INFLUENCIA	185	120	288	149	612	792	1
DE	292	120	316	149	612	792	1
LOS	320	120	355	149	612	792	1
PADRES	360	120	429	149	612	792	1
EN	185	143	209	172	612	792	1
LA	214	143	235	172	612	792	1
EDUCACIÓN	239	143	342	172	612	792	1
SEXUAL	347	143	415	172	612	792	1
DE	185	166	209	195	612	792	1
LOS	214	166	249	195	612	792	1
ADOLESCENTES	252	166	392	195	612	792	1
Fecha	74	328	93	339	612	792	1
de	95	328	103	339	612	792	1
recepción:	105	328	137	339	612	792	1
15	140	328	147	339	612	792	1
de	150	328	157	339	612	792	1
octubre	159	328	183	339	612	792	1
de	185	328	193	339	612	792	1
2007	195	328	210	339	612	792	1
Fecha	74	337	92	349	612	792	1
de	94	337	101	349	612	792	1
aceptación:	103	337	136	349	612	792	1
15	138	337	146	349	612	792	1
de	147	337	155	349	612	792	1
noviembre	156	337	187	349	612	792	1
de	189	337	196	349	612	792	1
2007	198	337	213	349	612	792	1
Resumen	74	421	125	440	612	792	1
Abstract	75	591	129	610	612	792	1
Palabras	170	546	208	559	612	792	1
clave:	211	546	236	559	612	792	1
salud	239	546	260	559	612	792	1
sexual,	263	546	291	559	612	792	1
género,	294	546	324	559	612	792	1
adolescencia,	327	546	381	559	612	792	1
familia,	384	546	415	559	612	792	1
investigación-ac-	418	546	486	559	612	792	1
ción	148	558	165	571	612	792	1
participativa.	167	558	220	571	612	792	1
INFLUENCE	170	594	225	607	612	792	1
OF	227	594	241	607	612	792	1
PARENTS	243	594	284	607	612	792	1
ON	286	594	300	607	612	792	1
TEENAGERS'	302	594	361	607	612	792	1
SEXUAL	362	594	398	607	612	792	1
EDUCATION	401	594	456	607	612	792	1
Key	170	714	186	727	612	792	1
words:	189	714	217	727	612	792	1
sexual	220	714	246	727	612	792	1
health,	249	714	276	727	612	792	1
gender,	280	714	309	727	612	792	1
teenage	312	714	343	727	612	792	1
years,	346	714	370	727	612	792	1
family,	374	714	401	727	612	792	1
participative	404	714	455	727	612	792	1
action-	458	714	486	727	612	792	1
research.	148	726	184	739	612	792	1
EDUCERE	574	708	586	735	612	792	1
•	574	704	586	706	612	792	1
I	574	700	586	701	612	792	1
n	574	696	586	699	612	792	1
v	574	691	586	695	612	792	1
e	574	687	586	690	612	792	1
s	574	683	586	686	612	792	1
t	574	679	586	682	612	792	1
i	574	677	586	678	612	792	1
g	574	672	586	676	612	792	1
a	574	668	586	671	612	792	1
c	574	664	586	667	612	792	1
i	574	661	586	663	612	792	1
ó	574	657	586	660	612	792	1
n	574	653	586	656	612	792	1
a	574	646	586	650	612	792	1
r	574	642	586	645	612	792	1
b	574	638	586	641	612	792	1
i	574	636	586	637	612	792	1
t	574	632	586	635	612	792	1
r	574	628	586	631	612	792	1
a	574	623	586	627	612	792	1
d	574	619	586	622	612	792	1
a	574	615	586	618	612	792	1
•	574	610	586	612	612	792	1
ISSN:	573	586	586	605	612	792	1
1316	573	568	586	583	612	792	1
-	573	563	586	565	612	792	1
4910	573	544	586	561	612	792	1
•	573	540	586	542	612	792	1
Año	573	522	586	536	612	792	1
12,	573	510	586	520	612	792	1
Nº	573	499	586	508	612	792	1
40	573	489	586	497	612	792	1
•	573	484	586	487	612	792	1
Enero	573	460	586	480	612	792	1
-	573	455	586	458	612	792	1
Febrero	573	427	586	453	612	792	1
-	573	422	586	425	612	792	1
Marzo,	573	397	586	420	612	792	1
2008	573	378	586	395	612	792	1
•	573	373	586	376	612	792	1
79	573	363	586	371	612	792	1
-	573	358	586	361	612	792	1
87.	573	346	586	356	612	792	1
ESTHER	74	257	107	271	612	792	1
A.	109	257	117	271	612	792	1
CARICOTE	119	257	162	271	612	792	1
AGREDA*	164	257	203	271	612	792	1
esthercaricote@yahoo.es	74	270	167	283	612	792	1
Universidad	74	282	117	295	612	792	1
de	119	282	128	295	612	792	1
Carabobo.	131	282	169	295	612	792	1
Naguanagua,	74	294	123	307	612	792	1
Edo.	125	294	142	307	612	792	1
Carabobo.	144	294	183	307	612	792	1
Venezuela.	74	306	114	319	612	792	1
79	576	747	586	763	612	792	1
In	70	35	80	56	612	792	2
v	82	35	87	56	612	792	2
e	88	35	94	56	612	792	2
s	95	35	100	56	612	792	2
t	102	35	105	56	612	792	2
i	107	35	110	56	612	792	2
g	111	35	117	56	612	792	2
a	119	35	124	56	612	792	2
ci	126	35	136	56	612	792	2
ó	137	35	143	56	612	792	2
n	144	35	150	56	612	792	2
afectivo	307	63	340	76	612	792	2
y	342	63	347	76	612	792	2
la	348	63	356	76	612	792	2
conformación	358	63	413	76	612	792	2
de	415	63	424	76	612	792	2
la	426	63	434	76	612	792	2
personalidad	435	63	487	76	612	792	2
de	488	63	498	76	612	792	2
un	500	63	510	76	612	792	2
indivi-	512	63	538	76	612	792	2
duo	307	75	322	88	612	792	2
y	324	75	329	88	612	792	2
por	331	75	345	88	612	792	2
ello	347	75	362	88	612	792	2
no	364	75	374	88	612	792	2
podemos	376	75	412	88	612	792	2
olvidar	414	75	442	88	612	792	2
que	444	75	459	88	612	792	2
la	461	75	468	88	612	792	2
educación	470	75	511	88	612	792	2
sexual	513	75	538	88	612	792	2
constituye	307	87	349	100	612	792	2
un	352	87	362	100	612	792	2
aspecto	365	87	395	100	612	792	2
dentro	398	87	423	100	612	792	2
de	426	87	436	100	612	792	2
la	439	87	446	100	612	792	2
educación	449	87	489	100	612	792	2
integral	492	87	523	100	612	792	2
del	526	87	538	100	612	792	2
ser	307	99	319	112	612	792	2
humano,	322	99	356	112	612	792	2
del	359	99	371	112	612	792	2
cual	374	99	390	112	612	792	2
los	393	99	405	112	612	792	2
padres	407	99	433	112	612	792	2
no	436	99	446	112	612	792	2
se	448	99	457	112	612	792	2
pueden	459	99	488	112	612	792	2
desentender	491	99	538	112	612	792	2
ya	307	111	317	124	612	792	2
que	319	111	334	124	612	792	2
es	336	111	344	124	612	792	2
con	347	111	361	124	612	792	2
ellos	364	111	383	124	612	792	2
con	385	111	399	124	612	792	2
los	402	111	414	124	612	792	2
cuales	416	111	441	124	612	792	2
el	443	111	451	124	612	792	2
ser	453	111	465	124	612	792	2
humano	467	111	499	124	612	792	2
establece	502	111	538	124	612	792	2
lazos	307	123	328	136	612	792	2
estrechos	330	123	368	136	612	792	2
de	370	123	379	136	612	792	2
dependencia	382	123	432	136	612	792	2
y	434	123	439	136	612	792	2
relación,	442	123	477	136	612	792	2
porque	479	123	507	136	612	792	2
son	509	123	523	136	612	792	2
sus	526	123	538	136	612	792	2
primeros	307	135	343	148	612	792	2
maestros.	345	135	384	148	612	792	2
l	114	219	117	232	612	792	2
sexo	119	219	138	232	612	792	2
y	140	219	145	232	612	792	2
la	147	219	155	232	612	792	2
sexualidad	157	219	200	232	612	792	2
son	202	219	216	232	612	792	2
aspectos	219	219	252	232	612	792	2
comple-	255	219	288	232	612	792	2
jos	114	231	126	244	612	792	2
de	130	231	139	244	612	792	2
la	143	231	150	244	612	792	2
vida	154	231	171	244	612	792	2
de	175	231	184	244	612	792	2
todo	188	231	205	244	612	792	2
adolescente	209	231	256	244	612	792	2
para	259	231	277	244	612	792	2
la	280	231	288	244	612	792	2
construcción	114	243	165	256	612	792	2
de	169	243	179	256	612	792	2
su	183	243	192	256	612	792	2
ser;	196	243	211	256	612	792	2
es	215	243	223	256	612	792	2
una	227	243	242	256	612	792	2
dimensión	246	243	288	256	612	792	2
esencial	57	255	89	268	612	792	2
de	92	255	102	268	612	792	2
la	105	255	112	268	612	792	2
persona	115	255	146	268	612	792	2
y	150	255	155	268	612	792	2
está	158	255	173	268	612	792	2
presente	177	255	210	268	612	792	2
desde	213	255	236	268	612	792	2
el	239	255	247	268	612	792	2
momento	250	255	288	268	612	792	2
de	57	267	66	280	612	792	2
la	69	267	76	280	612	792	2
concepción	79	267	124	280	612	792	2
impregnando	127	267	180	280	612	792	2
a	182	267	187	280	612	792	2
todo	190	267	207	280	612	792	2
el	210	267	217	280	612	792	2
individuo	220	267	258	280	612	792	2
en	261	267	270	280	612	792	2
una	273	267	288	280	612	792	2
realidad	57	279	89	292	612	792	2
profundamente	93	279	153	292	612	792	2
personal	157	279	191	292	612	792	2
que	194	279	209	292	612	792	2
lleva	212	279	232	292	612	792	2
a	235	279	240	292	612	792	2
convertir	243	279	280	292	612	792	2
a	283	279	288	292	612	792	2
los/las	57	291	82	304	612	792	2
adolescentes	85	291	135	304	612	792	2
en	138	291	147	304	612	792	2
adultos.	150	291	181	304	612	792	2
Esther	29	714	42	736	612	792	2
A.	29	706	42	712	612	792	2
Caricote	29	676	42	703	612	792	2
Agreda:	29	649	42	674	612	792	2
Inﬂuencia	29	615	41	646	612	792	2
de	29	605	41	613	612	792	2
los	29	593	41	602	612	792	2
padres	29	568	41	591	612	792	2
en	29	558	41	566	612	792	2
la	29	550	41	556	612	792	2
educación	29	515	41	548	612	792	2
sexual	29	491	41	513	612	792	2
de	29	481	41	489	612	792	2
los	29	470	41	479	612	792	2
adolescentes.	29	422	41	468	612	792	2
Es	79	315	89	328	612	792	2
en	94	315	103	328	612	792	2
la	107	315	114	328	612	792	2
adolescencia	119	315	170	328	612	792	2
donde	174	315	198	328	612	792	2
emerge	203	315	232	328	612	792	2
el	236	315	243	328	612	792	2
fenómeno	248	315	288	328	612	792	2
sexual	57	327	82	340	612	792	2
debido	86	327	113	340	612	792	2
a	116	327	121	340	612	792	2
la	124	327	131	340	612	792	2
necesidad	134	327	174	340	612	792	2
de	177	327	187	340	612	792	2
reaﬁrmación	190	327	240	340	612	792	2
de	244	327	253	340	612	792	2
la	256	327	264	340	612	792	2
iden-	267	327	288	340	612	792	2
tidad	57	339	77	352	612	792	2
sexual	80	339	105	352	612	792	2
y	109	339	114	352	612	792	2
personal	117	339	151	352	612	792	2
lo	154	339	162	352	612	792	2
que	165	339	179	352	612	792	2
conduce	182	339	216	352	612	792	2
a	219	339	223	352	612	792	2
tener	226	339	246	352	612	792	2
en	249	339	259	352	612	792	2
los/las	262	339	288	352	612	792	2
jóvenes	57	351	87	364	612	792	2
un	90	351	100	364	612	792	2
mayor	102	351	128	364	612	792	2
interés	131	351	157	364	612	792	2
en	160	351	169	364	612	792	2
los	172	351	183	364	612	792	2
temas	186	351	209	364	612	792	2
eróticos	212	351	244	364	612	792	2
y	246	351	251	364	612	792	2
sexuales	254	351	288	364	612	792	2
buscando	57	363	94	376	612	792	2
información	98	363	146	376	612	792	2
sobre	150	363	171	376	612	792	2
el	174	363	182	376	612	792	2
desarrollo	185	363	225	376	612	792	2
de	228	363	237	376	612	792	2
sus	240	363	253	376	612	792	2
órganos	256	363	288	376	612	792	2
sexuales,	57	375	93	388	612	792	2
reproducción	96	375	148	388	612	792	2
y	151	375	156	388	612	792	2
acto	158	375	175	388	612	792	2
sexual	177	375	203	388	612	792	2
entre	206	375	226	388	612	792	2
otros.	228	375	251	388	612	792	2
80	33	747	42	763	612	792	2
Hoy	79	399	97	412	612	792	2
en	100	399	109	412	612	792	2
día,	112	399	127	412	612	792	2
los/las	129	399	155	412	612	792	2
adolescentes	158	399	208	412	612	792	2
tienen	211	399	236	412	612	792	2
información	239	399	288	412	612	792	2
variable,	57	411	91	424	612	792	2
deformada	96	411	138	424	612	792	2
e	143	411	147	424	612	792	2
insuﬁciente	151	411	197	424	612	792	2
sobre	202	411	223	424	612	792	2
el	227	411	235	424	612	792	2
sexo	239	411	257	424	612	792	2
prove-	261	411	288	424	612	792	2
niente	57	423	81	436	612	792	2
de	85	423	94	436	612	792	2
diversas	97	423	130	436	612	792	2
fuentes	134	423	163	436	612	792	2
como	166	423	188	436	612	792	2
lo	192	423	199	436	612	792	2
es	203	423	211	436	612	792	2
su	215	423	223	436	612	792	2
grupo	227	423	250	436	612	792	2
de	254	423	263	436	612	792	2
pares	266	423	288	436	612	792	2
(otros	57	435	80	448	612	792	2
adolescentes)	82	435	136	448	612	792	2
adultos	139	435	167	448	612	792	2
signiﬁcativos	170	435	223	448	612	792	2
para	226	435	243	448	612	792	2
ellos/ellas,	245	435	288	448	612	792	2
y	57	447	62	460	612	792	2
de	65	447	74	460	612	792	2
la	77	447	85	460	612	792	2
TV	87	447	101	460	612	792	2
e	104	447	108	460	612	792	2
Internet,	111	447	145	460	612	792	2
pero	148	447	166	460	612	792	2
esta	169	447	184	460	612	792	2
información	187	447	236	460	612	792	2
no	239	447	249	460	612	792	2
se	252	447	261	460	612	792	2
tradu-	264	447	288	460	612	792	2
ce	57	459	66	472	612	792	2
en	69	459	78	472	612	792	2
comportamientos	81	459	151	472	612	792	2
preventivos	154	459	200	472	612	792	2
de	203	459	213	472	612	792	2
las/los	216	459	241	472	612	792	2
jóvenes	245	459	275	472	612	792	2
en	278	459	288	472	612	792	2
sus	57	471	69	484	612	792	2
prácticas	73	471	109	484	612	792	2
sexuales	113	471	147	484	612	792	2
observándose	150	471	205	484	612	792	2
una	209	471	223	484	612	792	2
realidad	227	471	259	484	612	792	2
indes-	263	471	288	484	612	792	2
mentible:	57	483	94	496	612	792	2
los/las	98	483	124	496	612	792	2
adolescentes	127	483	178	496	612	792	2
se	182	483	190	496	612	792	2
inician	194	483	221	496	612	792	2
sexualmente	224	483	274	496	612	792	2
en	278	483	288	496	612	792	2
forma	57	495	81	508	612	792	2
cada	84	495	102	508	612	792	2
vez	105	495	119	508	612	792	2
más	122	495	138	508	612	792	2
precoz	141	495	167	508	612	792	2
y	170	495	175	508	612	792	2
si	178	495	185	508	612	792	2
no	188	495	198	508	612	792	2
se	201	495	209	508	612	792	2
toman	212	495	237	508	612	792	2
las	240	495	251	508	612	792	2
medidas	254	495	288	508	612	792	2
necesarias,	57	507	100	520	612	792	2
las	103	507	114	520	612	792	2
tasas	116	507	136	520	612	792	2
de	138	507	148	520	612	792	2
embarazos	150	507	193	520	612	792	2
adolescentes,	195	507	248	520	612	792	2
las	251	507	262	520	612	792	2
infec-	264	507	288	520	612	792	2
ciones	57	519	82	532	612	792	2
de	86	519	96	532	612	792	2
transmisión	100	519	146	532	612	792	2
sexual,	150	519	178	532	612	792	2
especialmente	182	519	239	532	612	792	2
el	243	519	250	532	612	792	2
virus	254	519	274	532	612	792	2
de	278	519	288	532	612	792	2
inmunodeﬁciencia	57	531	131	544	612	792	2
humana/síndrome	134	531	206	544	612	792	2
de	209	531	219	544	612	792	2
inmunodeﬁcien-	222	531	288	544	612	792	2
cia	57	543	68	556	612	792	2
adquirida	71	543	109	556	612	792	2
(VIH/SIDA),	112	543	165	556	612	792	2
y	168	543	173	556	612	792	2
el	176	543	183	556	612	792	2
aborto	186	543	211	556	612	792	2
de	214	543	224	556	612	792	2
riesgo	226	543	251	556	612	792	2
seguirán	254	543	288	556	612	792	2
siendo	57	555	83	568	612	792	2
frecuentes	85	555	126	568	612	792	2
en	129	555	138	568	612	792	2
el	141	555	148	568	612	792	2
sector	151	555	174	568	612	792	2
juvenil.	177	555	207	568	612	792	2
La	79	579	90	592	612	792	2
familia	92	579	121	592	612	792	2
es	123	579	131	592	612	792	2
la	133	579	141	592	612	792	2
principal	143	579	178	592	612	792	2
institución	181	579	223	592	612	792	2
en	225	579	235	592	612	792	2
la	237	579	244	592	612	792	2
formación	246	579	288	592	612	792	2
de	57	591	66	604	612	792	2
sus	69	591	82	604	612	792	2
hijos	84	591	104	604	612	792	2
y	107	591	112	604	612	792	2
son	114	591	128	604	612	792	2
responsables	131	591	182	604	612	792	2
de	185	591	194	604	612	792	2
que	197	591	211	604	612	792	2
los	214	591	226	604	612	792	2
hijos	228	591	248	604	612	792	2
e	250	591	255	604	612	792	2
hijas	258	591	277	604	612	792	2
se	279	591	288	604	612	792	2
formen	57	603	86	616	612	792	2
exitosamente	89	603	141	616	612	792	2
como	144	603	166	616	612	792	2
seres	169	603	189	616	612	792	2
afectivos,	192	603	231	616	612	792	2
sociales,	234	603	268	616	612	792	2
pro-	271	603	288	616	612	792	2
ductivos,	57	615	93	628	612	792	2
intelectuales	97	615	147	628	612	792	2
y	151	615	156	628	612	792	2
sexuales.	160	615	196	628	612	792	2
¿Acaso	200	615	229	628	612	792	2
la	233	615	240	628	612	792	2
estabilidad	244	615	288	628	612	792	2
de	57	627	66	640	612	792	2
una	68	627	83	640	612	792	2
pareja	85	627	109	640	612	792	2
no	111	627	121	640	612	792	2
guarda	124	627	151	640	612	792	2
relación	153	627	185	640	612	792	2
con	187	627	202	640	612	792	2
la	204	627	211	640	612	792	2
educación	213	627	254	640	612	792	2
y	256	627	261	640	612	792	2
las	263	627	274	640	612	792	2
vi-	276	627	288	640	612	792	2
vencias	57	639	87	652	612	792	2
sexuales	89	639	123	652	612	792	2
de	126	639	135	652	612	792	2
cada	138	639	156	652	612	792	2
uno	159	639	174	652	612	792	2
de	177	639	186	652	612	792	2
los	189	639	201	652	612	792	2
miembros	203	639	243	652	612	792	2
de	246	639	255	652	612	792	2
un	258	639	268	652	612	792	2
gru-	271	639	288	652	612	792	2
po	57	651	67	664	612	792	2
familiar?	70	651	106	664	612	792	2
¿El	109	651	122	664	612	792	2
gran	125	651	143	664	612	792	2
número	146	651	177	664	612	792	2
de	180	651	189	664	612	792	2
abortos	192	651	222	664	612	792	2
en	225	651	234	664	612	792	2
adolescentes	237	651	288	664	612	792	2
puede	57	663	81	676	612	792	2
desligarse	83	663	123	676	612	792	2
de	126	663	135	676	612	792	2
la	138	663	145	676	612	792	2
educación	147	663	188	676	612	792	2
sexual	190	663	216	676	612	792	2
informal	218	663	253	676	612	792	2
recibida	255	663	288	676	612	792	2
en	57	675	66	688	612	792	2
nuestro	69	675	98	688	612	792	2
país?	101	675	121	688	612	792	2
En	79	699	90	712	612	792	2
nuestra	94	699	123	712	612	792	2
sociedad,	127	699	164	712	612	792	2
la	168	699	175	712	612	792	2
familia	179	699	207	712	612	792	2
mantiene	211	699	247	712	612	792	2
su	251	699	260	712	612	792	2
rol	263	699	274	712	612	792	2
de	278	699	288	712	612	792	2
núcleo	57	711	83	724	612	792	2
fundamental	87	711	137	724	612	792	2
en	141	711	150	724	612	792	2
la	154	711	161	724	612	792	2
educación	165	711	206	724	612	792	2
de	209	711	219	724	612	792	2
cualquier	223	711	260	724	612	792	2
sujeto	264	711	288	724	612	792	2
porque	57	723	84	736	612	792	2
su	89	723	97	736	612	792	2
inﬂuencia	102	723	141	736	612	792	2
es	145	723	153	736	612	792	2
decisiva	157	723	190	736	612	792	2
en	194	723	204	736	612	792	2
el	208	723	215	736	612	792	2
desarrollo	219	723	259	736	612	792	2
psico-	263	723	288	736	612	792	2
Los	330	159	345	172	612	792	2
padres	350	159	376	172	612	792	2
también	381	159	413	172	612	792	2
son	417	159	431	172	612	792	2
los	436	159	448	172	612	792	2
primeros	452	159	488	172	612	792	2
artíﬁces	493	159	524	172	612	792	2
de	529	159	538	172	612	792	2
la	307	171	315	184	612	792	2
conciencia	319	171	361	184	612	792	2
moral	365	171	389	184	612	792	2
de	393	171	402	184	612	792	2
los	406	171	418	184	612	792	2
hijos	421	171	441	184	612	792	2
y	445	171	450	184	612	792	2
aunque	454	171	483	184	612	792	2
la	487	171	494	184	612	792	2
educación	498	171	538	184	612	792	2
sexual	307	183	333	196	612	792	2
es	336	183	344	196	612	792	2
parte	347	183	367	196	612	792	2
importante	370	183	414	196	612	792	2
de	417	183	426	196	612	792	2
las	429	183	440	196	612	792	2
funciones	443	183	482	196	612	792	2
de	485	183	495	196	612	792	2
los	498	183	509	196	612	792	2
padres	512	183	538	196	612	792	2
y	307	195	312	208	612	792	2
las	315	195	326	208	612	792	2
madres,	328	195	360	208	612	792	2
esta	362	195	378	208	612	792	2
no	380	195	390	208	612	792	2
es	393	195	401	208	612	792	2
asumida	403	195	437	208	612	792	2
adecuada	439	195	476	208	612	792	2
y	479	195	484	208	612	792	2
efectivamen-	486	195	538	208	612	792	2
te	307	207	315	220	612	792	2
puesto	318	207	344	220	612	792	2
que	348	207	362	220	612	792	2
una	366	207	380	220	612	792	2
buena	384	207	408	220	612	792	2
proporción	411	207	455	220	612	792	2
de	458	207	468	220	612	792	2
padres	471	207	497	220	612	792	2
y	501	207	506	220	612	792	2
madres	509	207	538	220	612	792	2
dejan	307	219	329	232	612	792	2
al	333	219	340	232	612	792	2
azar	344	219	360	232	612	792	2
la	364	219	371	232	612	792	2
educación	375	219	416	232	612	792	2
sexual	419	219	445	232	612	792	2
de	449	219	458	232	612	792	2
sus	462	219	474	232	612	792	2
hijos,	478	219	500	232	612	792	2
evitando	504	219	538	232	612	792	2
asumir	307	231	335	244	612	792	2
una	338	231	352	244	612	792	2
posición	355	231	389	244	612	792	2
proactiva	392	231	429	244	612	792	2
e	432	231	436	244	612	792	2
intencional	439	231	484	244	612	792	2
y	487	231	492	244	612	792	2
delegan	495	231	526	244	612	792	2
en	529	231	538	244	612	792	2
la	307	243	315	256	612	792	2
escuela	318	243	347	256	612	792	2
y	350	243	355	256	612	792	2
en	358	243	368	256	612	792	2
los	371	243	383	256	612	792	2
medios	386	243	415	256	612	792	2
de	418	243	427	256	612	792	2
comunicación	430	243	487	256	612	792	2
esta	490	243	505	256	612	792	2
respon-	508	243	538	256	612	792	2
sabilidad.	307	255	346	268	612	792	2
Muchos	330	279	362	292	612	792	2
padres	365	279	391	292	612	792	2
piensan	394	279	425	292	612	792	2
que	428	279	442	292	612	792	2
si	445	279	452	292	612	792	2
el	455	279	462	292	612	792	2
hijo	465	279	481	292	612	792	2
asiste	484	279	506	292	612	792	2
a	509	279	513	292	612	792	2
la	516	279	524	292	612	792	2
es-	527	279	538	292	612	792	2
cuela,	307	291	331	304	612	792	2
ellos	334	291	353	304	612	792	2
se	356	291	365	304	612	792	2
pueden	368	291	397	304	612	792	2
desentender	400	291	448	304	612	792	2
de	451	291	460	304	612	792	2
su	463	291	472	304	612	792	2
responsabilidad	476	291	538	304	612	792	2
en	307	303	317	316	612	792	2
la	319	303	326	316	612	792	2
educación	329	303	369	316	612	792	2
sexual	371	303	397	316	612	792	2
de	399	303	409	316	612	792	2
sus	411	303	424	316	612	792	2
hijos;	426	303	448	316	612	792	2
pero	450	303	468	316	612	792	2
es	470	303	479	316	612	792	2
necesario	481	303	519	316	612	792	2
para	521	303	538	316	612	792	2
el/la	307	315	325	328	612	792	2
niño/a	327	315	352	328	612	792	2
y	354	315	359	328	612	792	2
el/la	361	315	378	328	612	792	2
adolescente	380	315	427	328	612	792	2
contar	429	315	454	328	612	792	2
con	456	315	471	328	612	792	2
el	473	315	480	328	612	792	2
apoyo,	482	315	509	328	612	792	2
la	511	315	518	328	612	792	2
con-	521	315	538	328	612	792	2
ﬁanza	307	327	331	340	612	792	2
y	334	327	339	340	612	792	2
la	341	327	349	340	612	792	2
comprensión	351	327	403	340	612	792	2
a	405	327	410	340	612	792	2
sus	412	327	425	340	612	792	2
dudas	427	327	451	340	612	792	2
y	453	327	458	340	612	792	2
conﬂictos,	461	327	502	340	612	792	2
que	505	327	519	340	612	792	2
solo	522	327	538	340	612	792	2
un	307	339	317	352	612	792	2
canal	320	339	341	352	612	792	2
de	343	339	353	352	612	792	2
comunicación	355	339	412	352	612	792	2
afectiva	414	339	446	352	612	792	2
y	448	339	453	352	612	792	2
efectiva	456	339	487	352	612	792	2
entre	490	339	510	352	612	792	2
padres	512	339	538	352	612	792	2
e	307	351	312	364	612	792	2
hijos	314	351	334	364	612	792	2
puede	336	351	360	364	612	792	2
lograr.	363	351	389	364	612	792	2
En	330	375	341	388	612	792	2
consecuencia,	346	375	402	388	612	792	2
en	407	375	416	388	612	792	2
la	421	375	428	388	612	792	2
presente	433	375	467	388	612	792	2
investigación	472	375	525	388	612	792	2
se	530	375	538	388	612	792	2
planteó	307	387	337	400	612	792	2
como	340	387	362	400	612	792	2
objetivo	366	387	398	400	612	792	2
general	402	387	431	400	612	792	2
la	434	387	441	400	612	792	2
necesidad	445	387	484	400	612	792	2
entre	487	387	507	400	612	792	2
los	511	387	522	400	612	792	2
pa-	526	387	538	400	612	792	2
dres/madres	307	399	356	412	612	792	2
de	359	399	368	412	612	792	2
reﬂexionar	371	399	414	412	612	792	2
sobre	417	399	439	412	612	792	2
los	442	399	454	412	612	792	2
conocimientos,	457	399	518	412	612	792	2
acti-	521	399	538	412	612	792	2
tudes	307	411	329	424	612	792	2
y	332	411	337	424	612	792	2
prácticas	340	411	375	424	612	792	2
sexuales	378	411	412	424	612	792	2
para	415	411	432	424	612	792	2
orientar	435	411	466	424	612	792	2
mejor	469	411	493	424	612	792	2
a	496	411	500	424	612	792	2
sus	503	411	516	424	612	792	2
hijos	519	411	538	424	612	792	2
puesto	307	423	334	436	612	792	2
que	337	423	352	436	612	792	2
el	356	423	363	436	612	792	2
aprendizaje	367	423	413	436	612	792	2
de	417	423	426	436	612	792	2
la	430	423	438	436	612	792	2
sexualidad	442	423	484	436	612	792	2
es	488	423	497	436	612	792	2
un	500	423	510	436	612	792	2
hecho	514	423	538	436	612	792	2
propio	307	435	334	448	612	792	2
de	337	435	346	448	612	792	2
la	350	435	357	448	612	792	2
vida	360	435	377	448	612	792	2
cotidiana	381	435	417	448	612	792	2
y	421	435	426	448	612	792	2
a	429	435	433	448	612	792	2
través	437	435	460	448	612	792	2
de	464	435	473	448	612	792	2
la	476	435	484	448	612	792	2
familia,	487	435	518	448	612	792	2
el/la	521	435	538	448	612	792	2
niño/a	307	447	332	460	612	792	2
y	335	447	340	460	612	792	2
el/la	343	447	360	460	612	792	2
adolescente	363	447	409	460	612	792	2
reciben	412	447	441	460	612	792	2
permanentemente	444	447	515	460	612	792	2
men-	518	447	538	460	612	792	2
sajes	307	459	327	472	612	792	2
tácitos	329	459	355	472	612	792	2
o	358	459	363	472	612	792	2
explícitos,	365	459	407	472	612	792	2
verbales,	409	459	445	472	612	792	2
no	447	459	457	472	612	792	2
verbales	460	459	493	472	612	792	2
a	496	459	500	472	612	792	2
través	503	459	526	472	612	792	2
de	529	459	538	472	612	792	2
los	307	471	319	484	612	792	2
cuales	322	471	347	484	612	792	2
van	349	471	363	484	612	792	2
teniendo	366	471	400	484	612	792	2
una	403	471	417	484	612	792	2
actitud	420	471	447	484	612	792	2
negativa	449	471	483	484	612	792	2
o	486	471	491	484	612	792	2
positiva	493	471	525	484	612	792	2
in-	527	471	538	484	612	792	2
consciente	307	483	350	496	612	792	2
frente	352	483	375	496	612	792	2
a	378	483	382	496	612	792	2
su	385	483	394	496	612	792	2
cuerpo,	396	483	426	496	612	792	2
su	428	483	437	496	612	792	2
sexualidad	440	483	483	496	612	792	2
y	485	483	490	496	612	792	2
la	493	483	500	496	612	792	2
del	502	483	515	496	612	792	2
otro.	517	483	536	496	612	792	2
1.	307	517	314	535	612	792	2
Materiales	317	517	370	535	612	792	2
y	373	517	378	535	612	792	2
métodos	381	517	423	535	612	792	2
La	330	545	341	558	612	792	2
investigación	343	545	396	558	612	792	2
se	399	545	407	558	612	792	2
basó	409	545	428	558	612	792	2
en	430	545	440	558	612	792	2
el	442	545	449	558	612	792	2
paradigma	452	545	494	558	612	792	2
cualitativo	496	545	538	558	612	792	2
porque	307	557	335	570	612	792	2
tiene	338	557	358	570	612	792	2
una	361	557	375	570	612	792	2
visión	378	557	403	570	612	792	2
holística	406	557	440	570	612	792	2
del	443	557	455	570	612	792	2
problema	458	557	496	570	612	792	2
a	499	557	504	570	612	792	2
estudiar	507	557	538	570	612	792	2
de	307	569	317	582	612	792	2
acuerdo	320	569	352	582	612	792	2
a	356	569	360	582	612	792	2
lo	364	569	371	582	612	792	2
expresado	375	569	416	582	612	792	2
por	419	569	432	582	612	792	2
Rusque	436	569	466	582	612	792	2
(2001),	470	569	499	582	612	792	2
siendo	501	569	527	582	612	792	2
la	531	569	538	582	612	792	2
matriz	307	581	333	594	612	792	2
epistémica	337	581	380	594	612	792	2
