Agresión	261	26	290	38	538	779	1
entre	292	26	310	38	538	779	1
pares	313	26	331	38	538	779	1
(Bullying)	336	26	369	38	538	779	1
en	371	26	379	38	538	779	1
un	381	26	390	38	538	779	1
centro	392	26	414	38	538	779	1
educativo	417	26	449	38	538	779	1
de	452	26	460	38	538	779	1
Montevideo.	462	26	505	38	538	779	1
Rev	317	45	339	62	538	779	1
Med	341	45	367	62	538	779	1
Urug	370	45	400	62	538	779	1
2006;	402	45	434	62	538	779	1
22:	437	45	455	62	538	779	1
143-151	458	45	504	62	538	779	1
Agresión	34	73	122	101	538	779	1
entre	126	73	180	101	538	779	1
pares	185	73	239	101	538	779	1
(Bullying)	248	73	342	101	538	779	1
en	347	73	371	101	538	779	1
un	375	73	400	101	538	779	1
centro	405	73	470	101	538	779	1
educativo	34	100	129	128	538	779	1
de	134	100	159	128	538	779	1
Montevideo:	164	100	286	128	538	779	1
estudio	291	100	364	128	538	779	1
de	369	100	393	128	538	779	1
las	398	100	424	128	538	779	1
frecuencias	34	127	145	155	538	779	1
de	149	127	173	155	538	779	1
los	178	127	205	155	538	779	1
estudiantes	210	127	323	155	538	779	1
de	327	127	352	155	538	779	1
mayor	356	127	419	155	538	779	1
riesgo	424	127	483	155	538	779	1
Dra.	161	167	190	187	538	779	1
Nelda	194	167	234	187	538	779	1
Cajigas	238	167	285	187	538	779	1
de	290	167	305	187	538	779	1
Segredo	310	167	361	187	538	779	1
*	362	167	366	180	538	779	1
,	366	167	370	187	538	779	1
Lic.	375	167	397	187	538	779	1
Evelina	402	167	449	187	538	779	1
Kahan	454	167	495	187	538	779	1
	496	167	500	180	538	779	1
,	500	167	505	187	538	779	1
Lic.	108	186	131	206	538	779	1
Mario	135	186	174	206	538	779	1
Luzardo	179	186	230	206	538	779	1
	231	187	236	199	538	779	1
,	236	186	240	206	538	779	1
Lic.	245	186	268	206	538	779	1
Silvia	272	186	306	206	538	779	1
Najson	311	186	357	206	538	779	1
§	358	187	363	199	538	779	1
,	363	186	367	206	538	779	1
Mag.	376	186	409	206	538	779	1
Carmen	414	186	465	206	538	779	1
Ugo	470	186	496	206	538	779	1
¶	496	188	500	199	538	779	1
,	500	186	505	206	538	779	1
Lic.	340	205	363	226	538	779	1
Gabriela	369	205	424	226	538	779	1
Zamalvide	430	205	499	226	538	779	1
§	500	206	505	218	538	779	1
Facultad	195	238	237	252	538	779	1
de	241	238	253	252	538	779	1
Psicología,	258	238	309	252	538	779	1
Universidad	313	238	372	252	538	779	1
de	376	238	388	252	538	779	1
la	393	238	401	252	538	779	1
República,	405	238	456	252	538	779	1
Uruguay	461	238	503	252	538	779	1
Resumen	62	273	102	286	538	779	1
Palabras	62	515	99	524	538	779	1
clave:	100	515	124	524	538	779	1
CONDUCTA	148	515	199	524	538	779	1
DEL	201	515	219	524	538	779	1
ADOLESCENTE.	221	515	290	524	538	779	1
ESTUDIANTES.	148	527	212	536	538	779	1
AGRESIÓN	148	539	195	548	538	779	1
–	198	539	203	548	538	779	1
Psicología.	205	539	250	548	538	779	1
VIOLENCIA.	148	552	199	561	538	779	1
*	34	586	38	594	538	779	1
Doctora	41	586	67	594	538	779	1
en	70	586	78	594	538	779	1
educación.	81	586	116	594	538	779	1
Responsable	119	586	161	594	538	779	1
de	164	586	171	594	538	779	1
la	175	586	180	594	538	779	1
presente	184	586	211	594	538	779	1
investigación.	214	586	259	594	538	779	1
Investigadora	34	596	79	603	538	779	1
Asociada,	82	596	115	603	538	779	1
Unidad	119	596	143	603	538	779	1
de	146	596	154	603	538	779	1
Apoyo	157	596	179	603	538	779	1
a	183	596	186	603	538	779	1
la	189	596	195	603	538	779	1
Investigación,	199	596	246	603	538	779	1
Fa-	249	596	260	603	538	779	1
cultad	34	606	54	613	538	779	1
de	57	606	65	613	538	779	1
Psicología.	68	606	104	613	538	779	1
†	34	616	38	623	538	779	1
Licenciada	41	616	77	623	538	779	1
en	80	616	88	623	538	779	1
psicología.	91	616	126	623	538	779	1
Prof.	129	616	145	623	538	779	1
Asistente.	148	616	181	623	538	779	1
Área	184	616	200	623	538	779	1
de	203	616	210	623	538	779	1
Diagnóstico	214	616	253	623	538	779	1
e	256	616	260	623	538	779	1
Intervención	34	625	76	633	538	779	1
Psicológica	79	625	118	633	538	779	1
y	121	625	125	633	538	779	1
Servicio	128	625	156	633	538	779	1
de	159	625	167	633	538	779	1
Atención	170	625	201	633	538	779	1
Psicólogico,	204	625	245	633	538	779	1
Fa-	248	625	259	633	538	779	1
cultad	34	635	54	643	538	779	1
de	57	635	65	643	538	779	1
Psicología.	68	635	104	643	538	779	1
‡	34	645	38	652	538	779	1
Licenciado	41	645	77	652	538	779	1
en	80	645	87	652	538	779	1
matemáticas.	90	645	132	652	538	779	1
Prof.	135	645	151	652	538	779	1
Adjunto.	154	645	182	652	538	779	1
Unidad	185	645	209	652	538	779	1
de	212	645	219	652	538	779	1
Apoyo	222	645	244	652	538	779	1
a	247	645	251	652	538	779	1
la	254	645	259	652	538	779	1
Investigación,	34	655	81	662	538	779	1
Facultad	84	655	112	662	538	779	1
de	116	655	123	662	538	779	1
Psicología.	126	655	163	662	538	779	1
§	34	665	38	672	538	779	1
Licenciadas	41	665	80	672	538	779	1
en	83	665	91	672	538	779	1
psicología.	94	665	130	672	538	779	1
Colaboradoras	133	665	180	672	538	779	1
Honorarias.	183	665	222	672	538	779	1
Unidad	225	665	249	672	538	779	1
de	252	665	259	672	538	779	1
Apoyo	34	674	56	682	538	779	1
a	59	674	63	682	538	779	1
la	66	674	72	682	538	779	1
Investigación,	75	674	122	682	538	779	1
Facultad	125	674	153	682	538	779	1
de	156	674	164	682	538	779	1
Psicología.	167	674	204	682	538	779	1
¶	34	684	38	692	538	779	1
Magister	41	684	70	692	538	779	1
en	73	684	81	692	538	779	1
Ciencias	84	684	113	692	538	779	1
Sociales.	116	684	145	692	538	779	1
Colaboradora	149	684	193	692	538	779	1
Honoraria.	197	684	232	692	538	779	1
Unidad	235	684	259	692	538	779	1
de	34	694	42	701	538	779	1
Apoyo	45	694	67	701	538	779	1
a	70	694	74	701	538	779	1
la	77	694	83	701	538	779	1
Investigación,	86	694	132	701	538	779	1
Facultad	135	694	163	701	538	779	1
de	167	694	174	701	538	779	1
Psicología.	177	694	214	701	538	779	1
Presentado:	34	704	73	711	538	779	1
6/6/05	77	704	98	711	538	779	1
-	101	704	104	711	538	779	1
Modificado:	107	704	149	711	538	779	1
22/11/05.	152	704	184	711	538	779	1
Aceptado:	34	714	69	721	538	779	1
24/4/06.	73	714	101	721	538	779	1
Vol.	34	738	49	751	538	779	1
22	52	738	62	751	538	779	1
Nº	65	738	76	751	538	779	1
2	79	738	84	751	538	779	1
Mayo	86	738	108	751	538	779	1
2006	111	738	131	751	538	779	1
La	280	596	288	603	538	779	1
investigación	291	596	334	603	538	779	1
marco	337	596	357	603	538	779	1
de	360	596	368	603	538	779	1
cuya	371	596	386	603	538	779	1
continuación	389	596	430	603	538	779	1
surge	433	596	451	603	538	779	1
este	454	596	466	603	538	779	1
trabajo	469	596	492	603	538	779	1
fue	495	596	505	603	538	779	1
seleccionada	280	606	321	613	538	779	1
para	324	606	338	613	538	779	1
su	341	606	348	613	538	779	1
financiación	352	606	392	613	538	779	1
como	395	606	413	613	538	779	1
Proyecto	416	606	445	613	538	779	1
I+D	448	606	461	613	538	779	1
en	464	606	472	613	538	779	1
la	475	606	481	613	538	779	1
Facul-	484	606	505	613	538	779	1
tad	280	616	290	623	538	779	1
de	293	616	301	623	538	779	1
Psicología	304	616	340	623	538	779	1
dentro	343	616	365	623	538	779	1
del	368	616	378	623	538	779	1
Área	382	616	398	623	538	779	1
de	402	616	409	623	538	779	1
Salud	413	616	432	623	538	779	1
(2001-2002)	435	616	478	623	538	779	1
por	484	616	495	623	538	779	1
la	499	616	505	623	538	779	1
Comisión	280	625	311	633	538	779	1
Sectorial	314	625	343	633	538	779	1
de	346	625	354	633	538	779	1
Investigación	357	625	400	633	538	779	1
Científica	403	625	435	633	538	779	1
(CSIC,	442	625	464	633	538	779	1
UDELAR).	467	625	505	633	538	779	1
Correspondencia:	280	635	342	643	538	779	1
Dra.	349	635	363	643	538	779	1
Nelda	366	635	386	643	538	779	1
Cajigas	389	635	414	643	538	779	1
de	417	635	425	643	538	779	1
Segredo	428	635	455	643	538	779	1
Casilla	280	645	303	652	538	779	1
Postal	306	645	327	652	538	779	1
18000,	330	645	353	652	538	779	1
CP	356	645	366	652	538	779	1
11500,	369	645	392	652	538	779	1
Montevideo,	396	645	438	652	538	779	1
Uruguay.	441	645	472	652	538	779	1
E-mail:	280	655	305	662	538	779	1
cajsegre@adinet.com.uy	308	655	391	662	538	779	1
En	280	665	288	672	538	779	1
especial	291	665	317	672	538	779	1
al	320	665	326	672	538	779	1
lector	329	665	347	672	538	779	1
interesado	350	665	383	672	538	779	1
en	386	665	393	672	538	779	1
una	396	665	408	672	538	779	1
descripción	411	665	448	672	538	779	1
semiológica	450	665	489	672	538	779	1
más	492	665	505	672	538	779	1
fina	280	674	292	682	538	779	1
de	295	674	302	682	538	779	1
las	305	674	314	682	538	779	1
situaciones	317	674	353	682	538	779	1
y	356	674	360	682	538	779	1
desajustes	363	674	395	682	538	779	1
de	398	674	406	682	538	779	1
conducta	409	674	438	682	538	779	1
comprendidos	441	674	486	682	538	779	1
en	489	674	496	682	538	779	1
el	499	674	505	682	538	779	1
fenómeno	280	684	311	692	538	779	1
agresión	315	684	344	692	538	779	1
entre	347	684	364	692	538	779	1
pares	367	684	386	692	538	779	1
o	389	684	393	692	538	779	1
en	396	684	404	692	538	779	1
una	407	684	419	692	538	779	1
ilustración	422	684	457	692	538	779	1
más	460	684	473	692	538	779	1
explícita	476	684	505	692	538	779	1
del	280	694	290	701	538	779	1
contexto	293	694	321	701	538	779	1
institucional	324	694	366	701	538	779	1
y	369	694	373	701	538	779	1
socio	376	694	394	701	538	779	1
comunitario,	397	694	439	701	538	779	1
o	442	694	446	701	538	779	1
ambas,	449	694	472	701	538	779	1
del	476	694	486	701	538	779	1
liceo	489	694	505	701	538	779	1
estudiado,	280	704	314	711	538	779	1
se	317	704	324	711	538	779	1
le	327	704	333	711	538	779	1
enviarán	336	704	365	711	538	779	1
los	368	704	378	711	538	779	1
manuscritos	381	704	421	711	538	779	1
de	425	704	432	711	538	779	1
los	436	704	445	711	538	779	1
artículos	448	704	477	711	538	779	1
previos	481	704	505	711	538	779	1
que	280	714	291	721	538	779	1
examinan	295	714	327	721	538	779	1
estos	330	714	346	721	538	779	1
aspectos.	350	714	380	721	538	779	1
143	489	738	504	751	538	779	1
Dra.	139	26	154	38	538	779	2
Nelda	156	26	177	38	538	779	2
Cajigas	180	26	204	38	538	779	2
de	207	26	215	38	538	779	2
Segredo,	218	26	247	38	538	779	2
Lic.	249	26	261	38	538	779	2
Evelina	264	26	288	38	538	779	2
Kahan,	291	26	315	38	538	779	2
Lic.	320	26	332	38	538	779	2
Mario	335	26	355	38	538	779	2
Luzardo,	358	26	387	38	538	779	2
Lic.	390	26	401	38	538	779	2
Silvia	404	26	421	38	538	779	2
Najson	424	26	448	38	538	779	2
y	451	26	454	38	538	779	2
colaboradores	457	26	505	38	538	779	2
Introducción	34	75	88	88	538	779	2
Este	34	102	51	111	538	779	2
artículo	53	102	84	111	538	779	2
está	86	102	101	111	538	779	2
orientado	103	102	141	111	538	779	2
al	143	102	150	111	538	779	2
estudio	152	102	181	111	538	779	2
de	183	102	193	111	538	779	2
la	194	102	202	111	538	779	2
agresión	204	102	238	111	538	779	2
entre	239	102	260	111	538	779	2
adolescentes	34	114	85	123	538	779	2
en	87	114	97	123	538	779	2
la	99	114	106	123	538	779	2
institución	109	114	151	123	538	779	2
educativa	153	114	192	123	538	779	2
y	194	114	199	123	538	779	2
forma	202	114	225	123	538	779	2
parte	228	114	248	123	538	779	2
de	250	114	260	123	538	779	2
una	34	126	49	135	538	779	2
investigación	52	126	106	135	538	779	2
marco	110	126	135	135	538	779	2
centrada	139	126	173	135	538	779	2
en	177	126	187	135	538	779	2
el	190	126	198	135	538	779	2
estudio	201	126	231	135	538	779	2
de	234	126	244	135	538	779	2
los	248	126	259	135	538	779	2
sentimientos	34	138	85	147	538	779	2
de	87	138	96	147	538	779	2
ira	98	138	109	147	538	779	2
(1)	109	138	116	143	538	779	2
,	116	138	119	147	538	779	2
de	121	138	130	147	538	779	2
depresión	133	138	172	147	538	779	2
(2)	172	138	179	143	538	779	2
,	178	138	181	147	538	779	2
las	183	138	194	147	538	779	2
conductas	196	138	236	147	538	779	2
agre-	239	138	259	147	538	779	2
sivas	34	150	54	159	538	779	2
y	58	150	63	159	538	779	2
las	66	150	78	159	538	779	2
relaciones	81	150	122	159	538	779	2
entre	125	150	145	159	538	779	2
dichos	149	150	175	159	538	779	2
sentimientos	179	150	230	159	538	779	2
y	233	150	238	159	538	779	2
con-	242	150	260	159	538	779	2
ductas.	34	163	62	172	538	779	2
En	65	163	76	172	538	779	2
esta	78	163	94	172	538	779	2
investigación	96	163	149	172	538	779	2
de	152	163	161	172	538	779	2
encare	164	163	190	172	538	779	2
multicultural	192	163	244	172	538	779	2
(en	247	163	260	172	538	779	2
colaboración	34	175	87	184	538	779	2
con	91	175	105	184	538	779	2
investigadores	109	175	168	184	538	779	2
de	172	175	182	184	538	779	2
España	186	175	215	184	538	779	2
y	219	175	224	184	538	779	2
Estados	228	175	259	184	538	779	2
Unidos)	34	187	66	196	538	779	2
se	68	187	76	196	538	779	2
ha	78	187	87	196	538	779	2
examinado	89	187	133	196	538	779	2
la	135	187	142	196	538	779	2
aplicabilidad	144	187	195	196	538	779	2
de	197	187	206	196	538	779	2
instrumentos	208	187	259	196	538	779	2
psicológicos	34	199	84	208	538	779	2
desarrollados	87	199	140	208	538	779	2
en	143	199	153	208	538	779	2
otras	156	199	175	208	538	779	2
culturas,	178	199	212	208	538	779	2
adaptándo-	215	199	260	208	538	779	2
los	34	211	46	220	538	779	2
y	48	211	53	220	538	779	2
validándolos	56	211	107	220	538	779	2
para	109	211	127	220	538	779	2
Uruguay.	129	211	166	220	538	779	2
Se	48	224	58	233	538	779	2
describirán	60	224	104	233	538	779	2
y	106	224	111	233	538	779	2
analizarán	113	224	154	233	538	779	2
las	156	224	167	233	538	779	2
actitudes	168	224	204	233	538	779	2
de	206	224	215	233	538	779	2
los	217	224	229	233	538	779	2
adoles-	230	224	259	233	538	779	2
centes	34	236	59	245	538	779	2
y	62	236	67	245	538	779	2
de	70	236	80	245	538	779	2
su	82	236	91	245	538	779	2
entorno	94	236	125	245	538	779	2
social	128	236	151	245	538	779	2
con	154	236	169	245	538	779	2
respecto	172	236	205	245	538	779	2
a	208	236	213	245	538	779	2
la	216	236	223	245	538	779	2
agresión	226	236	260	245	538	779	2
entre	34	248	54	257	538	779	2
pares,	57	248	81	257	538	779	2
así	84	248	96	257	538	779	2
como	99	248	121	257	538	779	2
sus	124	248	137	257	538	779	2
conductas	140	248	181	257	538	779	2
de	184	248	193	257	538	779	2
burla,	197	248	220	257	538	779	2
intimida-	223	248	260	257	538	779	2
ción	34	260	51	269	538	779	2
y	55	260	60	269	538	779	2
pelea	63	260	85	269	538	779	2
según	88	260	112	269	538	779	2
género	115	260	142	269	538	779	2
y	146	260	151	269	538	779	2
edad	154	260	173	269	538	779	2
a	177	260	181	269	538	779	2
partir	185	260	207	269	538	779	2
de	210	260	220	269	538	779	2
los	223	260	235	269	538	779	2
datos	238	260	260	269	538	779	2
resultantes	34	272	77	281	538	779	2
de	81	272	90	281	538	779	2
la	94	272	101	281	538	779	2
administración	105	272	164	281	538	779	2
de	168	272	178	281	538	779	2
la	181	272	188	281	538	779	2
Escala	192	272	218	281	538	779	2
Bullying,	222	272	260	281	538	779	2
Fighting	34	285	69	294	538	779	2
and	73	285	88	294	538	779	2
Victimization	92	285	148	294	538	779	2
de	152	285	162	294	538	779	2
Bosworth,	166	285	209	294	538	779	2
Espelage	213	285	250	294	538	779	2
y	254	285	259	294	538	779	2
Simon	34	297	60	306	538	779	2
(3)	60	296	67	302	538	779	2
,	67	297	69	306	538	779	2
traducida,	71	297	110	306	538	779	2
adaptada,	112	297	150	306	538	779	2
factorizada	152	297	196	306	538	779	2
y	198	297	203	306	538	779	2
validada	205	297	239	306	538	779	2
en	241	297	250	306	538	779	2
la	252	297	259	306	538	779	2
población	34	309	74	318	538	779	2
estudiada	77	309	115	318	538	779	2
por	119	309	132	318	538	779	2
estos	136	309	156	318	538	779	2
autores.	159	309	191	318	538	779	2
En	194	309	205	318	538	779	2
efecto,	209	309	236	318	538	779	2
en	239	309	249	318	538	779	2
la	252	309	260	318	538	779	2
región	34	321	60	330	538	779	2
existen	63	321	91	330	538	779	2
pocos	95	321	118	330	538	779	2
instrumentos	121	321	173	330	538	779	2
que	176	321	191	330	538	779	2
evalúan	194	321	225	330	538	779	2
la	229	321	236	330	538	779	2
agre-	239	321	260	330	538	779	2
sión	34	333	51	342	538	779	2
entre	54	333	74	342	538	779	2
pares	77	333	98	342	538	779	2
y	101	333	106	342	538	779	2
no	109	333	119	342	538	779	2
se	123	333	131	342	538	779	2
tiene	134	333	154	342	538	779	2
conocimiento	157	333	211	342	538	779	2
de	214	333	224	342	538	779	2
ninguno	227	333	260	342	538	779	2
con	34	346	49	355	538	779	2
validación	51	346	93	355	538	779	2
en	96	346	105	355	538	779	2
población	108	346	147	355	538	779	2
nacional.	150	346	186	355	538	779	2
Los	189	346	204	355	538	779	2
datos	206	346	228	355	538	779	2
presen-	230	346	260	355	538	779	2
tados	34	358	55	367	538	779	2
aquí	58	358	75	367	538	779	2
se	78	358	86	367	538	779	2
basan	89	358	112	367	538	779	2
en	114	358	124	367	538	779	2
las	126	358	138	367	538	779	2
frecuencias	140	358	186	367	538	779	2
de	189	358	198	367	538	779	2
los	201	358	212	367	538	779	2
estudiantes	215	358	260	367	538	779	2
con	34	370	49	379	538	779	2
las	51	370	62	379	538	779	2
puntuaciones	64	370	117	379	538	779	2
superiores	119	370	160	379	538	779	2
en	162	370	172	379	538	779	2
dicha	174	370	196	379	538	779	2
escala,	198	370	225	379	538	779	2
es	227	370	235	379	538	779	2
decir,	237	370	259	379	538	779	2
la	34	382	41	391	538	779	2
población	43	382	83	391	538	779	2
de	85	382	94	391	538	779	2
mayor	96	382	121	391	538	779	2
riesgo.	123	382	150	391	538	779	2
Los	152	382	167	391	538	779	2
objetivos	169	382	206	391	538	779	2
de	208	382	217	391	538	779	2
este	219	382	234	391	538	779	2
traba-	236	382	260	391	538	779	2
jo	34	394	42	403	538	779	2
consisten	44	394	82	403	538	779	2
en	84	394	93	403	538	779	2
obtener	95	394	126	403	538	779	2
una	128	394	142	403	538	779	2
escala	145	394	169	403	538	779	2
validada	171	394	205	403	538	779	2
en	207	394	217	403	538	779	2
población	219	394	259	403	538	779	2
uruguaya	34	407	72	416	538	779	2
e	74	407	78	416	538	779	2
identificar	80	407	122	416	538	779	2
y	124	407	129	416	538	779	2
analizar	131	407	163	416	538	779	2
(a)	165	407	177	416	538	779	2
las	178	407	189	416	538	779	2
conductas	191	407	232	416	538	779	2
y	234	407	239	416	538	779	2
acti-	241	407	259	416	538	779	2
tudes	34	419	55	428	538	779	2
personales	58	419	100	428	538	779	2
relacionadas	102	419	153	428	538	779	2
con	155	419	169	428	538	779	2
la	172	419	179	428	538	779	2
agresión;	182	419	218	428	538	779	2
(b)	221	419	232	428	538	779	2
las	235	419	246	428	538	779	2
in-	248	419	260	428	538	779	2
fluencias	34	431	70	440	538	779	2
de	73	431	82	440	538	779	2
los	85	431	97	440	538	779	2
adultos	100	431	129	440	538	779	2
y	131	431	136	440	538	779	2
de	139	431	149	440	538	779	2
los	151	431	163	440	538	779	2
pares,	166	431	190	440	538	779	2
y	192	431	197	440	538	779	2
(c)	200	431	211	440	538	779	2
las	214	431	225	440	538	779	2
diferen-	228	431	260	440	538	779	2
cias	34	443	50	452	538	779	2
de	52	443	62	452	538	779	2
género	65	443	92	452	538	779	2
y	95	443	100	452	538	779	2
edad.	102	443	124	452	538	779	2
Revisión	34	465	71	478	538	779	2
de	73	465	84	478	538	779	2
la	86	465	93	478	538	779	2
literatura	95	465	138	478	538	779	2
A	34	492	41	501	538	779	2
partir	43	492	64	501	538	779	2
de	66	492	75	501	538	779	2
la	77	492	84	501	538	779	2
declaración	86	492	131	501	538	779	2
de	132	492	142	501	538	779	2
la	143	492	151	501	538	779	2
Organización	152	492	205	501	538	779	2
Mundial	207	492	240	501	538	779	2
de	242	492	251	501	538	779	2
la	253	492	260	501	538	779	2
Salud	34	504	57	513	538	779	2
(OMS)	59	504	88	513	538	779	2
en	90	504	99	513	538	779	2
Ginebra	101	504	134	513	538	779	2
en	136	504	145	513	538	779	2
el	148	504	155	513	538	779	2
año	157	504	171	513	538	779	2
1996,	174	504	196	513	538	779	2
la	198	504	206	513	538	779	2
violencia	208	504	245	513	538	779	2
co-	247	504	260	513	538	779	2
mienza	34	516	63	525	538	779	2
a	66	516	70	525	538	779	2
considerarse	73	516	123	525	538	779	2
como	126	516	148	525	538	779	2
uno	151	516	166	525	538	779	2
de	169	516	179	525	538	779	2
los	182	516	193	525	538	779	2
principales	196	516	240	525	538	779	2
pro-	243	516	260	525	538	779	2
blemas	34	529	62	538	538	779	2
de	65	529	74	538	538	779	2
la	76	529	84	538	538	779	2
salud	86	529	107	538	538	779	2
pública	109	529	139	538	538	779	2
en	141	529	150	538	538	779	2
todo	153	529	170	538	538	779	2
el	173	529	180	538	538	779	2
mundo.	182	529	213	538	538	779	2
Joy	48	541	62	550	538	779	2
D.	64	541	73	550	538	779	2
Osofsky	75	541	109	550	538	779	2
plantea	110	541	139	550	538	779	2
que	141	541	155	550	538	779	2
la	157	541	164	550	538	779	2
violencia	166	541	203	550	538	779	2
ha	205	541	214	550	538	779	2
crecido	216	541	245	550	538	779	2
tan	247	541	259	550	538	779	2
notoriamente	34	553	87	562	538	779	2
en	90	553	99	562	538	779	2
Estados	102	553	133	562	538	779	2
Unidos	135	553	164	562	538	779	2
que	167	553	181	562	538	779	2
es	184	553	192	562	538	779	2
considerada	195	553	243	562	538	779	2
una	245	553	260	562	538	779	2
epidemia	34	565	71	574	538	779	2
desde	74	565	97	574	538	779	2
el	100	565	107	574	538	779	2
punto	111	565	134	574	538	779	2
de	137	565	146	574	538	779	2
vista	150	565	168	574	538	779	2
de	172	565	181	574	538	779	2
la	184	565	192	574	538	779	2
salud	195	565	216	574	538	779	2
pública,	219	565	251	574	538	779	2
y	255	565	260	574	538	779	2
destaca	34	577	63	586	538	779	2
el	65	577	72	586	538	779	2
impacto	74	577	105	586	538	779	2
de	107	577	116	586	538	779	2
la	118	577	125	586	538	779	2
exposición	127	577	170	586	538	779	2
a	171	577	176	586	538	779	2
la	178	577	185	586	538	779	2
misma	186	577	213	586	538	779	2
en	214	577	224	586	538	779	2
la	226	577	233	586	538	779	2
comu-	234	577	260	586	538	779	2
nidad,	34	590	59	599	538	779	2
la	60	590	67	599	538	779	2
familia	69	590	97	599	538	779	2
y	99	590	104	599	538	779	2
los	106	590	117	599	538	779	2
medios	119	590	148	599	538	779	2
(4)	148	589	154	595	538	779	2
.	154	590	157	599	538	779	2
El	158	590	167	599	538	779	2
Informe	169	590	201	599	538	779	2
Mundial	202	590	236	599	538	779	2
sobre	238	590	259	599	538	779	2
la	34	602	41	611	538	779	2
Violencia	43	602	81	611	538	779	2
y	83	602	88	611	538	779	2
la	89	602	97	611	538	779	2
Salud	98	602	121	611	538	779	2
del	122	602	135	611	538	779	2
año	136	602	151	611	538	779	2
2002	152	602	172	611	538	779	2
(5)	172	601	178	607	538	779	2
señala	180	602	205	611	538	779	2
que	206	602	221	611	538	779	2
la	222	602	229	611	538	779	2
violen-	231	602	259	611	538	779	2
cia	34	614	46	623	538	779	2
es	48	614	56	623	538	779	2
una	58	614	72	623	538	779	2
de	74	614	84	623	538	779	2
las	86	614	97	623	538	779	2
principales	99	614	143	623	538	779	2
causas	145	614	171	623	538	779	2
de	173	614	182	623	538	779	2
muerte	184	614	212	623	538	779	2
entre	214	614	234	623	538	779	2
los	236	614	248	623	538	779	2
15	250	614	260	623	538	779	2
y	34	626	39	635	538	779	2
44	41	626	51	635	538	779	2
años,	53	626	73	635	538	779	2
siendo	75	626	101	635	538	779	2
un	103	626	113	635	538	779	2
fenómeno	114	626	154	635	538	779	2
sumamente	156	626	201	635	538	779	2
complejo	203	626	240	635	538	779	2
en	241	626	251	635	538	779	2
el	253	626	260	635	538	779	2
cual	34	638	51	647	538	779	2
interactúan	53	638	97	647	538	779	2
múltiples	99	638	137	647	538	779	2
factores.	139	638	173	647	538	779	2
El	48	651	57	660	538	779	2
modelo	59	651	88	660	538	779	2
socioecológico	90	651	150	660	538	779	2
aporta	151	651	176	660	538	779	2
un	178	651	188	660	538	779	2
marco	190	651	214	660	538	779	2
conceptual	216	651	259	660	538	779	2
que	34	663	49	672	538	779	2
permite	50	663	81	672	538	779	2
analizar,	83	663	116	672	538	779	2
individualizar	118	663	173	672	538	779	2
y	175	663	180	672	538	779	2
comprender	182	663	230	672	538	779	2
la	232	663	239	672	538	779	2
inte-	241	663	259	672	538	779	2
racción	34	675	64	684	538	779	2
de	65	675	75	684	538	779	2
los	77	675	88	684	538	779	2
factores	90	675	122	684	538	779	2
que	124	675	138	684	538	779	2
dan	140	675	155	684	538	779	2
cuenta	156	675	183	684	538	779	2
de	184	675	194	684	538	779	2
la	196	675	203	684	538	779	2
singular	205	675	237	684	538	779	2
natu-	239	675	260	684	538	779	2
raleza	34	687	58	696	538	779	2
de	60	687	70	696	538	779	2
la	72	687	79	696	538	779	2
violencia,	81	687	120	696	538	779	2
distinguiendo	122	687	177	696	538	779	2
cuatro	179	687	204	696	538	779	2
niveles.	206	687	237	696	538	779	2
El	48	699	57	708	538	779	2
nivel	59	699	79	708	538	779	2
individual	81	699	122	708	538	779	2
incluye	124	699	154	708	538	779	2
aspectos	156	699	190	708	538	779	2
relativos	192	699	226	708	538	779	2
a	228	699	233	708	538	779	2
la	235	699	242	708	538	779	2
his-	244	699	259	708	538	779	2
toria	34	712	53	721	538	779	2
personal	56	712	91	721	538	779	2
(agresión	95	712	132	721	538	779	2
a	136	712	140	721	538	779	2
edad	144	712	163	721	538	779	2
temprana,	167	712	207	721	538	779	2
deficiencias	211	712	259	721	538	779	2
144	34	738	50	751	538	779	2
sociocognitivas,	279	77	344	86	538	779	2
violencia	346	77	383	86	538	779	2
familiar,	385	77	419	86	538	779	2
uso	421	77	435	86	538	779	2
de	437	77	447	86	538	779	2
alcohol	449	77	478	86	538	779	2
y	481	77	486	86	538	779	2
dro-	488	77	505	86	538	779	2
gas)	279	89	296	98	538	779	2
y	297	89	302	98	538	779	2
factores	304	89	336	98	538	779	2
biológicos.	337	89	381	98	538	779	2
Existe	383	89	408	98	538	779	2
cierto	410	89	432	98	538	779	2
consenso	434	89	470	98	538	779	2
en	472	89	481	98	538	779	2
acep-	483	89	505	98	538	779	2
tar	279	102	290	111	538	779	2
que	292	102	307	111	538	779	2
cambios	309	102	343	111	538	779	2
hormonales	345	102	392	111	538	779	2
y	394	102	399	111	538	779	2
alteraciones	402	102	450	111	538	779	2
en	452	102	462	111	538	779	2
los	464	102	476	111	538	779	2
neuro-	479	102	505	111	538	779	2
