459	595	842	7
diagnóstico	174	451	215	459	595	842	7
en	216	451	225	459	595	842	7
pacientes	227	451	261	459	595	842	7
con	262	451	275	459	595	842	7
EPOC	277	451	300	459	595	842	7
(PAPs:	301	451	327	459	595	842	7
presión	328	451	355	459	595	842	7
arterial	357	451	384	459	595	842	7
pulmonar	386	451	421	459	595	842	7
sistólica;	423	451	455	459	595	842	7
DLCO:	456	451	482	459	595	842	7
difusión	57	461	86	468	595	842	7
de	88	461	96	468	595	842	7
monóxido	98	461	133	468	595	842	7
de	135	461	143	468	595	842	7
carbono;	145	461	176	468	595	842	7
TCAR:	177	461	202	468	595	842	7
tomografía	204	461	244	468	595	842	7
computada	245	461	285	468	595	842	7
de	287	461	295	468	595	842	7
alta	297	461	311	468	595	842	7
resolución;	312	461	352	468	595	842	7
V/Q:	354	461	370	468	595	842	7
centellograma	372	461	423	468	595	842	7
ventilación/per-	425	461	482	468	595	842	7
fusión;	57	471	82	478	595	842	7
PSG:	84	471	103	478	595	842	7
polisomnografía;	105	471	165	478	595	842	7
ETE:	168	471	187	478	595	842	7
ecocardiografía	189	471	244	478	595	842	7
transesofágica).	247	471	304	478	595	842	7
(modificado	306	471	348	478	595	842	7
de	351	471	359	478	595	842	7
Chaouat	361	471	392	478	595	842	7
&	394	471	401	478	595	842	7
Minai,	403	471	426	478	595	842	7
2012)	428	471	449	478	595	842	7
(17)	449	471	459	476	595	842	7
.	459	471	461	478	595	842	7
transportador	57	497	114	506	595	842	7
de	116	497	125	506	595	842	7
serotonina	127	497	170	506	595	842	7
(involucrado	172	497	223	506	595	842	7
en	225	497	235	506	595	842	7
la	236	497	244	506	595	842	7
pro-	246	497	262	506	595	842	7
liferación	57	509	95	518	595	842	7
de	98	509	107	518	595	842	7
la	110	509	117	518	595	842	7
célula	120	509	144	518	595	842	7
muscular	147	509	185	518	595	842	7
lisa	187	509	201	518	595	842	7
y	204	509	209	518	595	842	7
la	211	509	219	518	595	842	7
remodela-	221	509	262	518	595	842	7
ción	57	521	74	530	595	842	7
vascular	76	521	110	530	595	842	7
pulmonar)	112	521	156	530	595	842	7
que	158	521	173	530	595	842	7
se	175	521	183	530	595	842	7
correlaciona	186	521	236	530	595	842	7
con	238	521	252	530	595	842	7
la	255	521	262	530	595	842	7
severidad	57	533	96	542	595	842	7
de	97	533	107	542	595	842	7
la	108	533	116	542	595	842	7
HP	117	533	131	542	595	842	7
en	132	533	142	542	595	842	7
la	144	533	151	542	595	842	7
EPOC.	153	533	181	542	595	842	7
Entre	183	533	206	542	595	842	7
las	208	533	219	542	595	842	7
comorbili-	221	533	262	542	595	842	7
dades	57	545	80	554	595	842	7
se	82	545	91	554	595	842	7
destacan	93	545	129	554	595	842	7
la	131	545	139	554	595	842	7
apnea	141	545	166	554	595	842	7
obstructiva	168	545	214	554	595	842	7
del	217	545	229	554	595	842	7
sueño	231	545	255	554	595	842	7
y	257	545	262	554	595	842	7
la	57	557	64	566	595	842	7
cardiopatía	68	557	114	566	595	842	7
izquierda	117	557	155	566	595	842	7
que	159	557	174	566	595	842	7
pueden	178	557	207	566	595	842	7
exacerbar	211	557	251	566	595	842	7
la	255	557	262	566	595	842	7
HP.	57	569	73	578	595	842	7
Por	71	581	86	590	595	842	7
último,	89	581	118	590	595	842	7
los	121	581	132	590	595	842	7
mecanismos	135	581	185	590	595	842	7
responsables	187	581	240	590	595	842	7
de	242	581	252	590	595	842	7
la	255	581	262	590	595	842	7
HP	57	593	70	602	595	842	7
desproporcionada	73	593	145	602	595	842	7
son	148	593	162	602	595	842	7
pobremente	164	593	213	602	595	842	7
comprendi-	216	593	262	602	595	842	7
dos.	57	605	73	614	595	842	7
No	75	605	87	614	595	842	7
está	89	605	105	614	595	842	7
claro	107	605	127	614	595	842	7
si	129	605	136	614	595	842	7
representan	138	605	187	614	595	842	7
una	190	605	205	614	595	842	7
variante	207	605	241	614	595	842	7
de	243	605	253	614	595	842	7
la	255	605	262	614	595	842	7
HP	57	617	70	626	595	842	7
en	73	617	83	626	595	842	7
la	86	617	93	626	595	842	7
EPOC	96	617	122	626	595	842	7
más	124	617	141	626	595	842	7
severa	144	617	170	626	595	842	7
causada	173	617	205	626	595	842	7
por	208	617	221	626	595	842	7
los	224	617	236	626	595	842	7
meca-	238	617	262	626	595	842	7
nismos	57	629	85	638	595	842	7
descritos	89	629	126	638	595	842	7
anteriormente,	130	629	191	638	595	842	7
o	195	629	200	638	595	842	7
si	204	629	210	638	595	842	7
constituyen	214	629	262	638	595	842	7
una	57	641	72	650	595	842	7
entidad	75	641	106	650	595	842	7
diferente.	109	641	148	650	595	842	7
Una	151	641	168	650	595	842	7
teoría	171	641	195	650	595	842	7
es	198	641	206	650	595	842	7
que	209	641	224	650	595	842	7
estos	226	641	247	650	595	842	7
pa-	250	641	262	650	595	842	7
cientes	57	653	85	662	595	842	7
sean	88	653	107	662	595	842	7
“muy	110	653	132	662	595	842	7
respondedores”	135	653	199	662	595	842	7
a	202	653	207	662	595	842	7
la	210	653	217	662	595	842	7
hipoxemia	220	653	262	662	595	842	7
aguda	57	665	81	674	595	842	7
probablemente	83	665	144	674	595	842	7
por	146	665	160	674	595	842	7
predisposición	162	665	220	674	595	842	7
genética	222	665	256	674	595	842	7
o	258	665	262	674	595	842	7
que	57	677	71	686	595	842	7
sean	73	677	92	686	595	842	7
una	94	677	109	686	595	842	7
entidad	111	677	142	686	595	842	7
diferente	144	677	181	686	595	842	7
similar	182	677	211	686	595	842	7
a	213	677	218	686	595	842	7
la	219	677	227	686	595	842	7
HP	229	677	242	686	595	842	7
idio-	244	677	262	686	595	842	7
pática	57	689	81	698	595	842	7
(23)	81	689	92	695	595	842	7
.	92	689	94	698	595	842	7
Estrategia	57	725	104	735	595	842	7
diagnóstica	107	725	161	735	595	842	7
La	57	738	67	746	595	842	7
pesquisa	70	738	105	746	595	842	7
de	107	738	116	746	595	842	7
HP	119	738	132	746	595	842	7
en	135	738	145	746	595	842	7
la	147	738	154	746	595	842	7
EPOC	157	738	182	746	595	842	7
es	185	738	193	746	595	842	7
un	195	738	206	746	595	842	7
punto	209	738	233	746	595	842	7
impor-	235	738	262	746	595	842	7
tante	57	750	78	758	595	842	7
debido	81	750	107	758	595	842	7
a	110	750	114	758	595	842	7
que	117	750	132	758	595	842	7
su	134	750	143	758	595	842	7
presencia	146	750	184	758	595	842	7
aumenta	187	750	223	758	595	842	7
la	225	750	233	758	595	842	7
morbi-	235	750	262	758	595	842	7
mortalidad	57	762	102	770	595	842	7
y	104	762	109	770	595	842	7
empeora	111	762	147	770	595	842	7
aun	149	762	165	770	595	842	7
más	167	762	184	770	595	842	7
la	187	762	194	770	595	842	7
ya	197	762	206	770	595	842	7
limitada	209	762	243	770	595	842	7
cali-	245	762	262	770	595	842	7
dad	276	497	291	506	595	842	7
de	293	497	303	506	595	842	7
vida	305	497	322	506	595	842	7
de	325	497	334	506	595	842	7
estos	336	497	357	506	595	842	7
pacientes.	359	497	400	506	595	842	7
También	402	497	439	506	595	842	7
agrega	441	497	468	506	595	842	7
in-	471	497	482	506	595	842	7
formación	276	509	318	518	595	842	7
sobre	320	509	342	518	595	842	7
el	344	509	351	518	595	842	7
pronóstico	354	509	396	518	595	842	7
y	399	509	403	518	595	842	7
condiciona	406	509	449	518	595	842	7
decisio-	451	509	482	518	595	842	7
nes	276	521	290	530	595	842	7
terapéuticas,	292	521	345	530	595	842	7
como	347	521	368	530	595	842	7
el	370	521	377	530	595	842	7
TxP	379	521	396	530	595	842	7
o	398	521	403	530	595	842	7
la	405	521	412	530	595	842	7
OCD.	414	521	436	530	595	842	7
Desafortu-	438	521	482	530	595	842	7
nadamente,	276	533	324	542	595	842	7
no	327	533	337	542	595	842	7
hay	339	533	354	542	595	842	7
un	356	533	367	542	595	842	7
único	369	533	392	542	595	842	7
test	394	533	409	542	595	842	7
que	412	533	426	542	595	842	7
pueda	429	533	453	542	595	842	7
usarse	455	533	482	542	595	842	7
para	276	545	295	554	595	842	7
seleccionar	297	545	342	554	595	842	7
en	344	545	353	554	595	842	7
forma	355	545	380	554	595	842	7
apropiada	382	545	422	554	595	842	7
a	424	545	429	554	595	842	7
los	431	545	442	554	595	842	7
pacientes	444	545	482	554	595	842	7
con	276	557	291	566	595	842	7
EPOC	293	557	319	566	595	842	7
para	321	557	340	566	595	842	7
ser	342	557	355	566	595	842	7
sometidos	357	557	398	566	595	842	7
a	400	557	405	566	595	842	7
un	408	557	418	566	595	842	7
CCD.	421	557	443	566	595	842	7
Será	445	557	464	566	595	842	7
una	466	557	482	566	595	842	7
evaluación	276	569	320	578	595	842	7
minuciosa	322	569	364	578	595	842	7
la	366	569	373	578	595	842	7
que	375	569	390	578	595	842	7
nos	392	569	407	578	595	842	7
conducirá	409	569	449	578	595	842	7
a	451	569	456	578	595	842	7
consi-	458	569	482	578	595	842	7
derar	276	581	298	590	595	842	7
la	302	581	310	590	595	842	7
realización	313	581	358	590	595	842	7
de	361	581	371	590	595	842	7
un	375	581	385	590	595	842	7
CCD	389	581	409	590	595	842	7
en	412	581	422	590	595	842	7
pacientes	426	581	464	590	595	842	7
con	468	581	482	590	595	842	7
EPOC	276	593	302	602	595	842	7
(figura	305	593	332	602	595	842	7
4).	335	593	345	602	595	842	7
Dado	291	606	312	614	595	842	7
que	314	606	328	614	595	842	7
ambas	330	606	357	614	595	842	7
entidades	358	606	398	614	595	842	7
tienen	400	606	425	614	595	842	7
como	427	606	449	614	595	842	7
su	450	606	460	614	595	842	7
prin-	462	606	482	614	595	842	7
cipal	276	618	296	626	595	842	7
síntoma	297	618	330	626	595	842	7
cardinal	332	618	365	626	595	842	7
la	367	618	374	626	595	842	7
disnea,	376	618	405	626	595	842	7
su	407	618	416	626	595	842	7
sospecha	418	618	454	626	595	842	7
se	456	618	464	626	595	842	7
rea-	466	618	482	626	595	842	7
lizará	276	630	300	638	595	842	7
mediante	303	630	341	638	595	842	7
un	344	630	355	638	595	842	7
minucioso	358	630	399	638	595	842	7
interrogatorio	403	630	460	638	595	842	7
y	463	630	468	638	595	842	7
te-	471	630	482	638	595	842	7
niendo	276	642	304	650	595	842	7
un	306	642	317	650	595	842	7
conocimiento	318	642	373	650	595	842	7
previo	374	642	400	650	595	842	7
del	401	642	413	650	595	842	7
paciente.	415	642	452	650	595	842	7
En	454	642	465	650	595	842	7
pri-	467	642	482	650	595	842	7
mer	276	654	293	662	595	842	7
lugar	294	654	316	662	595	842	7
hay	317	654	332	662	595	842	7
que	334	654	349	662	595	842	7
tener	350	654	372	662	595	842	7
en	373	654	383	662	595	842	7
cuenta	385	654	412	662	595	842	7
la	414	654	421	662	595	842	7
severidad	423	654	462	662	595	842	7
de	463	654	473	662	595	842	7
la	474	654	482	662	595	842	7
EPOC,	276	666	305	674	595	842	7
ya	307	666	316	674	595	842	7
que	318	666	333	674	595	842	7
es	335	666	343	674	595	842	7
más	346	666	362	674	595	842	7
frecuente	364	666	403	674	595	842	7
en	405	666	415	674	595	842	7
los	417	666	428	674	595	842	7
estadios	430	666	463	674	595	842	7
más	465	666	482	674	595	842	7
severos	276	678	306	686	595	842	7
de	310	678	319	686	595	842	7
la	323	678	330	686	595	842	7
misma	334	678	361	686	595	842	7
(5%,	364	678	382	686	595	842	7
27%	386	678	403	686	595	842	7
y	407	678	411	686	595	842	7
53%	415	678	432	686	595	842	7
en	436	678	445	686	595	842	7
estadios	449	678	482	686	595	842	7
GOLD	276	690	303	698	595	842	7
II,	306	690	316	698	595	842	7
III	318	690	329	698	595	842	7
y	332	690	336	698	595	842	7
IV,	339	690	351	698	595	842	7
respectivamente).	354	690	427	698	595	842	7
No	430	690	442	698	595	842	7
obstante,	444	690	482	698	595	842	7
en	276	702	286	710	595	842	7
estadios	288	702	321	710	595	842	7
leves	323	702	343	710	595	842	7
o	345	702	350	710	595	842	7
moderados	352	702	396	710	595	842	7
su	398	702	407	710	595	842	7
sospecha	409	702	445	710	595	842	7
se	447	702	456	710	595	842	7
puede	458	702	482	710	595	842	7
hacer	276	714	299	722	595	842	7
cuando	301	714	330	722	595	842	7
el	332	714	339	722	595	842	7
paciente	341	714	375	722	595	842	7
presenta	377	714	412	722	595	842	7
una	414	714	430	722	595	842	7
disminución	432	714	482	722	595	842	7
en	276	726	286	734	595	842	7
su	288	726	297	734	595	842	7
CF	299	726	311	734	595	842	7
en	312	726	322	734	595	842	7
presencia	324	726	363	734	595	842	7
de	364	726	374	734	595	842	7
una	375	726	391	734	595	842	7
obstrucción	392	726	440	734	595	842	7
al	441	726	449	734	595	842	7
flujo	450	726	468	734	595	842	7
aé-	470	726	482	734	595	842	7
reo	276	738	289	746	595	842	7
estable	292	738	321	746	595	842	7
y	323	738	328	746	595	842	7
en	330	738	340	746	595	842	7
ausencia	343	738	378	746	595	842	7
de	381	738	390	746	595	842	7
otra	393	738	409	746	595	842	7
explicación	412	738	457	746	595	842	7
alter-	460	738	482	746	595	842	7
nativa	276	750	302	758	595	842	7
(enfermedad	305	750	357	758	595	842	7
concomitante).	360	750	420	758	595	842	7
Las	423	750	438	758	595	842	7
comorbili-	441	750	482	758	595	842	7
dades	276	762	299	770	595	842	7
son	302	762	316	770	595	842	7
un	319	762	330	770	595	842	7
factor	332	762	356	770	595	842	7
importante	359	762	405	770	595	842	7
a	408	762	412	770	595	842	7
tener	415	762	437	770	595	842	7
en	439	762	449	770	595	842	7
cuenta.	452	762	482	770	595	842	7
169	537	786	549	795	595	842	7
Hipertensión	57	59	100	66	595	842	8
pulmonar	104	59	136	66	595	842	8
en	140	59	148	66	595	842	8
la	152	59	158	66	595	842	8
EPOC:	161	59	182	66	595	842	8
puesta	185	59	208	66	595	842	8
al	211	59	217	66	595	842	8
día	221	59	231	66	595	842	8
Juan	57	68	73	76	595	842	8
P.	76	68	82	76	595	842	8
Salisbury,	86	68	118	76	595	842	8
Juan	122	68	138	76	595	842	8
C.	141	68	147	76	595	842	8
Grignola,	151	68	181	76	595	842	8
Gabriela	185	68	213	76	595	842	8
Pascal	216	68	237	76	595	842	8
y	241	68	244	76	595	842	8
colaboradores	248	68	297	76	595	842	8
Según	113	114	139	123	595	842	8
algunos	141	114	173	123	595	842	8
estudios	175	114	209	123	595	842	8
estos	211	114	231	123	595	842	8
pacientes	234	114	272	123	595	842	8
pueden	274	114	304	123	595	842	8
lle-	306	114	319	123	595	842	8
gar	113	126	127	135	595	842	8
a	129	126	134	135	595	842	8
tener	136	126	158	135	595	842	8
hasta	160	126	182	135	595	842	8
una	185	126	200	135	595	842	8
media	202	126	227	135	595	842	8
de	230	126	239	135	595	842	8
nueve	241	126	266	135	595	842	8
comorbilida-	268	126	319	135	595	842	8
des	113	138	127	147	595	842	8
(44)	127	139	137	144	595	842	8
.	137	139	140	147	595	842	8
Los	142	139	157	147	595	842	8
signos	159	139	184	147	595	842	8
clásicos	187	139	217	147	595	842	8
de	220	139	229	147	595	842	8
HP	232	139	245	147	595	842	8
en	248	139	257	147	595	842	8
el	260	139	267	147	595	842	8
examen	269	139	301	147	595	842	8
car-	303	139	319	147	595	842	8
diovascular	113	151	160	159	595	842	8
se	162	151	171	159	595	842	8
pueden	173	151	203	159	595	842	8
ver	205	151	218	159	595	842	8
obstaculizados	220	151	280	159	595	842	8
por	282	151	296	159	595	842	8
la	298	151	305	159	595	842	8
re-	308	151	319	159	595	842	8
modelación	113	163	160	171	595	842	8
torácica	162	163	194	171	595	842	8
y	197	163	201	171	595	842	8
a	204	163	208	171	595	842	8
menudo	211	163	244	171	595	842	8
no	246	163	256	171	595	842	8
se	259	163	267	171	595	842	8
encuentran.	269	163	319	171	595	842	8
Los	113	175	128	183	595	842	8
signos	131	175	156	183	595	842	8
de	159	175	168	183	595	842	8
insuficiencia	171	175	222	183	595	842	8
cardíaca	225	175	259	183	595	842	8
derecha	261	175	293	183	595	842	8
(ICD)	296	175	319	183	595	842	8
rara	113	187	131	195	595	842	8
vez	133	187	147	195	595	842	8
se	149	187	158	195	595	842	8
observan	160	187	197	195	595	842	8
en	200	187	210	195	595	842	8
la	212	187	220	195	595	842	8
EPOC,	222	187	250	195	595	842	8
excepto	253	187	284	195	595	842	8
durante	286	187	319	195	595	842	8
la	113	199	121	207	595	842	8
exacerbación	122	199	175	207	595	842	8
aguda	177	199	201	207	595	842	8
o	203	199	207	207	595	842	8
en	209	199	219	207	595	842	8
la	220	199	228	207	595	842	8
HP	229	199	243	207	595	842	8
desproporcionada.	244	199	319	207	595	842	8
Los	113	211	128	219	595	842	8
edemas	130	211	160	219	595	842	8
de	162	211	172	219	595	842	8
miembros	174	211	214	219	595	842	8
inferiores	216	211	256	219	595	842	8
son	258	211	272	219	595	842	8
frecuentes,	274	211	319	219	595	842	8
pero	113	223	131	231	595	842	8
rara	134	223	151	231	595	842	8
vez	153	223	167	231	595	842	8
se	169	223	177	231	595	842	8
debe	179	223	198	231	595	842	8
a	200	223	205	231	595	842	8
una	207	223	223	231	595	842	8
ICD	225	223	241	231	595	842	8
sino	244	223	260	231	595	842	8
a	262	223	267	231	595	842	8
varios	269	223	294	231	595	842	8
facto-	296	223	319	231	595	842	8
res,	113	235	128	243	595	842	8
como	133	235	154	243	595	842	8
gravitacionales,	158	235	222	243	595	842	8
hipooncosis,	227	235	276	243	595	842	8
hipercap-	281	235	319	243	595	842	8
nia,	113	247	129	255	595	842	8
inmovilidad,	130	247	181	255	595	842	8
etcétera.	183	247	218	255	595	842	8
Si	219	247	228	255	595	842	8
se	229	247	237	255	595	842	8
sospecha	239	247	275	255	595	842	8
o	277	247	281	255	595	842	8
se	283	247	291	255	595	842	8
quiere	293	247	319	255	595	842	8
descartar	113	259	152	267	595	842	8
HP,	154	259	170	267	595	842	8
se	173	259	181	267	595	842	8
recomienda	183	259	231	267	595	842	8
realizar	233	259	264	267	595	842	8
la	267	259	274	267	595	842	8
valoración	277	259	319	267	595	842	8
cuando	113	271	143	279	595	842	8
el	145	271	152	279	595	842	8
paciente	155	271	189	279	595	842	8
se	192	271	200	279	595	842	8
encuentra	203	271	244	279	595	842	8
en	247	271	257	279	595	842	8
fase	259	271	276	279	595	842	8
estable	278	271	307	279	595	842	8
de	309	271	319	279	595	842	8
su	113	283	123	291	595	842	8
enfermedad	126	283	174	291	595	842	8
y	177	283	182	291	595	842	8
bajo	185	283	202	291	595	842	8
tratamiento	204	283	254	291	595	842	8
médico	256	283	285	291	595	842	8
óptimo.	288	283	319	291	595	842	8
Ello	113	295	130	303	595	842	8
se	132	295	140	303	595	842	8
debe	142	295	161	303	595	842	8
a	163	295	167	303	595	842	8
que	169	295	184	303	595	842	8
durante	186	295	219	303	595	842	8
las	220	295	232	303	595	842	8
exacerbaciones	234	295	295	303	595	842	8
la	297	295	304	303	595	842	8
he-	306	295	319	303	595	842	8
modinamia	113	307	159	315	595	842	8
pulmonar	163	307	203	315	595	842	8
presenta	206	307	242	315	595	842	8
cambios	246	307	279	315	595	842	8
adaptati-	282	307	319	315	595	842	8
vos	113	319	127	327	595	842	8
que	128	319	143	327	595	842	8
provocan	145	319	182	327	595	842	8
resultados	184	319	226	327	595	842	8
falsos	228	319	251	327	595	842	8
positivos,	252	319	291	327	595	842	8
funda-	292	319	319	327	595	842	8
mentalmente	113	331	168	339	595	842	8
en	170	331	180	339	595	842	8
el	183	331	190	339	595	842	8
ecocardiograma.	192	331	259	339	595	842	8
Habitualmente	128	345	190	353	595	842	8
los	192	345	203	353	595	842	8
exámenes	205	345	245	353	595	842	8
realizados	247	345	289	353	595	842	8
inicial-	291	345	319	353	595	842	8
mente	113	357	139	365	595	842	8
son	141	357	155	365	595	842	8
una	157	357	173	365	595	842	8
radiografía	175	357	220	365	595	842	8
de	222	357	232	365	595	842	8
tórax	234	357	255	365	595	842	8
(RxTx),	257	357	288	365	595	842	8
funcio-	291	357	319	365	595	842	8
nal	113	369	126	377	595	842	8
respiratorio	130	369	178	377	595	842	8
y	182	369	186	377	595	842	8
gasometría	190	369	235	377	595	842	8
arterial,	239	369	272	377	595	842	8
electrocar-	276	369	319	377	595	842	8
diograma	113	381	152	389	595	842	8
(ECG)	154	381	180	389	595	842	8
y	183	381	187	389	595	842	8
ecocardiograma	190	381	254	389	595	842	8
doppler.	257	381	290	389	595	842	8
La	128	395	138	403	595	842	8
RxTx	140	395	162	403	595	842	8
presenta	164	395	199	403	595	842	8
una	201	395	217	403	595	842	8
baja	219	395	236	403	595	842	8
sensibilidad	237	395	286	403	595	842	8
(S)	288	395	299	403	595	842	8
y	301	395	306	403	595	842	8
es-	308	395	319	403	595	842	8
pecificidad	113	407	157	415	595	842	8
(E)	159	407	172	415	595	842	8
para	175	407	193	415	595	842	8
la	196	407	204	415	595	842	8
sospecha	206	407	242	415	595	842	8
de	245	407	255	415	595	842	8
HP.	257	407	273	415	595	842	8
Los	276	407	291	415	595	842	8
signos	293	407	319	415	595	842	8
radiológicos	113	419	162	427	595	842	8
clásicos	164	419	195	427	595	842	8
de	197	419	206	427	595	842	8
sospecha	208	419	244	427	595	842	8
HP	247	419	260	427	595	842	8
son	262	419	277	427	595	842	8
el	279	419	286	427	595	842	8
aumen-	288	419	319	427	595	842	8
to	113	431	121	439	595	842	8
de	124	431	133	439	595	842	8
tamaño	136	431	167	439	595	842	8
de	170	431	179	439	595	842	8
las	182	431	193	439	595	842	8
arterias	195	431	227	439	595	842	8
pulmonares	230	431	278	439	595	842	8
(AP)	281	431	300	439	595	842	8
y	302	431	307	439	595	842	8
su	309	431	319	439	595	842	8
tronco	113	443	140	451	595	842	8
con	141	443	155	451	595	842	8
un	157	443	168	451	595	842	8
rápido	169	443	195	451	595	842	8
afinamiento	197	443	246	451	595	842	8
y	248	443	252	451	595	842	8
oligohemia	254	443	298	451	595	842	8
peri-	300	443	319	451	595	842	8
férica.	113	455	139	463	595	842	8
Un	140	455	153	463	595	842	8
aumento	155	455	191	463	595	842	8
de	193	455	202	463	595	842	8
tamaño	204	455	235	463	595	842	8
mayor	237	455	263	463	595	842	8
a	264	455	269	463	595	842	8
16	271	455	281	463	595	842	8
mm	283	455	298	463	595	842	8
de	300	455	310	463	595	842	8
la	311	455	319	463	595	842	8
AP	113	467	126	475	595	842	8
derecha	128	467	160	475	595	842	8
y	162	467	167	475	595	842	8
a	169	467	174	475	595	842	8
18	176	467	186	475	595	842	8
mm	188	467	204	475	595	842	8
de	207	467	216	475	595	842	8
la	218	467	226	475	595	842	8
AP	228	467	240	475	595	842	8
izquierda	243	467	281	475	595	842	8
presenta	283	467	319	475	595	842	8
un	113	479	124	487	595	842	8
elevado	127	479	158	487	595	842	8
valor	161	479	181	487	595	842	8
predictivo	184	479	225	487	595	842	8
positivo.	228	479	262	487	595	842	8
También	265	479	302	487	595	842	8
nos	305	479	319	487	595	842	8
permite	113	491	145	499	595	842	8
valorar	148	491	178	499	595	842	8
los	180	491	192	499	595	842	8
signos	195	491	220	499	595	842	8
de	223	491	232	499	595	842	8
EPOC	235	491	261	499	595	842	8
como	264	491	285	499	595	842	8
la	288	491	295	499	595	842	8
hipe-	298	491	319	499	595	842	8
rinsuflación	113	503	162	511	595	842	8
pulmonar.	166	503	209	511	595	842	8
En	213	503	225	511	595	842	8
estos	229	503	249	511	595	842	8
casos	253	503	275	511	595	842	8
se	279	503	287	511	595	842	8
deberá	291	503	319	511	595	842	8
complementar	113	515	172	523	595	842	8
con	175	515	189	523	595	842	8
la	192	515	200	523	595	842	8
realización	203	515	247	523	595	842	8
de	250	515	259	523	595	842	8
una	262	515	278	523	595	842	8
TCAR	281	515	306	523	595	842	8
de	309	515	319	523	595	842	8
tórax.	113	527	137	535	595	842	8
A	140	527	146	535	595	842	8
su	148	527	157	535	595	842	8
vez,	160	527	175	535	595	842	8
el	178	527	185	535	595	842	8
aumento	187	527	223	535	595	842	8
de	225	527	235	535	595	842	8
tamaño	237	527	268	535	595	842	8
de	270	527	279	535	595	842	8
la	281	527	289	535	595	842	8
arteria	291	527	319	535	595	842	8
pulmonar	113	539	153	547	595	842	8
principal	155	539	191	547	595	842	8
(>	193	539	204	547	595	842	8
29	205	539	215	547	595	842	8
mm)	217	539	236	547	595	842	8
es	237	539	245	547	595	842	8
un	247	539	258	547	595	842	8
buen	260	539	280	547	595	842	8
predictor	281	539	319	547	595	842	8
de	113	551	123	559	595	842	8
HP	125	551	139	559	595	842	8
con	141	551	155	559	595	842	8
una	157	551	173	559	595	842	8
S	175	551	180	559	595	842	8
y	183	551	187	559	595	842	8
E	190	551	196	559	595	842	8
de	198	551	208	559	595	842	8
84%	210	551	227	559	595	842	8
y	229	551	234	559	595	842	8
75%	236	551	253	559	595	842	8
(45)	253	551	264	556	595	842	8
.	264	551	266	559	595	842	8
La	269	551	279	559	595	842	8
combina-	281	551	319	559	595	842	8
ción	113	563	130	571	595	842	8
del	132	563	144	571	595	842	8
aumento	146	563	182	571	595	842	8
de	184	563	193	571	595	842	8
tamaño	195	563	226	571	595	842	8
de	228	563	237	571	595	842	8
la	239	563	246	571	595	842	8
AP	248	563	261	571	595	842	8
y	262	563	267	571	595	842	8
una	269	563	284	571	595	842	8
relación	286	563	319	571	595	842	8
de	113	575	123	583	595	842	8
arteria	126	575	154	583	595	842	8
segmentaria/	156	575	209	583	595	842	8
bronquio	212	575	249	583	595	842	8
mayor	252	575	278	583	595	842	8
a	280	575	285	583	595	842	8
1	288	575	293	583	595	842	8
incre-	295	575	319	583	595	842	8
menta	113	587	139	595	595	842	8
la	142	587	149	595	595	842	8
E	152	587	158	595	595	842	8
cercana	161	587	192	595	595	842	8
a	194	587	199	595	595	842	8
100%.	202	587	226	595	595	842	8
El	128	601	137	609	595	842	8
ECG	139	601	159	609	595	842	8
debe	162	601	180	609	595	842	8
de	183	601	192	609	595	842	8
ser	195	601	207	609	595	842	8
realizado	210	601	247	609	595	842	8
siempre	250	601	282	609	595	842	8
debido	285	601	312	609	595	842	8
a	314	601	319	609	595	842	8
su	113	613	123	621	595	842	8
bajo	124	613	141	621	595	842	8
costo	143	613	164	621	595	842	8
y	165	613	170	621	595	842	8
fácil	172	613	189	621	595	842	8
acceso,	190	613	219	621	595	842	8
si	220	613	227	621	595	842	8
bien	229	613	246	621	595	842	8
también	248	613	282	621	595	842	8
presenta	283	613	319	621	595	842	8
una	113	625	129	633	595	842	8
baja	131	625	147	633	595	842	8
S	149	625	154	633	595	842	8
para	156	625	174	633	595	842	8
el	176	625	183	633	595	842	8
diagnóstico	185	625	231	633	595	842	8
y	232	625	237	633	595	842	8
no	239	625	249	633	595	842	8
presenta	250	625	286	633	595	842	8
correla-	287	625	319	633	595	842	8
ción	113	637	130	645	595	842	8
con	132	637	146	645	595	842	8
la	149	637	156	645	595	842	8
severidad.	158	637	199	645	595	842	8
Algunos	202	637	235	645	595	842	8
de	237	637	246	645	595	842	8
los	248	637	260	645	595	842	8
signos	262	637	287	645	595	842	8
que	289	637	304	645	595	842	8
po-	306	637	319	645	595	842	8
demos	113	649	139	657	595	842	8
encontrar	142	649	182	657	595	842	8
son	185	649	199	657	595	842	8
secundarios	202	649	251	657	595	842	8
a	254	649	258	657	595	842	8
la	261	649	269	657	595	842	8
dilatación	271	649	312	657	595	842	8
e	314	649	319	657	595	842	8
hipertrofia	113	661	158	669	595	842	8
de	160	661	170	669	595	842	8