la	385	581	392	594	612	792	2
fenomenología,	396	581	459	594	612	792	2
que	463	581	478	594	612	792	2
se	482	581	491	594	612	792	2
caracteriza	495	581	538	594	612	792	2
por	307	593	321	606	612	792	2
estudiar	324	593	355	606	612	792	2
experiencias	358	593	408	606	612	792	2
concretas	411	593	449	606	612	792	2
tal	452	593	462	606	612	792	2
como	465	593	487	606	612	792	2
son	490	593	504	606	612	792	2
percibi-	507	593	538	606	612	792	2
das	307	605	321	618	612	792	2
por	324	605	337	618	612	792	2
el	341	605	348	618	612	792	2
sujeto	351	605	375	618	612	792	2
investigado	378	605	425	618	612	792	2
que	428	605	442	618	612	792	2
las	446	605	457	618	612	792	2
vive	460	605	477	618	612	792	2
y	481	605	486	618	612	792	2
experimenta	489	605	538	618	612	792	2
según	307	617	331	630	612	792	2
Husserl	333	617	364	630	612	792	2
citado	366	617	391	630	612	792	2
por	393	617	407	630	612	792	2
Kirchner	409	617	445	630	612	792	2
(1985).	447	617	476	630	612	792	2
El	330	641	339	654	612	792	2
enfoque	341	641	373	654	612	792	2
de	375	641	384	654	612	792	2
la	386	641	393	654	612	792	2
investigación	395	641	448	654	612	792	2
es	450	641	458	654	612	792	2
la	460	641	467	654	612	792	2
crítica-dialéctica,	469	641	538	654	612	792	2
cuyo	307	653	327	666	612	792	2
fundamento	330	653	378	666	612	792	2
está	381	653	396	666	612	792	2
basado	399	653	427	666	612	792	2
en	430	653	439	666	612	792	2
la	442	653	450	666	612	792	2
Teoría	452	653	478	666	612	792	2
Crítica	481	653	508	666	612	792	2
de	511	653	520	666	612	792	2
Ha-	523	653	538	666	612	792	2
bermas	307	665	336	678	612	792	2
(1989),	339	665	368	678	612	792	2
quien	371	665	393	678	612	792	2
plantea	395	665	424	678	612	792	2
que	427	665	441	678	612	792	2
el	444	665	451	678	612	792	2
grupo	454	665	477	678	612	792	2
humano	480	665	512	678	612	792	2
puede	514	665	538	678	612	792	2
transformar	307	677	354	690	612	792	2
su	357	677	366	690	612	792	2
comportamiento	369	677	435	690	612	792	2
partiendo	438	677	475	690	612	792	2
de	478	677	488	690	612	792	2
su	491	677	500	690	612	792	2
reﬂexión	503	677	538	690	612	792	2
a	307	689	312	702	612	792	2
través	316	689	340	702	612	792	2
de	343	689	353	702	612	792	2
la	357	689	364	702	612	792	2
comunicación	368	689	424	702	612	792	2
y	427	689	432	702	612	792	2
acuerdos	436	689	472	702	612	792	2
ínter	476	689	494	702	612	792	2
subjetivos	498	689	538	702	612	792	2
entre	307	701	327	714	612	792	2
las	330	701	341	714	612	792	2
personas.	344	701	381	714	612	792	2
El	384	701	393	714	612	792	2
método	395	701	425	714	612	792	2
que	428	701	442	714	612	792	2
se	445	701	453	714	612	792	2
utilizó	456	701	481	714	612	792	2
en	484	701	493	714	612	792	2
el	496	701	503	714	612	792	2
desarro-	506	701	538	714	612	792	2
llo	307	713	318	726	612	792	2
del	322	713	334	726	612	792	2
proceso	337	713	368	726	612	792	2
investigativo,	372	713	426	726	612	792	2
es	430	713	438	726	612	792	2
la	441	713	449	726	612	792	2
Investigación-Acción	452	713	538	726	612	792	2
Participante	307	725	355	738	612	792	2
que	359	725	374	738	612	792	2
para	378	725	395	738	612	792	2
los	399	725	411	738	612	792	2
autores	415	725	444	738	612	792	2
Kemmis	448	725	481	738	612	792	2
y	486	725	491	738	612	792	2
McTaggart	495	725	538	738	612	792	2
(1988),	307	737	337	750	612	792	2
se	340	737	348	750	612	792	2
trata	351	737	369	750	612	792	2
de	372	737	382	750	612	792	2
una	385	737	400	750	612	792	2
reﬂexión	403	737	438	750	612	792	2
colectiva,	442	737	480	750	612	792	2
permanente	483	737	530	750	612	792	2
y	533	737	538	750	612	792	2
In	470	35	481	56	612	792	3
v	482	35	487	56	612	792	3
e	489	35	494	56	612	792	3
s	496	35	501	56	612	792	3
t	502	35	506	56	612	792	3
i	507	35	510	56	612	792	3
g	512	35	518	56	612	792	3
ació	519	35	543	56	612	792	3
n	545	35	551	56	612	792	3
Las	96	195	111	208	612	792	3
técnicas	114	195	146	208	612	792	3
cualitativas	149	195	195	208	612	792	3
de	198	195	207	208	612	792	3
recolección	210	195	256	208	612	792	3
de	259	195	269	208	612	792	3
la	272	195	279	208	612	792	3
infor-	282	195	305	208	612	792	3
mación	74	207	103	220	612	792	3
de	106	207	115	220	612	792	3
acuerdo	119	207	150	220	612	792	3
a	154	207	158	220	612	792	3
Hurtado	162	207	195	220	612	792	3
y	198	207	203	220	612	792	3
Toro	207	207	225	220	612	792	3
(1998),	229	207	258	220	612	792	3
se	262	207	270	220	612	792	3
basaron	273	207	305	220	612	792	3
en	74	219	83	232	612	792	3
la	86	219	93	232	612	792	3
discusión	96	219	134	232	612	792	3
grupal,	137	219	165	232	612	792	3
entrevistas	168	219	211	232	612	792	3
abiertas	214	219	245	232	612	792	3
y	248	219	253	232	612	792	3
observación	256	219	305	232	612	792	3
participante	74	231	121	244	612	792	3
a	124	231	128	244	612	792	3
través	131	231	155	244	612	792	3
de	158	231	168	244	612	792	3
talleres	171	231	200	244	612	792	3
vivenciales	203	231	248	244	612	792	3
apoyadas	251	231	288	244	612	792	3
por	291	231	305	244	612	792	3
diarios	74	243	101	256	612	792	3
de	105	243	114	256	612	792	3
campo,	118	243	147	256	612	792	3
grabaciones,	151	243	201	256	612	792	3
videos	205	243	231	256	612	792	3
y	234	243	239	256	612	792	3
secciones	243	243	281	256	612	792	3
foto-	285	243	305	256	612	792	3
gráﬁcas	74	255	105	268	612	792	3
como	107	255	129	268	612	792	3
instrumentos	132	255	183	268	612	792	3
de	186	255	195	268	612	792	3
registro.	197	255	230	268	612	792	3
El	233	255	241	268	612	792	3
procesamiento,	244	255	305	268	612	792	3
análisis	74	267	104	280	612	792	3
e	108	267	113	280	612	792	3
interpretación	117	267	173	280	612	792	3
de	177	267	186	280	612	792	3
la	191	267	198	280	612	792	3
información	202	267	251	280	612	792	3
(método	256	267	289	280	612	792	3
in-	293	267	305	280	612	792	3
ductivo-	74	279	107	292	612	792	3
analítico),	111	279	151	292	612	792	3
se	155	279	163	292	612	792	3
realizó	167	279	194	292	612	792	3
por	198	279	211	292	612	792	3
medio	215	279	240	292	612	792	3
de	244	279	254	292	612	792	3
las	257	279	269	292	612	792	3
técnicas	272	279	305	292	612	792	3
de	74	291	83	304	612	792	3
categorización,	87	291	148	304	612	792	3
codiﬁcación	152	291	201	304	612	792	3
y	205	291	210	304	612	792	3
triangulación	214	291	267	304	612	792	3
(análisis	271	291	305	304	612	792	3
comparativo).	74	303	130	316	612	792	3
La	135	303	145	316	612	792	3
interpretación	150	303	206	316	612	792	3
de	211	303	220	316	612	792	3
los	225	303	237	316	612	792	3
resultados	242	303	282	316	612	792	3
y	287	303	292	316	612	792	3
la	297	303	305	316	612	792	3
contrastación	74	315	127	328	612	792	3
teórica	130	315	157	328	612	792	3
fue	160	315	173	328	612	792	3
ejecutada	176	315	214	328	612	792	3
a	217	315	221	328	612	792	3
través	224	315	248	328	612	792	3
de	251	315	261	328	612	792	3
un	264	315	274	328	612	792	3
discur-	277	315	305	328	612	792	3
so	74	327	83	340	612	792	3
analítico-sintético	86	327	158	340	612	792	3
caracterizado	161	327	215	340	612	792	3
por	218	327	231	340	612	792	3
la	235	327	242	340	612	792	3
crítica	246	327	271	340	612	792	3
y	274	327	279	340	612	792	3
la	283	327	290	340	612	792	3
re-	293	327	305	340	612	792	3
ﬂexión,	74	339	104	352	612	792	3
que	107	339	121	352	612	792	3
revela	124	339	149	352	612	792	3
por	151	339	165	352	612	792	3
un	168	339	178	352	612	792	3
lado,	181	339	200	352	612	792	3
el	203	339	210	352	612	792	3
producto	213	339	249	352	612	792	3
logrado	252	339	282	352	612	792	3
de	285	339	294	352	612	792	3
la	297	339	305	352	612	792	3
relación	74	351	106	364	612	792	3
entre	108	351	128	364	612	792	3
las	130	351	141	364	612	792	3
categorías	143	351	184	364	612	792	3
emergentes	186	351	231	364	612	792	3
y,	233	351	240	364	612	792	3
por	242	351	255	364	612	792	3
otro	257	351	274	364	612	792	3
lado,	276	351	295	364	612	792	3
la	297	351	305	364	612	792	3
debida	74	363	100	376	612	792	3
contrastación	103	363	157	376	612	792	3
teórica	159	363	187	376	612	792	3
de	190	363	199	376	612	792	3
los	202	363	214	376	612	792	3
resultados	216	363	257	376	612	792	3
con	260	363	274	376	612	792	3
los	277	363	289	376	612	792	3
ha-	292	363	305	376	612	792	3
llazgos	74	375	102	388	612	792	3
temáticos	106	375	144	388	612	792	3
puntualizados	147	375	203	388	612	792	3
por	206	375	220	388	612	792	3
otros	223	375	243	388	612	792	3
investigadores	247	375	305	388	612	792	3
en	74	387	83	400	612	792	3
el	86	387	93	400	612	792	3
transcurso	95	387	136	400	612	792	3
del	139	387	151	400	612	792	3
proceso	154	387	185	400	612	792	3
investigativo.	187	387	241	400	612	792	3
En	96	411	107	424	612	792	3
la	112	411	120	424	612	792	3
Investigación	124	411	178	424	612	792	3
Acción	182	411	211	424	612	792	3
Participante	216	411	264	424	612	792	3
según	269	411	292	424	612	792	3
lo	297	411	305	424	612	792	3
expresado	74	423	114	436	612	792	3
por	117	423	131	436	612	792	3
Taylor	133	423	159	436	612	792	3
y	162	423	167	436	612	792	3
Bogdam	171	423	204	436	612	792	3
(1990),	207	423	237	436	612	792	3
se	240	423	248	436	612	792	3
dieron	251	423	277	436	612	792	3
cuatro	280	423	305	436	612	792	3
fases:	74	435	96	448	612	792	3
Diagnóstico:	99	435	150	448	612	792	3
en	152	435	161	448	612	792	3
la	164	435	171	448	612	792	3
cual	173	435	190	448	612	792	3
la	192	435	199	448	612	792	3
información	201	435	250	448	612	792	3
se	252	435	261	448	612	792	3
recogió	263	435	293	448	612	792	3
en	295	435	305	448	612	792	3
un	74	447	84	460	612	792	3
contacto	86	447	120	460	612	792	3
directo	123	447	151	460	612	792	3
con	153	447	168	460	612	792	3
la	170	447	177	460	612	792	3
realidad	180	447	212	460	612	792	3
con	215	447	229	460	612	792	3
los	232	447	243	460	612	792	3
diferentes	246	447	285	460	612	792	3
pro-	288	447	305	460	612	792	3
tagonistas	74	459	114	472	612	792	3
de	118	459	127	472	612	792	3
la	131	459	138	472	612	792	3
investigación	142	459	196	472	612	792	3
(padres/madres,	200	459	263	472	612	792	3
represen-	267	459	305	472	612	792	3
tantes	74	471	97	484	612	792	3
de	101	471	110	484	612	792	3
la	114	471	121	484	612	792	3
comunidad	125	471	169	484	612	792	3
–asociación	173	471	220	484	612	792	3
de	223	471	233	484	612	792	3
vecinos–	237	471	272	484	612	792	3
adoles-	276	471	305	484	612	792	3
centes,	74	483	101	496	612	792	3
docentes	104	483	139	496	612	792	3
e	141	483	145	496	612	792	3
investigadora	148	483	202	496	612	792	3
participante),	204	483	257	496	612	792	3
y	260	483	265	496	612	792	3
se	267	483	275	496	612	792	3
llegó	278	483	298	496	612	792	3
a	300	483	305	496	612	792	3
las	74	495	85	508	612	792	3
siguientes	87	495	127	508	612	792	3
conclusiones	130	495	181	508	612	792	3
diagnósticas:	184	495	236	508	612	792	3
-	74	519	77	532	612	792	3
Se	82	519	92	532	612	792	3
aprecia	97	519	126	532	612	792	3
una	130	519	145	532	612	792	3
inadecuada	150	519	195	532	612	792	3
jerarquización	199	519	257	532	612	792	3
de	261	519	271	532	612	792	3
valores	276	519	305	532	612	792	3
dentro	79	531	105	544	612	792	3
del	107	531	120	544	612	792	3
grupo	122	531	146	544	612	792	3
familiar	148	531	180	544	612	792	3
inﬂuenciado	182	531	232	544	612	792	3
por	234	531	248	544	612	792	3
un	250	531	260	544	612	792	3
sistema	263	531	293	544	612	792	3
de	295	531	305	544	612	792	3
creencias	79	543	117	556	612	792	3
con	119	543	134	556	612	792	3
respecto	136	543	169	556	612	792	3
al	172	543	179	556	612	792	3
rol	182	543	193	556	612	792	3
de	195	543	205	556	612	792	3
género.	207	543	237	556	612	792	3
-	74	555	77	568	612	792	3
Existe	79	555	104	568	612	792	3
una	106	555	121	568	612	792	3
deﬁciente	123	555	162	568	612	792	3
comunicación	164	555	220	568	612	792	3
y	222	555	227	568	612	792	3
conﬁanza	229	555	268	568	612	792	3
entre	270	555	290	568	612	792	3
pa-	292	555	305	568	612	792	3
dres	79	567	96	580	612	792	3
e	99	567	103	580	612	792	3
hijos.	106	567	128	580	612	792	3
Los/las	131	567	159	580	612	792	3
adolescentes	162	567	213	580	612	792	3
tienen	215	567	240	580	612	792	3
curiosidad	242	567	284	580	612	792	3
pero	287	567	305	580	612	792	3
tienen	79	579	104	592	612	792	3
miedo	107	579	132	592	612	792	3
a	136	579	141	592	612	792	3
preguntarles	144	579	194	592	612	792	3
a	197	579	202	592	612	792	3
sus	205	579	218	592	612	792	3
padres	222	579	248	592	612	792	3
y	252	579	257	592	612	792	3
maestros	260	579	296	592	612	792	3
y	300	579	305	592	612	792	3
estos	79	591	99	604	612	792	3
a	103	591	107	604	612	792	3
su	110	591	119	604	612	792	3
vez	122	591	136	604	612	792	3
no	139	591	149	604	612	792	3
saben	153	591	175	604	612	792	3
como	179	591	201	604	612	792	3
afrontar	204	591	236	604	612	792	3
las	239	591	250	604	612	792	3
preguntas	253	591	292	604	612	792	3
de	295	591	305	604	612	792	3
sus	79	603	92	616	612	792	3
hijos.	95	603	117	616	612	792	3
-	74	615	77	628	612	792	3
Tanto	79	615	102	628	612	792	3
las	104	615	115	628	612	792	3
madres	117	615	146	628	612	792	3
como	148	615	170	628	612	792	3
los	172	615	183	628	612	792	3
padres	185	615	212	628	612	792	3
y	214	615	219	628	612	792	3
docentes	221	615	256	628	612	792	3
tienen	258	615	282	628	612	792	3
esca-	284	615	305	628	612	792	3
sos	79	627	92	640	612	792	3
conocimientos	95	627	153	640	612	792	3
sobre	156	627	178	640	612	792	3
lo	181	627	189	640	612	792	3
que	192	627	206	640	612	792	3
es	209	627	218	640	612	792	3
la	221	627	228	640	612	792	3
sexualidad.	231	627	276	640	612	792	3
Llama	279	627	305	640	612	792	3
la	79	639	87	652	612	792	3
atención	89	639	123	652	612	792	3
que	125	639	140	652	612	792	3
existe	142	639	165	652	612	792	3
una	168	639	182	652	612	792	3
mayor	184	639	210	652	612	792	3
información	212	639	261	652	612	792	3
sexual	263	639	289	652	612	792	3
por	291	639	305	652	612	792	3
parte	79	651	99	664	612	792	3
de	102	651	112	664	612	792	3
la	114	651	122	664	612	792	3
madre	124	651	149	664	612	792	3
hacia	152	651	173	664	612	792	3
sus	176	651	189	664	612	792	3
hijos	192	651	211	664	612	792	3
especialmente	214	651	271	664	612	792	3
hacia	273	651	295	664	612	792	3
la	297	651	305	664	612	792	3
hija	79	663	94	676	612	792	3
pero	98	663	115	676	612	792	3
es	119	663	127	676	612	792	3
una	130	663	145	676	612	792	3
información	148	663	197	676	612	792	3
más	200	663	216	676	612	792	3
bien	219	663	237	676	612	792	3
de	240	663	249	676	612	792	3
tipo	252	663	268	676	612	792	3
moralis-	271	663	305	676	612	792	3
ta.	79	675	89	688	612	792	3
El	93	675	102	688	612	792	3
padre	105	675	127	688	612	792	3
no	131	675	141	688	612	792	3
facilita	144	675	172	688	612	792	3
a	176	675	180	688	612	792	3
su	184	675	193	688	612	792	3
hijo	196	675	212	688	612	792	3
varón	215	675	238	688	612	792	3
una	242	675	256	688	612	792	3
orientación	260	675	305	688	612	792	3
sexual	79	687	105	700	612	792	3
abierta	107	687	135	700	612	792	3
y	137	687	142	700	612	792	3
pertinente.	145	687	187	700	612	792	3
-	74	699	77	712	612	792	3
Los	79	699	94	712	612	792	3
grupos	97	699	124	712	612	792	3
familiares	126	699	166	712	612	792	3
están	168	699	189	712	612	792	3
representados	191	699	246	712	612	792	3
principalmen-	248	699	305	712	612	792	3
te	79	711	87	724	612	792	3
por	90	711	103	724	612	792	3
las	107	711	118	724	612	792	3
madres,	121	711	153	724	612	792	3
la	156	711	164	724	612	792	3
ﬁgura	167	711	190	724	612	792	3
del	194	711	206	724	612	792	3
padre	210	711	232	724	612	792	3
está	235	711	251	724	612	792	3
ausente	254	711	284	724	612	792	3
o	288	711	293	724	612	792	3
es	296	711	305	724	612	792	3
muy	79	723	97	736	612	792	3
débil	100	723	120	736	612	792	3
en	122	723	132	736	612	792	3
el	134	723	141	736	612	792	3
núcleo	144	723	170	736	612	792	3
familiar.	173	723	207	736	612	792	3
Planiﬁcación:	347	63	402	76	612	792	3
con	405	63	420	76	612	792	3
base	423	63	441	76	612	792	3
en	444	63	454	76	612	792	3
estas	457	63	476	76	612	792	3
conclusiones	480	63	531	76	612	792	3
diag-	535	63	555	76	612	792	3
nósticas,	324	75	359	88	612	792	3
se	363	75	371	88	612	792	3
llegó	375	75	395	88	612	792	3
a	399	75	403	88	612	792	3
recomendar	407	75	454	88	612	792	3
como	458	75	480	88	612	792	3
alternativa	484	75	526	88	612	792	3
de	530	75	539	88	612	792	3
so-	543	75	555	88	612	792	3
lución,	324	87	352	100	612	792	3
en	355	87	365	100	612	792	3
el	368	87	376	100	612	792	3
caso	379	87	397	100	612	792	3
de	400	87	410	100	612	792	3
los	413	87	425	100	612	792	3
padres/madres,	428	87	489	100	612	792	3
la	492	87	499	100	612	792	3
necesidad	503	87	542	100	612	792	3
de	546	87	555	100	612	792	3
promover	324	99	363	112	612	792	3
talleres	366	99	395	112	612	792	3
grupales.	398	99	435	112	612	792	3
Los	438	99	453	112	612	792	3
temas	456	99	479	112	612	792	3
trabajados	482	99	523	112	612	792	3
con	526	99	541	112	612	792	3
los	544	99	555	112	612	792	3
padres/madres	324	111	382	124	612	792	3
fueron	386	111	412	124	612	792	3
seleccionados	416	111	472	124	612	792	3
por	475	111	489	124	612	792	3
ellos	493	111	511	124	612	792	3
mismos	515	111	546	124	612	792	3
y	550	111	555	124	612	792	3
fueron	324	123	351	136	612	792	3
los	354	123	366	136	612	792	3
siguientes:	369	123	412	136	612	792	3
sexualidad,	416	123	461	136	612	792	3
comunicación	464	123	520	136	612	792	3
y	524	123	529	136	612	792	3
cono-	533	123	555	136	612	792	3
cimiento	324	135	359	148	612	792	3
sobre	363	135	385	148	612	792	3
el	389	135	396	148	612	792	3
proceso	400	135	431	148	612	792	3
de	435	135	444	148	612	792	3
la	448	135	455	148	612	792	3
adolescencia	459	135	510	148	612	792	3
Existieron	514	135	555	148	612	792	3
otros	324	147	344	160	612	792	3
tópicos	347	147	376	160	612	792	3
que	378	147	392	160	612	792	3
fueron	394	147	420	160	612	792	3
negociados	423	147	468	160	612	792	3
entre	470	147	490	160	612	792	3
la	492	147	499	160	612	792	3
investigadora	501	147	555	160	612	792	3
y	324	159	329	172	612	792	3
los	332	159	344	172	612	792	3
padres/madres	347	159	404	172	612	792	3
ya	407	159	417	172	612	792	3
que	419	159	434	172	612	792	3
eran	437	159	454	172	612	792	3
necesarios	457	159	498	172	612	792	3
para	501	159	518	172	612	792	3
su	521	159	530	172	612	792	3
creci-	533	159	555	172	612	792	3
miento	324	171	352	184	612	792	3
personal,	354	171	391	184	612	792	3
los	393	171	404	184	612	792	3
cuales	407	171	432	184	612	792	3
fueron:	434	171	463	184	612	792	3
género,	465	171	494	184	612	792	3
aparato	497	171	526	184	612	792	3
genital	528	171	555	184	612	792	3
femenino	324	183	362	196	612	792	3
y	365	183	370	196	612	792	3
masculino,	372	183	416	196	612	792	3
y	418	183	423	196	612	792	3
autoestima	426	183	469	196	612	792	3
Dichos	347	207	375	220	612	792	3
talleres	382	207	410	220	612	792	3
incluyen	416	207	451	220	612	792	3
elementos	457	207	497	220	612	792	3
psicológicos,	503	207	555	220	612	792	3
afectivos,	324	219	363	232	612	792	3
culturales,	365	219	406	232	612	792	3
sociales	408	219	439	232	612	792	3
y	441	219	446	232	612	792	3
valores	448	219	477	232	612	792	3
que	479	219	493	232	612	792	3
facilitan	496	219	528	232	612	792	3
la	530	219	537	232	612	792	3
pre-	539	219	555	232	612	792	3
servación	324	231	362	244	612	792	3
y	366	231	371	244	612	792	3
el	375	231	382	244	612	792	3
desarrollo	386	231	425	244	612	792	3
de	429	231	438	244	612	792	3
la	442	231	449	244	612	792	3
autonomía	453	231	495	244	612	792	3
de	498	231	508	244	612	792	3
los	512	231	523	244	612	792	3
padres/	527	231	555	244	612	792	3
madres,	324	243	356	256	612	792	3
involucrándolos	359	243	422	256	612	792	3
como	425	243	447	256	612	792	3
agentes	451	243	480	256	612	792	3
activos	483	243	511	256	612	792	3
de	514	243	524	256	612	792	3
su	527	243	536	256	612	792	3
pro-	539	243	555	256	612	792	3
pio	324	255	337	268	612	792	3
desarrollo	340	255	379	268	612	792	3
para	381	255	399	268	612	792	3
que	401	255	415	268	612	792	3
asuman	418	255	448	268	612	792	3
un	450	255	460	268	612	792	3
papel	463	255	484	268	612	792	3
protagónico	487	255	534	268	612	792	3
en	536	255	546	268	612	792	3
la	548	255	555	268	612	792	3
promoción	324	267	367	280	612	792	3
de	370	267	379	280	612	792	3
la	382	267	389	280	612	792	3
calidad	391	267	420	280	612	792	3
de	423	267	432	280	612	792	3
vida	434	267	452	280	612	792	3
y	454	267	459	280	612	792	3
salud	462	267	483	280	612	792	3
sexual	485	267	510	280	612	792	3
no	513	267	523	280	612	792	3
solo	525	267	542	280	612	792	3
in-	544	267	555	280	612	792	3
dividual	324	279	357	292	612	792	3
sino	359	279	376	292	612	792	3
colectivamente	378	279	438	292	612	792	3
entre	440	279	460	292	612	792	3
ellos	463	279	481	292	612	792	3
y	484	279	489	292	612	792	3
la	491	279	498	292	612	792	3
de	501	279	510	292	612	792	3
sus	513	279	525	292	612	792	3
hijos.	528	279	549	292	612	792	3
Ejecución:	347	303	390	316	612	792	3
iniciamos	393	303	432	316	612	792	3
el	435	303	442	316	612	792	3
cumplimiento	445	303	501	316	612	792	3
de	504	303	513	316	612	792	3
las	517	303	528	316	612	792	3
accio-	531	303	555	316	612	792	3
nes	324	315	338	328	612	792	3
programadas	340	315	392	328	612	792	3
a	394	315	399	328	612	792	3
partir	401	315	423	328	612	792	3
del	426	315	438	328	612	792	3
10/03/06	440	315	476	328	612	792	3
y	478	315	483	328	612	792	3
hasta	486	315	506	328	612	792	3
el	509	315	516	328	612	792	3
7/07/06.	519	315	552	328	612	792	3
Evaluación:	347	339	395	352	612	792	3
obtuvimos	399	339	442	352	612	792	3
dos	446	339	460	352	612	792	3
formas	465	339	493	352	612	792	3
de	497	339	507	352	612	792	3
observar	511	339	546	352	612	792	3
y	550	339	555	352	612	792	3
evaluar	324	351	354	364	612	792	3
la	356	351	363	364	612	792	3
ejecución	366	351	404	364	612	792	3
de	406	351	416	364	612	792	3
las	418	351	429	364	612	792	3
actividades	431	351	476	364	612	792	3
planiﬁcadas.	479	351	529	364	612	792	3
El	531	351	540	364	612	792	3
en-	543	351	555	364	612	792	3
foque	324	363	347	376	612	792	3
de	350	363	359	376	612	792	3
“proceso”	362	363	402	376	612	792	3
o	404	363	409	376	612	792	3
sistema	412	363	442	376	612	792	3
de	444	363	453	376	612	792	3
evaluación	456	363	499	376	612	792	3
constante	502	363	539	376	612	792	3
por	542	363	555	376	612	792	3
medio	324	375	349	388	612	792	3
de	352	375	361	388	612	792	3
la	364	375	371	388	612	792	3
coevaluación,	373	375	428	388	612	792	3
autoevaluación	431	375	491	388	612	792	3
y	494	375	499	388	612	792	3
heteroevalua-	501	375	555	388	612	792	3
ción	324	387	342	400	612	792	3
crítica	345	387	370	400	612	792	3
tanto	373	387	393	400	612	792	3
entre	396	387	416	400	612	792	3
los	419	387	430	400	612	792	3
padres/madres	433	387	491	400	612	792	3
e	494	387	498	400	612	792	3
investigadora	501	387	555	400	612	792	3
ya	324	399	334	412	612	792	3
que	337	399	351	412	612	792	3
la	354	399	361	412	612	792	3
evaluación	364	399	408	412	612	792	3
se	411	399	419	412	612	792	3
transformó	422	399	466	412	612	792	3
en	469	399	478	412	612	792	3
parte	481	399	501	412	612	792	3
inclusiva	504	399	540	412	612	792	3
del	543	399	555	412	612	792	3
proceso	324	411	356	424	612	792	3
de	358	411	367	424	612	792	3
aprendizaje	370	411	416	424	612	792	3
y	419	411	424	424	612	792	3
reﬂexión;	426	411	464	424	612	792	3
la	467	411	474	424	612	792	3
otra	477	411	492	424	612	792	3
forma	495	411	518	424	612	792	3
es	521	411	529	424	612	792	3
la	532	411	539	424	612	792	3
tra-	541	411	555	424	612	792	3
dicional,	324	423	359	436	612	792	3
donde	363	423	388	436	612	792	3
evaluamos	392	423	434	436	612	792	3
cada	438	423	457	436	612	792	3
taller	461	423	481	436	612	792	3
por	485	423	498	436	612	792	3
escrito	502	423	529	436	612	792	3
como	533	423	555	436	612	792	3
actividad	324	435	361	448	612	792	3
de	364	435	374	448	612	792	3
cierre	377	435	400	448	612	792	3
en	403	435	412	448	612	792	3
preguntas	416	435	455	448	612	792	3
y	458	435	463	448	612	792	3
respuestas	466	435	507	448	612	792	3
que	510	435	525	448	612	792	3
queda-	528	435	555	448	612	792	3
ban	324	447	339	460	612	792	3
registradas.	341	447	387	460	612	792	3
2.	324	481	332	499	612	792	3
Resultados	335	481	390	499	612	792	3
-	324	509	328	522	612	792	3
Durante	330	509	363	522	612	792	3
el	365	509	372	522	612	792	3
diálogo	375	509	405	522	612	792	3
constructivo	408	509	457	522	612	792	3
y	460	509	465	522	612	792	3
reﬂexivo	467	509	503	522	612	792	3
entre	506	509	526	522	612	792	3
los	528	509	540	522	612	792	3
pa-	543	509	555	522	612	792	3
dres/madres,	330	521	381	534	612	792	3
y	383	521	388	534	612	792	3
la	391	521	398	534	612	792	3
investigadora	400	521	454	534	612	792	3
en	456	521	466	534	612	792	3
los	468	521	480	534	612	792	3
diferentes	482	521	522	534	612	792	3
talleres,	524	521	555	534	612	792	3
dinámicas	330	533	371	546	612	792	3
y	373	533	378	546	612	792	3
discusiones	381	533	427	546	612	792	3
grupales,	429	533	466	546	612	792	3
se	468	533	477	546	612	792	3
llegó	479	533	499	546	612	792	3
a	502	533	506	546	612	792	3
los	509	533	521	546	612	792	3
siguien-	523	533	555	546	612	792	3
tes	330	545	341	558	612	792	3
resultados:	344	545	387	558	612	792	3
-	324	557	328	570	612	792	3
Desconocimiento	330	557	400	570	612	792	3
de	402	557	411	570	612	792	3
la	413	557	420	570	612	792	3
sexualidad	422	557	465	570	612	792	3
como	467	557	489	570	612	792	3
integralidad	491	557	539	570	612	792	3
con	541	557	555	570	612	792	3
tendencia	330	569	368	582	612	792	3
a	372	569	376	582	612	792	3
mirarla	379	569	408	582	612	792	3
y	411	569	416	582	612	792	3
acercarse	419	569	456	582	612	792	3
a	459	569	464	582	612	792	3
ella	467	569	481	582	612	792	3
a	485	569	489	582	612	792	3
través	492	569	516	582	612	792	3
del	519	569	531	582	612	792	3
sexo,	534	569	555	582	612	792	3
placer,	330	581	357	594	612	792	3
como	361	581	383	594	612	792	3
función	387	581	418	594	612	792	3
reproductiva,	422	581	475	594	612	792	3
con	479	581	493	594	612	792	3
miedo,	497	581	525	594	612	792	3
tabú	529	581	546	594	612	792	3
y	550	581	555	594	612	792	3
descaliﬁcación.	330	593	392	606	612	792	3
-	324	605	328	618	612	792	3
Tendencia	330	605	371	618	612	792	3
a	373	605	378	618	612	792	3
transferir	380	605	417	618	612	792	3
su	419	605	428	618	612	792	3
responsabilidad	430	605	493	618	612	792	3
como	495	605	517	618	612	792	3