transmisores	279	114	330	123	538	779	2
juegan	332	114	359	123	538	779	2
un	361	114	371	123	538	779	2
papel	374	114	396	123	538	779	2
importante	398	114	442	123	538	779	2
en	444	114	454	123	538	779	2
ciertos	456	114	483	123	538	779	2
tipos	485	114	505	123	538	779	2
de	279	126	289	135	538	779	2
agresión,	293	126	331	135	538	779	2
aunque	336	126	366	135	538	779	2
la	370	126	377	135	538	779	2
identificación	382	126	440	135	538	779	2
de	444	126	454	135	538	779	2
específicos	458	126	505	135	538	779	2
subsistemas	279	138	327	147	538	779	2
se	330	138	338	147	538	779	2
ve	341	138	351	147	538	779	2
oscurecida	354	138	397	147	538	779	2
por	400	138	413	147	538	779	2
las	416	138	427	147	538	779	2
complejas	430	138	471	147	538	779	2
interac-	474	138	505	147	538	779	2
ciones	279	150	306	159	538	779	2
(6)	306	150	313	155	538	779	2
.	313	150	315	159	538	779	2
El	294	163	303	172	538	779	2
segundo	305	163	338	172	538	779	2
nivel	340	163	360	172	538	779	2
se	362	163	370	172	538	779	2
refiere	372	163	398	172	538	779	2
a	400	163	404	172	538	779	2
las	406	163	418	172	538	779	2
relaciones	420	163	460	172	538	779	2
más	462	163	478	172	538	779	2
cerca-	480	163	505	172	538	779	2
nas,	279	175	295	184	538	779	2
siendo	297	175	323	184	538	779	2
las	326	175	337	184	538	779	2
más	339	175	355	184	538	779	2
importantes	357	175	405	184	538	779	2
la	407	175	414	184	538	779	2
familia	416	175	445	184	538	779	2
y	447	175	452	184	538	779	2
la	454	175	461	184	538	779	2
escuela.	463	175	495	184	538	779	2
A	498	175	505	184	538	779	2
nivel	279	187	299	196	538	779	2
académico	301	187	344	196	538	779	2
resaltamos	345	187	388	196	538	779	2
las	390	187	401	196	538	779	2
dificultades	403	187	449	196	538	779	2
de	451	187	461	196	538	779	2
aprendiza-	463	187	505	196	538	779	2
je,	279	199	289	208	538	779	2
el	291	199	299	208	538	779	2
fracaso	301	199	330	208	538	779	2
y	332	199	337	208	538	779	2
la	340	199	347	208	538	779	2
deserción	349	199	388	208	538	779	2
en	390	199	400	208	538	779	2
los	402	199	414	208	538	779	2
estudios.	416	199	452	208	538	779	2
El	294	211	302	220	538	779	2
tercer	305	211	328	220	538	779	2
nivel	331	211	351	220	538	779	2
comprende	354	211	398	220	538	779	2
el	401	211	408	220	538	779	2
contexto	411	211	446	220	538	779	2
comunitario	448	211	497	220	538	779	2
y	500	211	505	220	538	779	2
social	279	224	302	233	538	779	2
abarcando	306	224	347	233	538	779	2
el	350	224	357	233	538	779	2
relacionamiento	361	224	425	233	538	779	2
con	429	224	443	233	538	779	2
pares	446	224	467	233	538	779	2
que	471	224	485	233	538	779	2
pre-	488	224	505	233	538	779	2
sentan	279	236	305	245	538	779	2
conductas	307	236	347	245	538	779	2
riesgosas	349	236	386	245	538	779	2
y	388	236	393	245	538	779	2
alteraciones	395	236	443	245	538	779	2
en	446	236	455	245	538	779	2
la	457	236	464	245	538	779	2
organiza-	467	236	505	245	538	779	2
ción	279	248	296	257	538	779	2
de	298	248	308	257	538	779	2
la	310	248	317	257	538	779	2
comunidad.	319	248	366	257	538	779	2
Finalmente,	294	260	341	269	538	779	2
el	343	260	350	269	538	779	2
cuarto	352	260	377	269	538	779	2
nivel	379	260	399	269	538	779	2
alude	401	260	422	269	538	779	2
a	424	260	429	269	538	779	2
la	431	260	438	269	538	779	2
estructura	440	260	479	269	538	779	2
social	481	260	504	269	538	779	2
(pobreza	279	272	314	281	538	779	2
y	316	272	321	281	538	779	2
escasez	323	272	353	281	538	779	2
de	356	272	365	281	538	779	2
oportunidades	367	272	424	281	538	779	2
económicas,	426	272	476	281	538	779	2
etcéte-	478	272	505	281	538	779	2
ra)	279	285	290	294	538	779	2
(7)	290	284	297	290	538	779	2
.	297	285	300	294	538	779	2
En	294	297	305	306	538	779	2
la	307	297	314	306	538	779	2
literatura	316	297	353	306	538	779	2
científica	355	297	392	306	538	779	2
existe	394	297	418	306	538	779	2
consenso	420	297	457	306	538	779	2
en	459	297	468	306	538	779	2
conside-	470	297	504	306	538	779	2
rar	279	309	290	318	538	779	2
que	293	309	307	318	538	779	2
el	310	309	318	318	538	779	2
modelo	320	309	350	318	538	779	2
socioecológico	353	309	413	318	538	779	2
ha	416	309	426	318	538	779	2
de	428	309	438	318	538	779	2
ser	441	309	452	318	538	779	2
abordado	455	309	492	318	538	779	2
en	495	309	505	318	538	779	2
forma	279	321	303	330	538	779	2
integral	305	321	336	330	538	779	2
para	338	321	355	330	538	779	2
poder	358	321	380	330	538	779	2
intervenir	383	321	422	330	538	779	2
y	424	321	429	330	538	779	2
prevenir	431	321	464	330	538	779	2
la	467	321	474	330	538	779	2
violen-	476	321	505	330	538	779	2
cia	279	333	291	342	538	779	2
(8)	291	333	298	338	538	779	2
.	298	333	300	342	538	779	2
En	302	333	314	342	538	779	2
los	316	333	328	342	538	779	2
últimos	330	333	360	342	538	779	2
años	362	333	381	342	538	779	2
el	383	333	390	342	538	779	2
fenómeno	393	333	433	342	538	779	2
de	435	333	444	342	538	779	2
la	447	333	454	342	538	779	2
violencia	456	333	493	342	538	779	2
en	495	333	505	342	538	779	2
las	279	346	290	355	538	779	2
instituciones	293	346	344	355	538	779	2
educativas	347	346	389	355	538	779	2
ha	392	346	402	355	538	779	2
cobrado	405	346	437	355	538	779	2
gran	440	346	458	355	538	779	2
relevancia,	461	346	505	355	538	779	2
lo	279	358	287	367	538	779	2
que	289	358	304	367	538	779	2
ha	307	358	316	367	538	779	2
llevado	319	358	348	367	538	779	2
a	351	358	355	367	538	779	2
ser	358	358	369	367	538	779	2
investigado	372	358	418	367	538	779	2
por	421	358	434	367	538	779	2
varios	437	358	461	367	538	779	2
autores.	464	358	495	367	538	779	2
Este	294	370	311	379	538	779	2
artículo	313	370	343	379	538	779	2
se	346	370	354	379	538	779	2
refiere	356	370	382	379	538	779	2
a	384	370	389	379	538	779	2
un	391	370	401	379	538	779	2
subtipo	403	370	432	379	538	779	2
de	434	370	444	379	538	779	2
agresión	446	370	480	379	538	779	2
deno-	482	370	504	379	538	779	2
minada	279	382	308	391	538	779	2
agresión	310	382	344	391	538	779	2
entre	346	382	366	391	538	779	2
pares	368	382	389	391	538	779	2
(conocida	391	382	430	391	538	779	2
internacionalmen-	432	382	505	391	538	779	2
te	279	394	286	403	538	779	2
como	289	394	311	403	538	779	2
bullying),	313	394	351	403	538	779	2
cuyo	353	394	372	403	538	779	2
principal	374	394	410	403	538	779	2
ámbito	412	394	440	403	538	779	2
es	441	394	450	403	538	779	2
precisamente	452	394	504	403	538	779	2
la	279	407	286	416	538	779	2
institución	289	407	331	416	538	779	2
educativa.	334	407	375	416	538	779	2
Se	377	407	387	416	538	779	2
trata	389	407	407	416	538	779	2
de	410	407	419	416	538	779	2
un	422	407	432	416	538	779	2
fenómeno	434	407	474	416	538	779	2
de	477	407	486	416	538	779	2
vio-	489	407	505	416	538	779	2
lencia	279	419	303	428	538	779	2
que	307	419	321	428	538	779	2
tiene	325	419	344	428	538	779	2
como	348	419	370	428	538	779	2
actores	373	419	402	428	538	779	2
y	405	419	410	428	538	779	2
víctimas	414	419	448	428	538	779	2
a	451	419	456	428	538	779	2
los	459	419	471	428	538	779	2
propios	475	419	505	428	538	779	2
alumnos,	279	431	316	440	538	779	2
caracterizado	318	431	371	440	538	779	2
por	373	431	386	440	538	779	2
la	389	431	396	440	538	779	2
desproporción	398	431	455	440	538	779	2
de	457	431	467	440	538	779	2
fuerzas	469	431	498	440	538	779	2
y	500	431	505	440	538	779	2
poder,	279	443	304	452	538	779	2
lo	307	443	314	452	538	779	2
que	317	443	331	452	538	779	2
dificulta	334	443	367	452	538	779	2
a	370	443	374	452	538	779	2
la	377	443	384	452	538	779	2
persona	387	443	418	452	538	779	2
intimidada	421	443	464	452	538	779	2
defender-	466	443	505	452	538	779	2
se	279	455	288	464	538	779	2
(9)	288	455	295	461	538	779	2
.	295	455	297	464	538	779	2
En	299	455	310	464	538	779	2
Europa,	312	455	343	464	538	779	2
el	345	455	352	464	538	779	2
noruego	354	455	387	464	538	779	2
D.	389	455	399	464	538	779	2
Olweus,	401	455	434	464	538	779	2
de	435	455	445	464	538	779	2
la	447	455	454	464	538	779	2
Universidad	456	455	505	464	538	779	2
de	279	468	289	477	538	779	2
Bergen,	291	468	322	477	538	779	2
comenzó	324	468	360	477	538	779	2
a	362	468	366	477	538	779	2
estudiar	368	468	400	477	538	779	2
este	402	468	418	477	538	779	2
fenómeno	420	468	460	477	538	779	2
y	462	468	467	477	538	779	2
recién	468	468	493	477	538	779	2
en	495	468	504	477	538	779	2
1982,	279	480	302	489	538	779	2
después	304	480	336	489	538	779	2
del	338	480	350	489	538	779	2
suicidio	353	480	384	489	538	779	2
de	387	480	396	489	538	779	2
tres	398	480	413	489	538	779	2
adolescentes,	415	480	468	489	538	779	2
las	471	480	482	489	538	779	2
auto-	484	480	505	489	538	779	2
ridades	279	492	308	501	538	779	2
escolares	311	492	347	501	538	779	2
comenzaron	350	492	399	501	538	779	2
a	402	492	406	501	538	779	2
atender	409	492	438	501	538	779	2
el	441	492	448	501	538	779	2
bullying.	452	492	487	501	538	779	2
Ac-	489	492	505	501	538	779	2
tualmente,	279	504	321	513	538	779	2
el	324	504	331	513	538	779	2
estudio	333	504	362	513	538	779	2
y	364	504	369	513	538	779	2
la	372	504	379	513	538	779	2
prevención	381	504	426	513	538	779	2
de	428	504	438	513	538	779	2
dicho	440	504	462	513	538	779	2
fenómeno	465	504	505	513	538	779	2
se	279	516	287	525	538	779	2
ha	290	516	299	525	538	779	2
generalizado	302	516	353	525	538	779	2
en	355	516	365	525	538	779	2
la	367	516	374	525	538	779	2
Unión	377	516	402	525	538	779	2
Europea	404	516	438	525	538	779	2
y	440	516	445	525	538	779	2
luego	448	516	470	525	538	779	2
en	472	516	482	525	538	779	2
Esta-	484	516	505	525	538	779	2
dos	279	529	293	538	538	779	2
Unidos.	296	529	327	538	538	779	2
En	331	529	342	538	538	779	2
la	345	529	352	538	538	779	2
región	355	529	381	538	538	779	2
hay	384	529	398	538	538	779	2
escasos	401	529	431	538	538	779	2
estudios	434	529	467	538	538	779	2
del	470	529	482	538	538	779	2
tema	485	529	505	538	538	779	2
aunque	279	541	308	550	538	779	2
la	311	541	318	550	538	779	2
alarma	321	541	348	550	538	779	2
y	351	541	356	550	538	779	2
preocupación	359	541	413	550	538	779	2
públicas	416	541	450	550	538	779	2
se	453	541	461	550	538	779	2
han	464	541	478	550	538	779	2
incre-	481	541	505	550	538	779	2
mentado	279	553	314	562	538	779	2
por	316	553	329	562	538	779	2
la	331	553	339	562	538	779	2
visibilidad	341	553	383	562	538	779	2
de	385	553	395	562	538	779	2
episodios	397	553	435	562	538	779	2
violentos	437	553	474	562	538	779	2
con	476	553	491	562	538	779	2
es-	493	553	505	562	538	779	2
tas	279	565	290	574	538	779	2
características.	293	565	353	574	538	779	2
Fueron	294	577	322	586	538	779	2
revisados	324	577	362	586	538	779	2
en	364	577	374	586	538	779	2
un	376	577	386	586	538	779	2
artículo	388	577	418	586	538	779	2
anterior	421	577	452	586	538	779	2
estudios	454	577	487	586	538	779	2
rea-	489	577	504	586	538	779	2
lizados	279	590	307	599	538	779	2
en	309	590	319	599	538	779	2
América	321	590	355	599	538	779	2
Latina	357	590	383	599	538	779	2
(10)	383	589	392	595	538	779	2
,	392	590	395	599	538	779	2
en	396	590	406	599	538	779	2
especial	408	590	440	599	538	779	2
aquellos	442	590	475	599	538	779	2
que	477	590	492	599	538	779	2
re-	493	590	505	599	538	779	2
cogen	279	602	303	611	538	779	2
datos	305	602	326	611	538	779	2
empíricos.	328	602	370	611	538	779	2
Se	372	602	382	611	538	779	2
pone	384	602	403	611	538	779	2
de	405	602	414	611	538	779	2
relieve	416	602	443	611	538	779	2
en	445	602	455	611	538	779	2
este	457	602	472	611	538	779	2
artículo	474	602	505	611	538	779	2
el	279	614	286	623	538	779	2
trabajo	289	614	317	623	538	779	2
de	320	614	330	623	538	779	2
Cherro	333	614	360	623	538	779	2
y	363	614	368	623	538	779	2
colaboradores	371	614	428	623	538	779	2
(11)	428	614	437	619	538	779	2
por	440	614	453	623	538	779	2
exponer	456	614	489	623	538	779	2
ha-	492	614	505	623	538	779	2
llazgos	279	626	307	635	538	779	2
comparables	311	626	361	635	538	779	2
en	364	626	374	635	538	779	2
diferente	377	626	412	635	538	779	2
población	415	626	455	635	538	779	2
adolescente	458	626	505	635	538	779	2
de	279	638	289	647	538	779	2
Montevideo.	292	638	343	647	538	779	2
Al	294	651	304	660	538	779	2
bullying	305	651	338	660	538	779	2
se	339	651	348	660	538	779	2
lo	349	651	357	660	538	779	2
conceptualiza	359	651	413	660	538	779	2
como	415	651	437	660	538	779	2
una	439	651	453	660	538	779	2
subcategoría	455	651	505	660	538	779	2
de	279	663	289	672	538	779	2
la	291	663	298	672	538	779	2
agresión	300	663	334	672	538	779	2
y	337	663	342	672	538	779	2
se	344	663	352	672	538	779	2
considera	355	663	393	672	538	779	2
que	396	663	410	672	538	779	2
“una	412	663	431	672	538	779	2
persona	434	663	465	672	538	779	2
está	467	663	483	672	538	779	2
sien-	485	663	505	672	538	779	2
do	279	675	289	684	538	779	2
intimidada	293	675	335	684	538	779	2
cuando	339	675	368	684	538	779	2
está	371	675	387	684	538	779	2
expuesta	390	675	425	684	538	779	2
repetidamente,	429	675	488	684	538	779	2
du-	491	675	505	684	538	779	2
rante	279	687	299	696	538	779	2
un	302	687	312	696	538	779	2
tiempo,	314	687	345	696	538	779	2
a	347	687	352	696	538	779	2
acciones	354	687	389	696	538	779	2
negativas	391	687	429	696	538	779	2
por	432	687	445	696	538	779	2
parte	448	687	468	696	538	779	2
de	470	687	480	696	538	779	2
uno	482	687	497	696	538	779	2
o	500	687	505	696	538	779	2
más	279	699	295	708	538	779	2
estudiantes”	297	699	346	708	538	779	2
(12)	347	699	356	705	538	779	2
.	356	699	359	708	538	779	2
“Se	361	699	375	708	538	779	2
está	377	699	393	708	538	779	2
intimidando	395	699	443	708	538	779	2
a	445	699	450	708	538	779	2
un	452	699	462	708	538	779	2
estudiante	464	699	505	708	538	779	2
cuando	279	712	309	721	538	779	2
le	313	712	320	721	538	779	2
dicen	324	712	346	721	538	779	2
cosas	350	712	372	721	538	779	2
repugnantes	376	712	426	721	538	779	2
y	430	712	435	721	538	779	2
desagradables...	439	712	505	721	538	779	2
Revista	392	738	420	751	538	779	2
Médica	423	738	452	751	538	779	2
del	455	738	467	751	538	779	2
Uruguay	471	738	505	751	538	779	2
Agresión	261	26	290	38	538	779	3
entre	292	26	310	38	538	779	3
pares	313	26	331	38	538	779	3
(Bullying)	336	26	369	38	538	779	3
en	371	26	379	38	538	779	3
un	381	26	390	38	538	779	3
centro	392	26	414	38	538	779	3
educativo	417	26	449	38	538	779	3
de	452	26	460	38	538	779	3
Montevideo.	462	26	505	38	538	779	3
cuando	34	77	63	86	538	779	3
se	65	77	73	86	538	779	3
le	76	77	83	86	538	779	3
golpea,	85	77	114	86	538	779	3
se	116	77	125	86	538	779	3
le	127	77	134	86	538	779	3
da	136	77	146	86	538	779	3
patadas,	148	77	180	86	538	779	3
se	182	77	191	86	538	779	3
le	193	77	200	86	538	779	3
amenaza,	202	77	240	86	538	779	3
se	242	77	250	86	538	779	3
le	252	77	260	86	538	779	3
encierra	34	89	66	98	538	779	3
con	69	89	84	98	538	779	3
llave	87	89	106	98	538	779	3
en	109	89	119	98	538	779	3
un	122	89	132	98	538	779	3
cuarto,	135	89	162	98	538	779	3
se	165	89	174	98	538	779	3
le	176	89	184	98	538	779	3
envían	187	89	213	98	538	779	3
cartas	216	89	240	98	538	779	3
des-	243	89	259	98	538	779	3
agradables	34	102	77	111	538	779	3
y	80	102	85	111	538	779	3
cuando	87	102	116	111	538	779	3
nadie	119	102	141	111	538	779	3
le	143	102	151	111	538	779	3
habla”	153	102	179	111	538	779	3
(13)	180	101	189	107	538	779	3
.	189	102	192	111	538	779	3
Otro	48	114	66	123	538	779	3
concepto	68	114	104	123	538	779	3
complementario	106	114	171	123	538	779	3
que	172	114	187	123	538	779	3
permite	189	114	219	123	538	779	3
compren-	221	114	259	123	538	779	3
der	34	126	47	135	538	779	3
globalmente	51	126	103	135	538	779	3
este	108	126	124	135	538	779	3
fenómeno	128	126	170	135	538	779	3
hace	174	126	193	135	538	779	3
referencia	197	126	239	135	538	779	3
a	244	126	248	135	538	779	3
la	252	126	260	135	538	779	3
victimización	34	138	89	147	538	779	3
como	93	138	115	147	538	779	3
“conducta	119	138	160	147	538	779	3
de	164	138	173	147	538	779	3
persecución	177	138	225	147	538	779	3
física	229	138	251	147	538	779	3
o	255	138	260	147	538	779	3
psicológica,	34	150	81	159	538	779	3
o	83	150	88	159	538	779	3
ambas,	90	150	117	159	538	779	3
que	119	150	133	159	538	779	3
realiza	135	150	161	159	538	779	3
un	163	150	173	159	538	779	3
alumno	175	150	204	159	538	779	3
contra	206	150	230	159	538	779	3
otro,	232	150	250	159	538	779	3
al	252	150	259	159	538	779	3
que	34	163	48	172	538	779	3
elige	50	163	70	172	538	779	3
como	71	163	93	172	538	779	3
víctima	95	163	125	172	538	779	3
de	127	163	136	172	538	779	3
repetidos	138	163	175	172	538	779	3
ataques”.	176	163	213	172	538	779	3
Esta	215	163	232	172	538	779	3
acción	234	163	260	172	538	779	3
genera	34	175	61	184	538	779	3
en	63	175	73	184	538	779	3
las	75	175	86	184	538	779	3
víctimas	89	175	123	184	538	779	3
“descenso	126	175	166	184	538	779	3
en	169	175	178	184	538	779	3
su	181	175	190	184	538	779	3
autoestima,	192	175	238	184	538	779	3
esta-	241	175	260	184	538	779	3
dos	34	187	48	196	538	779	3
de	52	187	62	196	538	779	3
ansiedad	66	187	101	196	538	779	3
e	105	187	110	196	538	779	3
incluso	114	187	143	196	538	779	3
cuadros	147	187	179	196	538	779	3
depresivos,	183	187	229	196	538	779	3
lo	233	187	241	196	538	779	3
que	245	187	259	196	538	779	3
dificulta	34	199	67	208	538	779	3
su	69	199	78	208	538	779	3
integración	80	199	125	208	538	779	3
en	127	199	136	208	538	779	3
el	138	199	145	208	538	779	3
medio	147	199	172	208	538	779	3
escolar	174	199	202	208	538	779	3
y	204	199	209	208	538	779	3
el	211	199	218	208	538	779	3
desarrollo	220	199	260	208	538	779	3
normal	34	211	62	220	538	779	3
de	64	211	73	220	538	779	3
los	75	211	87	220	538	779	3
aprendizajes”	88	211	142	220	538	779	3
(12)	142	211	152	216	538	779	3
.	152	211	154	220	538	779	3
El	157	211	166	220	538	779	3
bullying	167	211	200	220	538	779	3
es	201	211	210	220	538	779	3
también	211	211	243	220	538	779	3
una	245	211	260	220	538	779	3
de	34	224	43	233	538	779	3
las	47	224	58	233	538	779	3
causas	62	224	88	233	538	779	3
de	92	224	101	233	538	779	3
mayor	105	224	130	233	538	779	3
deserción	134	224	172	233	538	779	3
escolar.	176	224	206	233	538	779	3
Este	209	224	226	233	538	779	3
tipo	230	224	246	233	538	779	3
de	249	224	259	233	538	779	3
violencia	34	236	70	245	538	779	3
suele	72	236	93	245	538	779	3
ser	94	236	106	245	538	779	3
mal	108	236	123	245	538	779	3
conocida	124	236	160	245	538	779	3
e	162	236	166	245	538	779	3
inaudible	168	236	205	245	538	779	3
para	207	236	224	245	538	779	3
el	226	236	233	245	538	779	3
perso-	235	236	260	245	538	779	3
nal	34	248	46	257	538	779	3
escolar	49	248	78	257	538	779	3
y	81	248	86	257	538	779	3
cuenta	89	248	115	257	538	779	3
con	118	248	132	257	538	779	3
cierto	135	248	158	257	538	779	3
grado	161	248	184	257	538	779	3
de	187	248	197	257	538	779	3
permisividad	200	248	252	257	538	779	3
e	255	248	260	257	538	779	3
indiferencia,	34	260	84	269	538	779	3
desconociendo	87	260	146	269	538	779	3
las	149	260	160	269	538	779	3
consecuencias	162	260	219	269	538	779	3
negativas	222	260	260	269	538	779	3
que	34	272	48	281	538	779	3
pueden	52	272	80	281	538	779	3
dar	84	272	96	281	538	779	3
lugar	100	272	120	281	538	779	3
a	123	272	128	281	538	779	3
conductas	131	272	171	281	538	779	3
antisociales	174	272	221	281	538	779	3
posterio-	224	272	259	281	538	779	3
res.	34	285	48	294	538	779	3
La	52	285	63	294	538	779	3
agresión	66	285	101	294	538	779	3
entre	104	285	124	294	538	779	3
pares	128	285	149	294	538	779	3
puede	153	285	177	294	538	779	3
consolidarse	181	285	231	294	538	779	3
en	235	285	245	294	538	779	3
las	249	285	260	294	538	779	3
instituciones	34	297	85	306	538	779	3
y,	87	297	94	306	538	779	3
por	96	297	110	306	538	779	3
lo	112	297	120	306	538	779	3
tanto,	123	297	145	306	538	779	3
debe	148	297	167	306	538	779	3
prevenirse.	170	297	214	306	538	779	3
Material	34	319	71	332	538	779	3
y	73	319	78	332	538	779	3
método	80	319	115	332	538	779	3
La	34	346	45	355	538	779	3
población	47	346	87	355	538	779	3
estudiantil	89	346	131	355	538	779	3
encuestada	134	346	177	355	538	779	3
durante	180	346	210	355	538	779	3
el	213	346	220	355	538	779	3
año	222	346	237	355	538	779	3
2001	239	346	260	355	538	779	3
corresponde	34	358	83	367	538	779	3
a	85	358	90	367	538	779	3
un	92	358	102	367	538	779	3
liceo	104	358	123	367	538	779	3
público	125	358	155	367	538	779	3
de	158	358	167	367	538	779	3
una	169	358	184	367	538	779	3
zona	186	358	205	367	538	779	3
semirrural	207	358	248	367	538	779	3
de	250	358	260	367	538	779	3
Montevideo.	34	370	85	379	538	779	3
Los	89	370	104	379	538	779	3
jóvenes	108	370	139	379	538	779	3
que	143	370	157	379	538	779	3
concurren	161	370	202	379	538	779	3
a	205	370	210	379	538	779	3
dicho	214	370	236	379	538	779	3
liceo	240	370	260	379	538	779	3
provienen	34	382	74	391	538	779	3
de	78	382	87	391	538	779	3
zonas	91	382	114	391	538	779	3
aledañas,	118	382	155	391	538	779	3
presentando	158	382	207	391	538	779	3
sus	211	382	223	391	538	779	3
familias	227	382	259	391	538	779	3
un	34	394	44	403	538	779	3
perfil	47	394	68	403	538	779	3
socioeconómico	71	394	136	403	538	779	3
medio	138	394	163	403	538	779	3
bajo	166	394	183	403	538	779	3
y	186	394	191	403	538	779	3
bajo.	193	394	213	403	538	779	3
Se	215	394	225	403	538	779	3
estudia-	228	394	260	403	538	779	3
ron	34	407	47	416	538	779	3
607	50	407	65	416	538	779	3
alumnos	68	407	102	416	538	779	3
del	105	407	117	416	538	779	3
ciclo	120	407	139	416	538	779	3
básico	142	407	168	416	538	779	3
de	171	407	180	416	538	779	3
ambos	183	407	209	416	538	779	3
sexos	212	407	234	416	538	779	3
en	237	407	246	416	538	779	3
un	249	407	259	416	538	779	3
rango	34	419	57	428	538	779	3
etáreo	59	419	84	428	538	779	3
de	86	419	95	428	538	779	3
11	98	419	108	428	538	779	3
a	110	419	115	428	538	779	3
17	117	419	127	428	538	779	3
años,	129	419	150	428	538	779	3
los	152	419	164	428	538	779	3
que	166	419	181	428	538	779	3
representaban	183	419	239	428	538	779	3
64%	241	419	260	428	538	779	3
de	34	431	43	440	538	779	3
la	46	431	53	440	538	779	3
población	55	431	95	440	538	779	3
total	97	431	115	440	538	779	3
del	117	431	129	440	538	779	3
liceo	131	431	151	440	538	779	3
(14)	150	431	160	436	538	779	3
.	160	431	162	440	538	779	3
Los	165	431	180	440	538	779	3
criterios	182	431	215	440	538	779	3
para	217	431	234	440	538	779	3
deter-	236	431	259	440	538	779	3
minar	34	443	57	452	538	779	3
los	60	443	71	452	538	779	3
estudiantes	74	443	118	452	538	779	3
con	121	443	135	452	538	779	3
altos	138	443	157	452	538	779	3
puntajes	159	443	193	452	538	779	3
en	195	443	204	452	538	779	3
la	207	443	214	452	538	779	3
escala	217	443	241	452	538	779	3
fue-	243	443	260	452	538	779	3
ron	34	455	47	464	538	779	3
los	50	455	62	464	538	779	3
percentiles	65	455	108	464	538	779	3
33	111	455	121	464	538	779	3
y	124	455	129	464	538	779	3
66,	132	455	144	464	538	779	3
ya	147	455	156	464	538	779	3
que	159	455	174	464	538	779	3
las	176	455	188	464	538	779	3
distribuciones	190	455	247	464	538	779	3
no	249	455	259	464	538	779	3
resultaron	34	468	74	477	538	779	3
paramétricas.	76	468	130	477	538	779	3
Al	132	468	142	477	538	779	3
no	145	468	155	477	538	779	3
contar	157	468	182	477	538	779	3
con	184	468	199	477	538	779	3
una	201	468	216	477	538	779	3
validación	218	468	260	477	538	779	3
local	34	480	53	489	538	779	3
de	56	480	66	489	538	779	3
referencia	68	480	108	489	538	779	3
–sino	111	480	132	489	538	779	3
que	135	480	149	489	538	779	3
la	152	480	159	489	538	779	3
muestra	162	480	194	489	538	779	3
presente	196	480	230	489	538	779	3
se	232	480	240	489	538	779	3
pro-	243	480	260	489	538	779	3
pone	34	492	53	501	538	779	3
como	55	492	76	501	538	779	3
patrón	78	492	103	501	538	779	3
temporario	104	492	147	501	538	779	3
para	149	492	165	501	538	779	3
comparar	167	492	204	501	538	779	3
otras	205	492	224	501	538	779	3
de	226	492	235	501	538	779	3
cultu-	237	492	259	501	538	779	3
ra	34	504	42	513	538	779	3
y	45	504	50	513	538	779	3
edad	52	504	71	513	538	779	3
similar–	74	504	107	513	538	779	3
no	110	504	120	513	538	779	3
se	123	504	131	513	538	779	3
debe	134	504	153	513	538	779	3
considerar	155	504	197	513	538	779	3
que	200	504	214	513	538	779	3
estos	217	504	237	513	538	779	3
estu-	240	504	260	513	538	779	3
diantes	34	516	62	525	538	779	3
con	65	516	79	525	538	779	3
altos	81	516	100	525	538	779	3
puntajes	103	516	136	525	538	779	3
se	138	516	147	525	538	779	3
desvían	149	516	179	525	538	779	3
patológicamente	182	516	248	525	538	779	3
de	250	516	260	525	538	779	3
la	34	529	41	538	538	779	3
normalidad,	44	529	92	538	538	779	3
sino	94	529	111	538	538	779	3
que	114	529	128	538	538	779	3
por	131	529	144	538	538	779	3
construcción,	147	529	200	538	538	779	3
ellos	203	529	222	538	538	779	3
constitu-	224	529	260	538	538	779	3
yen	34	541	48	550	538	779	3
aproximadamente	50	541	122	550	538	779	3
el	124	541	131	550	538	779	3
tercio	133	541	156	550	538	779	3
de	158	541	168	550	538	779	3
los	169	541	181	550	538	779	3
puntajes	183	541	216	550	538	779	3
superiores	218	541	260	550	538	779	3
de	34	553	43	562	538	779	3
la	45	553	52	562	538	779	3
población	54	553	93	562	538	779	3
estudiada.	95	553	135	562	538	779	3
Sin	137	553	150	562	538	779	3
embargo,	152	553	189	562	538	779	3
a	191	553	196	562	538	779	3
los	198	553	209	562	538	779	3
efectos	211	553	239	562	538	779	3
de	241	553	250	562	538	779	3
la	252	553	259	562	538	779	3
interpretación	34	565	89	574	538	779	3
de	92	565	101	574	538	779	3
los	104	565	116	574	538	779	3
resultados	119	565	158	574	538	779	3
y	161	565	166	574	538	779	3