cavidades	173	661	212	669	595	842	8
derechas,	215	661	253	669	595	842	8
como	256	661	277	669	595	842	8
la	280	661	288	669	595	842	8
desvia-	290	661	319	669	595	842	8
ción	113	673	130	681	595	842	8
del	132	673	144	681	595	842	8
eje	146	673	157	681	595	842	8
a	158	673	163	681	595	842	8
derecha,	165	673	199	681	595	842	8
onda	201	673	221	681	595	842	8
P	222	673	228	681	595	842	8
prominente	230	673	278	681	595	842	8
(P	279	673	289	681	595	842	8
pulmo-	290	673	319	681	595	842	8
nar),	113	685	133	693	595	842	8
onda	135	685	155	693	595	842	8
S	157	685	162	693	595	842	8
prominentes	164	685	215	693	595	842	8
en	217	685	227	693	595	842	8
DI,	229	685	241	693	595	842	8
DII	243	685	257	693	595	842	8
y	259	685	264	693	595	842	8
DIII.	265	685	286	693	595	842	8
Cuando	287	685	319	693	595	842	8
la	113	697	121	705	595	842	8
HP	122	697	136	705	595	842	8
es	138	697	146	705	595	842	8
moderada	148	697	188	705	595	842	8
a	190	697	195	705	595	842	8
severa,	197	697	225	705	595	842	8
los	227	697	238	705	595	842	8
hallazgos	240	697	278	705	595	842	8
más	280	697	296	705	595	842	8
clási-	298	697	319	705	595	842	8
cos	113	709	126	717	595	842	8
de	128	709	137	717	595	842	8
la	139	709	146	717	595	842	8
hipertrofia	148	709	192	717	595	842	8
ventricular	194	709	239	717	595	842	8
derecha	241	709	273	717	595	842	8
pueden	275	709	305	717	595	842	8
do-	306	709	319	717	595	842	8
minar	113	721	138	729	595	842	8
el	141	721	148	729	595	842	8
ECG	152	721	171	729	595	842	8
y	174	721	179	729	595	842	8
mostrar	182	721	215	729	595	842	8
ondas	218	721	242	729	595	842	8
R	245	721	251	729	595	842	8
altas	255	721	274	729	595	842	8
en	277	721	287	729	595	842	8
V1	290	721	302	729	595	842	8
con	305	721	319	729	595	842	8
una	113	733	129	741	595	842	8
relación	131	733	164	741	595	842	8
R/S	167	733	181	741	595	842	8
>	183	733	191	741	595	842	8
1,	193	733	201	741	595	842	8
y	203	733	208	741	595	842	8
una	211	733	226	741	595	842	8
prominente	229	733	276	741	595	842	8
onda	279	733	299	741	595	842	8
S	301	733	306	741	595	842	8
en	309	733	319	741	595	842	8
V5	113	745	125	753	595	842	8
y	126	745	131	753	595	842	8
V6	132	745	144	753	595	842	8
con	145	745	159	753	595	842	8
una	161	745	176	753	595	842	8
relación	178	745	210	753	595	842	8
R/S	212	745	226	753	595	842	8
<	228	745	235	753	595	842	8
1.	237	745	244	753	595	842	8
Algunos	246	745	279	753	595	842	8
signos	280	745	306	753	595	842	8
co-	307	745	319	753	595	842	8
mo	113	757	126	765	595	842	8
la	127	757	135	765	595	842	8
hipertrofia	136	757	181	765	595	842	8
del	182	757	194	765	595	842	8
VD,	196	757	212	765	595	842	8
bloqueo	213	757	245	765	595	842	8
de	247	757	256	765	595	842	8
rama	258	757	279	765	595	842	8
derecha	280	757	312	765	595	842	8
y	314	757	319	765	595	842	8
ondas	113	769	137	777	595	842	8
T	140	769	146	777	595	842	8
anormales	149	769	192	777	595	842	8
(invertidas,	194	769	241	777	595	842	8
bifásicas	244	769	279	777	595	842	8
o	281	769	286	777	595	842	8
aplana-	289	769	319	777	595	842	8
170	51	786	64	795	595	842	8
Revista	424	59	449	66	595	842	8
Uruguaya	452	59	485	66	595	842	8
de	489	59	497	66	595	842	8
Cardiología	501	59	539	66	595	842	8
Volumen	422	68	452	76	595	842	8
28	456	68	464	76	595	842	8
|	467	68	469	76	595	842	8
nº	473	68	480	76	595	842	8
2	483	68	487	76	595	842	8
|	490	68	492	76	595	842	8
Agosto	496	68	520	76	595	842	8
2013	524	68	538	76	595	842	8
das)	333	115	350	123	595	842	8
han	353	115	368	123	595	842	8
sido	371	115	387	123	595	842	8
descritas	390	115	426	123	595	842	8
como	429	115	450	123	595	842	8
de	453	115	462	123	595	842	8
mal	465	115	480	123	595	842	8
pronóstico	483	115	526	123	595	842	8
(46)	526	115	536	120	595	842	8
.	536	114	539	123	595	842	8
También	333	127	370	135	595	842	8
permite	373	127	405	135	595	842	8
descartar	408	127	447	135	595	842	8
arritmias,	450	127	491	135	595	842	8
fundamen-	494	127	539	135	595	842	8
talmente	333	139	370	147	595	842	8
el	372	139	379	147	595	842	8
aleteo	382	139	406	147	595	842	8
auricular	408	139	446	147	595	842	8
o	448	139	453	147	595	842	8
la	455	139	463	147	595	842	8
fibrilación	465	139	507	147	595	842	8
auricu-	509	139	539	147	595	842	8
lar	333	151	344	159	595	842	8
que	347	151	362	159	595	842	8
cuando	365	151	394	159	595	842	8
se	397	151	405	159	595	842	8
presentan	408	151	449	159	595	842	8
en	452	151	462	159	595	842	8
estos	464	151	485	159	595	842	8
pacientes	487	151	526	159	595	842	8
no	528	151	539	159	595	842	8
solo	333	163	349	171	595	842	8
son	350	163	365	171	595	842	8
un	366	163	377	171	595	842	8
factor	378	163	402	171	595	842	8
de	404	163	413	171	595	842	8
mal	415	163	430	171	595	842	8
pronóstico,	431	163	477	171	595	842	8
sino	478	163	495	171	595	842	8
que	496	163	511	171	595	842	8
provo-	513	163	539	171	595	842	8
can	333	175	347	183	595	842	8
un	350	175	361	183	595	842	8
franco	364	175	390	183	595	842	8
deterioro	393	175	430	183	595	842	8
clínico	433	175	460	183	595	842	8
que	462	175	477	183	595	842	8
obliga	480	175	505	183	595	842	8
a	508	175	512	183	595	842	8
trata-	515	175	539	183	595	842	8
mientos	333	187	366	195	595	842	8
rápidos	368	187	398	195	595	842	8
de	400	187	409	195	595	842	8
las	411	187	423	195	595	842	8
mismas	425	187	456	195	595	842	8
(47,48)	456	187	475	192	595	842	8
.	475	187	477	195	595	842	8
La	347	202	358	210	595	842	8
función	360	202	391	210	595	842	8
pulmonar	393	202	433	210	595	842	8
debe	435	202	454	210	595	842	8
de	456	202	465	210	595	842	8
ser	467	202	480	210	595	842	8
evaluada	482	202	518	210	595	842	8
para	520	202	539	210	595	842	8
realizar	333	214	365	222	595	842	8
el	367	214	374	222	595	842	8
diagnóstico	377	214	423	222	595	842	8
de	426	214	435	222	595	842	8
EPOC	438	214	463	222	595	842	8
y	466	214	471	222	595	842	8
su	473	214	483	222	595	842	8
severidad	485	214	524	222	595	842	8
co-	527	214	539	222	595	842	8
mo	333	226	346	234	595	842	8
fue	348	226	361	234	595	842	8
mencionado	364	226	413	234	595	842	8
anteriormente,	415	226	477	234	595	842	8
pero	480	226	498	234	595	842	8
no	500	226	511	234	595	842	8
es	513	226	522	234	595	842	8
útil	524	226	539	234	595	842	8
para	333	238	351	246	595	842	8
el	353	238	360	246	595	842	8
diagnóstico	362	238	408	246	595	842	8
ni	410	238	418	246	595	842	8
la	420	238	427	246	595	842	8
sospecha	429	238	465	246	595	842	8
de	466	238	476	246	595	842	8
HP.	478	238	494	246	595	842	8
La	495	238	506	246	595	842	8
función	508	238	539	246	595	842	8
pulmonar	333	250	373	258	595	842	8
debe	376	250	394	258	595	842	8
ir	397	250	404	258	595	842	8
acompañada	406	250	457	258	595	842	8
de	460	250	469	258	595	842	8
la	472	250	479	258	595	842	8
realización	482	250	527	258	595	842	8
de	529	250	539	258	595	842	8
volúmenes	333	262	377	270	595	842	8
pulmonares	380	262	428	270	595	842	8
y	431	262	436	270	595	842	8
DLCO,	439	262	468	270	595	842	8
así	471	262	483	270	595	842	8
como	486	262	507	270	595	842	8
de	510	262	520	270	595	842	8
una	523	262	539	270	595	842	8
gasometría	333	274	378	282	595	842	8
arterial.	381	274	414	282	595	842	8
Una	347	289	364	297	595	842	8
vez	367	289	380	297	595	842	8
planteado	383	289	421	297	595	842	8
el	424	289	431	297	595	842	8
diagnóstico	433	289	478	297	595	842	8
de	480	289	489	297	595	842	8
sospecha	492	289	527	297	595	842	8
de	529	289	539	297	595	842	8
HP,	333	301	349	309	595	842	8
la	351	301	358	309	595	842	8
realización	360	301	403	309	595	842	8
de	405	301	414	309	595	842	8
una	416	301	431	309	595	842	8
prueba	433	301	461	309	595	842	8
no	463	301	473	309	595	842	8
invasiva	475	301	507	309	595	842	8
como	509	301	530	309	595	842	8
el	532	301	539	309	595	842	8
ecocardiograma	333	313	395	321	595	842	8
doppler	396	313	426	321	595	842	8
es	428	313	436	321	595	842	8
lo	438	313	445	321	595	842	8
recomendado	447	313	499	321	595	842	8
(49)	499	313	509	318	595	842	8
.	509	313	511	321	595	842	8
Su	513	313	524	321	595	842	8
im-	525	313	539	321	595	842	8
portancia	333	325	370	333	595	842	8
radica	375	325	399	333	595	842	8
no	403	325	413	333	595	842	8
solo	418	325	433	333	595	842	8
como	437	325	458	333	595	842	8
método	463	325	492	333	595	842	8
de	496	325	505	333	595	842	8
cribado	510	325	539	333	595	842	8
(screening),	333	337	379	345	595	842	8
sino	381	337	397	345	595	842	8
también	399	337	431	345	595	842	8
para	433	337	451	345	595	842	8
descartar	452	337	489	345	595	842	8
diagnósticos	491	337	539	345	595	842	8
diferenciales,	333	349	385	357	595	842	8
sobre	387	349	409	357	595	842	8
todo	411	349	429	357	595	842	8
la	431	349	438	357	595	842	8
cardiopatía	441	349	485	357	595	842	8
estructural	488	349	531	357	595	842	8
y	534	349	539	357	595	842	8
la	333	361	340	369	595	842	8
insuficiencia	342	361	392	369	595	842	8
cardíaca	394	361	427	369	595	842	8
izquierda.	429	361	468	369	595	842	8
En	470	361	482	369	595	842	8
caso	484	361	501	369	595	842	8
de	503	361	512	369	595	842	8
sospe-	515	361	539	369	595	842	8
cha	333	373	347	381	595	842	8
de	349	373	358	381	595	842	8
shunt	360	373	383	381	595	842	8
se	385	373	393	381	595	842	8
recomienda	396	373	441	381	595	842	8
la	443	373	450	381	595	842	8
complementación	452	373	522	381	595	842	8
me-	524	373	539	381	595	842	8
diante	333	385	358	393	595	842	8
ecocardiograma	360	385	422	393	595	842	8
con	424	385	438	393	595	842	8
suero	440	385	462	393	595	842	8
salino	464	385	488	393	595	842	8
agitado	490	385	519	393	595	842	8
(24,49)	519	385	536	390	595	842	8
.	536	385	539	393	595	842	8
La	333	397	343	405	595	842	8
estimación	345	397	387	405	595	842	8
de	389	397	398	405	595	842	8
la	400	397	407	405	595	842	8
PAP	409	397	427	405	595	842	8
sistólica	429	397	460	405	595	842	8
a	462	397	466	405	595	842	8
través	468	397	492	405	595	842	8
de	494	397	503	405	595	842	8
la	505	397	512	405	595	842	8
veloci-	514	397	539	405	595	842	8
dad	333	409	347	417	595	842	8
de	349	409	359	417	595	842	8
flujo	360	409	378	417	595	842	8
de	380	409	389	417	595	842	8
regurgitación	391	409	444	417	595	842	8
tricuspídea,	446	409	491	417	595	842	8
junto	493	409	514	417	595	842	8
con	516	409	530	417	595	842	8
la	532	409	539	417	595	842	8
estimación	333	421	375	429	595	842	8
del	377	421	389	429	595	842	8
tiempo	391	421	418	429	595	842	8
al	420	421	427	429	595	842	8
pico	429	421	444	429	595	842	8
de	446	421	455	429	595	842	8
la	457	421	464	429	595	842	8
AP	466	421	478	429	595	842	8
y	480	421	485	429	595	842	8
la	487	421	494	429	595	842	8
función	495	421	525	429	595	842	8
del	527	421	539	429	595	842	8
VD,	333	433	348	441	595	842	8
son	351	433	365	441	595	842	8
las	367	433	378	441	595	842	8
variables	380	433	416	441	595	842	8
importantes	418	433	466	441	595	842	8
para	469	433	487	441	595	842	8
la	489	433	496	441	595	842	8
aproxima-	499	433	539	441	595	842	8
ción	333	445	349	453	595	842	8
diagnóstica.	351	445	398	453	595	842	8
En	399	445	411	453	595	842	8
una	412	445	428	453	595	842	8
serie	429	445	448	453	595	842	8
de	450	445	459	453	595	842	8
374	460	445	475	453	595	842	8
pacientes	476	445	513	453	595	842	8
candi-	515	445	539	453	595	842	8
datos	333	457	354	465	595	842	8
a	356	457	361	465	595	842	8
TxP	362	457	379	465	595	842	8
la	381	457	388	465	595	842	8
estimación	390	457	433	465	595	842	8
de	434	457	444	465	595	842	8
la	446	457	453	465	595	842	8
PAP	455	457	473	465	595	842	8
sistólica	475	457	506	465	595	842	8
por	508	457	521	465	595	842	8
eco-	523	457	539	465	595	842	8
cardiografía	333	469	380	477	595	842	8
solo	382	469	397	477	595	842	8
fue	399	469	411	477	595	842	8
posible	413	469	440	477	595	842	8
en	442	469	452	477	595	842	8
44%	454	469	470	477	595	842	8
(24)	470	469	480	474	595	842	8
y	482	469	487	477	595	842	8
en	489	469	498	477	595	842	8
52%	500	469	517	477	595	842	8
la	519	469	526	477	595	842	8
es-	528	469	539	477	595	842	8
timación	333	481	367	489	595	842	8
fue	369	481	381	489	595	842	8
inapropiada	383	481	430	489	595	842	8
en	431	481	441	489	595	842	8
más	442	481	458	489	595	842	8
de	460	481	469	489	595	842	8
10	471	481	480	489	595	842	8
mmHg	482	481	509	489	595	842	8
de	510	481	520	489	595	842	8
dife-	521	481	539	489	595	842	8
rencia,	333	493	360	501	595	842	8
comparada	362	493	405	501	595	842	8
con	408	493	422	501	595	842	8
la	424	493	431	501	595	842	8
medida	434	493	463	501	595	842	8
obtenida	465	493	499	501	595	842	8
por	502	493	515	501	595	842	8
CCD.	517	493	539	501	595	842	8
Por	333	505	347	513	595	842	8
el	349	505	356	513	595	842	8
contrario,	358	505	397	513	595	842	8
la	399	505	406	513	595	842	8
visualización	408	505	459	513	595	842	8
del	461	505	472	513	595	842	8
VD	474	505	487	513	595	842	8
es	489	505	498	513	595	842	8
posible	500	505	527	513	595	842	8
en	529	505	539	513	595	842	8
la	333	517	340	525	595	842	8
mayoría	342	517	375	525	595	842	8
de	377	517	386	525	595	842	8
los	388	517	399	525	595	842	8
pacientes.	401	517	440	525	595	842	8
La	442	517	452	525	595	842	8
ausencia	454	517	489	525	595	842	8
de	491	517	500	525	595	842	8
alteracio-	502	517	539	525	595	842	8
nes	333	529	347	537	595	842	8
en	349	529	359	537	595	842	8
el	362	529	369	537	595	842	8
VD	371	529	384	537	595	842	8
tiene	387	529	407	537	595	842	8
un	410	529	420	537	595	842	8
alto	423	529	438	537	595	842	8
valor	441	529	461	537	595	842	8
predictivo	463	529	502	537	595	842	8
negativo	505	529	539	537	595	842	8
(90%),	333	541	358	549	595	842	8
si	361	541	367	549	595	842	8
bien	369	541	386	549	595	842	8
la	389	541	396	549	595	842	8
especificidad	398	541	448	549	595	842	8
es	450	541	459	549	595	842	8
solo	461	541	476	549	595	842	8
de	479	541	488	549	595	842	8
57%,	490	541	509	549	595	842	8
con	512	541	526	549	595	842	8
un	528	541	539	549	595	842	8
valor	333	553	353	561	595	842	8
predictivo	355	553	394	561	595	842	8
positivo	396	553	427	561	595	842	8
de	429	553	438	561	595	842	8
39%	440	553	457	561	595	842	8
(24)	457	553	467	558	595	842	8
.	467	553	469	561	595	842	8
A	471	553	477	561	595	842	8
diferencia	479	553	518	561	595	842	8
de	520	553	530	561	595	842	8
lo	532	553	539	561	595	842	8
que	333	565	348	573	595	842	8
ocurre	350	565	376	573	595	842	8
en	378	565	388	573	595	842	8
la	390	565	398	573	595	842	8
HP	400	565	414	573	595	842	8
arterial,	416	565	448	573	595	842	8
las	450	565	461	573	595	842	8
medidas	464	565	497	573	595	842	8
ecocardio-	499	565	539	573	595	842	8
gráficas	333	577	364	585	595	842	8
de	366	577	375	585	595	842	8
disfunción	378	577	419	585	595	842	8
del	421	577	433	585	595	842	8
VD,	435	577	450	585	595	842	8
como	453	577	474	585	595	842	8
el	476	577	483	585	595	842	8
índice	485	577	509	585	595	842	8
de	511	577	520	585	595	842	8
per-	523	577	539	585	595	842	8
formance	333	589	370	597	595	842	8
miocárdica	374	589	417	597	595	842	8
(índice	420	589	447	597	595	842	8
de	450	589	460	597	595	842	8
Tei)	463	589	480	597	595	842	8
o	483	589	488	597	595	842	8
el	492	589	498	597	595	842	8
desplaza-	502	589	539	597	595	842	8
miento	333	601	361	609	595	842	8
sistólico	364	601	396	609	595	842	8
del	399	601	411	609	595	842	8
anillo	414	601	436	609	595	842	8
tricuspídeo	440	601	483	609	595	842	8
(TAPSE),	487	601	525	609	595	842	8
no	529	601	539	609	595	842	8
han	333	613	348	621	595	842	8
demostrado	350	613	396	621	595	842	8
tener	398	613	419	621	595	842	8
valor	421	613	441	621	595	842	8
pronóstico	443	613	484	621	595	842	8
en	486	613	496	621	595	842	8
los	497	613	508	621	595	842	8
pacien-	510	613	539	621	595	842	8
tes	333	625	345	633	595	842	8
con	346	625	360	633	595	842	8
EPOC.	362	625	389	633	595	842	8
A	391	625	398	633	595	842	8
pesar	399	625	421	633	595	842	8
de	423	625	432	633	595	842	8
todas	434	625	455	633	595	842	8
las	457	625	468	633	595	842	8
dificultades	469	625	515	633	595	842	8
técni-	516	625	539	633	595	842	8
cas,	333	637	348	645	595	842	8
la	350	637	357	645	595	842	8
ecocardiografía	359	637	418	645	595	842	8
Doppler	420	637	452	645	595	842	8
es	454	637	462	645	595	842	8
el	464	637	471	645	595	842	8
mejor	473	637	496	645	595	842	8
método	498	637	527	645	595	842	8
no	529	637	539	645	595	842	8
invasivo	333	649	365	657	595	842	8
para	367	649	385	657	595	842	8
pesquisar	387	649	425	657	595	842	8
la	427	649	434	657	595	842	8
presencia	436	649	473	657	595	842	8
de	475	649	484	657	595	842	8
HP	486	649	500	657	595	842	8
en	502	649	511	657	595	842	8
los	513	649	524	657	595	842	8
pa-	526	649	539	657	595	842	8
cientes	333	661	360	669	595	842	8
con	363	661	377	669	595	842	8
EPOC.	380	661	408	669	595	842	8
Por	411	661	425	669	595	842	8
lo	428	661	435	669	595	842	8
que	438	661	453	669	595	842	8
es	456	661	464	669	595	842	8
importante	467	661	511	669	595	842	8
que	514	661	529	669	595	842	8
el	532	661	539	669	595	842	8
examinador,	333	673	382	681	595	842	8
consciente	384	673	425	681	595	842	8
de	427	673	436	681	595	842	8
estas	438	673	458	681	595	842	8
limitaciones	460	673	507	681	595	842	8
del	509	673	521	681	595	842	8
pro-	523	673	539	681	595	842	8
cedimiento,	333	685	378	693	595	842	8
interprete	382	685	421	693	595	842	8
los	425	685	435	693	595	842	8
resultados	439	685	479	693	595	842	8
con	482	685	496	693	595	842	8
prudencia	499	685	539	693	595	842	8
no	333	697	343	705	595	842	8
descartando	345	697	393	705	595	842	8
el	395	697	402	705	595	842	8
diagnóstico	404	697	449	705	595	842	8
de	451	697	460	705	595	842	8
HP	462	697	476	705	595	842	8
si	478	697	485	705	595	842	8
presenta	487	697	521	705	595	842	8
una	523	697	539	705	595	842	8
alta	333	709	348	717	595	842	8
sospecha	350	709	385	717	595	842	8
de	387	709	396	717	595	842	8
la	398	709	405	717	595	842	8
enfermedad.	407	709	456	717	595	842	8
Una	458	709	475	717	595	842	8
técnica	477	709	505	717	595	842	8
no	507	709	517	717	595	842	8
inva-	519	709	539	717	595	842	8
siva	333	721	349	729	595	842	8
que	351	721	365	729	595	842	8
permite	368	721	399	729	595	842	8
evaluar	401	721	431	729	595	842	8
los	433	721	444	729	595	842	8
volúmenes	446	721	489	729	595	842	8
y	491	721	496	729	595	842	8
flujos	498	721	519	729	595	842	8
san-	522	721	539	729	595	842	8
guíneos	333	733	363	741	595	842	8
cardíacos	365	733	402	741	595	842	8
es	404	733	412	741	595	842	8
la	414	733	421	741	595	842	8
resonancia	424	733	466	741	595	842	8
magnética,	468	733	511	741	595	842	8
siendo	513	733	539	741	595	842	8
considerada	333	745	380	753	595	842	8
actualmente	383	745	431	753	595	842	8
el	434	745	441	753	595	842	8
mejor	444	745	467	753	595	842	8
método	469	745	498	753	595	842	8
para	501	745	519	753	595	842	8
esti-	522	745	539	753	595	842	8
mar	333	757	349	765	595	842	8
la	352	757	360	765	595	842	8
fracción	363	757	394	765	595	842	8
de	397	757	406	765	595	842	8
eyección	410	757	443	765	595	842	8
y	446	757	450	765	595	842	8
la	454	757	461	765	595	842	8
masa	464	757	485	765	595	842	8
del	488	757	499	765	595	842	8
VD	503	757	516	765	595	842	8
en	519	757	528	765	595	842	8
la	532	757	539	765	595	842	8
HAP.	333	769	355	777	595	842	8
No	357	769	369	777	595	842	8
obstante,	371	769	407	777	595	842	8
su	409	769	418	777	595	842	8
utilidad	420	769	451	777	595	842	8
en	453	769	463	777	595	842	8
la	465	769	472	777	595	842	8
HP	474	769	487	777	595	842	8
asociada	490	769	523	777	595	842	8
a	525	769	530	777	595	842	8
la	532	769	539	777	595	842	8
Revista	57	59	81	66	595	842	9
Uruguaya	85	59	118	66	595	842	9
de	121	59	130	66	595	842	9
Cardiología	133	59	171	66	595	842	9
Volumen	57	68	87	76	595	842	9
28	90	68	98	76	595	842	9
|	102	68	104	76	595	842	9
nº	107	68	114	76	595	842	9
2	117	68	121	76	595	842	9
|	125	68	127	76	595	842	9
Agosto	130	68	154	76	595	842	9
2013	158	68	173	76	595	842	9
EPOC	57	115	82	123	595	842	9
aún	83	115	99	123	595	842	9
no	100	115	110	123	595	842	9
ha	111	115	121	123	595	842	9
sido	123	115	138	123	595	842	9
probada	140	115	172	123	595	842	9
en	173	115	183	123	595	842	9
ningún	184	115	213	123	595	842	9
ensayo	214	115	241	123	595	842	9
clíni-	242	115	262	123	595	842	9
co	57	127	65	135	595	842	9
(48)	68	127	78	132	595	842	9
.	78	127	80	135	595	842	9
Estudios	83	127	117	135	595	842	9
en	120	127	130	135	595	842	9
pacientes	132	127	169	135	595	842	9
con	172	127	186	135	595	842	9
EPOC	188	127	214	135	595	842	9
han	216	127	231	135	595	842	9
demos-	234	127	262	135	595	842	9
trado	57	139	78	147	595	842	9
niveles	81	139	108	147	595	842	9
elevados	112	139	145	147	595	842	9
de	148	139	157	147	595	842	9
péptido	160	139	190	147	595	842	9
natriurético	193	139	240	147	595	842	9
cere-	243	139	262	147	595	842	9
bral	57	151	73	159	595	842	9
(BNP)	76	151	101	159	595	842	9
en	104	151	114	159	595	842	9
aquellos	117	151	149	159	595	842	9
pacientes	152	151	189	159	595	842	9
con	192	151	206	159	595	842	9
HP	209	151	223	159	595	842	9
e	226	151	230	159	595	842	9
indican	233	151	262	159	595	842	9
que	57	163	71	171	595	842	9
los	73	163	83	171	595	842	9
niveles	85	163	112	171	595	842	9
de	114	163	123	171	595	842	9
BNP	124	163	144	171	595	842	9
pueden	145	163	174	171	595	842	9
proporcionar	176	163	226	171	595	842	9
informa-	228	163	262	171	595	842	9
ción	57	175	73	183	595	842	9
pronóstica	75	175	116	183	595	842	9
(51)	116	175	126	180	595	842	9
.	126	175	128	183	595	842	9
Sin	130	175	143	183	595	842	9
embargo,	145	175	182	183	595	842	9
el	183	175	190	183	595	842	9
BNP	192	175	211	183	595	842	9
no	213	175	223	183	595	842	9
puede	225	175	249	183	595	842	9
ser	250	175	262	183	595	842	9
utilizado	57	187	91	195	595	842	9
como	93	187	114	195	595	842	9
un	116	187	126	195	595	842	9
indicador	128	187	165	195	595	842	9
confiable	167	187	203	195	595	842	9
de	205	187	214	195	595	842	9
la	216	187	223	195	595	842	9
presencia	225	187	262	195	595	842	9
o	57	199	61	207	595	842	9
ausencia	64	199	98	207	595	842	9
de	100	199	109	207	595	842	9
HP	111	199	125	207	595	842	9
debido	127	199	153	207	595	842	9
a	155	199	160	207	595	842	9
que	162	199	177	207	595	842	9
este	179	199	195	207	595	842	9
también	197	199	230	207	595	842	9
se	232	199	240	207	595	842	9
eleva	242	199	262	207	595	842	9
en	57	211	66	219	595	842	9
presencia	68	211	105	219	595	842	9
de	107	211	116	219	595	842	9
cardiopatía	118	211	162	219	595	842	9
izquierda,	164	211	203	219	595	842	9
altamente	205	211	245	219	595	842	9
pre-	246	211	262	219	595	842	9
valente	57	223	85	231	595	842	9
en	88	223	97	231	595	842	9
estos	100	223	119	231	595	842	9
pacientes.	122	223	161	231	595	842	9
El	71	237	80	245	595	842	9
CCD	82	237	101	245	595	842	9
es	103	237	112	245	595	842	9
el	113	237	121	245	595	842	9
estándar	123	237	158	245	595	842	9
de	160	237	170	245	595	842	9
oro	172	237	185	245	595	842	9
para	187	237	205	245	595	842	9
el	207	237	214	245	595	842	9
diagnóstico	216	237	262	245	595	842	9
de	57	249	66	257	595	842	9
la	69	249	76	257	595	842	9
HP,	79	249	95	257	595	842	9
aunque	98	249	129	257	595	842	9
no	131	249	141	257	595	842	9
se	144	249	153	257	595	842	9
recomienda	155	249	203	257	595	842	9
su	206	249	215	257	595	842	9
realización	218	249	262	257	595	842	9
en	57	261	67	269	595	842	9
forma	68	261	93	269	595	842	9
sistemática.	95	261	143	269	595	842	9
Permite	145	261	178	269	595	842	9
confirmar	180	261	220	269	595	842	9
la	222	261	230	269	595	842	9
natura-	231	261	262	269	595	842	9
leza	57	273	73	281	595	842	9
precapilar,	74	273	118	281	595	842	9
su	120	273	129	281	595	842	9
severidad,	131	273	172	281	595	842	9
la	173	273	181	281	595	842	9
presencia	182	273	221	281	595	842	9
de	223	273	232	281	595	842	9
disfun-	234	273	262	281	595	842	9
ción	57	285	74	293	595	842	9
ventricular	78	285	123	293	595	842	9
izquierda	127	285	166	293	595	842	9
así	170	285	181	293	595	842	9
como	185	285	206	293	595	842	9
confirmar	210	285	251	293	595	842	9
la	255	285	262	293	595	842	9
presencia	57	297	95	305	595	842	9
de	99	297	109	305	595	842	9
alteraciones	113	297	162	305	595	842	9
estructurales	166	297	220	305	595	842	9
que	223	297	238	305	595	842	9
favo-	242	297	262	305	595	842	9
rezcan	57	309	84	317	595	842	9
un	85	309	96	317	595	842	9
shunt	98	309	122	317	595	842	9
izquierda	123	309	162	317	595	842	9
a	163	309	168	317	595	842	9
derecha	170	309	202	317	595	842	9
que	203	309	218	317	595	842	9
no	220	309	230	317	595	842	9
haya	231	309	251	317	595	842	9
si-	253	309	262	317	595	842	9
do	57	321	66	329	595	842	9
valorado	68	321	103	329	595	842	9
por	104	321	118	329	595	842	9
la	120	321	127	329	595	842	9
ecocardiografía.	129	321	193	329	595	842	9
La	195	321	205	329	595	842	9
realización	207	321	251	329	595	842	9
de	253	321	262	329	595	842	9
test	57	333	72	341	595	842	9
de	74	333	83	341	595	842	9
vasorreactividad	85	333	153	341	595	842	9
pulmonar	154	333	194	341	595	842	9
en	196	333	206	341	595	842	9
pacientes	208	333	246	341	595	842	9
con	248	333	262	341	595	842	9
EPOC	57	345	82	353	595	842	9
no	85	345	95	353	595	842	9
se	98	345	106	353	595	842	9
encuentra	109	345	151	353	595	842	9
recomendada	153	345	208	353	595	842	9
debido	210	345	237	353	595	842	9
a	240	345	245	353	595	842	9
que	247	345	262	353	595	842	9
no	57	357	67	365	595	842	9
hay	68	357	83	365	595	842	9
evidencia	85	357	123	365	595	842	9
de	124	357	134	365	595	842	9
que	135	357	150	365	595	842	9
se	152	357	160	365	595	842	9
beneficien	161	357	203	365	595	842	9
del	205	357	217	365	595	842	9
tratamien-	218	357	262	365	595	842	9
to	57	369	65	377	595	842	9
con	68	369	82	377	595	842	9
calcioantagonistas.	85	369	163	377	595	842	9
La	166	369	176	377	595	842	9
principal	179	369	216	377	595	842	9
desventaja	219	369	262	377	595	842	9
del	57	381	69	389	595	842	9
CCD	72	381	91	389	595	842	9
es	94	381	102	389	595	842	9
su	105	381	114	389	595	842	9
naturaleza	117	381	161	389	595	842	9
invasiva	164	381	197	389	595	842	9
y	200	381	205	389	595	842	9
alto	208	381	223	389	595	842	9
costo.	226	381	249	389	595	842	9
Es	252	381	262	389	595	842	9
por	57	393	70	401	595	842	9