primeros	520	605	555	618	612	792	3
educadores	330	617	375	630	612	792	3
sexuales	378	617	411	630	612	792	3
de	414	617	423	630	612	792	3
sus	426	617	439	630	612	792	3
hijos/as	441	617	472	630	612	792	3
a	474	617	479	630	612	792	3
los	481	617	493	630	612	792	3
docentes.	495	617	533	630	612	792	3
-	324	629	328	642	612	792	3
Presencia	330	629	368	642	612	792	3
de	371	629	380	642	612	792	3
estereotipos	382	629	430	642	612	792	3
de	432	629	442	642	612	792	3
género	444	629	471	642	612	792	3
de	474	629	483	642	612	792	3
tipo	485	629	501	642	612	792	3
machista	503	629	539	642	612	792	3
que	541	629	555	642	612	792	3
ya	330	641	340	654	612	792	3
vienen	343	641	369	654	612	792	3
modelados	373	641	416	654	612	792	3
por	419	641	433	654	612	792	3
sus	436	641	449	654	612	792	3
padres/madres	452	641	510	654	612	792	3
y	513	641	518	654	612	792	3
a	521	641	526	654	612	792	3
su	529	641	538	654	612	792	3
vez	541	641	555	654	612	792	3
mantienen	330	653	372	666	612	792	3
ese	376	653	388	666	612	792	3
modelaje	392	653	429	666	612	792	3
socializado	433	653	478	666	612	792	3
en	482	653	491	666	612	792	3
sus	495	653	508	666	612	792	3
hijos/as	511	653	542	666	612	792	3
de	546	653	555	666	612	792	3
una	330	665	345	678	612	792	3
manera	347	665	376	678	612	792	3
“natural”.	379	665	418	678	612	792	3
-	324	677	328	690	612	792	3
Deﬁciente	331	677	372	690	612	792	3
comunicación	375	677	431	690	612	792	3
entre	434	677	454	690	612	792	3
padres/madres	457	677	514	690	612	792	3
e	517	677	522	690	612	792	3
hijos/as	525	677	555	690	612	792	3
adolescentes,	330	689	383	702	612	792	3
con	387	689	401	702	612	792	3
una	405	689	419	702	612	792	3
comunicación	423	689	479	702	612	792	3
basada	483	689	510	702	612	792	3
en	514	689	523	702	612	792	3
el	527	689	534	702	612	792	3
con-	538	689	555	702	612	792	3
trol	330	701	344	714	612	792	3
y	347	701	352	714	612	792	3
autoritarismo	355	701	409	714	612	792	3
que	412	701	426	714	612	792	3
provoca	429	701	462	714	612	792	3
miedo,	465	701	492	714	612	792	3
desconﬁanza	495	701	547	714	612	792	3
y	550	701	555	714	612	792	3
temor	330	713	353	726	612	792	3
en	357	713	366	726	612	792	3
sus	369	713	382	726	612	792	3
hijos/as.	385	713	418	726	612	792	3
Por	421	713	435	726	612	792	3
otro	438	713	455	726	612	792	3
lado,	458	713	477	726	612	792	3
esta	481	713	496	726	612	792	3
diferencia	499	713	539	726	612	792	3
co-	543	713	555	726	612	792	3
municacional	330	725	384	738	612	792	3
también	386	725	418	738	612	792	3
obedece	420	725	453	738	612	792	3
en	455	725	465	738	612	792	3
parte,	467	725	489	738	612	792	3
a	491	725	496	738	612	792	3
la	498	725	505	738	612	792	3
forma	507	725	531	738	612	792	3
como	533	725	555	738	612	792	3
EDUCERE	574	708	586	735	612	792	3
•	574	704	586	706	612	792	3
I	574	700	586	701	612	792	3
n	574	696	586	699	612	792	3
v	574	691	586	695	612	792	3
e	574	687	586	690	612	792	3
s	574	683	586	686	612	792	3
t	574	679	586	682	612	792	3
i	574	677	586	678	612	792	3
g	574	672	586	676	612	792	3
a	574	668	586	671	612	792	3
c	574	664	586	667	612	792	3
i	574	661	586	663	612	792	3
ó	574	657	586	660	612	792	3
n	574	653	586	656	612	792	3
a	574	646	586	650	612	792	3
r	574	642	586	645	612	792	3
b	574	638	586	641	612	792	3
i	574	636	586	637	612	792	3
t	574	632	586	635	612	792	3
r	574	628	586	631	612	792	3
a	574	623	586	627	612	792	3
d	574	619	586	622	612	792	3
a	574	615	586	618	612	792	3
•	574	610	586	612	612	792	3
ISSN:	573	586	586	605	612	792	3
1316	573	568	586	583	612	792	3
-	573	563	586	565	612	792	3
4910	573	544	586	561	612	792	3
•	573	540	586	542	612	792	3
Año	573	522	586	536	612	792	3
12,	573	510	586	520	612	792	3
Nº	573	499	586	508	612	792	3
40	573	489	586	497	612	792	3
•	573	484	586	487	612	792	3
Enero	573	460	586	480	612	792	3
-	573	455	586	458	612	792	3
Febrero	573	427	586	453	612	792	3
-	573	422	586	425	612	792	3
Marzo,	573	397	586	420	612	792	3
2008	573	378	586	395	612	792	3
•	573	373	586	376	612	792	3
79	573	363	586	371	612	792	3
-	573	358	586	361	612	792	3
87.	573	346	586	356	612	792	3
sistemática	74	63	118	76	612	792	3
en	121	63	130	76	612	792	3
y	133	63	138	76	612	792	3
sobre	141	63	163	76	612	792	3
la	166	63	173	76	612	792	3
acción	176	63	202	76	612	792	3
para	205	63	222	76	612	792	3
intentar	225	63	255	76	612	792	3
transformar	258	63	305	76	612	792	3
la	74	75	81	88	612	792	3
realidad	85	75	117	88	612	792	3
contemplada.	121	75	174	88	612	792	3
La	178	75	189	88	612	792	3
muestra	193	75	224	88	612	792	3
intencionada	228	75	279	88	612	792	3
y	283	75	288	88	612	792	3
pe-	292	75	305	88	612	792	3
queña	74	87	98	100	612	792	3
(se	100	87	111	100	612	792	3
trata	113	87	131	100	612	792	3
de	133	87	143	100	612	792	3
profundizar	145	87	192	100	612	792	3
en	194	87	203	100	612	792	3
el	205	87	213	100	612	792	3
problema),	215	87	258	100	612	792	3
fue	260	87	273	100	612	792	3
de	275	87	285	100	612	792	3
nue-	287	87	305	100	612	792	3
ve	74	99	83	112	612	792	3
padres	86	99	112	112	612	792	3
entre	114	99	134	112	612	792	3
ambos	136	99	163	112	612	792	3
sexos	165	99	187	112	612	792	3
(el	190	99	200	112	612	792	3
trabajo	203	99	230	112	612	792	3
investigativo	233	99	284	112	612	792	3
tuvo	287	99	305	112	612	792	3
lugar	74	111	94	124	612	792	3
en	97	111	106	124	612	792	3
la	108	111	116	124	612	792	3
Unidad	118	111	147	124	612	792	3
Educativa	150	111	190	124	612	792	3
Bolivariana	192	111	239	124	612	792	3
“Las	241	111	260	124	612	792	3
Tablas”	262	111	293	124	612	792	3
de	295	111	305	124	612	792	3
El	74	123	83	136	612	792	3
Palito,	85	123	111	136	612	792	3
Puerto	114	123	140	136	612	792	3
Cabello,	142	123	176	136	612	792	3
durante	178	123	208	136	612	792	3
el	211	123	218	136	612	792	3
período	221	123	251	136	612	792	3
marzo	254	123	279	136	612	792	3
2006-	281	123	305	136	612	792	3
julio	74	135	92	148	612	792	3
2006),	95	135	120	148	612	792	3
que	123	135	138	148	612	792	3
en	140	135	150	148	612	792	3
forma	152	135	176	148	612	792	3
espontánea	179	135	223	148	612	792	3
y	226	135	231	148	612	792	3
voluntaria,	233	135	276	148	612	792	3
previo	279	135	305	148	612	792	3
consentimiento	74	147	135	160	612	792	3
informado,	138	147	182	160	612	792	3
tuvieron	184	147	218	160	612	792	3
la	220	147	228	160	612	792	3
oportunidad	230	147	279	160	612	792	3
de	281	147	291	160	612	792	3
re-	293	147	305	160	612	792	3
ﬂexionar	74	159	109	172	612	792	3
sobre	112	159	134	172	612	792	3
su	136	159	145	172	612	792	3
problemática	148	159	200	172	612	792	3
para	203	159	220	172	612	792	3
comprender	223	159	271	172	612	792	3
la	274	159	281	172	612	792	3
reali-	283	159	305	172	612	792	3
dad	74	171	88	184	612	792	3
y	91	171	96	184	612	792	3
tomar	98	171	121	184	612	792	3
acciones	124	171	158	184	612	792	3
en	161	171	170	184	612	792	3
consecuencia.	173	171	229	184	612	792	3
81	578	747	586	763	612	792	3
In	70	35	80	56	612	792	4
v	82	35	87	56	612	792	4
e	88	35	94	56	612	792	4
s	95	35	100	56	612	792	4
t	102	35	105	56	612	792	4
i	107	35	110	56	612	792	4
g	111	35	117	56	612	792	4
a	119	35	124	56	612	792	4
ci	126	35	136	56	612	792	4
ó	137	35	143	56	612	792	4
n	144	35	150	56	612	792	4
esos	62	61	80	75	612	792	4
padres/madres	82	61	140	75	612	792	4
se	143	61	151	75	612	792	4
comunicaban	154	61	207	75	612	792	4
con	210	61	225	75	612	792	4
sus	228	61	240	75	612	792	4
padres/ma-	243	61	288	75	612	792	4
dres	62	73	79	87	612	792	4
respectivos.	82	73	129	87	612	792	4
-	57	85	60	99	612	792	4
Se	67	85	77	99	612	792	4
observó	81	85	112	99	612	792	4
baja	116	85	132	99	612	792	4
autoestima	136	85	179	99	612	792	4
entre	183	85	203	99	612	792	4
los	206	85	218	99	612	792	4
padres/madres	221	85	279	99	612	792	4
y	283	85	288	99	612	792	4
líderes	62	97	89	111	612	792	4
de	93	97	102	111	612	792	4
la	106	97	113	111	612	792	4
comunidad.	117	97	164	111	612	792	4
Desconocen	168	97	217	111	612	792	4
como	221	97	243	111	612	792	4
son	247	97	260	111	612	792	4
vistos	264	97	288	111	612	792	4
por	62	109	76	123	612	792	4
sus	79	109	92	123	612	792	4
hijos	95	109	114	123	612	792	4
y	117	109	122	123	612	792	4
no	125	109	135	123	612	792	4
tienen	138	109	163	123	612	792	4
conocimientos	166	109	224	123	612	792	4
acerca	227	109	253	123	612	792	4
del	256	109	268	123	612	792	4
pro-	271	109	288	123	612	792	4
ceso	62	121	80	135	612	792	4
de	83	121	93	135	612	792	4
la	96	121	104	135	612	792	4
pubertad	107	121	142	135	612	792	4
y	145	121	150	135	612	792	4
adolescencia	154	121	205	135	612	792	4
por	208	121	221	135	612	792	4
lo	225	121	232	135	612	792	4
que	236	121	250	135	612	792	4
no	254	121	264	135	612	792	4
están	267	121	288	135	612	792	4
preparados	62	133	106	147	612	792	4
para	110	133	127	147	612	792	4
manejarse	131	133	172	147	612	792	4
frente	176	133	199	147	612	792	4
a	203	133	208	147	612	792	4
la	212	133	219	147	612	792	4
adolescencia	223	133	274	147	612	792	4
de	278	133	288	147	612	792	4
sus	62	145	75	159	612	792	4
hijos/as.	78	145	111	159	612	792	4
-	57	157	60	171	612	792	4
Se	64	157	74	171	612	792	4
aprecia	77	157	106	171	612	792	4
una	110	157	124	171	612	792	4
función	128	157	158	171	612	792	4
paterna	162	157	191	171	612	792	4
débil	195	157	215	171	612	792	4
donde	218	157	243	171	612	792	4
los	246	157	258	171	612	792	4
padres	261	157	288	171	612	792	4
tienden	62	169	92	183	612	792	4
a	95	169	100	183	612	792	4
creer	103	169	123	183	612	792	4
que	126	169	141	183	612	792	4
ellos	144	169	163	183	612	792	4
no	166	169	176	183	612	792	4
son	179	169	193	183	612	792	4
como	197	169	219	183	612	792	4
tan	222	169	234	183	612	792	4
importantes;	238	169	288	183	612	792	4
de	62	181	72	195	612	792	4
alguna	75	181	101	195	612	792	4
manera,	104	181	136	195	612	792	4
las	139	181	150	195	612	792	4
mujeres	153	181	185	195	612	792	4
van	188	181	202	195	612	792	4
suplantándolos	205	181	265	195	612	792	4
en	268	181	277	195	612	792	4
la	280	181	288	195	612	792	4
dinámica	62	193	99	207	612	792	4
hogareña	103	193	139	207	612	792	4
reduciéndose	143	193	196	207	612	792	4
su	200	193	209	207	612	792	4
función	212	193	243	207	612	792	4
a	247	193	251	207	612	792	4
lo	255	193	263	207	612	792	4
pura-	266	193	288	207	612	792	4
mente	62	205	87	219	612	792	4
material.	89	205	125	219	612	792	4
3.	57	240	65	258	612	792	4
Discusión	68	240	116	258	612	792	4
El	79	268	88	281	612	792	4
comportamiento	92	268	157	281	612	792	4
sexual	160	268	186	281	612	792	4
no	189	268	199	281	612	792	4
es	203	268	211	281	612	792	4
instintivo	214	268	252	281	612	792	4
sino	255	268	272	281	612	792	4
so-	275	268	288	281	612	792	4
cializado;	57	280	96	293	612	792	4
este	100	280	115	293	612	792	4
es	119	280	127	293	612	792	4
producto	131	280	167	293	612	792	4
de	171	280	180	293	612	792	4
un	184	280	194	293	612	792	4
proceso	198	280	229	293	612	792	4
de	233	280	243	293	612	792	4
enseñanza	246	280	288	293	612	792	4
y	57	292	62	305	612	792	4
aprendizaje	65	292	111	305	612	792	4
dentro	114	292	139	305	612	792	4
de	142	292	152	305	612	792	4
un	155	292	165	305	612	792	4
marco	168	292	193	305	612	792	4
evolutivo	196	292	234	305	612	792	4
que	237	292	251	305	612	792	4
a	254	292	259	305	612	792	4
su	262	292	271	305	612	792	4
vez	274	292	288	305	612	792	4
tiene	57	304	76	317	612	792	4
diferentes	79	304	118	317	612	792	4
formas	121	304	149	317	612	792	4
de	152	304	161	317	612	792	4
expresión	164	304	203	317	612	792	4
según	206	304	229	317	612	792	4
la	232	304	239	317	612	792	4
cultura	242	304	270	317	612	792	4
y	273	304	278	317	612	792	4
el	280	304	288	317	612	792	4
momento	57	316	94	329	612	792	4
histórico	97	316	132	329	612	792	4
en	134	316	144	329	612	792	4
que	146	316	161	329	612	792	4
se	163	316	172	329	612	792	4
produzca.	174	316	213	329	612	792	4
La	330	60	341	73	612	792	4
educación	343	60	383	73	612	792	4
de	385	60	395	73	612	792	4
la	397	60	404	73	612	792	4
sexualidad	406	60	449	73	612	792	4
debe	451	60	470	73	612	792	4
favorecer	472	60	510	73	612	792	4
la	512	60	519	73	612	792	4
pro-	522	60	538	73	612	792	4
moción	307	72	337	85	612	792	4
de	339	72	349	85	612	792	4
la	351	72	358	85	612	792	4
sexualidad	360	72	403	85	612	792	4
desde	405	72	428	85	612	792	4
la	430	72	437	85	612	792	4
niñez	439	72	461	85	612	792	4
ya	463	72	472	85	612	792	4
que	474	72	489	85	612	792	4
es	491	72	499	85	612	792	4
muy	501	72	519	85	612	792	4
difí-	521	72	538	85	612	792	4
cil	307	84	317	97	612	792	4
permanecer	320	84	367	97	612	792	4
por	369	84	383	97	612	792	4
muchos	385	84	416	97	612	792	4
años	419	84	437	97	612	792	4
con	440	84	454	97	612	792	4
la	457	84	464	97	612	792	4
sexualidad	467	84	510	97	612	792	4
siendo	512	84	538	97	612	792	4
tabú	307	96	325	109	612	792	4
y	327	96	332	109	612	792	4
pensar	334	96	360	109	612	792	4
que	362	96	377	109	612	792	4
en	379	96	388	109	612	792	4
el	390	96	397	109	612	792	4
momento	399	96	437	109	612	792	4
de	439	96	449	109	612	792	4
la	451	96	458	109	612	792	4
adolescencia	460	96	511	109	612	792	4
es	513	96	522	109	612	792	4
que	524	96	538	109	612	792	4
se	307	108	316	121	612	792	4
va	318	108	328	121	612	792	4
a	330	108	335	121	612	792	4
iniciar	337	108	363	121	612	792	4
la	365	108	372	121	612	792	4
educación	375	108	415	121	612	792	4
sexual.	418	108	446	121	612	792	4
La	330	132	341	145	612	792	4
educación	344	132	385	145	612	792	4
sexual,	389	132	417	145	612	792	4
es	420	132	429	145	612	792	4
un	432	132	442	145	612	792	4
proceso	446	132	477	145	612	792	4
armónico	481	132	519	145	612	792	4
a	522	132	527	145	612	792	4
lo	531	132	538	145	612	792	4
largo	307	144	328	157	612	792	4
de	331	144	341	157	612	792	4
toda	344	144	361	157	612	792	4
la	365	144	372	157	612	792	4
vida	375	144	392	157	612	792	4
y	396	144	401	157	612	792	4
tiene	404	144	424	157	612	792	4
que	427	144	441	157	612	792	4
ver	445	144	458	157	612	792	4
también	461	144	493	157	612	792	4
con	497	144	511	157	612	792	4
la	514	144	522	157	612	792	4
po-	525	144	538	157	612	792	4
sibilidad	307	156	342	169	612	792	4
de	346	156	355	169	612	792	4
ir	359	156	365	169	612	792	4
rompiendo	369	156	412	169	612	792	4
tabúes	416	156	442	169	612	792	4
y	445	156	450	169	612	792	4
poder	454	156	477	169	612	792	4
darle	481	156	501	169	612	792	4
a	504	156	509	169	612	792	4
los/las	513	156	538	169	612	792	4
niñas	307	168	329	181	612	792	4
y	331	168	336	181	612	792	4
adolescentes,	339	168	392	181	612	792	4
no	395	168	405	181	612	792	4
solo	407	168	424	181	612	792	4
información	427	168	476	181	612	792	4
sino	478	168	495	181	612	792	4
elementos	498	168	538	181	612	792	4
que	307	180	322	193	612	792	4
les	324	180	335	193	612	792	4
permita	338	180	368	193	612	792	4
integrar	370	180	402	193	612	792	4
su	404	180	413	193	612	792	4
sexualidad,	415	180	460	193	612	792	4
el	463	180	470	193	612	792	4
conocimiento	472	180	527	193	612	792	4
de	529	180	538	193	612	792	4
su	307	192	316	205	612	792	4
cuerpo,	320	192	350	205	612	792	4
el	354	192	361	205	612	792	4
respeto	365	192	393	205	612	792	4
a	397	192	402	205	612	792	4
la	405	192	413	205	612	792	4
intimidad,	416	192	457	205	612	792	4
valores	461	192	490	205	612	792	4
personales,	494	192	538	205	612	792	4
creencias	307	204	345	217	612	792	4
y	347	204	352	217	612	792	4
principios	355	204	395	217	612	792	4
que	397	204	412	217	612	792	4
le	414	204	421	217	612	792	4
den	424	204	438	217	612	792	4
sentido	441	204	470	217	612	792	4
a	472	204	477	217	612	792	4
la	479	204	486	217	612	792	4
vida.	489	204	508	217	612	792	4
A	330	228	337	241	612	792	4
continuación,	339	228	393	241	612	792	4
se	396	228	404	241	612	792	4
muestra	407	228	438	241	612	792	4
una	441	228	455	241	612	792	4
matriz	458	228	483	241	612	792	4
de	486	228	495	241	612	792	4
categorías	498	228	538	241	612	792	4
con	307	240	322	253	612	792	4
ejemplos	325	240	361	253	612	792	4
textuales	364	240	400	253	612	792	4
obtenidos	403	240	442	253	612	792	4
a	445	240	450	253	612	792	4
través	453	240	477	253	612	792	4
del	480	240	492	253	612	792	4
método	496	240	526	253	612	792	4
de	529	240	538	253	612	792	4
inducción	307	252	347	265	612	792	4
analítica	351	252	385	265	612	792	4
(técnica	389	252	421	265	612	792	4
de	425	252	434	265	612	792	4
categorización,	438	252	499	265	612	792	4
codiﬁca-	503	252	538	265	612	792	4
ción	307	264	325	277	612	792	4
y	327	264	332	277	612	792	4
triangulación),	334	264	393	277	612	792	4
y	395	264	400	277	612	792	4
la	403	264	410	277	612	792	4
técnica	413	264	441	277	612	792	4
de	443	264	453	277	612	792	4
interpretación	455	264	511	277	612	792	4
y	513	264	518	277	612	792	4
con-	521	264	538	277	612	792	4
trastación	307	276	346	289	612	792	4
teórica	350	276	377	289	612	792	4
(hermenéutica),	380	276	443	289	612	792	4
de	446	276	456	289	612	792	4
acuerdo	459	276	491	289	612	792	4
a	494	276	498	289	612	792	4
lo	502	276	509	289	612	792	4
expre-	513	276	538	289	612	792	4
sado	307	288	326	301	612	792	4
por	329	288	342	301	612	792	4
los	345	288	357	301	612	792	4
autores	359	288	388	301	612	792	4
Hurtado	391	288	424	301	612	792	4
y	427	288	432	301	612	792	4
Toro	435	288	453	301	612	792	4
(1998),	456	288	485	301	612	792	4
para	488	288	505	301	612	792	4
obtener	508	288	538	301	612	792	4
la	307	300	315	313	612	792	4
validación	318	300	359	313	612	792	4
interna	362	300	390	313	612	792	4
de	393	300	403	313	612	792	4
la	406	300	413	313	612	792	4
investigación	416	300	469	313	612	792	4
y	472	300	477	313	612	792	4
para	480	300	498	313	612	792	4
comparar	501	300	538	313	612	792	4
y	307	312	312	325	612	792	4
encontrar	315	312	353	325	612	792	4
el	355	312	362	325	612	792	4
signiﬁcado	364	312	408	325	612	792	4
profundo	411	312	447	325	612	792	4
que	450	312	464	325	612	792	4
los	467	312	478	325	612	792	4
padres/madres	481	312	538	325	612	792	4
tienen	307	324	332	337	612	792	4
sobre	336	324	358	337	612	792	4
la	362	324	370	337	612	792	4
sexualidad	374	324	417	337	612	792	4
y	421	324	426	337	612	792	4
aspectos	431	324	464	337	612	792	4
relacionados	469	324	519	337	612	792	4
con	524	324	538	337	612	792	4
ella.	307	336	324	349	612	792	4
EJEMPLOS	57	360	96	372	612	792	4
TEXTUALES.	98	360	143	372	612	792	4
Matrices	145	360	173	372	612	792	4
de	175	360	183	372	612	792	4
categorías.	185	360	222	372	612	792	4
Esther	29	714	42	736	612	792	4
A.	29	706	42	712	612	792	4
Caricote	29	676	42	703	612	792	4
Agreda:	29	649	42	674	612	792	4
Inﬂuencia	29	615	41	646	612	792	4
de	29	605	41	613	612	792	4
los	29	593	41	602	612	792	4
padres	29	568	41	591	612	792	4
en	29	558	41	566	612	792	4
la	29	550	41	556	612	792	4
educación	29	515	41	548	612	792	4
sexual	29	491	41	513	612	792	4
de	29	481	41	489	612	792	4
los	29	470	41	479	612	792	4
adolescentes.	29	422	41	468	612	792	4
PADRES/MADRES	65	387	129	400	612	792	4
82	33	747	42	763	612	792	4
SEXUALIDAD	159	387	207	400	612	792	4
COMUNICACIÓN	257	387	316	400	612	792	4
GÉNERO	368	387	400	400	612	792	4
AUTOESTIMA	457	387	506	400	612	792	4
Madre	62	417	83	429	612	792	4
(45	85	417	96	429	612	792	4
años)	98	417	116	429	612	792	4
“Yo	143	417	154	429	612	792	4
creo	156	417	170	429	612	792	4
que	172	417	184	429	612	792	4
es	186	417	194	429	612	792	4
sexo”	196	417	214	429	612	792	4
“Yo	235	406	245	418	612	792	4
antes	248	406	266	418	612	792	4
controlaba	268	406	302	418	612	792	4
a	304	406	308	418	612	792	4
mi	310	406	318	418	612	792	4
hija	320	406	332	418	612	792	4
pero	235	417	249	429	612	792	4
ahora	251	417	270	429	612	792	4
que	272	417	285	429	612	792	4
es	287	417	295	429	612	792	4
adolescente	297	417	336	429	612	792	4
me	235	427	245	440	612	792	4
cuesta	247	427	269	440	612	792	4
hacerlo”	271	427	297	440	612	792	4
“Si	349	411	358	424	612	792	4
uno	360	411	372	424	612	792	4
se	374	411	382	424	612	792	4
pone	384	411	400	424	612	792	4
fea	402	411	413	424	612	792	4
buscan	349	422	372	434	612	792	4
a	374	422	379	434	612	792	4
otra”	381	422	396	434	612	792	4
“¿Lo	429	411	445	424	612	792	4
que	447	411	459	424	612	792	4
siente	461	411	481	424	612	792	4
hacia	483	411	500	424	612	792	4
mi?	502	411	514	424	612	792	4
No	516	411	526	424	612	792	4
supe	429	422	445	434	612	792	4
que	447	422	460	434	612	792	4
poner	462	422	481	434	612	792	4
porque	483	422	506	434	612	792	4
no	508	422	516	434	612	792	4
sé”	518	422	528	434	612	792	4
Madre	62	459	83	471	612	792	4
(35	85	459	96	471	612	792	4
años)	98	459	116	471	612	792	4
“El	145	448	154	460	612	792	4
sexo	156	448	172	460	612	792	4
trae	174	448	186	460	612	792	4
problema,	188	448	221	460	612	792	4
uno	143	459	155	471	612	792	4
debería	157	459	182	471	612	792	4
nacer	184	459	203	471	612	792	4
sin	205	459	214	471	612	792	4
sexo”	143	469	161	482	612	792	4
“Mis	235	448	249	460	612	792	4
padres	251	448	273	460	612	792	4
no	275	448	283	460	612	792	4
conversaban	286	448	328	460	612	792	4
conmigo”…	235	459	272	471	612	792	4
”Me	274	459	287	471	612	792	4
critica	289	459	308	471	612	792	4
(su	311	459	321	471	612	792	4
hija),	235	469	251	482	612	792	4
todo	253	469	267	482	612	792	4
lo	269	469	275	482	612	792	4
que	277	469	289	482	612	792	4
hago”	291	469	310	482	612	792	4
“La	349	448	359	460	612	792	4
mujer	361	448	380	460	612	792	4
tiene	382	448	398	460	612	792	4
que	400	448	412	460	612	792	4
estar	349	459	365	471	612	792	4
en	367	459	375	471	612	792	4
el	377	459	383	471	612	792	4
hogar,	385	459	406	471	612	792	4
cuidando	349	469	379	482	612	792	4
a	381	469	385	482	612	792	4
sus	387	469	398	482	612	792	4
hijos”	400	469	418	482	612	792	4
“Uno	429	448	445	460	612	792	4
cría	447	448	460	460	612	792	4
a	462	448	466	460	612	792	4
sus	468	448	479	460	612	792	4
hijos	481	448	497	460	612	792	4
pero	499	448	513	460	612	792	4
nunca	429	459	449	471	612	792	4
piensa	452	459	473	471	612	792	4
cómo	475	459	493	471	612	792	4
es	495	459	503	471	612	792	4
su	505	459	513	471	612	792	4
hijo,	515	459	529	471	612	792	4
no	429	469	438	482	612	792	4
sabía	440	469	458	482	612	792	4
escribir	460	469	484	482	612	792	4
como	486	469	504	482	612	792	4
eran”	506	469	523	482	612	792	4
“Es	143	489	154	502	612	792	4
ser	156	489	166	502	612	792	4
hombre	168	489	193	502	612	792	4
y	195	489	199	502	612	792	4
tener	201	489	218	502	612	792	4
hijos”	143	500	160	513	612	792	4
“Para	235	489	253	502	612	792	4
mí,	255	489	265	502	612	792	4
hablar	267	489	288	502	612	792	4
con	290	489	302	502	612	792	4
mis	304	489	315	502	612	792	4
hijos	317	489	332	502	612	792	4
es	235	500	242	513	612	792	4
saber	244	500	263	513	612	792	4
si	265	500	270	513	612	792	4
comieron,	272	500	305	513	612	792	4
si	307	500	312	513	612	792	4
hicie-	314	500	332	513	612	792	4
ron	235	511	245	524	612	792	4
la	247	511	253	524	612	792	4
tarea	255	511	272	524	612	792	4
o	274	511	278	524	612	792	4
si	280	511	286	524	612	792	4
les	288	511	297	524	612	792	4
duele	299	511	317	524	612	792	4
algo”	319	511	336	524	612	792	4
“Nosotros	349	495	381	507	612	792	4
somos	383	495	404	507	612	792	4
de	406	495	415	507	612	792	4
la	349	506	354	518	612	792	4
calle”	356	506	374	518	612	792	4
“Al	429	489	438	502	612	792	4
principio	440	489	468	502	612	792	4
pensé	470	489	490	502	612	792	4
que	492	489	504	502	612	792	4
se	507	489	514	502	612	792	4
iban	516	489	530	502	612	792	4
a	429	500	433	513	612	792	4
burlar	436	500	454	513	612	792	4
de	456	500	465	513	612	792	4
mí”…	467	500	485	513	612	792	4
“	487	500	489	513	612	792	4
Mi	491	500	499	513	612	792	4
adoles-	501	500	525	513	612	792	4
cencia	429	511	451	524	612	792	4
fue	453	511	463	524	612	792	4
muy	465	511	479	524	612	792	4
triste”	481	511	500	524	612	792	4
“La	349	528	359	541	612	792	4
mujer	361	528	380	541	612	792	4
que	382	528	394	541	612	792	4
se	396	528	404	541	612	792	4
resbale	349	539	373	551	612	792	4
ya	375	539	383	551	612	792	4
sabe”...	385	539	409	551	612	792	4
“Cuando	349	550	377	562	612	792	4
uno	379	550	391	562	612	792	4
se	393	550	401	562	612	792	4
casa	403	550	419	562	612	792	4
la	349	561	354	573	612	792	4
novia	356	561	374	573	612	792	4
tiene	376	561	392	573	612	792	4
que	394	561	406	573	612	792	4
ser	349	571	359	584	612	792	4
tranquilita”	361	571	395	584	612	792	4
“Yo	429	544	440	557	612	792	4
recuerdo	442	544	471	557	612	792	4
que	473	544	486	557	612	792	4
me	488	544	498	557	612	792	4
la	500	544	506	557	612	792	4
pasaba	508	544	532	557	612	792	4
en	429	555	438	568	612	792	4
la	440	555	445	568	612	792	4
calle,	447	555	465	568	612	792	4
allí	467	555	476	568	612	792	4
aprendí	478	555	503	568	612	792	4
la	505	555	511	568	612	792	4
vida”	513	555	529	568	612	792	4
Padre	62	500	82	513	612	792	4
(50	84	500	95	513	612	792	4
años)	97	500	115	513	612	792	4
Padre	62	550	82	562	612	792	4
(52	84	550	95	562	612	792	4
años)	97	550	115	562	612	792	4
“El	143	550	152	562	612	792	4
sexo	154	550	170	562	612	792	4
es	172	550	179	562	612	792	4
muy	181	550	195	562	612	792	4
bueno”	197	550	220	562	612	792	4
“En	235	539	246	551	612	792	4
la	248	539	254	551	612	792	4
casa	256	539	272	551	612	792	4
no	274	539	282	551	612	792	4
se	284	539	292	551	612	792	4
habla	294	539	312	551	612	792	4
sobre	314	539	332	551	612	792	4
sexo	235	550	250	562	612	792	4
y	252	550	256	562	612	792	4
esas	258	550	274	562	612	792	4
cosas”…	276	550	305	562	612	792	4
“me	307	550	320	562	612	792	4
pone	235	561	251	573	612	792	4
nervioso”	253	561	283	573	612	792	4
Madre	62	609	83	621	612	792	4
(40	85	609	96	621	612	792	4
años)	98	609	116	621	612	792	4
“Yo	143	592	154	605	612	792	4
aprendí	156	592	181	605	612	792	4
en	183	592	191	605	612	792	4
la	193	592	199	605	612	792	4
calle,	201	592	218	605	612	792	4
nadie	143	603	161	616	612	792	4
me	163	603	173	616	612	792	4
enseñó”…	175	603	209	616	612	792	4
“mis	143	614	157	627	612	792	4
padres	159	614	181	627	612	792	4
no	183	614	192	627	612	792	4
me	194	614	204	627	612	792	4
hablaron	143	625	172	637	612	792	4
de	174	625	182	637	612	792	4
eso”	184	625	198	637	612	792	4
“¿Cómo	235	587	261	600	612	792	4
podemos	263	587	294	600	612	792	4
hablar	296	587	316	600	612	792	4
con	235	598	247	610	612	792	4
nuestros	249	598	277	610	612	792	4
hijos?...	279	598	304	610	612	792	4
Ahora	306	598	326	610	612	792	4
los	235	609	244	621	612	792	4
muchachos	246	609	284	621	612	792	4