de	169	565	178	574	538	779	3
utilizar	181	565	209	574	538	779	3
los	212	565	223	574	538	779	3
baremos	226	565	260	574	538	779	3
resultantes	34	577	76	586	538	779	3
de	78	577	87	586	538	779	3
esta	90	577	105	586	538	779	3
administración,	107	577	168	586	538	779	3
se	170	577	178	586	538	779	3
trata	181	577	198	586	538	779	3
de	200	577	210	586	538	779	3
una	212	577	226	586	538	779	3
muestra	228	577	260	586	538	779	3
con	34	590	48	599	538	779	3
conductas	51	590	90	599	538	779	3
y	93	590	98	599	538	779	3
actitudes	101	590	135	599	538	779	3
que	138	590	152	599	538	779	3
podrían	155	590	185	599	538	779	3
resultar	188	590	217	599	538	779	3
de	220	590	229	599	538	779	3
riesgo.	232	590	258	599	538	779	3
La	48	602	59	611	538	779	3
agresión	63	602	99	611	538	779	3
entre	103	602	124	611	538	779	3
pares	129	602	151	611	538	779	3
se	155	602	164	611	538	779	3
evaluó	168	602	196	611	538	779	3
con	201	602	216	611	538	779	3
la	220	602	227	611	538	779	3
Escala	232	602	259	611	538	779	3
Bullying,	34	614	74	623	538	779	3
Fighting	79	614	115	623	538	779	3
and	119	614	134	623	538	779	3
Victimization	139	614	197	623	538	779	3
de	201	614	211	623	538	779	3
Bosworth,	215	614	259	623	538	779	3
Espelage	34	626	70	635	538	779	3
y	72	626	77	635	538	779	3
Simon,	79	626	108	635	538	779	3
traducida	110	626	148	635	538	779	3
y	150	626	155	635	538	779	3
adaptada	157	626	192	635	538	779	3
a	195	626	199	635	538	779	3
población	201	626	241	635	538	779	3
uru-	243	626	260	635	538	779	3
guaya	34	638	58	647	538	779	3
por	61	638	75	647	538	779	3
estos	78	638	98	647	538	779	3
autores.	102	638	133	647	538	779	3
En	137	638	148	647	538	779	3
esta	151	638	167	647	538	779	3
adaptación	170	638	214	647	538	779	3
se	217	638	225	647	538	779	3
desesti-	229	638	260	647	538	779	3
maron	34	651	60	660	538	779	3
los	62	651	73	660	538	779	3
ítems	75	651	97	660	538	779	3
asociados	99	651	138	660	538	779	3
con	140	651	155	660	538	779	3
la	157	651	164	660	538	779	3
victimización	166	651	220	660	538	779	3
por	223	651	236	660	538	779	3
exce-	238	651	260	660	538	779	3
der	34	663	46	672	538	779	3
los	48	663	59	672	538	779	3
límites	61	663	87	672	538	779	3
de	89	663	98	672	538	779	3
la	100	663	107	672	538	779	3
investigación	108	663	160	672	538	779	3
marco	162	663	186	672	538	779	3
ya	188	663	197	672	538	779	3
muy	198	663	216	672	538	779	3
abarcativa.	217	663	260	672	538	779	3
Se	34	675	44	684	538	779	3
creó	47	675	64	684	538	779	3
además	66	675	96	684	538	779	3
la	99	675	106	684	538	779	3
subescala	109	675	147	684	538	779	3
conductas	150	675	190	684	538	779	3
pro	192	675	206	684	538	779	3
sociales,	208	675	243	684	538	779	3
con	245	675	260	684	538	779	3
ítems	34	687	56	696	538	779	3
formulados	60	687	107	696	538	779	3
ad-hoc,	111	687	141	696	538	779	3
a	145	687	150	696	538	779	3
los	154	687	166	696	538	779	3
efectos	170	687	199	696	538	779	3
de	203	687	212	696	538	779	3
mejorar	217	687	248	696	538	779	3
la	252	687	260	696	538	779	3
confiabilidad	34	699	86	708	538	779	3
del	88	699	100	708	538	779	3
instrumento	102	699	149	708	538	779	3
disimulando	151	699	199	708	538	779	3
el	201	699	208	708	538	779	3
objetivo	210	699	242	708	538	779	3
evi-	244	699	260	708	538	779	3
dente	34	712	56	721	538	779	3
de	58	712	67	721	538	779	3
la	70	712	77	721	538	779	3
escala	79	712	104	721	538	779	3
y	106	712	111	721	538	779	3
evitando	113	712	148	721	538	779	3
una	150	712	165	721	538	779	3
posible	167	712	196	721	538	779	3
automatización	198	712	260	721	538	779	3
Vol.	34	738	49	751	538	779	3
22	52	738	62	751	538	779	3
Nº	65	738	76	751	538	779	3
2	79	738	84	751	538	779	3
Mayo	86	738	108	751	538	779	3
2006	111	738	131	751	538	779	3
de	280	77	289	86	538	779	3
las	291	77	302	86	538	779	3
respuestas.	305	77	349	86	538	779	3
La	351	77	362	86	538	779	3
resultante	364	77	403	86	538	779	3
Escala	405	77	432	86	538	779	3
de	434	77	443	86	538	779	3
Agresión	446	77	483	86	538	779	3
entre	485	77	505	86	538	779	3
Pares,	280	89	304	98	538	779	3
usada	306	89	329	98	538	779	3
y	332	89	337	98	538	779	3
validada	340	89	374	98	538	779	3
en	376	89	386	98	538	779	3
nuestro	388	89	418	98	538	779	3
país,	420	89	439	98	538	779	3
cuenta	442	89	468	98	538	779	3
con	471	89	485	98	538	779	3
cua-	488	89	505	98	538	779	3
tro	280	102	291	111	538	779	3
subescalas	293	102	335	111	538	779	3
(15)	334	101	344	107	538	779	3
que	346	102	360	111	538	779	3
resultaron	362	102	402	111	538	779	3
de	404	102	414	111	538	779	3
la	416	102	423	111	538	779	3
factorialización	425	102	487	111	538	779	3
rea-	489	102	505	111	538	779	3
lizada	280	114	303	123	538	779	3
mediante	304	114	340	123	538	779	3
la	342	114	349	123	538	779	3
técnica	351	114	378	123	538	779	3
de	380	114	389	123	538	779	3
análisis	391	114	420	123	538	779	3
de	422	114	431	123	538	779	3
componentes	433	114	484	123	538	779	3
prin-	486	114	505	123	538	779	3
cipales	280	126	307	135	538	779	3
y	309	126	314	135	538	779	3
la	315	126	323	135	538	779	3
rotación	324	126	357	135	538	779	3
Varimax	358	126	392	135	538	779	3
con	394	126	408	135	538	779	3
normalización	410	126	466	135	538	779	3
de	468	126	478	135	538	779	3
Kaiser	479	126	505	135	538	779	3
para	280	138	297	147	538	779	3
el	299	138	306	147	538	779	3
análisis	308	138	338	147	538	779	3
factorial	340	138	373	147	538	779	3
de	375	138	385	147	538	779	3
los	387	138	398	147	538	779	3
ítems.	400	138	424	147	538	779	3
a)	280	150	287	159	538	779	3
La	294	150	304	159	538	779	3
subescala	307	150	345	159	538	779	3
influencias	348	150	391	159	538	779	3
externas	394	150	427	159	538	779	3
investiga	430	150	466	159	538	779	3
cómo	469	150	491	159	538	779	3
in-	493	150	504	159	538	779	3
fluyen,	294	163	322	172	538	779	3
con	325	163	340	172	538	779	3
respecto	343	163	377	172	538	779	3
a	380	163	385	172	538	779	3
las	389	163	400	172	538	779	3
actitudes	403	163	439	172	538	779	3
y	443	163	448	172	538	779	3
conductas	451	163	491	172	538	779	3
de	495	163	504	172	538	779	3
agresión,	294	175	330	184	538	779	3
los	332	175	344	184	538	779	3
comportamientos	346	175	415	184	538	779	3
de	418	175	427	184	538	779	3
los	429	175	441	184	538	779	3
pares	443	175	464	184	538	779	3
y	466	175	471	184	538	779	3
las	473	175	484	184	538	779	3
acti-	487	175	504	184	538	779	3
tudes	294	187	315	196	538	779	3
de	318	187	327	196	538	779	3
los	330	187	342	196	538	779	3
adultos	345	187	374	196	538	779	3
del	377	187	389	196	538	779	3
entorno.	392	187	425	196	538	779	3
b)	280	199	288	208	538	779	3
La	294	199	304	208	538	779	3
subescala	306	199	345	208	538	779	3
actitud	347	199	374	208	538	779	3
hacia	377	199	398	208	538	779	3
la	400	199	407	208	538	779	3
violencia	410	199	446	208	538	779	3
evalúa	449	199	475	208	538	779	3
la	477	199	485	208	538	779	3
acti-	487	199	505	208	538	779	3
tud	294	211	306	220	538	779	3
personal	310	211	344	220	538	779	3
de	348	211	357	220	538	779	3
los	361	211	373	220	538	779	3
estudiantes	376	211	421	220	538	779	3
y	425	211	430	220	538	779	3
su	434	211	442	220	538	779	3
manejo	446	211	476	220	538	779	3
de	479	211	489	220	538	779	3
los	493	211	504	220	538	779	3
impulsos	294	224	330	233	538	779	3
agresivos.	333	224	373	233	538	779	3
c)	280	236	287	245	538	779	3
En	294	236	305	245	538	779	3
la	309	236	316	245	538	779	3
subescala	320	236	359	245	538	779	3
conductas	363	236	404	245	538	779	3
pro	408	236	422	245	538	779	3
sociales	426	236	458	245	538	779	3
el	462	236	470	245	538	779	3
análisis	474	236	504	245	538	779	3
factorial	294	248	326	257	538	779	3
confirmó	328	248	364	257	538	779	3
la	366	248	373	257	538	779	3
existencia	375	248	414	257	538	779	3
de	416	248	425	257	538	779	3
este	427	248	442	257	538	779	3
factor.	444	248	469	257	538	779	3
De	470	248	482	257	538	779	3
todos	484	248	505	257	538	779	3
modos,	294	260	322	269	538	779	3
en	324	260	334	269	538	779	3
busca	335	260	358	269	538	779	3
de	360	260	369	269	538	779	3
mejorar	371	260	402	269	538	779	3
las	403	260	414	269	538	779	3
cargas	416	260	442	269	538	779	3
factoriales	443	260	484	269	538	779	3
de	486	260	496	269	538	779	3
la	497	260	505	269	538	779	3
subescala	294	272	331	281	538	779	3
de	333	272	343	281	538	779	3
conductas	344	272	384	281	538	779	3
agresivas	386	272	423	281	538	779	3
se	424	272	433	281	538	779	3
forzaron	434	272	468	281	538	779	3
los	470	272	481	281	538	779	3
ítems	483	272	505	281	538	779	3
pro	294	285	307	294	538	779	3
sociales	310	285	342	294	538	779	3
en	346	285	355	294	538	779	3
una	359	285	373	294	538	779	3
subescala	377	285	415	294	538	779	3
separada	419	285	454	294	538	779	3
con	457	285	472	294	538	779	3
sentido	475	285	504	294	538	779	3
contrario	294	297	330	306	538	779	3
de	332	297	341	306	538	779	3
las	344	297	355	306	538	779	3
demás.	357	297	385	306	538	779	3
d)	280	309	288	318	538	779	3
Por	294	309	307	318	538	779	3
último,	309	309	337	318	538	779	3
la	339	309	346	318	538	779	3
subescala	348	309	386	318	538	779	3
principal	388	309	423	318	538	779	3
de	425	309	434	318	538	779	3
conductas	436	309	476	318	538	779	3
agresi-	478	309	505	318	538	779	3
vas	294	321	307	330	538	779	3
investiga	310	321	346	330	538	779	3
la	350	321	357	330	538	779	3
frecuencia	360	321	402	330	538	779	3
con	405	321	420	330	538	779	3
que	423	321	438	330	538	779	3
los	441	321	453	330	538	779	3
encuestados	456	321	504	330	538	779	3
incurren	294	333	327	342	538	779	3
en	329	333	338	342	538	779	3
comportamientos	340	333	409	342	538	779	3
de	411	333	420	342	538	779	3
pelea,	422	333	446	342	538	779	3
intimidación	447	333	498	342	538	779	3
y	500	333	505	342	538	779	3
burla.	294	346	316	355	538	779	3
Las	294	370	308	379	538	779	3
propiedades	310	370	358	379	538	779	3
psicométricas	360	370	415	379	538	779	3
de	418	370	427	379	538	779	3
la	429	370	436	379	538	779	3
escala	439	370	463	379	538	779	3
han	465	370	480	379	538	779	3
resul-	482	370	504	379	538	779	3
tado	280	382	297	391	538	779	3
satisfactorias.	300	382	355	391	538	779	3
El	358	382	367	391	538	779	3
“constructo”	371	382	421	391	538	779	3
de	425	382	434	391	538	779	3
la	437	382	445	391	538	779	3
agresión	448	382	482	391	538	779	3
entre	485	382	505	391	538	779	3
pares	280	394	301	403	538	779	3
se	303	394	311	403	538	779	3
ha	313	394	323	403	538	779	3
comportado	325	394	373	403	538	779	3
de	375	394	384	403	538	779	3
manera	386	394	416	403	538	779	3
consistente	418	394	462	403	538	779	3
reflejando	465	394	505	403	538	779	3
su	280	407	288	416	538	779	3
validez.	291	407	322	416	538	779	3
Se	325	407	335	416	538	779	3
han	338	407	352	416	538	779	3
constatado	355	407	398	416	538	779	3
cambios	400	407	434	416	538	779	3
en	437	407	446	416	538	779	3
la	449	407	456	416	538	779	3
agresión	459	407	493	416	538	779	3
de	496	407	505	416	538	779	3
los	280	419	291	428	538	779	3
jóvenes	294	419	325	428	538	779	3
de	328	419	337	428	538	779	3
acuerdo	341	419	372	428	538	779	3
a	375	419	380	428	538	779	3
la	383	419	390	428	538	779	3
edad.	393	419	415	428	538	779	3
Las	418	419	432	428	538	779	3
puntuaciones	435	419	488	428	538	779	3
son	491	419	505	428	538	779	3
consistentes	280	431	328	440	538	779	3
con	330	431	344	440	538	779	3
un	347	431	357	440	538	779	3
comportamiento	359	431	424	440	538	779	3
diferencial	426	431	469	440	538	779	3
entre	471	431	491	440	538	779	3
los	493	431	505	440	538	779	3
grupos	280	443	307	452	538	779	3
de	311	443	320	452	538	779	3
jóvenes	324	443	355	452	538	779	3
con	358	443	373	452	538	779	3
altas	377	443	395	452	538	779	3
y	399	443	404	452	538	779	3
bajas	408	443	428	452	538	779	3
puntuaciones.	432	443	488	452	538	779	3
Por	491	443	505	452	538	779	3
otra	280	455	295	464	538	779	3
parte,	298	455	320	464	538	779	3
las	323	455	334	464	538	779	3
correlaciones	337	455	390	464	538	779	3
entre	393	455	413	464	538	779	3
las	416	455	427	464	538	779	3
subescalas	430	455	472	464	538	779	3
del	475	455	487	464	538	779	3
ins-	490	455	505	464	538	779	3
trumento	280	468	316	477	538	779	3
resultaron	320	468	360	477	538	779	3
lógicamente	364	468	413	477	538	779	3
esperables,	417	468	462	477	538	779	3
lo	465	468	473	477	538	779	3
que	477	468	492	477	538	779	3
ha	495	468	505	477	538	779	3
puesto	280	480	305	489	538	779	3
en	307	480	317	489	538	779	3
evidencia	318	480	356	489	538	779	3
la	358	480	365	489	538	779	3
validez	367	480	396	489	538	779	3
de	397	480	407	489	538	779	3
su	408	480	417	489	538	779	3
estructura	419	480	458	489	538	779	3
factorial	460	480	493	489	538	779	3
(10)	492	479	502	485	538	779	3
.	502	480	504	489	538	779	3
Asimismo,	280	492	323	501	538	779	3
los	325	492	337	501	538	779	3
datos	338	492	359	501	538	779	3
resultantes	361	492	404	501	538	779	3
a	406	492	410	501	538	779	3
partir	412	492	434	501	538	779	3
del	436	492	448	501	538	779	3
análisis	450	492	480	501	538	779	3
facto-	481	492	505	501	538	779	3
rial	280	504	293	513	538	779	3
son	297	504	310	513	538	779	3
consistentes	314	504	363	513	538	779	3
con	366	504	381	513	538	779	3
los	384	504	396	513	538	779	3
obtenidos	400	504	439	513	538	779	3
por	442	504	456	513	538	779	3
Espelage	460	504	496	513	538	779	3
(3)	496	504	502	509	538	779	3
,	502	504	504	513	538	779	3
en	280	516	289	525	538	779	3
una	292	516	306	525	538	779	3
muestra	309	516	341	525	538	779	3
de	344	516	353	525	538	779	3
422	356	516	371	525	538	779	3
adolescentes	374	516	425	525	538	779	3
tempranos	428	516	469	525	538	779	3
en	472	516	482	525	538	779	3
Esta-	485	516	505	525	538	779	3
dos	280	529	293	538	538	779	3
Unidos.	297	529	329	538	538	779	3
La	294	541	304	550	538	779	3
confiabilidad	308	541	363	550	538	779	3
de	367	541	376	550	538	779	3
la	380	541	388	550	538	779	3
escala	392	541	417	550	538	779	3
es	421	541	429	550	538	779	3
satisfactoria.	433	541	486	550	538	779	3
Los	490	541	505	550	538	779	3
Alpha	280	553	304	562	538	779	3
de	308	553	317	562	538	779	3
Cronbach	321	553	360	562	538	779	3
son	364	553	378	562	538	779	3
adecuados	381	553	423	562	538	779	3
para	427	553	444	562	538	779	3
las	448	553	459	562	538	779	3
subescalas	463	553	505	562	538	779	3
principales	280	565	321	574	538	779	3
–pelea	323	565	348	574	538	779	3
(0,83),	349	565	374	574	538	779	3
intimidación	376	565	424	574	538	779	3
(0,69)	425	565	448	574	538	779	3
y	450	565	455	574	538	779	3
burla	456	565	476	574	538	779	3
(0,76)–	477	565	505	574	538	779	3
siendo	280	577	305	586	538	779	3
los	306	577	318	586	538	779	3
más	319	577	335	586	538	779	3
débiles	337	577	364	586	538	779	3
los	366	577	377	586	538	779	3
referentes	379	577	417	586	538	779	3
a	418	577	423	586	538	779	3
la	424	577	431	586	538	779	3
actitud	433	577	459	586	538	779	3
facilitadora	461	577	505	586	538	779	3
y	280	590	284	599	538	779	3
a	287	590	292	599	538	779	3
la	294	590	301	599	538	779	3
de	304	590	314	599	538	779	3
falta	316	590	334	599	538	779	3
de	337	590	346	599	538	779	3
manejo	349	590	378	599	538	779	3
para	381	590	398	599	538	779	3
resolver	401	590	433	599	538	779	3
conflictos.	436	590	478	599	538	779	3
En	480	590	491	599	538	779	3
las	494	590	505	599	538	779	3
correlaciones	280	602	333	611	538	779	3
test-retest	335	602	374	611	538	779	3
las	376	602	387	611	538	779	3
tres	390	602	404	611	538	779	3
subescalas	406	602	448	611	538	779	3
de	451	602	460	611	538	779	3
pelea,	462	602	486	611	538	779	3
inti-	488	602	505	611	538	779	3
midación	280	614	317	623	538	779	3
y	319	614	324	623	538	779	3
burla	327	614	347	623	538	779	3
y	350	614	355	623	538	779	3
la	357	614	364	623	538	779	3
actitud	367	614	394	623	538	779	3
facilitadora	396	614	442	623	538	779	3
de	445	614	454	623	538	779	3
violencia	456	614	493	623	538	779	3
de	496	614	505	623	538	779	3
los	280	626	291	635	538	779	3
propios	293	626	323	635	538	779	3
estudiantes	326	626	370	635	538	779	3
–0,64,	372	626	397	635	538	779	3
0,67,	399	626	419	635	538	779	3
0,66	422	626	439	635	538	779	3
y	441	626	446	635	538	779	3
0,72,	448	626	468	635	538	779	3
respecti-	471	626	505	635	538	779	3
vamente–	280	638	318	647	538	779	3
resultan	321	638	353	647	538	779	3
las	356	638	367	647	538	779	3
subescalas	370	638	412	647	538	779	3
más	415	638	431	647	538	779	3
estables.	434	638	468	647	538	779	3
En	294	651	305	660	538	779	3
lo	307	651	315	660	538	779	3
relativo	317	651	347	660	538	779	3
a	350	651	354	660	538	779	3
los	356	651	368	660	538	779	3
aspectos	370	651	404	660	538	779	3
éticos,	406	651	432	660	538	779	3
el	434	651	442	660	538	779	3
permiso	444	651	476	660	538	779	3
para	478	651	495	660	538	779	3
la	498	651	505	660	538	779	3
implementación	280	663	343	672	538	779	3
de	344	663	354	672	538	779	3
la	356	663	363	672	538	779	3
investigación	364	663	417	672	538	779	3
se	418	663	426	672	538	779	3
solicitó	428	663	457	672	538	779	3
formalmen-	459	663	505	672	538	779	3
te	280	675	287	684	538	779	3
a	289	675	294	684	538	779	3
las	297	675	308	684	538	779	3
autoridades	311	675	357	684	538	779	3
centrales	360	675	395	684	538	779	3
(CODICEN)	398	675	449	684	538	779	3
así	452	675	463	684	538	779	3
como	466	675	488	684	538	779	3
a	491	675	495	684	538	779	3
la	498	675	505	684	538	779	3
dirección	280	687	317	696	538	779	3
de	319	687	328	696	538	779	3
la	331	687	338	696	538	779	3
institución.	340	687	385	696	538	779	3
Asimismo,	387	687	431	696	538	779	3
se	433	687	441	696	538	779	3
solicitó	443	687	473	696	538	779	3
un	475	687	485	696	538	779	3
con-	487	687	505	696	538	779	3
sentimiento	280	699	326	708	538	779	3
escrito	330	699	356	708	538	779	3
a	360	699	364	708	538	779	3
los	367	699	379	708	538	779	3
padres	382	699	409	708	538	779	3
de	412	699	421	708	538	779	3
los	425	699	436	708	538	779	3
estudiantes.	440	699	487	708	538	779	3
Los	490	699	505	708	538	779	3
jóvenes	280	712	310	721	538	779	3
participaron	313	712	361	721	538	779	3
voluntariamente	364	712	429	721	538	779	3
luego	431	712	454	721	538	779	3
de	456	712	466	721	538	779	3
ser	468	712	480	721	538	779	3
infor-	482	712	505	721	538	779	3
145	489	738	504	751	538	779	3
Dra.	139	26	154	38	538	779	4
Nelda	156	26	177	38	538	779	4
Cajigas	180	26	204	38	538	779	4
de	207	26	215	38	538	779	4
Segredo,	218	26	247	38	538	779	4
Lic.	249	26	261	38	538	779	4
Evelina	264	26	288	38	538	779	4
Kahan,	291	26	315	38	538	779	4
Lic.	320	26	332	38	538	779	4
Mario	335	26	355	38	538	779	4
Luzardo,	358	26	387	38	538	779	4
Lic.	390	26	401	38	538	779	4
Silvia	404	26	421	38	538	779	4
Najson	424	26	448	38	538	779	4
y	451	26	454	38	538	779	4
colaboradores	457	26	505	38	538	779	4
mados	34	77	60	86	538	779	4
sobre	63	77	85	86	538	779	4
la	88	77	95	86	538	779	4
investigación	98	77	151	86	538	779	4
y	154	77	159	86	538	779	4
la	162	77	169	86	538	779	4
importancia	172	77	220	86	538	779	4
de	223	77	232	86	538	779	4
su	235	77	244	86	538	779	4
co-	247	77	260	86	538	779	4
operación	34	89	73	98	538	779	4
en	75	89	84	98	538	779	4
la	86	89	93	98	538	779	4
misma.	95	89	124	98	538	779	4
En	48	102	59	111	538	779	4
cuanto	61	102	88	111	538	779	4
a	90	102	94	111	538	779	4
la	96	102	103	111	538	779	4
confidencialidad	105	102	171	111	538	779	4
del	173	102	185	111	538	779	4
material,	187	102	223	111	538	779	4
se	224	102	233	111	538	779	4
aclaró	235	102	259	111	538	779	4
a	34	114	39	123	538	779	4
los	40	114	52	123	538	779	4
jóvenes	53	114	83	123	538	779	4
que	85	114	99	123	538	779	4
el	101	114	108	123	538	779	4
mismo	110	114	137	123	538	779	4
sería	138	114	157	123	538	779	4
manejado	159	114	197	123	538	779	4
exclusivamente	199	114	260	123	538	779	4
por	34	126	47	135	538	779	4
los	50	126	62	135	538	779	4
investigadores.	64	126	125	135	538	779	4
Los	127	126	142	135	538	779	4
participantes	145	126	196	135	538	779	4
fueron	199	126	225	135	538	779	4
identifi-	227	126	260	135	538	779	4
cados	34	138	57	147	538	779	4
por	59	138	72	147	538	779	4
fecha	74	138	95	147	538	779	4
de	97	138	106	147	538	779	4
nacimiento,	108	138	155	147	538	779	4
lo	157	138	164	147	538	779	4
cual	166	138	183	147	538	779	4
posibilitó	185	138	222	147	538	779	4
proponer	224	138	260	147	538	779	4
a	34	150	39	159	538	779	4
los	42	150	53	159	538	779	4
estudiantes	56	150	101	159	538	779	4
con	104	150	118	159	538	779	4
altos	121	150	140	159	538	779	4
puntajes	143	150	176	159	538	779	4
en	179	150	189	159	538	779	4
las	192	150	203	159	538	779	4
escalas	206	150	234	159	538	779	4
o	237	150	242	159	538	779	4
con	245	150	260	159	538	779	4
experiencias	34	163	85	172	538	779	4
vitales	89	163	116	172	538	779	4
estresantes,	120	163	167	172	538	779	4
grupos	171	163	199	172	538	779	4
de	203	163	212	172	538	779	4
apoyo	216	163	241	172	538	779	4
con	245	163	260	172	538	779	4
profesionales	34	175	87	184	538	779	4
externos	88	175	122	184	538	779	4
o	123	175	128	184	538	779	4
se	130	175	138	184	538	779	4
los	140	175	152	184	538	779	4
refirió	153	175	178	184	538	779	4
al	180	175	187	184	538	779	4
equipo	189	175	215	184	538	779	4
multidisci-	217	175	260	184	538	779	4
plinario	34	187	65	196	538	779	4
del	67	187	79	196	538	779	4
liceo,	81	187	103	196	538	779	4
o	105	187	110	196	538	779	4
ambos,	112	187	141	196	538	779	4
con	143	187	157	196	538	779	4
el	159	187	166	196	538	779	4
fin	168	187	180	196	538	779	4
de	182	187	191	196	538	779	4
orientarlos.	193	187	238	196	538	779	4
En	48	199	59	208	538	779	4
el	61	199	68	208	538	779	4
plano	70	199	92	208	538	779	4
institucional	94	199	143	208	538	779	4
se	145	199	153	208	538	779	4
realizó	155	199	182	208	538	779	4
una	183	199	198	208	538	779	4
devolución	200	199	244	208	538	779	4
a	245	199	250	208	538	779	4
la	252	199	259	208	538	779	4
dirección	34	211	71	220	538	779	4
y	75	211	80	220	538	779	4
al	83	211	90	220	538	779	4
equipo	94	211	121	220	538	779	4
de	125	211	134	220	538	779	4
docentes	137	211	173	220	538	779	4
donde	176	211	200	220	538	779	4
se	204	211	212	220	538	779	4
expusieron	216	211	260	220	538	779	4
los	34	224	46	233	538	779	4
resultados	50	224	90	233	538	779	4
obtenidos.	94	224	136	233	538	779	4
Resultados	34	245	80	258	538	779	4
Efecto	34	270	58	283	538	779	4
del	60	270	71	283	538	779	4
género	73	270	98	283	538	779	4
En	34	297	45	306	538	779	4
cuanto	47	297	74	306	538	779	4
a	75	297	80	306	538	779	4
las	82	297	93	306	538	779	4
influencias	94	297	138	306	538	779	4
externas,	140	297	175	306	538	779	4
la	177	297	184	306	538	779	4
actitud	186	297	213	306	538	779	4
conciliado-	215	297	260	306	538	779	4
ra	34	309	42	318	538	779	4
de	44	309	54	318	538	779	4
los	56	309	68	318	538	779	4
adultos	70	309	99	318	538	779	4
sobre	102	309	124	318	538	779	4
la	126	309	133	318	538	779	4
violencia	136	309	172	318	538	779	4
es	175	309	183	318	538	779	4
reconocida	186	309	230	318	538	779	4
en	232	309	242	318	538	779	4
ma-	244	309	260	318	538	779	4
yor	34	321	47	330	538	779	4
grado	50	321	73	330	538	779	4
por	75	321	89	330	538	779	4
las	91	321	102	330	538	779	4
mujeres	105	321	137	330	538	779	4
(40%	139	321	161	330	538	779	4
versus	163	321	189	330	538	779	4
19%	191	321	210	330	538	779	4
en	212	321	222	330	538	779	4
los	224	321	236	330	538	779	4
varo-	239	321	260	330	538	779	4
nes).	34	333	53	342	538	779	4
Ellas	55	333	76	342	538	779	4
admiten	78	333	110	342	538	779	4
con	112	333	127	342	538	779	4
mayor	129	333	154	342	538	779	4
frecuencia	156	333	198	342	538	779	4
que	200	333	215	342	538	779	4
los	217	333	229	342	538	779	4
adultos	231	333	260	342	538	779	4
les	34	346	45	355	538	779	4
aconsejan	48	346	87	355	538	779	4
una	90	346	104	355	538	779	4
solución	107	346	141	355	538	779	4
pacífica	143	346	175	355	538	779	4
a	178	346	182	355	538	779	4
los	185	346	196	355	538	779	4
conflictos	199	346	238	355	538	779	4
y	241	346	246	355	538	779	4
les	248	346	260	355	538	779	4
recomiendan	34	358	85	367	538	779	4
no	87	358	97	367	538	779	4
pelear	98	358	123	367	538	779	4
(p<0,001).	124	358	166	367	538	779	4
Con	168	358	184	367	538	779	4
respecto	186	358	219	367	538	779	4
al	221	358	228	367	538	779	4
relacio-	229	358	259	367	538	779	4
namiento	34	370	71	379	538	779	4
con	74	370	88	379	538	779	4
amigos	90	370	119	379	538	779	4
que	122	370	136	379	538	779	4
tienden	139	370	168	379	538	779	4
a	171	370	175	379	538	779	4
desviarse	178	370	215	379	538	779	4
de	217	370	227	379	538	779	4
las	229	370	240	379	538	779	4
nor-	242	370	259	379	538	779	4
mas	34	382	50	391	538	779	4
sociales	54	382	86	391	538	779	4
y	89	382	94	391	538	779	4
a	97	382	102	391	538	779	4
actuar	105	382	130	391	538	779	4
de	133	382	143	391	538	779	4
forma	146	382	170	391	538	779	4
agresiva,	173	382	210	391	538	779	4
los	213	382	225	391	538	779	4
varones	228	382	260	391	538	779	4
admiten	279	77	312	86	538	779	4
en	314	77	323	86	538	779	4
mayor	326	77	351	86	538	779	4
grado	353	77	377	86	538	779	4
que	379	77	393	86	538	779	4
las	395	77	407	86	538	779	4
chicas	409	77	434	86	538	779	4
tener	436	77	457	86	538	779	4
amigos	459	77	488	86	538	779	4
con	490	77	505	86	538	779	4
conductas	279	89	320	98	538	779	4
transgresoras,	323	89	380	98	538	779	4
sin	383	89	395	98	538	779	4
alcanzar	399	89	433	98	538	779	4
5%	436	89	450	98	538	779	4
de	453	89	462	98	538	779	4
significa-	466	89	505	98	538	779	4
ción.	279	102	300	111	538	779	4
En	294	114	305	123	538	779	4
cuanto	307	114	334	123	538	779	4
a	336	114	341	123	538	779	4
las	343	114	354	123	538	779	4
actitudes	356	114	392	123	538	779	4
personales,	394	114	439	123	538	779	4
los	441	114	453	123	538	779	4
varones	455	114	487	123	538	779	4
evi-	489	114	504	123	538	779	4
dencian	279	126	310	135	538	779	4
más	313	126	329	135	538	779	4
frecuentemente	332	126	394	135	538	779	4
que	396	126	411	135	538	779	4