ello	72	393	87	401	595	842	9
que	89	393	104	401	595	842	9
su	106	393	115	401	595	842	9
realización	117	393	162	401	595	842	9
se	164	393	172	401	595	842	9
recomienda	174	393	222	401	595	842	9
en	224	393	234	401	595	842	9
cuatro	236	393	262	401	595	842	9
situaciones:	57	405	105	413	595	842	9
a)	108	405	116	415	595	842	9
Diagnóstico	118	405	166	413	595	842	9
de	169	405	179	413	595	842	9
HP	182	405	195	413	595	842	9
en	198	405	208	413	595	842	9
candidatos	211	405	255	413	595	842	9
a	257	405	262	413	595	842	9
tratamientos	57	417	110	425	595	842	9
quirúrgicos	111	417	158	425	595	842	9
(TxP,	159	417	182	425	595	842	9
CRVP);	184	417	215	425	595	842	9
b)	217	417	224	427	595	842	9
HP	226	417	240	425	595	842	9
“des-	241	417	262	425	595	842	9
proporcionada”	57	429	120	437	595	842	9
potencialmente	122	429	185	437	595	842	9
susceptible	188	429	233	437	595	842	9
de	235	429	245	437	595	842	9
tra-	247	429	262	437	595	842	9
tamientos	57	441	97	449	595	842	9
con	99	441	113	449	595	842	9
fármacos	115	441	152	449	595	842	9
específicos;	153	441	199	449	595	842	9
c)	201	441	207	451	595	842	9
episodios	209	441	246	449	595	842	9
fre-	248	441	262	449	595	842	9
cuentes	57	453	88	461	595	842	9
de	90	453	100	461	595	842	9
insuficiencia	102	453	154	461	595	842	9
del	156	453	169	461	595	842	9
VD,	171	453	187	461	595	842	9
y	190	453	194	461	595	842	9
d)	197	453	205	463	595	842	9
alta	208	453	224	461	595	842	9
sospecha	226	453	262	461	595	842	9
clínica	57	465	83	473	595	842	9
con	85	465	99	473	595	842	9
ecocardiograma	101	465	165	473	595	842	9
doppler	166	465	197	473	595	842	9
no	199	465	209	473	595	842	9
concluyente.	211	465	262	473	595	842	9
Es	57	477	67	485	595	842	9
importante	69	477	115	485	595	842	9
evaluar	117	477	148	485	595	842	9
y	150	477	155	485	595	842	9
excluir	157	477	185	485	595	842	9
algunas	187	477	219	485	595	842	9
comorbili-	221	477	262	485	595	842	9
dades	57	489	80	497	595	842	9
que	81	489	96	497	595	842	9
pueden	98	489	128	497	595	842	9
estar	129	489	150	497	595	842	9
asociadas	152	489	190	497	595	842	9
a	192	489	196	497	595	842	9
la	198	489	205	497	595	842	9
EPOC	207	489	233	497	595	842	9
(figura	234	489	262	497	595	842	9
4).	57	501	67	509	595	842	9
En	70	501	82	509	595	842	9
este	85	501	101	509	595	842	9
sentido	104	501	133	509	595	842	9
los	136	501	147	509	595	842	9
trastornos	150	501	192	509	595	842	9
respiratorios	195	501	247	509	595	842	9
del	250	501	262	509	595	842	9
sueño	57	513	81	521	595	842	9
están	83	513	105	521	595	842	9
frecuentemente	108	513	173	521	595	842	9
asociados.	175	513	216	521	595	842	9
La	219	513	230	521	595	842	9
desatu-	232	513	262	521	595	842	9
ración	57	525	82	533	595	842	9
arterial	84	525	115	533	595	842	9
durante	116	525	149	533	595	842	9
el	151	525	158	533	595	842	9
sueño	159	525	183	533	595	842	9
en	185	525	195	533	595	842	9
la	197	525	204	533	595	842	9
EPOC	206	525	232	533	595	842	9
se	233	525	242	533	595	842	9
debe	243	525	262	533	595	842	9
sospechar	57	537	97	545	595	842	9
cuando	99	537	128	545	595	842	9
existe	130	537	153	545	595	842	9
enfermedad	155	537	204	545	595	842	9
severa	205	537	231	545	595	842	9
y	233	537	238	545	595	842	9
cuan-	240	537	262	545	595	842	9
do	57	549	66	557	595	842	9
el	69	549	76	557	595	842	9
paciente	78	549	112	557	595	842	9
presenta	115	549	150	557	595	842	9
hipoxemia	152	549	195	557	595	842	9
moderada	197	549	237	557	595	842	9
en	240	549	250	557	595	842	9
vi-	252	549	262	557	595	842	9
gilia.	57	561	77	569	595	842	9
En	78	561	90	569	595	842	9
estos	92	561	113	569	595	842	9
casos	115	561	136	569	595	842	9
se	138	561	146	569	595	842	9
recomienda	148	561	195	569	595	842	9
la	197	561	205	569	595	842	9
realización	206	561	251	569	595	842	9
de	253	561	262	569	595	842	9
por	57	573	70	581	595	842	9
lo	73	573	80	581	595	842	9
menos	83	573	110	581	595	842	9
una	112	573	128	581	595	842	9
oximetría	131	573	170	581	595	842	9
nocturna,	173	573	213	581	595	842	9
la	215	573	223	581	595	842	9
cual	226	573	242	581	595	842	9
será	245	573	262	581	595	842	9
diagnóstica	57	585	103	593	595	842	9
si	106	585	112	593	595	842	9
la	115	585	122	593	595	842	9
saturación	125	585	168	593	595	842	9
cae	171	585	184	593	595	842	9
por	187	585	201	593	595	842	9
debajo	204	585	230	593	595	842	9
de	233	585	242	593	595	842	9
90%	245	585	262	593	595	842	9
durante	57	597	89	605	595	842	9
³	92	595	97	607	595	842	9
30%	99	597	117	605	595	842	9
del	119	597	131	605	595	842	9
tiempo	134	597	162	605	595	842	9
total	165	597	184	605	595	842	9
de	187	597	196	605	595	842	9
sueño.	199	597	225	605	595	842	9
Si	228	597	236	605	595	842	9
existe	239	597	262	605	595	842	9
sospecha	57	609	93	617	595	842	9
de	95	609	104	617	595	842	9
síndrome	107	609	145	617	595	842	9
de	147	609	157	617	595	842	9
apnea	159	609	183	617	595	842	9
obstructiva	185	609	232	617	595	842	9
de	234	609	243	617	595	842	9
sue-	245	609	262	617	595	842	9
ño	57	621	67	629	595	842	9
(SAOS)	70	621	101	629	595	842	9
se	104	621	112	629	595	842	9
deberá	116	621	143	629	595	842	9
completar	146	621	187	629	595	842	9
la	191	621	198	629	595	842	9
valoración	201	621	244	629	595	842	9
me-	247	621	262	629	595	842	9
diante	57	633	82	641	595	842	9
una	85	633	100	641	595	842	9
polisomnografía	102	633	168	641	595	842	9
debido	170	633	197	641	595	842	9
a	199	633	204	641	595	842	9
que	206	633	221	641	595	842	9
la	223	633	230	641	595	842	9
desatu-	232	633	262	641	595	842	9
ración	57	645	82	653	595	842	9
arterial	85	645	116	653	595	842	9
durante	119	645	152	653	595	842	9
el	155	645	162	653	595	842	9
sueño	165	645	189	653	595	842	9
puede	193	645	217	653	595	842	9
agravar	220	645	252	653	595	842	9
la	255	645	262	653	595	842	9
HP	57	657	70	665	595	842	9
(52,53)	70	657	89	662	595	842	9
.	89	657	91	665	595	842	9
El	93	657	102	665	595	842	9
TEP	104	657	123	665	595	842	9
es	125	657	133	665	595	842	9
frecuente	135	657	174	665	595	842	9
en	176	657	186	665	595	842	9
las	188	657	199	665	595	842	9
exacerbaciones	201	657	262	665	595	842	9
de	57	669	66	677	595	842	9
la	69	669	76	677	595	842	9
EPOC	79	669	105	677	595	842	9
y	107	669	112	677	595	842	9
muchas	115	669	146	677	595	842	9
veces	149	669	171	677	595	842	9
subdiagnosticado,	173	669	246	677	595	842	9
por	248	669	262	677	595	842	9
lo	57	681	64	689	595	842	9
que	68	681	83	689	595	842	9
se	87	681	95	689	595	842	9
recomienda	99	681	146	689	595	842	9
su	150	681	159	689	595	842	9
valoración	163	681	205	689	595	842	9
mediante	209	681	247	689	595	842	9
un	251	681	262	689	595	842	9
centellograma	57	693	115	701	595	842	9
ventilación/perfusión.	117	693	206	701	595	842	9
En	208	693	220	701	595	842	9
caso	223	693	240	701	595	842	9
de	243	693	252	701	595	842	9
la	255	693	262	701	595	842	9
existencia	57	705	97	713	595	842	9
de	100	705	109	713	595	842	9
lesiones	112	705	144	713	595	842	9
pulmonares	147	705	195	713	595	842	9
estructurales	197	705	251	713	595	842	9
se	254	705	262	713	595	842	9
deberá	57	717	84	725	595	842	9
complementar	86	717	145	725	595	842	9
con	146	717	160	725	595	842	9
una	162	717	178	725	595	842	9
angioTC	179	717	214	725	595	842	9
(54)	214	717	225	722	595	842	9
.	225	717	227	725	595	842	9
Se	229	717	239	725	595	842	9
debe-	240	717	262	725	595	842	9
rá	57	729	65	737	595	842	9
complementar	67	729	126	737	595	842	9
con	128	729	142	737	595	842	9
exámenes	143	729	183	737	595	842	9
de	185	729	195	737	595	842	9
valoración	196	729	239	737	595	842	9
gene-	240	729	262	737	595	842	9
ral	57	741	68	749	595	842	9
como	71	741	92	749	595	842	9
hemograma,	95	741	146	749	595	842	9
función	148	741	179	749	595	842	9
renal,	182	741	206	749	595	842	9
uricemia,	208	741	247	749	595	842	9
he-	249	741	262	749	595	842	9
patograma	57	753	101	761	595	842	9
(funcional	105	753	147	761	595	842	9
y	152	753	157	761	595	842	9
enzimograma	162	753	217	761	595	842	9
hepático),	222	753	262	761	595	842	9
HIV	57	765	74	773	595	842	9
y	77	765	82	773	595	842	9
serología	84	765	121	773	595	842	9
para	123	765	142	773	595	842	9
hepatitis	144	765	180	773	595	842	9
B	183	765	189	773	595	842	9
y	192	765	197	773	595	842	9
C.	200	765	208	773	595	842	9
Asimismo	211	765	251	773	595	842	9
se	254	765	262	773	595	842	9
Hipertensión	365	59	408	66	595	842	9
pulmonar	412	59	444	66	595	842	9
en	448	59	456	66	595	842	9
la	460	59	465	66	595	842	9
EPOC:	469	59	489	66	595	842	9
puesta	493	59	516	66	595	842	9
al	519	59	525	66	595	842	9
día	529	59	539	66	595	842	9
Juan	299	68	315	76	595	842	9
P.	318	68	325	76	595	842	9
Salisbury,	328	68	360	76	595	842	9
Juan	364	68	380	76	595	842	9
C.	383	68	390	76	595	842	9
Grignola,	393	68	424	76	595	842	9
Gabriela	427	68	455	76	595	842	9
Pascal	458	68	479	76	595	842	9
y	483	68	487	76	595	842	9
colaboradores	490	68	539	76	595	842	9
deberá	276	115	304	123	595	842	9
estudiar	306	115	340	123	595	842	9
la	342	115	349	123	595	842	9
función	351	115	382	123	595	842	9
tiroidea	384	115	416	123	595	842	9
y	418	115	422	123	595	842	9
valorar	425	115	454	123	595	842	9
la	456	115	463	123	595	842	9
pre-	465	115	482	123	595	842	9
sencia	276	127	302	135	595	842	9
de	306	127	315	135	595	842	9
anticuerpos	319	127	367	135	595	842	9
antinucleares	372	127	427	135	595	842	9
para	431	127	450	135	595	842	9
excluir	454	127	482	135	595	842	9
otras	276	139	297	147	595	842	9
causas	300	139	326	147	595	842	9
asociadas	329	139	367	147	595	842	9
a	370	139	374	147	595	842	9
la	377	139	384	147	595	842	9
HP	387	139	400	147	595	842	9
en	403	139	413	147	595	842	9
estudio	415	139	445	147	595	842	9
(49)	445	139	455	144	595	842	9
.	455	139	458	147	595	842	9
Tratamiento	276	175	334	184	595	842	9
Los	276	187	291	196	595	842	9
objetivos	293	187	329	196	595	842	9
del	331	187	343	196	595	842	9
tratamiento	345	187	394	196	595	842	9
son	396	187	411	196	595	842	9
mejorar	413	187	445	196	595	842	9
la	447	187	454	196	595	842	9
hemo-	457	187	482	196	595	842	9
dinámica	276	199	314	208	595	842	9
pulmonar,	316	199	358	208	595	842	9
la	360	199	367	208	595	842	9
CF	369	199	381	208	595	842	9
y	383	199	388	208	595	842	9
la	390	199	397	208	595	842	9
sobrevida.	399	199	441	208	595	842	9
El	443	199	452	208	595	842	9
primer	454	199	482	208	595	842	9
paso	276	211	295	220	595	842	9
para	297	211	315	220	595	842	9
lograr	317	211	342	220	595	842	9
estos	344	211	365	220	595	842	9
objetivos	367	211	403	220	595	842	9
consiste	405	211	438	220	595	842	9
en	440	211	450	220	595	842	9
un	452	211	463	220	595	842	9
ade-	465	211	482	220	595	842	9
cuado	276	223	300	232	595	842	9
manejo	304	223	333	232	595	842	9
de	337	223	346	232	595	842	9
la	350	223	357	232	595	842	9
EPOC	361	223	387	232	595	842	9
de	390	223	400	232	595	842	9
base.	403	223	424	232	595	842	9
Este	427	223	446	232	595	842	9
consiste	449	223	482	232	595	842	9
principalmente	276	235	339	244	595	842	9
en	342	235	351	244	595	842	9
dejar	355	235	375	244	595	842	9
de	378	235	388	244	595	842	9
fumar,	391	235	418	244	595	842	9
realizar	422	235	453	244	595	842	9
las	456	235	468	244	595	842	9
in-	471	235	482	244	595	842	9
munizaciones	276	247	332	256	595	842	9
contra	336	247	362	256	595	842	9
gripe	366	247	387	256	595	842	9
y	391	247	395	256	595	842	9
neumococo,	399	247	447	256	595	842	9
realizar	450	247	482	256	595	842	9
un	276	259	287	268	595	842	9
tratamiento	290	259	339	268	595	842	9
farmacológico	341	259	398	268	595	842	9
óptimo	400	259	428	268	595	842	9
de	431	259	440	268	595	842	9
acuerdo	443	259	475	268	595	842	9
a	477	259	482	268	595	842	9
las	276	271	288	280	595	842	9
guías	292	271	314	280	595	842	9
actualmente	318	271	369	280	595	842	9
vigentes	373	271	407	280	595	842	9
(8,9)	407	271	419	277	595	842	9
y	424	271	429	280	595	842	9
administrar	433	271	482	280	595	842	9
OCD	276	283	296	292	595	842	9
cuando	300	283	330	292	595	842	9
esté	333	283	350	292	595	842	9
indicado.	353	283	390	292	595	842	9
Se	394	283	404	292	595	842	9
deberá	408	283	435	292	595	842	9
realizar	439	283	471	292	595	842	9
la	474	283	482	292	595	842	9
rehabilitación	276	295	333	304	595	842	9
respiratoria	336	295	385	304	595	842	9
en	388	295	398	304	595	842	9
forma	401	295	425	304	595	842	9
precoz	428	295	455	304	595	842	9
en	458	295	468	304	595	842	9
un	471	295	482	304	595	842	9
centro	276	307	302	316	595	842	9
de	304	307	314	316	595	842	9
referencia	316	307	357	316	595	842	9
y	359	307	364	316	595	842	9
con	366	307	380	316	595	842	9
personal	382	307	417	316	595	842	9
entrenado	419	307	461	316	595	842	9
y	463	307	467	316	595	842	9
de-	469	307	482	316	595	842	9
bidamente	276	319	320	328	595	842	9
supervisada	321	319	370	328	595	842	9
(9)	370	319	377	325	595	842	9
.	377	319	379	328	595	842	9
El	381	319	390	328	595	842	9
segundo	392	319	425	328	595	842	9
paso	427	319	445	328	595	842	9
propues-	446	319	482	328	595	842	9
to	276	331	284	340	595	842	9
por	286	331	300	340	595	842	9
Chaouat	302	331	336	340	595	842	9
y	338	331	343	340	595	842	9
colaboradores,	345	331	404	340	595	842	9
consiste	405	331	438	340	595	842	9
en	440	331	450	340	595	842	9
la	451	331	459	340	595	842	9
nece-	461	331	482	340	595	842	9
sidad	276	343	298	352	595	842	9
de	299	343	309	352	595	842	9
buscar	311	343	338	352	595	842	9
y	339	343	344	352	595	842	9
tratar	346	343	370	352	595	842	9
otras	372	343	393	352	595	842	9
causas	394	343	421	352	595	842	9
de	423	343	432	352	595	842	9
HP,	434	343	450	352	595	842	9
como	452	343	473	352	595	842	9
el	475	343	482	352	595	842	9
TEP	276	355	295	364	595	842	9
crónico,	299	355	331	364	595	842	9
la	334	355	341	364	595	842	9
insuficiencia	345	355	396	364	595	842	9
cardíaca	400	355	433	364	595	842	9
y	437	355	441	364	595	842	9
el	445	355	452	364	595	842	9
SAOS,	455	355	482	364	595	842	9
antes	276	367	298	376	595	842	9
de	305	367	314	376	595	842	9
atribuir	321	367	353	376	595	842	9
la	360	367	367	376	595	842	9
HP	373	367	387	376	595	842	9
exclusivamente	394	367	457	376	595	842	9
a	463	367	468	376	595	842	9
la	474	367	482	376	595	842	9
EPOC	276	379	302	388	595	842	9
(15)	302	379	313	385	595	842	9
.	313	379	315	388	595	842	9
El	318	379	327	388	595	842	9
tercer	329	379	353	388	595	842	9
punto	356	379	380	388	595	842	9
consiste	382	379	415	388	595	842	9
en	417	379	427	388	595	842	9
considerar	430	379	473	388	595	842	9
si	475	379	482	388	595	842	9
estos	276	391	297	400	595	842	9
pacientes	298	391	337	400	595	842	9
se	338	391	346	400	595	842	9
benefician	348	391	390	400	595	842	9
o	391	391	396	400	595	842	9
no	398	391	408	400	595	842	9
de	409	391	419	400	595	842	9
un	420	391	431	400	595	842	9
tratamiento	433	391	482	400	595	842	9
vasodilatador	276	403	331	412	595	842	9
específico.	334	403	375	412	595	842	9
Oxigenoterapia	276	427	343	437	595	842	9
La	276	441	287	449	595	842	9
OCD	289	441	309	449	595	842	9
es	311	441	320	449	595	842	9
uno	322	441	338	449	595	842	9
de	340	441	349	449	595	842	9
los	351	441	363	449	595	842	9
principales	365	441	410	449	595	842	9
pilares	412	441	439	449	595	842	9
terapéuti-	441	441	482	449	595	842	9
cos	276	453	289	461	595	842	9
del	291	453	303	461	595	842	9
tratamiento	306	453	355	461	595	842	9
de	357	453	367	461	595	842	9
la	369	453	377	461	595	842	9
HP	379	453	393	461	595	842	9
en	395	453	405	461	595	842	9
la	407	453	415	461	595	842	9
EPOC,	417	453	445	461	595	842	9
debido	448	453	475	461	595	842	9
a	477	453	482	461	595	842	9
que	276	465	291	473	595	842	9
mejora	293	465	321	473	595	842	9
los	323	465	335	473	595	842	9
parámetros	337	465	384	473	595	842	9
hemodinámicos	386	465	449	473	595	842	9
(reduce	451	465	482	473	595	842	9
la	276	477	284	485	595	842	9
PAP	287	477	305	485	595	842	9
[55]	305	477	316	482	595	842	9
y	319	477	323	485	595	842	9
RVP)	326	477	348	485	595	842	9
y	351	477	356	485	595	842	9
mejora	359	477	387	485	595	842	9
la	390	477	398	485	595	842	9
función	401	477	432	485	595	842	9
VD	435	477	448	485	595	842	9
(56)	448	477	458	482	595	842	9
,	458	477	461	485	595	842	9
pero	464	477	482	485	595	842	9
fundamentalmente	276	489	355	497	595	842	9
aumenta	356	489	392	497	595	842	9
la	393	489	401	497	595	842	9
supervivencia	402	489	459	497	595	842	9
(57,58)	458	489	477	494	595	842	9
.	477	489	479	497	595	842	9
Las	291	501	305	509	595	842	9
indicaciones	307	501	357	509	595	842	9
de	358	501	368	509	595	842	9
OCD	370	501	390	509	595	842	9
son:	392	501	408	509	595	842	9
PaO	410	501	428	509	595	842	9
2	428	504	431	509	595	842	9
<	433	501	440	509	595	842	9
55	442	501	452	509	595	842	9
mmHg	454	501	482	509	595	842	9
o	276	513	281	521	595	842	9
SaO	283	513	300	521	595	842	9
2	300	516	303	521	595	842	9
£	305	511	310	522	595	842	9
88%,	312	513	332	521	595	842	9
o	334	513	339	521	595	842	9
PaO	341	513	358	521	595	842	9
2	358	516	362	521	595	842	9
entre	364	513	385	521	595	842	9
55	387	513	397	521	595	842	9
y	399	513	404	521	595	842	9
60	406	513	416	521	595	842	9
mmHg	418	513	446	521	595	842	9
acompa-	448	513	482	521	595	842	9
ñada	276	525	296	533	595	842	9
de	300	525	309	533	595	842	9
HP,	312	525	328	533	595	842	9
cor	332	525	344	533	595	842	9
pulmonale	347	525	390	533	595	842	9
o	394	525	398	533	595	842	9
poliglobulia	402	525	449	533	595	842	9
(Hto	452	525	471	533	595	842	9
>	474	525	482	533	595	842	9
55%)	276	537	297	545	595	842	9
(59,60)	297	537	315	542	595	842	9
.	315	537	318	545	595	842	9
Una	320	537	338	545	595	842	9
respuesta	340	537	380	545	595	842	9
positiva	382	537	414	545	595	842	9
a	417	537	422	545	595	842	9
la	424	537	432	545	595	842	9
administra-	434	537	482	545	595	842	9
ción	276	549	293	557	595	842	9
de	296	549	305	557	595	842	9
oxígeno	307	549	339	557	595	842	9
(descenso	341	549	380	557	595	842	9
>	383	549	390	557	595	842	9
5	393	549	397	557	595	842	9
mmHg	400	549	428	557	595	842	9
de	430	549	440	557	595	842	9
la	442	549	450	557	595	842	9
PAPm)	452	549	482	557	595	842	9
ayuda	276	561	301	569	595	842	9
a	305	561	310	569	595	842	9
predecir	314	561	348	569	595	842	9
la	352	561	359	569	595	842	9
respuesta	363	561	403	569	595	842	9
y	407	561	412	569	595	842	9
sobrevida	416	561	455	569	595	842	9
a	459	561	464	569	595	842	9
dos	468	561	482	569	595	842	9
años	276	573	295	581	595	842	9
(58)	295	573	306	578	595	842	9
.	306	573	308	581	595	842	9
Estas	291	585	313	593	595	842	9
recomendaciones	317	585	387	593	595	842	9
se	391	585	399	593	595	842	9
basan	403	585	427	593	595	842	9
en	430	585	440	593	595	842	9
dos	444	585	458	593	595	842	9
estu-	462	585	482	593	595	842	9
dios,	276	597	295	605	595	842	9
el	297	597	304	605	595	842	9
Oxygen	306	597	337	605	595	842	9
Therapy	339	597	373	605	595	842	9
Trial	375	597	396	605	595	842	9
(NOTT)	397	597	431	605	595	842	9
(57)	431	597	441	602	595	842	9
y	443	597	448	605	595	842	9
el	450	597	457	605	595	842	9
Medi-	458	597	482	605	595	842	9
cal	276	609	288	617	595	842	9
Research	289	609	327	617	595	842	9
Council	328	609	360	617	595	842	9
(MRC)	361	609	389	617	595	842	9
(58)	389	609	399	614	595	842	9
que	401	609	416	617	595	842	9
valoraron	417	609	457	617	595	842	9
la	458	609	466	617	595	842	9
uti-	467	609	482	617	595	842	9
lidad	276	621	297	629	595	842	9
de	300	621	309	629	595	842	9
la	313	621	320	629	595	842	9
OCD	323	621	343	629	595	842	9
en	347	621	357	629	595	842	9
pacientes	360	621	398	629	595	842	9
con	401	621	415	629	595	842	9
EPOC	419	621	445	629	595	842	9
e	448	621	452	629	595	842	9
insufi-	456	621	482	629	595	842	9
ciencia	276	633	304	641	595	842	9
respiratoria	306	633	354	641	595	842	9
crónica.	356	633	388	641	595	842	9
Ambos	390	633	418	641	595	842	9
estudios	420	633	453	641	595	842	9
confir-	455	633	482	641	595	842	9
man	276	645	294	653	595	842	9
en	298	645	308	653	595	842	9
primer	311	645	339	653	595	842	9
lugar	342	645	364	653	595	842	9
que	367	645	382	653	595	842	9
tanto	385	645	407	653	595	842	9
la	410	645	417	653	595	842	9
PAPm	420	645	447	653	595	842	9
como	450	645	471	653	595	842	9
la	474	645	482	653	595	842	9
RVP	276	657	295	665	595	842	9
aumentaron	297	657	347	665	595	842	9
en	349	657	359	665	595	842	9
aquellos	361	657	394	665	595	842	9
pacientes	396	657	434	665	595	842	9
no	436	657	446	665	595	842	9
tratados	448	657	482	665	595	842	9
con	276	669	291	677	595	842	9
OCD	292	669	313	677	595	842	9
frente	314	669	339	677	595	842	9
a	341	669	346	677	595	842	9
los	348	669	359	677	595	842	9
que	361	669	376	677	595	842	9
sí	378	669	384	677	595	842	9
la	386	669	394	677	595	842	9
recibieron.	395	669	439	677	595	842	9
En	441	669	453	677	595	842	9
segun-	455	669	482	677	595	842	9
do	276	681	286	689	595	842	9
lugar,	288	681	312	689	595	842	9
los	315	681	326	689	595	842	9
valores	328	681	357	689	595	842	9
se	359	681	368	689	595	842	9
mantuvieron	370	681	423	689	595	842	9
estables	425	681	458	689	595	842	9
luego	460	681	482	689	595	842	9
de	276	693	286	701	595	842	9
un	287	693	298	701	595	842	9
año	300	693	315	701	595	842	9
de	317	693	326	701	595	842	9
OCD	328	693	348	701	595	842	9
en	350	693	360	701	595	842	9
aquellos	361	693	395	701	595	842	9
pacientes	396	693	435	701	595	842	9
que	436	693	451	701	595	842	9
la	453	693	460	701	595	842	9
utili-	462	693	482	701	595	842	9
zaban	276	705	301	713	595	842	9
entre	303	705	325	713	595	842	9
12	328	705	338	713	595	842	9
y	340	705	345	713	595	842	9
15	348	705	357	713	595	842	9
horas	360	705	383	713	595	842	9
diarias	385	705	413	713	595	842	9
y	416	705	421	713	595	842	9
se	423	705	432	713	595	842	9
redujo	434	705	460	713	595	842	9
leve-	463	705	482	713	595	842	9
mente	276	717	302	725	595	842	9
en	305	717	315	725	595	842	9
los	318	717	329	725	595	842	9
que	332	717	347	725	595	842	9
la	350	717	357	725	595	842	9
utilizaban	360	717	401	725	595	842	9
más	404	717	421	725	595	842	9
de	424	717	433	725	595	842	9
18	436	717	446	725	595	842	9
horas	449	717	472	725	595	842	9
al	474	717	482	725	595	842	9
día.	276	729	291	737	595	842	9
Por	294	729	309	737	595	842	9
lo	311	729	319	737	595	842	9
tanto,	321	729	346	737	595	842	9
si	348	729	355	737	595	842	9
existe	358	729	381	737	595	842	9
indicación	384	729	425	737	595	842	9
para	428	729	447	737	595	842	9
OCD,	449	729	472	737	595	842	9
la	474	729	482	737	595	842	9
misma	276	741	304	749	595	842	9
se	307	741	315	749	595	842	9
deberá	318	741	346	749	595	842	9
realizar	349	741	380	749	595	842	9
18	383	741	393	749	595	842	9
hs/día.	396	741	423	749	595	842	9
Los	426	741	441	749	595	842	9
pacientes	444	741	482	749	595	842	9
con	276	753	291	761	595	842	9
hipoxemia	293	753	335	761	595	842	9
diurna	338	753	365	761	595	842	9
suelen	367	753	394	761	595	842	9
presentar	396	753	436	761	595	842	9
una	438	753	454	761	595	842	9
mayor	456	753	482	761	595	842	9
hipoxemia	276	765	319	773	595	842	9
durante	320	765	353	773	595	842	9
el	355	765	362	773	595	842	9
sueño,	364	765	390	773	595	842	9
fundamentalmente	392	765	470	773	595	842	9
en	472	765	482	773	595	842	9
171	537	786	549	795	595	842	9
Hipertensión	57	59	100	66	595	842	10
pulmonar	104	59	136	66	595	842	10
en	140	59	148	66	595	842	10
la	152	59	158	66	595	842	10
EPOC:	161	59	182	66	595	842	10
puesta	185	59	208	66	595	842	10
al	211	59	217	66	595	842	10
día	221	59	231	66	595	842	10
Juan	57	68	73	76	595	842	10
P.	76	68	82	76	595	842	10
Salisbury,	86	68	118	76	595	842	10
Juan	122	68	138	76	595	842	10
C.	141	68	147	76	595	842	10
Grignola,	151	68	181	76	595	842	10
Gabriela	185	68	213	76	595	842	10
Pascal	216	68	237	76	595	842	10
y	241	68	244	76	595	842	10
colaboradores	248	68	297	76	595	842	10
la	113	114	121	123	595	842	10
etapa	123	114	145	123	595	842	10
de	147	114	156	123	595	842	10
sueño	158	114	182	123	595	842	10
REM	183	114	205	123	595	842	10
(movimientos	206	114	262	123	595	842	10
oculares	264	114	298	123	595	842	10
rápi-	299	114	319	123	595	842	10
dos),	113	126	133	135	595	842	10
por	134	126	148	135	595	842	10
lo	149	126	157	135	595	842	10
que	158	126	173	135	595	842	10
se	175	126	183	135	595	842	10
aconseja	184	126	219	135	595	842	10
aumentar	220	126	260	135	595	842	10
un	262	126	273	135	595	842	10
litro/minu-	274	126	319	135	595	842	10
to	113	138	121	147	595	842	10
el	125	138	132	147	595	842	10
flujo	135	138	153	147	595	842	10
de	157	138	166	147	595	842	10
oxígeno	169	138	201	147	595	842	10
en	204	138	214	147	595	842	10
comparación	217	138	269	147	595	842	10
al	272	138	280	147	595	842	10
utilizado	283	138	319	147	595	842	10
durante	113	151	146	159	595	842	10
el	148	151	155	159	595	842	10
día	157	151	170	159	595	842	10
y	172	151	177	159	595	842	10
controlar	179	151	217	159	595	842	10
la	219	151	226	159	595	842	10
aparición	229	151	267	159	595	842	10
de	269	151	278	159	595	842	10
hipercap-	281	151	319	159	595	842	10
nia	113	163	126	171	595	842	10
al	129	163	136	171	595	842	10
inicio	139	163	161	171	595	842	10
con	163	163	178	171	595	842	10
gasometría.	180	163	228	171	595	842	10
En	230	163	242	171	595	842	10
aquellos	245	163	278	171	595	842	10
pacientes	281	163	319	171	595	842	10
que	113	175	128	183	595	842	10
presentan	130	175	171	183	595	842	10
solamente	173	175	214	183	595	842	10
hipoxemia	216	175	258	183	595	842	10
nocturna	260	175	297	183	595	842	10
o	299	175	304	183	595	842	10
du-	305	175	319	183	595	842	10
rante	113	187	135	195	595	842	10
el	143	187	150	195	595	842	10
ejercicio	158	187	191	195	595	842	10
(TM6M)	199	187	233	195	595	842	10
no	241	187	251	195	595	842	10
hay	258	187	273	195	595	842	10
evidencia	281	187	319	195	595	842	10
suficiente	113	199	153	207	595	842	10
que	155	199	170	207	595	842	10
apoye	173	199	196	207	595	842	10
la	198	199	206	207	595	842	10
utilización	208	199	251	207	595	842	10
de	253	199	263	207	595	842	10
la	265	199	273	207	595	842	10
OCD	275	199	295	207	595	842	10
como	298	199	319	207	595	842	10
recomendación	113	211	175	219	595	842	10
establecida	177	211	222	219	595	842	10