no	286	609	294	621	612	792	4
quieren	296	609	321	621	612	792	4
que	235	619	247	632	612	792	4
uno	249	619	261	632	612	792	4
les	263	619	273	632	612	792	4
hable,	275	619	295	632	612	792	4
no	297	619	305	632	612	792	4
siguen	307	619	329	632	612	792	4
consejos”	235	630	266	643	612	792	4
“Uno	349	592	365	605	612	792	4
quiere	367	592	387	605	612	792	4
que	389	592	402	605	612	792	4
su	404	592	411	605	612	792	4
varón	349	603	367	616	612	792	4
sea	369	603	381	616	612	792	4
macho	383	603	405	616	612	792	4
que	349	614	361	627	612	792	4
no	363	614	371	627	612	792	4
se	373	614	381	627	612	792	4
deje	383	614	397	627	612	792	4
domi-	399	614	418	627	612	792	4
nar	349	625	359	637	612	792	4
por	361	625	372	637	612	792	4
una	374	625	386	637	612	792	4
mujer”	388	625	409	637	612	792	4
“Creo	429	603	448	616	612	792	4
que	450	603	462	616	612	792	4
tiene	464	603	480	616	612	792	4
que	482	603	495	616	612	792	4
quererme	497	603	528	616	612	792	4
porque	429	614	452	627	612	792	4
soy	454	614	466	627	612	792	4
la	468	614	474	627	612	792	4
madre”	476	614	499	627	612	792	4
Madre	62	658	83	671	612	792	4
(45	85	658	96	671	612	792	4
años)	98	658	116	671	612	792	4
“Yo	143	647	154	660	612	792	4
espero	156	647	178	660	612	792	4
que	180	647	193	660	612	792	4
sea	195	647	207	660	612	792	4
la	209	647	214	660	612	792	4
escuela	143	658	168	671	612	792	4
que	170	658	183	671	612	792	4
le	185	658	190	671	612	792	4
diga	192	658	206	671	612	792	4
y	208	658	212	671	612	792	4
lo	214	658	220	671	612	792	4
encamine”	143	669	177	682	612	792	4
“Yo	235	653	245	665	612	792	4
a	248	653	252	665	612	792	4
ella	254	653	265	665	612	792	4
la	267	653	273	665	612	792	4
crío	275	653	287	665	612	792	4
con	289	653	301	665	612	792	4
disciplina	303	653	334	665	612	792	4
y	235	664	238	676	612	792	4
regaños	240	664	267	676	612	792	4
fuertes”	269	664	294	676	612	792	4
“El	349	653	358	665	612	792	4
trabajo	360	653	382	665	612	792	4
de	384	653	392	665	612	792	4
la	395	653	400	665	612	792	4
mujer	349	664	367	676	612	792	4
es	369	664	377	676	612	792	4
el	379	664	385	676	612	792	4
hogar”	387	664	408	676	612	792	4
“Es	429	653	440	665	612	792	4
por	443	653	453	665	612	792	4
eso	455	653	467	665	612	792	4
que	469	653	481	665	612	792	4
mi	484	653	491	665	612	792	4
hija	493	653	505	665	612	792	4
se	507	653	515	665	612	792	4
ve	517	653	525	665	612	792	4
tanto	429	664	446	676	612	792	4
en	448	664	456	676	612	792	4
el	458	664	464	676	612	792	4
espejo”	466	664	490	676	612	792	4
Madre(	62	703	85	716	612	792	4
52	88	703	96	716	612	792	4
años)	98	703	116	716	612	792	4
“Uno	143	692	159	705	612	792	4
se	161	692	169	705	612	792	4
baña	171	692	187	705	612	792	4
y	189	692	193	705	612	792	4
ni	195	692	201	705	612	792	4
se	203	692	211	705	612	792	4
ve”…	143	703	160	716	612	792	4
“Ni	163	703	172	716	612	792	4
sé	174	703	182	716	612	792	4
como	184	703	202	716	612	792	4
soy	204	703	215	716	612	792	4
por	143	714	154	727	612	792	4
dentro”	156	714	179	727	612	792	4
“En	235	692	246	705	612	792	4
mi	248	692	256	705	612	792	4
casa	258	692	274	705	612	792	4
yo	276	692	283	705	612	792	4
no	286	692	294	705	612	792	4
quiero	296	692	316	705	612	792	4
nietos,	235	703	256	716	612	792	4
que	258	703	271	716	612	792	4
ella	273	703	284	716	612	792	4
resuelva	286	703	314	716	612	792	4
que	316	703	329	716	612	792	4
va	235	714	242	727	612	792	4
a	244	714	249	727	612	792	4
hacer”	251	714	272	727	612	792	4
“Lo	349	687	359	700	612	792	4
que	361	687	374	700	612	792	4
pasa	376	687	392	700	612	792	4
es	394	687	402	700	612	792	4
que	404	687	416	700	612	792	4
los	349	698	358	710	612	792	4
hombres	360	698	389	710	612	792	4
solo	391	698	404	710	612	792	4
quieren	349	709	373	721	612	792	4
placer	375	709	395	721	612	792	4
sin	397	709	407	721	612	792	4
obligación	349	719	382	732	612	792	4
de	384	719	392	732	612	792	4
hijos”	394	719	412	732	612	792	4
“Me	429	692	442	705	612	792	4
gustó	444	692	462	705	612	792	4
hablar	464	692	485	705	612	792	4
de	487	692	495	705	612	792	4
lo	497	692	503	705	612	792	4
que	505	692	517	705	612	792	4
me	519	692	529	705	612	792	4
gusta,	429	703	449	716	612	792	4
eso	452	703	463	716	612	792	4
no	466	703	474	716	612	792	4
lo	476	703	482	716	612	792	4
había	484	703	502	716	612	792	4
hecho	504	703	524	716	612	792	4
antes”	429	714	450	727	612	792	4
Madre	79	89	100	101	612	792	5
(30	102	89	113	101	612	792	5
años)	115	89	133	101	612	792	5
“A	160	72	167	85	612	792	5
mí	169	72	177	85	612	792	5
me	179	72	189	85	612	792	5
hubiera	191	72	216	85	612	792	5
gustado	160	83	186	96	612	792	5
saber	188	83	207	96	612	792	5
que	209	83	221	96	612	792	5
es	223	83	231	96	612	792	5
la	233	83	239	96	612	792	5
sexualidad,	160	94	197	107	612	792	5
a	199	94	203	107	612	792	5
lo	205	94	211	107	612	792	5
mejor	213	94	232	107	612	792	5
fuera	160	105	177	117	612	792	5
más	179	105	193	117	612	792	5
feliz”	195	105	210	117	612	792	5
“Yo	252	78	262	90	612	792	5
les	265	78	274	90	612	792	5
doy	276	78	288	90	612	792	5
órdenes	290	78	317	90	612	792	5
y	319	78	322	90	612	792	5
les	324	78	334	90	612	792	5
prohíbo	252	89	277	101	612	792	5
cosas,	279	89	300	101	612	792	5
así	302	89	312	101	612	792	5
me	314	89	324	101	612	792	5
criaron	326	89	349	101	612	792	5
a	252	99	256	112	612	792	5
mi”	258	99	268	112	612	792	5
“Todas	366	67	388	80	612	792	5
las	390	67	399	80	612	792	5
tardes	401	67	422	80	612	792	5
mi	366	78	373	90	612	792	5
mamá	375	78	396	90	612	792	5
me	398	78	408	90	612	792	5
ponía	410	78	429	90	612	792	5
vestidos	366	89	393	101	612	792	5
y	395	89	398	101	612	792	5
me	400	89	411	101	612	792	5
decía	413	89	431	101	612	792	5
que	366	99	378	112	612	792	5
era	380	99	391	112	612	792	5
mujer	393	99	411	112	612	792	5
y	413	99	417	112	612	792	5
tenía	419	99	435	112	612	792	5
que	366	110	378	123	612	792	5
estar	380	110	396	123	612	792	5
bonita”	398	110	421	123	612	792	5
“Estoy	446	78	467	90	612	792	5
criando	469	78	494	90	612	792	5
a	496	78	500	90	612	792	5
mis	502	78	513	90	612	792	5
hijos	515	78	530	90	612	792	5
como	446	89	464	101	612	792	5
me	466	89	477	101	612	792	5
criaron	479	89	501	101	612	792	5
a	503	89	508	101	612	792	5
mi…	510	89	525	101	612	792	5
uno	527	89	539	101	612	792	5
no	541	89	549	101	612	792	5
ve	446	99	454	112	612	792	5
que	456	99	469	112	612	792	5
crecen”	471	99	495	112	612	792	5
Abuela	79	139	102	151	612	792	5
(70	104	139	115	151	612	792	5
años)	117	139	135	151	612	792	5
“Pero	160	128	178	140	612	792	5
¿cómo	180	128	203	140	612	792	5
vamos	205	128	226	140	612	792	5
a	228	128	232	140	612	792	5
decirles	160	139	185	151	612	792	5
que	187	139	200	151	612	792	5
es	202	139	209	151	612	792	5
el	212	139	217	151	612	792	5
sexo	219	139	235	151	612	792	5
o	160	150	164	162	612	792	5
la	166	150	172	162	612	792	5
sexualidad?	174	150	213	162	612	792	5
“A	252	133	259	146	612	792	5
mi	261	133	268	146	612	792	5
me	271	133	281	146	612	792	5
da	283	133	291	146	612	792	5
pena	293	133	309	146	612	792	5
hablar	312	133	332	146	612	792	5
de	334	133	342	146	612	792	5
eso...	252	144	270	157	612	792	5
no	272	144	280	157	612	792	5
sé”	282	144	292	157	612	792	5
“La	366	133	376	146	612	792	5
mujer	378	133	397	146	612	792	5
es	399	133	407	146	612	792	5
la	409	133	414	146	612	792	5
que	416	133	429	146	612	792	5
sufre	366	144	382	157	612	792	5
siempre”	384	144	413	157	612	792	5
“Yo	446	133	457	146	612	792	5
no	459	133	467	146	612	792	5
tuve	470	133	483	146	612	792	5
juventud	486	133	513	146	612	792	5
como	515	133	534	146	612	792	5
mis	536	133	547	146	612	792	5
hijos…	446	144	469	157	612	792	5
yo	471	144	479	157	612	792	5
tuve	481	144	495	157	612	792	5
que	497	144	509	157	612	792	5
trabajar”.	511	144	541	157	612	792	5
Como	96	178	121	191	612	792	5
podemos	123	178	159	191	612	792	5
observar	161	178	196	191	612	792	5
en	198	178	207	191	612	792	5
estos	210	178	230	191	612	792	5
talleres	232	178	261	191	612	792	5
que	263	178	277	191	612	792	5
se	280	178	288	191	612	792	5
dan	290	178	305	191	612	792	5
como	74	190	96	203	612	792	5
ejemplos,	99	190	137	203	612	792	5
emergen	140	190	175	203	612	792	5
las	177	190	188	203	612	792	5
categorías	191	190	232	203	612	792	5
sobre	235	190	256	203	612	792	5
sexualidad,	259	190	305	203	612	792	5
comunicación,	74	202	132	215	612	792	5
género	135	202	162	215	612	792	5
y	165	202	170	215	612	792	5
autoestima.	172	202	218	215	612	792	5
te:	324	178	334	191	612	792	5
“la	338	178	350	191	612	792	5
sexualidad	353	178	396	191	612	792	5
es	400	178	408	191	612	792	5
ser	412	178	423	191	612	792	5
hombre	427	178	457	191	612	792	5
y	461	178	466	191	612	792	5
tener	470	178	490	191	612	792	5
hijos”,	493	178	519	191	612	792	5
estamos	523	178	555	191	612	792	5
despojando	324	190	370	203	612	792	5
a	374	190	378	203	612	792	5
la	382	190	389	203	612	792	5
sexualidad	393	190	435	203	612	792	5
de	439	190	448	203	612	792	5
su	452	190	461	203	612	792	5
dimensión	465	190	506	203	612	792	5
de	510	190	519	203	612	792	5
relación	523	190	555	203	612	792	5
interpersonal,	324	202	379	215	612	792	5
pues	382	202	400	215	612	792	5
para	402	202	420	215	612	792	5
estos	422	202	442	215	612	792	5
ﬁnes	445	202	464	215	612	792	5
bastaría	466	202	497	215	612	792	5
el	500	202	507	215	612	792	5
instinto.	509	202	542	215	612	792	5
En	96	226	107	239	612	792	5
la	111	226	118	239	612	792	5
categoría	121	226	158	239	612	792	5
sexualidad,	161	226	206	239	612	792	5
los	209	226	221	239	612	792	5
padres/madres	224	226	282	239	612	792	5
y	285	226	290	239	612	792	5
re-	293	226	305	239	612	792	5
presentantes	74	238	123	251	612	792	5
que	127	238	142	251	612	792	5
asistieron	146	238	184	251	612	792	5
a	188	238	193	251	612	792	5
los	197	238	209	251	612	792	5
talleres	213	238	242	251	612	792	5
desconocen	246	238	293	251	612	792	5
lo	297	238	305	251	612	792	5
que	74	250	88	263	612	792	5
es	91	250	99	263	612	792	5
la	101	250	109	263	612	792	5
sexualidad	111	250	154	263	612	792	5
como	156	250	179	263	612	792	5
integralidad.	181	250	231	263	612	792	5
Otra	347	226	365	239	612	792	5
de	368	226	377	239	612	792	5
las	381	226	392	239	612	792	5
subcategorías	395	226	449	239	612	792	5
evidenciadas	452	226	504	239	612	792	5
como	507	226	529	239	612	792	5
signi-	533	226	555	239	612	792	5
ﬁcado	324	238	349	251	612	792	5
profundo	351	238	388	251	612	792	5
de	390	238	400	251	612	792	5
sus	402	238	415	251	612	792	5
vivencias	417	238	455	251	612	792	5
y	458	238	463	251	612	792	5
realidades,	465	238	508	251	612	792	5
es	510	238	519	251	612	792	5
que	521	238	536	251	612	792	5
para	538	238	555	251	612	792	5
estas	324	250	344	263	612	792	5
personas	348	250	383	263	612	792	5
la	387	250	394	263	612	792	5
sexualidad	398	250	441	263	612	792	5
es	445	250	453	263	612	792	5
vivida	457	250	482	263	612	792	5
con	486	250	500	263	612	792	5
miedo,	504	250	532	263	612	792	5
tabú,	536	250	555	263	612	792	5
descaliﬁcación	324	262	384	275	612	792	5
y	389	262	394	275	612	792	5
prohibición	399	262	445	275	612	792	5
y	450	262	455	275	612	792	5
esas	459	262	476	275	612	792	5
actitudes	481	262	517	275	612	792	5
sexuales	521	262	555	275	612	792	5
poco	324	274	344	287	612	792	5
satisfactorias	347	274	400	287	612	792	5
pueden	403	274	432	287	612	792	5
inﬂuir	435	274	460	287	612	792	5
negativamente	463	274	522	287	612	792	5
no	525	274	535	287	612	792	5
solo	539	274	555	287	612	792	5
en	324	286	334	299	612	792	5
lo	336	286	344	299	612	792	5
que	347	286	361	299	612	792	5
está	364	286	379	299	612	792	5
enseñando	382	286	424	299	612	792	5
al	427	286	434	299	612	792	5
hijo/ja	437	286	462	299	612	792	5
sino	465	286	482	299	612	792	5
en	484	286	494	299	612	792	5
el	496	286	503	299	612	792	5
ejemplo	506	286	538	299	612	792	5
que	541	286	555	299	612	792	5
da.	324	298	336	311	612	792	5
Los/las	341	298	370	311	612	792	5
adolescentes	374	298	425	311	612	792	5
aprenden	429	298	466	311	612	792	5
mucho	470	298	497	311	612	792	5
sobre	502	298	523	311	612	792	5
sexo	528	298	546	311	612	792	5
y	550	298	555	311	612	792	5
sexualidad	324	310	367	323	612	792	5
simplemente	370	310	422	323	612	792	5
mirando	425	310	458	323	612	792	5
y	461	310	466	323	612	792	5
observando	470	310	516	323	612	792	5
a	519	310	523	323	612	792	5
sus	527	310	539	323	612	792	5
pa-	543	310	555	323	612	792	5
dres/madres,	324	322	375	335	612	792	5
de	378	322	387	335	612	792	5
manera	390	322	419	335	612	792	5
que	422	322	436	335	612	792	5
éstos	439	322	459	335	612	792	5
últimos	461	322	491	335	612	792	5
les	494	322	505	335	612	792	5
enseñan	508	322	540	335	612	792	5
va-	543	322	555	335	612	792	5
lores	324	334	344	347	612	792	5
y	346	334	351	347	612	792	5
creencias	354	334	391	347	612	792	5
tanto	394	334	414	347	612	792	5
expresa	416	334	447	347	612	792	5
como	449	334	471	347	612	792	5
tácitamente.	474	334	522	347	612	792	5
La	96	274	107	287	612	792	5
sexualidad	109	274	152	287	612	792	5
es	154	274	162	287	612	792	5
una	165	274	179	287	612	792	5
manifestación	181	274	237	287	612	792	5
de	239	274	249	287	612	792	5
la	251	274	258	287	612	792	5
persona,	260	274	294	287	612	792	5
es	296	274	305	287	612	792	5
un	74	286	84	299	612	792	5
modo	86	286	109	299	612	792	5
de	112	286	121	299	612	792	5
ser	124	286	136	299	612	792	5
en	138	286	148	299	612	792	5
el	150	286	157	299	612	792	5
mundo	160	286	188	299	612	792	5
masculino	191	286	232	299	612	792	5
o	234	286	239	299	612	792	5
femenino	242	286	280	299	612	792	5
como	282	286	305	299	612	792	5
unidad,	74	298	103	311	612	792	5
como	106	298	128	311	612	792	5
totalidad;	131	298	168	311	612	792	5
es	171	298	179	311	612	792	5
una	182	298	196	311	612	792	5
apertura	199	298	232	311	612	792	5
hacia	234	298	255	311	612	792	5
otras	258	298	277	311	612	792	5
perso-	280	298	305	311	612	792	5
nas	74	310	87	323	612	792	5
que	90	310	104	323	612	792	5
permite	107	310	138	323	612	792	5
el	141	310	148	323	612	792	5
diálogo	151	310	181	323	612	792	5
con	184	310	198	323	612	792	5
el	201	310	208	323	612	792	5
otro	211	310	227	323	612	792	5
como	230	310	253	323	612	792	5
seres	256	310	276	323	612	792	5
sexua-	278	310	305	323	612	792	5
les,	74	322	87	335	612	792	5
racionales,	90	322	133	335	612	792	5
libres	135	322	158	335	612	792	5
y	160	322	165	335	612	792	5
responsables	168	322	219	335	612	792	5
que	221	322	236	335	612	792	5
somos.	238	322	266	335	612	792	5
Con	96	346	113	359	612	792	5
este	116	346	131	359	612	792	5
pensamiento	134	346	185	359	612	792	5
concuerda	188	346	229	359	612	792	5
Dulanto	232	346	264	359	612	792	5
Gutiérrez	267	346	305	359	612	792	5
(2000),	74	358	103	371	612	792	5
quien	107	358	129	371	612	792	5
en	133	358	142	371	612	792	5
su	146	358	155	371	612	792	5
artículo	159	358	190	371	612	792	5
Familia	193	358	224	371	612	792	5
y	228	358	233	371	612	792	5
adolescencia	237	358	288	371	612	792	5
ex-	292	358	305	371	612	792	5
plica	74	370	93	383	612	792	5
que	96	370	110	383	612	792	5
“la	113	370	125	383	612	792	5
sexualidad	128	370	171	383	612	792	5
es	173	370	182	383	612	792	5
una	185	370	199	383	612	792	5
identiﬁcación,	202	370	259	383	612	792	5
una	262	370	276	383	612	792	5
activi-	279	370	305	383	612	792	5
dad,	74	382	91	395	612	792	5
un	94	382	104	395	612	792	5
impulso,	107	382	142	395	612	792	5
un	145	382	155	395	612	792	5
proceso	159	382	190	395	612	792	5
biológico	193	382	231	395	612	792	5
y	234	382	239	395	612	792	5
emocional,	243	382	287	395	612	792	5
una	290	382	305	395	612	792	5
perspectiva	74	394	119	407	612	792	5
y	121	394	126	407	612	792	5
una	128	394	143	407	612	792	5
expresión	145	394	184	407	612	792	5
en	186	394	195	407	612	792	5
sí	197	394	204	407	612	792	5
misma.	206	394	235	407	612	792	5
Está	238	394	255	407	612	792	5
fuertemente	257	394	305	407	612	792	5
inﬂuida	74	406	104	419	612	792	5
por	107	406	120	419	612	792	5
las	122	406	133	419	612	792	5
creencias	136	406	173	419	612	792	5
sociales	175	406	207	419	612	792	5
y	209	406	214	419	612	792	5
personales	217	406	259	419	612	792	5
y,	261	406	268	419	612	792	5
a	270	406	275	419	612	792	5
su	277	406	286	419	612	792	5
vez,	288	406	305	419	612	792	5
inﬂuye	74	418	101	431	612	792	5
fuertemente	104	418	152	431	612	792	5
en	155	418	164	431	612	792	5
las	167	418	178	431	612	792	5
creencias	181	418	218	431	612	792	5
como	221	418	243	431	612	792	5
en	246	418	256	431	612	792	5
las	258	418	270	431	612	792	5
conduc-	272	418	305	431	612	792	5
tas”	74	430	89	443	612	792	5
(2000:367).	92	430	139	443	612	792	5
Esto	96	454	114	467	612	792	5
quiere	118	454	143	467	612	792	5
decir,	148	454	170	467	612	792	5
que	174	454	188	467	612	792	5
solamente	192	454	233	467	612	792	5
analizada	237	454	275	467	612	792	5
dentro	279	454	305	467	612	792	5
del	74	466	86	479	612	792	5
contexto	89	466	123	479	612	792	5
total	126	466	144	479	612	792	5
de	147	466	157	479	612	792	5
la	160	466	167	479	612	792	5
vida	170	466	187	479	612	792	5
de	190	466	200	479	612	792	5
una	203	466	217	479	612	792	5
persona	220	466	251	479	612	792	5
se	254	466	263	479	612	792	5
encuentre	266	466	305	479	612	792	5
un	74	478	84	491	612	792	5
sentido	87	478	116	491	612	792	5
signiﬁcativo	120	478	169	491	612	792	5
a	173	478	177	491	612	792	5
la	181	478	188	491	612	792	5
sexualidad	192	478	235	491	612	792	5
ya	238	478	248	491	612	792	5
que	251	478	266	491	612	792	5
los	269	478	281	491	612	792	5
seres	285	478	305	491	612	792	5
humanos	74	490	110	503	612	792	5
nacen	112	490	136	503	612	792	5
sexuados	138	490	175	503	612	792	5
y	177	490	182	503	612	792	5
como	185	490	207	503	612	792	5
tales	209	490	227	503	612	792	5
actúan	230	490	256	503	612	792	5
en	258	490	268	503	612	792	5
la	270	490	278	503	612	792	5
vida	280	490	297	503	612	792	5
y	300	490	305	503	612	792	5
tratan	74	502	96	515	612	792	5
a	100	502	104	515	612	792	5
las	107	502	118	515	612	792	5
otras	121	502	141	515	612	792	5
personas,	144	502	181	515	612	792	5
que	184	502	199	515	612	792	5
a	202	502	206	515	612	792	5
su	209	502	218	515	612	792	5
vez	221	502	235	515	612	792	5
son	238	502	252	515	612	792	5
seres	255	502	275	515	612	792	5
sexua-	278	502	305	515	612	792	5
dos;	74	514	90	527	612	792	5
de	93	514	102	527	612	792	5
tal	105	514	115	527	612	792	5
forma,	118	514	144	527	612	792	5
que	147	514	161	527	612	792	5
la	164	514	171	527	612	792	5
sexualidad	174	514	216	527	612	792	5
es	219	514	227	527	612	792	5
un	230	514	240	527	612	792	5
fenómeno	243	514	283	527	612	792	5
exis-	285	514	305	527	612	792	5
tencial	74	526	100	539	612	792	5
y	103	526	108	539	612	792	5
connatural	110	526	153	539	612	792	5
a	155	526	160	539	612	792	5
la	162	526	169	539	612	792	5
persona	172	526	203	539	612	792	5
humana.	205	526	239	539	612	792	5
Además,	96	550	132	563	612	792	5
en	133	550	143	563	612	792	5
las	145	550	156	563	612	792	5
diferentes	158	550	197	563	612	792	5
discusiones	199	550	245	563	612	792	5
grupales,	247	550	283	563	612	792	5
exis-	285	550	305	563	612	792	5
tió	74	562	84	575	612	792	5
la	87	562	94	575	612	792	5
tendencia	96	562	135	575	612	792	5
de	137	562	147	575	612	792	5
mirar	149	562	171	575	612	792	5
a	173	562	178	575	612	792	5
la	180	562	187	575	612	792	5
sexualidad	190	562	233	575	612	792	5
en	235	562	245	575	612	792	5
forma	247	562	271	575	612	792	5
fraccio-	274	562	305	575	612	792	5
nada,	74	574	95	587	612	792	5
atomista	98	574	131	587	612	792	5
y	134	574	139	587	612	792	5
en	142	574	151	587	612	792	5
estos	153	574	173	587	612	792	5
casos,	176	574	200	587	612	792	5
la	203	574	210	587	612	792	5
conducta	212	574	248	587	612	792	5
sexual	251	574	277	587	612	792	5
carece	279	574	305	587	612	792	5
de	74	586	83	599	612	792	5
signiﬁcación	87	586	138	599	612	792	5
cuando	142	586	170	599	612	792	5
la	174	586	181	599	612	792	5
sacamos	185	586	219	599	612	792	5
del	222	586	235	599	612	792	5
molde	238	586	263	599	612	792	5
integrado	267	586	305	599	612	792	5
y	74	598	79	611	612	792	5
total	82	598	99	611	612	792	5
de	102	598	112	611	612	792	5
la	114	598	122	611	612	792	5
vida	125	598	142	611	612	792	5
del	145	598	157	611	612	792	5
individuo.	160	598	201	611	612	792	5
Así,	203	598	219	611	612	792	5
en	222	598	231	611	612	792	5
el	234	598	242	611	612	792	5
caso	244	598	262	611	612	792	5
de	265	598	274	611	612	792	5
los	277	598	289	611	612	792	5
pa-	292	598	305	611	612	792	5
dres/madres	74	610	122	623	612	792	5
y	125	610	130	623	612	792	5
representantes	133	610	191	623	612	792	5
de	194	610	203	623	612	792	5
la	206	610	214	623	612	792	5
comunidad,	217	610	264	623	612	792	5
surgieron	267	610	305	623	612	792	5
varias	74	622	98	635	612	792	5
subcategorías	100	622	155	635	612	792	5
como	158	622	180	635	612	792	5
es	183	622	191	635	612	792	5
la	194	622	201	635	612	792	5
de	204	622	214	635	612	792	5
apreciar	217	622	249	635	612	792	5
la	252	622	259	635	612	792	5
sexualidad	262	622	305	635	612	792	5
como	74	634	96	647	612	792	5
solo	99	634	116	647	612	792	5
genitalidad,	119	634	166	647	612	792	5
sexo,	169	634	189	647	612	792	5
placer;	192	634	220	647	612	792	5
sin	223	634	234	647	612	792	5
embargo,	237	634	275	647	612	792	5
no	278	634	288	647	612	792	5
son	291	634	305	647	612	792	5
los	74	646	85	659	612	792	5
órganos	89	646	120	659	612	792	5
genitales,	124	646	162	659	612	792	5
por	165	646	178	659	612	792	5
importantes	182	646	229	659	612	792	5
que	232	646	247	659	612	792	5
sean,	250	646	270	659	612	792	5
los	273	646	285	659	612	792	5
úni-	288	646	305	659	612	792	5
cos	74	658	87	671	612	792	5
que	89	658	104	671	612	792	5
determinan	106	658	151	671	612	792	5
la	153	658	161	671	612	792	5
expresión	163	658	202	671	612	792	5
personal	204	658	238	671	612	792	5
de	240	658	250	671	612	792	5
la	252	658	259	671	612	792	5
sexualidad	262	658	305	671	612	792	5
pues	74	670	92	683	612	792	5
cuando	95	670	123	683	612	792	5
se	126	670	134	683	612	792	5
da	137	670	146	683	612	792	5
importancia	149	670	196	683	612	792	5
solo	199	670	216	683	612	792	5
a	218	670	222	683	612	792	5
los	225	670	237	683	612	792	5
genitales	239	670	275	683	612	792	5
(sexo),	277	670	305	683	612	792	5
la	74	682	81	695	612	792	5
persona	83	682	115	695	612	792	5
se	117	682	125	695	612	792	5
coloca	128	682	154	695	612	792	5
al	156	682	164	695	612	792	5
servicio	166	682	198	695	612	792	5
de	200	682	210	695	612	792	5
éstos.	212	682	235	695	612	792	5
Sí	96	706	105	719	612	792	5
reducimos	107	706	149	719	612	792	5
la	152	706	159	719	612	792	5
sexualidad	162	706	205	719	612	792	5
como	207	706	230	719	612	792	5
función	232	706	263	719	612	792	5
reproduc-	266	706	305	719	612	792	5
tiva	74	718	89	731	612	792	5
como	92	718	114	731	612	792	5
sucedió	117	718	147	731	612	792	5
con	150	718	165	731	612	792	5
una	168	718	182	731	612	792	5
frase	185	718	204	731	612	792	5
dicha	207	718	229	731	612	792	5
por	232	718	245	731	612	792	5
un	248	718	258	731	612	792	5
participan-	261	718	305	731	612	792	5
A	347	358	354	371	612	792	5
este	356	358	372	371	612	792	5
respecto,	374	358	410	371	612	792	5
pienso	412	358	438	371	612	792	5
que	441	358	455	371	612	792	5
los	457	358	469	371	612	792	5
padres/madres	471	358	529	371	612	792	5
deben	531	358	555	371	612	792	5
aprender	324	370	359	383	612	792	5
a	362	370	366	383	612	792	5
controlar	369	370	405	383	612	792	5
las	407	370	418	383	612	792	5
emociones	421	370	464	383	612	792	5
abierta	466	370	493	383	612	792	5
y	496	370	501	383	612	792	5
positivamen-	503	370	555	383	612	792	5
te	324	382	332	395	612	792	5
para	334	382	351	395	612	792	5
poder	354	382	376	395	612	792	5
dar	379	382	392	395	612	792	5
ejemplo	394	382	426	395	612	792	5
con	429	382	443	395	612	792	5
actitudes	446	382	481	395	612	792	5
sexuales	483	382	517	395	612	792	5
positivas	520	382	555	395	612	792	5
y	324	394	329	407	612	792	5
saludables	333	394	375	407	612	792	5
ya	379	394	388	407	612	792	5
que	392	394	406	407	612	792	5
durante	410	394	440	407	612	792	5
los	444	394	456	407	612	792	5
talleres	459	394	488	407	612	792	5
se	492	394	500	407	612	792	5
percibió	504	394	537	407	612	792	5
que	541	394	555	407	612	792	5
éstos	324	406	344	419	612	792	5
se	347	406	356	419	612	792	5
han	359	406	373	419	612	792	5
habituado	376	406	416	419	612	792	5
a	419	406	423	419	612	792	5
ocultar	426	406	454	419	612	792	5
sus	457	406	470	419	612	792	5
sentimientos	473	406	523	419	612	792	5
de	526	406	536	419	612	792	5
des-	539	406	555	419	612	792	5
ilusión,	324	418	354	431	612	792	5
dolor	356	418	377	431	612	792	5
y	380	418	385	431	612	792	5
soledad	387	418	418	431	612	792	5
tras	420	418	434	431	612	792	5
una	436	418	451	431	612	792	5
fachada	453	418	484	431	612	792	5
de	486	418	496	431	612	792	5
ira	498	418	509	431	612	792	5
(que	511	418	529	431	612	792	5
quedó	531	418	555	431	612	792	5
evidenciada	324	430	372	443	612	792	5
en	375	430	384	443	612	792	5
los	387	430	398	443	612	792	5
talleres	401	430	430	443	612	792	5
de	432	430	442	443	612	792	5
género).	444	430	477	443	612	792	5
Scout	347	454	370	467	612	792	5
(1993),	373	454	402	467	612	792	5
maniﬁesta	405	454	446	467	612	792	5
basado	449	454	477	467	612	792	5
en	480	454	490	467	612	792	5
lo	493	454	501	467	612	792	5
anteriormen-	504	454	555	467	612	792	5
te	324	466	332	479	612	792	5
dicho,	336	466	360	479	612	792	5
que	364	466	379	479	612	792	5
existe	383	466	406	479	612	792	5
interacción	410	466	455	479	612	792	5
entre	459	466	479	479	612	792	5
nuestras	483	466	516	479	612	792	5
actitudes	520	466	555	479	612	792	5
sexuales	324	478	358	491	612	792	5
y	362	478	367	491	612	792	5
nuestras	370	478	403	491	612	792	5
emociones	406	478	449	491	612	792	5
y,	452	478	459	491	612	792	5
cuando	462	478	491	491	612	792	5
no	495	478	505	491	612	792	5
se	508	478	516	491	612	792	5
expresan	520	478	555	491	612	792	5
adecuadamente	324	490	386	503	612	792	5
las	389	490	400	503	612	792	5
emociones	403	490	446	503	612	792	5
empieza	449	490	483	503	612	792	5
a	486	490	490	503	612	792	5
crearse	493	490	522	503	612	792	5
una	525	490	539	503	612	792	5
ba-	543	490	555	503	612	792	5
rrera	324	502	343	515	612	792	5
entre	347	502	367	515	612	792	5
los	370	502	382	515	612	792	5