las	413	126	424	135	538	779	4
chicas	427	126	452	135	538	779	4
(32%	455	126	476	135	538	779	4
versus	479	126	505	135	538	779	4
19%)	279	138	301	147	538	779	4
una	305	138	320	147	538	779	4
actitud	324	138	352	147	538	779	4
facilitadora	357	138	404	147	538	779	4
de	408	138	418	147	538	779	4
conductas	422	138	463	147	538	779	4
violentas	467	138	504	147	538	779	4
(p<0,001).	279	150	320	159	538	779	4
En	322	150	333	159	538	779	4
efecto,	335	150	361	159	538	779	4
es	363	150	371	159	538	779	4
mayor	373	150	398	159	538	779	4
la	400	150	407	159	538	779	4
frecuencia	408	150	449	159	538	779	4
en	451	150	460	159	538	779	4
los	462	150	473	159	538	779	4
mucha-	475	150	504	159	538	779	4
chos	279	163	297	172	538	779	4
al	301	163	308	172	538	779	4
considerar	311	163	353	172	538	779	4
que:	356	163	373	172	538	779	4
1)	376	163	385	172	538	779	4
si	388	163	394	172	538	779	4
se	398	163	406	172	538	779	4
apartan	409	163	439	172	538	779	4
de	442	163	451	172	538	779	4
una	454	163	469	172	538	779	4
pelea	472	163	493	172	538	779	4
se	496	163	505	172	538	779	4
descalifican	279	175	327	184	538	779	4
delante	329	175	358	184	538	779	4
de	360	175	369	184	538	779	4
sus	371	175	384	184	538	779	4
pares;	386	175	410	184	538	779	4
2)	412	175	420	184	538	779	4
que	422	175	436	184	538	779	4
está	438	175	454	184	538	779	4
bien	456	175	473	184	538	779	4
golpear	475	175	505	184	538	779	4
a	279	187	284	196	538	779	4
alguien	286	187	315	196	538	779	4
que	318	187	332	196	538	779	4
golpeó	335	187	362	196	538	779	4
primero,	364	187	398	196	538	779	4
y	401	187	406	196	538	779	4
3)	408	187	416	196	538	779	4
que	419	187	433	196	538	779	4
la	436	187	443	196	538	779	4
única	445	187	467	196	538	779	4
forma	469	187	493	196	538	779	4
de	495	187	505	196	538	779	4
detener	279	199	308	208	538	779	4
a	310	199	315	208	538	779	4
un	317	199	327	208	538	779	4
“bully”	328	199	358	208	538	779	4
es	360	199	368	208	538	779	4
violentarlo	370	199	413	208	538	779	4
primero.	415	199	449	208	538	779	4
En	451	199	462	208	538	779	4
lo	464	199	472	208	538	779	4
que	473	199	488	208	538	779	4
res-	490	199	505	208	538	779	4
pecta	279	211	300	220	538	779	4
al	304	211	311	220	538	779	4
control	314	211	343	220	538	779	4
de	346	211	356	220	538	779	4
los	359	211	371	220	538	779	4
impulsos	375	211	411	220	538	779	4
agresivos,	414	211	455	220	538	779	4
35%	458	211	476	220	538	779	4
de	480	211	489	220	538	779	4
los	493	211	505	220	538	779	4
varones	279	224	310	233	538	779	4
tienden	312	224	342	233	538	779	4
a	344	224	348	233	538	779	4
admitir	351	224	380	233	538	779	4
una	382	224	396	233	538	779	4
falta	398	224	416	233	538	779	4
de	418	224	428	233	538	779	4
manejo	430	224	459	233	538	779	4
de	462	224	471	233	538	779	4
los	473	224	485	233	538	779	4
mis-	487	224	505	233	538	779	4
mos	279	236	296	245	538	779	4
en	298	236	308	245	538	779	4
mayor	310	236	336	245	538	779	4
grado	339	236	361	245	538	779	4
que	364	236	378	245	538	779	4
las	381	236	392	245	538	779	4
chicas	395	236	420	245	538	779	4
(23%),	422	236	450	245	538	779	4
aunque	452	236	481	245	538	779	4
no	484	236	494	245	538	779	4
se	496	236	505	245	538	779	4
alcanza	279	248	309	257	538	779	4
significación	311	248	363	257	538	779	4
estadística.	365	248	409	257	538	779	4
En	294	260	305	269	538	779	4
lo	307	260	315	269	538	779	4
atinente	318	260	349	269	538	779	4
a	352	260	356	269	538	779	4
las	359	260	370	269	538	779	4
conductas	373	260	413	269	538	779	4
agresivas,	415	260	455	269	538	779	4
más	458	260	474	269	538	779	4
del	476	260	489	269	538	779	4
do-	491	260	505	269	538	779	4
ble	279	272	291	281	538	779	4
de	294	272	303	281	538	779	4
los	306	272	318	281	538	779	4
varones	320	272	351	281	538	779	4
recurre	354	272	382	281	538	779	4
a	385	272	389	281	538	779	4
la	392	272	399	281	538	779	4
pelea	402	272	423	281	538	779	4
como	426	272	448	281	538	779	4
modalidad	450	272	493	281	538	779	4
de	495	272	505	281	538	779	4
resolución	279	285	321	294	538	779	4
de	323	285	332	294	538	779	4
conflictos	334	285	374	294	538	779	4
o	376	285	381	294	538	779	4
cuando	383	285	412	294	538	779	4
se	414	285	422	294	538	779	4
siente	424	285	447	294	538	779	4
enojado	449	285	481	294	538	779	4
(43%	483	285	505	294	538	779	4
versus	279	297	305	306	538	779	4
17%	307	297	325	306	538	779	4
de	327	297	336	306	538	779	4
las	338	297	350	306	538	779	4
chicas,	352	297	379	306	538	779	4
p<0,001).	381	297	420	306	538	779	4
Los	422	297	437	306	538	779	4
varones	439	297	470	306	538	779	4
también	472	297	505	306	538	779	4
apelan	279	309	307	318	538	779	4
a	311	309	315	318	538	779	4
la	320	309	327	318	538	779	4
burla	331	309	353	318	538	779	4
de	357	309	367	318	538	779	4
manera	371	309	402	318	538	779	4
altamente	406	309	447	318	538	779	4
significativa	452	309	504	318	538	779	4
(p<0,001),	279	321	321	330	538	779	4
duplicando	323	321	367	330	538	779	4
la	368	321	376	330	538	779	4
frecuencia	377	321	419	330	538	779	4
alcanzada	420	321	459	330	538	779	4
por	461	321	474	330	538	779	4
las	476	321	487	330	538	779	4
chi-	489	321	504	330	538	779	4
cas	279	333	292	342	538	779	4
(45%	294	333	315	342	538	779	4
frente	317	333	340	342	538	779	4
a	342	333	346	342	538	779	4
23%).	348	333	372	342	538	779	4
Las	294	346	308	355	538	779	4
conductas	311	346	351	355	538	779	4
solidarias	354	346	392	355	538	779	4
y	395	346	400	355	538	779	4
de	403	346	412	355	538	779	4
ayuda	415	346	439	355	538	779	4
entre	442	346	462	355	538	779	4
compañe-	465	346	505	355	538	779	4
ros,	279	358	294	367	538	779	4
así	296	358	307	367	538	779	4
como	309	358	331	367	538	779	4
la	333	358	340	367	538	779	4
intimidación	342	358	392	367	538	779	4
–conductas	394	358	439	367	538	779	4
agresivas	440	358	477	367	538	779	4
verba-	479	358	505	367	538	779	4
les	279	370	290	379	538	779	4
o	293	370	298	379	538	779	4
reactivas	301	370	337	379	538	779	4
al	340	370	347	379	538	779	4
enojo–	350	370	377	379	538	779	4
no	380	370	390	379	538	779	4
evidenciaron	393	370	445	379	538	779	4
diferencias	448	370	492	379	538	779	4
de	495	370	505	379	538	779	4
género.	279	382	309	391	538	779	4
Tabla	216	449	239	457	538	779	4
1.	242	449	249	457	538	779	4
Efecto	252	449	277	457	538	779	4
del	280	449	292	457	538	779	4
género	295	449	323	457	538	779	4
Frecuencias	124	473	173	482	538	779	4
de	176	473	186	482	538	779	4
estudiantes	188	473	235	482	538	779	4
con	237	473	252	482	538	779	4
altos	254	473	274	482	538	779	4
puntajes	276	473	310	482	538	779	4
en	313	473	323	482	538	779	4
subescalas	326	473	371	482	538	779	4
por	373	473	387	482	538	779	4
sexo	389	473	408	482	538	779	4
Subescalas/Factores	50	497	135	505	538	779	4
Influencias	50	548	94	557	538	779	4
externas	96	548	131	557	538	779	4
Conductas	65	561	109	569	538	779	4
agresivas	111	561	150	569	538	779	4
amigos	152	561	182	569	538	779	4
Actitud	65	574	93	582	538	779	4
adultos	96	574	125	582	538	779	4
sobre	127	574	150	582	538	779	4
la	153	574	160	582	538	779	4
violencia	162	574	197	582	538	779	4
Actitud	50	587	78	595	538	779	4
personal	80	587	115	595	538	779	4
hacia	118	587	139	595	538	779	4
la	142	587	149	595	538	779	4
violencia	152	587	187	595	538	779	4
Actitud	65	600	93	609	538	779	4
facilitadora	96	600	139	609	538	779	4
Actitud	65	612	93	621	538	779	4
de	96	612	106	621	538	779	4
falta	108	612	125	621	538	779	4
de	128	612	138	621	538	779	4
manejo	140	612	170	621	538	779	4
Conductas	65	636	109	644	538	779	4
prosociales	111	636	157	644	538	779	4
Conductas	50	648	93	656	538	779	4
agresivas	96	648	135	656	538	779	4
Pelea	65	660	88	669	538	779	4
Intimidación	65	673	114	681	538	779	4
Burla	65	684	86	693	538	779	4
Mujeres	249	497	281	505	538	779	4
N=324	252	508	279	517	538	779	4
Varones	356	497	389	505	538	779	4
N=280	359	508	386	517	538	779	4
Test	443	497	460	505	538	779	4
de	463	497	473	505	538	779	4
significación*	431	508	484	517	538	779	4
N	235	525	242	534	538	779	4
%	288	525	296	534	538	779	4
N	343	525	349	534	538	779	4
%	395	525	403	534	538	779	4
077	232	561	247	569	538	779	4
131	232	574	247	582	538	779	4
23,28	282	561	304	569	538	779	4
40,4	284	574	302	582	538	779	4
101	339	561	354	569	538	779	4
052	339	574	354	582	538	779	4
36,1	392	561	409	569	538	779	4
18,6	392	574	409	582	538	779	4
p<	436	561	446	569	538	779	4
0,08	449	561	466	569	538	779	4
NS	469	561	481	569	538	779	4
p<	441	574	451	582	538	779	4
0,001	454	574	476	582	538	779	4
062	232	600	247	609	538	779	4
074	232	612	247	621	538	779	4
19,1	284	601	302	609	538	779	4
22,8	284	612	302	621	538	779	4
089	339	600	354	609	538	779	4
098	339	612	354	621	538	779	4
31,8	392	601	409	609	538	779	4
35,0	392	612	409	621	538	779	4
p<	443	600	453	609	538	779	4
0,03	456	600	474	609	538	779	4
p<	436	612	446	621	538	779	4
0,07	449	612	466	621	538	779	4
NS	469	612	481	621	538	779	4
093	232	636	247	644	538	779	4
28,7	284	636	302	645	538	779	4
098	339	636	354	644	538	779	4
35,0	392	636	409	644	538	779	4
NS	452	636	465	645	538	779	4
054	232	661	247	669	538	779	4
072	232	672	247	681	538	779	4
074	232	684	247	692	538	779	4
16,7	284	661	302	670	538	779	4
22,2	284	673	302	681	538	779	4
22,8	284	684	302	693	538	779	4
120	339	661	354	670	538	779	4
071	339	672	354	681	538	779	4
125	339	684	354	693	538	779	4
42,9	392	661	409	670	538	779	4
25,4	392	673	409	681	538	779	4
44,6	392	684	409	693	538	779	4
p<	441	660	451	669	538	779	4
0,001	454	660	476	669	538	779	4
NS	452	673	465	681	538	779	4
p<	441	684	451	693	538	779	4
0,001	454	684	476	693	538	779	4
*Test	56	707	76	716	538	779	4
binomial	79	707	113	716	538	779	4
de	116	707	126	716	538	779	4
proporciones.	130	707	185	716	538	779	4
NS:	188	707	203	716	538	779	4
no	207	707	217	716	538	779	4
significativo	221	707	267	716	538	779	4
146	34	738	50	751	538	779	4
Revista	392	738	420	751	538	779	4
Médica	423	738	452	751	538	779	4
del	455	738	467	751	538	779	4
Uruguay	471	738	505	751	538	779	4
Agresión	261	26	290	38	538	779	5
entre	292	26	310	38	538	779	5
pares	313	26	331	38	538	779	5
(Bullying)	336	26	369	38	538	779	5
en	371	26	379	38	538	779	5
un	381	26	390	38	538	779	5
centro	392	26	414	38	538	779	5
educativo	417	26	449	38	538	779	5
de	452	26	460	38	538	779	5
Montevideo.	462	26	505	38	538	779	5
Efecto	34	75	58	88	538	779	5
de	60	75	69	88	538	779	5
la	71	75	78	88	538	779	5
edad	80	75	98	88	538	779	5
En	34	102	45	111	538	779	5
la	47	102	54	111	538	779	5
tabla	57	102	76	111	538	779	5
2	78	102	83	111	538	779	5
se	85	102	94	111	538	779	5
muestra	96	102	128	111	538	779	5
la	130	102	137	111	538	779	5
comparación	139	102	191	111	538	779	5
estadística	193	102	235	111	538	779	5
de	237	102	246	111	538	779	5
(a)	248	102	260	111	538	779	5
la	34	114	41	123	538	779	5
totalidad	44	114	79	123	538	779	5
de	83	114	92	123	538	779	5
los	95	114	107	123	538	779	5
estudiantes	110	114	155	123	538	779	5
por	158	114	171	123	538	779	5
grupo	174	114	198	123	538	779	5
etáreo	201	114	225	123	538	779	5
en	229	114	238	123	538	779	5
cada	241	114	260	123	538	779	5
subescala,	34	126	75	135	538	779	5
y	77	126	82	135	538	779	5
(b)	85	126	97	135	538	779	5
la	99	126	107	135	538	779	5
evolución	109	126	149	135	538	779	5
por	151	126	165	135	538	779	5
edad	167	126	186	135	538	779	5
de	189	126	198	135	538	779	5
los	201	126	212	135	538	779	5
estudiantes	215	126	260	135	538	779	5
discriminados	34	138	90	147	538	779	5
por	92	138	105	147	538	779	5
género	107	138	134	147	538	779	5
en	136	138	145	147	538	779	5
cada	147	138	166	147	538	779	5
subescala	167	138	206	147	538	779	5
(ver	208	138	224	147	538	779	5
próximo	226	138	259	147	538	779	5
apartado,	34	150	71	159	538	779	5
género	74	150	101	159	538	779	5
y	104	150	109	159	538	779	5
edad).	111	150	136	159	538	779	5
La	48	163	59	172	538	779	5
tendencia	62	163	100	172	538	779	5
a	104	163	108	172	538	779	5
vincularse	112	163	153	172	538	779	5
con	156	163	170	172	538	779	5
amigos	174	163	203	172	538	779	5
transgresores	206	163	259	172	538	779	5
crece	34	175	55	184	538	779	5
regularmente	57	175	110	184	538	779	5
con	112	175	127	184	538	779	5
la	129	175	136	184	538	779	5
edad	138	175	157	184	538	779	5
alcanzando	159	175	204	184	538	779	5
entre	206	175	226	184	538	779	5
los	229	175	240	184	538	779	5
15	242	175	252	184	538	779	5
y	255	175	260	184	538	779	5
17	34	187	44	196	538	779	5
años	46	187	63	196	538	779	5
un	65	187	75	196	538	779	5
valor	77	187	97	196	538	779	5
próximo	98	187	132	196	538	779	5
a	133	187	138	196	538	779	5
40%,	139	187	160	196	538	779	5
frecuencia	161	187	202	196	538	779	5
que	204	187	218	196	538	779	5
casi	219	187	235	196	538	779	5
dupli-	236	187	260	196	538	779	5
ca	34	199	43	208	538	779	5
a	45	199	50	208	538	779	5
la	52	199	59	208	538	779	5
observada	62	199	102	208	538	779	5
a	105	199	109	208	538	779	5
los	111	199	123	208	538	779	5
11-12	125	199	149	208	538	779	5
años	151	199	169	208	538	779	5
(p<0,04).	172	199	209	208	538	779	5
Los	212	199	227	208	538	779	5
jóvenes	229	199	260	208	538	779	5
admiten	34	211	66	220	538	779	5
las	68	211	79	220	538	779	5
influencias	82	211	126	220	538	779	5
conciliadoras	128	211	181	220	538	779	5
de	183	211	193	220	538	779	5
los	195	211	206	220	538	779	5
adultos	208	211	237	220	538	779	5
entre	239	211	260	220	538	779	5
los	34	224	46	233	538	779	5
11	48	224	58	233	538	779	5
y	59	224	64	233	538	779	5
los	66	224	78	233	538	779	5
14	80	224	90	233	538	779	5
años	92	224	110	233	538	779	5
(con	112	224	129	233	538	779	5
un	131	224	141	233	538	779	5
pico	143	224	160	233	538	779	5
en	162	224	172	233	538	779	5
esta	174	224	189	233	538	779	5
última	191	224	216	233	538	779	5
edad)	218	224	240	233	538	779	5
para	242	224	259	233	538	779	5
luego	34	236	56	245	538	779	5
de	58	236	68	245	538	779	5
los	70	236	81	245	538	779	5
15	83	236	93	245	538	779	5
años	95	236	113	245	538	779	5
admitir	115	236	144	245	538	779	5
con	146	236	161	245	538	779	5
menos	162	236	189	245	538	779	5
frecuencia	191	236	232	245	538	779	5
dichas	234	236	260	245	538	779	5
influencias	34	248	76	257	538	779	5
(p<0,001).	78	248	119	257	538	779	5
La	294	77	304	86	538	779	5
actitud	306	77	333	86	538	779	5
personal	334	77	368	86	538	779	5
que	370	77	384	86	538	779	5
facilita	386	77	413	86	538	779	5
el	415	77	422	86	538	779	5
pasaje	424	77	449	86	538	779	5
al	451	77	458	86	538	779	5
acto	459	77	476	86	538	779	5
agresi-	478	77	505	86	538	779	5
vo	280	89	290	98	538	779	5
aumenta	292	89	326	98	538	779	5
paulatinamente	328	89	389	98	538	779	5
con	391	89	406	98	538	779	5
la	408	89	415	98	538	779	5
edad,	418	89	439	98	538	779	5
desde	441	89	464	98	538	779	5
20%	466	89	485	98	538	779	5
a	487	89	491	98	538	779	5
los	493	89	505	98	538	779	5
11-12	280	102	303	111	538	779	5
años	306	102	324	111	538	779	5
hasta	327	102	347	111	538	779	5
aproximadamente	350	102	422	111	538	779	5
29%	424	102	443	111	538	779	5
en	445	102	455	111	538	779	5
los	457	102	469	111	538	779	5
dos	472	102	486	111	538	779	5
gru-	488	102	505	111	538	779	5
pos	280	114	293	123	538	779	5
mayores	296	114	330	123	538	779	5
(p<0,02).	332	114	370	123	538	779	5
La	372	114	383	123	538	779	5
falta	385	114	403	123	538	779	5
de	405	114	415	123	538	779	5
manejo	417	114	447	123	538	779	5
para	449	114	467	123	538	779	5
controlar	469	114	505	123	538	779	5
las	280	126	291	135	538	779	5
conductas	293	126	333	135	538	779	5
violentas	336	126	372	135	538	779	5
aumenta	375	126	409	135	538	779	5
con	411	126	426	135	538	779	5
la	429	126	436	135	538	779	5
edad	438	126	457	135	538	779	5
alcanzando	460	126	505	135	538	779	5
un	280	138	290	147	538	779	5
valor	292	138	313	147	538	779	5
máximo	316	138	348	147	538	779	5
a	351	138	356	147	538	779	5
los	358	138	370	147	538	779	5
13	373	138	383	147	538	779	5
años,	385	138	406	147	538	779	5
manteniéndose	409	138	469	147	538	779	5
relativa-	472	138	505	147	538	779	5
mente	280	150	304	159	538	779	5
alta	306	150	320	159	538	779	5
en	323	150	332	159	538	779	5
los	334	150	346	159	538	779	5
dos	348	150	362	159	538	779	5
grupos	364	150	391	159	538	779	5
mayores	393	150	427	159	538	779	5
(p<0,001).	429	150	471	159	538	779	5
Las	294	163	308	172	538	779	5
conductas	311	163	351	172	538	779	5
solidarias	354	163	392	172	538	779	5
y	395	163	400	172	538	779	5
de	403	163	412	172	538	779	5
ayuda	415	163	439	172	538	779	5
aumentan	442	163	480	172	538	779	5
regu-	483	163	504	172	538	779	5
larmente	280	175	315	184	538	779	5
con	317	175	331	184	538	779	5
la	333	175	340	184	538	779	5
edad	342	175	361	184	538	779	5
de	363	175	373	184	538	779	5
25%	375	175	393	184	538	779	5
en	395	175	405	184	538	779	5
el	407	175	414	184	538	779	5
grupo	416	175	439	184	538	779	5
de	441	175	451	184	538	779	5
los	453	175	464	184	538	779	5
más	466	175	482	184	538	779	5
jóve-	485	175	505	184	538	779	5
nes	280	187	293	196	538	779	5
a	295	187	299	196	538	779	5
casi	301	187	317	196	538	779	5
40%	319	187	337	196	538	779	5
en	339	187	348	196	538	779	5
el	350	187	358	196	538	779	5
de	360	187	369	196	538	779	5
los	371	187	383	196	538	779	5
mayores	385	187	419	196	538	779	5
(p<0,01).	421	187	458	196	538	779	5
En	294	199	305	208	538	779	5
cuanto	308	199	335	208	538	779	5
a	339	199	343	208	538	779	5
las	347	199	358	208	538	779	5
conductas	361	199	401	208	538	779	5
agresivas,	405	199	445	208	538	779	5
la	448	199	455	208	538	779	5
burla	459	199	480	208	538	779	5
crece	483	199	504	208	538	779	5
regular	280	211	308	220	538	779	5
y	311	211	316	220	538	779	5
notoriamente	319	211	372	220	538	779	5
con	375	211	389	220	538	779	5
la	393	211	400	220	538	779	5
edad	403	211	422	220	538	779	5
alcanzando	425	211	470	220	538	779	5
una	473	211	488	220	538	779	5
fre-	491	211	505	220	538	779	5
cuencia	280	224	310	233	538	779	5
de	312	224	322	233	538	779	5
42%	324	224	342	233	538	779	5
en	345	224	354	233	538	779	5
el	356	224	364	233	538	779	5
grupo	366	224	389	233	538	779	5
de	392	224	401	233	538	779	5
15	403	224	413	233	538	779	5
años	416	224	434	233	538	779	5
o	436	224	441	233	538	779	5
mayores,	444	224	480	233	538	779	5
desde	482	224	505	233	538	779	5
una	280	236	294	245	538	779	5
base	296	236	314	245	538	779	5
de	316	236	326	245	538	779	5
24%	328	236	347	245	538	779	5
en	349	236	358	245	538	779	5
los	361	236	372	245	538	779	5
más	375	236	391	245	538	779	5
jóvenes	393	236	424	245	538	779	5
(p<0,001).	426	236	469	245	538	779	5
La	471	236	482	245	538	779	5
pelea	484	236	505	245	538	779	5
muestra	280	248	311	257	538	779	5
también	314	248	346	257	538	779	5
un	349	248	359	257	538	779	5
incremento	361	248	406	257	538	779	5
con	409	248	424	257	538	779	5
la	426	248	433	257	538	779	5
edad	436	248	455	257	538	779	5
–gradual	458	248	493	257	538	779	5
en	495	248	505	257	538	779	5
Tabla	200	286	223	294	538	779	5
2.	226	286	233	294	538	779	5
Efecto	238	286	263	294	538	779	5
de	266	286	276	294	538	779	5
edad	278	286	298	294	538	779	5
y	301	286	305	294	538	779	5
género	310	286	338	294	538	779	5
Frecuencias	149	305	199	313	538	779	5
de	201	305	211	313	538	779	5
estudiantes	214	305	260	313	538	779	5
con	263	305	277	313	538	779	5
altos	280	305	299	313	538	779	5
puntajes	302	305	336	313	538	779	5
en	338	305	348	313	538	779	5
subescalas	351	305	396	313	538	779	5
por	399	305	412	313	538	779	5
edad	415	305	435	313	538	779	5
y	437	305	442	313	538	779	5
sexo	444	305	463	313	538	779	5
Subescalas/	52	328	101	337	538	779	5
Factores	58	340	94	348	538	779	5
Género	131	330	161	339	538	779	5
1	162	328	166	333	538	779	5
Edad	300	328	321	337	538	779	5
N	196	363	203	372	538	779	5
11-12	204	352	227	360	538	779	5
%	227	363	235	372	538	779	5
Significación	440	330	491	339	538	779	5
13	274	352	284	360	538	779	5
14	337	352	347	360	538	779	5
N	260	363	266	372	538	779	5
%	290	363	298	372	538	779	5
N	322	363	329	372	538	779	5
%	353	363	361	372	538	779	5
2	492	328	495	333	538	779	5
15-16-17	387	352	423	360	538	779	5
N	386	363	392	372	538	779	5
%	416	363	424	372	538	779	5
Conductas	42	386	85	395	538	779	5
Mujeres	115	386	147	395	538	779	5
(77)	150	386	166	395	538	779	5
agresivas	42	398	81	406	538	779	5
amigos	84	398	113	406	538	779	5
Varones	115	398	149	407	538	779	5
(101)	151	398	173	407	538	779	5
Total	115	410	135	418	538	779	5
(N=178)	138	410	171	418	538	779	5
16	196	386	206	395	538	779	5
15	196	398	206	407	538	779	5
31	196	410	206	418	538	779	5
21,0	223	386	241	394	538	779	5
09,0	223	398	241	406	538	779	5
23,5	223	410	241	418	538	779	5
18	258	386	269	395	538	779	5
26	259	398	269	407	538	779	5
44	259	410	269	418	538	779	5
23,0	286	386	304	394	538	779	5
26,0	286	398	304	406	538	779	5
27,3	286	410	304	418	538	779	5
27	322	386	332	395	538	779	5
31	322	398	332	407	538	779	5
58	322	410	332	418	538	779	5
35,0	350	386	367	394	538	779	5
31,0	350	398	367	406	538	779	5
30,4	350	410	367	418	538	779	5
16	385	386	395	395	538	779	5
29	385	398	395	407	538	779	5
45	385	410	395	418	538	779	5
21,0	413	386	430	394	538	779	5
29,0	413	398	430	406	538	779	5
37,8	413	410	430	418	538	779	5
p	452	410	457	418	538	779	5
<	460	410	465	418	538	779	5
0,04	468	410	485	418	538	779	5
Actitud	42	425	70	434	538	779	5
adultos	72	425	102	434	538	779	5
Mujeres	115	425	147	434	538	779	5
(131)*	150	425	174	434	538	779	5
sobre	42	436	65	445	538	779	5
la	67	436	74	445	538	779	5
violencia	77	436	112	445	538	779	5
Varones	115	437	149	445	538	779	5
(52)	151	437	168	445	538	779	5
Total	115	448	135	457	538	779	5
(N=183)	138	448	171	457	538	779	5
29	196	425	206	434	538	779	5
12	196	437	206	445	538	779	5
41	196	448	206	457	538	779	5
22,0	223	425	241	433	538	779	5
23,0	223	436	241	445	538	779	5
31,1	223	448	241	457	538	779	5
37	259	425	269	434	538	779	5
11	259	437	269	445	538	779	5
48	259	448	269	457	538	779	5
28,0	286	425	304	433	538	779	5
21,0	286	436	304	445	538	779	5
29,8	286	448	304	457	538	779	5
51	322	425	332	434	538	779	5
19	322	437	332	445	538	779	5
70	322	448	332	457	538	779	5
39,0	350	425	367	433	538	779	5
37,0	350	436	367	445	538	779	5
36,6	350	448	367	457	538	779	5
14	385	425	395	434	538	779	5
10	385	437	395	445	538	779	5
24	385	448	395	457	538	779	5
11,0	413	425	430	433	538	779	5
19,0	413	436	430	445	538	779	5
20,2	413	448	430	457	538	779	5
p	452	448	457	457	538	779	5
<	460	448	465	457	538	779	5
0,00	468	448	485	457	538	779	5
Mujeres	115	464	147	472	538	779	5
(62)	150	464	166	472	538	779	5
Varones	115	475	149	484	538	779	5
(89)	151	475	168	484	538	779	5
Total	115	487	135	496	538	779	5
(N=151)	138	487	171	496	538	779	5
13	196	464	206	472	538	779	5
14	196	475	206	484	538	779	5
27	196	487	206	496	538	779	5
21,0	223	463	241	472	538	779	5
16,0	223	475	241	483	538	779	5
20,5	223	487	241	496	538	779	5
14	259	464	269	472	538	779	5
23	259	475	269	484	538	779	5
37	259	487	269	496	538	779	5
23,0	286	463	304	472	538	779	5
26,0	286	475	304	483	538	779	5
23,0	286	487	304	495	538	779	5
23	322	464	332	472	538	779	5
30	322	475	332	484	538	779	5
53	322	487	332	496	538	779	5
37,0	350	463	367	472	538	779	5
34,0	350	475	367	483	538	779	5
27,7	350	487	367	496	538	779	5
12	385	464	395	472	538	779	5
22	385	475	395	484	538	779	5
34	385	487	395	496	538	779	5
19,0	413	463	430	472	538	779	5
25,0	413	475	430	483	538	779	5
28,6	413	487	430	496	538	779	5
p	452	487	457	496	538	779	5
<	460	487	465	496	538	779	5
0,02	468	487	485	496	538	779	5
Actitud	42	502	70	511	538	779	5
de	72	502	83	511	538	779	5
falta	85	502	102	511	538	779	5
de	42	514	52	522	538	779	5
manejo	55	514	85	522	538	779	5
Mujeres	115	502	147	511	538	779	5
(74)**	150	502	173	511	538	779	5
Varones	115	514	149	523	538	779	5
(98)*	151	514	171	523	538	779	5
Total	115	526	135	534	538	779	5
(N=172)	138	526	171	534	538	779	5
13	196	502	206	511	538	779	5
11	196	514	206	523	538	779	5
24	196	526	206	534	538	779	5
18,0	223	502	241	510	538	779	5
11,0	223	514	241	522	538	779	5
18,2	223	526	241	534	538	779	5
24	259	502	269	511	538	779	5
35	259	514	269	523	538	779	5
59	259	526	269	534	538	779	5
32,0	286	502	304	510	538	779	5
36,0	286	514	304	522	538	779	5
36,6	286	526	304	534	538	779	5
25	322	502	332	511	538	779	5
29	322	514	332	523	538	779	5
54	322	526	332	534	538	779	5
34,0	350	502	367	510	538	779	5
30,0	350	514	367	522	538	779	5
28,3	350	526	367	534	538	779	5
12	385	502	395	511	538	779	5
23	385	514	395	523	538	779	5
35	385	526	395	534	538	779	5
16,0	413	502	430	510	538	779	5
23,0	413	514	430	522	538	779	5
29,4	413	526	430	534	538	779	5
p	452	526	457	534	538	779	5
<	460	526	465	534	538	779	5
0,00	468	526	485	534	538	779	5
Conductas	42	541	85	550	538	779	5
personales	42	552	87	561	538	779	5
Mujeres	115	541	147	550	538	779	5
(93)	150	541	166	550	538	779	5
Varones	115	553	149	561	538	779	5
(98)	151	553	168	561	538	779	5
Total	115	564	135	573	538	779	5
(N=191)	138	564	171	573	538	779	5
16	196	541	206	550	538	779	5
17	196	553	206	561	538	779	5
33	196	564	206	573	538	779	5
17,0	223	541	241	549	538	779	5
17,0	223	552	241	561	538	779	5
25,0	223	564	241	572	538	779	5
24	259	541	269	550	538	779	5
22	259	553	269	561	538	779	5
46	259	564	269	573	538	779	5
26,0	286	541	304	549	538	779	5
22,0	286	552	304	561	538	779	5
28,6	286	564	304	573	538	779	5
31	322	541	332	550	538	779	5
34	322	553	332	561	538	779	5
65	322	564	332	573	538	779	5
33,0	350	541	367	549	538	779	5
35,0	350	552	367	561	538	779	5
34,0	350	564	367	572	538	779	5
22	385	541	395	550	538	779	5
25	385	553	395	561	538	779	5
47	385	564	395	573	538	779	5
24,0	413	541	430	549	538	779	5
26,0	413	552	430	561	538	779	5
39,5	413	564	430	573	538	779	5
p	452	564	457	573	538	779	5
<	460	564	465	573	538	779	5
0,01	468	564	485	573	538	779	5