(59)	222	211	233	216	595	842	10
.	233	211	235	219	595	842	10
Tratamiento	113	235	167	245	595	842	10
farmacológico	169	235	231	245	595	842	10
inespecífico	233	235	284	245	595	842	10
El	113	249	122	257	595	842	10
uso	125	249	140	257	595	842	10
de	143	249	152	257	595	842	10
vasodilatadores	155	249	218	257	595	842	10
pulmonares	221	249	270	257	595	842	10
no	273	249	283	257	595	842	10
específi-	286	249	319	257	595	842	10
cos	113	261	126	269	595	842	10
como	129	261	151	269	595	842	10
los	154	261	165	269	595	842	10
calcioantagonistas,	169	261	246	269	595	842	10
inhibidores	249	261	295	269	595	842	10
de	299	261	308	269	595	842	10
la	311	261	319	269	595	842	10
enzima	113	273	143	281	595	842	10
convertasa	145	273	189	281	595	842	10
y	192	273	196	281	595	842	10
nitritos,	199	273	232	281	595	842	10
fueron	234	273	261	281	595	842	10
estudiados	263	273	307	281	595	842	10
en	309	273	319	281	595	842	10
la	113	285	121	293	595	842	10
década	124	285	151	293	595	842	10
de	154	285	164	293	595	842	10
1980.	166	285	188	293	595	842	10
Si	191	285	199	293	595	842	10
bien	202	285	220	293	595	842	10
producían	223	285	264	293	595	842	10
una	266	285	282	293	595	842	10
modesta	285	285	319	293	595	842	10
mejoría	113	297	144	305	595	842	10
de	146	297	156	305	595	842	10
la	158	297	165	305	595	842	10
hemodinamia	167	297	223	305	595	842	10
pulmonar,	225	297	267	305	595	842	10
se	270	297	278	305	595	842	10
asociaron	280	297	319	305	595	842	10
a	113	309	118	317	595	842	10
hipotensión	120	309	168	317	595	842	10
sistémica	170	309	208	317	595	842	10
y	209	309	214	317	595	842	10
aumento	216	309	252	317	595	842	10
de	254	309	263	317	595	842	10
la	265	309	272	317	595	842	10
hipoxemia,	274	309	319	317	595	842	10
por	113	321	127	329	595	842	10
lo	129	321	137	329	595	842	10
que	139	321	154	329	595	842	10
no	157	321	167	329	595	842	10
se	169	321	178	329	595	842	10
recomienda	180	321	227	329	595	842	10
su	230	321	239	329	595	842	10
utilización	242	321	285	329	595	842	10
(60)	284	321	295	326	595	842	10
.	295	321	297	329	595	842	10
Los	128	333	142	342	595	842	10
diuréticos	146	333	186	342	595	842	10
son	190	333	204	342	595	842	10
importantes	208	333	258	342	595	842	10
para	262	333	281	342	595	842	10
el	285	333	292	342	595	842	10
trata-	296	333	319	342	595	842	10
miento	113	345	142	354	595	842	10
de	145	345	154	354	595	842	10
la	157	345	164	354	595	842	10
insuficiencia	167	345	218	354	595	842	10
cardíaca	221	345	255	354	595	842	10
derecha	258	345	290	354	595	842	10
funda-	292	345	319	354	595	842	10
mentalmente	113	357	168	366	595	842	10
durante	171	357	204	366	595	842	10
las	207	357	219	366	595	842	10
descompensaciones.	222	357	303	366	595	842	10
No	307	357	319	366	595	842	10
existe	113	369	137	378	595	842	10
una	140	369	156	378	595	842	10
dosis	159	369	179	378	595	842	10
recomendada,	182	369	239	378	595	842	10
debiéndose	242	369	287	378	595	842	10
ajustar	290	369	319	378	595	842	10
en	113	381	123	390	595	842	10
cada	127	381	145	390	595	842	10
paciente.	148	381	185	390	595	842	10
Es	188	381	199	390	595	842	10
importante	202	381	248	390	595	842	10
no	251	381	261	390	595	842	10
provocar	264	381	300	390	595	842	10
una	303	381	319	390	595	842	10
disminución	113	393	163	402	595	842	10
importante	166	393	212	402	595	842	10
de	214	393	224	402	595	842	10
la	226	393	233	402	595	842	10
precarga,	236	393	274	402	595	842	10
ya	276	393	286	402	595	842	10
que	288	393	303	402	595	842	10
por	305	393	319	402	595	842	10
un	113	405	124	414	595	842	10
lado	126	405	143	414	595	842	10
disminuye	144	405	187	414	595	842	10
el	188	405	195	414	595	842	10
GC	197	405	210	414	595	842	10
y	211	405	216	414	595	842	10
por	218	405	231	414	595	842	10
otro	233	405	250	414	595	842	10
agrava	251	405	279	414	595	842	10
la	280	405	287	414	595	842	10
poliglo-	289	405	319	414	595	842	10
bulia	113	417	134	426	595	842	10
y	136	417	140	426	595	842	10
aumenta	142	417	178	426	595	842	10
las	180	417	191	426	595	842	10
complicaciones	193	417	254	426	595	842	10
derivadas	256	417	295	426	595	842	10
de	296	417	306	426	595	842	10
es-	308	417	319	426	595	842	10
ta	113	429	122	438	595	842	10
última.	124	429	153	438	595	842	10
Habitualmente	155	429	217	438	595	842	10
se	219	429	228	438	595	842	10
recomienda	230	429	277	438	595	842	10
comenzar	279	429	319	438	595	842	10
con	113	441	128	450	595	842	10
dosis	129	441	149	450	595	842	10
bajas	151	441	172	450	595	842	10
de	173	441	183	450	595	842	10
diurético	184	441	221	450	595	842	10
de	222	441	231	450	595	842	10
asa,	233	441	249	450	595	842	10
como	250	441	272	450	595	842	10
furosemida	273	441	319	450	595	842	10
asociado	113	453	148	462	595	842	10
a	150	453	155	462	595	842	10
un	157	453	168	462	595	842	10
ahorrador	171	453	212	462	595	842	10
de	214	453	224	462	595	842	10
potasio	226	453	255	462	595	842	10
como	258	453	279	462	595	842	10
la	281	453	289	462	595	842	10
espiro-	291	453	319	462	595	842	10
nolactona,	113	465	156	474	595	842	10
ya	157	465	167	474	595	842	10
que	168	465	183	474	595	842	10
este	184	465	201	474	595	842	10
último	202	465	229	474	595	842	10
también	230	465	264	474	595	842	10
podría	266	465	292	474	595	842	10
frenar	293	465	319	474	595	842	10
y	113	477	118	486	595	842	10
mejorar	120	477	153	486	595	842	10
la	155	477	162	486	595	842	10
remodelación	165	477	220	486	595	842	10
del	222	477	234	486	595	842	10
VD	237	477	250	486	595	842	10
(61)	250	477	260	483	595	842	10
.	260	477	263	486	595	842	10
La	128	490	138	498	595	842	10
digoxina	140	490	175	498	595	842	10
ha	176	490	186	498	595	842	10
demostrado	188	490	236	498	595	842	10
mejorar	237	490	269	498	595	842	10
el	271	490	278	498	595	842	10
GC	280	490	293	498	595	842	10
en	295	490	305	498	595	842	10
pa-	306	490	319	498	595	842	10
cientes	113	502	142	510	595	842	10
con	145	502	159	510	595	842	10
HAP	163	502	183	510	595	842	10
idiopática	186	502	226	510	595	842	10
pero	229	502	247	510	595	842	10
su	250	502	260	510	595	842	10
utilidad	263	502	295	510	595	842	10
en	298	502	308	510	595	842	10
la	311	502	319	510	595	842	10
HP	113	514	127	522	595	842	10
de	129	514	139	522	595	842	10
la	141	514	148	522	595	842	10
EPOC	150	514	176	522	595	842	10
no	178	514	188	522	595	842	10
ha	190	514	201	522	595	842	10
sido	203	514	219	522	595	842	10
estudiada	221	514	261	522	595	842	10
en	263	514	272	522	595	842	10
ningún	275	514	304	522	595	842	10
en-	306	514	319	522	595	842	10
sayo	113	526	131	534	595	842	10
clínico.	134	526	163	534	595	842	10
No	165	526	177	534	595	842	10
obstante,	180	526	218	534	595	842	10
de	220	526	230	534	595	842	10
no	232	526	242	534	595	842	10
existir	245	526	271	534	595	842	10
contraindi-	274	526	319	534	595	842	10
caciones	113	538	147	546	595	842	10
se	150	538	158	546	595	842	10
recomienda	161	538	208	546	595	842	10
su	211	538	220	546	595	842	10
utilización	223	538	266	546	595	842	10
dado	268	538	287	546	595	842	10
el	290	538	297	546	595	842	10
posi-	300	538	319	546	595	842	10
ble	113	550	125	558	595	842	10
beneficio	127	550	163	558	595	842	10
sobre	165	550	187	558	595	842	10
la	188	550	196	558	595	842	10
fracción	197	550	230	558	595	842	10
de	231	550	241	558	595	842	10
eyección	242	550	277	558	595	842	10
del	278	550	290	558	595	842	10
VD	292	550	305	558	595	842	10
(62)	305	550	315	555	595	842	10
.	315	550	318	558	595	842	10
En	128	562	139	570	595	842	10
cuanto	143	562	171	570	595	842	10
a	174	562	179	570	595	842	10
la	182	562	190	570	595	842	10
anticoagulación,	193	562	260	570	595	842	10
no	263	562	273	570	595	842	10
existe	277	562	301	570	595	842	10
evi-	304	562	319	570	595	842	10
dencia	113	574	140	582	595	842	10
científica	142	574	179	582	595	842	10
que	181	574	196	582	595	842	10
apoye	198	574	221	582	595	842	10
su	223	574	233	582	595	842	10
utilización	235	574	278	582	595	842	10
en	280	574	289	582	595	842	10
este	292	574	308	582	595	842	10
ti-	310	574	319	582	595	842	10
po	113	586	123	594	595	842	10
de	125	586	134	594	595	842	10
pacientes,	136	586	177	594	595	842	10
por	179	586	193	594	595	842	10
lo	194	586	202	594	595	842	10
que	204	586	219	594	595	842	10
su	221	586	230	594	595	842	10
utilización	232	586	275	594	595	842	10
debe	277	586	296	594	595	842	10
reali-	297	586	319	594	595	842	10
zarse	113	598	135	606	595	842	10
caso	137	598	154	606	595	842	10
a	156	598	161	606	595	842	10
caso	163	598	180	606	595	842	10
según	182	598	206	606	595	842	10
los	208	598	219	606	595	842	10
riesgos	221	598	249	606	595	842	10
y	251	598	256	606	595	842	10
beneficios	258	598	298	606	595	842	10
de	300	598	310	606	595	842	10
la	311	598	319	606	595	842	10
misma	113	610	141	618	595	842	10
(49)	141	610	151	615	595	842	10
.	151	610	153	618	595	842	10
Los	128	622	142	631	595	842	10
inhibidores	145	622	191	631	595	842	10
de	194	622	203	631	595	842	10
la	206	622	213	631	595	842	10
HMG-CoA	216	622	259	631	595	842	10
reductasa	262	622	302	631	595	842	10
(es-	304	622	319	631	595	842	10
tatinas)	113	634	145	643	595	842	10
tienen	149	634	175	643	595	842	10
efectos	179	634	207	643	595	842	10
antiinflamatorios,	210	634	284	643	595	842	10
antioxi-	287	634	319	643	595	842	10
dantes	113	646	140	655	595	842	10
y	145	646	149	655	595	842	10
antitrombogénicos,	154	646	232	655	595	842	10
y	236	646	241	655	595	842	10
restaurador	245	646	294	655	595	842	10
de	298	646	307	655	595	842	10
la	311	646	319	655	595	842	10
función	113	658	144	667	595	842	10
endotelial,	146	658	189	667	595	842	10
sumado	191	658	223	667	595	842	10
a	225	658	229	667	595	842	10
que	231	658	246	667	595	842	10
pueden	248	658	278	667	595	842	10
reducir	280	658	309	667	595	842	10
la	311	658	319	667	595	842	10
síntesis	113	670	144	679	595	842	10
de	146	670	156	679	595	842	10
endotelina	158	670	201	679	595	842	10
1(ET-1)	203	670	235	679	595	842	10
(63)	235	670	246	676	595	842	10
,	246	670	248	679	595	842	10
lo	251	670	258	679	595	842	10
que	260	670	275	679	595	842	10
ha	278	670	288	679	595	842	10
llevado	290	670	319	679	595	842	10
a	113	682	118	691	595	842	10
su	121	682	130	691	595	842	10
utilización	132	682	175	691	595	842	10
en	178	682	188	691	595	842	10
el	190	682	197	691	595	842	10
tratamiento	200	682	249	691	595	842	10
de	251	682	261	691	595	842	10
la	263	682	271	691	595	842	10
HP.	273	682	289	691	595	842	10
Fármacos	113	707	154	716	595	842	10
vasodilatadores	157	707	225	716	595	842	10
específicos	227	707	274	716	595	842	10
Teniendo	113	721	152	729	595	842	10
en	154	721	163	729	595	842	10
cuenta	165	721	193	729	595	842	10
el	194	721	202	729	595	842	10
fuerte	203	721	228	729	595	842	10
impacto	230	721	262	729	595	842	10
negativo	264	721	299	729	595	842	10
de	300	721	310	729	595	842	10
la	311	721	319	729	595	842	10
HP	113	733	127	741	595	842	10
en	129	733	139	741	595	842	10
pacientes	141	733	179	741	595	842	10
con	181	733	195	741	595	842	10
EPOC	197	733	222	741	595	842	10
y	224	733	229	741	595	842	10
el	231	733	238	741	595	842	10
beneficio	240	733	276	741	595	842	10
demostra-	278	733	319	741	595	842	10
do	113	745	123	753	595	842	10
de	125	745	135	753	595	842	10
los	137	745	148	753	595	842	10
fármacos	150	745	187	753	595	842	10
vasodilatadores	189	745	253	753	595	842	10
específicos	255	745	297	753	595	842	10
en	299	745	309	753	595	842	10
la	311	745	319	753	595	842	10
HAP,	113	757	136	765	595	842	10
múltiples	140	757	178	765	595	842	10
investigadores	182	757	241	765	595	842	10
han	245	757	260	765	595	842	10
estudiado	264	757	304	765	595	842	10
los	308	757	319	765	595	842	10
efectos	113	769	141	777	595	842	10
de	143	769	153	777	595	842	10
estas	155	769	175	777	595	842	10
drogas	177	769	204	777	595	842	10
en	206	769	216	777	595	842	10
pacientes	218	769	256	777	595	842	10
con	258	769	272	777	595	842	10
HP-EPOC.	274	769	319	777	595	842	10
172	51	786	64	795	595	842	10
Revista	424	59	449	66	595	842	10
Uruguaya	452	59	485	66	595	842	10
de	489	59	497	66	595	842	10
Cardiología	501	59	539	66	595	842	10
Volumen	422	68	452	76	595	842	10
28	456	68	464	76	595	842	10
|	467	68	469	76	595	842	10
nº	473	68	480	76	595	842	10
2	483	68	487	76	595	842	10
|	490	68	492	76	595	842	10
Agosto	496	68	520	76	595	842	10
2013	524	68	538	76	595	842	10
Hasta	333	114	357	123	595	842	10
la	361	114	368	123	595	842	10
fecha,	372	114	396	123	595	842	10
la	399	114	407	123	595	842	10
evidencia	410	114	448	123	595	842	10
disponible	452	114	494	123	595	842	10
acerca	497	114	523	123	595	842	10
del	526	114	539	123	595	842	10
uso	333	126	347	135	595	842	10
de	349	126	358	135	595	842	10
prostaglandinas	360	126	425	135	595	842	10
(epoprostenol,	427	126	485	135	595	842	10
iloprost),	487	126	524	135	595	842	10
an-	525	126	539	135	595	842	10
tagonistas	333	138	375	147	595	842	10
de	378	138	387	147	595	842	10
los	391	138	402	147	595	842	10
receptores	405	138	448	147	595	842	10
de	451	138	460	147	595	842	10
ET-1	463	138	484	147	595	842	10
(bosentán)	487	138	531	147	595	842	10
e	534	138	539	147	595	842	10
inhibidores	333	150	379	159	595	842	10
de	384	150	393	159	595	842	10
la	398	150	405	159	595	842	10
fosfodiesterasa	410	150	470	159	595	842	10
tipo	475	150	491	159	595	842	10
5	495	150	500	159	595	842	10
(sildena-	504	150	539	159	595	842	10
fil)	333	162	345	171	595	842	10
(64-66)	345	163	364	168	595	842	10
es	365	162	373	171	595	842	10
insuficiente	375	162	423	171	595	842	10
y	425	162	429	171	595	842	10
limitada	431	162	465	171	595	842	10
a	467	162	471	171	595	842	10
unos	473	162	493	171	595	842	10
pocos	494	162	517	171	595	842	10
estu-	518	162	539	171	595	842	10
dios	333	174	349	183	595	842	10
no	352	174	363	183	595	842	10
controlados	366	174	413	183	595	842	10
con	416	174	430	183	595	842	10
escaso	433	174	459	183	595	842	10
número	462	174	494	183	595	842	10
de	497	174	506	183	595	842	10
pacien-	509	174	539	183	595	842	10
tes,	333	186	347	195	595	842	10
por	349	186	363	195	595	842	10
lo	364	186	372	195	595	842	10
que	373	186	388	195	595	842	10
su	390	186	399	195	595	842	10
uso	401	186	415	195	595	842	10
no	417	186	427	195	595	842	10
se	428	186	437	195	595	842	10
recomienda	438	186	486	195	595	842	10
en	487	186	497	195	595	842	10
forma	499	186	523	195	595	842	10
sis-	525	186	539	195	595	842	10
temática	333	198	369	207	595	842	10
(49)	368	199	379	204	595	842	10
.	379	198	381	207	595	842	10
Sin	383	198	397	207	595	842	10
embargo,	398	198	436	207	595	842	10
en	437	198	447	207	595	842	10
algunos	449	198	481	207	595	842	10
casos	482	198	503	207	595	842	10
seleccio-	505	198	539	207	595	842	10
nados,	333	210	359	219	595	842	10
y	361	210	366	219	595	842	10
sin	368	210	380	219	595	842	10
evidencia	382	210	421	219	595	842	10
de	423	210	432	219	595	842	10
otra	434	210	451	219	595	842	10
causa	453	210	476	219	595	842	10
que	478	210	493	219	595	842	10
explique	495	210	529	219	595	842	10
la	531	210	539	219	595	842	10
HP	333	222	347	231	595	842	10
severa	349	222	375	231	595	842	10
o	376	222	381	231	595	842	10
en	383	222	393	231	595	842	10
casos	395	222	416	231	595	842	10
de	418	222	427	231	595	842	10
HP	429	222	443	231	595	842	10
desproporcionada,	444	222	519	231	595	842	10
pue-	521	222	539	231	595	842	10
de	333	234	342	243	595	842	10
ser	347	234	359	243	595	842	10
ensayada	364	234	401	243	595	842	10
una	406	234	421	243	595	842	10
terapia	426	234	455	243	595	842	10
específica,	459	234	501	243	595	842	10
estricta-	505	234	539	243	595	842	10
mente	333	246	359	255	595	842	10
supervisada,	361	246	413	255	595	842	10
preferentemente	415	246	484	255	595	842	10
en	486	246	496	255	595	842	10
un	499	246	510	255	595	842	10
centro	513	246	539	255	595	842	10
de	333	258	342	267	595	842	10
referencia	345	258	386	267	595	842	10
en	389	258	398	267	595	842	10
HP	401	258	415	267	595	842	10
(66)	415	259	425	264	595	842	10
.	425	258	428	267	595	842	10
La	347	272	358	281	595	842	10
mayoría	360	272	393	281	595	842	10
de	395	272	405	281	595	842	10
los	407	272	418	281	595	842	10
estudios	420	272	454	281	595	842	10
han	455	272	471	281	595	842	10
demostrado	473	272	521	281	595	842	10
una	523	272	539	281	595	842	10
pequeña	333	284	368	293	595	842	10
mejoría	370	284	401	293	595	842	10
hemodinámica	404	284	464	293	595	842	10
aguda	467	284	491	293	595	842	10
sin	494	284	506	293	595	842	10
eviden-	509	284	539	293	595	842	10
cia	333	296	344	305	595	842	10
de	347	296	356	305	595	842	10
beneficio	358	296	395	305	595	842	10
a	397	296	402	305	595	842	10
largo	404	296	425	305	595	842	10
plazo	427	296	448	305	595	842	10
(26)	448	296	459	302	595	842	10
.	459	296	461	305	595	842	10
El	463	296	472	305	595	842	10
principal	475	296	511	305	595	842	10
incon-	513	296	539	305	595	842	10
veniente	333	308	368	317	595	842	10
de	370	308	379	317	595	842	10
los	381	308	392	317	595	842	10
tratamientos	394	308	447	317	595	842	10
con	448	308	462	317	595	842	10
fármacos	464	308	501	317	595	842	10
vasodila-	503	308	539	317	595	842	10
tadores	333	320	363	329	595	842	10
es	365	320	373	329	595	842	10
la	375	320	382	329	595	842	10
pérdida	383	320	414	329	595	842	10
del	416	320	428	329	595	842	10
equilibrioV/Q	429	320	485	329	595	842	10
fisiopatológi-	486	320	539	329	595	842	10
co	333	332	342	341	595	842	10
presente	344	332	380	341	595	842	10
en	382	332	392	341	595	842	10
pacientes	395	332	433	341	595	842	10
con	436	332	450	341	595	842	10
insuficiencia	453	332	504	341	595	842	10
respira-	507	332	539	341	595	842	10
toria	333	344	353	353	595	842	10
crónica,	356	344	388	353	595	842	10
lo	392	344	399	353	595	842	10
que	403	344	417	353	595	842	10
empeora	421	344	456	353	595	842	10
aún	460	344	475	353	595	842	10
más	479	344	495	353	595	842	10
la	499	344	506	353	595	842	10
hipoxe-	510	344	539	353	595	842	10
mia	333	356	348	365	595	842	10
(67)	348	356	359	362	595	842	10
.	359	356	361	365	595	842	10
El	364	356	373	365	595	842	10
uso	376	356	390	365	595	842	10
de	393	356	402	365	595	842	10
la	405	356	412	365	595	842	10
vía	415	356	427	365	595	842	10
inhalatoria	430	356	475	365	595	842	10
ha	478	356	488	365	595	842	10
demostrado	491	356	539	365	595	842	10
reducir	333	368	363	377	595	842	10
la	365	368	372	377	595	842	10
PAPm,	374	368	403	377	595	842	10
evitando	405	368	440	377	595	842	10
alterar	442	368	470	377	595	842	10
el	472	368	479	377	595	842	10
equilibrio	481	368	521	377	595	842	10
V/Q	523	368	539	377	595	842	10
existente.	333	380	371	389	595	842	10
Por	373	380	388	389	595	842	10
esta	389	380	405	389	595	842	10
vía	407	380	419	389	595	842	10
el	420	380	427	389	595	842	10
fármaco	429	380	461	389	595	842	10
se	462	380	470	389	595	842	10
distribuirá	472	380	514	389	595	842	10
prefe-	516	380	539	389	595	842	10
rentemente	333	392	379	401	595	842	10
en	380	392	390	401	595	842	10
las	392	392	403	401	595	842	10
aéreas	404	392	429	401	595	842	10
bien	431	392	448	401	595	842	10
ventiladas,	449	392	492	401	595	842	10
evitando	493	392	527	401	595	842	10
al-	529	392	539	401	595	842	10
terar	333	404	353	413	595	842	10
la	355	404	362	413	595	842	10
vasoconstricción	364	404	428	413	595	842	10
pulmonar	430	404	469	413	595	842	10
hipóxica	470	404	503	413	595	842	10
presente	505	404	539	413	595	842	10
en	333	416	343	425	595	842	10
las	345	416	356	425	595	842	10
unidades	357	416	393	425	595	842	10
mal	395	416	410	425	595	842	10
ventiladas,	412	416	454	425	595	842	10
reduciendo	456	416	499	425	595	842	10
la	501	416	509	425	595	842	10
PAPm,	510	416	539	425	595	842	10
pero	333	428	351	437	595	842	10
sin	353	428	364	437	595	842	10
provocar	367	428	401	437	595	842	10
el	403	428	410	437	595	842	10
efecto	412	428	435	437	595	842	10
shunt,	437	428	463	437	595	842	10
lo	465	428	473	437	595	842	10
que	475	428	490	437	595	842	10
empeoraría	492	428	539	437	595	842	10
la	333	440	340	449	595	842	10
hipoxemia.	343	440	388	449	595	842	10
El	347	454	356	463	595	842	10
primer	359	454	387	463	595	842	10
fármaco	390	454	423	463	595	842	10
en	425	454	435	463	595	842	10
demostrar	438	454	480	463	595	842	10
su	482	454	492	463	595	842	10
efectividad	494	454	539	463	595	842	10
por	333	466	347	475	595	842	10
esta	348	466	365	475	595	842	10
vía	367	466	379	475	595	842	10
fue	380	466	393	475	595	842	10
el	395	466	402	475	595	842	10
óxido	404	466	426	475	595	842	10
nítrico,	427	466	457	475	595	842	10
el	459	466	466	475	595	842	10
cual	467	466	484	475	595	842	10
asociado	486	466	520	475	595	842	10
a	522	466	527	475	595	842	10
O	528	466	535	475	595	842	10
2	535	469	539	475	595	842	10
demostró	333	478	371	487	595	842	10
una	373	478	388	487	595	842	10
disminución	390	478	440	487	595	842	10
persistente	442	478	487	487	595	842	10
de	489	478	499	487	595	842	10
la	500	478	508	487	595	842	10
PAPm,	509	478	539	487	595	842	10
RVP	333	490	352	499	595	842	10
y	354	490	359	499	595	842	10
mejoría	361	490	392	499	595	842	10
del	394	490	406	499	595	842	10
GC	408	490	421	499	595	842	10
superior	424	490	458	499	595	842	10
a	460	490	465	499	595	842	10
la	467	490	474	499	595	842	10
observada	476	490	518	499	595	842	10
sola-	520	490	539	499	595	842	10
mente	333	502	359	511	595	842	10
por	361	502	375	511	595	842	10
O	377	502	384	511	595	842	10
2(68)	384	502	398	511	595	842	10
.	398	502	400	511	595	842	10
Si	403	502	411	511	595	842	10
bien	413	502	431	511	595	842	10
los	433	502	444	511	595	842	10
resultados	447	502	489	511	595	842	10
fueron	491	502	518	511	595	842	10
muy	521	502	539	511	595	842	10
prometedores,	333	514	391	523	595	842	10
cuestiones	395	514	437	523	595	842	10
técnicas	441	514	474	523	595	842	10
y	477	514	482	523	595	842	10
de	486	514	495	523	595	842	10
seguridad	499	514	539	523	595	842	10
imposibilitaron	333	526	396	535	595	842	10
el	398	526	405	535	595	842	10
uso	407	526	421	535	595	842	10
comercial	423	526	462	535	595	842	10
de	465	526	474	535	595	842	10
este	476	526	493	535	595	842	10
tratamien-	495	526	539	535	595	842	10
to.	333	538	344	547	595	842	10
Otro	347	538	366	547	595	842	10
fármaco	369	538	402	547	595	842	10
efectivo	405	538	437	547	595	842	10
por	440	538	453	547	595	842	10
vía	456	538	469	547	595	842	10
inhalatoria	472	538	517	547	595	842	10
es	520	538	528	547	595	842	10
el	531	538	539	547	595	842	10
iloprost,	333	550	367	559	595	842	10
una	370	550	386	559	595	842	10
prostaglandina	389	550	450	559	595	842	10
de	454	550	463	559	595	842	10
vida	467	550	484	559	595	842	10
media	487	550	512	559	595	842	10
corta.	515	550	539	559	595	842	10
Su	333	562	344	571	595	842	10
utilización	347	562	390	571	595	842	10
en	394	562	404	571	595	842	10
un	407	562	418	571	595	842	10
pequeño	422	562	456	571	595	842	10
grupo	460	562	484	571	595	842	10
de	487	562	497	571	595	842	10
pacientes	500	562	539	571	595	842	10
con	333	574	347	583	595	842	10
HP	350	574	364	583	595	842	10
estimada	367	574	404	583	595	842	10
por	406	574	420	583	595	842	10
ecocardiograma	423	574	487	583	595	842	10
reportó	490	574	520	583	595	842	10
una	523	574	539	583	595	842	10
mejoría	333	586	364	595	595	842	10
en	366	586	376	595	595	842	10
la	379	586	386	595	595	842	10
distancia	389	586	426	595	595	842	10
recorrida	428	586	466	595	595	842	10
en	469	586	478	595	595	842	10
el	481	586	488	595	595	842	10
TM6M	491	586	519	595	595	842	10
y	521	586	526	595	595	842	10
en	529	586	539	595	595	842	10
los	333	598	344	607	595	842	10
parámetros	346	598	393	607	595	842	10
hemodinámicos	394	598	458	607	595	842	10
sin	459	598	471	607	595	842	10
el	473	598	480	607	595	842	10
deterioro	481	598	519	607	595	842	10
de	520	598	530	607	595	842	10
la	531	598	539	607	595	842	10
oxemia	333	610	362	619	595	842	10
debido	364	610	391	619	595	842	10
a	393	610	398	619	595	842	10
su	400	610	409	619	595	842	10
distribución	412	610	461	619	595	842	10
selectiva	463	610	498	619	595	842	10
en	500	610	510	619	595	842	10
unida-	512	610	539	619	595	842	10
des	333	622	346	631	595	842	10
bien	349	622	367	631	595	842	10
ventiladas	369	622	411	631	595	842	10
(69,70)	411	622	429	628	595	842	10
.	429	622	432	631	595	842	10
Se	434	622	444	631	595	842	10
necesitan	447	622	485	631	595	842	10
más	488	622	504	631	595	842	10
ensayos	507	622	539	631	595	842	10
clínicos	333	634	363	643	595	842	10
controlados	366	634	413	643	595	842	10
y	415	634	420	643	595	842	10
con	422	634	436	643	595	842	10
un	439	634	449	643	595	842	10
mayor	452	634	478	643	595	842	10
número	480	634	512	643	595	842	10
de	514	634	524	643	595	842	10
pa-	526	634	539	643	595	842	10
cientes	333	646	362	655	595	842	10
para	363	646	382	655	595	842	10
poder	384	646	407	655	595	842	10
confirmar	409	646	449	655	595	842	10
estos	451	646	472	655	595	842	10
hallazgos	474	646	512	655	595	842	10
repor-	514	646	539	655	595	842	10
tados.	333	658	357	667	595	842	10
Un	359	658	372	667	595	842	10
pequeño	374	658	408	667	595	842	10
ensayo	411	658	438	667	595	842	10
aleatorizado,	441	658	493	667	595	842	10
controlado	495	658	539	667	595	842	10
con	333	670	347	679	595	842	10
placebo,	349	670	382	679	595	842	10
intentó	384	670	414	679	595	842	10
evaluar	416	670	446	679	595	842	10
la	448	670	456	679	595	842	10
eficacia	458	670	488	679	595	842	10
del	490	670	502	679	595	842	10
epopros-	504	670	539	679	595	842	10
tenol	333	682	354	691	595	842	10
en	357	682	366	691	595	842	10
forma	369	682	394	691	595	842	10
parenteral	396	682	439	691	595	842	10
en	442	682	452	691	595	842	10
pacientes	455	682	493	691	595	842	10
con	496	682	510	691	595	842	10
EPOC	513	682	539	691	595	842	10
durante	333	694	366	703	595	842	10
las	369	694	380	703	595	842	10
exacerbaciones	383	694	445	703	595	842	10
agudas	448	694	476	703	595	842	10
graves	479	694	506	703	595	842	10
que	509	694	524	703	595	842	10
re-	527	694	539	703	595	842	10
quirieron	333	706	371	715	595	842	10
ventilación	378	706	423	715	595	842	10