miembros	386	502	426	515	612	792	5
de	429	502	439	515	612	792	5
una	442	502	457	515	612	792	5
pareja	460	502	485	515	612	792	5
que	488	502	503	515	612	792	5
interﬁere	506	502	542	515	612	792	5
en	546	502	555	515	612	792	5
los	324	514	336	527	612	792	5
sentimientos	339	514	389	527	612	792	5
y	392	514	397	527	612	792	5
actitudes	399	514	434	527	612	792	5
sexuales	437	514	471	527	612	792	5
positivas;	473	514	512	527	612	792	5
una	514	514	528	527	612	792	5
visión	531	514	555	527	612	792	5
negativa	324	526	358	539	612	792	5
de	361	526	370	539	612	792	5
la	373	526	380	539	612	792	5
sexualidad	383	526	426	539	612	792	5
es	428	526	437	539	612	792	5
modelada	439	526	478	539	612	792	5
por	481	526	494	539	612	792	5
los	497	526	508	539	612	792	5
padres/ma-	511	526	555	539	612	792	5
dres	324	538	341	551	612	792	5
a	344	538	348	551	612	792	5
sus	350	538	363	551	612	792	5
hijos/as	366	538	396	551	612	792	5
y	399	538	404	551	612	792	5
por	406	538	420	551	612	792	5
esta	422	538	438	551	612	792	5
razón,	440	538	465	551	612	792	5
se	467	538	475	551	612	792	5
piensa	478	538	503	551	612	792	5
que	506	538	520	551	612	792	5
antes	523	538	543	551	612	792	5
de	546	538	555	551	612	792	5
educar	324	550	351	563	612	792	5
sexualmente	354	550	404	563	612	792	5
a	407	550	412	563	612	792	5
nuestros	415	550	448	563	612	792	5
hijos/as	451	550	482	563	612	792	5
se	485	550	493	563	612	792	5
hace	496	550	514	563	612	792	5
necesario	518	550	555	563	612	792	5
hacernos	324	562	360	575	612	792	5
una	364	562	378	575	612	792	5
autoevaluación	382	562	442	575	612	792	5
y	446	562	451	575	612	792	5
preguntarnos	454	562	506	575	612	792	5
¿Me	510	562	528	575	612	792	5
siento	531	562	555	575	612	792	5
bien	324	574	342	587	612	792	5
con	344	574	359	587	612	792	5
mi	362	574	372	587	612	792	5
propia	375	574	400	587	612	792	5
sexualidad?	403	574	450	587	612	792	5
Hacerlo	453	574	485	587	612	792	5
es	487	574	496	587	612	792	5
necesario	498	574	536	587	612	792	5
por-	539	574	555	587	612	792	5
que	324	586	339	599	612	792	5
nuestras	342	586	375	599	612	792	5
actitudes,	378	586	416	599	612	792	5
creencias,	420	586	460	599	612	792	5
miedos	463	586	492	599	612	792	5
que	495	586	510	599	612	792	5
tienen	513	586	537	599	612	792	5
que	541	586	555	599	612	792	5
ver	324	598	337	611	612	792	5
con	340	598	354	611	612	792	5
nuestra	357	598	386	611	612	792	5
propia	389	598	414	611	612	792	5
sexualidad	417	598	460	611	612	792	5
inﬂuyen	462	598	495	611	612	792	5
en	498	598	507	611	612	792	5
forma	510	598	534	611	612	792	5
radi-	536	598	555	611	612	792	5
cal	324	610	336	623	612	792	5
en	339	610	349	623	612	792	5
lo	352	610	359	623	612	792	5
que	362	610	377	623	612	792	5
enseñamos	380	610	424	623	612	792	5
a	427	610	431	623	612	792	5
nuestros	434	610	468	623	612	792	5
hijos/as	471	610	501	623	612	792	5
sobre	504	610	526	623	612	792	5
sexo	529	610	547	623	612	792	5
y	550	610	555	623	612	792	5
sexualidad.	324	622	370	635	612	792	5
La	347	646	358	659	612	792	5
otra	363	646	378	659	612	792	5
subcategoría	384	646	434	659	612	792	5
que	439	646	454	659	612	792	5
se	459	646	467	659	612	792	5
asomó	473	646	499	659	612	792	5
a	504	646	508	659	612	792	5
la	513	646	521	659	612	792	5
catego-	526	646	555	659	612	792	5
ría	324	658	335	671	612	792	5
sexualidad	339	658	381	671	612	792	5
fue	385	658	398	671	612	792	5
la	401	658	408	671	612	792	5
Tendencia	412	658	453	671	612	792	5
de	456	658	466	671	612	792	5
los	469	658	481	671	612	792	5
padres/madres	485	658	542	671	612	792	5
de	546	658	555	671	612	792	5
transferir	324	670	361	683	612	792	5
su	365	670	374	683	612	792	5
responsabilidad	378	670	441	683	612	792	5
como	445	670	467	683	612	792	5
primeros	471	670	506	683	612	792	5
educadores	510	670	555	683	612	792	5
sexuales	324	682	358	695	612	792	5
hacia	361	682	382	695	612	792	5
los/las	385	682	411	695	612	792	5
maestras.	413	682	451	695	612	792	5
Llama	454	682	479	695	612	792	5
la	482	682	489	695	612	792	5
atención	492	682	526	695	612	792	5
que	529	682	543	695	612	792	5
en	546	682	555	695	612	792	5
los	324	694	336	707	612	792	5
talleres	339	694	368	707	612	792	5
de	371	694	380	707	612	792	5
las	383	694	394	707	612	792	5
docentes,	397	694	435	707	612	792	5
éstas	438	694	457	707	612	792	5
también	460	694	493	707	612	792	5
dejaron	495	694	525	707	612	792	5
su	528	694	537	707	612	792	5
res-	540	694	555	707	612	792	5
ponsabilidad	324	706	376	719	612	792	5
de	378	706	387	719	612	792	5
orientar	389	706	420	719	612	792	5
y	422	706	427	719	612	792	5
educar	430	706	456	719	612	792	5
sexualmente	458	706	508	719	612	792	5
a	510	706	515	719	612	792	5
sus	517	706	530	719	612	792	5
alum-	532	706	555	719	612	792	5
nos/as	324	718	349	731	612	792	5
en	352	718	361	731	612	792	5
los	364	718	376	731	612	792	5
padres/madres.	378	718	438	731	612	792	5
EDUCERE	574	708	586	735	612	792	5
•	574	704	586	706	612	792	5
I	574	700	586	701	612	792	5
n	574	696	586	699	612	792	5
v	574	691	586	695	612	792	5
e	574	687	586	690	612	792	5
s	574	683	586	686	612	792	5
t	574	679	586	682	612	792	5
i	574	677	586	678	612	792	5
g	574	672	586	676	612	792	5
a	574	668	586	671	612	792	5
c	574	664	586	667	612	792	5
i	574	661	586	663	612	792	5
ó	574	657	586	660	612	792	5
n	574	653	586	656	612	792	5
a	574	646	586	650	612	792	5
r	574	642	586	645	612	792	5
b	574	638	586	641	612	792	5
i	574	636	586	637	612	792	5
t	574	632	586	635	612	792	5
r	574	628	586	631	612	792	5
a	574	623	586	627	612	792	5
d	574	619	586	622	612	792	5
a	574	615	586	618	612	792	5
•	574	610	586	612	612	792	5
ISSN:	573	586	586	605	612	792	5
1316	573	568	586	583	612	792	5
-	573	563	586	565	612	792	5
4910	573	544	586	561	612	792	5
•	573	540	586	542	612	792	5
Año	573	522	586	536	612	792	5
12,	573	510	586	520	612	792	5
Nº	573	499	586	508	612	792	5
40	573	489	586	497	612	792	5
•	573	484	586	487	612	792	5
Enero	573	460	586	480	612	792	5
-	573	455	586	458	612	792	5
Febrero	573	427	586	453	612	792	5
-	573	422	586	425	612	792	5
Marzo,	573	397	586	420	612	792	5
2008	573	378	586	395	612	792	5
•	573	373	586	376	612	792	5
79	573	363	586	371	612	792	5
-	573	358	586	361	612	792	5
87.	573	346	586	356	612	792	5
In	470	35	481	56	612	792	5
v	482	35	487	56	612	792	5
e	489	35	494	56	612	792	5
s	496	35	501	56	612	792	5
t	502	35	506	56	612	792	5
i	507	35	510	56	612	792	5
g	512	35	518	56	612	792	5
ació	519	35	543	56	612	792	5
n	545	35	551	56	612	792	5
83	576	747	586	763	612	792	5
In	70	35	80	56	612	792	6
v	82	35	87	56	612	792	6
e	88	35	94	56	612	792	6
s	95	35	100	56	612	792	6
t	102	35	105	56	612	792	6
i	107	35	110	56	612	792	6
g	111	35	117	56	612	792	6
a	119	35	124	56	612	792	6
ci	126	35	136	56	612	792	6
ó	137	35	143	56	612	792	6
n	144	35	150	56	612	792	6
De	79	63	91	77	612	792	6
modo	93	63	116	77	612	792	6
que	118	63	133	77	612	792	6
ni	135	63	143	77	612	792	6
uno	145	63	160	77	612	792	6
ni	162	63	170	77	612	792	6
el	172	63	179	77	612	792	6
otro	182	63	198	77	612	792	6
cumplen	200	63	234	77	612	792	6
con	236	63	251	77	612	792	6
esta	253	63	269	77	612	792	6
fun-	271	63	288	77	612	792	6
ción	57	75	74	89	612	792	6
de	76	75	86	89	612	792	6
educación	88	75	129	89	612	792	6
sexual	131	75	157	89	612	792	6
y	159	75	164	89	612	792	6
las/los	166	75	192	89	612	792	6
adolescentes	194	75	245	89	612	792	6
son	247	75	261	89	612	792	6
orien-	264	75	288	89	612	792	6
tados	57	87	78	101	612	792	6
y	81	87	86	101	612	792	6
educados	89	87	126	101	612	792	6
por	129	87	142	101	612	792	6
sus	145	87	158	101	612	792	6
pares,	161	87	184	101	612	792	6
su	187	87	196	101	612	792	6
propia	199	87	225	101	612	792	6
experiencia	227	87	274	101	612	792	6
vi-	276	87	288	101	612	792	6
vencial	57	99	86	113	612	792	6
y	88	99	93	113	612	792	6
medios	95	99	124	113	612	792	6
audiovisuales	126	99	180	113	612	792	6
como	182	99	204	113	612	792	6
el	207	99	214	113	612	792	6
Internet.	216	99	249	113	612	792	6
Sabemos	251	99	288	113	612	792	6
que	57	111	71	125	612	792	6
obtienen	75	111	109	125	612	792	6
información	113	111	161	125	612	792	6
de	165	111	174	125	612	792	6
estas	178	111	197	125	612	792	6
fuentes	201	111	230	125	612	792	6
pero,	233	111	253	125	612	792	6
¿es	257	111	270	125	612	792	6
una	273	111	288	125	612	792	6
información	57	123	106	137	612	792	6
de	108	123	118	137	612	792	6
calidad,	120	123	151	137	612	792	6
no	154	123	164	137	612	792	6
tergiversada	166	123	215	137	612	792	6
o	218	123	223	137	612	792	6
pervertida?	225	123	270	137	612	792	6
En	79	147	90	161	612	792	6
la	92	147	100	161	612	792	6
categoría	102	147	138	161	612	792	6
Género,	140	147	172	161	612	792	6
se	174	147	183	161	612	792	6
aprecia	185	147	213	161	612	792	6
la	215	147	223	161	612	792	6
presencia	225	147	262	161	612	792	6
de	264	147	274	161	612	792	6
es-	276	147	288	161	612	792	6
tereotipos	57	159	96	173	612	792	6
de	99	159	108	173	612	792	6
género	111	159	138	173	612	792	6
de	140	159	150	173	612	792	6
tipo	152	159	168	173	612	792	6
machista,	170	159	209	173	612	792	6
lo	211	159	219	173	612	792	6
que	221	159	236	173	612	792	6
indica	238	159	263	173	612	792	6
como	265	159	288	173	612	792	6
reﬂexión,	57	171	95	185	612	792	6
la	99	171	106	185	612	792	6
necesidad	110	171	150	185	612	792	6
de	154	171	163	185	612	792	6
empezar	168	171	201	185	612	792	6
a	206	171	210	185	612	792	6
abordar	214	171	245	185	612	792	6
el	249	171	256	185	612	792	6
género	260	171	288	185	612	792	6
como	57	183	79	197	612	792	6
eje	82	183	94	197	612	792	6
fundamental	97	183	147	197	612	792	6
en	150	183	160	197	612	792	6
la	163	183	170	197	612	792	6
salud	173	183	194	197	612	792	6
sexual	197	183	223	197	612	792	6
porque	226	183	254	197	612	792	6
muchas	257	183	288	197	612	792	6
de	57	195	66	209	612	792	6
las	69	195	80	209	612	792	6
características	83	195	139	209	612	792	6
surgidas	142	195	175	209	612	792	6
de	178	195	187	209	612	792	6
estos	190	195	210	209	612	792	6
estereotipos	212	195	260	209	612	792	6
de	263	195	272	209	612	792	6
gé-	275	195	288	209	612	792	6
nero	57	207	74	221	612	792	6
machista,	77	207	115	221	612	792	6
se	117	207	126	221	612	792	6
encuentran	128	207	172	221	612	792	6
en	174	207	184	221	612	792	6
la	186	207	193	221	612	792	6
base	196	207	213	221	612	792	6
de	216	207	225	221	612	792	6
conductas	227	207	267	221	612	792	6
ries-	270	207	288	221	612	792	6
gosas	57	219	79	233	612	792	6
para	81	219	99	233	612	792	6
la	101	219	108	233	612	792	6
salud	111	219	132	233	612	792	6
sexual	134	219	160	233	612	792	6
de	163	219	172	233	612	792	6
las/los	174	219	200	233	612	792	6
adolescentes.	203	219	256	233	612	792	6
Los	79	243	94	257	612	792	6
padres/madres	98	243	155	257	612	792	6
mediante	159	243	196	257	612	792	6
la	200	243	207	257	612	792	6
acción	211	243	237	257	612	792	6
y	241	243	246	257	612	792	6
los	250	243	261	257	612	792	6
ejem-	265	243	288	257	612	792	6
plos	57	255	73	269	612	792	6
inﬂuyen	75	255	108	269	612	792	6
sobre	110	255	131	269	612	792	6
el	134	255	141	269	612	792	6
desarrollo	143	255	182	269	612	792	6
del	185	255	197	269	612	792	6
rol	199	255	210	269	612	792	6
de	212	255	221	269	612	792	6
género,	224	255	253	269	612	792	6
deﬁnido	255	255	288	269	612	792	6
como	57	267	79	281	612	792	6
el	81	267	89	281	612	792	6
conjunto	91	267	126	281	612	792	6
de	129	267	138	281	612	792	6
expectativas	141	267	190	281	612	792	6
que	192	267	207	281	612	792	6
describen	210	267	247	281	612	792	6
cómo	250	267	272	281	612	792	6
de-	275	267	288	281	612	792	6
berían	57	279	81	293	612	792	6
pensar,	84	279	112	293	612	792	6
actuar	114	279	138	293	612	792	6
y	141	279	146	293	612	792	6
sentir	148	279	170	293	612	792	6
los	172	279	184	293	612	792	6
hombres	186	279	221	293	612	792	6
y	223	279	228	293	612	792	6
las	230	279	241	293	612	792	6
mujeres.	244	279	278	293	612	792	6
Esther	29	714	42	736	612	792	6
A.	29	706	42	712	612	792	6
Caricote	29	676	42	703	612	792	6
Agreda:	29	649	42	674	612	792	6
Inﬂuencia	29	615	41	646	612	792	6
de	29	605	41	613	612	792	6
los	29	593	41	602	612	792	6
padres	29	568	41	591	612	792	6
en	29	558	41	566	612	792	6
la	29	550	41	556	612	792	6
educación	29	515	41	548	612	792	6
sexual	29	491	41	513	612	792	6
de	29	481	41	489	612	792	6
los	29	470	41	479	612	792	6
adolescentes.	29	422	41	468	612	792	6
En	79	303	90	317	612	792	6
los	94	303	106	317	612	792	6
talleres	109	303	138	317	612	792	6
con	142	303	156	317	612	792	6
los	160	303	172	317	612	792	6
padres/madres	175	303	233	317	612	792	6
encontramos	236	303	288	317	612	792	6
algunas	57	315	87	329	612	792	6
frases	90	315	114	329	612	792	6
reveladoras	117	315	163	329	612	792	6
como	166	315	188	329	612	792	6
por	191	315	204	329	612	792	6
ejemplo:	207	315	242	329	612	792	6
“Todas	245	315	273	329	612	792	6
las	276	315	288	329	612	792	6
tardes,	57	327	83	341	612	792	6
mi	87	327	97	341	612	792	6
mamá	101	327	126	341	612	792	6
me	130	327	142	341	612	792	6
ponía	146	327	168	341	612	792	6
vestidos	172	327	204	341	612	792	6
y	208	327	213	341	612	792	6
me	217	327	229	341	612	792	6
decía	233	327	254	341	612	792	6
que	258	327	273	341	612	792	6
las	276	327	288	341	612	792	6
niñas	57	339	78	353	612	792	6
tenían	82	339	106	353	612	792	6
que	111	339	125	353	612	792	6
estar	129	339	148	353	612	792	6
bonitas	152	339	181	353	612	792	6
y	186	339	191	353	612	792	6
arregladas	195	339	236	353	612	792	6
como	240	339	262	353	612	792	6
niñas	266	339	288	353	612	792	6
porque	57	351	84	365	612	792	6
en	88	351	97	365	612	792	6
el	100	351	108	365	612	792	6
día	111	351	123	365	612	792	6
yo	126	351	136	365	612	792	6
me	139	351	152	365	612	792	6
ponía	155	351	177	365	612	792	6
chores	180	351	206	365	612	792	6
y	210	351	215	365	612	792	6
jugaba	218	351	245	365	612	792	6
en	248	351	257	365	612	792	6
el	260	351	268	365	612	792	6
sue-	271	351	288	365	612	792	6
lo”;	57	363	72	377	612	792	6
Eliseo	74	363	99	377	612	792	6
manifestaba:	101	363	152	377	612	792	6
“a	155	363	164	377	612	792	6
mi	166	363	176	377	612	792	6
tía	179	363	189	377	612	792	6
le	191	363	198	377	612	792	6
gustaba	201	363	231	377	612	792	6
que	234	363	248	377	612	792	6
yo	250	363	260	377	612	792	6
jugara	263	363	288	377	612	792	6
béisbol	57	375	86	389	612	792	6
porque	88	375	116	389	612	792	6
era	118	375	130	389	612	792	6
un	133	375	143	389	612	792	6
juego	145	375	167	389	612	792	6
de	169	375	179	389	612	792	6
hombre	181	375	212	389	612	792	6
y	214	375	219	389	612	792	6
podía	221	375	244	389	612	792	6
ser	246	375	257	389	612	792	6
pelote-	260	375	288	389	612	792	6
ro	57	387	65	401	612	792	6
y	68	387	73	401	612	792	6
ganar	75	387	97	401	612	792	6
dinero”.	100	387	132	401	612	792	6
84	32	747	42	763	612	792	6
Estas	79	411	100	425	612	792	6
frases	103	411	126	425	612	792	6
hacen	129	411	152	425	612	792	6
comprender	154	411	202	425	612	792	6
las	204	411	216	425	612	792	6
inﬂuencias	218	411	261	425	612	792	6
socia-	264	411	288	425	612	792	6
les	57	423	68	437	612	792	6
sobre	70	423	92	437	612	792	6
el	95	423	102	437	612	792	6
rol	104	423	115	437	612	792	6
de	118	423	127	437	612	792	6
género	130	423	157	437	612	792	6
y	160	423	165	437	612	792	6
se	167	423	176	437	612	792	6
observa	178	423	209	437	612	792	6
que	212	423	226	437	612	792	6
los	229	423	241	437	612	792	6
padres/ma-	243	423	288	437	612	792	6
dres	57	435	73	449	612	792	6
suelen	76	435	102	449	612	792	6
utilizar	105	435	133	449	612	792	6
premios	136	435	168	449	612	792	6
y	171	435	176	449	612	792	6
castigos	179	435	211	449	612	792	6
para	214	435	231	449	612	792	6
enseñar	234	435	265	449	612	792	6
a	267	435	272	449	612	792	6
sus	275	435	288	449	612	792	6
hijas	57	447	76	461	612	792	6
a	78	447	83	461	612	792	6
ser	85	447	97	461	612	792	6
femeninas	99	447	140	461	612	792	6
y	143	447	148	461	612	792	6
a	150	447	155	461	612	792	6
sus	157	447	170	461	612	792	6
hijos	173	447	192	461	612	792	6
a	194	447	199	461	612	792	6
ser	201	447	213	461	612	792	6
masculinos.	216	447	263	461	612	792	6
Esto	79	471	97	485	612	792	6
fundamenta	102	471	149	485	612	792	6
lo	155	471	162	485	612	792	6
dicho	167	471	190	485	612	792	6
por	195	471	208	485	612	792	6
Eccles,	213	471	242	485	612	792	6
J.	247	471	253	485	612	792	6
(1998),	258	471	288	485	612	792	6
quien	57	483	79	497	612	792	6
hace	81	483	100	497	612	792	6
hincapié	102	483	136	497	612	792	6
en	139	483	148	497	612	792	6
que	151	483	165	497	612	792	6
el	168	483	175	497	612	792	6
desarrollo	177	483	217	497	612	792	6
del	220	483	232	497	612	792	6
rol	235	483	246	497	612	792	6
de	248	483	258	497	612	792	6
género	260	483	288	497	612	792	6
en	57	495	66	509	612	792	6
los	69	495	81	509	612	792	6
niños	83	495	105	509	612	792	6
y	108	495	113	509	612	792	6
adolescentes	116	495	166	509	612	792	6
ocurre	169	495	194	509	612	792	6
a	197	495	202	509	612	792	6
través	204	495	228	509	612	792	6
de	231	495	240	509	612	792	6
la	243	495	250	509	612	792	6
observa-	253	495	288	509	612	792	6
ción	57	507	74	521	612	792	6
y	77	507	82	521	612	792	6
la	84	507	91	521	612	792	6
imitación	94	507	132	521	612	792	6
del	134	507	147	521	612	792	6
comportamiento	149	507	215	521	612	792	6
de	217	507	227	521	612	792	6
los	230	507	241	521	612	792	6
adultos	244	507	273	521	612	792	6
del	275	507	288	521	612	792	6
mismo	57	519	84	533	612	792	6
sexo	87	519	105	533	612	792	6
y,	108	519	115	533	612	792	6
a	118	519	122	533	612	792	6
través	125	519	149	533	612	792	6
de	152	519	161	533	612	792	6
las	164	519	175	533	612	792	6
recompensas	178	519	230	533	612	792	6
y	233	519	238	533	612	792	6
los	241	519	252	533	612	792	6
castigos	255	519	288	533	612	792	6
que	57	531	71	545	612	792	6
reciben	75	531	104	545	612	792	6
cuando	108	531	137	545	612	792	6
se	140	531	149	545	612	792	6
comportan	152	531	195	545	612	792	6
de	199	531	208	545	612	792	6
forma	212	531	236	545	612	792	6
apropiada	239	531	279	545	612	792	6
o	283	531	288	545	612	792	6
inapropiada	57	543	104	557	612	792	6
en	106	543	116	557	612	792	6
lo	118	543	126	557	612	792	6
que	129	543	143	557	612	792	6
respecta	146	543	178	557	612	792	6
al	181	543	188	557	612	792	6
rol	191	543	202	557	612	792	6
de	204	543	214	557	612	792	6
género.	216	543	246	557	612	792	6
Lo	79	567	90	581	612	792	6
que	93	567	107	581	612	792	6
signiﬁca	110	567	144	581	612	792	6
que	146	567	160	581	612	792	6
el	163	567	170	581	612	792	6
modelaje	172	567	209	581	612	792	6
social	212	567	235	581	612	792	6
juega	237	567	259	581	612	792	6
un	261	567	271	581	612	792	6
im-	274	567	288	581	612	792	6
portante	57	579	89	593	612	792	6
papel	93	579	115	593	612	792	6
en	119	579	128	593	612	792	6
la	132	579	139	593	612	792	6
perpetuación	143	579	194	593	612	792	6
del	198	579	210	593	612	792	6
machismo	214	579	255	593	612	792	6
en	259	579	268	593	612	792	6
esta	272	579	288	593	612	792	6
comunidad	57	591	101	605	612	792	6
puesto	105	591	131	605	612	792	6
que	136	591	150	605	612	792	6
observando	154	591	200	605	612	792	6
a	204	591	209	605	612	792	6
sus	213	591	226	605	612	792	6
padres/madres	230	591	288	605	612	792	6
y	57	603	62	617	612	792	6
a	65	603	70	617	612	792	6
otros	74	603	94	617	612	792	6
adultos	98	603	126	617	612	792	6
del	130	603	142	617	612	792	6
barrio,	146	603	173	617	612	792	6
así	176	603	188	617	612	792	6
como	191	603	214	617	612	792	6
a	217	603	222	617	612	792	6
sus	226	603	238	617	612	792	6
pares	242	603	263	617	612	792	6
y	267	603	272	617	612	792	6
los	276	603	288	617	612	792	6
medios	57	615	86	629	612	792	6
de	88	615	98	629	612	792	6
comunicación,	100	615	159	629	612	792	6
las/los	161	615	187	629	612	792	6
adolescentes	190	615	240	629	612	792	6
se	243	615	251	629	612	792	6
exponen	254	615	288	629	612	792	6
a	57	627	61	641	612	792	6
miles	64	627	86	641	612	792	6
de	88	627	98	641	612	792	6
modos	100	627	127	641	612	792	6
de	130	627	139	641	612	792	6
comportamiento	142	627	208	641	612	792	6
femenino	210	627	248	641	612	792	6
y	251	627	256	641	612	792	6
mascu-	259	627	288	641	612	792	6
lino	57	639	72	653	612	792	6
que	75	639	90	653	612	792	6
los	93	639	104	653	612	792	6
pueden	107	639	136	653	612	792	6
estar	139	639	158	653	612	792	6
discriminando	161	639	218	653	612	792	6
o	221	639	226	653	612	792	6
estereotipando	229	639	288	653	612	792	6
como	57	651	79	665	612	792	6
es	82	651	90	665	612	792	6
el	94	651	101	665	612	792	6
caso	104	651	122	665	612	792	6
de	125	651	135	665	612	792	6
este	138	651	153	665	612	792	6
“estilo	157	651	183	665	612	792	6
de	186	651	195	665	612	792	6
vida	199	651	216	665	612	792	6
machista”	219	651	259	665	612	792	6
que	262	651	277	665	612	792	6
lo	280	651	288	665	612	792	6
van	57	663	71	677	612	792	6
asumiendo	73	663	117	677	612	792	6
casi	119	663	135	677	612	792	6
en	137	663	146	677	612	792	6
forma	149	663	173	677	612	792	6
“natural”,	175	663	214	677	612	792	6
sin	216	663	228	677	612	792	6
ningún	230	663	258	677	612	792	6
tipo	260	663	276	677	612	792	6
de	278	663	288	677	612	792	6
reﬂexión,	57	675	95	689	612	792	6
acríticamente,	97	675	153	689	612	792	6
que	156	675	170	689	612	792	6
suelen	172	675	198	689	612	792	6
constituir	200	675	238	689	612	792	6
un	240	675	250	689	612	792	6
factor	253	675	276	689	612	792	6
de	278	675	288	689	612	792	6
riesgo	57	687	81	701	612	792	6
para	84	687	101	701	612	792	6
estos/as	103	687	134	701	612	792	6
jóvenes	137	687	168	701	612	792	6
en	170	687	179	701	612	792	6
cuanto	182	687	209	701	612	792	6
a	211	687	216	701	612	792	6
su	218	687	227	701	612	792	6
salud	229	687	251	701	612	792	6
sexual.	253	687	281	701	612	792	6
Fijémonos	79	711	122	725	612	792	6
que	125	711	139	725	612	792	6
los	142	711	154	725	612	792	6
padres/madres	157	711	215	725	612	792	6
de	218	711	227	725	612	792	6
las/los	230	711	256	725	612	792	6
adoles-	259	711	288	725	612	792	6
centes	57	723	82	737	612	792	6
asistentes	86	723	124	737	612	792	6
a	128	723	132	737	612	792	6
los	136	723	148	737	612	792	6
talleres	152	723	181	737	612	792	6
también	185	723	217	737	612	792	6
(como	221	723	246	737	612	792	6
cadenas),	250	723	288	737	612	792	6
fueron	307	63	334	77	612	792	6
criados	336	63	365	77	612	792	6
o	367	63	372	77	612	792	6
modelados	375	63	418	77	612	792	6
con	421	63	435	77	612	792	6
la	438	63	445	77	612	792	6
aceptación	447	63	490	77	612	792	6
de	493	63	502	77	612	792	6
los	505	63	516	77	612	792	6
roles	519	63	538	77	612	792	6
de	307	75	317	89	612	792	6
género	320	75	347	89	612	792	6
tradicionales,	351	75	404	89	612	792	6
con	408	75	422	89	612	792	6
un	425	75	435	89	612	792	6
tratamiento	439	75	484	89	612	792	6
diferencial	488	75	530	89	612	792	6
a	534	75	538	89	612	792	6
hombres	307	87	342	101	612	792	6
y	345	87	350	101	612	792	6
mujeres,	352	87	387	101	612	792	6
con	389	87	404	101	612	792	6
el	407	87	414	101	612	792	6
estereotipo	417	87	461	101	612	792	6
de	463	87	473	101	612	792	6
que	476	87	490	101	612	792	6
las	493	87	504	101	612	792	6
mujeres	507	87	538	101	612	792	6
son	307	99	321	113	612	792	6
menos	324	99	350	113	612	792	6
competentes	353	99	403	113	612	792	6
que	405	99	420	113	612	792	6
los	422	99	434	113	612	792	6
hombres,	436	99	473	113	612	792	6
que	476	99	490	113	612	792	6
las	493	99	504	113	612	792	6
mujeres	507	99	538	113	612	792	6
son	307	111	321	125	612	792	6
del	324	111	336	125	612	792	6
hogar	338	111	361	125	612	792	6
y	364	111	369	125	612	792	6
dedican	371	111	402	125	612	792	6
más	405	111	421	125	612	792	6
horas	423	111	445	125	612	792	6
a	448	111	452	125	612	792	6
las	454	111	466	125	612	792	6
tareas	468	111	491	125	612	792	6
domésticas	494	111	538	125	612	792	6
entre	307	123	327	137	612	792	6
otros	330	123	350	137	612	792	6
aspectos.	352	123	388	137	612	792	6
He	390	123	402	137	612	792	6
de	404	123	413	137	612	792	6
recordarles	415	123	460	137	612	792	6
como	462	123	484	137	612	792	6
en	486	123	496	137	612	792	6
uno	498	123	513	137	612	792	6
de	515	123	524	137	612	792	6
los	527	123	538	137	612	792	6
talleres	307	135	336	149	612	792	6
donde	339	135	363	149	612	792	6
se	365	135	374	149	612	792	6
tocaba	376	135	402	149	612	792	6
el	404	135	411	149	612	792	6
género,	414	135	443	149	612	792	6
se	445	135	454	149	612	792	6
evidenció	456	135	495	149	612	792	6
en	497	135	507	149	612	792	6
las	509	135	520	149	612	792	6
mu-	522	135	538	149	612	792	6
jeres	307	147	326	161	612	792	6
rabia,	329	147	351	161	612	792	6
ira	354	147	364	161	612	792	6
hacia	367	147	388	161	612	792	6
los	390	147	402	161	612	792	6
dos	405	147	418	161	612	792	6
únicos	421	147	447	161	612	792	6
varones	450	147	481	161	612	792	6
participantes.	483	147	537	161	612	792	6
Además,	330	171	365	185	612	792	6
cuando	368	171	397	185	612	792	6
en	400	171	410	185	612	792	6
uno	413	171	428	185	612	792	6
de	431	171	441	185	612	792	6
los	444	171	455	185	612	792	6
talleres	458	171	487	185	612	792	6
se	490	171	499	185	612	792	6
les	502	171	513	185	612	792	6
habló	516	171	538	185	612	792	6
sobre	307	183	329	197	612	792	6
el	332	183	339	197	612	792	6
“viaje	343	183	367	197	612	792	6
al	370	183	377	197	612	792	6
pasado”,	380	183	415	197	612	792	6
pude	418	183	437	197	612	792	6
apreciar	441	183	473	197	612	792	6
que	476	183	490	197	612	792	6
también	493	183	526	197	612	792	6
en	529	183	538	197	612	792	6
sus	307	195	320	209	612	792	6
respectivas	322	195	367	209	612	792	6
familias,	368	195	403	209	612	792	6
el	405	195	412	209	612	792	6
proceso	414	195	445	209	612	792	6
de	447	195	457	209	612	792	6
socialización	459	195	511	209	612	792	6
dentro	513	195	538	209	612	792	6
del	307	207	320	221	612	792	6
núcleo	322	207	349	221	612	792	6
familiar	352	207	383	221	612	792	6
discrimina	386	207	428	221	612	792	6
“naturalmente”	431	207	492	221	612	792	6
entre	495	207	515	221	612	792	6
varo-	517	207	538	221	612	792	6
nes	307	219	321	233	612	792	6
y	323	219	328	233	612	792	6
hembras:	331	219	368	233	612	792	6
“Yo	370	219	386	233	612	792	6
recuerdo	388	219	423	233	612	792	6
que	426	219	440	233	612	792	6
mi	443	219	454	233	612	792	6
mamá	456	219	481	233	612	792	6
decía	483	219	504	233	612	792	6
que	507	219	521	233	612	792	6
mis	524	219	538	233	612	792	6
hermanas	307	231	346	245	612	792	6