Mujeres	115	580	147	588	538	779	5
(54)	150	580	166	588	538	779	5
Varones	115	591	149	600	538	779	5
(120)	151	591	173	600	538	779	5
Total	115	603	135	612	538	779	5
(N=174)	138	603	171	612	538	779	5
11	196	580	206	588	538	779	5
18	196	591	206	600	538	779	5
29	196	603	206	612	538	779	5
20,0	223	579	241	588	538	779	5
15,0	223	591	241	599	538	779	5
22,0	223	603	241	611	538	779	5
13	259	580	269	588	538	779	5
31	259	591	269	600	538	779	5
44	259	603	269	612	538	779	5
24,0	286	579	304	588	538	779	5
26,0	286	591	304	599	538	779	5
27,3	286	603	304	612	538	779	5
19	322	580	332	588	538	779	5
30	322	591	332	600	538	779	5
49	322	603	332	612	538	779	5
35,0	350	579	367	588	538	779	5
25,0	350	591	367	599	538	779	5
25,7	350	603	367	612	538	779	5
11	385	580	395	588	538	779	5
41	385	591	395	600	538	779	5
52	385	603	395	612	538	779	5
11,0	413	579	430	588	538	779	5
34,0	413	591	430	599	538	779	5
43,7	413	603	430	612	538	779	5
p	443	603	448	612	538	779	5
<	451	603	456	612	538	779	5
0,06	459	603	476	612	538	779	5
NS	481	603	494	612	538	779	5
Intimidación	42	618	91	627	538	779	5
Mujeres	115	618	147	627	538	779	5
(72)	150	618	166	627	538	779	5
Varones	115	630	149	639	538	779	5
(71)**	151	630	175	639	538	779	5
Total	115	642	135	650	538	779	5
(N=143)	138	642	171	650	538	779	5
15	196	618	206	627	538	779	5
10	196	630	206	639	538	779	5
25	196	642	206	650	538	779	5
21,0	223	618	241	626	538	779	5
14,0	223	630	241	638	538	779	5
18,9	223	642	241	650	538	779	5
18	259	618	269	627	538	779	5
23	259	630	269	639	538	779	5
41	259	642	269	650	538	779	5
25,0	286	618	304	626	538	779	5
32,0	286	630	304	638	538	779	5
25,5	286	642	304	650	538	779	5
26	322	618	332	627	538	779	5
17	322	630	332	639	538	779	5
43	322	642	332	650	538	779	5
36,0	350	618	367	626	538	779	5
24,0	350	630	367	638	538	779	5
22,5	350	642	367	650	538	779	5
13	385	618	395	627	538	779	5
21	385	630	395	639	538	779	5
34	385	642	395	650	538	779	5
18,0	413	618	430	626	538	779	5
30,0	413	630	430	638	538	779	5
28,6	413	642	430	650	538	779	5
NS	462	642	475	650	538	779	5
Burla	42	657	63	666	538	779	5
Mujeres	115	657	147	666	538	779	5
(74)*	150	657	169	666	538	779	5
Varones	115	669	149	677	538	779	5
(125)**	151	669	180	677	538	779	5
Total	115	680	135	689	538	779	5
(N=199)	138	680	171	689	538	779	5
14	196	657	206	666	538	779	5
18	196	669	206	677	538	779	5
32	196	680	206	689	538	779	5
19,0	223	657	241	665	538	779	5
14,0	223	668	241	677	538	779	5
24,2	223	680	241	689	538	779	5
17	259	657	269	666	538	779	5
30	259	669	269	677	538	779	5
47	259	680	269	689	538	779	5
23,0	286	657	304	665	538	779	5
24,0	286	668	304	677	538	779	5
29,2	286	680	304	689	538	779	5
32	322	657	332	666	538	779	5
38	322	669	332	677	538	779	5
70	322	680	332	689	538	779	5
43,0	350	657	367	665	538	779	5
30,0	350	668	367	677	538	779	5
36,6	350	680	367	689	538	779	5
11	385	657	395	666	538	779	5
39	385	669	395	677	538	779	5
50	385	680	395	689	538	779	5
15,0	413	657	430	665	538	779	5
31,0	413	668	430	677	538	779	5
42,0	413	680	430	688	538	779	5
p	452	680	457	689	538	779	5
<	460	680	465	689	538	779	5
0,00	468	680	485	689	538	779	5
Actitud	42	464	70	472	538	779	5
facilitadora	42	475	86	483	538	779	5
Pelea	42	580	65	588	538	779	5
1.	37	701	44	708	538	779	5
Entre	46	701	65	708	538	779	5
hombres	68	701	99	708	538	779	5
y	101	701	105	708	538	779	5
mujeres	108	701	136	708	538	779	5
con	139	701	151	708	538	779	5
puntaje	154	701	180	708	538	779	5
alto	183	701	196	708	538	779	5
por	198	701	210	708	538	779	5
edad,	212	701	232	708	538	779	5
comparados	235	701	279	708	538	779	5
separadamente:	284	701	341	708	538	779	5
test	344	701	357	708	538	779	5
de	359	701	368	708	538	779	5
homogeneidad	371	701	423	708	538	779	5
X2	426	701	436	708	538	779	5
*	37	713	40	720	538	779	5
P	42	713	48	720	538	779	5
<0,01;	50	713	72	720	538	779	5
**	74	713	81	720	538	779	5
P	83	713	88	720	538	779	5
<0,05.	90	713	113	720	538	779	5
2.	115	713	122	720	538	779	5
En	124	713	133	720	538	779	5
los	136	713	146	720	538	779	5
totales	148	713	172	720	538	779	5
por	174	713	185	720	538	779	5
edad:	187	713	207	720	538	779	5
test	210	713	223	720	538	779	5
de	225	713	234	720	538	779	5
homogeneidad	236	713	289	720	538	779	5
X2	291	713	301	720	538	779	5
Vol.	34	738	49	751	538	779	5
22	52	738	62	751	538	779	5
Nº	65	738	76	751	538	779	5
2	79	738	84	751	538	779	5
Mayo	86	738	108	751	538	779	5
2006	111	738	131	751	538	779	5
147	489	738	504	751	538	779	5
Dra.	139	26	154	38	538	779	6
Nelda	156	26	177	38	538	779	6
Cajigas	180	26	204	38	538	779	6
de	207	26	215	38	538	779	6
Segredo,	218	26	247	38	538	779	6
Lic.	249	26	261	38	538	779	6
Evelina	264	26	288	38	538	779	6
Kahan,	291	26	315	38	538	779	6
Lic.	320	26	332	38	538	779	6
Mario	335	26	355	38	538	779	6
Luzardo,	358	26	387	38	538	779	6
Lic.	390	26	401	38	538	779	6
Silvia	404	26	421	38	538	779	6
Najson	424	26	448	38	538	779	6
y	451	26	454	38	538	779	6
colaboradores	457	26	505	38	538	779	6
los	34	77	46	86	538	779	6
primeros	49	77	84	86	538	779	6
grupos	87	77	114	86	538	779	6
de	117	77	127	86	538	779	6
edades–	129	77	162	86	538	779	6
llegando	164	77	199	86	538	779	6
a	202	77	206	86	538	779	6
una	209	77	224	86	538	779	6
frecuen-	226	77	260	86	538	779	6
cia	34	89	46	98	538	779	6
que	49	89	63	98	538	779	6
duplica,	66	89	98	98	538	779	6
en	101	89	111	98	538	779	6
el	114	89	121	98	538	779	6
grupo	124	89	147	98	538	779	6
de	150	89	160	98	538	779	6
mayores,	162	89	199	98	538	779	6
el	202	89	209	98	538	779	6
valor	212	89	233	98	538	779	6
de	236	89	245	98	538	779	6
los	248	89	260	98	538	779	6
más	34	102	50	111	538	779	6
jóvenes,	52	102	85	111	538	779	6
aunque	87	102	116	111	538	779	6
no	118	102	128	111	538	779	6
alcanza	130	102	160	111	538	779	6
significación	162	102	214	111	538	779	6
estadística.	215	102	260	111	538	779	6
La	34	114	45	123	538	779	6
intimidación	47	114	97	123	538	779	6
sugiere	99	114	128	123	538	779	6
también	130	114	162	123	538	779	6
una	164	114	179	123	538	779	6
tendencia	181	114	219	123	538	779	6
creciente,	221	114	260	123	538	779	6
aunque	34	126	63	135	538	779	6
no	66	126	76	135	538	779	6
significativa.	78	126	130	135	538	779	6
Género	34	148	62	161	538	779	6
y	64	148	68	161	538	779	6
edad	69	148	88	161	538	779	6
La	34	175	45	184	538	779	6
influencia	47	175	87	184	538	779	6
conciliadora	89	175	139	184	538	779	6
de	141	175	151	184	538	779	6
los	153	175	165	184	538	779	6
adultos	167	175	196	184	538	779	6
es	198	175	207	184	538	779	6
admitida	209	175	244	184	538	779	6
por	246	175	260	184	538	779	6
las	34	187	45	196	538	779	6
chicas	48	187	73	196	538	779	6
con	75	187	89	196	538	779	6
tendencia	92	187	130	196	538	779	6
creciente	132	187	168	196	538	779	6
hasta	171	187	191	196	538	779	6
los	194	187	205	196	538	779	6
14	207	187	217	196	538	779	6
años,	220	187	241	196	538	779	6
des-	243	187	260	196	538	779	6
cendiendo	34	199	75	208	538	779	6
abruptamente	77	199	130	208	538	779	6
en	132	199	142	208	538	779	6
las	143	199	154	208	538	779	6
mayores	156	199	190	208	538	779	6
(p<0,01).	192	199	228	208	538	779	6
Los	230	199	245	208	538	779	6
va-	247	199	260	208	538	779	6
rones	34	211	56	220	538	779	6
tienen	58	211	82	220	538	779	6
una	84	211	98	220	538	779	6
evolución	100	211	139	220	538	779	6
más	141	211	157	220	538	779	6
lenta	159	211	179	220	538	779	6
con	181	211	195	220	538	779	6
un	197	211	207	220	538	779	6
pico	209	211	226	220	538	779	6
también	228	211	260	220	538	779	6
en	34	224	44	233	538	779	6
los	45	224	57	233	538	779	6
14	59	224	69	233	538	779	6
años	71	224	89	233	538	779	6
y	91	224	96	233	538	779	6
una	98	224	112	233	538	779	6
disminución	114	224	164	233	538	779	6
menos	166	224	192	233	538	779	6
pronunciada	194	224	243	233	538	779	6
que	245	224	259	233	538	779	6
en	34	236	44	245	538	779	6
las	46	236	57	245	538	779	6
chicas	59	236	84	245	538	779	6
en	86	236	95	245	538	779	6
el	97	236	105	245	538	779	6
grupo	107	236	130	245	538	779	6
de	132	236	142	245	538	779	6
los	144	236	155	245	538	779	6
mayores,	157	236	194	245	538	779	6
aunque	196	236	225	245	538	779	6
en	227	236	236	245	538	779	6
ellos,	238	236	260	245	538	779	6
las	34	248	45	257	538	779	6
diferencias	47	248	91	257	538	779	6
por	94	248	107	257	538	779	6
edad	109	248	128	257	538	779	6
no	130	248	140	257	538	779	6
alcanzan	142	248	177	257	538	779	6
significación.	179	248	234	257	538	779	6
En	48	260	59	269	538	779	6
cuanto	62	260	89	269	538	779	6
al	92	260	99	269	538	779	6
manejo	102	260	131	269	538	779	6
de	134	260	144	269	538	779	6
los	147	260	158	269	538	779	6
impulsos,	161	260	200	269	538	779	6
los	203	260	215	269	538	779	6
hombres	217	260	252	269	538	779	6
a	255	260	259	269	538	779	6
los	34	272	46	281	538	779	6
13-14	48	272	71	281	538	779	6
años	74	272	92	281	538	779	6
muestran	94	272	131	281	538	779	6
un	133	272	144	281	538	779	6
pico	146	272	163	281	538	779	6
abrupto	165	272	196	281	538	779	6
de	198	272	208	281	538	779	6
falta	210	272	228	281	538	779	6
de	230	272	240	281	538	779	6
con-	242	272	260	281	538	779	6
trol	34	285	48	294	538	779	6
que	50	285	65	294	538	779	6
va	67	285	76	294	538	779	6
descendiendo	79	285	133	294	538	779	6
gradualmente	135	285	190	294	538	779	6
con	192	285	207	294	538	779	6
la	209	285	216	294	538	779	6
edad,	218	285	240	294	538	779	6
aun-	242	285	260	294	538	779	6
que	34	297	48	306	538	779	6
manteniendo	50	297	102	306	538	779	6
niveles	103	297	132	306	538	779	6
considerables	133	297	187	306	538	779	6
(p<0,01).	189	297	226	306	538	779	6
Las	228	297	243	306	538	779	6
chi-	244	297	260	306	538	779	6
cas	34	309	47	318	538	779	6
de	50	309	60	318	538	779	6
altos	63	309	82	318	538	779	6
puntajes	86	309	119	318	538	779	6
tienen	123	309	147	318	538	779	6
niveles	151	309	179	318	538	779	6
relativamente	183	309	237	318	538	779	6
altos	241	309	260	318	538	779	6
desde	34	321	57	330	538	779	6
los	59	321	71	330	538	779	6
12	73	321	83	330	538	779	6
años,	85	321	106	330	538	779	6
ascendiendo	108	321	158	330	538	779	6
gradualmente	160	321	215	330	538	779	6
en	217	321	226	330	538	779	6
los	229	321	240	330	538	779	6
13	243	321	253	330	538	779	6
y	255	321	260	330	538	779	6
14	34	333	44	342	538	779	6
años,	46	333	67	342	538	779	6
para	69	333	87	342	538	779	6
descender	89	333	129	342	538	779	6
luego	131	333	153	342	538	779	6
a	155	333	160	342	538	779	6
aproximadamente	162	333	234	342	538	779	6
la	236	333	243	342	538	779	6
mi-	245	333	259	342	538	779	6
tad	34	346	46	355	538	779	6
en	48	346	58	355	538	779	6
el	60	346	67	355	538	779	6
grupo	69	346	93	355	538	779	6
de	95	346	104	355	538	779	6
las	106	346	117	355	538	779	6
mayores	119	346	153	355	538	779	6
(p<0,05).	155	346	193	355	538	779	6
En	48	358	59	367	538	779	6
referencia	61	358	101	367	538	779	6
con	103	358	117	367	538	779	6
las	119	358	130	367	538	779	6
conductas	132	358	172	367	538	779	6
agresivas	173	358	211	367	538	779	6
–pelea,	212	358	241	367	538	779	6
inti-	243	358	259	367	538	779	6
midación	34	370	71	379	538	779	6
y	74	370	79	379	538	779	6
burla–	81	370	107	379	538	779	6
se	109	370	118	379	538	779	6
evidencia	120	370	158	379	538	779	6
un	161	370	171	379	538	779	6
patrón	173	370	199	379	538	779	6
diferencial	201	370	244	379	538	779	6
por	246	370	260	379	538	779	6
género.	34	382	64	391	538	779	6
Los	66	382	81	391	538	779	6
varones	84	382	115	391	538	779	6
exhiben	118	382	150	391	538	779	6
un	152	382	162	391	538	779	6
aumento	165	382	199	391	538	779	6
de	202	382	211	391	538	779	6
dichas	214	382	239	391	538	779	6
con-	242	382	260	391	538	779	6
ductas	34	394	60	403	538	779	6
con	62	394	77	403	538	779	6
la	79	394	86	403	538	779	6
edad	89	394	108	403	538	779	6
siendo	110	394	136	403	538	779	6
los	139	394	150	403	538	779	6
mayores	153	394	187	403	538	779	6
los	189	394	201	403	538	779	6
más	203	394	219	403	538	779	6
agresivos	222	394	260	403	538	779	6
y	34	407	39	416	538	779	6
alcanzando	41	407	85	416	538	779	6
significación	87	407	138	416	538	779	6
estadística	140	407	181	416	538	779	6
en	183	407	192	416	538	779	6
la	194	407	201	416	538	779	6
intimidación	203	407	253	416	538	779	6
y	255	407	260	416	538	779	6
burla	34	419	55	428	538	779	6
(p<0,05).	57	419	95	428	538	779	6
Las	97	419	112	428	538	779	6
mujeres,	114	419	149	428	538	779	6
en	151	419	161	428	538	779	6
cambio,	163	419	195	428	538	779	6
evidencian	198	419	242	428	538	779	6
este	244	419	260	428	538	779	6
tipo	34	431	50	440	538	779	6
de	53	431	62	440	538	779	6
conductas	66	431	106	440	538	779	6
a	109	431	114	440	538	779	6
más	117	431	133	440	538	779	6
temprana	137	431	174	440	538	779	6
edad	177	431	196	440	538	779	6
mostrando	199	431	242	440	538	779	6
una	245	431	259	440	538	779	6
tendencia	34	443	72	452	538	779	6
creciente	75	443	111	452	538	779	6
luego	114	443	136	452	538	779	6
con	139	443	153	452	538	779	6
un	156	443	166	452	538	779	6
pico	169	443	186	452	538	779	6
a	189	443	193	452	538	779	6
los	196	443	207	452	538	779	6
14	210	443	220	452	538	779	6
y	223	443	228	452	538	779	6
un	230	443	240	452	538	779	6
des-	243	443	260	452	538	779	6
censo	34	455	57	464	538	779	6
abrupto	60	455	90	464	538	779	6
en	93	455	102	464	538	779	6
las	105	455	116	464	538	779	6
mayores.	119	455	156	464	538	779	6
En	48	468	59	477	538	779	6
lo	61	468	69	477	538	779	6
referente	72	468	107	477	538	779	6
a	109	468	114	477	538	779	6
las	116	468	127	477	538	779	6
mujeres,	130	468	164	477	538	779	6
se	166	468	174	477	538	779	6
observa	177	468	208	477	538	779	6
un	210	468	220	477	538	779	6
patrón	222	468	247	477	538	779	6
de	250	468	259	477	538	779	6
conductas	34	480	74	489	538	779	6
y	76	480	81	489	538	779	6
actitudes	83	480	119	489	538	779	6
más	121	480	137	489	538	779	6
homogéneo	139	480	186	489	538	779	6
que	188	480	202	489	538	779	6
el	204	480	211	489	538	779	6
de	214	480	223	489	538	779	6
los	225	480	237	489	538	779	6
varo-	239	480	260	489	538	779	6
nes.	34	492	50	501	538	779	6
En	52	492	63	501	538	779	6
las	65	492	76	501	538	779	6
chicas	78	492	103	501	538	779	6
se	105	492	113	501	538	779	6
evidencian	115	492	158	501	538	779	6
frecuencias	160	492	206	501	538	779	6
más	207	492	224	501	538	779	6
elevadas	225	492	260	501	538	779	6
que	34	504	49	513	538	779	6
en	51	504	60	513	538	779	6
los	63	504	75	513	538	779	6
varones	77	504	108	513	538	779	6
a	111	504	115	513	538	779	6
los	117	504	129	513	538	779	6
11-12	132	504	155	513	538	779	6
años,	157	504	178	513	538	779	6
con	181	504	195	513	538	779	6
una	198	504	212	513	538	779	6
elevación	214	504	253	513	538	779	6
a	255	504	260	513	538	779	6
los	34	516	46	525	538	779	6
14	48	516	58	525	538	779	6
años	60	516	78	525	538	779	6
y	80	516	85	525	538	779	6
luego	87	516	109	525	538	779	6
una	111	516	126	525	538	779	6
tendencia	128	516	166	525	538	779	6
decreciente	168	516	214	525	538	779	6
en	216	516	225	525	538	779	6
el	227	516	234	525	538	779	6
grupo	236	516	260	525	538	779	6
de	34	529	44	538	538	779	6
las	46	529	57	538	538	779	6
mayores.	59	529	96	538	538	779	6
En	50	541	61	550	538	779	6
los	63	541	75	550	538	779	6
varones,	77	541	110	550	538	779	6
en	112	541	122	550	538	779	6
cambio,	124	541	156	550	538	779	6
las	158	541	169	550	538	779	6
subescalas	171	541	213	550	538	779	6
se	215	541	223	550	538	779	6
compor-	225	541	259	550	538	779	6
tan	34	553	46	562	538	779	6
de	48	553	57	562	538	779	6
manera	59	553	89	562	538	779	6
relativamente	90	553	144	562	538	779	6
distinta	146	553	176	562	538	779	6
entre	177	553	197	562	538	779	6
ellas	199	553	217	562	538	779	6
y	219	553	224	562	538	779	6
es	226	553	234	562	538	779	6
difícil	236	553	260	562	538	779	6
describir	34	565	69	574	538	779	6
un	73	565	83	574	538	779	6
patrón	87	565	113	574	538	779	6
general.	116	565	149	574	538	779	6
Las	152	565	167	574	538	779	6
actitudes	171	565	207	574	538	779	6
y	210	565	215	574	538	779	6
conductas	219	565	259	574	538	779	6
agresivas	34	577	71	586	538	779	6
se	73	577	82	586	538	779	6
incrementan	84	577	133	586	538	779	6
algo	136	577	153	586	538	779	6
más	155	577	171	586	538	779	6
tarde	173	577	193	586	538	779	6
que	195	577	210	586	538	779	6
en	212	577	221	586	538	779	6
las	223	577	234	586	538	779	6
muje-	236	577	260	586	538	779	6
res	34	590	46	599	538	779	6
(13	48	590	61	599	538	779	6
años),	63	590	87	599	538	779	6
marcando	89	590	129	599	538	779	6
también	130	590	163	599	538	779	6
un	165	590	175	599	538	779	6
ascenso	177	590	208	599	538	779	6
a	210	590	214	599	538	779	6
los	216	590	228	599	538	779	6
14	230	590	240	599	538	779	6
años	241	590	260	599	538	779	6
que,	34	602	51	611	538	779	6
en	53	602	63	611	538	779	6
el	65	602	72	611	538	779	6
caso	74	602	92	611	538	779	6
de	94	602	104	611	538	779	6
las	106	602	117	611	538	779	6
conductas	119	602	159	611	538	779	6
agresivas,	162	602	201	611	538	779	6
continúan	204	602	243	611	538	779	6
con	245	602	260	611	538	779	6
tendencia	34	614	72	623	538	779	6
creciente.	75	614	113	623	538	779	6
En	115	614	126	623	538	779	6
cuanto	129	614	155	623	538	779	6
a	157	614	162	623	538	779	6
las	164	614	175	623	538	779	6
actitudes	177	614	213	623	538	779	6
personales,	215	614	260	623	538	779	6
la	34	626	41	635	538	779	6
falta	43	626	61	635	538	779	6
de	63	626	73	635	538	779	6
manejo	75	626	104	635	538	779	6
desciende	107	626	146	635	538	779	6
en	148	626	158	635	538	779	6
los	160	626	172	635	538	779	6
mayores,	174	626	210	635	538	779	6
lo	212	626	220	635	538	779	6
que	222	626	237	635	538	779	6
va	239	626	248	635	538	779	6
en	250	626	260	635	538	779	6
la	34	638	41	647	538	779	6
dirección	44	638	82	647	538	779	6
del	85	638	97	647	538	779	6
aumento	100	638	134	647	538	779	6
de	137	638	147	647	538	779	6
las	150	638	161	647	538	779	6
conductas	164	638	204	647	538	779	6
agresivas.	207	638	247	647	538	779	6
Es	250	638	260	647	538	779	6
de	34	651	44	660	538	779	6
notar,	46	651	69	660	538	779	6
sin	71	651	83	660	538	779	6
embargo,	85	651	122	660	538	779	6
que	125	651	139	660	538	779	6
la	141	651	149	660	538	779	6
actitud	151	651	178	660	538	779	6
de	181	651	190	660	538	779	6
facilitación	193	651	238	660	538	779	6
de	240	651	250	660	538	779	6
la	252	651	259	660	538	779	6
violencia	34	663	71	672	538	779	6
también	73	663	105	672	538	779	6
desciende,	108	663	150	672	538	779	6
implicando	152	663	197	672	538	779	6
que	199	663	214	672	538	779	6
en	216	663	226	672	538	779	6
el	228	663	235	672	538	779	6
plano	237	663	260	672	538	779	6
cognitivo	34	675	72	684	538	779	6
los	74	675	86	684	538	779	6
mayores	88	675	121	684	538	779	6
de	123	675	133	684	538	779	6
ambos	135	675	161	684	538	779	6
sexos	163	675	185	684	538	779	6
son	187	675	201	684	538	779	6
más	203	675	219	684	538	779	6
conscien-	221	675	259	684	538	779	6
tes	34	687	45	696	538	779	6
de	49	687	58	696	538	779	6
que	62	687	76	696	538	779	6
la	80	687	87	696	538	779	6
agresión	91	687	125	696	538	779	6
no	128	687	138	696	538	779	6
arregla	142	687	169	696	538	779	6
los	173	687	185	696	538	779	6
conflictos	188	687	228	696	538	779	6
pero,	231	687	252	696	538	779	6
a	255	687	260	696	538	779	6
nivel	34	699	54	708	538	779	6
conductual,	57	699	104	708	538	779	6
en	107	699	116	708	538	779	6
los	119	699	131	708	538	779	6
varones	134	699	165	708	538	779	6
esto	169	699	185	708	538	779	6
no	188	699	198	708	538	779	6
conlleva	201	699	235	708	538	779	6
la	238	699	245	708	538	779	6
re-	249	699	260	708	538	779	6
ducción	34	712	66	721	538	779	6
de	68	712	78	721	538	779	6
la	80	712	87	721	538	779	6
violencia	89	712	126	721	538	779	6
que	129	712	143	721	538	779	6
se	145	712	154	721	538	779	6
esperaría.	156	712	195	721	538	779	6
148	34	738	50	751	538	779	6
Discusión	279	75	319	88	538	779	6
En	279	102	290	111	538	779	6
referencia	293	102	333	111	538	779	6
con	336	102	350	111	538	779	6
los	353	102	365	111	538	779	6
resultados	368	102	408	111	538	779	6
obtenidos,	411	102	453	111	538	779	6
éstos	455	102	475	111	538	779	6
son	478	102	492	111	538	779	6
en	495	102	505	111	538	779	6
general	279	114	309	123	538	779	6
consistentes	312	114	360	123	538	779	6
con	363	114	378	123	538	779	6
la	381	114	388	123	538	779	6
literatura	391	114	427	123	538	779	6
y	430	114	435	123	538	779	6
también	439	114	471	123	538	779	6
brindan	474	114	505	123	538	779	6
nuevos	279	126	307	135	538	779	6
aportes	310	126	339	135	538	779	6
sobre	342	126	364	135	538	779	6
las	367	126	378	135	538	779	6
diferentes	381	126	420	135	538	779	6
formas	423	126	451	135	538	779	6
de	454	126	463	135	538	779	6
expresión	466	126	505	135	538	779	6
de	279	138	289	147	538	779	6
la	291	138	298	147	538	779	6
agresión	301	138	335	147	538	779	6
entre	337	138	357	147	538	779	6
pares	360	138	381	147	538	779	6
por	384	138	397	147	538	779	6
género	400	138	427	147	538	779	6
y	430	138	434	147	538	779	6
edad.	437	138	458	147	538	779	6
Los	294	150	309	159	538	779	6
varones	311	150	342	159	538	779	6
presentan	345	150	383	159	538	779	6
en	386	150	395	159	538	779	6
mayor	398	150	424	159	538	779	6
medida	426	150	456	159	538	779	6
que	458	150	473	159	538	779	6
las	475	150	486	159	538	779	6
chi-	489	150	505	159	538	779	6
cas	279	163	292	172	538	779	6
una	293	163	308	172	538	779	6
actitud	309	163	336	172	538	779	6
facilitadora	338	163	383	172	538	779	6
de	384	163	394	172	538	779	6
la	395	163	402	172	538	779	6
violencia,	404	163	443	172	538	779	6
comportamien-	444	163	505	172	538	779	6
tos	279	175	291	184	538	779	6
agresivos	294	175	332	184	538	779	6
físicos	336	175	362	184	538	779	6
y	366	175	371	184	538	779	6
verbales,	374	175	410	184	538	779	6
conjuntamente	414	175	473	184	538	779	6
con	477	175	491	184	538	779	6
un	495	175	505	184	538	779	6
menor	279	187	305	196	538	779	6
control	307	187	336	196	538	779	6
de	338	187	348	196	538	779	6
los	350	187	362	196	538	779	6
impulsos.	365	187	403	196	538	779	6
Recurren	406	187	443	196	538	779	6
más	445	187	461	196	538	779	6
frecuente-	464	187	504	196	538	779	6
mente	279	199	304	208	538	779	6
que	307	199	322	208	538	779	6
sus	326	199	338	208	538	779	6
pares	342	199	363	208	538	779	6
femeninos	367	199	409	208	538	779	6
a	413	199	417	208	538	779	6
molestar	421	199	456	208	538	779	6
a	459	199	464	208	538	779	6
otros	468	199	488	208	538	779	6
y	492	199	497	208	538	779	6
a	500	199	505	208	538	779	6
hacer	279	211	301	220	538	779	6
bromas	303	211	333	220	538	779	6
a	335	211	339	220	538	779	6
costa	342	211	362	220	538	779	6
de	364	211	374	220	538	779	6
los	376	211	388	220	538	779	6
compañeros.	390	211	441	220	538	779	6
Estos	443	211	465	220	538	779	6
datos	467	211	489	220	538	779	6
son	491	211	505	220	538	779	6
coincidentes	279	224	329	233	538	779	6
con	333	224	347	233	538	779	6
los	351	224	363	233	538	779	6
hallazgos	367	224	404	233	538	779	6
obtenidos	408	224	447	233	538	779	6
por	451	224	464	233	538	779	6
Cherro	468	224	496	233	538	779	6
y	500	224	505	233	538	779	6
colaboradores	279	236	335	245	538	779	6
(11)	336	235	345	241	538	779	6
en	348	236	358	245	538	779	6
el	361	236	368	245	538	779	6
sentido	371	236	400	245	538	779	6
de	403	236	413	245	538	779	6
que	416	236	430	245	538	779	6
las	433	236	445	245	538	779	6
chicas	448	236	473	245	538	779	6
usan	476	236	494	245	538	779	6
la	497	236	505	245	538	779	6
violencia	279	248	316	257	538	779	6
física	320	248	341	257	538	779	6
y	345	248	350	257	538	779	6
verbal	354	248	379	257	538	779	6
menos	382	248	408	257	538	779	6
que	412	248	427	257	538	779	6
los	430	248	442	257	538	779	6
varones	446	248	477	257	538	779	6
en	480	248	490	257	538	779	6
las	494	248	505	257	538	779	6
edades	279	260	306	269	538	779	6
que	310	260	324	269	538	779	6
esos	328	260	345	269	538	779	6
investigadores	349	260	407	269	538	779	6
estudian.	411	260	446	269	538	779	6
La	294	272	304	281	538	779	6
literatura,	307	272	345	281	538	779	6
evidenciando	348	272	401	281	538	779	6
la	403	272	411	281	538	779	6
multicausalidad	413	272	476	281	538	779	6
del	479	272	491	281	538	779	6
fe-	493	272	504	281	538	779	6
nómeno	279	285	311	294	538	779	6
en	314	285	324	294	538	779	6
el	327	285	334	294	538	779	6
que	337	285	352	294	538	779	6
confluyen	355	285	395	294	538	779	6
vertientes	398	285	437	294	538	779	6
bio-psico-socia-	440	285	505	294	538	779	6
les,	279	297	293	306	538	779	6
ha	296	297	306	306	538	779	6
considerado	309	297	358	306	538	779	6
que	361	297	376	306	538	779	6
los	380	297	391	306	538	779	6
varones	395	297	426	306	538	779	6
son	430	297	443	306	538	779	6
más	447	297	463	306	538	779	6
agresivos	467	297	505	306	538	779	6
que	279	309	294	318	538	779	6
las	296	309	307	318	538	779	6
chicas	309	309	334	318	538	779	6
aunque	337	309	366	318	538	779	6
indagando	368	309	410	318	538	779	6
principalmente	412	309	472	318	538	779	6
la	474	309	482	318	538	779	6
agre-	484	309	505	318	538	779	6
sión	279	321	296	330	538	779	6
directa	298	321	325	330	538	779	6
y	328	321	333	330	538	779	6
abierta.	335	321	365	330	538	779	6
“La	367	321	382	330	538	779	6
preponderancia	385	321	447	330	538	779	6
de	449	321	459	330	538	779	6
la	461	321	468	330	538	779	6
agresión	471	321	505	330	538	779	6
en	279	333	289	342	538	779	6
el	292	333	300	342	538	779	6
hombre	303	333	334	342	538	779	6
tiene	338	333	357	342	538	779	6
sus	361	333	374	342	538	779	6
raíces,	378	333	404	342	538	779	6
en	407	333	417	342	538	779	6
parte,	421	333	443	342	538	779	6
en	447	333	457	342	538	779	6
diferencias	460	333	504	342	538	779	6
endocrinológicas	279	346	348	355	538	779	6
entre	352	346	372	355	538	779	6
los	376	346	388	355	538	779	6
sexos”	392	346	419	355	538	779	6
(16)	419	345	429	351	538	779	6
.	429	346	431	355	538	779	6