mecánica,	429	706	469	715	595	842	10
y	475	706	480	715	595	842	10
no	486	706	496	715	595	842	10
encontró	502	706	539	715	595	842	10
ningún	333	718	362	727	595	842	10
beneficio	366	718	403	727	595	842	10
clínico,	406	718	435	727	595	842	10
confirmando	438	718	490	727	595	842	10
una	494	718	509	727	595	842	10
peoría	513	718	539	727	595	842	10
de	333	730	342	739	595	842	10
la	345	730	352	739	595	842	10
oxigenación	355	730	403	739	595	842	10
(69)	403	730	413	736	595	842	10
.	413	730	416	739	595	842	10
Los	347	745	362	753	595	842	10
inhibidores	364	745	410	753	595	842	10
de	412	745	421	753	595	842	10
la	423	745	431	753	595	842	10
fosfodiesterasa	433	745	494	753	595	842	10
tipo	496	745	512	753	595	842	10
5	514	745	518	753	595	842	10
y	521	745	525	753	595	842	10
es-	527	745	539	753	595	842	10
pecíficamente	333	757	389	765	595	842	10
el	391	757	398	765	595	842	10
sildenafil	401	757	438	765	595	842	10
es	440	757	448	765	595	842	10
un	450	757	461	765	595	842	10
fármaco	463	757	497	765	595	842	10
muy	499	757	517	765	595	842	10
utili-	519	757	539	765	595	842	10
zado	333	769	352	777	595	842	10
debido	354	769	381	777	595	842	10
a	383	769	387	777	595	842	10
su	389	769	399	777	595	842	10
bajo	401	769	418	777	595	842	10
costo,	420	769	443	777	595	842	10
fácil	445	769	462	777	595	842	10
acceso	464	769	490	777	595	842	10
y	492	769	496	777	595	842	10
su	498	769	508	777	595	842	10
demos-	510	769	539	777	595	842	10
Revista	57	59	81	66	595	842	11
Uruguaya	85	59	118	66	595	842	11
de	121	59	130	66	595	842	11
Cardiología	133	59	171	66	595	842	11
Volumen	57	68	87	76	595	842	11
28	90	68	98	76	595	842	11
|	102	68	104	76	595	842	11
nº	107	68	114	76	595	842	11
2	117	68	121	76	595	842	11
|	125	68	127	76	595	842	11
Agosto	130	68	154	76	595	842	11
2013	158	68	173	76	595	842	11
trado	57	115	79	123	595	842	11
efecto	80	115	104	123	595	842	11
vasodilatador	106	115	161	123	595	842	11
y	162	115	167	123	595	842	11
su	168	115	178	123	595	842	11
utilidad	179	115	211	123	595	842	11
aprobada	213	115	251	123	595	842	11
en	252	115	262	123	595	842	11
la	57	127	64	135	595	842	11
HP	67	127	80	135	595	842	11
idiopática	83	127	123	135	595	842	11
(71-74)	123	127	142	132	595	842	11
.	142	127	144	135	595	842	11
En	147	127	159	135	595	842	11
el	162	127	169	135	595	842	11
2010	172	127	191	135	595	842	11
se	194	127	202	135	595	842	11
publica	205	127	235	135	595	842	11
el	238	127	245	135	595	842	11
pri-	247	127	262	135	595	842	11
mer	57	139	73	147	595	842	11
ensayo	75	139	103	147	595	842	11
aleatorizado	106	139	156	147	595	842	11
y	158	139	163	147	595	842	11
controlado	165	139	208	147	595	842	11
con	211	139	225	147	595	842	11
el	227	139	234	147	595	842	11
objeti-	237	139	262	147	595	842	11
vo	57	151	66	159	595	842	11
de	68	151	77	159	595	842	11
confirmar	79	151	120	159	595	842	11
estos	122	151	142	159	595	842	11
hallazgos	144	151	182	159	595	842	11
en	184	151	194	159	595	842	11
la	196	151	203	159	595	842	11
HP	205	151	219	159	595	842	11
asociada	221	151	256	159	595	842	11
a	257	151	262	159	595	842	11
EPOC	57	163	82	171	595	842	11
y	85	163	90	171	595	842	11
evaluar	92	163	123	171	595	842	11
específicamente	125	163	190	171	595	842	11
el	192	163	199	171	595	842	11
intercambio	201	163	250	171	595	842	11
de	253	163	262	171	595	842	11
gases	57	175	78	183	595	842	11
en	80	175	90	183	595	842	11
estos	92	175	112	183	595	842	11
pacientes	114	175	152	183	595	842	11
(75)	152	175	163	180	595	842	11
.	163	175	165	183	595	842	11
Se	167	175	177	183	595	842	11
evaluaron	179	175	219	183	595	842	11
20	221	175	231	183	595	842	11
pacien-	233	175	262	183	595	842	11
tes,	57	187	71	195	595	842	11
11	73	187	83	195	595	842	11
recibieron	85	187	126	195	595	842	11
una	128	187	144	195	595	842	11
dosis	146	187	166	195	595	842	11
de	168	187	178	195	595	842	11
20	180	187	190	195	595	842	11
mg	192	187	204	195	595	842	11
de	206	187	216	195	595	842	11
sildenafil	218	187	255	195	595	842	11
y	257	187	262	195	595	842	11
40	57	199	66	207	595	842	11
mg	68	199	81	207	595	842	11
los	82	199	94	207	595	842	11
restantes	95	199	133	207	595	842	11
9	135	199	140	207	595	842	11
pacientes.	141	199	182	207	595	842	11
Ambas	184	199	212	207	595	842	11
dosis	213	199	234	207	595	842	11
confir-	235	199	262	207	595	842	11
maron	57	211	83	219	595	842	11
que	86	211	101	219	595	842	11
sildenafil	103	211	141	219	595	842	11
mejora	143	211	171	219	595	842	11
los	174	211	185	219	595	842	11
parámetros	188	211	234	219	595	842	11
hemo-	237	211	262	219	595	842	11
dinámicos	57	223	98	231	595	842	11
tanto	100	223	121	231	595	842	11
en	123	223	133	231	595	842	11
reposo	135	223	161	231	595	842	11
como	163	223	184	231	595	842	11
durante	186	223	218	231	595	842	11
el	220	223	227	231	595	842	11
ejercicio	229	223	262	231	595	842	11
independientemente	57	235	140	243	595	842	11
de	144	235	153	243	595	842	11
la	157	235	164	243	595	842	11
dosis	167	235	188	243	595	842	11
utilizada,	191	235	229	243	595	842	11
pero	232	235	250	243	595	842	11
se	254	235	262	243	595	842	11
acompaña	57	247	98	255	595	842	11
de	100	247	110	255	595	842	11
una	112	247	128	255	595	842	11
inhibición	130	247	171	255	595	842	11
de	173	247	183	255	595	842	11
la	185	247	193	255	595	842	11
vasoconstricción	195	247	262	255	595	842	11
pulmonar	57	259	97	267	595	842	11
hipóxica	98	259	132	267	595	842	11
provocando	134	259	181	267	595	842	11
un	182	259	193	267	595	842	11
deterioro	195	259	232	267	595	842	11
signifi-	234	259	262	267	595	842	11
cativo	57	271	81	279	595	842	11
de	83	271	92	279	595	842	11
la	94	271	101	279	595	842	11
oxigenación	103	271	151	279	595	842	11
en	153	271	163	279	595	842	11
reposo,	164	271	193	279	595	842	11
por	195	271	209	279	595	842	11
lo	211	271	218	279	595	842	11
que	220	271	234	279	595	842	11
los	236	271	247	279	595	842	11
au-	249	271	262	279	595	842	11
tores	57	283	77	291	595	842	11
no	80	283	90	291	595	842	11
recomiendan	92	283	145	291	595	842	11
el	148	283	155	291	595	842	11
uso	157	283	171	291	595	842	11
de	174	283	183	291	595	842	11
sildenafil	186	283	224	291	595	842	11
en	226	283	236	291	595	842	11
la	239	283	246	291	595	842	11
HP	248	283	262	291	595	842	11
asociada	57	295	91	303	595	842	11
a	94	295	98	303	595	842	11
la	101	295	108	303	595	842	11
EPOC	111	295	136	303	595	842	11
(75)	136	295	147	300	595	842	11
.	147	295	149	303	595	842	11
Dos	71	308	86	316	595	842	11
ensayos	90	308	122	316	595	842	11
con	125	308	139	316	595	842	11
resultados	143	308	185	316	595	842	11
contradictorios	189	308	250	316	595	842	11
se	254	308	262	316	595	842	11
han	57	320	72	328	595	842	11
llevado	74	320	103	328	595	842	11
a	105	320	110	328	595	842	11
cabo	112	320	130	328	595	842	11
en	132	320	142	328	595	842	11
los	144	320	156	328	595	842	11
últimos	158	320	188	328	595	842	11
años	190	320	209	328	595	842	11
para	211	320	230	328	595	842	11
evaluar	232	320	262	328	595	842	11
la	57	332	64	340	595	842	11
eficacia	66	332	96	340	595	842	11
de	98	332	107	340	595	842	11
bosentán,	109	332	149	340	595	842	11
un	151	332	161	340	595	842	11
antagonista	163	332	211	340	595	842	11
de	213	332	223	340	595	842	11
los	224	332	236	340	595	842	11
recep-	237	332	262	340	595	842	11
tores	57	344	77	352	595	842	11
A	79	344	85	352	595	842	11
y	87	344	92	352	595	842	11
B	94	344	100	352	595	842	11
de	102	344	111	352	595	842	11
la	113	344	121	352	595	842	11
ET-1	122	344	143	352	595	842	11
en	145	344	155	352	595	842	11
el	157	344	164	352	595	842	11
tratamiento	165	344	215	352	595	842	11
de	216	344	226	352	595	842	11
la	228	344	235	352	595	842	11
HP	237	344	250	352	595	842	11
en	252	344	262	352	595	842	11
la	57	356	64	364	595	842	11
EPOC.	66	356	94	364	595	842	11
El	95	356	105	364	595	842	11
primero	106	356	139	364	595	842	11
de	140	356	150	364	595	842	11
ellos	151	356	170	364	595	842	11
es	171	356	180	364	595	842	11
un	181	356	192	364	595	842	11
estudio	194	356	223	364	595	842	11
doble	225	356	247	364	595	842	11
cie-	248	356	262	364	595	842	11
go	57	368	66	376	595	842	11
con	67	368	82	376	595	842	11
30	83	368	93	376	595	842	11
pacientes	94	368	133	376	595	842	11
con	134	368	148	376	595	842	11
EPOC	150	368	176	376	595	842	11
en	177	368	187	376	595	842	11
estadios	188	368	221	376	595	842	11
III	223	368	234	376	595	842	11
y	235	368	240	376	595	842	11
IV	241	368	251	376	595	842	11
de	253	368	262	376	595	842	11
GOLD	57	380	83	388	595	842	11
y	86	380	90	388	595	842	11
con	92	380	106	388	595	842	11
HP	108	380	122	388	595	842	11
estimada	124	380	161	388	595	842	11
por	163	380	177	388	595	842	11
ecocardiograma,	179	380	245	388	595	842	11
que	247	380	262	388	595	842	11
recibieron	57	392	98	400	595	842	11
bosentán	102	392	139	400	595	842	11
250	143	392	157	400	595	842	11
mg/día	161	392	189	400	595	842	11
durante	192	392	225	400	595	842	11
tres	228	392	244	400	595	842	11
me-	248	392	262	400	595	842	11
ses	57	404	69	412	595	842	11
(76)	69	404	80	409	595	842	11
.	79	404	82	412	595	842	11
El	84	404	94	412	595	842	11
tratamiento	96	404	145	412	595	842	11
no	148	404	158	412	595	842	11
mostró	160	404	189	412	595	842	11
cambios	192	404	225	412	595	842	11
en	227	404	237	412	595	842	11
la	239	404	247	412	595	842	11
he-	249	404	262	412	595	842	11
modinámica	57	416	107	424	595	842	11
pulmonar	109	416	149	424	595	842	11
ni	151	416	159	424	595	842	11
en	161	416	171	424	595	842	11
la	173	416	180	424	595	842	11
función	182	416	213	424	595	842	11
pulmonar	215	416	255	424	595	842	11
y	257	416	262	424	595	842	11
sí	57	428	63	436	595	842	11
un	66	428	77	436	595	842	11
deterioro	80	428	117	436	595	842	11
del	120	428	132	436	595	842	11
intercambio	135	428	184	436	595	842	11
gaseoso,	187	428	220	436	595	842	11
CF	223	428	235	436	595	842	11
y	238	428	242	436	595	842	11
cali-	245	428	262	436	595	842	11
dad	57	440	71	448	595	842	11
de	73	440	83	448	595	842	11
vida	85	440	102	448	595	842	11
(76)	102	440	112	445	595	842	11
.	112	440	115	448	595	842	11
Por	117	440	131	448	595	842	11
el	133	440	141	448	595	842	11
contrario,	142	440	183	448	595	842	11
otro	184	440	201	448	595	842	11
ensayo	203	440	231	448	595	842	11
contro-	233	440	262	448	595	842	11
lado	57	452	74	460	595	842	11
con	76	452	91	460	595	842	11
40	93	452	103	460	595	842	11
pacientes	106	452	144	460	595	842	11
con	147	452	161	460	595	842	11
EPOC	164	452	190	460	595	842	11
e	192	452	197	460	595	842	11
HP	199	452	213	460	595	842	11
confirmada	216	452	262	460	595	842	11
por	57	464	70	472	595	842	11
CCD,	72	464	94	472	595	842	11
demostró	96	464	134	472	595	842	11
que	136	464	151	472	595	842	11
250	152	464	167	472	595	842	11
mg/día	169	464	197	472	595	842	11
de	198	464	208	472	595	842	11
bosentán	210	464	247	472	595	842	11
du-	249	464	262	472	595	842	11
rante	57	476	79	484	595	842	11
18	81	476	91	484	595	842	11
meses	94	476	118	484	595	842	11
resultó	121	476	149	484	595	842	11
en	152	476	162	484	595	842	11
una	164	476	180	484	595	842	11
mejora	182	476	210	484	595	842	11
significativa	213	476	262	484	595	842	11
en	57	488	67	496	595	842	11
la	69	488	77	496	595	842	11
hemodinámica,	79	488	141	496	595	842	11
TM6M	144	488	172	496	595	842	11
y	174	488	179	496	595	842	11
el	182	488	189	496	595	842	11
índice	191	488	216	496	595	842	11
BODE,	218	488	247	496	595	842	11
sin	250	488	262	496	595	842	11
alterar	57	500	85	508	595	842	11
el	88	500	95	508	595	842	11
intercambio	99	500	148	508	595	842	11
gaseoso	151	500	182	508	595	842	11
(77)	182	500	193	505	595	842	11
.	192	500	195	508	595	842	11
Por	198	500	213	508	595	842	11
lo	217	500	224	508	595	842	11
tanto,	227	500	252	508	595	842	11
el	255	500	262	508	595	842	11
bosentán	57	512	94	520	595	842	11
podría	96	512	122	520	595	842	11
ser	124	512	137	520	595	842	11
útil	139	512	153	520	595	842	11
en	155	512	165	520	595	842	11
el	167	512	174	520	595	842	11
tratamiento	176	512	225	520	595	842	11
de	227	512	237	520	595	842	11
la	239	512	246	520	595	842	11
HP	248	512	262	520	595	842	11
asociada	57	524	91	532	595	842	11
a	93	524	98	532	595	842	11
la	100	524	107	532	595	842	11
EPOC,	109	524	137	532	595	842	11
pero	139	524	157	532	595	842	11
se	159	524	168	532	595	842	11
necesitan	170	524	208	532	595	842	11
más	210	524	227	532	595	842	11
estudios	229	524	262	532	595	842	11
que	57	536	71	544	595	842	11
confirmen	74	536	116	544	595	842	11
estos	118	536	139	544	595	842	11
hallazgos.	141	536	182	544	595	842	11
Hipertensión	365	59	408	66	595	842	11
pulmonar	412	59	444	66	595	842	11
en	448	59	456	66	595	842	11
la	460	59	465	66	595	842	11
EPOC:	469	59	489	66	595	842	11
puesta	493	59	516	66	595	842	11
al	519	59	525	66	595	842	11
día	529	59	539	66	595	842	11
Juan	299	68	315	76	595	842	11
P.	318	68	325	76	595	842	11
Salisbury,	328	68	360	76	595	842	11
Juan	364	68	380	76	595	842	11
C.	383	68	390	76	595	842	11
Grignola,	393	68	424	76	595	842	11
Gabriela	427	68	455	76	595	842	11
Pascal	458	68	479	76	595	842	11
y	483	68	487	76	595	842	11
colaboradores	490	68	539	76	595	842	11
mmHg	276	115	304	123	595	842	11
después	306	115	338	123	595	842	11
del	340	115	352	123	595	842	11
TxP.	353	115	373	123	595	842	11
Estos	374	115	397	123	595	842	11
resultados	398	115	441	123	595	842	11
se	442	115	450	123	595	842	11
mantu-	452	115	482	123	595	842	11
vieron	276	127	302	135	595	842	11
después	305	127	337	135	595	842	11
de	340	127	349	135	595	842	11
dos	352	127	366	135	595	842	11
años	368	127	387	135	595	842	11
de	390	127	399	135	595	842	11
seguimiento.	402	127	454	135	595	842	11
Por	457	127	472	135	595	842	11
lo	475	127	482	135	595	842	11
tanto,	276	139	301	147	595	842	11
los	302	139	313	147	595	842	11
pacientes	315	139	353	147	595	842	11
con	355	139	369	147	595	842	11
EPOC	370	139	396	147	595	842	11
e	398	139	402	147	595	842	11
HP	404	139	417	147	595	842	11
severa	419	139	445	147	595	842	11
deben	446	139	471	147	595	842	11
de	472	139	482	147	595	842	11
ser	276	151	289	159	595	842	11
referidos	290	151	326	159	595	842	11
a	328	151	333	159	595	842	11
un	334	151	345	159	595	842	11
centro	346	151	372	159	595	842	11
con	374	151	388	159	595	842	11
posibilidades	390	151	442	159	595	842	11
de	444	151	453	159	595	842	11
TxP.	454	151	474	159	595	842	11
En	291	163	302	171	595	842	11
suma,	305	163	329	171	595	842	11
la	332	163	339	171	595	842	11
optimización	342	163	394	171	595	842	11
del	397	163	409	171	595	842	11
tratamiento	411	163	460	171	595	842	11
de	463	163	472	171	595	842	11
la	474	163	482	171	595	842	11
EPOC	276	175	302	183	595	842	11
y	305	175	310	183	595	842	11
el	313	175	320	183	595	842	11
descarte	322	175	356	183	595	842	11
de	359	175	369	183	595	842	11
comorbilidades	371	175	433	183	595	842	11
son	436	175	450	183	595	842	11
compo-	453	175	482	183	595	842	11
nentes	276	187	304	195	595	842	11
esenciales	306	187	346	195	595	842	11
de	349	187	358	195	595	842	11
la	360	187	367	195	595	842	11
evaluación.	370	187	416	195	595	842	11
La	418	187	428	195	595	842	11
OCD	430	187	450	195	595	842	11
se	453	187	461	195	595	842	11
debe	463	187	482	195	595	842	11
prescribir	276	199	316	207	595	842	11
en	319	199	329	207	595	842	11
todos	331	199	353	207	595	842	11
los	355	199	366	207	595	842	11
pacientes	369	199	407	207	595	842	11
con	409	199	424	207	595	842	11
EPOC	426	199	452	207	595	842	11
e	454	199	459	207	595	842	11
HP	461	199	475	207	595	842	11
y	477	199	482	207	595	842	11
con	276	211	291	219	595	842	11
una	294	211	309	219	595	842	11
PaO	312	211	330	219	595	842	11
2	330	214	333	219	595	842	11
<	337	211	344	219	595	842	11
60	347	211	357	219	595	842	11
mm	360	211	376	219	595	842	11
Hg.	379	211	394	219	595	842	11
En	397	211	409	219	595	842	11
los	412	211	423	219	595	842	11
pacientes	426	211	465	219	595	842	11
con	468	211	482	219	595	842	11
EPOC	276	223	302	231	595	842	11
e	304	223	308	231	595	842	11
HP	310	223	324	231	595	842	11
moderada,	325	223	368	231	595	842	11
el	370	223	377	231	595	842	11
tratamiento	378	223	427	231	595	842	11
con	429	223	443	231	595	842	11
fármacos	445	223	482	231	595	842	11
específicos	276	235	319	243	595	842	11
no	321	235	331	243	595	842	11
se	333	235	342	243	595	842	11
recomienda	344	235	391	243	595	842	11
en	393	235	403	243	595	842	11
la	405	235	412	243	595	842	11
práctica	414	235	447	243	595	842	11
clínica	449	235	475	243	595	842	11
y	477	235	482	243	595	842	11
se	276	247	285	255	595	842	11
debe	286	247	305	255	595	842	11
considerar	307	247	350	255	595	842	11
en	351	247	361	255	595	842	11
el	363	247	370	255	595	842	11
contexto	372	247	407	255	595	842	11
de	408	247	418	255	595	842	11
un	419	247	430	255	595	842	11
ensayo	432	247	460	255	595	842	11
clíni-	461	247	482	255	595	842	11
co	276	259	285	267	595	842	11
o	287	259	292	267	595	842	11
en	294	259	304	267	595	842	11
un	306	259	317	267	595	842	11
centro	319	259	345	267	595	842	11
de	347	259	357	267	595	842	11
referencia.	359	259	403	267	595	842	11
En	405	259	417	267	595	842	11
cuanto	419	259	447	267	595	842	11
a	449	259	454	267	595	842	11
los	456	259	467	267	595	842	11
pa-	469	259	482	267	595	842	11
cientes	276	271	305	279	595	842	11
con	307	271	321	279	595	842	11
HP	324	271	338	279	595	842	11
severa	340	271	366	279	595	842	11
y	369	271	374	279	595	842	11
desproporcionada,	376	271	451	279	595	842	11
el	453	271	460	279	595	842	11
tras-	463	271	482	279	595	842	11
plante	276	283	302	291	595	842	11
de	304	283	314	291	595	842	11
pulmón	315	283	347	291	595	842	11
puede	349	283	373	291	595	842	11
ser	375	283	387	291	595	842	11
considerado	389	283	438	291	595	842	11
en	440	283	450	291	595	842	11
los	451	283	463	291	595	842	11
can-	465	283	482	291	595	842	11
didatos	276	295	306	303	595	842	11
apropiadamente	313	295	379	303	595	842	11
seleccionados,	386	295	443	303	595	842	11
ya	451	295	460	303	595	842	11
que	467	295	482	303	595	842	11
ofrece	276	307	301	315	595	842	11
el	303	307	310	315	595	842	11
mayor	313	307	339	315	595	842	11
beneficio	341	307	378	315	595	842	11
a	380	307	385	315	595	842	11
largo	387	307	408	315	595	842	11
plazo.	411	307	435	315	595	842	11
Bibliografía	276	343	331	353	595	842	11
1.	276	359	283	367	595	842	11
Han	293	359	311	367	595	842	11
MK,	313	359	329	367	595	842	11
McLaughlin	331	359	381	367	595	842	11
VV,	383	359	397	367	595	842	11
Criner	399	359	426	367	595	842	11
GJ,	428	359	442	367	595	842	11
Martinez	444	359	482	367	595	842	11
FJ.	293	370	307	378	595	842	11
Pulmonary	310	370	350	378	595	842	11
diseases	353	370	382	378	595	842	11
and	385	370	399	378	595	842	11
the	402	370	413	378	595	842	11
heart.	416	370	438	378	595	842	11
Circulation	441	370	482	378	595	842	11
2007;116:2992-3005.	293	381	368	389	595	842	11
2.	276	397	283	405	595	842	11
Herzog	293	397	323	405	595	842	11
R,	326	397	335	405	595	842	11
Cunningham-Rundles	338	397	428	405	595	842	11
S.	431	397	439	405	595	842	11
Immunolo-	442	397	482	405	595	842	11
gic	293	408	304	416	595	842	11
impact	305	408	330	416	595	842	11
of	332	408	339	416	595	842	11
nutrient	341	408	371	416	595	842	11
depletion	373	408	407	416	595	842	11
in	409	408	416	416	595	842	11
chronic	418	408	445	416	595	842	11
obstructi-	446	408	482	416	595	842	11
ve	293	419	301	427	595	842	11
pulmonary	311	419	351	427	595	842	11
disease.	360	419	388	427	595	842	11
Curr	398	419	416	427	595	842	11
Drug	425	419	444	427	595	842	11
Targets	454	419	482	427	595	842	11
2011;12:489-500.	293	430	355	438	595	842	11
3.	276	447	283	454	595	842	11
Vondracek	293	447	338	454	595	842	11
SF,	342	447	356	454	595	842	11
Voelkel	360	447	391	454	595	842	11
NF,	396	447	410	454	595	842	11
McDermott	415	447	462	454	595	842	11
MT,	466	447	482	454	595	842	11
Valdez	293	458	321	465	595	842	11
C.	326	458	334	465	595	842	11
The	339	458	353	465	595	842	11
relationship	358	458	401	465	595	842	11
between	406	458	436	465	595	842	11
adipokines,	441	458	482	465	595	842	11
body	293	469	311	476	595	842	11
composition,	315	469	361	476	595	842	11
and	365	469	378	476	595	842	11
bone	382	469	400	476	595	842	11
density	404	469	430	476	595	842	11
in	434	469	442	476	595	842	11
men	446	469	461	476	595	842	11
with	465	469	482	476	595	842	11
chronic	293	480	320	487	595	842	11
obstructive	323	480	364	487	595	842	11
pulmonary	366	480	406	487	595	842	11
disease.	408	480	436	487	595	842	11
Int	439	480	450	487	595	842	11
J	452	480	457	487	595	842	11
Chron	459	480	482	487	595	842	11
Obstruct	293	491	326	498	595	842	11
Pulmon	328	491	357	498	595	842	11
Dis	359	491	371	498	595	842	11
2009;4:267-77.	373	491	426	498	595	842	11
4.	276	507	283	514	595	842	11
De	293	507	305	514	595	842	11
Torres	311	507	338	514	595	842	11
JP,	345	507	358	514	595	842	11
Bastarrika	365	507	409	514	595	842	11
G,	415	507	424	514	595	842	11
Zagaceta	431	507	468	514	595	842	11
J,	474	507	482	514	595	842	11
Sáiz-Mendiguren	293	518	364	525	595	842	11
R,	367	518	376	525	595	842	11
Alcaide	379	518	410	525	595	842	11
AB,	413	518	428	525	595	842	11
Seijo	431	518	452	525	595	842	11
LM,	455	518	471	525	595	842	11
et	474	518	482	525	595	842	11
al.	293	529	303	536	595	842	11
Emphysema	306	529	351	536	595	842	11
presence,	353	529	387	536	595	842	11
severity,	389	529	420	536	595	842	11
and	423	529	436	536	595	842	11
distribution	439	529	482	536	595	842	11
has	293	540	306	547	595	842	11
little	310	540	327	547	595	842	11
impact	331	540	356	547	595	842	11
on	359	540	368	547	595	842	11
the	372	540	384	547	595	842	11
clinical	388	540	413	547	595	842	11
presentation	417	540	463	547	595	842	11
of	467	540	474	547	595	842	11
a	478	540	482	547	595	842	11
cohort	293	551	317	558	595	842	11
of	321	551	328	558	595	842	11
patients	332	551	361	558	595	842	11
with	366	551	382	558	595	842	11
mild	386	551	402	558	595	842	11
to	407	551	414	558	595	842	11
moderate	418	551	452	558	595	842	11
COPD.	456	551	482	558	595	842	11
Chest	293	562	314	569	595	842	11
2011;139:36-42.	316	562	374	569	595	842	11
5.	276	578	283	585	595	842	11
Cho	293	578	310	585	595	842	11
MH,	311	578	329	585	595	842	11
Washko	330	578	362	585	595	842	11
GR,	364	578	379	585	595	842	11
Hoffmann	381	578	422	585	595	842	11
TJ,	424	578	437	585	595	842	11
Criner	439	578	466	585	595	842	11
GJ,	468	578	482	585	595	842	11
Hoffman	293	589	330	596	595	842	11
EA,	332	589	346	596	595	842	11
Martinez	348	589	385	596	595	842	11
FJ,	387	589	400	596	595	842	11
et	402	589	410	596	595	842	11
al.	412	589	422	596	595	842	11
Cluster	424	589	451	596	595	842	11
analysis	452	589	482	596	595	842	11
in	293	600	301	607	595	842	11
severe	303	600	326	607	595	842	11
emphysema	329	600	372	607	595	842	11
subjects	374	600	403	607	595	842	11
using	406	600	426	607	595	842	11
phenotype	428	600	466	607	595	842	11
and	468	600	482	607	595	842	11
genotype	293	611	326	618	595	842	11
data:	329	611	347	618	595	842	11
an	350	611	359	618	595	842	11
exploratory	362	611	403	618	595	842	11
investigation.	406	611	456	618	595	842	11
Respir	458	611	482	618	595	842	11
Res	293	622	306	629	595	842	11
2010;11:30.	309	622	351	629	595	842	11
6.	276	638	283	646	595	842	11
Garcia-Aymerich	293	638	364	646	595	842	11
J,	367	638	375	646	595	842	11
Gomez	378	638	406	646	595	842	11
FP,	409	638	424	646	595	842	11
Benet	427	638	451	646	595	842	11
M,	455	638	465	646	595	842	11
Fa-	469	638	482	646	595	842	11
rrero	293	649	315	657	595	842	11
E,	317	649	326	657	595	842	11
Basagaña	328	649	368	657	595	842	11
X,	370	649	378	657	595	842	11
Gayete	380	649	409	657	595	842	11
À,	411	649	420	657	595	842	11
et	422	649	430	657	595	842	11
al.	432	649	442	657	595	842	11
Identifica-	444	649	482	657	595	842	11
tion	293	660	308	668	595	842	11
and	310	660	324	668	595	842	11
prospective	326	660	367	668	595	842	11
validation	369	660	406	668	595	842	11
of	408	660	415	668	595	842	11
clinically	417	660	449	668	595	842	11
relevant	452	660	482	668	595	842	11
chronic	293	671	320	679	595	842	11
obstructive	322	671	363	679	595	842	11
pulmonary	365	671	405	679	595	842	11
disease	407	671	433	679	595	842	11
(COPD)	435	671	464	679	595	842	11
sub-	466	671	482	679	595	842	11
types.	293	682	315	690	595	842	11
Thorax	317	682	343	690	595	842	11
2011;66:430-7.	346	682	399	690	595	842	11
7.	276	698	283	706	595	842	11
Murray	293	698	324	706	595	842	11
CJ,	327	698	341	706	595	842	11
Lopez	343	698	368	706	595	842	11
AD.	371	698	386	706	595	842	11
Alternative	388	698	430	706	595	842	11
projections	432	698	472	706	595	842	11
of	475	698	482	706	595	842	11
mortality	293	709	327	717	595	842	11
and	330	709	343	717	595	842	11
disability	346	709	379	717	595	842	11
by	382	709	391	717	595	842	11
cause	393	709	413	717	595	842	11
1990-2020:	415	709	455	717	595	842	11
Global	458	709	482	717	595	842	11
Burden	293	720	321	728	595	842	11
of	330	720	336	728	595	842	11
Disease	345	720	373	728	595	842	11
Study.	382	720	406	728	595	842	11
Lancet	415	720	440	728	595	842	11
1997;349	449	720	482	728	595	842	11
(9064):1498-504.	293	731	354	739	595	842	11
8.	276	747	283	755	595	842	11
Asociación	293	747	332	755	595	842	11
Latinoamericana	335	747	397	755	595	842	11
de	400	747	408	755	595	842	11
Tórax.	411	747	435	755	595	842	11
Recomenda-	437	747	482	755	595	842	11
ciones	293	758	316	766	595	842	11
para	318	758	334	766	595	842	11
el	337	758	343	766	595	842	11
diagnóstico	345	758	386	766	595	842	11
y	389	758	393	766	595	842	11
tratamiento	395	758	439	766	595	842	11
de	441	758	449	766	595	842	11
la	451	758	458	766	595	842	11
enfer-	460	758	482	766	595	842	11
medad	293	769	317	777	595	842	11
pulmonar	321	769	357	777	595	842	11
obstructiva	360	769	401	777	595	842	11
(EPOC)	405	769	434	777	595	842	11
[monografía	437	769	482	777	595	842	11
Tratamiento	57	562	110	572	595	842	11
quirúrgico	112	562	157	572	595	842	11
Para	57	577	76	585	595	842	11