tenían	348	231	373	245	612	792	6
que	375	231	390	245	612	792	6
lavarme	392	231	425	245	612	792	6
la	427	231	434	245	612	792	6
ropa,	437	231	457	245	612	792	6
tenderme	460	231	497	245	612	792	6
la	500	231	507	245	612	792	6
cama	510	231	531	245	612	792	6
y	533	231	538	245	612	792	6
que	307	243	322	257	612	792	6
tenían	324	243	349	257	612	792	6
que	351	243	366	257	612	792	6
hacerme	368	243	402	257	612	792	6
caso”.	405	243	429	257	612	792	6
A	330	267	337	281	612	792	6
este	341	267	356	281	612	792	6
respecto,	360	267	396	281	612	792	6
Álvarez,	400	267	434	281	612	792	6
M.	438	267	449	281	612	792	6
(2002),	453	267	483	281	612	792	6
opina	487	267	509	281	612	792	6
que	513	267	527	281	612	792	6
la	531	267	538	281	612	792	6
forma	307	279	331	293	612	792	6
diferente	334	279	369	293	612	792	6
en	372	279	382	293	612	792	6
que	384	279	399	293	612	792	6
se	401	279	410	293	612	792	6
demuestran	412	279	458	293	612	792	6
los	461	279	473	293	612	792	6
sentimientos,	475	279	528	293	612	792	6
el	531	279	538	293	612	792	6
silencio,	307	291	341	305	612	792	6
insultos,	344	291	378	305	612	792	6
halagos,	381	291	414	305	612	792	6
gestos	417	291	442	305	612	792	6
diferentes	445	291	485	305	612	792	6
tanto	488	291	508	305	612	792	6
para	511	291	528	305	612	792	6
el	531	291	538	305	612	792	6
varón	307	303	330	317	612	792	6
como	333	303	355	317	612	792	6
la	358	303	366	317	612	792	6
hembra	368	303	398	317	612	792	6
va	401	303	411	317	612	792	6
determinando	414	303	469	317	612	792	6
el	472	303	479	317	612	792	6
rol	482	303	493	317	612	792	6
del	496	303	508	317	612	792	6
género	511	303	538	317	612	792	6
masculino	307	315	349	329	612	792	6
y	351	315	356	329	612	792	6
femenino	359	315	396	329	612	792	6
en	399	315	408	329	612	792	6
el	411	315	418	329	612	792	6
núcleo	421	315	447	329	612	792	6
familiar.	450	315	483	329	612	792	6
Con	486	315	502	329	612	792	6
respecto	505	315	538	329	612	792	6
a	307	327	312	341	612	792	6
la	315	327	323	341	612	792	6
categoría	326	327	363	341	612	792	6
Comunicación,	366	327	427	341	612	792	6
se	430	327	439	341	612	792	6
halla	442	327	462	341	612	792	6
una	465	327	480	341	612	792	6
deﬁciente	483	327	522	341	612	792	6
co-	526	327	538	341	612	792	6
municación	307	339	354	353	612	792	6
entre	357	339	377	353	612	792	6
padres/madres	379	339	437	353	612	792	6
e	439	339	444	353	612	792	6
hijos/as	446	339	477	353	612	792	6
adolescentes.	479	339	532	353	612	792	6
He	330	363	342	377	612	792	6
apreciado	344	363	383	377	612	792	6
en	386	363	395	377	612	792	6
estos	398	363	418	377	612	792	6
talleres	420	363	449	377	612	792	6
de	452	363	461	377	612	792	6
padres/madres	464	363	521	377	612	792	6
que	524	363	538	377	612	792	6
el	307	375	315	389	612	792	6
solo	317	375	334	389	612	792	6
hecho	337	375	361	389	612	792	6
de	363	375	373	389	612	792	6
pensar	375	375	401	389	612	792	6
en	404	375	413	389	612	792	6
hablar	416	375	441	389	612	792	6
con	444	375	458	389	612	792	6
sus	461	375	474	389	612	792	6
hijos/as	476	375	507	389	612	792	6
y	510	375	515	389	612	792	6
escu-	517	375	538	389	612	792	6
charlos	307	387	336	401	612	792	6
acerca	339	387	364	401	612	792	6
de	367	387	376	401	612	792	6
sexo	378	387	397	401	612	792	6
los	399	387	411	401	612	792	6
deja	413	387	430	401	612	792	6
totalmente	432	387	474	401	612	792	6
sin	477	387	489	401	612	792	6
habla.	491	387	515	401	612	792	6
Pero,	517	387	538	401	612	792	6
¿cuáles	307	399	337	413	612	792	6
serán	339	399	360	413	612	792	6
las	363	399	374	413	612	792	6
causas?	377	399	407	413	612	792	6
Se	330	423	340	437	612	792	6
considera	344	423	382	437	612	792	6
que	386	423	400	437	612	792	6
el	404	423	411	437	612	792	6
resto	415	423	434	437	612	792	6
de	438	423	447	437	612	792	6
las	451	423	462	437	612	792	6
subcategorías	466	423	520	437	612	792	6
que	524	423	538	437	612	792	6
fueron	307	435	334	449	612	792	6
emergiendo	337	435	384	449	612	792	6
dan	388	435	402	449	612	792	6
respuestas	406	435	447	449	612	792	6
a	450	435	455	449	612	792	6
esta	458	435	474	449	612	792	6
pregunta	477	435	512	449	612	792	6
como	516	435	538	449	612	792	6
son	307	447	321	461	612	792	6
el	325	447	332	461	612	792	6
caso	335	447	353	461	612	792	6
de	357	447	366	461	612	792	6
una	370	447	384	461	612	792	6
comunicación	388	447	444	461	612	792	6
basada	447	447	474	461	612	792	6
en	478	447	487	461	612	792	6
el	491	447	498	461	612	792	6
control	501	447	530	461	612	792	6
y	533	447	538	461	612	792	6
autoritarismo,	307	459	363	473	612	792	6
el	367	459	374	473	612	792	6
miedo,	378	459	406	473	612	792	6
el	410	459	417	473	612	792	6
temor	421	459	444	473	612	792	6
para	448	459	465	473	612	792	6
comunicarse	469	459	520	473	612	792	6
con	524	459	538	473	612	792	6
el/la	307	471	325	485	612	792	6
hija	328	471	343	485	612	792	6
y	345	471	350	485	612	792	6
una	353	471	368	485	612	792	6
evasión	371	471	401	485	612	792	6
por	404	471	418	485	612	792	6
parte	420	471	440	485	612	792	6
del	443	471	456	485	612	792	6
padre	458	471	481	485	612	792	6
de	484	471	493	485	612	792	6
su	496	471	505	485	612	792	6
función	508	471	538	485	612	792	6
paterna	307	483	337	497	612	792	6
y	339	483	344	497	612	792	6
dejársela	346	483	382	497	612	792	6
a	384	483	388	497	612	792	6
la	390	483	397	497	612	792	6
madre	399	483	424	497	612	792	6
en	427	483	436	497	612	792	6
su	438	483	447	497	612	792	6
función	449	483	480	497	612	792	6
materna,	482	483	516	497	612	792	6
acer-	519	483	538	497	612	792	6
ca	307	495	316	509	612	792	6
de	319	495	328	509	612	792	6
la	331	495	338	509	612	792	6
cual	340	495	357	509	612	792	6
hablamos	360	495	398	509	612	792	6
en	400	495	410	509	612	792	6
la	412	495	420	509	612	792	6
categoría	422	495	459	509	612	792	6
de	461	495	471	509	612	792	6
género.	473	495	503	509	612	792	6
Se	330	519	340	533	612	792	6
distingue	344	519	380	533	612	792	6
en	384	519	393	533	612	792	6
el	397	519	404	533	612	792	6
trabajo	408	519	436	533	612	792	6
investigativo	439	519	491	533	612	792	6
con	495	519	509	533	612	792	6
los/las	513	519	538	533	612	792	6
participantes,	307	531	361	545	612	792	6
que	364	531	378	545	612	792	6
la	381	531	388	545	612	792	6
comunicación	391	531	447	545	612	792	6
se	450	531	458	545	612	792	6
reduce	461	531	487	545	612	792	6
al	490	531	497	545	612	792	6
intercam-	500	531	538	545	612	792	6
bio	307	543	320	557	612	792	6
de	324	543	333	557	612	792	6
informaciones	337	543	394	557	612	792	6
prácticas	398	543	434	557	612	792	6
cotidianas	437	543	478	557	612	792	6
donde	481	543	506	557	612	792	6
al	510	543	517	557	612	792	6
con-	521	543	538	557	612	792	6
versar,	307	555	334	569	612	792	6
los	337	555	349	569	612	792	6
intercambios	352	555	403	569	612	792	6
“estilo	406	555	433	569	612	792	6
noticiero”	436	555	476	569	612	792	6
se	479	555	487	569	612	792	6
caracterizan	490	555	538	569	612	792	6
por	307	567	321	581	612	792	6
hablar	324	567	349	581	612	792	6
de	352	567	361	581	612	792	6
otros,	364	567	386	581	612	792	6
casi	389	567	405	581	612	792	6
nunca	408	567	432	581	612	792	6
somos	435	567	460	581	612	792	6
“tú”	463	567	480	581	612	792	6
y	483	567	488	581	612	792	6
“yo”	491	567	510	581	612	792	6
o	513	567	518	581	612	792	6
“no-	521	567	538	581	612	792	6
sotros”	307	579	336	593	612	792	6
sino	338	579	355	593	612	792	6
“él”	358	579	374	593	612	792	6
“ella”	376	579	400	593	612	792	6
“ellos/as”,	402	579	444	593	612	792	6
pero	446	579	464	593	612	792	6
después	467	579	499	593	612	792	6
de	501	579	511	593	612	792	6
hablar	513	579	538	593	612	792	6
largo	307	591	328	605	612	792	6
rato	330	591	346	605	612	792	6
“ni	348	591	360	605	612	792	6
tú	362	591	370	605	612	792	6
sabes	372	591	394	605	612	792	6
nada	396	591	415	605	612	792	6
de	417	591	427	605	612	792	6
mí	429	591	439	605	612	792	6
ni	442	591	449	605	612	792	6
yo	452	591	462	605	612	792	6
sé	464	591	472	605	612	792	6
nada	474	591	493	605	612	792	6
más	496	591	512	605	612	792	6
de	514	591	523	605	612	792	6
ti”;	525	591	538	605	612	792	6
¡claro!	307	603	334	617	612	792	6
Estas	337	603	358	617	612	792	6
conversaciones	361	603	422	617	612	792	6
entretienen,	425	603	472	617	612	792	6
divierten,	475	603	513	617	612	792	6
infor-	516	603	538	617	612	792	6
man,	307	615	327	629	612	792	6
pero	330	615	347	629	612	792	6
no	350	615	360	629	612	792	6
se	362	615	370	629	612	792	6
establece	373	615	410	629	612	792	6
la	412	615	419	629	612	792	6
construcción	422	615	473	629	612	792	6
de	475	615	485	629	612	792	6
unas	487	615	505	629	612	792	6
relacio-	508	615	538	629	612	792	6
nes	307	627	321	641	612	792	6
sólidas	323	627	351	641	612	792	6
entre	354	627	374	641	612	792	6
padres/madres	376	627	434	641	612	792	6
e	436	627	441	641	612	792	6
hijos/as.	443	627	476	641	612	792	6
Se	330	651	340	665	612	792	6
apreció,	344	651	376	665	612	792	6
la	379	651	386	665	612	792	6
necesidad	390	651	429	665	612	792	6
de	433	651	442	665	612	792	6
las/los	446	651	471	665	612	792	6
adolescentes	475	651	525	665	612	792	6
de	529	651	538	665	612	792	6
pedir	307	663	328	677	612	792	6
a	330	663	335	677	612	792	6
voces	337	663	360	677	612	792	6
tener	363	663	383	677	612	792	6
una	385	663	399	677	612	792	6
verdadera	402	663	441	677	612	792	6
conversación	444	663	496	677	612	792	6
con	499	663	513	677	612	792	6
el	516	663	523	677	612	792	6
pa-	526	663	538	677	612	792	6
dre	307	675	320	689	612	792	6
o	323	675	328	689	612	792	6
con	331	675	346	689	612	792	6
la	348	675	356	689	612	792	6
madre,	359	675	386	689	612	792	6
un	389	675	399	689	612	792	6
diálogo	402	675	432	689	612	792	6
que	435	675	449	689	612	792	6
incluya	452	675	482	689	612	792	6
no	485	675	495	689	612	792	6
solamente	498	675	538	689	612	792	6
el	307	687	315	701	612	792	6
intercambio	317	687	365	701	612	792	6
de	367	687	377	701	612	792	6
ideas,	379	687	402	701	612	792	6
sino	405	687	421	701	612	792	6
también	424	687	456	701	612	792	6
de	459	687	468	701	612	792	6
sentimientos.	471	687	524	701	612	792	6
No	526	687	538	701	612	792	6
hay	307	699	322	713	612	792	6
con	324	699	339	713	612	792	6
quién	341	699	364	713	612	792	6
hablar	366	699	391	713	612	792	6
en	394	699	403	713	612	792	6
la	405	699	413	713	612	792	6
casa	415	699	432	713	612	792	6
y	435	699	440	713	612	792	6
por	442	699	456	713	612	792	6
eso	458	699	472	713	612	792	6
estos/as	474	699	505	713	612	792	6
jóvenes	508	699	538	713	612	792	6
terminan	307	711	343	725	612	792	6
buscando	347	711	384	725	612	792	6
fuera	388	711	408	725	612	792	6
de	412	711	421	725	612	792	6
la	425	711	432	725	612	792	6
familia	436	711	464	725	612	792	6
a	468	711	472	725	612	792	6
alguien	476	711	505	725	612	792	6
que	509	711	523	725	612	792	6
los	527	711	538	725	612	792	6
escuche.	307	723	342	737	612	792	6
In	470	35	481	56	612	792	7
v	482	35	487	56	612	792	7
e	489	35	494	56	612	792	7
s	496	35	501	56	612	792	7
t	502	35	506	56	612	792	7
i	507	35	510	56	612	792	7
g	512	35	518	56	612	792	7
ació	519	35	543	56	612	792	7
n	545	35	551	56	612	792	7
Scout	96	183	119	197	612	792	7
(1993)	121	183	148	197	612	792	7
,	148	191	149	199	612	792	7
adopta	152	183	178	197	612	792	7
la	180	183	188	197	612	792	7
misma	190	183	216	197	612	792	7
posición	219	183	253	197	612	792	7
en	255	183	264	197	612	792	7
el	266	183	274	197	612	792	7
sentido	276	183	305	197	612	792	7
de	74	195	83	209	612	792	7
que	86	195	100	209	612	792	7
en	103	195	113	209	612	792	7
su	116	195	125	209	612	792	7
función	128	195	158	209	612	792	7
de	161	195	170	209	612	792	7
padre	173	195	196	209	612	792	7
o	198	195	203	209	612	792	7
madre	206	195	231	209	612	792	7
de	234	195	244	209	612	792	7
familia	247	195	275	209	612	792	7
que	278	195	292	209	612	792	7
da	295	195	305	209	612	792	7
ejemplo	74	207	106	221	612	792	7
y	110	207	115	221	612	792	7
enseña,	118	207	148	221	612	792	7
la	152	207	159	221	612	792	7
comunicación	162	207	218	221	612	792	7
abierta	222	207	249	221	612	792	7
e	253	207	257	221	612	792	7
íntima	261	207	287	221	612	792	7
con	290	207	305	221	612	792	7
sus	74	219	86	233	612	792	7
hijos/as	90	219	121	233	612	792	7
tiene	124	219	143	233	612	792	7
especial	147	219	179	233	612	792	7
importancia,	183	219	233	233	612	792	7
debido	236	219	264	233	612	792	7
a	267	219	272	233	612	792	7
que	275	219	289	233	612	792	7
los	293	219	305	233	612	792	7
hijos	74	231	93	245	612	792	7
aprenden	96	231	133	245	612	792	7
tanto	136	231	156	245	612	792	7
de	160	231	169	245	612	792	7
lo	172	231	180	245	612	792	7
que	184	231	198	245	612	792	7
observan	201	231	237	245	612	792	7
como	241	231	263	245	612	792	7
de	266	231	276	245	612	792	7
lo	279	231	287	245	612	792	7
que	290	231	305	245	612	792	7
se	74	243	82	257	612	792	7
les	85	243	96	257	612	792	7
enseña.	98	243	128	257	612	792	7
Cerrando	96	267	134	281	612	792	7
esta	136	267	152	281	612	792	7
reﬂexión,	155	267	193	281	612	792	7
nuestra	195	267	224	281	612	792	7
meta	227	267	246	281	612	792	7
es	249	267	257	281	612	792	7
que	260	267	275	281	612	792	7
los	277	267	289	281	612	792	7
pa-	292	267	305	281	612	792	7
dres/madres	74	279	122	293	612	792	7
de	127	279	136	293	612	792	7
esta	141	279	156	293	612	792	7
comunidad	161	279	206	293	612	792	7
comiencen	210	279	254	293	612	792	7
a	258	279	263	293	612	792	7
acercarse	267	279	305	293	612	792	7
más	74	291	90	305	612	792	7
a	92	291	97	305	612	792	7
sus	99	291	112	305	612	792	7
hijos/as	114	291	145	305	612	792	7
y	147	291	152	305	612	792	7
proporcionarles	154	291	217	305	612	792	7
una	219	291	234	305	612	792	7
educación	236	291	277	305	612	792	7
sexual	279	291	305	305	612	792	7
positiva	74	303	105	317	612	792	7
porque	108	303	135	317	612	792	7
la	138	303	145	317	612	792	7
educación	147	303	188	317	612	792	7
sigue	190	303	211	317	612	792	7
siendo	213	303	240	317	612	792	7
primordialmen-	242	303	305	317	612	792	7
te	74	315	81	329	612	792	7
responsabilidad	83	315	146	329	612	792	7
de	149	315	158	329	612	792	7
los	161	315	172	329	612	792	7
padres/madres	175	315	233	329	612	792	7
de	235	315	245	329	612	792	7
familia.	247	315	278	329	612	792	7
En	96	339	107	353	612	792	7
la	112	339	119	353	612	792	7
categoría	123	339	160	353	612	792	7
Autoestima,	164	339	212	353	612	792	7
nos	217	339	230	353	612	792	7
encontramos	235	339	286	353	612	792	7
con	290	339	305	353	612	792	7
una	74	351	88	365	612	792	7
baja	92	351	108	365	612	792	7
autoestima	112	351	155	365	612	792	7
entre	159	351	179	365	612	792	7
los	182	351	194	365	612	792	7
padres/madres	198	351	255	365	612	792	7
y	259	351	264	365	612	792	7
represen-	267	351	305	365	612	792	7
tantes	74	363	97	377	612	792	7
de	100	363	109	377	612	792	7
la	111	363	119	377	612	792	7
comunidad.	121	363	168	377	612	792	7
Evaluar	96	387	127	401	612	792	7
la	131	387	138	401	612	792	7
autoestima	141	387	184	401	612	792	7
en	188	387	197	401	612	792	7
los	200	387	212	401	612	792	7
participantes	215	387	266	401	612	792	7
no	269	387	279	401	612	792	7
siem-	282	387	305	401	612	792	7
pre	74	399	86	413	612	792	7
es	89	399	97	413	612	792	7
fácil	100	399	118	413	612	792	7
ya	120	399	130	413	612	792	7
que	132	399	147	413	612	792	7
en	150	399	159	413	612	792	7
este	162	399	177	413	612	792	7
caso	180	399	197	413	612	792	7
me	200	399	212	413	612	792	7
baso	215	399	233	413	612	792	7
en	236	399	245	413	612	792	7
observaciones	248	399	305	413	612	792	7
conductuales	74	411	126	425	612	792	7
positivas	130	411	165	425	612	792	7
o	169	411	174	425	612	792	7
negativas	178	411	216	425	612	792	7
(adoptar	220	411	253	425	612	792	7
una	257	411	271	425	612	792	7
postura	275	411	305	425	612	792	7
de	74	423	83	437	612	792	7
sumisión	85	423	121	437	612	792	7
en	124	423	133	437	612	792	7
los	135	423	147	437	612	792	7
talleres,	149	423	180	437	612	792	7
no	182	423	192	437	612	792	7
expresar	194	423	228	437	612	792	7
sus	230	423	243	437	612	792	7
puntos	245	423	272	437	612	792	7
de	274	423	284	437	612	792	7
vista	286	423	305	437	612	792	7
hay	74	435	88	449	612	792	7
que	90	435	105	449	612	792	7
pedírselo,	107	435	146	449	612	792	7
hablar	148	435	173	449	612	792	7
demasiado	175	435	218	449	612	792	7
alto,	220	435	237	449	612	792	7
con	239	435	254	449	612	792	7
brusquedad,	256	435	305	449	612	792	7
mirar	74	447	95	461	612	792	7
a	97	447	102	461	612	792	7
todas	104	447	125	461	612	792	7
parte	127	447	147	461	612	792	7
para	149	447	166	461	612	792	7
controlar	168	447	204	461	612	792	7
lo	207	447	214	461	612	792	7
que	216	447	231	461	612	792	7
hacen	233	447	256	461	612	792	7
los	258	447	270	461	612	792	7
demás	272	447	298	461	612	792	7
o	300	447	305	461	612	792	7
para	74	459	91	473	612	792	7
pedir	94	459	114	473	612	792	7
tácitamente	117	459	163	473	612	792	7
la	166	459	173	473	612	792	7
aprobación	176	459	220	473	612	792	7
del	223	459	235	473	612	792	7
grupo),	238	459	267	473	612	792	7
que	270	459	284	473	612	792	7
pue-	287	459	305	473	612	792	7
den	74	471	88	485	612	792	7
dar	91	471	104	485	612	792	7
pistas	106	471	129	485	612	792	7
sobre	132	471	153	485	612	792	7
la	156	471	163	485	612	792	7
autoestima	166	471	209	485	612	792	7
de	212	471	221	485	612	792	7
estos	224	471	244	485	612	792	7
padres/madres	247	471	305	485	612	792	7
y	74	483	79	497	612	792	7
en	81	483	90	497	612	792	7
las	92	483	103	497	612	792	7
auto	106	483	123	497	612	792	7
informaciones	125	483	182	497	612	792	7
que	184	483	199	497	612	792	7
ellos/as	201	483	231	497	612	792	7
mismas	233	483	263	497	612	792	7
dan	265	483	280	497	612	792	7
en	282	483	291	497	612	792	7
las	293	483	305	497	612	792	7
diferentes	74	495	113	509	612	792	7
frases	116	495	139	509	612	792	7
que	141	495	156	509	612	792	7
surgen	158	495	185	509	612	792	7
al	187	495	195	509	612	792	7
calor	197	495	217	509	612	792	7
de	220	495	229	509	612	792	7
los	232	495	243	509	612	792	7
ejercicios.	246	495	287	509	612	792	7
Al	96	519	106	533	612	792	7
mismo	108	519	136	533	612	792	7
tiempo,	137	519	168	533	612	792	7
en	170	519	179	533	612	792	7
las	181	519	192	533	612	792	7
diferentes	194	519	234	533	612	792	7
frases	235	519	259	533	612	792	7
expresadas	261	519	305	533	612	792	7
por	74	531	87	545	612	792	7
los	90	531	101	545	612	792	7
padres/madres,	104	531	165	545	612	792	7
aprecio	167	531	197	545	612	792	7
que	200	531	214	545	612	792	7
los	217	531	228	545	612	792	7
estímulos	231	531	270	545	612	792	7
educati-	272	531	305	545	612	792	7
vos	74	543	88	557	612	792	7
de	90	543	100	557	612	792	7
los	102	543	114	557	612	792	7
mismos	116	543	147	557	612	792	7
inﬂuyen	150	543	183	557	612	792	7
sobre	185	543	207	557	612	792	7
la	209	543	216	557	612	792	7
identidad	219	543	256	557	612	792	7
y	259	543	264	557	612	792	7
la	266	543	273	557	612	792	7
autoes-	276	543	305	557	612	792	7
tima	74	555	91	569	612	792	7
de	95	555	104	569	612	792	7
sus	107	555	120	569	612	792	7
hijos/as.	123	555	156	569	612	792	7
Por	159	555	173	569	612	792	7
ejemplo,	176	555	211	569	612	792	7
se	214	555	222	569	612	792	7
observó	225	555	257	569	612	792	7
que	260	555	274	569	612	792	7
los	277	555	289	569	612	792	7
pa-	292	555	305	569	612	792	7
dres	74	567	90	581	612	792	7
autoritarios	92	567	138	581	612	792	7
que	140	567	155	581	612	792	7
“controlan”	157	567	203	581	612	792	7
el	205	567	213	581	612	792	7
comportamiento	215	567	280	581	612	792	7
del/la	282	567	305	581	612	792	7
adolescente	74	579	120	593	612	792	7
tienden	122	579	152	593	612	792	7
a	154	579	158	593	612	792	7
que	160	579	175	593	612	792	7
el/la	177	579	194	593	612	792	7
joven	196	579	218	593	612	792	7
no	220	579	230	593	612	792	7
tenga	233	579	254	593	612	792	7
oportunidad	256	579	305	593	612	792	7
de	74	591	83	605	612	792	7
expresar	86	591	120	605	612	792	7
sus	123	591	136	605	612	792	7
opiniones	139	591	178	605	612	792	7
porque	181	591	208	605	612	792	7
establecen	211	591	253	605	612	792	7
límites	256	591	283	605	612	792	7
deﬁ-	286	591	305	605	612	792	7
nidos,	74	603	98	617	612	792	7
rígidos,	100	603	131	617	612	792	7
con	133	603	148	617	612	792	7
muy	150	603	168	617	612	792	7
poco	170	603	190	617	612	792	7
diálogo	192	603	222	617	612	792	7
entre	225	603	245	617	612	792	7
ellos/as.	247	603	280	617	612	792	7
Los/las	96	627	125	641	612	792	7
adolescentes	128	627	179	641	612	792	7
que	182	627	196	641	612	792	7
tienen	199	627	223	641	612	792	7
este	226	627	242	641	612	792	7
tipo	245	627	260	641	612	792	7
de	263	627	273	641	612	792	7
padres/	276	627	305	641	612	792	7
madres	74	639	103	653	612	792	7
muy	105	639	123	653	612	792	7
controladores	126	639	180	653	612	792	7
tendrán	183	639	213	653	612	792	7
entonces	215	639	250	653	612	792	7
pocas	253	639	276	653	612	792	7
habili-	278	639	305	653	612	792	7
dades	74	651	96	665	612	792	7
comunicativas	99	651	157	665	612	792	7
y	160	651	165	665	612	792	7
poca	167	651	186	665	612	792	7
iniciativa	189	651	226	665	612	792	7
como	229	651	251	665	612	792	7
lo	254	651	262	665	612	792	7
comprobé	265	651	305	665	612	792	7
en	74	663	83	677	612	792	7
los	86	663	97	677	612	792	7
diferentes	100	663	139	677	612	792	7
talleres	142	663	171	677	612	792	7
entre	173	663	193	677	612	792	7
las/los	196	663	221	677	612	792	7
adolescentes.	224	663	277	677	612	792	7
Pero	96	687	115	701	612	792	7
también	117	687	149	701	612	792	7
se	152	687	160	701	612	792	7
estima	163	687	189	701	612	792	7
en	191	687	200	701	612	792	7
los	203	687	215	701	612	792	7
diferentes	217	687	256	701	612	792	7
talleres	259	687	288	701	612	792	7
con	290	687	305	701	612	792	7
los	74	699	85	713	612	792	7
padres/madres	87	699	145	713	612	792	7
que	147	699	162	713	612	792	7
había	164	699	185	713	612	792	7
algunos	187	699	219	713	612	792	7
de	221	699	230	713	612	792	7
ellos	232	699	251	713	612	792	7
que	253	699	267	713	612	792	7
eran	269	699	287	713	612	792	7
per-	289	699	305	713	612	792	7
misivos	74	711	105	725	612	792	7
en	107	711	117	725	612	792	7
tanto	119	711	139	725	612	792	7
se	141	711	150	725	612	792	7
implicaban	152	711	196	725	612	792	7
poco	199	711	218	725	612	792	7
en	220	711	230	725	612	792	7
la	232	711	239	725	612	792	7
vida	242	711	259	725	612	792	7
del	261	711	273	725	612	792	7
adoles-	276	711	305	725	612	792	7
cente	74	723	95	737	612	792	7
y	98	723	103	737	612	792	7
¿cómo	107	723	134	737	612	792	7
es	137	723	145	737	612	792	7
el/la	149	723	166	737	612	792	7
adolescente?	170	723	221	737	612	792	7
Un	224	723	236	737	612	792	7
adolescente	240	723	287	737	612	792	7
con	290	723	305	737	612	792	7
muy	324	63	342	77	612	792	7
poco	344	63	364	77	612	792	7
autocontrol,	366	63	414	77	612	792	7
impulsivo,	416	63	458	77	612	792	7
que	460	63	475	77	612	792	7
no	477	63	487	77	612	792	7
alcanza	489	63	519	77	612	792	7
una	521	63	535	77	612	792	7
total	538	63	555	77	612	792	7
independencia.	324	75	385	89	612	792	7
A	347	99	354	113	612	792	7
este	360	99	375	113	612	792	7
respecto,	381	99	417	113	612	792	7
la	423	99	431	113	612	792	7
propuesta	437	99	475	113	612	792	7
de	482	99	491	113	612	792	7
Baumrind,	497	99	540	113	612	792	7
D.	546	99	555	113	612	792	7
(1996),	324	111	354	125	612	792	7
considera	355	111	394	125	612	792	7
que	396	111	411	125	612	792	7
el	413	111	421	125	612	792	7
estilo	423	111	445	125	612	792	7
permisivo,	448	111	490	125	612	792	7
negligente,	493	111	537	125	612	792	7
está	540	111	555	125	612	792	7
íntimamente	324	123	374	137	612	792	7
relacionado	378	123	425	137	612	792	7
con	428	123	443	137	612	792	7
la	446	123	453	137	612	792	7
falta	457	123	475	137	612	792	7
de	478	123	487	137	612	792	7
control	491	123	519	137	612	792	7
paterno.	523	123	555	137	612	792	7
En	324	135	336	149	612	792	7
su	339	135	347	149	612	792	7
estudio,	350	135	382	149	612	792	7
la	385	135	392	149	612	792	7
autora	395	135	420	149	612	792	7
comprobó	423	135	463	149	612	792	7
que	466	135	481	149	612	792	7
el	484	135	491	149	612	792	7
control	494	135	522	149	612	792	7
paterno	525	135	555	149	612	792	7
de	324	147	334	161	612	792	7
las	337	147	348	161	612	792	7
/los	350	147	365	161	612	792	7
adolescentes	367	147	418	161	612	792	7
se	421	147	429	161	612	792	7
asociaba	432	147	466	161	612	792	7
a	469	147	473	161	612	792	7
la	476	147	483	161	612	792	7
obtención	486	147	525	161	612	792	7
de	528	147	537	161	612	792	7
me-	540	147	555	161	612	792	7
jores	324	159	344	173	612	792	7
notas,	346	159	370	173	612	792	7
menos	372	159	398	173	612	792	7
actividad	400	159	437	173	612	792	7
sexual	439	159	465	173	612	792	7
y	467	159	472	173	612	792	7
menor	475	159	500	173	612	792	7
incidencia	502	159	544	173	612	792	7
de	546	159	555	173	612	792	7
depresión;	324	171	366	185	612	792	7
además,	368	171	401	185	612	792	7
la	403	171	411	185	612	792	7
falta	413	171	431	185	612	792	7
de	433	171	443	185	612	792	7
control	445	171	473	185	612	792	7
paterno	476	171	506	185	612	792	7
se	508	171	516	185	612	792	7
relaciona	519	171	555	185	612	792	7
con	324	183	339	197	612	792	7
la	341	183	349	197	612	792	7
delincuencia	351	183	402	197	612	792	7
juvenil.	404	183	434	197	612	792	7
Con	347	207	364	221	612	792	7
respecto	367	207	400	221	612	792	7
a	403	207	408	221	612	792	7
estas	411	207	430	221	612	792	7
conclusiones	434	207	485	221	612	792	7
de	488	207	498	221	612	792	7
la	501	207	508	221	612	792	7
autora	511	207	536	221	612	792	7
y	539	207	544	221	612	792	7
lo	548	207	555	221	612	792	7
que	324	219	339	233	612	792	7
observé,	342	219	375	233	612	792	7
es	378	219	386	233	612	792	7
que	389	219	403	233	612	792	7
el	406	219	413	233	612	792	7
peso	416	219	434	233	612	792	7
de	437	219	446	233	612	792	7
las	449	219	460	233	612	792	7
funciones	462	219	501	233	612	792	7
del	504	219	516	233	612	792	7
hogar	519	219	542	233	612	792	7
así	544	219	555	233	612	792	7
como	324	231	347	245	612	792	7
la	350	231	357	245	612	792	7
toma	361	231	381	245	612	792	7
de	384	231	394	245	612	792	7
decisiones	397	231	439	245	612	792	7
están	442	231	463	245	612	792	7
en	466	231	475	245	612	792	7
manos	479	231	505	245	612	792	7
de	508	231	518	245	612	792	7
la	521	231	529	245	612	792	7
mujer	532	231	555	245	612	792	7
y	324	243	329	257	612	792	7
esto	333	243	350	257	612	792	7
obedece	354	243	386	257	612	792	7