Estas	435	346	456	355	538	779	6
diferencias	460	346	505	355	538	779	6
entre	279	358	299	367	538	779	6
los	302	358	314	367	538	779	6
sexos	317	358	339	367	538	779	6
podrían	342	358	373	367	538	779	6
determinar	376	358	419	367	538	779	6
el	422	358	429	367	538	779	6
uso	432	358	446	367	538	779	6
de	449	358	459	367	538	779	6
una	462	358	476	367	538	779	6
mayor	479	358	505	367	538	779	6
fuerza	279	370	304	379	538	779	6
física	306	370	328	379	538	779	6
en	330	370	339	379	538	779	6
los	341	370	353	379	538	779	6
varones	355	370	386	379	538	779	6
cuando	388	370	417	379	538	779	6
están	419	370	439	379	538	779	6
involucrados	441	370	493	379	538	779	6
en	495	370	505	379	538	779	6
comportamientos	279	382	349	391	538	779	6
violentos,	351	382	390	391	538	779	6
especialmente	393	382	449	391	538	779	6
si	452	382	458	391	538	779	6
es	461	382	469	391	538	779	6
un	471	382	481	391	538	779	6
com-	484	382	504	391	538	779	6
portamiento	279	394	327	403	538	779	6
habitual	330	394	363	403	538	779	6
(17)	363	394	373	400	538	779	6
.	373	394	375	403	538	779	6
Las	378	394	393	403	538	779	6
chicas	396	394	421	403	538	779	6
expresan	424	394	459	403	538	779	6
y	463	394	468	403	538	779	6
manejan	471	394	504	403	538	779	6
sus	279	407	292	416	538	779	6
impulsos	295	407	331	416	538	779	6
agresivos	334	407	372	416	538	779	6
en	375	407	384	416	538	779	6
forma	387	407	411	416	538	779	6
más	414	407	430	416	538	779	6
adaptativa,	433	407	476	416	538	779	6
lo	479	407	487	416	538	779	6
que	490	407	504	416	538	779	6
no	279	419	289	428	538	779	6
quiere	292	419	317	428	538	779	6
decir	319	419	339	428	538	779	6
que	342	419	356	428	538	779	6
sean	359	419	376	428	538	779	6
menos	379	419	405	428	538	779	6
agresivas	407	419	445	428	538	779	6
(18)	445	418	454	424	538	779	6
.	454	419	457	428	538	779	6
La	459	419	470	428	538	779	6
explica-	472	419	505	428	538	779	6
ción	279	431	296	440	538	779	6
diferencial	298	431	341	440	538	779	6
por	342	431	356	440	538	779	6
género	358	431	385	440	538	779	6
se	387	431	395	440	538	779	6
ve	397	431	406	440	538	779	6
limitada	408	431	441	440	538	779	6
por	442	431	456	440	538	779	6
la	458	431	465	440	538	779	6
compleji-	467	431	505	440	538	779	6
dad	279	443	294	452	538	779	6
de	296	443	305	452	538	779	6
los	308	443	320	452	538	779	6
diversos	322	443	355	452	538	779	6
niveles	358	443	386	452	538	779	6
intervinientes	389	443	443	452	538	779	6
y	446	443	451	452	538	779	6
por	453	443	466	452	538	779	6
el	469	443	476	452	538	779	6
desco-	478	443	505	452	538	779	6
nocimiento	279	455	324	464	538	779	6
que	327	455	341	464	538	779	6
se	343	455	352	464	538	779	6
tiene	354	455	374	464	538	779	6
aún	376	455	390	464	538	779	6
de	393	455	402	464	538	779	6
la	405	455	412	464	538	779	6
interacción	414	455	459	464	538	779	6
de	461	455	470	464	538	779	6
los	473	455	485	464	538	779	6
mis-	487	455	505	464	538	779	6
mos.	279	468	298	477	538	779	6
Otras	294	480	315	489	538	779	6
modalidades	317	480	368	489	538	779	6
de	370	480	380	489	538	779	6
la	382	480	389	489	538	779	6
agresión	391	480	425	489	538	779	6
han	427	480	442	489	538	779	6
sido	444	480	461	489	538	779	6
estudiadas	463	480	505	489	538	779	6
recientemente,	279	492	338	501	538	779	6
y	340	492	345	501	538	779	6
Crick	346	492	369	501	538	779	6
&	371	492	378	501	538	779	6
Grotpeter	380	492	419	501	538	779	6
plantean	420	492	454	501	538	779	6
que	456	492	471	501	538	779	6
en	472	492	482	501	538	779	6
lo	484	492	492	501	538	779	6
re-	493	492	505	501	538	779	6
lativo	279	504	302	513	538	779	6
a	305	504	310	513	538	779	6
las	313	504	324	513	538	779	6
dimensiones	328	504	378	513	538	779	6
indirectas	381	504	420	513	538	779	6
y	423	504	428	513	538	779	6
encubiertas	432	504	477	513	538	779	6
de	481	504	490	513	538	779	6
las	493	504	505	513	538	779	6
conductas	279	516	319	525	538	779	6
agresivas	322	516	360	525	538	779	6
que	363	516	377	525	538	779	6
otros	381	516	401	525	538	779	6
autores	404	516	433	525	538	779	6
denominan	436	516	481	525	538	779	6
agre-	484	516	505	525	538	779	6
sión	279	529	296	538	538	779	6
relacional	298	529	337	538	538	779	6
(19)	338	528	347	534	538	779	6
,	347	529	350	538	538	779	6
las	351	529	363	538	538	779	6
diferencias	365	529	408	538	538	779	6
por	410	529	424	538	538	779	6
género	426	529	453	538	538	779	6
no	455	529	465	538	538	779	6
serían	467	529	491	538	538	779	6
tan	492	529	505	538	538	779	6
claras	279	541	302	550	538	779	6
(por	305	541	321	550	538	779	6
ejemplo,	324	541	358	550	538	779	6
los	361	541	372	550	538	779	6
chismes,	375	541	409	550	538	779	6
el	412	541	419	550	538	779	6
daño	421	541	441	550	538	779	6
a	443	541	447	550	538	779	6
las	449	541	461	550	538	779	6
amistades,	463	541	505	550	538	779	6
el	279	553	286	562	538	779	6
expandir	289	553	324	562	538	779	6
rumores	328	553	360	562	538	779	6
o	363	553	368	562	538	779	6
excluir	372	553	399	562	538	779	6
a	402	553	407	562	538	779	6
los	410	553	422	562	538	779	6
pares	425	553	446	562	538	779	6
de	449	553	458	562	538	779	6
sus	461	553	474	562	538	779	6
grupos	477	553	505	562	538	779	6
sociales,	279	565	313	574	538	779	6
o	316	565	321	574	538	779	6
ambos,	323	565	351	574	538	779	6
etcétera).	354	565	391	574	538	779	6
De	393	565	404	574	538	779	6
acuerdo	407	565	438	574	538	779	6
con	441	565	455	574	538	779	6
esto,	457	565	476	574	538	779	6
los	478	565	490	574	538	779	6
ha-	492	565	505	574	538	779	6
llazgos	279	577	307	586	538	779	6
del	310	577	323	586	538	779	6
presente	325	577	359	586	538	779	6
estudio	362	577	391	586	538	779	6
muestran	394	577	430	586	538	779	6
que	433	577	448	586	538	779	6
las	451	577	462	586	538	779	6
conductas	465	577	505	586	538	779	6
de	279	590	289	599	538	779	6
intimidación	291	590	341	599	538	779	6
(ítems	344	590	369	599	538	779	6
de	371	590	380	599	538	779	6
agresión	382	590	416	599	538	779	6
indirecta	419	590	454	599	538	779	6
o	456	590	461	599	538	779	6
indetermi-	463	590	505	599	538	779	6
nada)	279	602	301	611	538	779	6
no	304	602	314	611	538	779	6
diferencian	317	602	362	611	538	779	6
a	364	602	369	611	538	779	6
los	371	602	383	611	538	779	6
estudiantes	386	602	430	611	538	779	6
por	433	602	446	611	538	779	6
género,	449	602	479	611	538	779	6
mien-	481	602	505	611	538	779	6
tras	279	614	294	623	538	779	6
sí	296	614	303	623	538	779	6
lo	305	614	313	623	538	779	6
hacen	316	614	339	623	538	779	6
las	342	614	353	623	538	779	6
conductas	355	614	395	623	538	779	6
de	398	614	407	623	538	779	6
burla	410	614	431	623	538	779	6
y	433	614	438	623	538	779	6
pelea	441	614	462	623	538	779	6
en	464	614	474	623	538	779	6
las	476	614	488	623	538	779	6
que	490	614	505	623	538	779	6
los	279	626	291	635	538	779	6
varones	294	626	325	635	538	779	6
muestran	328	626	364	635	538	779	6
mayores	367	626	401	635	538	779	6
niveles	404	626	432	635	538	779	6
(20)	432	626	442	631	538	779	6
.	442	626	444	635	538	779	6
Resulta	294	638	323	647	538	779	6
importante	325	638	368	647	538	779	6
destacar	370	638	403	647	538	779	6
al	404	638	412	647	538	779	6
momento	414	638	451	647	538	779	6
de	453	638	462	647	538	779	6
analizar	464	638	496	647	538	779	6
el	497	638	505	647	538	779	6
comportamiento	279	651	345	660	538	779	6
agresivo	348	651	382	660	538	779	6
de	386	651	395	660	538	779	6
estos	399	651	419	660	538	779	6
adolescentes	422	651	473	660	538	779	6
de	476	651	486	660	538	779	6
am-	489	651	505	660	538	779	6
bos	279	663	293	672	538	779	6
sexos	297	663	319	672	538	779	6
con	323	663	338	672	538	779	6
altos	342	663	361	672	538	779	6
índices	365	663	393	672	538	779	6
de	397	663	407	672	538	779	6
conductas	410	663	451	672	538	779	6
violentas,	455	663	494	672	538	779	6
la	498	663	505	672	538	779	6
relevancia	279	675	320	684	538	779	6
de	322	675	332	684	538	779	6
las	334	675	345	684	538	779	6
influencias	347	675	391	684	538	779	6
externas.	393	675	428	684	538	779	6
En	294	687	305	696	538	779	6
cuanto	307	687	334	696	538	779	6
a	336	687	341	696	538	779	6
la	343	687	351	696	538	779	6
influencia	353	687	393	696	538	779	6
de	396	687	405	696	538	779	6
los	408	687	419	696	538	779	6
adultos	422	687	451	696	538	779	6
que	453	687	468	696	538	779	6
rodean	470	687	498	696	538	779	6
a	500	687	505	696	538	779	6
los	279	699	291	708	538	779	6
jóvenes	292	699	323	708	538	779	6
en	325	699	334	708	538	779	6
relación	336	699	368	708	538	779	6
con	370	699	384	708	538	779	6
la	386	699	393	708	538	779	6
violencia,	395	699	433	708	538	779	6
las	435	699	446	708	538	779	6
mujeres	448	699	480	708	538	779	6
admi-	481	699	504	708	538	779	6
ten	279	712	291	721	538	779	6
más	294	712	310	721	538	779	6
las	312	712	323	721	538	779	6
influencias	326	712	370	721	538	779	6
conciliadoras	372	712	426	721	538	779	6
de	428	712	437	721	538	779	6
éstos,	440	712	462	721	538	779	6
ya	465	712	474	721	538	779	6
sea	477	712	489	721	538	779	6
de-	492	712	505	721	538	779	6
Revista	392	738	420	751	538	779	6
Médica	423	738	452	751	538	779	6
del	455	738	467	751	538	779	6
Uruguay	471	738	505	751	538	779	6
Agresión	261	26	290	38	538	779	7
entre	292	26	310	38	538	779	7
pares	313	26	331	38	538	779	7
(Bullying)	336	26	369	38	538	779	7
en	371	26	379	38	538	779	7
un	381	26	390	38	538	779	7
centro	392	26	414	38	538	779	7
educativo	417	26	449	38	538	779	7
de	452	26	460	38	538	779	7
Montevideo.	462	26	505	38	538	779	7
bido	34	77	52	86	538	779	7
a	55	77	59	86	538	779	7
que	62	77	76	86	538	779	7
toman	79	77	104	86	538	779	7
más	107	77	123	86	538	779	7
en	126	77	136	86	538	779	7
cuenta	139	77	165	86	538	779	7
lo	168	77	175	86	538	779	7
que	178	77	193	86	538	779	7
sus	196	77	208	86	538	779	7
mayores	211	77	245	86	538	779	7
les	248	77	259	86	538	779	7
dicen	34	89	56	98	538	779	7
o	58	89	63	98	538	779	7
que,	66	89	83	98	538	779	7
culturalmente,	85	89	143	98	538	779	7
se	145	89	154	98	538	779	7
les	156	89	167	98	538	779	7
exige	170	89	191	98	538	779	7
que	194	89	208	98	538	779	7
se	211	89	219	98	538	779	7
controlen	222	89	260	98	538	779	7
más,	34	102	53	111	538	779	7
o	55	102	60	111	538	779	7
ambas.	62	102	90	111	538	779	7
Entre	93	102	114	111	538	779	7
los	116	102	128	111	538	779	7
resultados	130	102	171	111	538	779	7
descriptos	173	102	214	111	538	779	7
por	216	102	230	111	538	779	7
Cherro	232	102	260	111	538	779	7
y	34	114	39	123	538	779	7
colaboradores	42	114	99	123	538	779	7
(11)	98	113	108	119	538	779	7
se	112	114	120	123	538	779	7
indica	124	114	148	123	538	779	7
que	152	114	166	123	538	779	7
las	170	114	181	123	538	779	7
chicas	184	114	209	123	538	779	7
manifiestan	213	114	259	123	538	779	7
más	34	126	50	135	538	779	7
arrepentimiento	52	126	116	135	538	779	7
que	118	126	132	135	538	779	7
los	134	126	146	135	538	779	7
varones	148	126	179	135	538	779	7
así	182	126	193	135	538	779	7
como	195	126	217	135	538	779	7
más	219	126	235	135	538	779	7
moti-	238	126	259	135	538	779	7
vación	34	138	61	147	538	779	7
para	64	138	82	147	538	779	7
cambiar	85	138	118	147	538	779	7
hacia	122	138	143	147	538	779	7
alternativas	146	138	193	147	538	779	7
no	196	138	206	147	538	779	7
violentas	210	138	246	147	538	779	7
de	250	138	260	147	538	779	7
resolución	34	150	76	159	538	779	7
de	78	150	87	159	538	779	7
conflictos.	90	150	132	159	538	779	7
Los	134	150	149	159	538	779	7
varones	151	150	183	159	538	779	7
del	185	150	197	159	538	779	7
liceo	199	150	219	159	538	779	7
estudiado	221	150	260	159	538	779	7
aquí	34	163	51	172	538	779	7
se	54	163	62	172	538	779	7
muestran	64	163	101	172	538	779	7
más	103	163	119	172	538	779	7
independientes	121	163	182	172	538	779	7
de	184	163	193	172	538	779	7
las	196	163	207	172	538	779	7
opiniones	209	163	248	172	538	779	7
de	250	163	260	172	538	779	7
los	34	175	46	184	538	779	7
adultos.	48	175	80	184	538	779	7
Otra	82	175	100	184	538	779	7
explicación	102	175	148	184	538	779	7
posible	151	175	180	184	538	779	7
refleja	182	175	208	184	538	779	7
las	210	175	221	184	538	779	7
actitudes	224	175	259	184	538	779	7
diferenciales	34	187	85	196	538	779	7
entre	89	187	109	196	538	779	7
los	112	187	124	196	538	779	7
adultos	128	187	157	196	538	779	7
que	160	187	175	196	538	779	7
toleran,	178	187	208	196	538	779	7
estimulan	212	187	251	196	538	779	7
o	255	187	260	196	538	779	7
incluso	34	199	63	208	538	779	7
enseñan	65	199	98	208	538	779	7
a	100	199	105	208	538	779	7
los	107	199	119	208	538	779	7
varones	121	199	152	208	538	779	7
–más	155	199	176	208	538	779	7
que	179	199	193	208	538	779	7
a	195	199	200	208	538	779	7
las	202	199	214	208	538	779	7
mujeres–	216	199	253	208	538	779	7
a	255	199	260	208	538	779	7
defenderse	34	211	77	220	538	779	7
de	80	211	89	220	538	779	7
la	92	211	99	220	538	779	7
agresión	101	211	135	220	538	779	7
o	138	211	143	220	538	779	7
a	145	211	150	220	538	779	7
responder	152	211	192	220	538	779	7
a	194	211	199	220	538	779	7
ella	201	211	216	220	538	779	7
con	218	211	233	220	538	779	7
accio-	235	211	260	220	538	779	7
nes	34	224	47	233	538	779	7
físicas.	50	224	79	233	538	779	7
La	48	236	59	245	538	779	7
influencia	61	236	101	245	538	779	7
del	104	236	116	245	538	779	7
comportamiento	119	236	185	245	538	779	7
transgresor	188	236	232	245	538	779	7
de	235	236	244	245	538	779	7
los	247	236	259	245	538	779	7
pares	34	248	55	257	538	779	7
es	58	248	66	257	538	779	7
importante	69	248	113	257	538	779	7
como	115	248	138	257	538	779	7
factor	140	248	164	257	538	779	7
de	167	248	176	257	538	779	7
riesgo	179	248	203	257	538	779	7
en	206	248	216	257	538	779	7
la	218	248	226	257	538	779	7
integra-	228	248	260	257	538	779	7
ción	34	260	51	269	538	779	7
de	54	260	63	269	538	779	7
pandillas.	65	260	104	269	538	779	7
Los	106	260	121	269	538	779	7
varones	124	260	155	269	538	779	7
tienden	157	260	187	269	538	779	7
a	189	260	193	269	538	779	7
admitir	196	260	224	269	538	779	7
más	227	260	243	269	538	779	7
que	245	260	260	269	538	779	7
las	34	272	45	281	538	779	7
chicas	47	272	72	281	538	779	7
el	74	272	81	281	538	779	7
hecho	83	272	107	281	538	779	7
de	109	272	118	281	538	779	7
tener	120	272	140	281	538	779	7
amigos	142	272	171	281	538	779	7
con	173	272	187	281	538	779	7
conductas	189	272	229	281	538	779	7
violen-	231	272	260	281	538	779	7
tas,	34	285	47	294	538	779	7
resultado	49	285	85	294	538	779	7
acorde	87	285	113	294	538	779	7
con	115	285	129	294	538	779	7
la	131	285	138	294	538	779	7
literatura	140	285	175	294	538	779	7
(21)	175	284	185	290	538	779	7
.	184	285	187	294	538	779	7
En	189	285	200	294	538	779	7
la	201	285	208	294	538	779	7
misma	210	285	236	294	538	779	7
línea,	238	285	260	294	538	779	7
Cherro	34	297	62	306	538	779	7
y	64	297	69	306	538	779	7
colaboradores	70	297	126	306	538	779	7
(11)	126	296	136	302	538	779	7
plantean	138	297	172	306	538	779	7
que	174	297	188	306	538	779	7
las	190	297	201	306	538	779	7
chicas	203	297	228	306	538	779	7
se	230	297	238	306	538	779	7
sien-	240	297	259	306	538	779	7
ten	34	309	46	318	538	779	7
menos	48	309	74	318	538	779	7
forzadas	76	309	109	318	538	779	7
por	111	309	125	318	538	779	7
sus	126	309	139	318	538	779	7
pares	141	309	162	318	538	779	7
a	164	309	168	318	538	779	7
ser	170	309	181	318	538	779	7
violentas.	183	309	222	318	538	779	7
Espelage	223	309	259	318	538	779	7
y	34	321	39	330	538	779	7
Swearer	41	321	73	330	538	779	7
explican	75	321	108	330	538	779	7
este	110	321	125	330	538	779	7
fenómeno	127	321	167	330	538	779	7
de	169	321	178	330	538	779	7
la	180	321	187	330	538	779	7
influencia	189	321	228	330	538	779	7
hacia	230	321	251	330	538	779	7
la	252	321	260	330	538	779	7
violencia	34	333	70	342	538	779	7
ejercida	72	333	103	342	538	779	7
por	105	333	118	342	538	779	7
los	120	333	131	342	538	779	7
pares	133	333	154	342	538	779	7
por	155	333	169	342	538	779	7
medio	170	333	195	342	538	779	7
de	197	333	206	342	538	779	7
tres	208	333	222	342	538	779	7
principa-	224	333	259	342	538	779	7
les	34	346	45	355	538	779	7
teorías:	47	346	76	355	538	779	7
la	78	346	85	355	538	779	7
tendencia	87	346	125	355	538	779	7
a	127	346	131	355	538	779	7
formar	133	346	160	355	538	779	7
parte	162	346	182	355	538	779	7
de	184	346	193	355	538	779	7
un	195	346	205	355	538	779	7
grupo	207	346	230	355	538	779	7
pareci-	232	346	259	355	538	779	7
do	34	358	44	367	538	779	7
a	46	358	50	367	538	779	7
sí	52	358	59	367	538	779	7
mismo;	61	358	91	367	538	779	7
la	93	358	100	367	538	779	7
dominación	102	358	149	367	538	779	7
para	151	358	169	367	538	779	7
alcanzar	170	358	204	367	538	779	7
el	206	358	213	367	538	779	7
poder	215	358	238	367	538	779	7
entre	240	358	260	367	538	779	7
los	34	370	46	379	538	779	7
pares,	48	370	71	379	538	779	7
y	73	370	78	379	538	779	7
la	80	370	87	379	538	779	7
atracción	89	370	126	379	538	779	7
por	128	370	141	379	538	779	7
otros	143	370	163	379	538	779	7
jóvenes	165	370	196	379	538	779	7
para	198	370	215	379	538	779	7
independi-	217	370	260	379	538	779	7
zarse	34	382	54	391	538	779	7
de	55	382	65	391	538	779	7
la	66	382	73	391	538	779	7
influencia	75	382	113	391	538	779	7
familiar.	115	382	146	391	538	779	7
También	148	382	182	391	538	779	7
la	183	382	190	391	538	779	7
literatura	192	382	226	391	538	779	7
mencio-	228	382	259	391	538	779	7
na	34	394	43	403	538	779	7
“el	45	394	57	403	538	779	7
contagio	59	394	93	403	538	779	7
social,	94	394	120	403	538	779	7
la	122	394	129	403	538	779	7
falta	131	394	148	403	538	779	7
de	150	394	159	403	538	779	7
control	161	394	189	403	538	779	7
de	191	394	200	403	538	779	7
inhibiciones,	202	394	253	403	538	779	7
y	255	394	260	403	538	779	7
la	34	407	41	416	538	779	7
difuminación	45	407	99	416	538	779	7
de	103	407	112	416	538	779	7
la	116	407	123	416	538	779	7
responsabilidad	127	407	190	416	538	779	7
individual...”	194	407	247	416	538	779	7
(22)	247	406	257	412	538	779	7
.	257	407	260	416	538	779	7
Estudios	34	419	69	428	538	779	7
nacionales	71	419	113	428	538	779	7
destacan	116	419	150	428	538	779	7
que	153	419	167	428	538	779	7
el	169	419	177	428	538	779	7
sentimiento	179	419	226	428	538	779	7
de	228	419	238	428	538	779	7
ines-	240	419	260	428	538	779	7
tabilidad	34	431	69	440	538	779	7
individual	72	431	113	440	538	779	7
junto	116	431	136	440	538	779	7
a	139	431	144	440	538	779	7
un	147	431	157	440	538	779	7
entorno	160	431	190	440	538	779	7
familiar	193	431	225	440	538	779	7
y	228	431	233	440	538	779	7
social	236	431	260	440	538	779	7
poco	34	443	53	452	538	779	7
seguro,	56	443	85	452	538	779	7
llevan	87	443	111	452	538	779	7
a	113	443	118	452	538	779	7
los	120	443	131	452	538	779	7
adolescentes	133	443	184	452	538	779	7
a	186	443	191	452	538	779	7
pertenecer	193	443	234	452	538	779	7
a	236	443	241	452	538	779	7
gru-	243	443	260	452	538	779	7
pos	34	455	48	464	538	779	7
que	50	455	64	464	538	779	7
les	66	455	77	464	538	779	7
brinden	79	455	110	464	538	779	7
cierta	112	455	134	464	538	779	7
protección	136	455	178	464	538	779	7
y	180	455	185	464	538	779	7
un	187	455	197	464	538	779	7
lugar	199	455	220	464	538	779	7
reconoci-	222	455	259	464	538	779	7
do.	34	468	46	477	538	779	7
En	48	468	59	477	538	779	7
efecto,	61	468	88	477	538	779	7
Kaztman	89	468	125	477	538	779	7
y	127	468	132	477	538	779	7
Filgueira	134	468	170	477	538	779	7
(23)	170	467	179	473	538	779	7
subrayan	181	468	217	477	538	779	7
que	218	468	233	477	538	779	7
la	235	468	242	477	538	779	7
vul-	244	468	260	477	538	779	7
nerabilidad	34	480	79	489	538	779	7
social	81	480	104	489	538	779	7
de	106	480	116	489	538	779	7
las	118	480	129	489	538	779	7
familias	131	480	163	489	538	779	7
de	165	480	174	489	538	779	7
los	176	480	188	489	538	779	7
jóvenes	190	480	220	489	538	779	7
aumenta-	222	480	260	489	538	779	7
ría	34	492	45	501	538	779	7
la	47	492	54	501	538	779	7
sensibilidad	56	492	104	501	538	779	7
a	106	492	110	501	538	779	7
la	112	492	119	501	538	779	7
influencia	121	492	161	501	538	779	7
del	163	492	175	501	538	779	7
entorno.	177	492	210	501	538	779	7
En	48	504	59	513	538	779	7
cuanto	61	504	88	513	538	779	7
a	90	504	94	513	538	779	7
la	96	504	104	513	538	779	7
evolución	106	504	145	513	538	779	7
de	147	504	157	513	538	779	7
la	159	504	166	513	538	779	7
agresión	168	504	202	513	538	779	7
entre	204	504	224	513	538	779	7
pares	226	504	247	513	538	779	7
en	249	504	259	513	538	779	7
relación	34	516	66	525	538	779	7
con	68	516	83	525	538	779	7
la	84	516	92	525	538	779	7
edad,	94	516	115	525	538	779	7
se	117	516	125	525	538	779	7
encontró	127	516	162	525	538	779	7
que	164	516	178	525	538	779	7
el	180	516	187	525	538	779	7
grupo	189	516	212	525	538	779	7
de	214	516	224	525	538	779	7
mayores	226	516	259	525	538	779	7
admite	34	529	61	538	538	779	7
un	64	529	74	538	538	779	7
menor	77	529	103	538	538	779	7
papel	105	529	127	538	538	779	7
moderador	130	529	173	538	538	779	7
de	176	529	186	538	538	779	7
los	188	529	200	538	538	779	7
adultos	203	529	232	538	538	779	7
que	235	529	249	538	538	779	7
el	252	529	259	538	538	779	7
grupo	34	541	57	550	538	779	7
de	60	541	70	550	538	779	7
los	73	541	84	550	538	779	7
más	87	541	103	550	538	779	7
jóvenes.	106	541	139	550	538	779	7
Probablemente	142	541	202	550	538	779	7
no	205	541	215	550	538	779	7
se	218	541	227	550	538	779	7
trate	229	541	247	550	538	779	7
de	250	541	260	550	538	779	7
una	34	553	48	562	538	779	7
diferencia	50	553	90	562	538	779	7
en	92	553	102	562	538	779	7
el	104	553	111	562	538	779	7
rol	113	553	124	562	538	779	7
conciliante	126	553	170	562	538	779	7
del	172	553	184	562	538	779	7
adulto,	186	553	213	562	538	779	7
sino	215	553	232	562	538	779	7
de	234	553	243	562	538	779	7
una	245	553	260	562	538	779	7
tendencia	34	565	72	574	538	779	7
de	73	565	83	574	538	779	7
la	84	565	91	574	538	779	7
adolescencia	93	565	143	574	538	779	7
tardía	145	565	167	574	538	779	7
de	169	565	178	574	538	779	7
desestimar	180	565	222	574	538	779	7
las	224	565	235	574	538	779	7
orien-	236	565	260	574	538	779	7
taciones	34	577	67	586	538	779	7
de	69	577	78	586	538	779	7
los	81	577	92	586	538	779	7
adultos	94	577	123	586	538	779	7
para	126	577	143	586	538	779	7
afirmar	145	577	174	586	538	779	7
la	177	577	184	586	538	779	7
propia	186	577	212	586	538	779	7
autonomía.	214	577	259	586	538	779	7
Los	48	590	63	599	538	779	7
resultados	67	590	107	599	538	779	7
de	111	590	120	599	538	779	7
este	124	590	139	599	538	779	7
estudio	143	590	172	599	538	779	7
en	175	590	185	599	538	779	7
cuanto	188	590	215	599	538	779	7
a	218	590	223	599	538	779	7
las	226	590	238	599	538	779	7
con-	241	590	259	599	538	779	7
ductas	34	602	60	611	538	779	7
agresivas,	62	602	101	611	538	779	7
la	103	602	111	611	538	779	7
pelea	113	602	134	611	538	779	7
y	136	602	141	611	538	779	7
sobre	143	602	164	611	538	779	7
todo	166	602	184	611	538	779	7
la	186	602	193	611	538	779	7
burla,	195	602	218	611	538	779	7
se	220	602	229	611	538	779	7
alinean	231	602	259	611	538	779	7
con	34	614	48	623	538	779	7
las	52	614	63	623	538	779	7
investigaciones	67	614	129	623	538	779	7
internacionales	133	614	194	623	538	779	7
que	198	614	212	623	538	779	7
evidencian	216	614	259	623	538	779	7
una	34	626	48	635	538	779	7
trayectoria	51	626	94	635	538	779	7
típica:	96	626	121	635	538	779	7
aumento	124	626	158	635	538	779	7
progresivo,	161	626	206	635	538	779	7
un	208	626	218	635	538	779	7
pico	221	626	238	635	538	779	7
en	240	626	250	635	538	779	7
la	252	626	260	635	538	779	7
adolescencia	34	638	85	647	538	779	7
temprana	88	638	125	647	538	779	7
y	128	638	133	647	538	779	7
una	135	638	150	647	538	779	7
disminución	152	638	202	647	538	779	7
en	204	638	214	647	538	779	7
los	216	638	228	647	538	779	7
adoles-	231	638	260	647	538	779	7
centes	34	651	59	660	538	779	7
mayores	61	651	95	660	538	779	7
(21)	95	650	105	656	538	779	7
.	105	651	108	660	538	779	7
El	110	651	119	660	538	779	7
descenso	121	651	157	660	538	779	7
de	159	651	169	660	538	779	7
la	171	651	178	660	538	779	7
agresión	180	651	214	660	538	779	7
entre	216	651	236	660	538	779	7
pares	238	651	260	660	538	779	7
en	34	663	43	672	538	779	7
los	46	663	58	672	538	779	7
tres	61	663	76	672	538	779	7
años	79	663	97	672	538	779	7
superiores	100	663	141	672	538	779	7
de	144	663	153	672	538	779	7
la	156	663	164	672	538	779	7
enseñanza	167	663	208	672	538	779	7
media	211	663	235	672	538	779	7
es	238	663	247	672	538	779	7
un	250	663	260	672	538	779	7
aspecto	34	675	64	684	538	779	7
a	67	675	71	684	538	779	7
investigar	73	675	113	684	538	779	7
en	115	675	125	684	538	779	7
la	127	675	135	684	538	779	7
población	137	675	177	684	538	779	7
nacional.	179	675	216	684	538	779	7
Respecto	48	687	85	696	538	779	7
a	87	687	91	696	538	779	7
la	93	687	101	696	538	779	7
agresividad,	103	687	151	696	538	779	7
en	154	687	163	696	538	779	7
la	165	687	172	696	538	779	7
adolescencia	175	687	226	696	538	779	7
tempra-	228	687	259	696	538	779	7
na	34	699	43	708	538	779	7
se	45	699	54	708	538	779	7
observa	55	699	87	708	538	779	7
el	88	699	96	708	538	779	7
mismo	97	699	125	708	538	779	7
patrón	126	699	152	708	538	779	7
característico	154	699	207	708	538	779	7
de	209	699	218	708	538	779	7
evolución	220	699	260	708	538	779	7
tanto	34	712	54	721	538	779	7
biológica	56	712	93	721	538	779	7
como	95	712	118	721	538	779	7
de	120	712	129	721	538	779	7
adquisición	131	712	177	721	538	779	7
de	179	712	189	721	538	779	7
habilidades,	191	712	239	721	538	779	7
en	241	712	250	721	538	779	7
el	252	712	260	721	538	779	7
Vol.	34	738	49	751	538	779	7
22	52	738	62	751	538	779	7
Nº	65	738	76	751	538	779	7
2	79	738	84	751	538	779	7
Mayo	86	738	108	751	538	779	7