finalizar	79	577	113	585	595	842	11
mencionaremos	116	577	180	585	595	842	11
brevemente	183	577	231	585	595	842	11
los	233	577	245	585	595	842	11
tra-	247	577	262	585	595	842	11
tamientos	57	589	97	597	595	842	11
quirúrgicos	99	589	146	597	595	842	11
como	148	589	169	597	595	842	11
la	171	589	179	597	595	842	11
cirugía	181	589	209	597	595	842	11
de	211	589	220	597	595	842	11
reducción	222	589	262	597	595	842	11
de	57	601	66	609	595	842	11
volumen	69	601	104	609	595	842	11
pulmonar	107	601	147	609	595	842	11
(CRVP)	150	601	181	609	595	842	11
y	184	601	189	609	595	842	11
el	191	601	199	609	595	842	11
trasplante	201	601	243	609	595	842	11
pul-	246	601	262	609	595	842	11
monar	57	613	83	621	595	842	11
(TxP).	86	613	112	621	595	842	11
Si	114	613	122	621	595	842	11
bien	125	613	142	621	595	842	11
la	145	613	152	621	595	842	11
CRVP	154	613	180	621	595	842	11
mejora	182	613	210	621	595	842	11
la	213	613	220	621	595	842	11
capacidad	222	613	262	621	595	842	11
de	57	625	66	633	595	842	11
ejercicio	68	625	101	633	595	842	11
en	103	625	113	633	595	842	11
un	115	625	126	633	595	842	11
subgrupo	128	625	167	633	595	842	11
de	168	625	178	633	595	842	11
pacientes	180	625	218	633	595	842	11
con	220	625	234	633	595	842	11
EPOC	236	625	262	633	595	842	11
y	57	637	61	645	595	842	11
enfisema	63	637	100	645	595	842	11
bulloso	101	637	130	645	595	842	11
de	132	637	141	645	595	842	11
lóbulos	143	637	172	645	595	842	11
superiores,	173	637	218	645	595	842	11
dicha	220	637	242	645	595	842	11
ciru-	243	637	262	645	595	842	11
gía	57	649	69	657	595	842	11
se	72	649	81	657	595	842	11
encuentra	84	649	126	657	595	842	11
contraindicada	130	649	190	657	595	842	11
en	194	649	204	657	595	842	11
la	208	649	215	657	595	842	11
HP	219	649	232	657	595	842	11
severa	236	649	262	657	595	842	11
(PAPm	57	661	86	669	595	842	11
>	88	661	96	669	595	842	11
35	98	661	108	669	595	842	11
mmHg).	110	661	143	669	595	842	11
El	145	661	154	669	595	842	11
estudio	156	661	186	669	595	842	11
NETT,	188	661	217	669	595	842	11
que	219	661	234	669	595	842	11
evaluó	236	661	262	669	595	842	11
a	57	673	61	681	595	842	11
pacientes	65	673	103	681	595	842	11
EPOC	107	673	133	681	595	842	11
para	137	673	155	681	595	842	11
CRVP	159	673	184	681	595	842	11
pre	188	673	202	681	595	842	11
y	205	673	210	681	595	842	11
post-cirugía	214	673	262	681	595	842	11
mediante	57	685	95	693	595	842	11
CCD,	97	685	119	693	595	842	11
no	121	685	131	693	595	842	11
mostró	133	685	162	693	595	842	11
beneficio	164	685	200	693	595	842	11
hemodinámico	203	685	262	693	595	842	11
con	57	697	71	705	595	842	11
este	74	697	90	705	595	842	11
tratamiento.	94	697	145	705	595	842	11
La	149	697	159	705	595	842	11
HP	163	697	176	705	595	842	11
severa	180	697	206	705	595	842	11
asociada	209	697	243	705	595	842	11
a	247	697	251	705	595	842	11
la	255	697	262	705	595	842	11
EPOC	57	709	82	717	595	842	11
es	85	709	93	717	595	842	11
una	95	709	111	717	595	842	11
indicación	113	709	155	717	595	842	11
de	157	709	166	717	595	842	11
TxP	169	709	186	717	595	842	11
(25)	186	709	197	714	595	842	11
.	196	709	199	717	595	842	11
Bjortuft	201	709	234	717	595	842	11
y	236	709	241	717	595	842	11
cola-	243	709	262	717	595	842	11
boradores	57	721	97	729	595	842	11
(78)	97	721	108	726	595	842	11
investigaron	109	721	160	729	595	842	11
un	162	721	172	729	595	842	11
grupo	174	721	198	729	595	842	11
de	199	721	209	729	595	842	11
24	210	721	220	729	595	842	11
pacientes,	222	721	262	729	595	842	11
entre	57	733	78	741	595	842	11
ellos	82	733	100	741	595	842	11
19	103	733	113	741	595	842	11
con	116	733	131	741	595	842	11
EPOC,	134	733	162	741	595	842	11
que	165	733	180	741	595	842	11
fueron	183	733	210	741	595	842	11
sometidos	214	733	254	741	595	842	11
a	257	733	262	741	595	842	11
TxP	57	745	74	753	595	842	11
unipulmonar.	76	745	132	753	595	842	11
La	134	745	145	753	595	842	11
mayoría	147	745	180	753	595	842	11
(15	183	745	196	753	595	842	11
de	198	745	207	753	595	842	11
24)	209	745	222	753	595	842	11
de	224	745	234	753	595	842	11
los	236	745	247	753	595	842	11
pa-	250	745	262	753	595	842	11
cientes	57	757	85	765	595	842	11
tenían	87	757	113	765	595	842	11
HP	115	757	128	765	595	842	11
y	130	757	135	765	595	842	11
en	137	757	146	765	595	842	11
estos	148	757	169	765	595	842	11
pacientes	170	757	208	765	595	842	11
la	210	757	218	765	595	842	11
PAPm	219	757	246	765	595	842	11
dis-	248	757	262	765	595	842	11
minuyó	57	769	88	777	595	842	11
significativamente	92	769	167	777	595	842	11
de	172	769	181	777	595	842	11
28	186	769	196	777	595	842	11
±	200	769	208	777	595	842	11
1	212	769	217	777	595	842	11
a	222	769	226	777	595	842	11
18	231	769	241	777	595	842	11
±	245	769	253	777	595	842	11
1	257	769	262	777	595	842	11
173	537	786	549	795	595	842	11
Hipertensión	57	59	100	66	595	842	12
pulmonar	104	59	136	66	595	842	12
en	140	59	148	66	595	842	12
la	152	59	158	66	595	842	12
EPOC:	161	59	182	66	595	842	12
puesta	185	59	208	66	595	842	12
al	211	59	217	66	595	842	12
día	221	59	231	66	595	842	12
Juan	57	68	73	76	595	842	12
P.	76	68	82	76	595	842	12
Salisbury,	86	68	118	76	595	842	12
Juan	122	68	138	76	595	842	12
C.	141	68	147	76	595	842	12
Grignola,	151	68	181	76	595	842	12
Gabriela	185	68	213	76	595	842	12
Pascal	216	68	237	76	595	842	12
y	241	68	244	76	595	842	12
colaboradores	248	68	297	76	595	842	12
9.	113	141	120	149	595	842	12
en	130	114	139	122	595	842	12
Internet]:ALAT;2011.	141	114	221	122	595	842	12
Disponible	224	114	262	122	595	842	12
en:	264	114	276	122	595	842	12
www.alato-	278	114	319	122	595	842	12
rax.org	130	125	156	133	595	842	12
(Consultado	159	125	203	133	595	842	12
19/7/2013)	205	125	243	133	595	842	12
hypertension	350	114	398	122	595	842	12
and	400	114	413	122	595	842	12
chronic	415	114	442	122	595	842	12
obstructive	444	114	485	122	595	842	12
pulmonary	487	114	527	122	595	842	12
di-	529	114	539	122	595	842	12
sease.	350	125	371	133	595	842	12
Am	373	125	386	133	595	842	12
J	388	125	393	133	595	842	12
Respir	395	125	418	133	595	842	12
Crit	421	125	435	133	595	842	12
Care	437	125	455	133	595	842	12
Med	457	125	472	133	595	842	12
2005;172:189-94.	475	125	537	133	595	842	12
Rabe	130	141	151	149	595	842	12
KF,	154	141	168	149	595	842	12
Hurd	170	141	192	149	595	842	12
S,	194	141	202	149	595	842	12
Anzueto	204	141	238	149	595	842	12
A,	240	141	248	149	595	842	12
Barnes	250	141	279	149	595	842	12
PJ,	281	141	295	149	595	842	12
Buist	297	141	319	149	595	842	12
SA,	130	152	144	160	595	842	12
Calverley	146	152	185	160	595	842	12
P,	187	152	195	160	595	842	12
et	197	152	205	160	595	842	12
al.	207	152	217	160	595	842	12
Global	219	152	242	160	595	842	12
strategy	244	152	274	160	595	842	12
for	275	152	286	160	595	842	12
the	287	152	299	160	595	842	12
diag-	301	152	319	160	595	842	12
nosis,	130	163	151	171	595	842	12
management,	154	163	203	171	595	842	12
and	206	163	220	171	595	842	12
prevention	222	163	262	171	595	842	12
of	265	163	271	171	595	842	12
chronic	274	163	301	171	595	842	12
obs-	304	163	319	171	595	842	12
tructive	130	174	159	182	595	842	12
pulmonary	162	174	202	182	595	842	12
disease:	205	174	233	182	595	842	12
GOLD	237	174	260	182	595	842	12
executive	264	174	298	182	595	842	12
sum-	301	174	319	182	595	842	12
mary.	130	185	151	193	595	842	12
Am	154	185	166	193	595	842	12
J	169	185	173	193	595	842	12
Respir	175	185	199	193	595	842	12
Crit	201	185	215	193	595	842	12
Care	218	185	235	193	595	842	12
Med	237	185	253	193	595	842	12
2007;176:532-55.	255	185	317	193	595	842	12
23.	333	142	344	150	595	842	12
Hostler	350	142	381	150	595	842	12
J,	382	142	390	150	595	842	12
Brown	392	142	419	150	595	842	12
AW,	421	142	437	150	595	842	12
Sherner	439	142	473	150	595	842	12
J,	474	142	482	150	595	842	12
King	484	142	503	150	595	842	12
CS,	505	142	519	150	595	842	12
Nat-	521	142	539	150	595	842	12
han	350	153	366	161	595	842	12
SD.	370	153	384	161	595	842	12
Pulmonary	388	153	429	161	595	842	12
hypertension	433	153	480	161	595	842	12
in	484	153	491	161	595	842	12
COPD.	495	153	521	161	595	842	12
Eur	524	153	539	161	595	842	12
Respir	350	164	374	172	595	842	12
Monogr	376	164	404	172	595	842	12
2013;59:189-205.	406	164	468	172	595	842	12
10.	113	202	124	209	595	842	12
Papaioannou	130	202	185	209	595	842	12
AI,	189	202	201	209	595	842	12
Loukides	206	202	243	209	595	842	12
S,	248	202	256	209	595	842	12
Gourgoulianis	260	202	319	209	595	842	12
KI,	130	213	143	220	595	842	12
et	146	213	154	220	595	842	12
al.	157	213	167	220	595	842	12
Global	169	213	193	220	595	842	12
assessment	196	213	237	220	595	842	12
of	240	213	247	220	595	842	12
the	250	213	262	220	595	842	12
COPD	264	213	288	220	595	842	12
patient:	290	213	319	220	595	842	12
time	130	224	147	231	595	842	12
to	157	224	164	231	595	842	12
look	174	224	189	231	595	842	12
beyond	199	224	225	231	595	842	12
FEV1?	235	224	260	231	595	842	12
Respir	270	224	293	231	595	842	12
Med	303	224	319	231	595	842	12
2009;103:650-60.	130	235	192	242	595	842	12
24.	333	181	344	189	595	842	12
Arcasoy	350	181	383	189	595	842	12
SM,	386	181	402	189	595	842	12
Christie	405	181	439	189	595	842	12
JD,	442	181	456	189	595	842	12
Ferrari	459	181	490	189	595	842	12
VA,	493	181	507	189	595	842	12
Sutton	510	181	539	189	595	842	12
MJ,	350	192	365	200	595	842	12
Zisman	368	192	398	200	595	842	12
DA,	400	192	415	200	595	842	12
Nancy	417	192	443	200	595	842	12
P,	446	192	454	200	595	842	12
et	456	192	464	200	595	842	12
al.	467	192	477	200	595	842	12
Echocardiograp-	479	192	539	200	595	842	12
hic	350	203	361	211	595	842	12
assessment	365	203	406	211	595	842	12
of	410	203	417	211	595	842	12
pulmonary	421	203	460	211	595	842	12
hypertension	464	203	512	211	595	842	12
in	516	203	523	211	595	842	12
pa-	527	203	539	211	595	842	12
tients	350	214	371	222	595	842	12
with	373	214	390	222	595	842	12
advanced	392	214	426	222	595	842	12
lung	428	214	444	222	595	842	12
disease.	446	214	475	222	595	842	12
Am	477	214	490	222	595	842	12
J	492	214	496	222	595	842	12
Respir	498	214	522	222	595	842	12
Crit	524	214	539	222	595	842	12
Care	350	225	367	233	595	842	12
Med.	369	225	387	233	595	842	12
2003;167:735-40.	390	225	452	233	595	842	12
11.	113	251	124	258	595	842	12
Han	130	251	148	258	595	842	12
MK,	150	251	166	258	595	842	12
Agusti	169	251	195	258	595	842	12
A,	197	251	206	258	595	842	12
Calverley	208	251	247	258	595	842	12
PM,	249	251	265	258	595	842	12
et	268	251	276	258	595	842	12
al.	278	251	288	258	595	842	12
Chronic	290	251	319	258	595	842	12
obstructive	130	262	171	269	595	842	12
pulmonary	173	262	213	269	595	842	12
disease	214	262	240	269	595	842	12
phenotypes:	242	262	286	269	595	842	12
the	287	262	299	269	595	842	12
futu-	301	262	319	269	595	842	12
re	130	273	138	280	595	842	12
of	145	273	152	280	595	842	12
COPD.	160	273	185	280	595	842	12
Am	193	273	206	280	595	842	12
J	213	273	217	280	595	842	12
Respir	225	273	249	280	595	842	12
Crit	256	273	271	280	595	842	12
Care	278	273	296	280	595	842	12
Med	303	273	319	280	595	842	12
2010;182:598-604.	130	284	197	291	595	842	12
25.	333	242	344	250	595	842	12
National	350	242	386	250	595	842	12
Emphysema	392	242	442	250	595	842	12
Treatment	448	242	492	250	595	842	12
Trial	498	242	519	250	595	842	12
Re-	525	242	539	250	595	842	12
search	350	253	377	261	595	842	12
Group.	383	253	412	261	595	842	12
A	418	253	424	261	595	842	12
randomized	430	253	472	261	595	842	12
trial	478	253	494	261	595	842	12
comparing	500	253	539	261	595	842	12
lung-volume-reduction	350	264	433	272	595	842	12
surgery	438	264	465	272	595	842	12
with	470	264	487	272	595	842	12
medical	491	264	519	272	595	842	12
the-	524	264	539	272	595	842	12
rapy	350	275	366	283	595	842	12
for	374	275	384	283	595	842	12
severe	391	275	414	283	595	842	12
emphysema.	421	275	466	283	595	842	12
N	473	275	480	283	595	842	12
Engl	487	275	504	283	595	842	12
J	511	275	516	283	595	842	12
Med	523	275	539	283	595	842	12
2003;348:2059-73.	350	286	416	294	595	842	12
12.	113	300	124	307	595	842	12
Simonneau	130	300	177	307	595	842	12
G,	179	300	188	307	595	842	12
Robbins	191	300	225	307	595	842	12
IM,	227	300	241	307	595	842	12
Beghetti	244	300	279	307	595	842	12
M,	282	300	292	307	595	842	12
Chan-	294	300	319	307	595	842	12
nick	130	311	148	318	595	842	12
RN,	150	311	166	318	595	842	12
Delcroix	168	311	203	318	595	842	12
M,	205	311	215	318	595	842	12
Denton	217	311	247	318	595	842	12
CP,	249	311	264	318	595	842	12
et	266	311	274	318	595	842	12
al.	276	311	286	318	595	842	12
Updated	288	311	319	318	595	842	12
clinical	130	322	156	329	595	842	12
classification	159	322	206	329	595	842	12
of	209	322	216	329	595	842	12
pulmonary	219	322	259	329	595	842	12
hypertension.	262	322	312	329	595	842	12
J	315	322	319	329	595	842	12
Am	130	333	143	340	595	842	12
Coll	145	333	160	340	595	842	12
Cardiol	162	333	189	340	595	842	12
2009;	191	333	211	340	595	842	12
54(Suppl1):S43-S54.	213	333	287	340	595	842	12
26.	333	303	344	311	595	842	12
Minai	350	303	374	311	595	842	12
OA,	379	303	395	311	595	842	12
Chaouat	400	303	435	311	595	842	12
A,	440	303	449	311	595	842	12
Adnot	454	303	479	311	595	842	12
S.	485	303	493	311	595	842	12
Pulmonary	498	303	539	311	595	842	12
hypertension	350	314	398	322	595	842	12
in	401	314	408	322	595	842	12
COPD:	412	314	437	322	595	842	12
epidemiology,	440	314	490	322	595	842	12
significance,	494	314	538	322	595	842	12
and	350	325	364	333	595	842	12
management	367	325	414	333	595	842	12
pulmonary	418	325	458	333	595	842	12
vascular	461	325	491	333	595	842	12
disease:	495	325	523	333	595	842	12
the	527	325	539	333	595	842	12
global	350	336	372	344	595	842	12
perspective.	373	336	416	344	595	842	12
Chest	418	336	439	344	595	842	12
2010;	440	336	460	344	595	842	12
137:Suppl	461	336	498	344	595	842	12
6:39S-51S.	499	336	538	344	595	842	12
13.	113	349	124	357	595	842	12
Kovacs	130	349	160	357	595	842	12
G,	163	349	172	357	595	842	12
Berghold	175	349	213	357	595	842	12
A,	216	349	224	357	595	842	12
Scheidl	227	349	258	357	595	842	12
S,	261	349	269	357	595	842	12
Olschewski	272	349	319	357	595	842	12
H.	130	360	140	368	595	842	12
Pulmonary	141	360	182	368	595	842	12
arterial	183	360	210	368	595	842	12
pressure	212	360	243	368	595	842	12
during	245	360	269	368	595	842	12
rest	270	360	284	368	595	842	12
and	286	360	299	368	595	842	12
exer-	301	360	319	368	595	842	12
cise	130	371	144	379	595	842	12
in	147	371	155	379	595	842	12
healthy	158	371	186	379	595	842	12
subjects:	190	371	221	379	595	842	12
a	225	371	229	379	595	842	12
systematic	233	371	271	379	595	842	12
review.	275	371	301	379	595	842	12
Eur	305	371	319	379	595	842	12
Respir	130	382	154	390	595	842	12
J	156	382	160	390	595	842	12
2009;34:888-94.	163	382	220	390	595	842	12
14.	113	398	124	406	595	842	12
Hoeper	130	398	161	406	595	842	12
MM.	166	398	184	406	595	842	12
The	188	398	203	406	595	842	12
new	208	398	222	406	595	842	12
definition	227	398	263	406	595	842	12
of	267	398	274	406	595	842	12
pulmonary	279	398	319	406	595	842	12
hypertension.	130	409	180	417	595	842	12
Eur	182	409	197	417	595	842	12
Respir	199	409	222	417	595	842	12
J	225	409	229	417	595	842	12
2009;34:790.	231	409	277	417	595	842	12
15.	113	425	124	433	595	842	12
Chaouat	130	425	165	433	595	842	12
A,	169	425	177	433	595	842	12
Naeije	181	425	207	433	595	842	12
R,	211	425	220	433	595	842	12
Weitzenblum	223	425	277	433	595	842	12
E.	280	425	289	433	595	842	12
Pulmo-	292	425	319	433	595	842	12
nary	130	436	147	444	595	842	12
hypertension	155	436	203	444	595	842	12
in	211	436	219	444	595	842	12
COPD.	227	436	252	444	595	842	12
Eur	261	436	275	444	595	842	12
Respir	283	436	306	444	595	842	12
J	315	436	319	444	595	842	12
2008;32:1371-85.	130	447	192	455	595	842	12
16.	113	463	124	471	595	842	12
Badesch	130	463	165	471	595	842	12
DB,	167	463	182	471	595	842	12
Champion	184	463	226	471	595	842	12
HC,	228	463	244	471	595	842	12
Sanchez	245	463	280	471	595	842	12
MA,	282	463	298	471	595	842	12
Hoe-	300	463	319	471	595	842	12
per	130	474	144	482	595	842	12
MM,	147	474	165	482	595	842	12
Loyd	167	474	187	482	595	842	12
JE,	190	474	203	482	595	842	12
Manes	205	474	232	482	595	842	12
A,	234	474	243	482	595	842	12
et	245	474	253	482	595	842	12
al.	255	474	265	482	595	842	12
Diagnosis	268	474	303	482	595	842	12
and	305	474	319	482	595	842	12
assessment	130	485	171	493	595	842	12
of	175	485	182	493	595	842	12
pulmonary	186	485	226	493	595	842	12
arterial	230	485	257	493	595	842	12
hypertension.	261	485	311	493	595	842	12
J	315	485	319	493	595	842	12
Am	130	496	143	504	595	842	12
Coll	145	496	160	504	595	842	12
Cardiol	162	496	189	504	595	842	12
2009;	191	496	211	504	595	842	12
54(Suppl.1):S55-S66.	213	496	289	504	595	842	12
17.	113	513	124	520	595	842	12
Chaouat	130	513	165	520	595	842	12
A,	167	513	176	520	595	842	12
Minai	177	513	201	520	595	842	12
OA.	203	513	218	520	595	842	12
Pulmonary	220	513	261	520	595	842	12
hypertension	262	513	310	520	595	842	12
in	312	513	319	520	595	842	12
patients	130	524	160	531	595	842	12
with	165	524	182	531	595	842	12
COPD.	187	524	212	531	595	842	12
Eur	217	524	232	531	595	842	12
Respir	237	524	260	531	595	842	12
Monogr	265	524	294	531	595	842	12
2012;	299	524	319	531	595	842	12
57:38-47	130	535	162	542	595	842	12
18.	113	551	124	558	595	842	12
Girgis	130	551	156	558	595	842	12
RE,	159	551	174	558	595	842	12
Mathai	177	551	207	558	595	842	12
SC.	210	551	224	558	595	842	12
Pulmonary	227	551	268	558	595	842	12
hypertension	271	551	319	558	595	842	12
associated	130	562	167	569	595	842	12
with	172	562	189	569	595	842	12
chronic	194	562	220	569	595	842	12
respiratory	225	562	266	569	595	842	12
disease.	271	562	299	569	595	842	12
Clin	304	562	319	569	595	842	12
Chest	130	573	151	580	595	842	12
Med	153	573	169	580	595	842	12
2007;28:219-32.	171	573	229	580	595	842	12
19.	113	589	124	597	595	842	12
Scharf	130	589	158	597	595	842	12
SM,	160	589	176	597	595	842	12
Iqbal	178	589	200	597	595	842	12
M,	202	589	212	597	595	842	12
Keller	214	589	240	597	595	842	12
C,	242	589	251	597	595	842	12
Criner	253	589	280	597	595	842	12
G,	283	589	292	597	595	842	12
Lee	294	589	309	597	595	842	12
S,	311	589	319	597	595	842	12
Fessler	130	600	160	608	595	842	12
HE;	163	600	179	608	595	842	12
National	182	600	218	608	595	842	12
Emphysema	222	600	272	608	595	842	12
Treatment	275	600	319	608	595	842	12
Trial	130	611	151	619	595	842	12
(NETT)	153	611	184	619	595	842	12
Group.	186	611	215	619	595	842	12
Hemodynamic	217	611	269	619	595	842	12
characteriza-	271	611	319	619	595	842	12
tion	130	622	145	630	595	842	12
of	146	622	153	630	595	842	12
patients	155	622	185	630	595	842	12
with	186	622	203	630	595	842	12
severe	204	622	227	630	595	842	12
emphysema.	229	622	274	630	595	842	12
Am	275	622	288	630	595	842	12
J	290	622	294	630	595	842	12
Respir	295	622	319	630	595	842	12
Crit	130	633	145	641	595	842	12
Care	147	633	164	641	595	842	12
Med	167	633	182	641	595	842	12
2002;166:314-22.	184	633	246	641	595	842	12
20.	113	649	124	657	595	842	12
Thabut	130	649	160	657	595	842	12
G,	165	649	174	657	595	842	12
Dauriat	178	649	210	657	595	842	12
G,	214	649	223	657	595	842	12
Stern	228	649	251	657	595	842	12
JB,	255	649	269	657	595	842	12
Logeart	273	649	306	657	595	842	12
D,	310	649	319	657	595	842	12
Lévy	130	660	150	668	595	842	12
A,	152	660	161	668	595	842	12
Marrash-Chahla	163	660	230	668	595	842	12
R,	232	660	241	668	595	842	12
et	243	660	251	668	595	842	12
al.	253	660	263	668	595	842	12
Pulmonary	265	660	306	668	595	842	12
he-	307	660	319	668	595	842	12
modynamics	130	671	176	679	595	842	12
in	178	671	185	679	595	842	12
advanced	187	671	221	679	595	842	12
COPD	223	671	247	679	595	842	12
candidates	249	671	288	679	595	842	12
for	290	671	300	679	595	842	12
lung	303	671	319	679	595	842	12
volume	130	682	157	690	595	842	12
reduction	160	682	195	690	595	842	12
surgery	198	682	226	690	595	842	12
or	229	682	237	690	595	842	12
lung	240	682	256	690	595	842	12
transplantation.	260	682	319	690	595	842	12
Chest	130	693	151	701	595	842	12
2005;127:1531-6.	153	693	215	701	595	842	12
174	51	786	64	795	595	842	12
Revista	424	59	449	66	595	842	12
Uruguaya	452	59	485	66	595	842	12
de	489	59	497	66	595	842	12
Cardiología	501	59	539	66	595	842	12
Volumen	422	68	452	76	595	842	12
28	456	68	464	76	595	842	12
|	467	68	469	76	595	842	12
nº	473	68	480	76	595	842	12
2	483	68	487	76	595	842	12
|	490	68	492	76	595	842	12
Agosto	496	68	520	76	595	842	12
2013	524	68	538	76	595	842	12
27.	333	353	344	361	595	842	12
Hurdman	350	353	390	361	595	842	12
J,	392	353	400	361	595	842	12
Condliffe	403	353	442	361	595	842	12
R,	444	353	453	361	595	842	12
Elliot	456	353	479	361	595	842	12
ChA,	482	353	502	361	595	842	12
Swift	505	353	527	361	595	842	12
A,	530	353	539	361	595	842	12
Rajaram	350	364	386	372	595	842	12
S,	388	364	396	372	595	842	12
Davies	398	364	425	372	595	842	12
C,	428	364	436	372	595	842	12
et	438	364	446	372	595	842	12
al.	448	364	458	372	595	842	12
Pulmonary	460	364	501	372	595	842	12
hyperten-	503	364	539	372	595	842	12
sion	350	375	365	383	595	842	12
in	368	375	376	383	595	842	12
COPD:	379	375	405	383	595	842	12
results	408	375	433	383	595	842	12
from	436	375	453	383	595	842	12
the	457	375	469	383	595	842	12
ASPIRE	472	375	502	383	595	842	12
Registry.	506	375	538	383	595	842	12
Eur	350	386	364	394	595	842	12
Respir	366	386	390	394	595	842	12
J	392	386	396	394	595	842	12
2013;41:1292-301.	398	386	465	394	595	842	12
28.	333	403	344	411	595	842	12
Menezes	350	403	385	411	595	842	12
AM,	387	403	403	411	595	842	12
Perez-Padilla	405	403	461	411	595	842	12
R,	462	403	471	411	595	842	12
Jardim	473	403	503	411	595	842	12
JR,	504	403	518	411	595	842	12
Mui-	520	403	539	411	595	842	12
ño	350	414	360	422	595	842	12
A,	363	414	371	422	595	842	12
Lopez	374	414	399	422	595	842	12
MV,	401	414	418	422	595	842	12
Valdivia	420	414	455	422	595	842	12
G,	457	414	466	422	595	842	12
et	469	414	477	422	595	842	12
al.	480	414	490	422	595	842	12
Chronic	492	414	521	422	595	842	12
obs-	524	414	539	422	595	842	12
tructive	350	425	379	433	595	842	12
pulmonary	380	425	420	433	595	842	12
disease	421	425	447	433	595	842	12
in	449	425	456	433	595	842	12
five	457	425	471	433	595	842	12
Latin	472	425	492	433	595	842	12
American	493	425	528	433	595	842	12
ci-	530	425	539	433	595	842	12
ties	350	436	363	444	595	842	12
(the	365	436	380	444	595	842	12
PLATINO	382	436	420	444	595	842	12
study):	422	436	448	444	595	842	12
a	450	436	454	444	595	842	12
prevalence	456	436	495	444	595	842	12
study.	497	436	519	444	595	842	12
Lan-	522	436	539	444	595	842	12
cet	350	447	361	455	595	842	12
2005;366(9500):1875-81.	363	447	452	455	595	842	12
29.	333	464	344	472	595	842	12
Kessler	350	464	380	472	595	842	12
R,	382	464	391	472	595	842	12
Faller	393	464	418	472	595	842	12
M,	420	464	430	472	595	842	12
Fourgaut	433	464	471	472	595	842	12
G,	473	464	482	472	595	842	12
Mennecier	484	464	528	472	595	842	12
B,	530	464	539	472	595	842	12
Weitzenblum	350	475	404	483	595	842	12
E.	407	475	415	483	595	842	12
Predictive	419	475	456	483	595	842	12
factors	458	475	483	483	595	842	12
of	486	475	493	483	595	842	12
hospitaliza-	496	475	539	483	595	842	12
tion	350	486	365	494	595	842	12
for	367	486	377	494	595	842	12
acute	379	486	399	494	595	842	12
exacerbation	401	486	448	494	595	842	12
in	450	486	457	494	595	842	12
a	459	486	464	494	595	842	12
series	466	486	487	494	595	842	12
of	489	486	496	494	595	842	12
64	498	486	507	494	595	842	12
patients	509	486	538	494	595	842	12
with	350	497	366	505	595	842	12
chronic	370	497	397	505	595	842	12
obstructive	400	497	441	505	595	842	12
pulmonary	444	497	484	505	595	842	12
disease.	487	497	515	505	595	842	12
Am	518	497	531	505	595	842	12
J	534	497	539	505	595	842	12
Respir	350	508	374	516	595	842	12
Crit	376	508	390	516	595	842	12
Care	393	508	410	516	595	842	12
Med	412	508	428	516	595	842	12
1999;159:158-64.	430	508	492	516	595	842	12
30.	333	525	344	533	595	842	12
Weitzenblum	350	525	404	533	595	842	12
E,	406	525	415	533	595	842	12
Hirth	417	525	440	533	595	842	12
C,	443	525	451	533	595	842	12
Ducolone	453	525	492	533	595	842	12
A,	495	525	503	533	595	842	12
Mirhom	506	525	539	533	595	842	12
R,	350	536	359	544	595	842	12
Rasaholinjanahary	361	536	440	544	595	842	12
J,	442	536	449	544	595	842	12
Ehrhart	452	536	485	544	595	842	12
M.	487	536	497	544	595	842	12
Prognostic	499	536	538	544	595	842	12
value	350	547	370	555	595	842	12
of	372	547	379	555	595	842	12
pulmonary	382	547	422	555	595	842	12
artery	424	547	447	555	595	842	12
pressure	450	547	481	555	595	842	12
in	484	547	491	555	595	842	12
chronic	494	547	521	555	595	842	12
obs-	524	547	539	555	595	842	12
tructive	350	558	379	566	595	842	12
pulmonary	381	558	421	566	595	842	12
disease.	423	558	451	566	595	842	12
Thorax	453	558	480	566	595	842	12
1981;36:752-8.	482	558	535	566	595	842	12
31.	333	575	344	583	595	842	12
Oswald-Mammosser	350	575	432	583	595	842	12
M,	435	575	445	583	595	842	12
Weitzenblum	447	575	501	583	595	842	12
E,	503	575	512	583	595	842	12
Quoix	514	575	539	583	595	842	12
E,	350	586	358	594	595	842	12
Moser	362	586	387	594	595	842	12
G,	390	586	399	594	595	842	12
Chaouat	402	586	437	594	595	842	12
A,	440	586	449	594	595	842	12
Charpentier	452	586	503	594	595	842	12
C,	506	586	514	594	595	842	12
et	517	586	525	594	595	842	12
al.	528	586	539	594	595	842	12
Prognostic	350	597	389	605	595	842	12
factors	395	597	420	605	595	842	12
in	427	597	434	605	595	842	12
COPD	440	597	463	605	595	842	12