a	390	243	395	257	612	792	7
que	399	243	413	257	612	792	7
esta	417	243	433	257	612	792	7
comunidad	437	243	481	257	612	792	7
es	485	243	494	257	612	792	7
matricentrada.	498	243	555	257	612	792	7
La	324	255	335	269	612	792	7
ﬁgura	338	255	361	269	612	792	7
paterna	364	255	394	269	612	792	7
(cuando	397	255	429	269	612	792	7
la	432	255	439	269	612	792	7
hay	442	255	456	269	612	792	7
en	459	255	469	269	612	792	7
el	472	255	479	269	612	792	7
hogar),	482	255	511	269	612	792	7
tiene	513	255	533	269	612	792	7
poco	536	255	555	269	612	792	7
poder	324	267	347	281	612	792	7
en	351	267	360	281	612	792	7
las	364	267	375	281	612	792	7
decisiones	379	267	420	281	612	792	7
del	424	267	436	281	612	792	7
hogar	440	267	462	281	612	792	7
pero	466	267	484	281	612	792	7
esto	487	267	503	281	612	792	7
es	507	267	515	281	612	792	7
un	519	267	529	281	612	792	7
punto	533	267	555	281	612	792	7
interesante	324	279	368	293	612	792	7
para	370	279	388	293	612	792	7
estudiarlo	390	279	430	293	612	792	7
en	433	279	442	293	612	792	7
futura	445	279	469	293	612	792	7
investigación	471	279	525	293	612	792	7
porque	528	279	555	293	612	792	7
al	324	291	332	305	612	792	7
mismo	334	291	361	305	612	792	7
tiempo	364	291	392	305	612	792	7
es	394	291	402	305	612	792	7
una	405	291	419	305	612	792	7
sociedad	422	291	457	305	612	792	7
con	459	291	474	305	612	792	7
visión	476	291	501	305	612	792	7
machista.	503	291	541	305	612	792	7
Pienso	347	315	374	329	612	792	7
que	376	315	390	329	612	792	7
en	392	315	402	329	612	792	7
la	404	315	411	329	612	792	7
actualidad	413	315	454	329	612	792	7
(la	456	315	467	329	612	792	7
comunidad	469	315	513	329	612	792	7
en	515	315	524	329	612	792	7
estudio	526	315	555	329	612	792	7
no	324	327	334	341	612	792	7
escapa	337	327	363	341	612	792	7
de	365	327	375	341	612	792	7
esto),	377	327	399	341	612	792	7
que	401	327	415	341	612	792	7
los	418	327	429	341	612	792	7
padres	431	327	457	341	612	792	7
tienden	460	327	489	341	612	792	7
a	491	327	496	341	612	792	7
creer	498	327	518	341	612	792	7
que	520	327	534	341	612	792	7
ellos	536	327	555	341	612	792	7
no	324	339	334	353	612	792	7
son	337	339	351	353	612	792	7
tan	353	339	365	353	612	792	7
importantes	367	339	415	353	612	792	7
o	417	339	422	353	612	792	7
sienten	424	339	453	353	612	792	7
que	455	339	469	353	612	792	7
no	472	339	482	353	612	792	7
lo	484	339	492	353	612	792	7
saben	494	339	517	353	612	792	7
hacer;	519	339	544	353	612	792	7
de	546	339	555	353	612	792	7
alguna	324	351	351	365	612	792	7
manera,	354	351	386	365	612	792	7
las	389	351	400	365	612	792	7
mujeres	403	351	434	365	612	792	7
van	437	351	452	365	612	792	7
suplantándolos	455	351	515	365	612	792	7
y	517	351	522	365	612	792	7
ellos	525	351	544	365	612	792	7
se	547	351	555	365	612	792	7
van	324	363	339	377	612	792	7
dejando,	341	363	375	377	612	792	7
van	378	363	392	377	612	792	7
pasando	395	363	427	377	612	792	7
a	430	363	434	377	612	792	7
un	436	363	446	377	612	792	7
segundo	449	363	482	377	612	792	7
plano	485	363	507	377	612	792	7
en	509	363	519	377	612	792	7
el	521	363	528	377	612	792	7
hogar,	530	363	555	377	612	792	7
reduciéndose	324	375	377	389	612	792	7
su	380	375	389	389	612	792	7
función	391	375	422	389	612	792	7
a	424	375	429	389	612	792	7
lo	431	375	439	389	612	792	7
material.	441	375	477	389	612	792	7
Otro	347	399	365	413	612	792	7
aspecto	369	399	399	413	612	792	7
llamativo	403	399	440	413	612	792	7
recogidos	444	399	483	413	612	792	7
en	486	399	496	413	612	792	7
las	499	399	510	413	612	792	7
notas	514	399	535	413	612	792	7
des-	539	399	555	413	612	792	7
criptivas	324	411	359	425	612	792	7
es	362	411	370	425	612	792	7
que	373	411	388	425	612	792	7
los	391	411	403	425	612	792	7
padres/madres	406	411	463	425	612	792	7
desconocen	466	411	513	425	612	792	7
cómo	516	411	538	425	612	792	7
son	541	411	555	425	612	792	7
vistos	324	423	348	437	612	792	7
por	350	423	363	437	612	792	7
sus	365	423	378	437	612	792	7
propios	380	423	410	437	612	792	7
hijos/as:	413	423	446	437	612	792	7
“uno	448	423	468	437	612	792	7
cría	470	423	485	437	612	792	7
a	487	423	491	437	612	792	7
los	493	423	505	437	612	792	7
hijos,	507	423	529	437	612	792	7
nunca	531	423	555	437	612	792	7
piensa	324	435	350	449	612	792	7
cómo	352	435	374	449	612	792	7
es	376	435	385	449	612	792	7
su	387	435	395	449	612	792	7
hijo”;	397	435	420	449	612	792	7
“¿lo	422	435	439	449	612	792	7
que	441	435	455	449	612	792	7
siente	457	435	481	449	612	792	7
hacia	483	435	504	449	612	792	7
mi?	506	435	521	449	612	792	7
No	523	435	535	449	612	792	7
supe	537	435	555	449	612	792	7
que	324	447	339	461	612	792	7
poner	341	447	364	461	612	792	7
porque	366	447	394	461	612	792	7
no	396	447	406	461	612	792	7
lo	408	447	416	461	612	792	7
sé”;	418	447	434	461	612	792	7
“Creo	436	447	460	461	612	792	7
que	462	447	477	461	612	792	7
tiene	479	447	499	461	612	792	7
que	501	447	515	461	612	792	7
quererme	518	447	555	461	612	792	7
porque	324	459	352	473	612	792	7
soy	355	459	369	473	612	792	7
la	371	459	378	473	612	792	7
madre”.	381	459	413	473	612	792	7
Estas	347	483	368	497	612	792	7
frases	371	483	394	497	612	792	7
están	396	483	417	497	612	792	7
indicando	419	483	459	497	612	792	7
no	461	483	471	497	612	792	7
solo	473	483	490	497	612	792	7
que	492	483	507	497	612	792	7
hay	509	483	523	497	612	792	7
una	526	483	540	497	612	792	7
de-	543	483	555	497	612	792	7
ﬁciente	324	495	354	509	612	792	7
comunicación	358	495	414	509	612	792	7
en	417	495	427	509	612	792	7
el	431	495	438	509	612	792	7
seno	442	495	460	509	612	792	7
de	464	495	473	509	612	792	7
estas	477	495	496	509	612	792	7
familias,	500	495	535	509	612	792	7
sino	539	495	555	509	612	792	7
que	324	507	339	521	612	792	7
también	344	507	376	521	612	792	7
los	381	507	393	521	612	792	7
conocimientos,	398	507	458	521	612	792	7
creencias,	463	507	503	521	612	792	7
expresiones	508	507	555	521	612	792	7
emocionales	324	519	374	533	612	792	7
y	378	519	383	533	612	792	7
valores	386	519	415	533	612	792	7
de	419	519	428	533	612	792	7
los	432	519	443	533	612	792	7
padres/madres	447	519	504	533	612	792	7
son	508	519	522	533	612	792	7
escasos	525	519	555	533	612	792	7
sobre	324	531	346	545	612	792	7
su	349	531	358	545	612	792	7
papel	360	531	382	545	612	792	7
como	385	531	407	545	612	792	7
padres	409	531	435	545	612	792	7
y	438	531	443	545	612	792	7
sobre	446	531	467	545	612	792	7
como	470	531	492	545	612	792	7
perciben,	495	531	532	545	612	792	7
orga-	534	531	555	545	612	792	7
nizan	324	543	346	557	612	792	7
y	349	543	354	557	612	792	7
entienden	356	543	395	557	612	792	7
los	397	543	409	557	612	792	7
comportamientos	412	543	481	557	612	792	7
y	483	543	488	557	612	792	7
creencias	491	543	528	557	612	792	7
de	531	543	540	557	612	792	7
sus	543	543	555	557	612	792	7
propios	324	555	354	569	612	792	7
hijos/as.	357	555	390	569	612	792	7
Un	347	579	359	593	612	792	7
aspecto	364	579	394	593	612	792	7
especialmente	398	579	455	593	612	792	7
importante	459	579	503	593	612	792	7
es	507	579	515	593	612	792	7
que	520	579	534	593	612	792	7
des-	539	579	555	593	612	792	7
conocen	324	591	358	605	612	792	7
el	361	591	368	605	612	792	7
proceso	372	591	403	605	612	792	7
de	407	591	416	605	612	792	7
la	420	591	427	605	612	792	7
adolescencia	430	591	481	605	612	792	7
y	485	591	490	605	612	792	7
las	493	591	505	605	612	792	7
expresiones	508	591	555	605	612	792	7
emocionales	324	603	374	617	612	792	7
y	377	603	382	617	612	792	7
cognitivas	385	603	426	617	612	792	7
que	429	603	444	617	612	792	7
suceden	446	603	479	617	612	792	7
en	482	603	491	617	612	792	7
esta	494	603	509	617	612	792	7
etapa	512	603	533	617	612	792	7
y	536	603	541	617	612	792	7
las	544	603	555	617	612	792	7
habilidades	324	615	370	629	612	792	7
sociales	374	615	405	629	612	792	7
de	409	615	419	629	612	792	7
los	423	615	434	629	612	792	7
hijos/as	438	615	469	629	612	792	7
suelen	473	615	498	629	612	792	7
estar	502	615	521	629	612	792	7
relacio-	525	615	555	629	612	792	7
nadas	324	627	347	641	612	792	7
con	350	627	364	641	612	792	7
las	367	627	378	641	612	792	7
expresiones	381	627	428	641	612	792	7
emocionales	431	627	481	641	612	792	7
de	483	627	493	641	612	792	7
sus	495	627	508	641	612	792	7
padres/ma-	511	627	555	641	612	792	7
dres.	324	639	344	653	612	792	7
Por	347	639	361	653	612	792	7
ejemplo,	364	639	399	653	612	792	7
Boyum	402	639	432	653	612	792	7
y	435	639	440	653	612	792	7
Parke	443	639	466	653	612	792	7
(1995),	469	639	499	653	612	792	7
comprobaron	502	639	555	653	612	792	7
en	324	651	334	665	612	792	7
su	337	651	346	665	612	792	7
estudio	349	651	378	665	612	792	7
que	381	651	395	665	612	792	7
aquellos	398	651	432	665	612	792	7
padres/madres	435	651	493	665	612	792	7
que	496	651	510	665	612	792	7
manifesta-	513	651	555	665	612	792	7
ban	324	663	339	677	612	792	7
una	341	663	356	677	612	792	7
expresividad	358	663	409	677	612	792	7
emocional	411	663	453	677	612	792	7
positiva,	455	663	490	677	612	792	7
compartir	516	663	555	677	612	792	7
con	324	675	339	689	612	792	7
los	341	675	353	689	612	792	7
demás,	355	675	383	689	612	792	7
hacer	385	675	407	689	612	792	7
amistades	409	675	449	689	612	792	7
entre	451	675	471	689	612	792	7
otros,	473	675	496	689	612	792	7
tenían	498	675	522	689	612	792	7
hijos/as	525	675	555	689	612	792	7
más	324	687	341	701	612	792	7
comunicativos	343	687	401	701	612	792	7
y	403	687	408	701	612	792	7
sensibles,	411	687	449	701	612	792	7
con	452	687	466	701	612	792	7
habilidades	468	687	514	701	612	792	7
sociales	516	687	548	701	612	792	7
y	550	687	555	701	612	792	7
más	324	699	341	713	612	792	7
competentes	343	699	393	713	612	792	7
en	396	699	405	713	612	792	7
la	407	699	415	713	612	792	7
resolución	417	699	459	713	612	792	7
de	461	699	471	713	612	792	7
problemas.	473	699	517	713	612	792	7
EDUCERE	574	708	586	735	612	792	7
•	574	704	586	706	612	792	7
I	574	700	586	701	612	792	7
n	574	696	586	699	612	792	7
v	574	691	586	695	612	792	7
e	574	687	586	690	612	792	7
s	574	683	586	686	612	792	7
t	574	679	586	682	612	792	7
i	574	677	586	678	612	792	7
g	574	672	586	676	612	792	7
a	574	668	586	671	612	792	7
c	574	664	586	667	612	792	7
i	574	661	586	663	612	792	7
ó	574	657	586	660	612	792	7
n	574	653	586	656	612	792	7
a	574	646	586	650	612	792	7
r	574	642	586	645	612	792	7
b	574	638	586	641	612	792	7
i	574	636	586	637	612	792	7
t	574	632	586	635	612	792	7
r	574	628	586	631	612	792	7
a	574	623	586	627	612	792	7
d	574	619	586	622	612	792	7
a	574	615	586	618	612	792	7
•	574	610	586	612	612	792	7
ISSN:	573	586	586	605	612	792	7
1316	573	568	586	583	612	792	7
-	573	563	586	565	612	792	7
4910	573	544	586	561	612	792	7
•	573	540	586	542	612	792	7
Año	573	522	586	536	612	792	7
12,	573	510	586	520	612	792	7
Nº	573	499	586	508	612	792	7
40	573	489	586	497	612	792	7
•	573	484	586	487	612	792	7
Enero	573	460	586	480	612	792	7
-	573	455	586	458	612	792	7
Febrero	573	427	586	453	612	792	7
-	573	422	586	425	612	792	7
Marzo,	573	397	586	420	612	792	7
2008	573	378	586	395	612	792	7
•	573	373	586	376	612	792	7
79	573	363	586	371	612	792	7
-	573	358	586	361	612	792	7
87.	573	346	586	356	612	792	7
Pero,	96	63	117	77	612	792	7
los	120	63	131	77	612	792	7
padres/madres	134	63	192	77	612	792	7
tienen	194	63	219	77	612	792	7
deﬁciencias	221	63	269	77	612	792	7
comuni-	271	63	305	77	612	792	7
cacionales	74	75	115	89	612	792	7
porque	117	75	145	89	612	792	7
también	147	75	180	89	612	792	7
proceden	182	75	218	89	612	792	7
de	220	75	230	89	612	792	7
núcleos	232	75	263	89	612	792	7
familiares	265	75	305	89	612	792	7
donde	74	87	98	101	612	792	7
tampoco	102	87	136	101	612	792	7
dialogaban;	139	87	186	101	612	792	7
y	189	87	194	101	612	792	7
en	198	87	207	101	612	792	7
cuanto	211	87	237	101	612	792	7
a	241	87	245	101	612	792	7
la	249	87	256	101	612	792	7
sexualidad,	259	87	305	101	612	792	7
sus	74	99	86	113	612	792	7
padres	89	99	115	113	612	792	7
se	118	99	126	113	612	792	7
avergonzaban	129	99	184	113	612	792	7
o	186	99	191	113	612	792	7
se	194	99	202	113	612	792	7
sentían	205	99	233	113	612	792	7
incómodos	236	99	280	113	612	792	7
al	282	99	289	113	612	792	7
ha-	292	99	305	113	612	792	7
blar	74	111	89	125	612	792	7
de	93	111	102	125	612	792	7
sexo	106	111	124	125	612	792	7
con	128	111	142	125	612	792	7
sus	146	111	159	125	612	792	7
hijos/as,	163	111	196	125	612	792	7
quizás	199	111	225	125	612	792	7
debido	229	111	256	125	612	792	7
a	259	111	264	125	612	792	7
que	268	111	282	125	612	792	7
ellos	286	111	305	125	612	792	7
mismos	74	123	105	137	612	792	7
no	108	123	118	137	612	792	7
se	121	123	129	137	612	792	7
sentían	132	123	161	137	612	792	7
bien	164	123	181	137	612	792	7
con	184	123	199	137	612	792	7
su	202	123	211	137	612	792	7
propia	214	123	239	137	612	792	7
sexualidad	242	123	285	137	612	792	7
por-	288	123	305	137	612	792	7
que	74	135	88	149	612	792	7
hay	90	135	105	149	612	792	7
que	107	135	121	149	612	792	7
recordar	124	135	157	149	612	792	7
que	159	135	173	149	612	792	7
la	176	135	183	149	612	792	7
conducta	185	135	221	149	612	792	7
y	223	135	228	149	612	792	7
las	230	135	241	149	612	792	7
actitudes	244	135	279	149	612	792	7
de	281	135	291	149	612	792	7
los	293	135	305	149	612	792	7
padres	74	147	100	161	612	792	7
respecto	103	147	136	161	612	792	7
al	139	147	146	161	612	792	7
sexo	148	147	167	161	612	792	7
enseñan	170	147	202	161	612	792	7
a	204	147	209	161	612	792	7
los	212	147	223	161	612	792	7
hijos	226	147	245	161	612	792	7
más	248	147	264	161	612	792	7
de	267	147	276	161	612	792	7
que	279	147	294	161	612	792	7
se	296	147	305	161	612	792	7
les	74	159	85	173	612	792	7
enseña	87	159	115	173	612	792	7
mediante	117	159	154	173	612	792	7
la	156	159	163	173	612	792	7
palabra.	166	159	198	173	612	792	7
85	576	747	586	763	612	792	7
In	70	35	80	56	612	792	8
v	82	35	87	56	612	792	8
e	88	35	94	56	612	792	8
s	95	35	100	56	612	792	8
t	102	35	105	56	612	792	8
i	107	35	110	56	612	792	8
g	111	35	117	56	612	792	8
a	119	35	124	56	612	792	8
ci	126	35	136	56	612	792	8
ó	137	35	143	56	612	792	8
n	144	35	150	56	612	792	8
4.	57	58	65	76	612	792	8
Conclusiones	68	58	134	76	612	792	8
Gracias	79	86	110	99	612	792	8
a	113	86	117	99	612	792	8
esta	120	86	135	99	612	792	8
metodología	138	86	188	99	612	792	8
de	190	86	200	99	612	792	8
enfoque	202	86	235	99	612	792	8
social	237	86	261	99	612	792	8
donde	263	86	288	99	612	792	8
se	57	98	65	111	612	792	8
involucran	69	98	111	111	612	792	8
el	115	98	122	111	612	792	8
investigador,	126	98	177	111	612	792	8
padres/madres	181	98	238	111	612	792	8
y	242	98	247	111	612	792	8
represen-	250	98	288	111	612	792	8
tantes	57	110	80	123	612	792	8
de	82	110	91	123	612	792	8
la	94	110	101	123	612	792	8
comunidad	103	110	147	123	612	792	8
fundamentándose	149	110	220	123	612	792	8
en	222	110	231	123	612	792	8
los	233	110	245	123	612	792	8
resultados	247	110	288	123	612	792	8
obtenidos,	57	122	98	135	612	792	8
se	101	122	109	135	612	792	8
pudo	111	122	131	135	612	792	8
llegar	134	122	157	135	612	792	8
a	159	122	164	135	612	792	8
las	166	122	177	135	612	792	8
siguientes	180	122	220	135	612	792	8
reﬂexiones:	222	122	269	135	612	792	8
Tanto	79	146	102	159	612	792	8
los	105	146	117	159	612	792	8
padres/madres	120	146	178	159	612	792	8
como	181	146	203	159	612	792	8
los	207	146	218	159	612	792	8
líderes	222	146	248	159	612	792	8
de	252	146	261	159	612	792	8
la	264	146	272	159	612	792	8
co-	275	146	288	159	612	792	8
munidad,	57	158	94	171	612	792	8
no	98	158	108	171	612	792	8
tienen	111	158	136	171	612	792	8
conocimiento	139	158	194	171	612	792	8
acerca	197	158	223	171	612	792	8
de	226	158	236	171	612	792	8
lo	239	158	247	171	612	792	8
que	251	158	265	171	612	792	8
es	268	158	277	171	612	792	8
la	280	158	288	171	612	792	8
sexualidad	57	170	99	183	612	792	8
humana,	103	170	137	183	612	792	8
cuya	140	170	159	183	612	792	8
ﬁnalidad	163	170	198	183	612	792	8
es	201	170	210	183	612	792	8
el	213	170	220	183	612	792	8
disfrute	224	170	254	183	612	792	8
intensi-	258	170	288	183	612	792	8
ﬁcado	57	182	81	195	612	792	8
de	84	182	94	195	612	792	8
la	97	182	104	195	612	792	8
vida	107	182	124	195	612	792	8
y	127	182	132	195	612	792	8
de	135	182	145	195	612	792	8
las	148	182	159	195	612	792	8
relaciones	162	182	202	195	612	792	8
personales	205	182	247	195	612	792	8
ya	250	182	260	195	612	792	8
que	263	182	277	195	612	792	8
al	280	182	288	195	612	792	8
reconocernos	57	194	110	207	612	792	8
como	113	194	136	207	612	792	8
personas	139	194	174	207	612	792	8
nos	177	194	191	207	612	792	8
reconocemos	194	194	247	207	612	792	8
como	250	194	273	207	612	792	8
se-	276	194	288	207	612	792	8
res	57	206	68	219	612	792	8
sexuales	71	206	105	219	612	792	8
y	108	206	113	219	612	792	8
sexuados,	116	206	155	219	612	792	8
como	158	206	180	219	612	792	8
una	183	206	198	219	612	792	8
potencialidad	201	206	255	219	612	792	8
para	257	206	275	219	612	792	8
un	278	206	288	219	612	792	8
desarrollo	57	218	97	231	612	792	8
humano	99	218	131	231	612	792	8
integral	134	218	164	231	612	792	8
puesto	167	218	193	231	612	792	8
que	196	218	210	231	612	792	8
la	213	218	220	231	612	792	8
identidad	222	218	260	231	612	792	8
sexual	262	218	288	231	612	792	8
es	57	230	65	243	612	792	8
básica	68	230	93	243	612	792	8
para	95	230	112	243	612	792	8
la	115	230	122	243	612	792	8
identidad	124	230	162	243	612	792	8
personal.	164	230	201	243	612	792	8
Esther	29	714	42	736	612	792	8
A.	29	706	42	712	612	792	8
Caricote	29	676	42	703	612	792	8
Agreda:	29	649	42	674	612	792	8
Inﬂuencia	29	615	41	646	612	792	8
de	29	605	41	613	612	792	8
los	29	593	41	602	612	792	8
padres	29	568	41	591	612	792	8
en	29	558	41	566	612	792	8
la	29	550	41	556	612	792	8
educación	29	515	41	548	612	792	8
sexual	29	491	41	513	612	792	8
de	29	481	41	489	612	792	8
los	29	470	41	479	612	792	8
adolescentes.	29	422	41	468	612	792	8
En	82	254	93	267	612	792	8
este	96	254	112	267	612	792	8
caso,	114	254	135	267	612	792	8
la	137	254	145	267	612	792	8
es	193	254	201	267	612	792	8
reducida	204	254	238	267	612	792	8
a	241	254	246	267	612	792	8
sexo,	248	254	269	267	612	792	8
pla-	272	254	288	267	612	792	8
cer,	57	266	71	279	612	792	8
procreación	75	266	123	279	612	792	8
y	127	266	132	279	612	792	8
sentimientos	136	266	187	279	612	792	8
con	191	266	206	279	612	792	8
actitudes	210	266	245	279	612	792	8
negativas	250	266	288	279	612	792	8
hacia	57	278	78	291	612	792	8
la	81	278	88	291	612	792	8
misma.	91	278	120	291	612	792	8
Esta	123	278	140	291	612	792	8
conclusión	143	278	187	291	612	792	8
no	190	278	200	291	612	792	8
va	203	278	212	291	612	792	8
de	215	278	225	291	612	792	8
la	228	278	235	291	612	792	8
mano	238	278	260	291	612	792	8
con	263	278	277	291	612	792	8
el	280	278	288	291	612	792	8
concepto	57	290	93	303	612	792	8
dado	96	290	116	303	612	792	8
por	119	290	133	303	612	792	8
la	136	290	143	303	612	792	8
Organización	147	290	200	303	612	792	8
Mundial	204	290	238	303	612	792	8
de	241	290	251	303	612	792	8
la	254	290	261	303	612	792	8
Salud	265	290	288	303	612	792	8
(OMS),	57	302	88	315	612	792	8
sobre	91	302	112	315	612	792	8
la	115	302	122	315	612	792	8
salud	125	302	147	315	612	792	8
sexual	150	302	175	315	612	792	8
(1998),	178	302	207	315	612	792	8
que	210	302	225	315	612	792	8
la	228	302	235	315	612	792	8
deﬁne	238	302	262	315	612	792	8
como	265	302	288	315	612	792	8
la	57	314	64	327	612	792	8
integración	69	314	114	327	612	792	8
de	118	314	128	327	612	792	8
los	133	314	144	327	612	792	8
aspectos	149	314	183	327	612	792	8
somáticos,	188	314	230	327	612	792	8
emocionales,	235	314	288	327	612	792	8
intelectuales	57	326	107	339	612	792	8
y	110	326	115	339	612	792	8
sociales	118	326	150	339	612	792	8
del	153	326	166	339	612	792	8
ser	169	326	181	339	612	792	8
sexual	184	326	210	339	612	792	8
en	213	326	222	339	612	792	8
formas	226	326	254	339	612	792	8
que	257	326	271	339	612	792	8
en-	275	326	288	339	612	792	8
riquecen	57	338	91	351	612	792	8
positivamente	96	338	152	351	612	792	8
y	156	338	161	351	612	792	8
que	166	338	180	351	612	792	8
mejoran	185	338	218	351	612	792	8
la	222	338	229	351	612	792	8
personalidad,	234	338	288	351	612	792	8
comunicación	57	350	113	363	612	792	8
y	115	350	120	363	612	792	8
el	123	350	130	363	612	792	8
amor.	133	350	155	363	612	792	8
86	33	747	42	763	612	792	8
En	79	374	90	387	612	792	8
cuanto	94	374	121	387	612	792	8
a	124	374	128	387	612	792	8
la	132	374	139	387	612	792	8
comunicación	142	374	199	387	612	792	8
de	202	374	211	387	612	792	8
los	215	374	226	387	612	792	8
padres/madres	230	374	288	387	612	792	8
con	57	386	71	399	612	792	8
sus	73	386	86	399	612	792	8
hijos/as,	88	386	121	399	612	792	8
se	123	386	131	399	612	792	8
observa	133	386	165	399	612	792	8
que	167	386	181	399	612	792	8
es	183	386	191	399	612	792	8
difícil	193	386	217	399	612	792	8
y,	219	386	226	399	612	792	8
a	228	386	233	399	612	792	8
veces,	235	386	259	399	612	792	8
ausen-	261	386	288	399	612	792	8
te.	57	398	66	411	612	792	8
Los	69	398	84	411	612	792	8
padres	88	398	114	411	612	792	8
no	117	398	127	411	612	792	8
se	130	398	138	411	612	792	8
comunican	141	398	185	411	612	792	8
con	188	398	203	411	612	792	8
sus	206	398	218	411	612	792	8
hijos/as	221	398	252	411	612	792	8
con	255	398	270	411	612	792	8
res-	273	398	288	411	612	792	8
pecto	57	410	78	423	612	792	8
a	81	410	85	423	612	792	8
la	87	410	95	423	612	792	8
sexualidad	97	410	140	423	612	792	8
porque	142	410	170	423	612	792	8
ellos	172	410	191	423	612	792	8
mismos,	193	410	227	423	612	792	8
según	229	410	252	423	612	792	8
reﬁeren,	255	410	288	423	612	792	8
están	57	422	77	435	612	792	8
desinformados,	80	422	142	435	612	792	8
viven	145	422	167	435	612	792	8
la	170	422	178	435	612	792	8
sexualidad	181	422	224	435	612	792	8
negativamente,	227	422	288	435	612	792	8
como	57	434	79	447	612	792	8
un	81	434	91	447	612	792	8
tema	94	434	113	447	612	792	8
tabú,	116	434	135	447	612	792	8
con	138	434	152	447	612	792	8
vergüenza;	155	434	198	447	612	792	8
por	201	434	214	447	612	792	8
tal	217	434	227	447	612	792	8
motivo,	229	434	260	447	612	792	8
el	262	434	270	447	612	792	8
tipo	272	434	288	447	612	792	8
de	57	446	66	459	612	792	8
comunicación	70	446	126	459	612	792	8
que	130	446	145	459	612	792	8
se	149	446	157	459	612	792	8
percibió	161	446	194	459	612	792	8
fue	198	446	211	459	612	792	8
de	215	446	224	459	612	792	8
tipo	228	446	244	459	612	792	8
moralista:	248	446	288	459	612	792	8
“no	57	458	71	471	612	792	8
te	74	458	82	471	612	792	8
dejes	85	458	105	471	612	792	8
tocar”;…”cuídate”;	109	458	186	471	612	792	8
“no	190	458	204	471	612	792	8
vayas	207	458	230	471	612	792	8
a	233	458	238	471	612	792	8
loquear	241	458	271	471	612	792	8
por	274	458	288	471	612	792	8
ahí”	57	470	73	483	612	792	8
y	77	470	82	483	612	792	8
autoritaria,	85	470	129	483	612	792	8
rígida	132	470	156	483	612	792	8
que	159	470	173	483	612	792	8
impide	177	470	205	483	612	792	8
la	208	470	215	483	612	792	8
comunicación	219	470	275	483	612	792	8
de	278	470	288	483	612	792	8
sus	57	482	69	495	612	792	8
hijos/as	73	482	103	495	612	792	8
hacia	107	482	128	495	612	792	8
sus	131	482	144	495	612	792	8
padres/madres	147	482	205	495	612	792	8
por	208	482	222	495	612	792	8
temor	225	482	248	495	612	792	8
y	252	482	257	495	612	792	8
miedo.	260	482	288	495	612	792	8
Sin	57	494	70	507	612	792	8
embargo,	72	494	110	507	612	792	8
en	112	494	122	507	612	792	8
el	124	494	131	507	612	792	8
curso	134	494	155	507	612	792	8
de	158	494	167	507	612	792	8
los	169	494	181	507	612	792	8
diferentes	183	494	223	507	612	792	8
talleres,	225	494	257	507	612	792	8
se	259	494	267	507	612	792	8
notó	270	494	288	507	612	792	8
un	57	506	67	519	612	792	8
cambio	69	506	99	519	612	792	8
en	101	506	110	519	612	792	8
los	113	506	124	519	612	792	8
participantes	127	506	178	519	612	792	8
en	180	506	190	519	612	792	8
su	192	506	201	519	612	792	8
capacidad	203	506	243	519	612	792	8
de	246	506	255	519	612	792	8
decir	257	506	277	519	612	792	8
lo	280	506	288	519	612	792	8
que	57	518	71	531	612	792	8
pensaban.	74	518	113	531	612	792	8
Desde	79	542	104	555	612	792	8
el	108	542	116	555	612	792	8
punto	120	542	142	555	612	792	8
de	146	542	156	555	612	792	8
vista	160	542	179	555	612	792	8
de	183	542	192	555	612	792	8
Género,	196	542	228	555	612	792	8
nos	232	542	246	555	612	792	8
encontra-	250	542	288	555	612	792	8
mos	57	554	73	567	612	792	8
con	77	554	92	567	612	792	8
la	96	554	103	567	612	792	8
presencia	107	554	145	567	612	792	8
de	149	554	158	567	612	792	8
estereotipos	162	554	210	567	612	792	8
de	214	554	223	567	612	792	8
género	227	554	255	567	612	792	8
de	259	554	268	567	612	792	8
tipo	272	554	288	567	612	792	8
machista.	57	566	95	579	612	792	8
Apreciamos	97	566	145	579	612	792	8
que	148	566	162	579	612	792	8
la	165	566	172	579	612	792	8
familia	175	566	203	579	612	792	8
y	206	566	211	579	612	792	8
también	213	566	246	579	612	792	8
las	248	566	259	579	612	792	8
escue-	262	566	288	579	612	792	8
las	57	578	68	591	612	792	8
se	71	578	79	591	612	792	8
han	82	578	96	591	612	792	8
socializado	99	578	144	591	612	792	8
para	147	578	164	591	612	792	8
creer	167	578	187	591	612	792	8
que	190	578	204	591	612	792	8
los	207	578	219	591	612	792	8
estereotipos	221	578	269	591	612	792	8
ma-	272	578	288	591	612	792	8
chistas	57	590	84	603	612	792	8
son	87	590	101	603	612	792	8
naturales	104	590	140	603	612	792	8
y	144	590	149	603	612	792	8
esta	152	590	167	603	612	792	8
visión	171	590	195	603	612	792	8
alimenta	198	590	233	603	612	792	8
las	236	590	247	603	612	792	8
creencias	250	590	288	603	612	792	8
negativas	57	602	94	615	612	792	8
relativas	98	602	131	615	612	792	8
al	134	602	142	615	612	792	8
género	145	602	172	615	612	792	8
que	175	602	189	615	612	792	8
rigen	193	602	213	615	612	792	8
el	216	602	223	615	612	792	8
comportamien-	226	602	288	615	612	792	8
to	57	614	64	627	612	792	8
sexual	68	614	94	627	612	792	8