2006	111	738	131	751	538	779	7
sentido	280	77	308	86	538	779	7
de	310	77	319	86	538	779	7
que	321	77	336	86	538	779	7
las	337	77	348	86	538	779	7
mujeres	350	77	382	86	538	779	7
maduran	384	77	418	86	538	779	7
más	420	77	436	86	538	779	7
precozmente	438	77	489	86	538	779	7
que	491	77	505	86	538	779	7
los	280	89	292	98	538	779	7
varones.	296	89	332	98	538	779	7
En	336	89	347	98	538	779	7
esta	352	89	368	98	538	779	7
población	373	89	414	98	538	779	7
las	419	89	430	98	538	779	7
chicas	435	89	461	98	538	779	7
con	465	89	480	98	538	779	7
altos	485	89	505	98	538	779	7
puntajes	280	102	313	111	538	779	7
en	316	102	325	111	538	779	7
las	328	102	339	111	538	779	7
distintas	342	102	375	111	538	779	7
subescalas,	378	102	422	111	538	779	7
en	425	102	435	111	538	779	7
contraste	437	102	473	111	538	779	7
con	476	102	491	111	538	779	7
los	493	102	505	111	538	779	7
varones,	280	114	313	123	538	779	7
muestran	316	114	352	123	538	779	7
una	355	114	369	123	538	779	7
tendencia	372	114	410	123	538	779	7
decreciente	413	114	459	123	538	779	7
luego	461	114	483	123	538	779	7
de	486	114	495	123	538	779	7
la	498	114	505	123	538	779	7
crisis	280	126	301	135	538	779	7
adolescente,	303	126	352	135	538	779	7
entre	354	126	374	135	538	779	7
los	376	126	388	135	538	779	7
13	390	126	400	135	538	779	7
y	402	126	407	135	538	779	7
particularmente	410	126	472	135	538	779	7
a	475	126	479	135	538	779	7
los	481	126	493	135	538	779	7
14	495	126	505	135	538	779	7
años.	280	138	300	147	538	779	7
En	302	138	313	147	538	779	7
los	315	138	327	147	538	779	7
varones	329	138	360	147	538	779	7
se	362	138	370	147	538	779	7
evidencia	372	138	411	147	538	779	7
con	412	138	427	147	538	779	7
la	429	138	436	147	538	779	7
edad	438	138	457	147	538	779	7
un	459	138	469	147	538	779	7
aumento	471	138	505	147	538	779	7
de	280	150	289	159	538	779	7
las	293	150	304	159	538	779	7
conductas	307	150	347	159	538	779	7
agresivas	351	150	388	159	538	779	7
y	392	150	397	159	538	779	7
un	400	150	410	159	538	779	7
descenso	414	150	450	159	538	779	7
de	454	150	463	159	538	779	7
la	467	150	474	159	538	779	7
actitud	478	150	505	159	538	779	7
facilitadora,	280	163	327	172	538	779	7
lo	329	163	337	172	538	779	7
cual	339	163	355	172	538	779	7
hace	357	163	375	172	538	779	7
reflexionar	377	163	421	172	538	779	7
sobre	422	163	444	172	538	779	7
las	446	163	457	172	538	779	7
dificultades	459	163	505	172	538	779	7
de	280	175	289	184	538	779	7
integración	293	175	338	184	538	779	7
de	342	175	351	184	538	779	7
las	355	175	366	184	538	779	7
opiniones	370	175	409	184	538	779	7
y	413	175	418	184	538	779	7
creencias	422	175	459	184	538	779	7
personales	463	175	505	184	538	779	7
con	280	187	294	196	538	779	7
lo	296	187	303	196	538	779	7
comportamental.	305	187	372	196	538	779	7
Ellos	373	187	394	196	538	779	7
parecen	396	187	426	196	538	779	7
crecer	428	187	452	196	538	779	7
en	454	187	463	196	538	779	7
la	465	187	472	196	538	779	7
toma	474	187	494	196	538	779	7
de	496	187	505	196	538	779	7
conciencia	280	199	322	208	538	779	7
de	325	199	334	208	538	779	7
lo	337	199	344	208	538	779	7
que	347	199	361	208	538	779	7
es	364	199	372	208	538	779	7
aprobado	374	199	412	208	538	779	7
socialmente,	414	199	465	208	538	779	7
pero	467	199	485	208	538	779	7
a	487	199	492	208	538	779	7
ni-	494	199	505	208	538	779	7
vel	280	211	292	220	538	779	7
de	294	211	303	220	538	779	7
las	305	211	316	220	538	779	7
conductas	319	211	359	220	538	779	7
siguen	361	211	387	220	538	779	7
comportándose	389	211	450	220	538	779	7
violentamen-	452	211	505	220	538	779	7
te,	280	224	289	233	538	779	7
primando	291	224	330	233	538	779	7
en	332	224	341	233	538	779	7
los	344	224	355	233	538	779	7
adolescentes	357	224	408	233	538	779	7
mayores	410	224	444	233	538	779	7
la	446	224	454	233	538	779	7
falta	456	224	474	233	538	779	7
de	476	224	485	233	538	779	7
con-	487	224	505	233	538	779	7
trol	280	236	293	245	538	779	7
de	296	236	305	245	538	779	7
los	307	236	319	245	538	779	7
impulsos.	321	236	360	245	538	779	7
Algunos	294	248	328	257	538	779	7
aspectos	332	248	367	257	538	779	7
merecen	370	248	405	257	538	779	7
atención	409	248	443	257	538	779	7
y	447	248	452	257	538	779	7
deberán	456	248	489	257	538	779	7
ser	493	248	504	257	538	779	7
objeto	280	260	304	269	538	779	7
de	306	260	316	269	538	779	7
mayor	318	260	343	269	538	779	7
investigación.	345	260	401	269	538	779	7
Como	403	260	427	269	538	779	7
ya	429	260	439	269	538	779	7
fue	440	260	453	269	538	779	7
expuesto,	455	260	493	269	538	779	7
no	495	260	505	269	538	779	7
se	280	272	288	281	538	779	7
integraron	290	272	330	281	538	779	7
en	332	272	342	281	538	779	7
el	343	272	351	281	538	779	7
cuestionario	352	272	401	281	538	779	7
los	403	272	414	281	538	779	7
ítems	416	272	438	281	538	779	7
de	440	272	449	281	538	779	7
victimización	451	272	505	281	538	779	7
del	280	285	292	294	538	779	7
cuestionario	295	285	344	294	538	779	7
original,	347	285	381	294	538	779	7
en	384	285	394	294	538	779	7
razón	397	285	419	294	538	779	7
de	423	285	432	294	538	779	7
la	435	285	443	294	538	779	7
amplitud	446	285	482	294	538	779	7
de	485	285	494	294	538	779	7
la	498	285	505	294	538	779	7
investigación	280	297	333	306	538	779	7
marco.	335	297	362	306	538	779	7
Cabe	294	309	314	318	538	779	7
destacar	317	309	350	318	538	779	7
que	352	309	367	318	538	779	7
la	370	309	377	318	538	779	7
aplicación	379	309	421	318	538	779	7
infrecuente	423	309	468	318	538	779	7
de	471	309	480	318	538	779	7
cues-	483	309	504	318	538	779	7
tionarios	280	321	315	330	538	779	7
autoadministrados	318	321	391	330	538	779	7
en	395	321	404	330	538	779	7
nuestro	407	321	437	330	538	779	7
medio,	440	321	467	330	538	779	7
en	471	321	480	330	538	779	7
parti-	483	321	505	330	538	779	7
cular	280	333	299	342	538	779	7
cuestionarios	301	333	353	342	538	779	7
que	355	333	370	342	538	779	7
interrogan	371	333	412	342	538	779	7
en	414	333	423	342	538	779	7
forma	425	333	449	342	538	779	7
directa	451	333	478	342	538	779	7
acerca	479	333	505	342	538	779	7
de	280	346	289	355	538	779	7
sentimientos	292	346	343	355	538	779	7
y	346	346	351	355	538	779	7
conductas	354	346	394	355	538	779	7
socialmente	397	346	445	355	538	779	7
desaprobados,	448	346	505	355	538	779	7
pudo	280	358	300	367	538	779	7
generar	302	358	332	367	538	779	7
ciertas	335	358	361	367	538	779	7
resistencias	363	358	409	367	538	779	7
en	412	358	421	367	538	779	7
los	424	358	436	367	538	779	7
adolescentes.	438	358	491	367	538	779	7
En	494	358	505	367	538	779	7
previsión	280	370	317	379	538	779	7
de	319	370	329	379	538	779	7
ello	331	370	346	379	538	779	7
se	348	370	357	379	538	779	7
incorporaron	359	370	411	379	538	779	7
ítems	413	370	435	379	538	779	7
sobre	437	370	459	379	538	779	7
las	461	370	473	379	538	779	7
tenden-	475	370	505	379	538	779	7
cias	280	382	295	391	538	779	7
pro	298	382	312	391	538	779	7
sociales.	315	382	349	391	538	779	7
De	353	382	364	391	538	779	7
todos	368	382	390	391	538	779	7
modos,	393	382	422	391	538	779	7
en	425	382	435	391	538	779	7
opinión	438	382	469	391	538	779	7
de	472	382	482	391	538	779	7
estos	485	382	505	391	538	779	7
autores,	280	394	311	403	538	779	7
las	315	394	326	403	538	779	7
características	330	394	388	403	538	779	7
mencionadas	392	394	444	403	538	779	7
no	448	394	458	403	538	779	7
parecieron	462	394	505	403	538	779	7
incidir	280	407	305	416	538	779	7
en	307	407	316	416	538	779	7
las	318	407	329	416	538	779	7
respuestas,	330	407	373	416	538	779	7
exceptuando	375	407	424	416	538	779	7
lo	426	407	434	416	538	779	7
esperado	436	407	470	416	538	779	7
en	472	407	481	416	538	779	7
cuan-	483	407	505	416	538	779	7
to	280	419	287	428	538	779	7
a	289	419	293	428	538	779	7
conductas	295	419	334	428	538	779	7
ilícitas	336	419	362	428	538	779	7
o	364	419	369	428	538	779	7
altamente	371	419	409	428	538	779	7
reprobadas	411	419	454	428	538	779	7
socialmente.	456	419	505	428	538	779	7
Este	294	431	311	440	538	779	7
estudio,	313	431	345	440	538	779	7
realizado	347	431	384	440	538	779	7
en	386	431	396	440	538	779	7
una	399	431	413	440	538	779	7
población	416	431	455	440	538	779	7
de	458	431	467	440	538	779	7
nivel	470	431	490	440	538	779	7
so-	492	431	504	440	538	779	7
cioeconómico	280	443	335	452	538	779	7
medio	337	443	362	452	538	779	7
bajo,	363	443	383	452	538	779	7
no	385	443	395	452	538	779	7
permite	396	443	427	452	538	779	7
individualizar	428	443	483	452	538	779	7
la	485	443	492	452	538	779	7
in-	494	443	505	452	538	779	7
cidencia	280	455	313	464	538	779	7
de	314	455	324	464	538	779	7
lo	326	455	333	464	538	779	7
económico	335	455	379	464	538	779	7
en	380	455	390	464	538	779	7
la	392	455	399	464	538	779	7
agresión.	401	455	437	464	538	779	7
En	438	455	450	464	538	779	7
general,	451	455	483	464	538	779	7
es	485	455	493	464	538	779	7
un	495	455	505	464	538	779	7
factor	280	468	303	477	538	779	7
que	306	468	320	477	538	779	7
a	323	468	327	477	538	779	7
partir	330	468	352	477	538	779	7
de	354	468	364	477	538	779	7
los	367	468	378	477	538	779	7
resultados	381	468	422	477	538	779	7
de	424	468	434	477	538	779	7
Olweus	436	468	467	477	538	779	7
(12)	466	467	476	473	538	779	7
no	479	468	489	477	538	779	7
co-	492	468	505	477	538	779	7
rrelaciona	280	480	319	489	538	779	7
con	321	480	335	489	538	779	7
la	337	480	344	489	538	779	7
agresividad	346	480	392	489	538	779	7
de	394	480	403	489	538	779	7
los	405	480	417	489	538	779	7
jóvenes,	419	480	451	489	538	779	7
sino	453	480	470	489	538	779	7
que	472	480	486	489	538	779	7
para	488	480	505	489	538	779	7
un	280	492	290	501	538	779	7
grupo	291	492	315	501	538	779	7
importante	317	492	360	501	538	779	7
de	362	492	371	501	538	779	7
investigadores	373	492	431	501	538	779	7
es	433	492	441	501	538	779	7
percibido	443	492	481	501	538	779	7
como	483	492	505	501	538	779	7
un	280	504	290	513	538	779	7
comportamiento	293	504	358	513	538	779	7
que	362	504	376	513	538	779	7
atraviesa	380	504	415	513	538	779	7
las	419	504	430	513	538	779	7
clases	433	504	457	513	538	779	7
sociales	461	504	492	513	538	779	7
(24)	492	504	502	509	538	779	7
.	502	504	504	513	538	779	7
Sin	280	516	293	525	538	779	7
embargo,	296	516	333	525	538	779	7
más	336	516	352	525	538	779	7
recientemente,	355	516	414	525	538	779	7
en	417	516	426	525	538	779	7
varios	429	516	454	525	538	779	7
países	457	516	481	525	538	779	7
euro-	484	516	505	525	538	779	7
peos	280	529	298	538	538	779	7
se	300	529	308	538	538	779	7
ha	310	529	320	538	538	779	7
encontrado	322	529	367	538	538	779	7
que	369	529	383	538	538	779	7
niños	385	529	407	538	538	779	7
de	409	529	419	538	538	779	7
clases	421	529	445	538	538	779	7
de	447	529	456	538	538	779	7
nivel	458	529	478	538	538	779	7
socio-	481	529	505	538	538	779	7
económico	280	541	323	550	538	779	7
bajo	326	541	343	550	538	779	7
tienen	345	541	370	550	538	779	7
más	372	541	388	550	538	779	7
probabilidad	390	541	441	550	538	779	7
de	443	541	453	550	538	779	7
ejercer	455	541	482	550	538	779	7
actos	485	541	505	550	538	779	7
agresivos	280	553	318	562	538	779	7
(25)	317	553	327	558	538	779	7
,	327	553	330	562	538	779	7
y	332	553	337	562	538	779	7
que	339	553	353	562	538	779	7
las	355	553	366	562	538	779	7
escuelas	369	553	402	562	538	779	7
con	404	553	419	562	538	779	7
alta	421	553	435	562	538	779	7
violencia	437	553	474	562	538	779	7
se	476	553	484	562	538	779	7
rela-	487	553	505	562	538	779	7
cionan	280	565	306	574	538	779	7
con	308	565	322	574	538	779	7
áreas	324	565	345	574	538	779	7
urbanas	347	565	378	574	538	779	7
donde	380	565	404	574	538	779	7
el	406	565	413	574	538	779	7
desempleo,	415	565	460	574	538	779	7
la	462	565	469	574	538	779	7
pobreza,	471	565	505	574	538	779	7
drogas	280	577	306	586	538	779	7
y	309	577	314	586	538	779	7
familias	318	577	350	586	538	779	7
con	353	577	368	586	538	779	7
problemas	371	577	413	586	538	779	7
son	416	577	430	586	538	779	7
frecuentes,	433	577	477	586	538	779	7
lo	480	577	488	586	538	779	7
que	491	577	505	586	538	779	7
investigadores	280	590	337	599	538	779	7
en	339	590	349	599	538	779	7
Canadá	351	590	381	599	538	779	7
y	383	590	388	599	538	779	7
en	390	590	400	599	538	779	7
Inglaterra	402	590	441	599	538	779	7
confirmaron	443	590	492	599	538	779	7
(26)	492	589	502	595	538	779	7
.	502	590	504	599	538	779	7
En	280	602	291	611	538	779	7
los	294	602	306	611	538	779	7
países	310	602	334	611	538	779	7
en	338	602	347	611	538	779	7
desarrollo	351	602	391	611	538	779	7
(27)	390	601	400	607	538	779	7
,	400	602	402	611	538	779	7
en	406	602	416	611	538	779	7
cambio,	419	602	451	611	538	779	7
existen	455	602	483	611	538	779	7
muy	487	602	504	611	538	779	7
pocos	280	614	303	623	538	779	7
estudios,	306	614	342	623	538	779	7
las	345	614	356	623	538	779	7
culturas	360	614	391	623	538	779	7
son	395	614	409	623	538	779	7
muy	412	614	430	623	538	779	7
diferentes	433	614	473	623	538	779	7
o	476	614	481	623	538	779	7
algu-	485	614	505	623	538	779	7
nos	280	626	293	635	538	779	7
contextos	296	626	334	635	538	779	7
sociales	337	626	369	635	538	779	7
son	371	626	385	635	538	779	7
de	388	626	397	635	538	779	7
violencia	399	626	436	635	538	779	7
y	439	626	444	635	538	779	7
guerrilla	446	626	480	635	538	779	7
gene-	483	626	505	635	538	779	7
ralizados.	280	638	318	647	538	779	7
Aunque	321	638	353	647	538	779	7
Cherro	356	638	384	647	538	779	7
y	386	638	391	647	538	779	7
colaboradores	394	638	451	647	538	779	7
(11)	450	638	460	644	538	779	7
estudiaron	463	638	505	647	538	779	7
adolescentes	280	651	330	660	538	779	7
de	333	651	342	660	538	779	7
una	345	651	360	660	538	779	7
institución	362	651	405	660	538	779	7
privada	407	651	437	660	538	779	7
que	440	651	455	660	538	779	7
ha	457	651	467	660	538	779	7
sido	469	651	486	660	538	779	7
pre-	489	651	505	660	538	779	7
cursora	280	663	309	672	538	779	7
de	312	663	322	672	538	779	7
innovaciones	325	663	378	672	538	779	7
en	381	663	390	672	538	779	7
materia	393	663	423	672	538	779	7
educativa	427	663	465	672	538	779	7
y	468	663	473	672	538	779	7
está	476	663	492	672	538	779	7
si-	495	663	505	672	538	779	7
tuada	280	675	301	684	538	779	7
en	303	675	313	684	538	779	7
una	315	675	330	684	538	779	7
zona	332	675	351	684	538	779	7
de	353	675	363	684	538	779	7
ingresos	365	675	398	684	538	779	7
altos	400	675	419	684	538	779	7
de	422	675	431	684	538	779	7
la	433	675	441	684	538	779	7
capital	443	675	470	684	538	779	7
del	472	675	484	684	538	779	7
país,	486	675	505	684	538	779	7
la	280	687	287	696	538	779	7
forma	289	687	312	696	538	779	7
diferente	314	687	350	696	538	779	7
de	352	687	361	696	538	779	7
recoger	363	687	393	696	538	779	7
los	395	687	406	696	538	779	7
datos	408	687	429	696	538	779	7
no	431	687	441	696	538	779	7
permite	443	687	473	696	538	779	7
compa-	475	687	505	696	538	779	7
rar	280	699	291	708	538	779	7
sistemáticamente	293	699	362	708	538	779	7
las	364	699	375	708	538	779	7
dos	378	699	392	708	538	779	7
poblaciones.	394	699	444	708	538	779	7
Ante	294	712	313	721	538	779	7
la	316	712	323	721	538	779	7
escasez	326	712	356	721	538	779	7
de	359	712	368	721	538	779	7
instrumentos	371	712	423	721	538	779	7
de	426	712	436	721	538	779	7
evaluación	439	712	482	721	538	779	7
de	485	712	494	721	538	779	7
la	497	712	504	721	538	779	7
149	489	738	504	751	538	779	7
Dra.	139	26	154	38	538	779	8
Nelda	156	26	177	38	538	779	8
Cajigas	180	26	204	38	538	779	8
de	207	26	215	38	538	779	8
Segredo,	218	26	247	38	538	779	8
Lic.	249	26	261	38	538	779	8
Evelina	264	26	288	38	538	779	8
Kahan,	291	26	315	38	538	779	8
Lic.	320	26	332	38	538	779	8
Mario	335	26	355	38	538	779	8
Luzardo,	358	26	387	38	538	779	8
Lic.	390	26	401	38	538	779	8
Silvia	404	26	421	38	538	779	8
Najson	424	26	448	38	538	779	8
y	451	26	454	38	538	779	8
colaboradores	457	26	505	38	538	779	8
agresión	34	77	68	86	538	779	8
entre	70	77	90	86	538	779	8
pares	92	77	113	86	538	779	8
en	115	77	125	86	538	779	8
la	127	77	134	86	538	779	8
región,	136	77	164	86	538	779	8
un	166	77	176	86	538	779	8
logro	178	77	200	86	538	779	8
de	202	77	211	86	538	779	8
este	213	77	229	86	538	779	8
estudio	231	77	260	86	538	779	8
consiste	34	89	66	98	538	779	8
en	70	89	79	98	538	779	8
proporcionar	82	89	134	98	538	779	8
una	137	89	152	98	538	779	8
escala	155	89	180	98	538	779	8
adecuada	183	89	220	98	538	779	8
para	223	89	241	98	538	779	8
este	244	89	260	98	538	779	8
contexto	34	102	68	111	538	779	8
que	70	102	85	111	538	779	8
permite	86	102	117	111	538	779	8
disponer	119	102	153	111	538	779	8
de	155	102	164	111	538	779	8
baremos	166	102	200	111	538	779	8
y	202	102	207	111	538	779	8
normas	209	102	238	111	538	779	8
aten-	240	102	260	111	538	779	8
diendo	34	114	61	123	538	779	8
a	63	114	68	123	538	779	8
la	70	114	77	123	538	779	8
especificidad	79	114	132	123	538	779	8
cultural.	134	114	167	123	538	779	8
Conclusiones	34	136	89	149	538	779	8
Este	34	163	51	172	538	779	8
estudio,	55	163	86	172	538	779	8
el	90	163	97	172	538	779	8
instrumento	101	163	149	172	538	779	8
y	152	163	157	172	538	779	8
los	161	163	173	172	538	779	8
resultados	176	163	217	172	538	779	8
obtenidos	221	163	260	172	538	779	8
aportan	34	175	64	184	538	779	8
un	66	175	76	184	538	779	8
amplio	78	175	106	184	538	779	8
potencial	108	175	145	184	538	779	8
de	147	175	156	184	538	779	8
utilización	158	175	201	184	538	779	8
en	203	175	212	184	538	779	8
ámbitos	214	175	246	184	538	779	8
sa-	248	175	260	184	538	779	8
nitarios,	34	187	67	196	538	779	8
educativos	69	187	111	196	538	779	8
y	113	187	118	196	538	779	8
a	120	187	125	196	538	779	8
nivel	127	187	147	196	538	779	8
individual,	149	187	192	196	538	779	8
familiar	194	187	225	196	538	779	8
y	227	187	232	196	538	779	8
comu-	234	187	260	196	538	779	8
nitario.	34	199	62	208	538	779	8
Centrado	64	199	99	208	538	779	8
en	101	199	110	208	538	779	8
la	112	199	119	208	538	779	8
utilización	121	199	162	208	538	779	8
de	163	199	173	208	538	779	8
una	174	199	188	208	538	779	8
escala	190	199	214	208	538	779	8
innovadora	216	199	260	208	538	779	8
para	34	211	51	220	538	779	8
la	54	211	61	220	538	779	8
investigación	64	211	118	220	538	779	8
y	120	211	125	220	538	779	8
detección	128	211	167	220	538	779	8
de	169	211	179	220	538	779	8
las	182	211	193	220	538	779	8
actitudes	196	211	231	220	538	779	8
y	234	211	239	220	538	779	8
con-	242	211	260	220	538	779	8
ductas	34	224	60	233	538	779	8
agresivas	64	224	102	233	538	779	8
en	105	224	115	233	538	779	8
los	119	224	131	233	538	779	8
adolescentes,	134	224	188	233	538	779	8
así	192	224	203	233	538	779	8
como	207	224	230	233	538	779	8
las	233	224	245	233	538	779	8
in-	249	224	260	233	538	779	8
fluencias	34	236	70	245	538	779	8
externas	73	236	106	245	538	779	8
que	108	236	123	245	538	779	8
las	125	236	136	245	538	779	8
afectan,	139	236	170	245	538	779	8
permitió	173	236	207	245	538	779	8
la	209	236	216	245	538	779	8
identifica-	218	236	260	245	538	779	8
ción	34	248	51	257	538	779	8
y	55	248	60	257	538	779	8
el	63	248	70	257	538	779	8
análisis	74	248	104	257	538	779	8
por	107	248	121	257	538	779	8
género	124	248	151	257	538	779	8
y	155	248	160	257	538	779	8
edad	163	248	182	257	538	779	8
de	185	248	195	257	538	779	8
las	198	248	209	257	538	779	8
mismas.	213	248	246	257	538	779	8
La	249	248	260	257	538	779	8
Escala	34	260	60	269	538	779	8
de	63	260	72	269	538	779	8
Agresión	75	260	111	269	538	779	8
entre	114	260	134	269	538	779	8
Pares	136	260	158	269	538	779	8
constituye	160	260	201	269	538	779	8
un	204	260	214	269	538	779	8
instrumen-	216	260	260	269	538	779	8
to	34	272	42	281	538	779	8
confiable,	46	272	85	281	538	779	8
válido	89	272	114	281	538	779	8
y	118	272	123	281	538	779	8
adecuado	126	272	164	281	538	779	8
para	168	272	185	281	538	779	8
la	189	272	196	281	538	779	8
comprensión	199	272	251	281	538	779	8
y	255	272	260	281	538	779	8
evaluación	34	285	78	294	538	779	8
de	80	285	90	294	538	779	8
fenómenos	92	285	136	294	538	779	8
de	139	285	148	294	538	779	8
violencia	151	285	188	294	538	779	8
en	190	285	200	294	538	779	8
los	203	285	214	294	538	779	8
adolescen-	217	285	260	294	538	779	8
tes	34	297	45	306	538	779	8
uruguayos.	48	297	92	306	538	779	8
Resulta	94	297	124	306	538	779	8
un	127	297	137	306	538	779	8
aporte	139	297	164	306	538	779	8
importante	166	297	210	306	538	779	8
que	212	297	227	306	538	779	8
permite	229	297	260	306	538	779	8
la	34	309	41	318	538	779	8
utilización	43	309	86	318	538	779	8
del	88	309	100	318	538	779	8
mismo	102	309	129	318	538	779	8
en	131	309	141	318	538	779	8
los	143	309	154	318	538	779	8
diferentes	156	309	196	318	538	779	8
niveles	198	309	226	318	538	779	8
de	228	309	238	318	538	779	8
aten-	240	309	260	318	538	779	8
ción	34	321	51	330	538	779	8
de	53	321	63	330	538	779	8
la	65	321	72	330	538	779	8
salud.	74	321	98	330	538	779	8
En	100	321	111	330	538	779	8
lo	113	321	121	330	538	779	8
asistencial,	123	321	168	330	538	779	8
se	170	321	178	330	538	779	8
destaca	180	321	210	330	538	779	8
la	212	321	219	330	538	779	8
detección	221	321	260	330	538	779	8
temprana	34	333	71	342	538	779	8
de	74	333	84	342	538	779	8
la	86	333	93	342	538	779	8
población	96	333	136	342	538	779	8
de	138	333	148	342	538	779	8
riesgo,	151	333	178	342	538	779	8
la	180	333	188	342	538	779	8
evaluación	190	333	234	342	538	779	8
de	236	333	246	342	538	779	8
re-	249	333	260	342	538	779	8
sultados	34	346	67	355	538	779	8
de	69	346	79	355	538	779	8
intervenciones	81	346	139	355	538	779	8
para	142	346	159	355	538	779	8
trabajar	161	346	192	355	538	779	8
con	194	346	208	355	538	779	8
jóvenes	211	346	241	355	538	779	8
vio-	243	346	260	355	538	779	8
lentos	34	358	58	367	538	779	8
y	61	358	66	367	538	779	8
ciertos	68	358	95	367	538	779	8
trastornos	98	358	137	367	538	779	8
de	140	358	150	367	538	779	8
personalidad.	152	358	206	367	538	779	8
Asimismo,	209	358	253	367	538	779	8
a	255	358	260	367	538	779	8
nivel	34	370	54	379	538	779	8
programático,	58	370	114	379	538	779	8
estos	118	370	138	379	538	779	8
resultados	142	370	183	379	538	779	8
pueden	187	370	216	379	538	779	8
contribuir	220	370	260	379	538	779	8
en	34	382	44	391	538	779	8
la	46	382	54	391	538	779	8
elaboración	56	382	103	391	538	779	8
y	106	382	111	391	538	779	8
evaluación	113	382	157	391	538	779	8
de	160	382	169	391	538	779	8
programas	172	382	214	391	538	779	8
de	217	382	226	391	538	779	8
preven-	229	382	260	391	538	779	8
ción	34	394	51	403	538	779	8
de	53	394	63	403	538	779	8
violencia	64	394	101	403	538	779	8
diferenciales	103	394	154	403	538	779	8
por	155	394	169	403	538	779	8
edad	171	394	189	403	538	779	8
y	191	394	196	403	538	779	8
con	198	394	212	403	538	779	8
perspectiva	214	394	260	403	538	779	8
de	34	407	44	416	538	779	8
género.	46	407	76	416	538	779	8
Esta	78	407	95	416	538	779	8
investigación	98	407	151	416	538	779	8
adicionalmente	153	407	214	416	538	779	8
contribuye	217	407	260	416	538	779	8
a	34	419	39	428	538	779	8
repensar	41	419	75	428	538	779	8
y	77	419	82	428	538	779	8
seguir	84	419	109	428	538	779	8
profundizando	111	419	170	428	538	779	8
en	172	419	182	428	538	779	8
la	184	419	191	428	538	779	8
comprensión	193	419	245	428	538	779	8
del	247	419	260	428	538	779	8
fenómeno	34	431	74	440	538	779	8
a	77	431	81	440	538	779	8
través	84	431	108	440	538	779	8
de	111	431	120	440	538	779	8
los	123	431	135	440	538	779	8
resultados	138	431	178	440	538	779	8
expuestos.	181	431	223	440	538	779	8
La	48	443	59	452	538	779	8
agresión	62	443	96	452	538	779	8
entre	99	443	119	452	538	779	8
pares	123	443	144	452	538	779	8
implica	147	443	177	452	538	779	8
una	181	443	195	452	538	779	8
violación	199	443	236	452	538	779	8
a	239	443	244	452	538	779	8
los	247	443	259	452	538	779	8
derechos	34	455	70	464	538	779	8
de	72	455	81	464	538	779	8
niños	84	455	105	464	538	779	8
y	107	455	112	464	538	779	8
adolescentes,	115	455	168	464	538	779	8
por	170	455	183	464	538	779	8
lo	185	455	193	464	538	779	8
tanto	195	455	215	464	538	779	8
es	218	455	226	464	538	779	8
un	228	455	238	464	538	779	8
tema	240	455	260	464	538	779	8
prioritario	34	468	74	477	538	779	8
en	76	468	85	477	538	779	8
la	87	468	94	477	538	779	8
agenda	96	468	124	477	538	779	8
sociopolítica	126	468	176	477	538	779	8
y	178	468	183	477	538	779	8
es	185	468	193	477	538	779	8
concebido	195	468	236	477	538	779	8
como	238	468	260	477	538	779	8
área	34	480	51	489	538	779	8
prioritaria	53	480	93	489	538	779	8
a	95	480	99	489	538	779	8
nivel	101	480	121	489	538	779	8
sanitario	123	480	158	489	538	779	8
y	160	480	165	489	538	779	8
educativo.	167	480	208	489	538	779	8
Bibliografía	279	599	329	612	538	779	8
1.	279	626	286	634	538	779	8
2.	279	685	286	692	538	779	8
Cajigas	296	626	324	634	538	779	8
N,	328	626	336	634	538	779	8
Kahan	339	626	364	634	538	779	8
E,	367	626	375	634	538	779	8
Varela	379	626	403	634	538	779	8
M,	406	626	416	634	538	779	8
Luzardo	420	626	451	634	538	779	8
M,	455	626	465	634	538	779	8
Najson	468	626	494	634	538	779	8
S,	498	626	504	634	538	779	8
Ugo	296	636	310	643	538	779	8
MC,	313	636	329	643	538	779	8
et	332	636	338	643	538	779	8
al.	341	636	350	643	538	779	8
La	353	636	361	643	538	779	8
medida	364	636	388	643	538	779	8
de	391	636	399	643	538	779	8
la	402	636	408	643	538	779	8
ira,	411	636	421	643	538	779	8
estado	425	636	445	643	538	779	8
y	448	636	452	643	538	779	8
rasgo,	456	636	475	643	538	779	8
en	478	636	486	643	538	779	8
estu-	489	636	505	643	538	779	8