patients	470	597	499	605	595	842	12
receiving	506	597	539	605	595	842	12
long-term	350	608	386	616	595	842	12
oxygen	388	608	413	616	595	842	12
therapy.	415	608	445	616	595	842	12
Importance	447	608	489	616	595	842	12
of	490	608	497	616	595	842	12
pulmonary	499	608	539	616	595	842	12
artery	350	619	373	627	595	842	12
pressure.	375	619	408	627	595	842	12
Chest	410	619	431	627	595	842	12
1995;107:1193-8.	433	619	495	627	595	842	12
32.	333	636	344	644	595	842	12
Cuttica	350	636	381	644	595	842	12
J,	385	636	392	644	595	842	12
Kalhan	396	636	426	644	595	842	12
R,	430	636	439	644	595	842	12
Shlobin	442	636	475	644	595	842	12
OA,	479	636	494	644	595	842	12
Ahmad	498	636	527	644	595	842	12
S,	531	636	539	644	595	842	12
Gladwin	350	647	385	655	595	842	12
M,	388	647	398	655	595	842	12
Machado	402	647	439	655	595	842	12
RF,	442	647	457	655	595	842	12
et	460	647	468	655	595	842	12
al.	472	647	482	655	595	842	12
Categorization	485	647	538	655	595	842	12
and	350	658	364	666	595	842	12
impact	367	658	392	666	595	842	12
of	395	658	402	666	595	842	12
pulmonary	405	658	444	666	595	842	12
hypertension	448	658	495	666	595	842	12
in	498	658	506	666	595	842	12
patients	509	658	538	666	595	842	12
with	350	669	366	677	595	842	12
advanced	368	669	402	677	595	842	12
COPD.	403	669	428	677	595	842	12
Resp	430	669	447	677	595	842	12
Med	449	669	464	677	595	842	12
2010;	466	669	486	677	595	842	12
104:1877-82.	487	669	533	677	595	842	12
21.	113	709	124	717	595	842	12
Humbert	130	709	168	717	595	842	12
M,	169	709	179	717	595	842	12
Sitbon	181	709	208	717	595	842	12
O,	210	709	219	717	595	842	12
Chaouat	220	709	255	717	595	842	12
A,	257	709	265	717	595	842	12
Bertocchi	267	709	307	717	595	842	12
M,	309	709	319	717	595	842	12
Habib	130	720	155	728	595	842	12
G,	160	720	168	728	595	842	12
Gressin	173	720	204	728	595	842	12
V,	208	720	217	728	595	842	12
et	221	720	229	728	595	842	12
al.	233	720	243	728	595	842	12
Pulmonary	247	720	288	728	595	842	12
arterial	291	720	319	728	595	842	12
hypertension	130	731	178	739	595	842	12
in	181	731	188	739	595	842	12
France:	191	731	218	739	595	842	12
results	221	731	246	739	595	842	12
from	249	731	266	739	595	842	12
a	269	731	273	739	595	842	12
national	276	731	306	739	595	842	12
re-	309	731	319	739	595	842	12
gistry.	130	742	153	750	595	842	12
Am	155	742	168	750	595	842	12
J	169	742	173	750	595	842	12
Respir	174	742	198	750	595	842	12
Crit	199	742	214	750	595	842	12
Care	215	742	232	750	595	842	12
Med	234	742	249	750	595	842	12
2006;173:1023-30.	251	742	317	750	595	842	12
33.	333	686	344	694	595	842	12
Andersen	350	686	389	694	595	842	12
KH,	393	686	408	694	595	842	12
Iversen	411	686	442	694	595	842	12
M,	445	686	456	694	595	842	12
Kjaergaard	459	686	505	694	595	842	12
J,	508	686	516	694	595	842	12
Mor-	519	686	539	694	595	842	12
tensen	350	697	377	705	595	842	12
J,	379	697	386	705	595	842	12
Nielsen-Kudsk	388	697	448	705	595	842	12
JE,	449	697	463	705	595	842	12
Bendstrup	464	697	508	705	595	842	12
E,	509	697	518	705	595	842	12
et	519	697	527	705	595	842	12
al.	528	697	539	705	595	842	12
Prevalence,	350	708	392	716	595	842	12
predictors,	396	708	435	716	595	842	12
and	438	708	452	716	595	842	12
survival	455	708	485	716	595	842	12
in	488	708	495	716	595	842	12
pulmonary	499	708	539	716	595	842	12
hypertension	350	719	398	727	595	842	12
related	400	719	425	727	595	842	12
to	428	719	435	727	595	842	12
end-stage	437	719	472	727	595	842	12
chronic	474	719	501	727	595	842	12
obstructi-	503	719	539	727	595	842	12
ve	350	730	358	738	595	842	12
pulmonary	363	730	402	738	595	842	12
disease.	407	730	435	738	595	842	12
J	439	730	444	738	595	842	12
Heart	448	730	469	738	595	842	12
Lung	474	730	493	738	595	842	12
Transplant	498	730	538	738	595	842	12
2012;31:373-80.	350	741	408	749	595	842	12
22.	113	758	124	766	595	842	12
Chaouat	130	758	165	766	595	842	12
A,	168	758	177	766	595	842	12
Bugnet	180	758	210	766	595	842	12
AS,	213	758	227	766	595	842	12
Kadaoui	230	758	264	766	595	842	12
N,	268	758	277	766	595	842	12
Schott	280	758	307	766	595	842	12
R,	310	758	319	766	595	842	12
Enache	130	769	161	777	595	842	12
I,	164	769	170	777	595	842	12
Ducoloné	174	769	212	777	595	842	12
A,	216	769	224	777	595	842	12
et	227	769	235	777	595	842	12
al.	239	769	249	777	595	842	12
Severe	252	769	276	777	595	842	12
pulmonary	279	769	319	777	595	842	12
34.	333	758	344	766	595	842	12
Sims	350	758	370	766	595	842	12
MW,	372	758	390	766	595	842	12
Margolis	392	758	428	766	595	842	12
DJ,	430	758	444	766	595	842	12
Localio	446	758	477	766	595	842	12
AR,	479	758	494	766	595	842	12
Panettieri	496	758	538	766	595	842	12
RA,	350	769	365	777	595	842	12
Kawut	367	769	393	777	595	842	12
SM,	395	769	411	777	595	842	12
Christie	412	769	446	777	595	842	12
JD.	448	769	462	777	595	842	12
Impact	463	769	489	777	595	842	12
of	491	769	497	777	595	842	12
pulmonary	499	769	539	777	595	842	12
Revista	57	59	81	66	595	842	13
Uruguaya	85	59	118	66	595	842	13
de	121	59	130	66	595	842	13
Cardiología	133	59	171	66	595	842	13
Volumen	57	68	87	76	595	842	13
28	90	68	98	76	595	842	13
|	102	68	104	76	595	842	13
nº	107	68	114	76	595	842	13
2	117	68	121	76	595	842	13
|	125	68	127	76	595	842	13
Agosto	130	68	154	76	595	842	13
2013	158	68	173	76	595	842	13
artery	74	114	96	122	595	842	13
pressure	98	114	129	122	595	842	13
on	130	114	139	122	595	842	13
function	171	114	202	122	595	842	13
in	203	114	211	122	595	842	13
severe	212	114	235	122	595	842	13
COPD.	237	114	262	122	595	842	13
Chest	74	125	95	133	595	842	13
2009;	97	125	117	133	595	842	13
136:	119	125	134	133	595	842	13
412-419.	136	125	167	133	595	842	13
35.	57	142	68	149	595	842	13
Lee-Chiong	74	142	121	149	595	842	13
T,	124	142	132	149	595	842	13
Matthay	135	142	169	149	595	842	13
R.	172	142	181	149	595	842	13
Pulmonary	183	142	224	149	595	842	13
hyperten-	227	142	262	149	595	842	13
sion	74	153	89	160	595	842	13
and	92	153	105	160	595	842	13
cor	108	153	119	160	595	842	13
pulmonale	122	153	161	160	595	842	13
in	164	153	171	160	595	842	13
COPD.	174	153	199	160	595	842	13
Sem	202	153	218	160	595	842	13
Respir	221	153	245	160	595	842	13
Crit	248	153	262	160	595	842	13
Care	74	164	91	171	595	842	13
Med	93	164	109	171	595	842	13
2003;	111	164	131	171	595	842	13
24:	133	164	144	171	595	842	13
263-72.	146	164	173	171	595	842	13
36.	57	180	68	188	595	842	13
Weitzenblum	74	180	128	188	595	842	13
E,	134	180	142	188	595	842	13
Sautegeau	148	180	192	188	595	842	13
A,	198	180	206	188	595	842	13
Ehrhart	212	180	246	188	595	842	13
M,	252	180	262	188	595	842	13
Mammosser	74	191	123	199	595	842	13
M,	127	191	137	199	595	842	13
Hirth	141	191	164	199	595	842	13
C,	167	191	176	199	595	842	13
Roegel	179	191	208	199	595	842	13
E.	211	191	220	199	595	842	13
Long-term	223	191	262	199	595	842	13
course	74	202	97	210	595	842	13
of	99	202	106	210	595	842	13
pulmonary	107	202	147	210	595	842	13
arterial	148	202	176	210	595	842	13
pressure	177	202	208	210	595	842	13
in	210	202	217	210	595	842	13
chronic	219	202	246	210	595	842	13
obs-	247	202	262	210	595	842	13
tructive	74	213	102	221	595	842	13
pulmonary	107	213	147	221	595	842	13
disease.	152	213	180	221	595	842	13
Am	185	213	198	221	595	842	13
Rev	203	213	217	221	595	842	13
Respir	222	213	245	221	595	842	13
Dis	250	213	262	221	595	842	13
1984;130:993-8.	74	224	131	232	595	842	13
37.	57	241	68	248	595	842	13
Chabot	74	241	104	248	595	842	13
F,	107	241	115	248	595	842	13
Schrijen	119	241	154	248	595	842	13
F,	158	241	166	248	595	842	13
Poincelot	169	241	209	248	595	842	13
F,	213	241	221	248	595	842	13
Polu	224	241	243	248	595	842	13
JM.	247	241	262	248	595	842	13
Interpretation	74	252	126	259	595	842	13
of	128	252	135	259	595	842	13
high	137	252	153	259	595	842	13
wedge	155	252	178	259	595	842	13
pressure	180	252	211	259	595	842	13
on	213	252	222	259	595	842	13
exercise	224	252	253	259	595	842	13
in	255	252	262	259	595	842	13
patients	74	263	103	270	595	842	13
with	105	263	121	270	595	842	13
chronic	122	263	149	270	595	842	13
obstructive	151	263	192	270	595	842	13
pulmonary	193	263	233	270	595	842	13
disease.	234	263	262	270	595	842	13
Cardiology.	74	274	115	281	595	842	13
2001;95:139-45.	117	274	175	281	595	842	13
38.	57	290	68	298	595	842	13
Peinado	74	290	108	298	595	842	13
VI,	110	290	122	298	595	842	13
Pizarro	125	290	156	298	595	842	13
S,	159	290	166	298	595	842	13
Barberà	169	290	203	298	595	842	13
JA.	205	290	219	298	595	842	13
Pulmonary	222	290	262	298	595	842	13
vascular	74	301	104	309	595	842	13
involvement	109	301	154	309	595	842	13
in	158	301	165	309	595	842	13
COPD.	169	301	195	309	595	842	13
Chest.	199	301	222	309	595	842	13
2008;134:	227	301	262	309	595	842	13
808-14.	74	312	100	320	595	842	13
Hipertensión	365	59	408	66	595	842	13
pulmonar	412	59	444	66	595	842	13
en	448	59	456	66	595	842	13
la	460	59	465	66	595	842	13
EPOC:	469	59	489	66	595	842	13
puesta	493	59	516	66	595	842	13
al	519	59	525	66	595	842	13
día	529	59	539	66	595	842	13
Juan	299	68	315	76	595	842	13
P.	318	68	325	76	595	842	13
Salisbury,	328	68	360	76	595	842	13
Juan	364	68	380	76	595	842	13
C.	383	68	390	76	595	842	13
Grignola,	393	68	424	76	595	842	13
Gabriela	427	68	455	76	595	842	13
Pascal	458	68	479	76	595	842	13
y	483	68	487	76	595	842	13
colaboradores	490	68	539	76	595	842	13
Basso	293	114	317	122	595	842	13
S,	321	114	328	122	595	842	13
Pagliari	332	114	365	122	595	842	13
G,	369	114	378	122	595	842	13
et	381	114	389	122	595	842	13
al.	392	114	402	122	595	842	13
Electrocardiographic	406	114	482	122	595	842	13
signs	293	125	312	133	595	842	13
of	313	125	320	133	595	842	13
chronic	322	125	349	133	595	842	13
cor	350	125	361	133	595	842	13
pulmonale:	363	125	403	133	595	842	13
A	405	125	410	133	595	842	13
negative	412	125	442	133	595	842	13
prognostic	444	125	482	133	595	842	13
finding	293	136	319	144	595	842	13
in	323	136	331	144	595	842	13
chronic	334	136	361	144	595	842	13
obstructive	365	136	406	144	595	842	13
pulmonary	410	136	450	144	595	842	13
disease.	454	136	482	144	595	842	13
Circulation	293	147	334	155	595	842	13
1999;99:1600-5.	337	147	394	155	595	842	13
48.	276	164	287	172	595	842	13
Tongers	293	164	327	172	595	842	13
J,	328	164	336	172	595	842	13
Schwerdtfeger	338	164	399	172	595	842	13
B,	400	164	409	172	595	842	13
Klein	410	164	433	172	595	842	13
G,	434	164	443	172	595	842	13
Kempf	445	164	472	172	595	842	13
T,	474	164	482	172	595	842	13
Schaefer	293	175	330	183	595	842	13
A,	332	175	341	183	595	842	13
Knapp	343	175	370	183	595	842	13
JM,	372	175	387	183	595	842	13
et	389	175	397	183	595	842	13
al.	399	175	409	183	595	842	13
Incidence	411	175	446	183	595	842	13
and	448	175	462	183	595	842	13
clini-	464	175	482	183	595	842	13
cal	293	186	304	194	595	842	13
relevance	306	186	341	194	595	842	13
of	343	186	350	194	595	842	13
supraventricular	353	186	414	194	595	842	13
tachyarrhythmias	417	186	482	194	595	842	13
in	293	197	301	205	595	842	13
pulmonary	304	197	343	205	595	842	13
hypertension.	346	197	396	205	595	842	13
Am	399	197	412	205	595	842	13
Heart	415	197	436	205	595	842	13
J.	439	197	446	205	595	842	13
2007;153	449	197	482	205	595	842	13
:127-32.	293	208	322	216	595	842	13
49.	276	225	287	233	595	842	13
Galiè	293	225	315	233	595	842	13
N,	318	225	327	233	595	842	13
Hoeper	329	225	360	233	595	842	13
MM,	362	225	380	233	595	842	13
Humbert	383	225	420	233	595	842	13
M,	423	225	433	233	595	842	13
Torbicki	435	225	471	233	595	842	13
A,	473	225	482	233	595	842	13
Vachiery	293	236	330	244	595	842	13
J-L,	333	236	349	244	595	842	13
Barbera	352	236	386	244	595	842	13
JA,	389	236	403	244	595	842	13
et	406	236	414	244	595	842	13
al.	417	236	427	244	595	842	13
Guidelines	430	236	469	244	595	842	13
for	471	236	482	244	595	842	13
the	293	247	305	255	595	842	13
diagnosis	307	247	341	255	595	842	13
and	342	247	356	255	595	842	13
treatment	358	247	395	255	595	842	13
of	396	247	403	255	595	842	13
pulmonary	405	247	445	255	595	842	13
hyperten-	446	247	482	255	595	842	13
sion.	293	258	310	266	595	842	13
Eur	313	258	327	266	595	842	13
Heart	329	258	350	266	595	842	13
J	353	258	357	266	595	842	13
2009;30:2493-537.	359	258	425	266	595	842	13
50.	276	275	287	283	595	842	13
Von-Noordegraaf	293	275	365	283	595	842	13
A,	369	275	377	283	595	842	13
Marcus	381	275	411	283	595	842	13
JT,	415	275	428	283	595	842	13
Holverda	432	275	470	283	595	842	13
S,	474	275	482	283	595	842	13
Roseboom	293	286	336	294	595	842	13
B,	338	286	347	294	595	842	13
Postmus	349	286	385	294	595	842	13
PE.	387	286	402	294	595	842	13
Early	404	286	424	294	595	842	13
changes	427	286	456	294	595	842	13
of	458	286	465	294	595	842	13
car-	468	286	482	294	595	842	13
diac	293	297	308	305	595	842	13
structure	311	297	345	305	595	842	13
and	347	297	361	305	595	842	13
function	364	297	394	305	595	842	13
in	397	297	404	305	595	842	13
COPD	407	297	430	305	595	842	13
patients	433	297	463	305	595	842	13
with	465	297	482	305	595	842	13
mild	293	308	310	316	595	842	13
hypoxemia.	312	308	353	316	595	842	13
Chest.	356	308	379	316	595	842	13
2005;127:1898-03.	381	308	447	316	595	842	13
39.	57	329	68	337	595	842	13
Nana-Sinkam	74	329	130	337	595	842	13
SP,	134	329	148	337	595	842	13
Lee	152	329	167	337	595	842	13
JD,	171	329	185	337	595	842	13
Sotto-Santiago	189	329	250	337	595	842	13
S,	254	329	262	337	595	842	13
Stearman	74	340	114	348	595	842	13
RS,	117	340	132	348	595	842	13
Keith	135	340	158	348	595	842	13
RL,	161	340	176	348	595	842	13
Choudhury	179	340	225	348	595	842	13
Q,	229	340	238	348	595	842	13
et	241	340	249	348	595	842	13
al.	252	340	262	348	595	842	13
Prostacyclin	74	351	119	359	595	842	13
prevents	124	351	155	359	595	842	13
pulmonary	160	351	200	359	595	842	13
endothelial	204	351	245	359	595	842	13
cell	250	351	262	359	595	842	13
apoptosis	74	362	108	370	595	842	13
induced	110	362	139	370	595	842	13
by	142	362	150	370	595	842	13
cigarette	153	362	185	370	595	842	13
smoke.	188	362	213	370	595	842	13
Am	216	362	229	370	595	842	13
J	232	362	236	370	595	842	13
Respir	239	362	262	370	595	842	13
Crit	74	373	88	381	595	842	13
Care	90	373	108	381	595	842	13
Med.	110	373	128	381	595	842	13
2007;175:676-85.	130	373	192	381	595	842	13
51.	276	325	287	333	595	842	13
Leuchte	293	325	327	333	595	842	13
HH,	331	325	347	333	595	842	13
Baumgartner	351	325	406	333	595	842	13
RA,	410	325	425	333	595	842	13
Nounou	429	325	462	333	595	842	13
ME,	466	325	482	333	595	842	13
Vogeser	293	336	326	344	595	842	13
M,	328	336	338	344	595	842	13
Neurohr	340	336	375	344	595	842	13
C,	377	336	385	344	595	842	13
Trautnitz	387	336	426	344	595	842	13
M,	428	336	438	344	595	842	13
et	440	336	448	344	595	842	13
al.	450	336	460	344	595	842	13
Brain	461	336	482	344	595	842	13
natriuretic	293	347	333	355	595	842	13
peptide	334	347	361	355	595	842	13
is	362	347	368	355	595	842	13
a	370	347	374	355	595	842	13
prognostic	375	347	413	355	595	842	13
parameter	415	347	453	355	595	842	13
in	454	347	462	355	595	842	13
chro-	463	347	482	355	595	842	13
nic	293	358	304	366	595	842	13
lung	310	358	326	366	595	842	13
disease.	331	358	359	366	595	842	13
Am	365	358	377	366	595	842	13
J	383	358	387	366	595	842	13
Respir	392	358	416	366	595	842	13
Crit	421	358	436	366	595	842	13
Care	441	358	459	366	595	842	13
Med.	464	358	482	366	595	842	13
2006;173:744-50.	293	369	355	377	595	842	13
40.	57	390	68	397	595	842	13
Santos	74	390	102	397	595	842	13
S,	108	390	116	397	595	842	13
Peinado	123	390	157	397	595	842	13
VI,	164	390	176	397	595	842	13
Ramirez	182	390	217	397	595	842	13
J,	224	390	231	397	595	842	13
Mora-	238	390	262	397	595	842	13
les-Blanhir	74	401	119	408	595	842	13
J,	122	401	129	408	595	842	13
Bastos	131	401	158	408	595	842	13
R,	160	401	169	408	595	842	13
Roca	171	401	192	408	595	842	13
J,	194	401	201	408	595	842	13
et	204	401	212	408	595	842	13
al.	214	401	224	408	595	842	13
Enhanced	226	401	262	408	595	842	13
expression	74	412	112	419	595	842	13
of	115	412	122	419	595	842	13
vascular	125	412	155	419	595	842	13
endothelial	158	412	199	419	595	842	13
growth	202	412	228	419	595	842	13
factor	231	412	252	419	595	842	13
in	255	412	262	419	595	842	13
pulmonary	74	423	113	430	595	842	13
arteries	115	423	143	430	595	842	13
of	145	423	152	430	595	842	13
smoker	154	423	181	430	595	842	13
and	183	423	196	430	595	842	13
patients	198	423	228	430	595	842	13
with	230	423	246	430	595	842	13
mo-	248	423	262	430	595	842	13
derate	74	434	97	441	595	842	13
chronic	99	434	126	441	595	842	13
obstructive	128	434	169	441	595	842	13
pulmonary	171	434	211	441	595	842	13
disease.	213	434	241	441	595	842	13
Am	243	434	256	441	595	842	13
J	258	434	262	441	595	842	13
Respir	74	445	97	452	595	842	13
Crit	99	445	114	452	595	842	13
Care	116	445	133	452	595	842	13
Med.	136	445	154	452	595	842	13
2003;167:1250-6.	156	445	218	452	595	842	13
52.	276	386	287	394	595	842	13
Weitzenblum	293	386	347	394	595	842	13
E,	351	386	359	394	595	842	13
Chaouat	363	386	398	394	595	842	13
A.	402	386	411	394	595	842	13
Sleep	414	386	434	394	595	842	13
and	438	386	451	394	595	842	13
chronic	455	386	482	394	595	842	13
obstructive	293	397	334	405	595	842	13
pulmonary	336	397	376	405	595	842	13
disease.	377	397	406	405	595	842	13
Sleep	407	397	427	405	595	842	13
Med	429	397	445	405	595	842	13
Rev	446	397	460	405	595	842	13
2004;	462	397	482	405	595	842	13
8:281-94.	293	408	327	416	595	842	13
41.	57	461	68	469	595	842	13
Smith	74	461	99	469	595	842	13
P,	100	461	109	469	595	842	13
Rodgers	110	461	144	469	595	842	13
B,	146	461	154	469	595	842	13
Heath	156	461	181	469	595	842	13
D,	183	461	192	469	595	842	13
Yacoub	193	461	223	469	595	842	13
M.	225	461	235	469	595	842	13
The	237	461	251	469	595	842	13
ul-	252	461	262	469	595	842	13
trastructure	74	472	118	480	595	842	13
of	121	472	128	480	595	842	13
pulmonary	130	472	170	480	595	842	13
arteries	172	472	200	480	595	842	13
and	202	472	216	480	595	842	13
arterioles	218	472	253	480	595	842	13
in	255	472	262	480	595	842	13
emphysema.	74	483	119	491	595	842	13
J	121	483	125	491	595	842	13
Pathol.	128	483	154	491	595	842	13
1992;167:69-75.	156	483	214	491	595	842	13
42.	57	500	68	507	595	842	13
Fishman	74	500	110	507	595	842	13
AP.	113	500	128	507	595	842	13
Hypoxia	131	500	161	507	595	842	13
on	165	500	174	507	595	842	13
the	177	500	189	507	595	842	13
pulmonary	192	500	232	507	595	842	13
circula-	235	500	262	507	595	842	13
tion.	74	511	90	518	595	842	13
How	93	511	109	518	595	842	13
and	112	511	125	518	595	842	13
where	127	511	150	518	595	842	13
it	152	511	157	518	595	842	13
acts.	160	511	176	518	595	842	13
Circ	178	511	193	518	595	842	13
Res.	196	511	211	518	595	842	13
1976;	213	511	233	518	595	842	13
38:221.	235	511	261	518	595	842	13
43.	57	527	68	535	595	842	13
Timms	74	527	102	535	595	842	13
RM,	103	527	120	535	595	842	13
Khaja	122	527	146	535	595	842	13
FU,	148	527	163	535	595	842	13
Williams	164	527	200	535	595	842	13
GW.	202	527	218	535	595	842	13
Hemodyna-	220	527	262	535	595	842	13
mic	74	538	87	546	595	842	13
response	89	538	120	546	595	842	13
to	122	538	130	546	595	842	13
oxygen	131	538	157	546	595	842	13
therapy	159	538	187	546	595	842	13
in	189	538	196	546	595	842	13
chronic	198	538	225	546	595	842	13
obstructi-	227	538	262	546	595	842	13
ve	74	549	82	557	595	842	13
pulmonary	88	549	128	557	595	842	13
disease.	134	549	162	557	595	842	13
Ann	169	549	184	557	595	842	13
Intern	190	549	214	557	595	842	13
Med	220	549	236	557	595	842	13
1985;	242	549	262	557	595	842	13
102:29-36.	74	560	111	568	595	842	13
44.	57	577	68	584	595	842	13
Barr	74	577	93	584	595	842	13
RG,	95	577	110	584	595	842	13
Celli	112	577	132	584	595	842	13
BR,	134	577	149	584	595	842	13
Mannino	151	577	188	584	595	842	13
DM,	190	577	207	584	595	842	13
Petty	209	577	231	584	595	842	13
T,	233	577	241	584	595	842	13
Ren-	243	577	262	584	595	842	13
nard	74	588	93	595	595	842	13
SI,	95	588	107	595	595	842	13
Sciurba	109	588	141	595	595	842	13
FC,	143	588	157	595	595	842	13
et	159	588	167	595	595	842	13
al.	169	588	179	595	595	842	13
Comorbidities,	181	588	234	595	595	842	13
patient	236	588	262	595	595	842	13
knowledge,	74	599	114	606	595	842	13
and	118	599	131	606	595	842	13
disease	134	599	160	606	595	842	13
management	163	599	211	606	595	842	13
in	214	599	221	606	595	842	13
a	225	599	229	606	595	842	13
national	232	599	262	606	595	842	13
sample	74	610	99	617	595	842	13
of	102	610	109	617	595	842	13
patients	112	610	141	617	595	842	13
with	144	610	161	617	595	842	13
chronic	163	610	190	617	595	842	13
obstructive	193	610	234	617	595	842	13
pulmo-	237	610	262	617	595	842	13
nary	74	621	90	628	595	842	13
disease.	93	621	121	628	595	842	13
Am	123	621	136	628	595	842	13
J	138	621	142	628	595	842	13
Med.	144	621	162	628	595	842	13
2009;122:348-55.	164	621	226	628	595	842	13
45.	57	637	68	645	595	842	13
Tan	74	637	90	645	595	842	13
RT,	92	637	106	645	595	842	13
Kuzo	109	637	129	645	595	842	13
R,	132	637	140	645	595	842	13
Goodman	142	637	182	645	595	842	13
LR,	184	637	199	645	595	842	13
Siegel	201	637	226	645	595	842	13
R,	228	637	237	645	595	842	13
Haas-	239	637	262	645	595	842	13
ler	74	648	85	656	595	842	13
GB,	87	648	102	656	595	842	13
Presberg	103	648	141	656	595	842	13
KW.	142	648	158	656	595	842	13
Utility	160	648	184	656	595	842	13
of	185	648	192	656	595	842	13
CT	194	648	205	656	595	842	13
scan	206	648	222	656	595	842	13
evaluation	224	648	262	656	595	842	13
for	74	659	84	667	595	842	13
predicting	87	659	124	667	595	842	13
pulmonary	128	659	167	667	595	842	13
hypertension	171	659	219	667	595	842	13
in	222	659	229	667	595	842	13
patients	233	659	262	667	595	842	13
with	74	670	90	678	595	842	13
parenchymal	93	670	140	678	595	842	13
lung	143	670	160	678	595	842	13
disease.	163	670	191	678	595	842	13
Medical	194	670	222	678	595	842	13
College	226	670	252	678	595	842	13
of	255	670	262	678	595	842	13
Wisconsin	74	681	111	689	595	842	13
Lung	122	681	141	689	595	842	13
Transplant	152	681	193	689	595	842	13
Group.	205	681	230	689	595	842	13
Chest	241	681	262	689	595	842	13
1998;113:1250-6.	74	692	136	700	595	842	13
46.	57	709	68	716	595	842	13
Kilcoyne	74	709	110	716	595	842	13
MM,	113	709	131	716	595	842	13
Davis	134	709	157	716	595	842	13
AL,	160	709	174	716	595	842	13
Ferrer	177	709	204	716	595	842	13
MI.	207	709	220	716	595	842	13
A	223	709	229	716	595	842	13
dynamic	231	709	262	716	595	842	13
electrocardiographic	74	720	148	727	595	842	13
concept	150	720	178	727	595	842	13
useful	180	720	202	727	595	842	13
in	205	720	212	727	595	842	13
the	214	720	226	727	595	842	13
diagnosis	228	720	262	727	595	842	13
of	74	731	81	738	595	842	13
cor	83	731	94	738	595	842	13
pulmonale.	97	731	137	738	595	842	13
Result	139	731	163	738	595	842	13
of	165	731	172	738	595	842	13
a	175	731	179	738	595	842	13
survey	181	731	205	738	595	842	13
of	208	731	215	738	595	842	13
200	217	731	230	738	595	842	13
patients	233	731	262	738	595	842	13
with	74	742	90	749	595	842	13
chronic	92	742	119	749	595	842	13
obstructive	120	742	161	749	595	842	13
pulmonary	162	742	202	749	595	842	13
disease.	203	742	231	749	595	842	13
Circula-	233	742	262	749	595	842	13
tion	74	753	88	760	595	842	13
1970;42:903-24.	90	753	148	760	595	842	13
47.	57	769	68	777	595	842	13
Incalzi	74	769	102	777	595	842	13
RA,	105	769	120	777	595	842	13
Fuso	124	769	143	777	595	842	13
L,	147	769	155	777	595	842	13
De	158	769	170	777	595	842	13
Rosa	173	769	193	777	595	842	13
M,	196	769	207	777	595	842	13
Di	210	769	220	777	595	842	13
Napoli	223	769	250	777	595	842	13
A,	254	769	262	777	595	842	13
53.	276	425	287	433	595	842	13
Fletcher	293	425	329	433	595	842	13
EC,	332	425	346	433	595	842	13
Luckett	349	425	381	433	595	842	13
RA,	384	425	399	433	595	842	13
Miller	402	425	427	433	595	842	13
T,	430	425	438	433	595	842	13
Costaran-	441	425	482	433	595	842	13
gos	293	436	307	444	595	842	13
C,	309	436	317	444	595	842	13
Kutka	319	436	344	444	595	842	13
N,	346	436	355	444	595	842	13
Fletcher	357	436	392	444	595	842	13
JG.	393	436	408	444	595	842	13
Pulmonary	409	436	450	444	595	842	13
vascular	451	436	482	444	595	842	13
hemodynamics	293	447	348	455	595	842	13
in	349	447	357	455	595	842	13
chronic	359	447	386	455	595	842	13
lung	388	447	404	455	595	842	13
disease	406	447	432	455	595	842	13
patients	434	447	463	455	595	842	13
with	465	447	482	455	595	842	13
and	293	458	307	466	595	842	13
without	312	458	341	466	595	842	13
oxyhemoglobin	346	458	401	466	595	842	13
desaturation	406	458	452	466	595	842	13
during	458	458	482	466	595	842	13
sleep.	293	469	314	477	595	842	13
Chest	316	469	337	477	595	842	13
1989;95:757-64.	339	469	397	477	595	842	13
54.	276	486	287	494	595	842	13
Rizkallah	293	486	333	494	595	842	13
J,	336	486	343	494	595	842	13
Man	345	486	363	494	595	842	13
SF,	366	486	380	494	595	842	13
Sin	382	486	396	494	595	842	13
DD.	398	486	414	494	595	842	13
Prevalence	416	486	456	494	595	842	13
of	458	486	465	494	595	842	13
pul-	468	486	482	494	595	842	13
monary	293	497	321	505	595	842	13
embolism	324	497	359	505	595	842	13
in	361	497	368	505	595	842	13
acute	371	497	390	505	595	842	13
exacerbations	393	497	443	505	595	842	13
of	445	497	452	505	595	842	13
chronic	455	497	482	505	595	842	13
obstructive	293	508	334	516	595	842	13
pulmonary	336	508	376	516	595	842	13
disease:	378	508	407	516	595	842	13
A	409	508	415	516	595	842	13
systematic	417	508	455	516	595	842	13
review	458	508	482	516	595	842	13
and	293	519	307	527	595	842	13
meta-analysis.	309	519	361	527	595	842	13
Chest.	364	519	387	527	595	842	13