diantes	296	646	319	653	538	779	8
de	322	646	329	653	538	779	8
los	332	646	341	653	538	779	8
primeros	344	646	373	653	538	779	8
años	375	646	390	653	538	779	8
del	393	646	403	653	538	779	8
Secundario.	406	646	444	653	538	779	8
Ponencia	446	646	476	653	538	779	8
en	479	646	486	653	538	779	8
Sim-	489	646	504	653	538	779	8
posio	296	655	314	663	538	779	8
invitado	317	655	345	663	538	779	8
sobre	348	655	366	663	538	779	8
evaluación	369	655	405	663	538	779	8
de	409	655	416	663	538	779	8
las	420	655	429	663	538	779	8
emociones	432	655	468	663	538	779	8
infantiles.	471	655	505	663	538	779	8
Congreso	296	665	327	673	538	779	8
Nacional	330	665	360	673	538	779	8
de	363	665	370	673	538	779	8
Psicodiagnóstico,	374	665	431	673	538	779	8
5.	434	665	440	673	538	779	8
Jornadas	443	665	472	673	538	779	8
Naciona-	475	665	504	673	538	779	8
les	296	675	305	683	538	779	8
de	309	675	316	683	538	779	8
A.D.E.I.P,	320	675	353	683	538	779	8
12.	357	675	367	683	538	779	8
La	370	675	379	683	538	779	8
Plata,	382	675	401	683	538	779	8
Argentina,	404	675	439	683	538	779	8
octubre	443	675	468	683	538	779	8
2001.	471	675	490	683	538	779	8
Cajigas	296	685	324	692	538	779	8
N,	328	685	336	692	538	779	8
Kahan	339	685	364	692	538	779	8
E,	367	685	375	692	538	779	8
Luzardo	379	685	410	692	538	779	8
M,	414	685	424	692	538	779	8
Najson	427	685	453	692	538	779	8
S,	457	685	464	692	538	779	8
Ugo	467	685	482	692	538	779	8
M	485	685	493	692	538	779	8
C,	497	685	505	692	538	779	8
Zamalvide	296	695	334	702	538	779	8
G.	337	695	345	702	538	779	8
Anger	350	695	371	702	538	779	8
and	374	695	386	702	538	779	8
depression	390	695	426	702	538	779	8
in	429	695	436	702	538	779	8
middle	439	695	463	702	538	779	8
school	466	695	488	702	538	779	8
stu-	492	695	505	702	538	779	8
dents.	296	704	316	712	538	779	8
Ponencia	319	704	349	712	538	779	8
en	352	704	360	712	538	779	8
Symposio	363	704	396	712	538	779	8
invitado	399	704	427	712	538	779	8
sobre	430	704	448	712	538	779	8
stress	451	704	469	712	538	779	8
and	473	704	484	712	538	779	8
emo-	488	704	504	712	538	779	8
tions	296	714	312	722	538	779	8
in	315	714	322	722	538	779	8
adolescents	325	714	363	722	538	779	8
and	366	714	378	722	538	779	8
children.	381	714	410	722	538	779	8
Congreso	413	714	445	722	538	779	8
de	448	714	455	722	538	779	8
la	459	714	465	722	538	779	8
Asociación	468	714	505	722	538	779	8
Revista	392	738	420	751	538	779	8
Médica	423	738	452	751	538	779	8
del	455	738	467	751	538	779	8
Uruguay	471	738	505	751	538	779	8
Agresión	261	26	290	38	538	779	9
entre	292	26	310	38	538	779	9
pares	313	26	331	38	538	779	9
(Bullying)	336	26	369	38	538	779	9
en	371	26	379	38	538	779	9
un	381	26	390	38	538	779	9
centro	392	26	414	38	538	779	9
educativo	417	26	449	38	538	779	9
de	452	26	460	38	538	779	9
Montevideo.	462	26	505	38	538	779	9
3.	34	87	41	94	538	779	9
4.	34	116	41	124	538	779	9
5.	34	155	41	163	538	779	9
6.	34	175	41	183	538	779	9
7.	34	195	41	202	538	779	9
8.	34	214	41	222	538	779	9
9.	34	253	41	261	538	779	9
10.	34	273	46	281	538	779	9
11.	34	302	46	310	538	779	9
12.	34	351	46	359	538	779	9
13.	34	361	46	369	538	779	9
14.	34	381	46	388	538	779	9
15.	34	420	46	428	538	779	9
16.	34	469	46	477	538	779	9
17.	34	498	46	506	538	779	9
Internacional	51	77	93	85	538	779	9
de	96	77	104	85	538	779	9
Psicología	107	77	140	85	538	779	9
Aplicada,	143	77	174	85	538	779	9
25.	177	77	187	85	538	779	9
Singapur,	190	77	221	85	538	779	9
julio	224	77	239	85	538	779	9
2002.	242	77	260	85	538	779	9
Espelage	51	87	81	94	538	779	9
D.	84	87	92	94	538	779	9
Peer	95	87	109	94	538	779	9
influences	112	87	145	94	538	779	9
on	148	87	156	94	538	779	9
bullying	159	87	186	94	538	779	9
behavior	189	87	217	94	538	779	9
during	220	87	241	94	538	779	9
early	243	87	259	94	538	779	9
adolescence.	51	97	92	104	538	779	9
Ponencia	94	97	124	104	538	779	9
en	126	97	134	104	538	779	9
la	137	97	142	104	538	779	9
Convención	145	97	184	104	538	779	9
Nacional	186	97	215	104	538	779	9
de	218	97	225	104	538	779	9
la	228	97	234	104	538	779	9
Ameri-	236	97	260	104	538	779	9
can	51	106	63	114	538	779	9
Psychological	66	106	113	114	538	779	9
Association.	117	106	159	114	538	779	9
Washington,	162	106	204	114	538	779	9
2000.	208	106	226	114	538	779	9
Osofsky	51	116	79	124	538	779	9
JD.	82	116	94	124	538	779	9
The	98	116	110	124	538	779	9
impact	113	116	136	124	538	779	9
of	139	116	146	124	538	779	9
violence	149	116	176	124	538	779	9
on	180	116	188	124	538	779	9
children	191	116	218	124	538	779	9
[artículo	221	116	249	124	538	779	9
en	252	116	259	124	538	779	9
línea]	51	126	70	134	538	779	9
The	74	126	87	134	538	779	9
future	90	126	110	134	538	779	9
of	114	126	121	134	538	779	9
Children.	124	126	156	134	538	779	9
Winter	159	126	182	134	538	779	9
1999;	186	126	205	134	538	779	9
9(3):	208	126	225	134	538	779	9
Obtenido	228	126	260	134	538	779	9
de:	51	136	62	143	538	779	9
www.futureofchildren.org/usr_doc/vol9nº3Art3.pdf.	68	136	259	143	538	779	9
(consultado	51	146	91	153	538	779	9
6/11/2005).	95	146	134	153	538	779	9
Organización	51	155	100	163	538	779	9
Mundial	104	155	135	163	538	779	9
de	138	155	147	163	538	779	9
la	150	155	157	163	538	779	9
Salud.	160	155	183	163	538	779	9
Informe	187	155	214	163	538	779	9
mundial	218	155	246	163	538	779	9
so-	249	155	259	163	538	779	9
bre	51	165	61	173	538	779	9
la	64	165	70	173	538	779	9
violencia	73	165	103	173	538	779	9
y	106	165	110	173	538	779	9
la	113	165	118	173	538	779	9
salud.	121	165	140	173	538	779	9
Resumen.	143	165	175	173	538	779	9
Washington:	178	165	218	173	538	779	9
OPS,	221	165	238	173	538	779	9
2002.	241	165	259	173	538	779	9
Echeburúa	51	175	90	183	538	779	9
E.	93	175	101	183	538	779	9
Personalidades	105	175	156	183	538	779	9
violentas.	159	175	192	183	538	779	9
Madrid:	196	175	223	183	538	779	9
Ediciones	226	175	260	183	538	779	9
Pirámide,	51	185	84	192	538	779	9
1998.	87	185	106	192	538	779	9
Stoff	51	195	68	202	538	779	9
D,	72	195	80	202	538	779	9
Cairns	83	195	107	202	538	779	9
R.	110	195	118	202	538	779	9
Aggression	122	195	161	202	538	779	9
and	164	195	177	202	538	779	9
violence.	180	195	211	202	538	779	9
Obtenido	214	195	246	202	538	779	9
de:	249	195	259	202	538	779	9
http://www.scholastic.com.	54	204	146	212	538	779	9
(consultado	149	204	188	212	538	779	9
octubre	191	204	216	212	538	779	9
2004).	220	204	241	212	538	779	9
Perry	51	214	70	222	538	779	9
B.	73	214	81	222	538	779	9
Aggression	85	214	121	222	538	779	9
and	125	214	136	222	538	779	9
violence:	139	214	169	222	538	779	9
the	172	214	182	222	538	779	9
neurobiology	185	214	229	222	538	779	9
of	232	214	238	222	538	779	9
expe-	241	214	259	222	538	779	9
rience.	51	224	73	232	538	779	9
Obtenido	77	224	107	232	538	779	9
de:	110	224	120	232	538	779	9
http://teacher.scolastic.com/professional/	124	224	260	232	538	779	9
bruceperry/aggression_violence.htm	51	234	179	241	538	779	9
.	183	234	185	241	538	779	9
(consultado	189	234	230	241	538	779	9
octubre	233	234	259	241	538	779	9
2004).	51	244	75	251	538	779	9
Olweus	51	253	78	261	538	779	9
D.	81	253	89	261	538	779	9
Personality	93	253	131	261	538	779	9
and	135	253	147	261	538	779	9
Aggression.	151	253	192	261	538	779	9
Nebr	195	253	212	261	538	779	9
Symp	216	253	235	261	538	779	9
Motiv	239	253	259	261	538	779	9
1972;	51	263	71	271	538	779	9
20:	74	263	85	271	538	779	9
261-321.	89	263	120	271	538	779	9
Cajigas	51	273	79	281	538	779	9
N,	82	273	90	281	538	779	9
Kahan	94	273	118	281	538	779	9
E,	122	273	129	281	538	779	9
Luzardo	133	273	164	281	538	779	9
M,	168	273	178	281	538	779	9
Najson	181	273	207	281	538	779	9
S,	210	273	217	281	538	779	9
Zamalvide	221	273	260	281	538	779	9
G.	51	283	60	290	538	779	9
Escala	63	283	84	290	538	779	9
de	87	283	94	290	538	779	9
Agresión	97	283	127	290	538	779	9
entre	130	283	146	290	538	779	9
pares	149	283	167	290	538	779	9
para	170	283	184	290	538	779	9
adolescentes	187	283	228	290	538	779	9
y	231	283	235	290	538	779	9
princi-	238	283	259	290	538	779	9
pales	51	293	68	300	538	779	9
resultados.	71	293	107	300	538	779	9
Acción	111	293	135	300	538	779	9
Psicológica	138	293	176	300	538	779	9
2004;	180	293	199	300	538	779	9
3(3):	202	293	218	300	538	779	9
173-86.	221	293	247	300	538	779	9
Cherro	51	302	78	310	538	779	9
M,	82	302	92	310	538	779	9
Musetti	96	302	124	310	538	779	9
D,	128	302	136	310	538	779	9
Toledo	140	302	165	310	538	779	9
B,	169	302	177	310	538	779	9
Muiño	180	302	205	310	538	779	9
L,	209	302	216	310	538	779	9
Estable	220	302	248	310	538	779	9
B,	252	302	260	310	538	779	9
Wolff	51	312	71	320	538	779	9
E,	75	312	82	320	538	779	9
et	86	312	93	320	538	779	9
al.	96	312	105	320	538	779	9
Violence	109	312	139	320	538	779	9
among	143	312	166	320	538	779	9
kindergarten,	170	312	216	320	538	779	9
elementary,	220	312	259	320	538	779	9
and	51	322	63	330	538	779	9
high	66	322	80	330	538	779	9
school	83	322	105	330	538	779	9
students	108	322	135	330	538	779	9
in	138	322	144	330	538	779	9
a	147	322	151	330	538	779	9
private	154	322	176	330	538	779	9
school.	180	322	203	330	538	779	9
In:	206	322	215	330	538	779	9
Osofsky	218	322	245	330	538	779	9
JD,	248	322	260	330	538	779	9
Fitzgerald	51	332	83	339	538	779	9
HE.,	86	332	100	339	538	779	9
eds.	103	332	115	339	538	779	9
WAIMH	118	332	146	339	538	779	9
Handbook	148	332	182	339	538	779	9
of	184	332	191	339	538	779	9
infant	193	332	212	339	538	779	9
mental	214	332	236	339	538	779	9
health.	238	332	260	339	538	779	9
Nueva	51	342	72	349	538	779	9
York:	76	342	94	349	538	779	9
John	98	342	113	349	538	779	9
Wiley	116	342	136	349	538	779	9
&	139	342	145	349	538	779	9
Sons,	149	342	167	349	538	779	9
2000:	170	342	189	349	538	779	9
360-5.	192	342	213	349	538	779	9
Olweus	51	351	77	359	538	779	9
D.	81	351	89	359	538	779	9
Bullying	92	351	121	359	538	779	9
at	124	351	130	359	538	779	9
school.	133	351	157	359	538	779	9
Oxford:	160	351	187	359	538	779	9
Blackwell,	190	351	226	359	538	779	9
1993.	229	351	248	359	538	779	9
Smith	51	361	73	369	538	779	9
P,	76	361	83	369	538	779	9
Sharp	86	361	108	369	538	779	9
S.	112	361	119	369	538	779	9
School	122	361	146	369	538	779	9
bullying:	150	361	181	369	538	779	9
insights	184	361	211	369	538	779	9
and	215	361	227	369	538	779	9
perspec-	230	361	260	369	538	779	9
tives.	51	371	69	379	538	779	9
London:	72	371	100	379	538	779	9
Routledge,	103	371	139	379	538	779	9
1994,	143	371	161	379	538	779	9
p	164	371	168	379	538	779	9
1.	172	371	178	379	538	779	9
Cajigas	51	381	80	388	538	779	9
N,	84	381	92	388	538	779	9
Kahan	96	381	122	388	538	779	9
E,	126	381	134	388	538	779	9
Luzardo	138	381	170	388	538	779	9
M,	174	381	184	388	538	779	9
Ugo	189	381	203	388	538	779	9
M,	208	381	218	388	538	779	9
Najson	222	381	248	388	538	779	9
S,	253	381	260	388	538	779	9
Zamalvide	51	391	88	398	538	779	9
G.	91	391	99	398	538	779	9
Perfil	103	391	121	398	538	779	9
psicosocial	125	391	161	398	538	779	9
y	164	391	168	398	538	779	9
educativo	172	391	204	398	538	779	9
de	207	391	215	398	538	779	9
adolescentes	218	391	259	398	538	779	9
de	51	400	59	408	538	779	9
un	62	400	70	408	538	779	9
liceo	74	400	90	408	538	779	9
de	94	400	101	408	538	779	9
la	105	400	111	408	538	779	9
periferia	114	400	143	408	538	779	9
de	146	400	154	408	538	779	9
Montevideo.	157	400	200	408	538	779	9
EDUCAR	203	400	237	408	538	779	9
2003;	241	400	260	408	538	779	9
6(14):	51	410	72	418	538	779	9
32-9.	76	410	94	418	538	779	9
Cajigas	51	420	80	428	538	779	9
N,	84	420	92	428	538	779	9
Kahan	96	420	122	428	538	779	9
E,	126	420	134	428	538	779	9
Luzardo	138	420	170	428	538	779	9
M,	174	420	184	428	538	779	9
Najson	189	420	215	428	538	779	9
S,	219	420	226	428	538	779	9
Ugo	231	420	245	428	538	779	9
M,	250	420	260	428	538	779	9
Zamalvide	51	430	87	437	538	779	9
G.	90	430	98	437	538	779	9
Validación	102	430	137	437	538	779	9
de	140	430	147	437	538	779	9
la	150	430	156	437	538	779	9
escala	159	430	179	437	538	779	9
de	182	430	190	437	538	779	9
agresión	193	430	220	437	538	779	9
entre	223	430	239	437	538	779	9
pares	242	430	260	437	538	779	9
(Bullying)	51	440	86	447	538	779	9
en	89	440	97	447	538	779	9
una	100	440	112	447	538	779	9
muestra	115	440	142	447	538	779	9
montevideana	145	440	192	447	538	779	9
de	195	440	203	447	538	779	9
adolescentes	206	440	249	447	538	779	9
de	252	440	260	447	538	779	9
ciclo	51	449	67	457	538	779	9
básico.	70	449	93	457	538	779	9
Jornadas	96	449	124	457	538	779	9
Facultad	128	449	156	457	538	779	9
de	159	449	166	457	538	779	9
Psicología,	170	449	206	457	538	779	9
7.	209	449	215	457	538	779	9
Montevideo,	218	449	259	457	538	779	9
Uruguay,	51	459	81	467	538	779	9
2004.	85	459	104	467	538	779	9
Buvinic	51	469	79	477	538	779	9
M,	82	469	92	477	538	779	9
Morrison	95	469	130	477	538	779	9
A.	133	469	141	477	538	779	9
Notas	145	469	164	477	538	779	9
técnicas:	168	469	198	477	538	779	9
prevención	201	469	239	477	538	779	9
de	242	469	250	477	538	779	9
la	253	469	259	477	538	779	9
violencia,	51	479	84	486	538	779	9
Washington:	88	479	130	486	538	779	9
BID.	133	479	150	486	538	779	9
División	153	479	182	486	538	779	9
de	186	479	194	486	538	779	9
Desarrollo	197	479	233	486	538	779	9
Social,	236	479	259	486	538	779	9
1999:	51	489	70	496	538	779	9
1,	74	489	80	496	538	779	9
4-5.	84	489	97	496	538	779	9
Gofin	51	498	73	506	538	779	9
R,	77	498	85	506	538	779	9
Avitzour	89	498	122	506	538	779	9
M,	126	498	136	506	538	779	9
Haklai	141	498	166	506	538	779	9
Z,	170	498	178	506	538	779	9
Jellin	182	498	204	506	538	779	9
N.	208	498	216	506	538	779	9
Intentional	220	498	259	506	538	779	9
injuries	51	508	76	516	538	779	9
among	79	508	101	516	538	779	9
the	105	508	115	516	538	779	9
young:	118	508	141	516	538	779	9
presentation	144	508	185	516	538	779	9
to	188	508	194	516	538	779	9
emergency	197	508	234	516	538	779	9
rooms,	237	508	259	516	538	779	9
Vol.	34	738	49	751	538	779	9
22	52	738	62	751	538	779	9
Nº	65	738	76	751	538	779	9
2	79	738	84	751	538	779	9
Mayo	86	738	108	751	538	779	9
2006	111	738	131	751	538	779	9
18.	279	97	291	104	538	779	9
19.	279	155	291	163	538	779	9
20.	279	185	291	192	538	779	9
21.	279	253	291	261	538	779	9
22.	279	283	291	290	538	779	9
23.	279	322	291	330	538	779	9
24.	279	361	291	369	538	779	9
25.	279	391	291	398	538	779	9
26.	279	430	291	437	538	779	9
27.	280	469	291	477	538	779	9
hospitalization,	296	77	349	85	538	779	9
and	352	77	364	85	538	779	9
death	367	77	385	85	538	779	9
in	389	77	395	85	538	779	9
Israel.	399	77	420	85	538	779	9
J	423	77	426	85	538	779	9
Adolesc	430	77	457	85	538	779	9
Health	460	77	483	85	538	779	9
2000;	486	77	505	85	538	779	9
27(6):	296	87	318	94	538	779	9
434-42.	322	87	348	94	538	779	9
Cajigas	296	97	324	104	538	779	9
N,	328	97	336	104	538	779	9
Kahan	340	97	364	104	538	779	9
E,	368	97	376	104	538	779	9
Luzardo	379	97	411	104	538	779	9
M,	414	97	424	104	538	779	9
Najson	428	97	453	104	538	779	9
S,	457	97	464	104	538	779	9
Ugo	468	97	482	104	538	779	9
M	486	97	493	104	538	779	9
C,	497	97	505	104	538	779	9
Zamalvide	296	106	334	114	538	779	9
G.	337	106	345	114	538	779	9
Feeling	348	106	372	114	538	779	9
and	375	106	387	114	538	779	9
behavior	390	106	418	114	538	779	9
associated	421	106	455	114	538	779	9
to	458	106	464	114	538	779	9
violence	467	106	495	114	538	779	9
in	498	106	504	114	538	779	9
school.	296	116	321	124	538	779	9
Main	324	116	342	124	538	779	9
results	345	116	368	124	538	779	9
of	371	116	378	124	538	779	9
a	382	116	385	124	538	779	9
study	389	116	407	124	538	779	9
of	410	116	417	124	538	779	9
adolescents	421	116	460	124	538	779	9
in	464	116	470	124	538	779	9
Uruguay.	473	116	504	124	538	779	9
Ponencia	296	126	328	134	538	779	9
en	331	126	339	134	538	779	9
Simposio	343	126	375	134	538	779	9
Invitado	379	126	408	134	538	779	9
sobre	411	126	430	134	538	779	9
children's	433	126	468	134	538	779	9
emotions.	471	126	505	134	538	779	9
International	296	136	340	143	538	779	9
Congress	344	136	375	143	538	779	9
of	379	136	386	143	538	779	9
Psychology	389	136	429	143	538	779	9
IUPsyS,	432	136	460	143	538	779	9
28.	464	136	474	143	538	779	9
Beijing,	478	136	505	143	538	779	9
China,	296	146	319	153	538	779	9
2004.	322	146	342	153	538	779	9
Crick	296	155	316	163	538	779	9
NR,	320	155	333	163	538	779	9
Grotpeter	336	155	371	163	538	779	9
JK.	375	155	387	163	538	779	9
Relational	390	155	424	163	538	779	9
aggression	427	155	462	163	538	779	9
gender,	465	155	489	163	538	779	9
and	493	155	504	163	538	779	9
social-	296	165	318	173	538	779	9
psychological	321	165	366	173	538	779	9
adjustment.	369	165	406	173	538	779	9
Child	409	165	427	173	538	779	9
Dev	430	165	443	173	538	779	9
1995;	446	165	464	173	538	779	9
66(3):	468	165	487	173	538	779	9
710-	490	165	505	173	538	779	9
22.	296	175	308	183	538	779	9
Cajigas	296	185	324	192	538	779	9
N,	328	185	336	192	538	779	9
Kahan	340	185	364	192	538	779	9
E,	368	185	376	192	538	779	9
Luzardo	379	185	411	192	538	779	9
M,	414	185	424	192	538	779	9
Najson	428	185	453	192	538	779	9
S,	457	185	464	192	538	779	9
Ugo	468	185	482	192	538	779	9
M	486	185	493	192	538	779	9
C,	497	185	505	192	538	779	9
Zamalvide	296	195	334	202	538	779	9
G.	337	195	345	202	538	779	9
Conductas	348	195	383	202	538	779	9
de	386	195	394	202	538	779	9
intimidación	397	195	439	202	538	779	9
y	442	195	446	202	538	779	9
pelea	449	195	467	202	538	779	9
en	470	195	478	202	538	779	9
adoles-	481	195	505	202	538	779	9
centes	296	204	317	212	538	779	9
de	321	204	329	212	538	779	9
una	332	204	344	212	538	779	9
institución	347	204	383	212	538	779	9
educativa	386	204	419	212	538	779	9
montevideana.	422	204	471	212	538	779	9
Ponencia	475	204	505	212	538	779	9
en	296	214	304	222	538	779	9
Simposio	308	214	339	222	538	779	9
Invitado	343	214	371	222	538	779	9
sobre	374	214	392	222	538	779	9
estudio	396	214	420	222	538	779	9
de	423	214	431	222	538	779	9
la	435	214	441	222	538	779	9
personalidad	444	214	487	222	538	779	9
y	490	214	494	222	538	779	9
su	498	214	505	222	538	779	9
relación	296	224	323	232	538	779	9
con	326	224	338	232	538	779	9
las	341	224	351	232	538	779	9
emociones	354	224	389	232	538	779	9
en	392	224	400	232	538	779	9
la	403	224	409	232	538	779	9
niñez	412	224	430	232	538	779	9
y	434	224	438	232	538	779	9
adolescencia.	441	224	485	232	538	779	9
Con-	488	224	505	232	538	779	9
greso	296	234	314	241	538	779	9
de	317	234	325	241	538	779	9
la	328	234	334	241	538	779	9
Sociedad	337	234	367	241	538	779	9
Interamericana	370	234	419	241	538	779	9
de	422	234	430	241	538	779	9
Psicología,	433	234	469	241	538	779	9
29.	472	234	483	241	538	779	9
Lima,	486	234	505	241	538	779	9
Perú,	296	244	314	251	538	779	9
julio	317	244	332	251	538	779	9
2003.	335	244	354	251	538	779	9
Espelage	296	253	327	261	538	779	9
DL,	330	253	343	261	538	779	9
Swearer	346	253	375	261	538	779	9
SM.	378	253	392	261	538	779	9
Research	395	253	425	261	538	779	9
on	428	253	436	261	538	779	9
school	439	253	460	261	538	779	9
bullying	463	253	490	261	538	779	9
and	493	253	504	261	538	779	9
victimization:	296	263	341	271	538	779	9
what	344	263	359	271	538	779	9
have	362	263	377	271	538	779	9
we	380	263	390	271	538	779	9
learned	392	263	416	271	538	779	9
and	419	263	430	271	538	779	9
where	433	263	453	271	538	779	9
do	456	263	464	271	538	779	9
we	467	263	476	271	538	779	9
go	479	263	487	271	538	779	9
from	490	263	505	271	538	779	9
here?	296	273	315	281	538	779	9
School	318	273	341	281	538	779	9
Psychol	345	273	371	281	538	779	9
Rev	374	273	388	281	538	779	9
2003;	391	273	410	281	538	779	9
32(3):	413	273	434	281	538	779	9
365-83.	437	273	463	281	538	779	9
Avilés	296	283	318	290	538	779	9
Martínez	321	283	355	290	538	779	9
JM.	358	283	372	290	538	779	9
La	376	283	384	290	538	779	9
intimidación	388	283	431	290	538	779	9
y	435	283	439	290	538	779	9
el	442	283	448	290	538	779	9
maltrato	452	283	480	290	538	779	9
en	484	283	492	290	538	779	9
los	495	283	505	290	538	779	9
centros	296	293	320	300	538	779	9
escolares	323	293	352	300	538	779	9
(Bullying).	355	293	391	300	538	779	9
Revista	394	293	418	300	538	779	9
Lan	421	293	433	300	538	779	9
Osasuna	436	293	464	300	538	779	9
2002;	467	293	485	300	538	779	9
2:10-	488	293	505	300	538	779	9
3.	296	302	303	310	538	779	9
Obtenido	306	302	337	310	538	779	9
de:	340	302	351	310	538	779	9
http://www.el-refugioesjo.net/hostigamiento/	354	302	505	310	538	779	9
bull_g.pdf	296	312	331	320	538	779	9
(consultado	334	312	373	320	538	779	9
31/5/02).	377	312	407	320	538	779	9
Kaztman	296	322	328	330	538	779	9
R,	331	322	339	330	538	779	9
Filgueira	342	322	374	330	538	779	9
F.	377	322	383	330	538	779	9
Panorama	387	322	419	330	538	779	9
de	422	322	430	330	538	779	9
la	433	322	439	330	538	779	9
infancia	442	322	468	330	538	779	9
y	471	322	475	330	538	779	9
la	478	322	484	330	538	779	9
fami-	487	322	505	330	538	779	9
lia	296	332	305	339	538	779	9
en	308	332	316	339	538	779	9
Uruguay.	319	332	349	339	538	779	9
Programa	352	332	384	339	538	779	9
de	387	332	395	339	538	779	9
investigación	398	332	442	339	538	779	9
sobre	445	332	463	339	538	779	9
integración,	466	332	505	339	538	779	9
pobreza	296	342	323	349	538	779	9
e	326	342	329	349	538	779	9
integración	333	342	370	349	538	779	9
social.	373	342	395	349	538	779	9
Montevideo:	398	342	440	349	538	779	9
Universidad	443	342	484	349	538	779	9
Cató-	487	342	505	349	538	779	9
lica,	296	351	311	359	538	779	9
2001.	315	351	334	359	538	779	9
Gofin	296	361	316	369	538	779	9
R,	319	361	327	369	538	779	9
Palti	330	361	347	369	538	779	9
H,	350	361	358	369	538	779	9
Gordon	361	361	388	369	538	779	9
L.	391	361	399	369	538	779	9
Bullying	402	361	430	369	538	779	9
in	433	361	439	369	538	779	9
Jerusalem	442	361	475	369	538	779	9
schools:	478	361	504	369	538	779	9
victims	296	371	321	379	538	779	9
and	325	371	337	379	538	779	9
perpetrators.	340	371	383	379	538	779	9
Public	386	371	407	379	538	779	9
Health:	411	371	436	379	538	779	9
2002;	439	371	458	379	538	779	9
116(3):	461	371	486	379	538	779	9
173-	490	371	505	379	538	779	9
8.	296	381	303	388	538	779	9
Tomás	296	391	319	398	538	779	9
de	322	391	331	398	538	779	9
Almeida	334	391	363	398	538	779	9
AM.	367	391	382	398	538	779	9
Portugal.	386	391	417	398	538	779	9
In:	420	391	429	398	538	779	9
Smith	433	391	452	398	538	779	9
PK,	456	391	468	398	538	779	9
Morita	472	391	494	398	538	779	9
Y,	498	391	504	398	538	779	9
Junger-Tas	296	400	331	408	538	779	9
J,	334	400	339	408	538	779	9
Olweus	341	400	366	408	538	779	9
D,	368	400	376	408	538	779	9
Catalano	378	400	407	408	538	779	9
R,	409	400	417	408	538	779	9
Slee	419	400	433	408	538	779	9
P,	435	400	441	408	538	779	9
eds.	443	400	456	408	538	779	9
The	458	400	471	408	538	779	9
Nature	473	400	495	408	538	779	9
of	498	400	504	408	538	779	9
School	296	410	321	418	538	779	9
Bullying:	325	410	359	418	538	779	9
a	363	410	367	418	538	779	9
cross-national	371	410	422	418	538	779	9
perspective.	426	410	469	418	538	779	9
Londres:	473	410	505	418	538	779	9
Routledge.	296	420	332	428	538	779	9
Taylor	336	420	357	428	538	779	9
&	360	420	366	428	538	779	9
Francis	370	420	394	428	538	779	9
Group,	397	420	420	428	538	779	9
1999.	424	420	442	428	538	779	9
Junger-Tas	296	430	338	437	538	779	9
J.	342	430	348	437	538	779	9
The	351	430	364	437	538	779	9
Netherlands.	368	430	412	437	538	779	9
In:	417	430	426	437	538	779	9
Smith	430	430	450	437	538	779	9
PK,	454	430	467	437	538	779	9
Morita	470	430	494	437	538	779	9
Y,	498	430	504	437	538	779	9
Junger-Tas	297	440	331	447	538	779	9
J,	334	440	339	447	538	779	9
Olweus	341	440	366	447	538	779	9
D,	368	440	376	447	538	779	9
Catalano	378	440	407	447	538	779	9
R,	409	440	417	447	538	779	9
Slee	419	440	433	447	538	779	9
P,	435	440	441	447	538	779	9
eds.	443	440	456	447	538	779	9
The	459	440	471	447	538	779	9
Nature	473	440	495	447	538	779	9
of	498	440	504	447	538	779	9
School	297	449	321	457	538	779	9
Bullying:	325	449	359	457	538	779	9
a	363	449	367	457	538	779	9
cross-national	371	449	422	457	538	779	9
perspective.	426	449	469	457	538	779	9
Londres:	473	449	505	457	538	779	9
Routledge.	297	459	332	467	538	779	9
Taylor	336	459	357	467	538	779	9
&	360	459	366	467	538	779	9
Francis	370	459	394	467	538	779	9
Group,	397	459	420	467	538	779	9
1999.	424	459	442	467	538	779	9
Ohsako	297	469	324	477	538	779	9
T.	327	469	334	477	538	779	9
The	337	469	350	477	538	779	9
developing	353	469	391	477	538	779	9
world.	394	469	416	477	538	779	9
In:	419	469	429	477	538	779	9
Smith	432	469	452	477	538	779	9
PK,	456	469	468	477	538	779	9
Morita	472	469	494	477	538	779	9
Y,	498	469	505	477	538	779	9
Junger-Tas	297	479	331	486	538	779	9
J,	334	479	339	486	538	779	9
Olweus	341	479	366	486	538	779	9
D,	368	479	376	486	538	779	9
Catalano	378	479	407	486	538	779	9
R,	409	479	417	486	538	779	9
Slee	419	479	433	486	538	779	9
P,	435	479	441	486	538	779	9
eds.	443	479	456	486	538	779	9
The	459	479	471	486	538	779	9
Nature	473	479	495	486	538	779	9
of	498	479	504	486	538	779	9
School	297	489	321	496	538	779	9
Bullying:	325	489	359	496	538	779	9
a	363	489	367	496	538	779	9
cross-national	371	489	422	496	538	779	9
perspective.	426	489	469	496	538	779	9
Londres:	473	489	505	496	538	779	9
Routledge.	297	498	332	506	538	779	9
Taylor	336	498	357	506	538	779	9
&	360	498	366	506	538	779	9
Francis	370	498	394	506	538	779	9
Group,	397	498	420	506	538	779	9
1999.	424	498	442	506	538	779	9
151	489	738	504	751	538	779	9