2009;135:786-93.	389	519	451	527	595	842	13
55.	276	536	287	544	595	842	13
Timms	293	536	321	544	595	842	13
RM,	323	536	340	544	595	842	13
Khaja	341	536	366	544	595	842	13
FU,	368	536	382	544	595	842	13
Williams	384	536	420	544	595	842	13
GW.	421	536	438	544	595	842	13
Hemodyna-	440	536	482	544	595	842	13
mic	293	547	306	555	595	842	13
response	308	547	340	555	595	842	13
to	342	547	349	555	595	842	13
oxygen	351	547	377	555	595	842	13
therapy	378	547	407	555	595	842	13
in	408	547	416	555	595	842	13
chronic	418	547	445	555	595	842	13
obstructi-	446	547	482	555	595	842	13
ve	293	558	301	566	595	842	13
pulmonary	307	558	347	566	595	842	13
disease.	353	558	381	566	595	842	13
Ann	387	558	403	566	595	842	13
Intern	409	558	432	566	595	842	13
Med.	438	558	456	566	595	842	13
1985;	462	558	482	566	595	842	13
102:29-36.	293	569	331	577	595	842	13
56.	276	586	287	594	595	842	13
Olvey	293	586	317	594	595	842	13
SK,	319	586	333	594	595	842	13
Reduto	335	586	365	594	595	842	13
LA,	367	586	381	594	595	842	13
Stevens	383	586	415	594	595	842	13
PM,	417	586	433	594	595	842	13
Deaton	435	586	465	594	595	842	13
WJ,	467	586	482	594	595	842	13
Miller	293	597	318	605	595	842	13
RR.	322	597	337	605	595	842	13
First	341	597	359	605	595	842	13
pass	362	597	378	605	595	842	13
radionuclide	382	597	427	605	595	842	13
assessment	430	597	471	605	595	842	13
of	475	597	482	605	595	842	13
right	293	608	311	616	595	842	13
and	313	608	327	616	595	842	13
left	329	608	341	616	595	842	13
ventricular	343	608	383	616	595	842	13
ejection	385	608	413	616	595	842	13
fraction	415	608	444	616	595	842	13
in	446	608	453	616	595	842	13
chronic	455	608	482	616	595	842	13
pulmonary	293	619	333	627	595	842	13
disease.	336	619	364	627	595	842	13
Effect	367	619	389	627	595	842	13
of	393	619	399	627	595	842	13
oxygen	403	619	428	627	595	842	13
upon	431	619	450	627	595	842	13
exercise	453	619	482	627	595	842	13
response.	293	630	327	638	595	842	13
Chest.	330	630	353	638	595	842	13
1980;78:4-9.	355	630	399	638	595	842	13
57.	276	647	287	655	595	842	13
Nocturnal	293	647	335	655	595	842	13
Oxygen	337	647	368	655	595	842	13
Therapy	370	647	405	655	595	842	13
Trial	406	647	427	655	595	842	13
Group.	429	647	457	655	595	842	13
Conti-	459	647	482	655	595	842	13
nuous	293	658	316	666	595	842	13
or	319	658	327	666	595	842	13
nocturnal	331	658	367	666	595	842	13
oxygen	370	658	396	666	595	842	13
therapy	400	658	428	666	595	842	13
in	432	658	439	666	595	842	13
hypoxemic	443	658	482	666	595	842	13
chronic	293	669	320	677	595	842	13
obstructive	322	669	363	677	595	842	13
lung	365	669	381	677	595	842	13
disease:	383	669	411	677	595	842	13
a	413	669	417	677	595	842	13
clinical	419	669	445	677	595	842	13
trial.	447	669	465	677	595	842	13
Ann	466	669	482	677	595	842	13
Intern	293	680	317	688	595	842	13
Med.	319	680	337	688	595	842	13
1980;93:391-8.	339	680	392	688	595	842	13
58.	276	697	287	705	595	842	13
Medical	293	697	326	705	595	842	13
Research	332	697	371	705	595	842	13
Council	377	697	409	705	595	842	13
Working	415	697	450	705	595	842	13
Party.	456	697	482	705	595	842	13
Long	293	708	312	716	595	842	13
term	316	708	333	716	595	842	13
domiciliary	337	708	378	716	595	842	13
oxygen	382	708	408	716	595	842	13
therapy	411	708	440	716	595	842	13
in	444	708	451	716	595	842	13
chronic	455	708	482	716	595	842	13
hypoxic	293	719	321	727	595	842	13
cor	323	719	334	727	595	842	13
pulmonale	335	719	374	727	595	842	13
complicating	375	719	421	727	595	842	13
chronic	423	719	450	727	595	842	13
bronchi-	451	719	482	727	595	842	13
tis	293	730	302	738	595	842	13
and	305	730	318	738	595	842	13
emphysema.	320	730	366	738	595	842	13
Lancet.	368	730	395	738	595	842	13
1981;1:681-6.	397	730	446	738	595	842	13
59.	276	747	287	755	595	842	13
Croxton	293	747	327	755	595	842	13
TL,	329	747	343	755	595	842	13
Bailey	344	747	370	755	595	842	13
WC.	372	747	388	755	595	842	13
Long-term	390	747	428	755	595	842	13
Oxygen	430	747	457	755	595	842	13
Treat-	459	747	482	755	595	842	13
ment	293	758	312	766	595	842	13
in	316	758	324	766	595	842	13
Chronic	327	758	356	766	595	842	13
Obstructive	360	758	403	766	595	842	13
Pulmonary	407	758	448	766	595	842	13
Disease:	452	758	482	766	595	842	13
Recommendations	293	769	360	777	595	842	13
for	363	769	373	777	595	842	13
Future	376	769	401	777	595	842	13
Research.	404	769	439	777	595	842	13
An	442	769	452	777	595	842	13
NHLBI	455	769	482	777	595	842	13
175	537	786	549	795	595	842	13
Hipertensión	57	59	100	66	595	842	14
pulmonar	104	59	136	66	595	842	14
en	140	59	148	66	595	842	14
la	152	59	158	66	595	842	14
EPOC:	161	59	182	66	595	842	14
puesta	185	59	208	66	595	842	14
al	211	59	217	66	595	842	14
día	221	59	231	66	595	842	14
Juan	57	68	73	76	595	842	14
P.	76	68	82	76	595	842	14
Salisbury,	86	68	118	76	595	842	14
Juan	122	68	138	76	595	842	14
C.	141	68	147	76	595	842	14
Grignola,	151	68	181	76	595	842	14
Gabriela	185	68	213	76	595	842	14
Pascal	216	68	237	76	595	842	14
y	241	68	244	76	595	842	14
colaboradores	248	68	297	76	595	842	14
Workshop	130	114	167	122	595	842	14
Report.	169	114	196	122	595	842	14
Am	198	114	211	122	595	842	14
J	213	114	217	122	595	842	14
Respir	219	114	243	122	595	842	14
Crit	245	114	260	122	595	842	14
Care	262	114	279	122	595	842	14
Med	281	114	297	122	595	842	14
2006;	299	114	319	122	595	842	14
174:	130	125	146	133	595	842	14
373-8.	148	125	170	133	595	842	14
lled	350	114	363	122	595	842	14
prospective	366	114	408	122	595	842	14
randomised	411	114	453	122	595	842	14
trial	457	114	472	122	595	842	14
on	475	114	484	122	595	842	14
the	488	114	500	122	595	842	14
effects	503	114	526	122	595	842	14
on	530	114	539	122	595	842	14
pulmonary	350	125	390	133	595	842	14
haemodynamics	392	125	451	133	595	842	14
of	454	125	461	133	595	842	14
the	463	125	475	133	595	842	14
ambulatory	478	125	520	133	595	842	14
long	523	125	538	133	595	842	14
term	350	136	368	144	595	842	14
use	370	136	382	144	595	842	14
of	384	136	391	144	595	842	14
nitric	394	136	414	144	595	842	14
oxide	416	136	435	144	595	842	14
and	437	136	451	144	595	842	14
oxygen	453	136	478	144	595	842	14
in	481	136	488	144	595	842	14
patients	490	136	520	144	595	842	14
with	522	136	539	144	595	842	14
severe	350	147	373	155	595	842	14
COPD.	375	147	401	155	595	842	14
Thorax	403	147	429	155	595	842	14
2003;58:289-93.	432	147	489	155	595	842	14
60.	113	141	124	149	595	842	14
Chaouat	130	141	165	149	595	842	14
A,	169	141	177	149	595	842	14
Weitzenblum	181	141	234	149	595	842	14
E,	238	141	246	149	595	842	14
Kessler	250	141	280	149	595	842	14
R,	283	141	292	149	595	842	14
Char-	296	141	319	149	595	842	14
pentier	130	152	161	160	595	842	14
C,	162	152	171	160	595	842	14
Enrhart	172	152	206	160	595	842	14
M,	207	152	217	160	595	842	14
Schott	219	152	246	160	595	842	14
R,	247	152	256	160	595	842	14
et	258	152	266	160	595	842	14
al.	267	152	277	160	595	842	14
A	279	152	284	160	595	842	14
randomi-	286	152	319	160	595	842	14
zed	130	163	143	171	595	842	14
trial	144	163	160	171	595	842	14
of	162	163	169	171	595	842	14
nocturnal	171	163	206	171	595	842	14
oxygen	208	163	234	171	595	842	14
therapy	236	163	264	171	595	842	14
in	266	163	273	171	595	842	14
chronic	275	163	302	171	595	842	14
obs-	304	163	319	171	595	842	14
tructive	130	174	159	182	595	842	14
pulmonary	162	174	202	182	595	842	14
disease	206	174	231	182	595	842	14
patients.	235	174	267	182	595	842	14
Eur	270	174	284	182	595	842	14
Respir	288	174	311	182	595	842	14
J	315	174	319	182	595	842	14
1999;14:1002-8.	130	185	188	193	595	842	14
70.	333	164	344	171	595	842	14
Hegewald	350	164	391	171	595	842	14
MJ,	395	164	410	171	595	842	14
Elliott	415	164	442	171	595	842	14
CG.	446	164	461	171	595	842	14
Sustained	466	164	502	171	595	842	14
improve-	506	164	539	171	595	842	14
ment	350	175	369	182	595	842	14
with	372	175	389	182	595	842	14
iloprost	392	175	419	182	595	842	14
in	423	175	430	182	595	842	14
a	433	175	437	182	595	842	14
COPD	440	175	464	182	595	842	14
patient	467	175	493	182	595	842	14
with	496	175	512	182	595	842	14
severe	516	175	539	182	595	842	14
pulmonary	350	186	390	193	595	842	14
hypertension.	392	186	442	193	595	842	14
Chest	444	186	465	193	595	842	14
2009;135:536-7.	467	186	525	193	595	842	14
61.	113	201	124	209	595	842	14
MacNee	130	201	163	209	595	842	14
W.	167	201	177	209	595	842	14
An	180	201	191	209	595	842	14
integrated	194	201	232	209	595	842	14
approach	235	201	269	209	595	842	14
to	272	201	280	209	595	842	14
the	283	201	295	209	595	842	14
treat-	298	201	319	209	595	842	14
ment	130	212	149	220	595	842	14
of	151	212	158	220	595	842	14
pulmonary	159	212	199	220	595	842	14
hypertension	200	212	248	220	595	842	14
due	250	212	263	220	595	842	14
to	264	212	272	220	595	842	14
hypoxic	273	212	301	220	595	842	14
lung	303	212	319	220	595	842	14
disease.	130	223	158	231	595	842	14
In:	163	223	173	231	595	842	14
Pulmonary	177	223	218	231	595	842	14
Circulation:	222	223	266	231	595	842	14
Diseases	270	223	301	231	595	842	14
and	305	223	319	231	595	842	14
Their	130	234	151	242	595	842	14
Treatment,	152	234	194	242	595	842	14
A.	195	234	203	242	595	842	14
J.	204	234	211	242	595	842	14
Peacock	212	234	242	242	595	842	14
and	243	234	257	242	595	842	14
L.	258	234	266	242	595	842	14
J.	267	234	273	242	595	842	14
Rubin,	275	234	299	242	595	842	14
Eds.,	301	234	319	242	595	842	14
pp.	130	245	141	253	595	842	14
398-409,	143	245	174	253	595	842	14
Arnold,	175	245	202	253	595	842	14
London,	204	245	234	253	595	842	14
UK,	235	245	250	253	595	842	14
2nd	251	245	265	253	595	842	14
edition,	266	245	294	253	595	842	14
2004.	295	245	315	253	595	842	14
71.	333	202	344	210	595	842	14
Dernaika	350	202	389	210	595	842	14
TA,	393	202	407	210	595	842	14
Beavin	411	202	440	210	595	842	14
M,	444	202	454	210	595	842	14
Kinasewitz	458	202	504	210	595	842	14
GT.	508	202	522	210	595	842	14
Ilo-	526	202	539	210	595	842	14
prost	350	213	369	221	595	842	14
improves	371	213	404	221	595	842	14
gas	407	213	419	221	595	842	14
exchange	421	213	455	221	595	842	14
and	457	213	471	221	595	842	14
exercise	473	213	502	221	595	842	14
tolerance	505	213	538	221	595	842	14
in	350	224	357	232	595	842	14
patients	360	224	389	232	595	842	14
with	392	224	409	232	595	842	14
pulmonary	411	224	451	232	595	842	14
hypertension	453	224	501	232	595	842	14
and	504	224	517	232	595	842	14
chro-	520	224	539	232	595	842	14
nic	350	235	361	243	595	842	14
obstructive	368	235	408	243	595	842	14
pulmonary	415	235	455	243	595	842	14
disease.	461	235	489	243	595	842	14
Respiration	496	235	538	243	595	842	14
2010;79:377-82.	350	246	408	254	595	842	14
62.	113	261	124	269	595	842	14
Rich	130	261	150	269	595	842	14
S,	152	261	160	269	595	842	14
Seidlitz	163	261	195	269	595	842	14
M,	197	261	208	269	595	842	14
Dodin	210	261	235	269	595	842	14
E,	238	261	246	269	595	842	14
Osimani	249	261	283	269	595	842	14
D,	286	261	295	269	595	842	14
Judd	298	261	319	269	595	842	14
D,	130	272	139	280	595	842	14
Genthner	142	272	181	280	595	842	14
D,	183	272	192	280	595	842	14
et	195	272	203	280	595	842	14
al.	205	272	215	280	595	842	14
The	217	272	231	280	595	842	14
short-term	233	272	273	280	595	842	14
effects	275	272	298	280	595	842	14
of	300	272	307	280	595	842	14
di-	309	272	319	280	595	842	14
goxin	130	283	150	291	595	842	14
in	153	283	160	291	595	842	14
patients	162	283	192	291	595	842	14
with	194	283	210	291	595	842	14
right	213	283	231	291	595	842	14
ventricular	233	283	274	291	595	842	14
dysfunction	276	283	319	291	595	842	14
from	130	294	148	302	595	842	14
pulmonary	154	294	194	302	595	842	14
hypertension.	200	294	250	302	595	842	14
Chest	256	294	277	302	595	842	14
1998;114:	283	294	319	302	595	842	14
787-92.	130	305	157	313	595	842	14
72.	333	263	344	270	595	842	14
Alp	350	263	364	271	595	842	14
S,	366	263	374	271	595	842	14
Skrygan	377	263	411	271	595	842	14
M,	414	263	424	271	595	842	14
Schmidt	426	263	461	271	595	842	14
WE,	463	263	479	271	595	842	14
Bastian	481	263	513	271	595	842	14
A.	516	263	524	271	595	842	14
Sil-	526	263	539	270	595	842	14
denafil	350	274	375	281	595	842	14
improves	383	274	416	281	595	842	14
hemodynamic	424	274	474	281	595	842	14
parameters	482	274	523	281	595	842	14
in	531	274	539	281	595	842	14
COPD-an	350	285	385	292	595	842	14
investigation	388	285	435	292	595	842	14
of	438	285	445	292	595	842	14
six	448	285	458	292	595	842	14
patients.	461	285	493	292	595	842	14
Pulm	495	285	515	292	595	842	14
Phar-	518	285	539	292	595	842	14
macol	350	296	371	303	595	842	14
Ther.	374	296	394	303	595	842	14
2006;19:386-90.	396	296	453	303	595	842	14
63.	113	321	124	329	595	842	14
Borst	130	321	153	329	595	842	14
MM,	155	321	173	329	595	842	14
Leschke	175	321	208	329	595	842	14
M,	210	321	221	329	595	842	14
Konig	222	321	247	329	595	842	14
U,	249	321	258	329	595	842	14
Worth	260	321	285	329	595	842	14
H.	287	321	296	329	595	842	14
Repe-	298	321	319	329	595	842	14
titive	130	332	149	340	595	842	14
hemodilution	154	332	202	340	595	842	14
in	206	332	213	340	595	842	14
chronic	217	332	244	340	595	842	14
obstructive	248	332	289	340	595	842	14
pulmo-	293	332	319	340	595	842	14
nary	130	343	147	351	595	842	14
disease	149	343	175	351	595	842	14
and	176	343	190	351	595	842	14
pulmonary	192	343	231	351	595	842	14
hypertension:	233	343	283	351	595	842	14
effects	285	343	308	351	595	842	14
on	310	343	319	351	595	842	14
pulmonary	130	354	170	362	595	842	14
hemodynamics,	171	354	228	362	595	842	14
gas	229	354	241	362	595	842	14
exchange,	242	354	278	362	595	842	14
and	280	354	293	362	595	842	14
exerci-	295	354	319	362	595	842	14
se	130	365	138	373	595	842	14
capacity.	140	365	172	373	595	842	14
Respiration.	174	365	218	373	595	842	14
1999;66:225-32.	221	365	278	373	595	842	14
64.	113	381	124	389	595	842	14
Dupuis	130	381	160	389	595	842	14
J,	162	381	169	389	595	842	14
Hoeper	172	381	202	389	595	842	14
MM.	204	381	222	389	595	842	14
Endothelin	225	381	265	389	595	842	14
receptor	267	381	298	389	595	842	14
anta-	300	381	319	389	595	842	14
gonists	130	392	156	400	595	842	14
in	158	392	165	400	595	842	14
pulmonary	166	392	206	400	595	842	14
arterial	207	392	235	400	595	842	14
hypertension.	236	392	286	400	595	842	14
Eur	288	392	302	400	595	842	14
Res-	303	392	319	400	595	842	14
pir	130	403	141	411	595	842	14
J	143	403	147	411	595	842	14
2008;31:407-14.	149	403	207	411	595	842	14
65.	113	419	124	427	595	842	14
Wilkins	130	419	161	427	595	842	14
MR,	164	419	181	427	595	842	14
Wharton	184	419	220	427	595	842	14
J,	223	419	231	427	595	842	14
Grimminger	234	419	285	427	595	842	14
F,	288	419	296	427	595	842	14
Gho-	299	419	319	427	595	842	14
frani	130	430	151	438	595	842	14
HA.	156	430	172	438	595	842	14
Phosphodiesterase	177	430	245	438	595	842	14
inhibitors	250	430	286	438	595	842	14
for	291	430	302	438	595	842	14
the	307	430	319	438	595	842	14
treatment	130	441	167	449	595	842	14
of	169	441	176	449	595	842	14
pulmonary	179	441	218	449	595	842	14
hypertension.	220	441	270	449	595	842	14
Eur	273	441	287	449	595	842	14
Respir	289	441	312	449	595	842	14
J	315	441	319	449	595	842	14
2008;32:198-209.	130	452	192	460	595	842	14
66.	113	468	124	476	595	842	14
Olschewski	130	468	177	476	595	842	14
H,	180	468	189	476	595	842	14
Gomberg-Maitland	191	468	269	476	595	842	14
M.	272	468	282	476	595	842	14
Prostacy-	284	468	319	476	595	842	14
clin	130	479	144	487	595	842	14
therapies	146	479	180	487	595	842	14
for	183	479	193	487	595	842	14
the	196	479	208	487	595	842	14
treatment	210	479	247	487	595	842	14
of	250	479	257	487	595	842	14
pulmonary	259	479	299	487	595	842	14
arte-	301	479	319	487	595	842	14
rial	130	490	143	498	595	842	14
hypertension.	145	490	195	498	595	842	14
Eur	197	490	211	498	595	842	14
Respir	213	490	237	498	595	842	14
J	239	490	243	498	595	842	14
2008;31:801-901.	246	490	308	498	595	842	14
67.	113	506	124	514	595	842	14
Agostoni	130	506	167	514	595	842	14
P,	171	506	180	514	595	842	14
Doria	184	506	207	514	595	842	14
E,	212	506	220	514	595	842	14
Galli	224	506	245	514	595	842	14
C,	249	506	257	514	595	842	14
Tamborini	262	506	306	514	595	842	14
G,	310	506	319	514	595	842	14
Guazzi	130	517	159	525	595	842	14
MD.	161	517	178	525	595	842	14
Nifedipine	180	517	218	525	595	842	14
reduces	221	517	248	525	595	842	14
pulmonary	251	517	290	525	595	842	14
pressu-	292	517	319	525	595	842	14
re	130	528	138	536	595	842	14
and	140	528	153	536	595	842	14
vascular	155	528	185	536	595	842	14
tone	187	528	203	536	595	842	14
during	205	528	229	536	595	842	14
short-	231	528	253	536	595	842	14
but	255	528	267	536	595	842	14
not	269	528	281	536	595	842	14
long-term	283	528	319	536	595	842	14
treatment	130	539	167	547	595	842	14
of	171	539	178	547	595	842	14
pulmonary	182	539	222	547	595	842	14
hypertension	226	539	274	547	595	842	14
in	278	539	285	547	595	842	14
patients	289	539	319	547	595	842	14
with	130	550	147	558	595	842	14
chronic	148	550	175	558	595	842	14
obstructive	177	550	218	558	595	842	14
pulmonary	220	550	259	558	595	842	14
disease.	261	550	289	558	595	842	14
Am	291	550	303	558	595	842	14
Rev	305	550	319	558	595	842	14
Respir	130	561	154	569	595	842	14
Dis	156	561	168	569	595	842	14
1989;139:120-5.	170	561	228	569	595	842	14
68.	113	577	124	585	595	842	14
Archer	130	577	159	585	595	842	14
SL,	161	577	174	585	595	842	14
Mike	176	577	197	585	595	842	14
D,	198	577	207	585	595	842	14
Crow	209	577	231	585	595	842	14
J,	232	577	240	585	595	842	14
Long	242	577	263	585	595	842	14
W,	264	577	274	585	595	842	14
Weir	276	577	295	585	595	842	14
EK.	297	577	312	585	595	842	14
A	313	577	319	585	595	842	14
placebo-controlled	130	588	197	596	595	842	14
trial	198	588	214	596	595	842	14
of	215	588	222	596	595	842	14
prostacyclin	223	588	267	596	595	842	14
in	269	588	276	596	595	842	14
acute	277	588	297	596	595	842	14
respi-	298	588	319	596	595	842	14
ratory	130	599	153	607	595	842	14
failure	155	599	179	607	595	842	14
in	181	599	189	607	595	842	14
COPD.	191	599	216	607	595	842	14
Chest	219	599	240	607	595	842	14
1996;109:750-5.	242	599	299	607	595	842	14
69.	113	615	124	623	595	842	14
Vonbank	130	615	167	623	595	842	14
K,	170	615	179	623	595	842	14
Ziesche	181	615	212	623	595	842	14
R,	214	615	223	623	595	842	14
Higenbottam	225	615	279	623	595	842	14
TW,	282	615	297	623	595	842	14
Stie-	300	615	319	623	595	842	14
bellehner	130	626	170	634	595	842	14
L,	172	626	180	634	595	842	14
Petkov	183	626	212	634	595	842	14
V,	214	626	222	634	595	842	14
Schenk	225	626	255	634	595	842	14
P,	257	626	266	634	595	842	14
et	268	626	276	634	595	842	14
al.	279	626	289	634	595	842	14
Contro-	291	626	319	634	595	842	14
176	51	786	64	795	595	842	14
Revista	424	59	449	66	595	842	14
Uruguaya	452	59	485	66	595	842	14
de	489	59	497	66	595	842	14
Cardiología	501	59	539	66	595	842	14
Volumen	422	68	452	76	595	842	14
28	456	68	464	76	595	842	14
|	467	68	469	76	595	842	14
nº	473	68	480	76	595	842	14
2	483	68	487	76	595	842	14
|	490	68	492	76	595	842	14
Agosto	496	68	520	76	595	842	14
2013	524	68	538	76	595	842	14
73.	333	312	344	320	595	842	14
Holverda	350	312	388	320	595	842	14
S,	391	312	399	320	595	842	14
Rietema	402	312	437	320	595	842	14
H,	440	312	449	320	595	842	14
Bogaard	452	312	487	320	595	842	14
HJ,	490	312	505	320	595	842	14
Wester-	508	312	539	320	595	842	14
hof	350	323	364	331	595	842	14
N,	366	323	375	331	595	842	14
Postmus	378	323	413	331	595	842	14
PE,	415	323	430	331	595	842	14
Boonstra	432	323	470	331	595	842	14
A,	472	323	481	331	595	842	14
et	483	323	491	331	595	842	14
al.	493	323	504	331	595	842	14
Acute	506	323	527	331	595	842	14
ef-	529	323	539	331	595	842	14
fects	350	334	367	342	595	842	14
of	369	334	376	342	595	842	14
sildenafil	378	334	412	342	595	842	14
on	414	334	423	342	595	842	14
exercise	425	334	454	342	595	842	14
pulmonary	456	334	496	342	595	842	14
hemodyna-	498	334	539	342	595	842	14
mics	350	345	367	353	595	842	14
and	371	345	384	353	595	842	14
capacity	389	345	418	353	595	842	14
in	423	345	430	353	595	842	14
patients	434	345	464	353	595	842	14
with	468	345	485	353	595	842	14
COPD.	489	345	515	353	595	842	14
Pulm	519	345	539	353	595	842	14
Pharmacol	350	356	389	364	595	842	14
Ther.	392	356	412	364	595	842	14
2008;21:558-64.	414	356	472	364	595	842	14
74.	333	373	344	381	595	842	14
Rietema	350	373	385	381	595	842	14
H,	388	373	397	381	595	842	14
Holverda	400	373	438	381	595	842	14
S,	441	373	449	381	595	842	14
Bogaard	452	373	487	381	595	842	14
HJ,	491	373	505	381	595	842	14
Marcus	508	373	539	381	595	842	14
JT,	350	384	363	392	595	842	14
Smit	365	384	385	392	595	842	14
HJ,	387	384	402	392	595	842	14
Westerhof	404	384	446	392	595	842	14
N,	448	384	457	392	595	842	14
et	459	384	467	392	595	842	14
al.	469	384	479	392	595	842	14
Sildenafil	481	384	516	392	595	842	14
treat-	518	384	539	392	595	842	14
ment	350	395	369	403	595	842	14
in	371	395	378	403	595	842	14
COPD	380	395	403	403	595	842	14
does	405	395	421	403	595	842	14
not	422	395	434	403	595	842	14
affect	436	395	456	403	595	842	14
stroke	458	395	481	403	595	842	14
volume	483	395	509	403	595	842	14
or	511	395	519	403	595	842	14
exer-	520	395	539	403	595	842	14
cise	350	406	363	414	595	842	14
capacity.	366	406	398	414	595	842	14
Eur	400	406	414	414	595	842	14
Respir	416	406	440	414	595	842	14
J.	442	406	448	414	595	842	14
2008;31:759-64.	450	406	508	414	595	842	14
75.	333	423	344	430	595	842	14
Blanco	350	423	379	430	595	842	14
I,	381	423	387	430	595	842	14
Gimeno	389	423	421	430	595	842	14
E,	423	423	431	430	595	842	14
Munoz	433	423	461	430	595	842	14
PA,	463	423	477	430	595	842	14
Pizarro	479	423	511	430	595	842	14
S,	513	423	520	430	595	842	14
Gis-	522	423	539	430	595	842	14
tau	350	434	364	441	595	842	14
C,	366	434	375	441	595	842	14
Rodriguez-Roisin	377	434	449	441	595	842	14
R,	452	434	460	441	595	842	14
et	463	434	471	441	595	842	14
al.	473	434	484	441	595	842	14
Hemodynamic	486	434	539	441	595	842	14
and	350	445	364	452	595	842	14
gas	365	445	377	452	595	842	14
exchange	379	445	412	452	595	842	14
effects	414	445	437	452	595	842	14
of	439	445	446	452	595	842	14
sildenafil	447	445	481	452	595	842	14
in	482	445	489	452	595	842	14
patients	491	445	521	452	595	842	14
with	522	445	539	452	595	842	14
chronic	350	456	377	463	595	842	14
obstructive	380	456	421	463	595	842	14
pulmonary	424	456	464	463	595	842	14
disease	467	456	493	463	595	842	14
and	496	456	510	463	595	842	14
pulmo-	513	456	539	463	595	842	14
nary	350	467	367	474	595	842	14
hypertension.	372	467	422	474	595	842	14
Am	427	467	440	474	595	842	14
J	446	467	450	474	595	842	14
Resp	455	467	473	474	595	842	14
Crit	478	467	493	474	595	842	14
Care	498	467	515	474	595	842	14
Med.	521	467	539	474	595	842	14
2010;181:270-8.	350	478	408	485	595	842	14
76.	333	494	344	502	595	842	14
Stolz	350	494	371	502	595	842	14
D,	373	494	382	502	595	842	14
Rasch	384	494	409	502	595	842	14
H,	411	494	420	502	595	842	14
Linka	422	494	446	502	595	842	14
A,	448	494	456	502	595	842	14
Di	458	494	467	502	595	842	14
Valentino	469	494	510	502	595	842	14
M,	512	494	522	502	595	842	14
Me-	524	494	539	502	595	842	14
yer	350	505	363	513	595	842	14
A,	365	505	374	513	595	842	14
Brutsche	375	505	413	513	595	842	14
M,	415	505	425	513	595	842	14
et	427	505	435	513	595	842	14
al.	436	505	446	513	595	842	14
A	448	505	454	513	595	842	14
randomised,	455	505	500	513	595	842	14
controlled	502	505	538	513	595	842	14
trial	350	516	366	524	595	842	14
of	370	516	377	524	595	842	14
bosentan	381	516	414	524	595	842	14
in	418	516	425	524	595	842	14
severe	430	516	453	524	595	842	14
COPD.	457	516	482	524	595	842	14
Eur	486	516	500	524	595	842	14
Respir	504	516	528	524	595	842	14
J.	532	516	539	524	595	842	14
2008;32:619-28.	350	527	408	535	595	842	14
77.	333	544	344	551	595	842	14
Valerio	350	544	380	551	595	842	14
G,	384	544	393	551	595	842	14
Bracciale	396	544	435	551	595	842	14
P,	438	544	447	551	595	842	14
Grazia	450	544	478	551	595	842	14
D'Agostino	481	544	527	551	595	842	14
A.	530	544	539	551	595	842	14
Effect	350	555	372	562	595	842	14
of	374	555	381	562	595	842	14
bosentan	383	555	416	562	595	842	14
upon	419	555	437	562	595	842	14
pulmonary	439	555	479	562	595	842	14
hypertension	481	555	529	562	595	842	14
in	531	555	539	562	595	842	14
chronic	350	566	377	573	595	842	14
obstructive	381	566	422	573	595	842	14
pulmonary	426	566	466	573	595	842	14
disease.	470	566	498	573	595	842	14
Ther	502	566	520	573	595	842	14
Adv	524	566	539	573	595	842	14
Respir	350	577	374	584	595	842	14
Dis.	376	577	390	584	595	842	14
2009;3:15-21.	392	577	441	584	595	842	14
78.	333	593	344	601	595	842	14
Bjortuft	350	593	384	601	595	842	14
O,	386	593	395	601	595	842	14
Simonsen	398	593	438	601	595	842	14
S,	441	593	449	601	595	842	14
Geiran	451	593	480	601	595	842	14
OR,	482	593	498	601	595	842	14
Field	500	593	522	601	595	842	14
JG,	524	593	539	601	595	842	14
Skovlund,	350	604	392	612	595	842	14
Boe	393	604	409	612	595	842	14
J.	410	604	418	612	595	842	14
Pulmonary	419	604	460	612	595	842	14
haemodynamics	461	604	520	612	595	842	14
after	521	604	538	612	595	842	14
single-lung	350	615	390	623	595	842	14
transplantation	392	615	449	623	595	842	14
for	450	615	461	623	595	842	14
end-stage	462	615	497	623	595	842	14
pulmonary	499	615	538	623	595	842	14
parenchymal	350	626	397	634	595	842	14
disease.	399	626	427	634	595	842	14
Eur	428	626	442	634	595	842	14
Respir	443	626	467	634	595	842	14
J.	468	626	475	634	595	842	14
1996;	476	626	496	634	595	842	14
9:2007-11.	497	626	535	634	595	842	14