de	98	614	107	627	612	792	8
las	111	614	122	627	612	792	8
y	126	614	131	627	612	792	8
los	135	614	147	627	612	792	8
adolescentes	151	614	201	627	612	792	8
de	205	614	215	627	612	792	8
la	219	614	226	627	612	792	8
comunidad	230	614	274	627	612	792	8
en	278	614	288	627	612	792	8
estudio,	57	626	88	639	612	792	8
y	92	626	97	639	612	792	8
estos	100	626	120	639	612	792	8
factores	124	626	155	639	612	792	8
pueden	159	626	188	639	612	792	8
restringir	191	626	228	639	612	792	8
el	231	626	239	639	612	792	8
acceso	242	626	269	639	612	792	8
a	272	626	277	639	612	792	8
la	280	626	288	639	612	792	8
información,	57	638	108	651	612	792	8
entorpecen	111	638	154	651	612	792	8
la	157	638	164	651	612	792	8
comunicación	167	638	223	651	612	792	8
y	225	638	230	651	612	792	8
promueven	233	638	278	651	612	792	8
la	280	638	288	651	612	792	8
conducta	57	650	93	663	612	792	8
de	95	650	105	663	612	792	8
riesgo	107	650	131	663	612	792	8
en	134	650	143	663	612	792	8
las/los	146	650	171	663	612	792	8
adolescentes	174	650	224	663	612	792	8
en	227	650	236	663	612	792	8
formas	239	650	266	663	612	792	8
dife-	269	650	288	663	612	792	8
rentes,	57	662	83	675	612	792	8
pero	86	662	103	675	612	792	8
igualmente	106	662	150	675	612	792	8
peligrosa.	153	662	192	675	612	792	8
Al	194	662	204	675	612	792	8
ﬁnal,	207	662	227	675	612	792	8
hace	229	662	248	675	612	792	8
aumentar	250	662	288	675	612	792	8
la	57	674	64	687	612	792	8
vulnerabilidad	67	674	125	687	612	792	8
a	127	674	132	687	612	792	8
los	135	674	147	687	612	792	8
peligros	149	674	182	687	612	792	8
que	185	674	199	687	612	792	8
corre	202	674	222	687	612	792	8
la	225	674	233	687	612	792	8
salud	235	674	257	687	612	792	8
sexual,	260	674	288	687	612	792	8
por	57	686	70	699	612	792	8
ejemplo,	73	686	108	699	612	792	8
la	110	686	118	699	612	792	8
violencia,	120	686	159	699	612	792	8
la	162	686	169	699	612	792	8
explotación	172	686	219	699	612	792	8
sexual,	222	686	250	699	612	792	8
el	253	686	260	699	612	792	8
emba-	263	686	288	699	612	792	8
razo	57	698	74	711	612	792	8
no	77	698	87	711	612	792	8
deseado,	90	698	124	711	612	792	8
el	127	698	135	711	612	792	8
aborto	137	698	163	711	612	792	8
en	166	698	175	711	612	792	8
condiciones	178	698	226	711	612	792	8
de	229	698	238	711	612	792	8
riesgo	241	698	266	711	612	792	8
y	269	698	274	711	612	792	8
las	276	698	288	711	612	792	8
ITS,	57	710	74	723	612	792	8
incluido	77	710	109	723	612	792	8
el	112	710	119	723	612	792	8
SIDA.	122	710	148	723	612	792	8
Por	330	59	344	72	612	792	8
otro	348	59	364	72	612	792	8
lado,	368	59	388	72	612	792	8
estamos	392	59	424	72	612	792	8
tan	428	59	441	72	612	792	8
habituados	445	59	488	72	612	792	8
en	492	59	502	72	612	792	8
ver	506	59	518	72	612	792	8
a	523	59	527	72	612	792	8
la	531	59	538	72	612	792	8
madre	307	71	332	84	612	792	8
como	335	71	358	84	612	792	8
guiadora	361	71	396	84	612	792	8
de	399	71	408	84	612	792	8
los	411	71	423	84	612	792	8
hijos/as	426	71	456	84	612	792	8
en	460	71	469	84	612	792	8
la	472	71	479	84	612	792	8
crianza	482	71	511	84	612	792	8
de	514	71	524	84	612	792	8
es-	527	71	538	84	612	792	8
tos/as	307	83	330	96	612	792	8
que	333	83	347	96	612	792	8
la	350	83	357	96	612	792	8
función	360	83	391	96	612	792	8
padre	393	83	416	96	612	792	8
parece	418	83	445	96	612	792	8
menos	447	83	473	96	612	792	8
importante	476	83	519	96	612	792	8
y	522	83	527	96	612	792	8
se	530	83	538	96	612	792	8
podría	307	95	333	108	612	792	8
decir	336	95	356	108	612	792	8
que	360	95	374	108	612	792	8
para	378	95	395	108	612	792	8
la	398	95	405	108	612	792	8
integración	409	95	454	108	612	792	8
biosocial	457	95	493	108	612	792	8
bastaría	497	95	528	108	612	792	8
la	531	95	538	108	612	792	8
madre,	307	107	335	120	612	792	8
pero	337	107	355	120	612	792	8
para	358	107	375	120	612	792	8
el	378	107	385	120	612	792	8
futuro	387	107	412	120	612	792	8
equilibrio	414	107	453	120	612	792	8
anímico,	456	107	491	120	612	792	8
el	493	107	501	120	612	792	8
niño	503	107	521	120	612	792	8
y	523	107	528	120	612	792	8
el	531	107	538	120	612	792	8
adolescente	307	119	354	132	612	792	8
necesitan	357	119	394	132	612	792	8
una	397	119	412	132	612	792	8
imagen	415	119	444	132	612	792	8
paterna	447	119	476	132	612	792	8
solidariamente	479	119	538	132	612	792	8
integrada	307	131	345	144	612	792	8
a	347	131	352	144	612	792	8
su	354	131	363	144	612	792	8
vida	365	131	383	144	612	792	8
emocional.	385	131	429	144	612	792	8
Bajo	330	155	349	168	612	792	8
esta	351	155	367	168	612	792	8
reﬂexión,	369	155	407	168	612	792	8
Saade	409	155	433	168	612	792	8
(1985),	436	155	464	168	612	792	8
expresó	467	155	497	168	612	792	8
que	500	155	514	168	612	792	8
a	517	155	521	168	612	792	8
pri-	524	155	538	168	612	792	8
mera	307	167	327	180	612	792	8
vista	329	167	348	180	612	792	8
la	350	167	357	180	612	792	8
función	359	167	389	180	612	792	8
de	391	167	401	180	612	792	8
padre	403	167	425	180	612	792	8
aparece	427	167	457	180	612	792	8
como	459	167	481	180	612	792	8
menos	483	167	508	180	612	792	8
intensa	511	167	538	180	612	792	8
e	307	179	312	192	612	792	8
inmediata	314	179	353	192	612	792	8
pero	355	179	372	192	612	792	8
no	375	179	384	192	612	792	8
es	387	179	395	192	612	792	8
cierto,	397	179	422	192	612	792	8
en	424	179	433	192	612	792	8
realidad	436	179	467	192	612	792	8
es	469	179	478	192	612	792	8
muy	480	179	497	192	612	792	8
deﬁnida	500	179	531	192	612	792	8
y	533	179	538	192	612	792	8
concreta	307	191	341	204	612	792	8
porque	343	191	370	204	612	792	8
el	372	191	379	204	612	792	8
rol	381	191	392	204	612	792	8
del	395	191	407	204	612	792	8
padre	409	191	431	204	612	792	8
es	433	191	441	204	612	792	8
ejercer	443	191	470	204	612	792	8
con	472	191	486	204	612	792	8
mayor	488	191	513	204	612	792	8
preci-	516	191	538	204	612	792	8
sión	307	203	324	216	612	792	8
y	326	203	331	216	612	792	8
seguridad	332	203	371	216	612	792	8
el	372	203	380	216	612	792	8
principio	381	203	417	216	612	792	8
de	418	203	428	216	612	792	8
autoridad,	430	203	469	216	612	792	8
pero	471	203	488	216	612	792	8
este	490	203	505	216	612	792	8
concep-	507	203	538	216	612	792	8
to	307	215	315	228	612	792	8
está	317	215	332	228	612	792	8
ligado	334	215	359	228	612	792	8
a	361	215	365	228	612	792	8
la	367	215	374	228	612	792	8
enseñanza.	376	215	419	228	612	792	8
La	421	215	431	228	612	792	8
autora	433	215	457	228	612	792	8
opina	459	215	481	228	612	792	8
que	483	215	497	228	612	792	8
los	499	215	511	228	612	792	8
padres	513	215	538	228	612	792	8
enseñan	307	227	339	240	612	792	8
porque	341	227	369	240	612	792	8
esa	371	227	384	240	612	792	8
es	386	227	394	240	612	792	8
su	397	227	406	240	612	792	8
obligación,	408	227	452	240	612	792	8
pero	454	227	472	240	612	792	8
mediante	474	227	510	240	612	792	8
el	512	227	520	240	612	792	8
acto	522	227	538	240	612	792	8
de	307	239	317	252	612	792	8
transmisión	319	239	365	252	612	792	8
de	367	239	376	252	612	792	8
sus	379	239	391	252	612	792	8
conocimientos	394	239	451	252	612	792	8
ejercen	453	239	481	252	612	792	8
su	484	239	492	252	612	792	8
autoridad.	495	239	534	252	612	792	8
Lo	330	263	341	276	612	792	8
principal	344	263	379	276	612	792	8
es	382	263	390	276	612	792	8
que	393	263	407	276	612	792	8
día	410	263	422	276	612	792	8
a	425	263	429	276	612	792	8
día,	432	263	447	276	612	792	8
los	449	263	461	276	612	792	8
padres/madres	463	263	521	276	612	792	8
den	524	263	538	276	612	792	8
a	307	275	312	288	612	792	8
sus	314	275	327	288	612	792	8
hijos/as	329	275	360	288	612	792	8
ejemplos	362	275	398	288	612	792	8
de	400	275	410	288	612	792	8
actitudes	412	275	447	288	612	792	8
y	449	275	454	288	612	792	8
valores	457	275	486	288	612	792	8
sexuales	488	275	522	288	612	792	8
con	524	275	538	288	612	792	8
una	307	287	322	300	612	792	8
actitud	325	287	352	300	612	792	8
sana	355	287	372	300	612	792	8
y	375	287	380	300	612	792	8
positiva	383	287	415	300	612	792	8
hacia	417	287	438	300	612	792	8
la	441	287	448	300	612	792	8
sexualidad	451	287	494	300	612	792	8
en	497	287	506	300	612	792	8
general	509	287	538	300	612	792	8
y,	307	299	314	312	612	792	8
especíﬁcamente,	317	299	383	312	612	792	8
hacia	386	299	407	312	612	792	8
la	409	299	416	312	612	792	8
suya	419	299	437	312	612	792	8
propia.	440	299	468	312	612	792	8
Otro	330	323	348	336	612	792	8
aspecto	350	323	380	336	612	792	8
observado	382	323	423	336	612	792	8
durante	425	323	455	336	612	792	8
la	457	323	464	336	612	792	8
investigación	466	323	519	336	612	792	8
es	521	323	529	336	612	792	8
la	531	323	538	336	612	792	8
presencia	307	335	345	348	612	792	8
de	347	335	356	348	612	792	8
una	358	335	372	348	612	792	8
baja	374	335	391	348	612	792	8
autoestima	393	335	436	348	612	792	8
en	437	335	447	348	612	792	8
padres/madres	449	335	506	348	612	792	8
y	508	335	513	348	612	792	8
repre-	515	335	538	348	612	792	8
sentantes	307	347	344	360	612	792	8
de	346	347	356	360	612	792	8
la	358	347	365	360	612	792	8
comunidad.	368	347	414	360	612	792	8
Se	417	347	427	360	612	792	8
sabe	429	347	447	360	612	792	8
que	450	347	464	360	612	792	8
la	467	347	474	360	612	792	8
desvalorización	476	347	538	360	612	792	8
y	307	359	312	372	612	792	8
autoestima	315	359	358	372	612	792	8
baja	361	359	378	372	612	792	8
facilita	381	359	408	372	612	792	8
poca	411	359	430	372	612	792	8
adaptación	433	359	475	372	612	792	8
al	478	359	485	372	612	792	8
medio,	488	359	516	372	612	792	8
inca-	519	359	538	372	612	792	8
pacidad	307	371	338	384	612	792	8
para	340	371	357	384	612	792	8
satisfacer	359	371	397	384	612	792	8
las	399	371	410	384	612	792	8
necesidades	412	371	459	384	612	792	8
afectivas,	461	371	499	384	612	792	8
diﬁcultad	501	371	538	384	612	792	8
en	307	383	317	396	612	792	8
las	319	383	330	396	612	792	8
relaciones	332	383	372	396	612	792	8
interpersonales,	374	383	436	396	612	792	8
bajo	438	383	455	396	612	792	8
desarrollo	457	383	497	396	612	792	8
del	499	383	511	396	612	792	8
poten-	513	383	538	396	612	792	8
cial	307	395	322	408	612	792	8
humano,	324	395	358	408	612	792	8
y	360	395	365	408	612	792	8
todo	367	395	385	408	612	792	8
esto	387	395	403	408	612	792	8
favorece	405	395	439	408	612	792	8
las	441	395	452	408	612	792	8
tensiones	454	395	491	408	612	792	8
y	493	395	498	408	612	792	8
conﬂictos	500	395	538	408	612	792	8
en	307	407	317	420	612	792	8
la	319	407	326	420	612	792	8
dinámica	329	407	365	420	612	792	8
familiar	368	407	399	420	612	792	8
y	401	407	406	420	612	792	8
hace	409	407	427	420	612	792	8
vulnerable	429	407	471	420	612	792	8
a	474	407	478	420	612	792	8
los/las	480	407	506	420	612	792	8
jóvenes	508	407	538	420	612	792	8
a	307	419	312	432	612	792	8
conductas	314	419	354	432	612	792	8
riesgosas	356	419	393	432	612	792	8
para	395	419	412	432	612	792	8
su	414	419	423	432	612	792	8
vida	426	419	443	432	612	792	8
presente	445	419	478	432	612	792	8
y	480	419	485	432	612	792	8
futura.	488	419	514	432	612	792	8
En	330	443	341	456	612	792	8
conclusión,	343	443	389	456	612	792	8
la	391	443	398	456	612	792	8
educación	400	443	441	456	612	792	8
sexual	443	443	469	456	612	792	8
tiene	471	443	490	456	612	792	8
que	492	443	507	456	612	792	8
ser	509	443	520	456	612	792	8
par-	522	443	538	456	612	792	8
te	307	455	315	468	612	792	8
de	318	455	328	468	612	792	8
la	332	455	339	468	612	792	8
educación	343	455	383	468	612	792	8
integral	387	455	418	468	612	792	8
del	421	455	434	468	612	792	8
adolescente	437	455	484	468	612	792	8
porque	488	455	516	468	612	792	8
debe	519	455	538	468	612	792	8
promover	307	467	346	480	612	792	8
la	350	467	357	480	612	792	8
personalidad	360	467	411	480	612	792	8
sana	415	467	433	480	612	792	8
y	436	467	441	480	612	792	8
una	444	467	459	480	612	792	8
sexualidad	462	467	505	480	612	792	8
respon-	508	467	538	480	612	792	8
sable,	307	479	330	492	612	792	8
vinculada	333	479	372	492	612	792	8
a	374	479	379	492	612	792	8
la	381	479	388	492	612	792	8
salud	391	479	412	492	612	792	8
y	414	479	419	492	612	792	8
al	422	479	429	492	612	792	8
amor;	431	479	455	492	612	792	8
solidaridad,	457	479	504	492	612	792	8
equidad	507	479	538	492	612	792	8
de	307	491	317	504	612	792	8
género	319	491	347	504	612	792	8
bajo	349	491	366	504	612	792	8
la	369	491	376	504	612	792	8
forma	378	491	402	504	612	792	8
de	405	491	414	504	612	792	8
la	417	491	424	504	612	792	8
dignidad	426	491	461	504	612	792	8
del	464	491	476	504	612	792	8
hombre	479	491	509	504	612	792	8
y	512	491	517	504	612	792	8
de	519	491	529	504	612	792	8
la	531	491	538	504	612	792	8
mujer	307	503	331	516	612	792	8
y	334	503	339	516	612	792	8
que	342	503	357	516	612	792	8
ayude	360	503	384	516	612	792	8
a	387	503	391	516	612	792	8
los	395	503	406	516	612	792	8
padres/madres	410	503	467	516	612	792	8
y	471	503	476	516	612	792	8
educadores/ras	479	503	538	516	612	792	8
a	307	515	312	528	612	792	8
afrontar	314	515	346	528	612	792	8
el	349	515	356	528	612	792	8
desafío	358	515	387	528	612	792	8
de	390	515	399	528	612	792	8
una	402	515	416	528	612	792	8
sociedad	419	515	454	528	612	792	8
que	456	515	471	528	612	792	8
bombardea	473	515	518	528	612	792	8
a	520	515	525	528	612	792	8
ni-	527	515	538	528	612	792	8
ños/as	307	527	332	540	612	792	8
y	336	527	341	540	612	792	8
jóvenes	345	527	375	540	612	792	8
con	379	527	393	540	612	792	8
estímulos	397	527	435	540	612	792	8
eróticos	439	527	471	540	612	792	8
y	474	527	479	540	612	792	8
sexuales	483	527	517	540	612	792	8
muy	521	527	538	540	612	792	8
poderosos	307	539	348	552	612	792	8
y	350	539	355	552	612	792	8
alienantes.	358	539	400	552	612	792	8
5.	307	574	316	592	612	792	8
Resultados	319	574	374	592	612	792	8
Luego	330	602	356	615	612	792	8
de	358	602	368	615	612	792	8
reﬂexionar	371	602	414	615	612	792	8
sobre	417	602	439	615	612	792	8
los	441	602	453	615	612	792	8
resultados	456	602	497	615	612	792	8
obtenidos	499	602	538	615	612	792	8
del	307	614	320	627	612	792	8
proceso	323	614	354	627	612	792	8
investigativo	358	614	409	627	612	792	8
realizado,	413	614	452	627	612	792	8
podemos	456	614	492	627	612	792	8
señalar	495	614	524	627	612	792	8
las	527	614	538	627	612	792	8
siguientes	307	626	347	639	612	792	8
recomendaciones:	350	626	422	639	612	792	8
A	330	650	337	663	612	792	8
través	340	650	364	663	612	792	8
de	367	650	376	663	612	792	8
una	379	650	394	663	612	792	8
educación	397	650	437	663	612	792	8
sexual	440	650	466	663	612	792	8
verdadera,	469	650	511	663	612	792	8
se	514	650	522	663	612	792	8
de-	526	650	538	663	612	792	8
ben	307	662	322	675	612	792	8
combatir	327	662	362	675	612	792	8
entre	367	662	387	675	612	792	8
los	392	662	404	675	612	792	8
padres/madres	409	662	466	675	612	792	8
y	471	662	476	675	612	792	8
representantes	481	662	538	675	612	792	8
de	307	674	317	687	612	792	8
la	321	674	328	687	612	792	8
comunidad,	331	674	378	687	612	792	8
los	382	674	394	687	612	792	8
mitos,	397	674	422	687	612	792	8
tabúes	426	674	451	687	612	792	8
y	455	674	460	687	612	792	8
supersticiones	464	674	520	687	612	792	8
que	524	674	538	687	612	792	8
ocupan	307	686	336	699	612	792	8
el	340	686	347	699	612	792	8
lugar	350	686	371	699	612	792	8
del	374	686	386	699	612	792	8
saber	390	686	411	699	612	792	8
cierto	414	686	437	699	612	792	8
y	440	686	445	699	612	792	8
objetivo.	449	686	484	699	612	792	8
Así	487	686	500	699	612	792	8
como	504	686	526	699	612	792	8
li-	529	686	538	699	612	792	8
berarlos	307	698	340	711	612	792	8
de	342	698	352	711	612	792	8
temores	354	698	386	711	612	792	8
y	389	698	394	711	612	792	8
angustias	396	698	434	711	612	792	8
que	436	698	451	711	612	792	8
la	454	698	461	711	612	792	8
educación	463	698	504	711	612	792	8
familiar	507	698	538	711	612	792	8
y	307	710	312	723	612	792	8
social	315	710	339	723	612	792	8
eminentemente	342	710	403	723	612	792	8
represiva	406	710	443	723	612	792	8
aún	446	710	460	723	612	792	8
cultiva	463	710	491	723	612	792	8
en	494	710	503	723	612	792	8
relación	506	710	538	723	612	792	8
con	307	722	322	735	612	792	8
el	324	722	332	735	612	792	8
sexo.	334	722	355	735	612	792	8
In	470	35	481	56	612	792	9
v	482	35	487	56	612	792	9
e	489	35	494	56	612	792	9
s	496	35	501	56	612	792	9
t	502	35	506	56	612	792	9
i	507	35	510	56	612	792	9
g	512	35	518	56	612	792	9
ació	519	35	543	56	612	792	9
n	545	35	551	56	612	792	9
Es	96	59	106	72	612	792	9
necesaria	109	59	146	72	612	792	9
la	149	59	156	72	612	792	9
participación	159	59	211	72	612	792	9
consensuada	214	59	264	72	612	792	9
de	267	59	276	72	612	792	9
los/las	279	59	305	72	612	792	9
jóvenes,	74	71	107	84	612	792	9
docentes,	109	71	147	84	612	792	9
padres	149	71	175	84	612	792	9
y	178	71	183	84	612	792	9
líderes	185	71	212	84	612	792	9
de	214	71	224	84	612	792	9
la	226	71	234	84	612	792	9
comunidad,	236	71	283	84	612	792	9
en	285	71	295	84	612	792	9
el	297	71	305	84	612	792	9
diseño	74	83	100	96	612	792	9
y	102	83	107	96	612	792	9
la	110	83	117	96	612	792	9
puesta	120	83	146	96	612	792	9
en	148	83	158	96	612	792	9
práctica	160	83	192	96	612	792	9
de	195	83	204	96	612	792	9
los	207	83	218	96	612	792	9
programas	221	83	263	96	612	792	9
de	266	83	275	96	612	792	9
educa-	278	83	305	96	612	792	9
ción	74	95	91	108	612	792	9
sexual	94	95	119	108	612	792	9
del	122	95	134	108	612	792	9
Sistema	136	95	168	108	612	792	9
Educativo	171	95	211	108	612	792	9
y	214	95	219	108	612	792	9
Salud	221	95	244	108	612	792	9
ya	247	95	256	108	612	792	9
que	259	95	273	108	612	792	9
será	276	95	292	108	612	792	9
un	295	95	305	108	612	792	9
elemento	74	107	110	120	612	792	9
importante	113	107	157	120	612	792	9
para	160	107	177	120	612	792	9
cerciorarse	180	107	224	120	612	792	9
de	226	107	236	120	612	792	9
que	239	107	253	120	612	792	9
el	256	107	263	120	612	792	9
programa	266	107	305	120	612	792	9
aborda	74	119	101	132	612	792	9
las	103	119	115	132	612	792	9
necesidades	117	119	165	132	612	792	9
de	167	119	177	132	612	792	9
los/las	179	119	205	132	612	792	9
adolescentes.	207	119	260	132	612	792	9
El	347	59	356	72	612	792	9
Estado	359	59	387	72	612	792	9
debe	390	59	409	72	612	792	9
apoyar	412	59	439	72	612	792	9
y	443	59	448	72	612	792	9
fortalecer	451	59	489	72	612	792	9
a	493	59	497	72	612	792	9
las	500	59	511	72	612	792	9
familias	515	59	547	72	612	792	9
y	550	59	555	72	612	792	9
comunidades	324	71	377	84	612	792	9
con	380	71	394	84	612	792	9
el	397	71	404	84	612	792	9
propósito	407	71	445	84	612	792	9
de	448	71	457	84	612	792	9
mejorar	460	71	491	84	612	792	9
las	494	71	505	84	612	792	9
condiciones	508	71	555	84	612	792	9
sociales,	324	83	359	96	612	792	9
culturales	362	83	401	96	612	792	9
y	405	83	410	96	612	792	9
económicas	414	83	461	96	612	792	9
de	465	83	474	96	612	792	9
tal	478	83	488	96	612	792	9
forma,	492	83	518	96	612	792	9
que	522	83	537	96	612	792	9
dis-	540	83	555	96	612	792	9
minuyan	324	95	359	108	612	792	9
los	362	95	374	108	612	792	9
factores	376	95	408	108	612	792	9
de	411	95	420	108	612	792	9
riesgo	423	95	447	108	612	792	9
en	450	95	459	108	612	792	9
las/los	462	95	487	108	612	792	9
jóvenes	490	95	521	108	612	792	9
como	523	95	545	108	612	792	9
la	548	95	555	108	612	792	9
violencia,	324	107	364	120	612	792	9
el	366	107	374	120	612	792	9
embarazo,	376	107	418	120	612	792	9
abortos,	420	107	452	120	612	792	9
ITS,	455	107	473	120	612	792	9
que	475	107	490	120	612	792	9
llevarían	493	107	528	120	612	792	9
a	530	107	535	120	612	792	9
con-	538	107	555	120	612	792	9
ductas	324	119	350	132	612	792	9
no	352	119	362	132	612	792	9
saludables	365	119	407	132	612	792	9
en	409	119	419	132	612	792	9
las/los	421	119	447	132	612	792	9
adolescentes.	449	119	502	132	612	792	9
Por	96	143	110	156	612	792	9
otra	115	143	130	156	612	792	9
parte,	135	143	157	156	612	792	9
es	161	143	170	156	612	792	9
beneﬁcioso	174	143	220	156	612	792	9
ofrecer	224	143	252	156	612	792	9
talleres	257	143	286	156	612	792	9
con	290	143	305	156	612	792	9
discusión	74	155	111	168	612	792	9
grupal	115	155	141	168	612	792	9
para	145	155	162	168	612	792	9
los	166	155	177	168	612	792	9
padres/madres	181	155	239	168	612	792	9
de	243	155	252	168	612	792	9
familia	256	155	284	168	612	792	9
(Es-	288	155	305	168	612	792	9
cuela	74	167	95	180	612	792	9
para	98	167	115	180	612	792	9
padres),	118	167	150	180	612	792	9
porque	153	167	181	180	612	792	9
estos	183	167	203	180	612	792	9
tienen	206	167	231	180	612	792	9
las	234	167	245	180	612	792	9
mismas	248	167	278	180	612	792	9
dudas	281	167	305	180	612	792	9
y	74	179	79	192	612	792	9
desconocimientos	82	179	154	192	612	792	9
que	157	179	172	192	612	792	9
los/las	175	179	201	192	612	792	9
adolescentes.	205	179	258	192	612	792	9
Es	261	179	271	192	612	792	9
necesa-	275	179	305	192	612	792	9
rio	74	191	85	204	612	792	9
alfabetizar	89	191	131	204	612	792	9
a	134	191	139	204	612	792	9
los	143	191	154	204	612	792	9
padres/madres	158	191	216	204	612	792	9
en	220	191	229	204	612	792	9
sexualidad	233	191	275	204	612	792	9
con	279	191	294	204	612	792	9
la	297	191	305	204	612	792	9
premisa	74	203	105	216	612	792	9
de	109	203	119	216	612	792	9
que	122	203	137	216	612	792	9
solo	141	203	157	216	612	792	9
la	161	203	168	216	612	792	9
realidad	172	203	204	216	612	792	9
“tal	208	203	222	216	612	792	9
cual	226	203	243	216	612	792	9
es”	247	203	259	216	612	792	9
permite	263	203	294	216	612	792	9
la	297	203	305	216	612	792	9
orientación	74	215	119	228	612	792	9
inteligente	121	215	163	228	612	792	9
en	166	215	175	228	612	792	9
ella.	178	215	195	228	612	792	9
*	324	142	327	155	612	792	9
Médico	330	142	353	155	612	792	9
Psiquiatra.	356	142	391	155	612	792	9
Especialista	393	142	432	155	612	792	9
en	435	142	443	155	612	792	9
Salud	445	142	464	155	612	792	9
y	466	142	470	155	612	792	9
Desarrollo	472	142	506	155	612	792	9
de	508	142	516	155	612	792	9
Adolescen-	518	142	555	155	612	792	9
tes.	324	153	336	166	612	792	9
Doctora	339	153	364	166	612	792	9
en	367	153	375	166	612	792	9
Ciencias	377	153	405	166	612	792	9
Médicas.	408	153	437	166	612	792	9
Profesora	439	153	471	166	612	792	9
de	473	153	482	166	612	792	9
la	484	153	490	166	612	792	9
Universidad	492	153	531	166	612	792	9
de	533	153	541	166	612	792	9
Ca-	543	153	555	166	612	792	9
rabobo	324	165	347	178	612	792	9
adscrita	349	165	375	178	612	792	9
del	377	165	387	178	612	792	9
Departamento	389	165	436	178	612	792	9
de	438	165	446	178	612	792	9
Pedagogía	448	165	484	178	612	792	9
Infantil	486	165	508	178	612	792	9
y	510	165	514	178	612	792	9
Diversidad.	516	165	553	178	612	792	9
Rusque,	74	264	105	278	612	792	9
A.	107	264	115	278	612	792	9
(2001).	118	264	144	278	612	792	9
De	147	264	157	278	612	792	9
la	160	264	167	278	612	792	9
diversidad	169	264	208	278	612	792	9
a	210	264	215	278	612	792	9
la	217	264	224	278	612	792	9
unidad	227	264	252	278	612	792	9
en	254	264	264	278	612	792	9
la	266	264	273	278	612	792	9
investigación	275	264	324	278	612	792	9
cualitativa.	327	264	367	278	612	792	9
Caracas:	369	264	403	278	612	792	9
Vadell	405	264	428	278	612	792	9
hermanos.	431	264	470	278	612	792	9
76-100.	88	276	116	290	612	792	9
Kirchner,	74	288	107	302	612	792	9
M.	109	288	118	302	612	792	9
(1985).	120	288	146	302	612	792	9
Edmund	148	288	179	302	612	792	9
Husserl.	181	288	211	302	612	792	9
El	213	288	220	302	612	792	9
teórico	222	288	247	302	612	792	9
de	249	288	258	302	612	792	9
la	260	288	267	302	612	792	9
fenomenología.	268	288	326	302	612	792	9
Forjadores	328	288	368	302	612	792	9
del	370	288	381	302	612	792	9
mundo	383	288	408	302	612	792	9
contemporáneo.	410	288	470	302	612	792	9
Vol.	88	300	102	314	612	792	9
5	104	300	109	314	612	792	9
.Barcelona,	111	300	154	314	612	792	9
España:	156	300	187	314	612	792	9
Planeta.	190	300	220	314	612	792	9
pp.	223	300	234	314	612	792	9
75-83.	237	300	261	314	612	792	9
Habermas,	74	312	115	326	612	792	9
J.	117	312	124	326	612	792	9
(1989).	126	312	153	326	612	792	9
El	155	312	162	326	612	792	9
discurso	165	312	196	326	612	792	9
filosófico	199	312	231	326	612	792	9
de	234	312	243	326	612	792	9
la	246	312	252	326	612	792	9
modernidad.	255	312	301	326	612	792	9
Madrid:	304	312	332	326	612	792	9
Tauros.	334	312	361	326	612	792	9
pp.	364	312	376	326	612	792	9
114-22.	378	312	406	326	612	792	9
Kemmis,	74	324	106	338	612	792	9
S	109	324	115	338	612	792	9
y	118	324	122	338	612	792	9
Mc	125	324	136	338	612	792	9
Taggart,	139	324	170	338	612	792	9
R.	173	324	181	338	612	792	9
(1988).	184	324	211	338	612	792	9
Cómo	214	324	236	338	612	792	9
planificar	239	324	273	338	612	792	9
la	276	324	282	338	612	792	9
investigación-acción.	286	324	364	338	612	792	9
Barcelona:	367	324	407	338	612	792	9
Laertes.	410	324	440	338	612	792	9
pp.	444	324	455	338	612	792	9
53-	458	324	470	338	612	792	9
67.	88	336	99	350	612	792	9
Hurtado,	74	348	106	362	612	792	9
L.	109	348	116	362	612	792	9
y	120	348	124	362	612	792	9
Toro,	127	348	145	362	612	792	9
G.	149	348	158	362	612	792	9
(1998).	161	348	188	362	612	792	9
Paradigmas	191	348	236	362	612	792	9
y	239	348	243	362	612	792	9
métodos	246	348	278	362	612	792	9
de	282	348	291	362	612	792	9
investigación	294	348	343	362	612	792	9
en	346	348	356	362	612	792	9
tiempo	359	348	384	362	612	792	9
de	387	348	397	362	612	792	9
cambios.	400	348	433	362	612	792	9
Caracas:	437	348	470	362	612	792	9
Episteme,	88	360	125	374	612	792	9
Consultores	128	360	172	374	612	792	9
Asociados.	174	360	215	374	612	792	9
pp.	218	360	229	374	612	792	9
45-80.	232	360	256	374	612	792	9
Taylor,	74	372	98	386	612	792	9
S.	101	372	109	386	612	792	9
J	112	372	116	386	612	792	9
y	119	372	123	386	612	792	9
Bogdam,	126	372	159	386	612	792	9
R.	162	372	170	386	612	792	9
(1990).	173	372	200	386	612	792	9
Introducción	203	372	249	386	612	792	9
a	251	372	256	386	612	792	9
los	259	372	270	386	612	792	9
métodos	272	372	305	386	612	792	9
cualitativos	307	372	349	386	612	792	9
de	352	372	361	386	612	792	9
investigación.	364	372	415	386	612	792	9
Buenos	418	372	446	386	612	792	9
Aires:	449	372	470	386	612	792	9
Paidós.	88	384	116	398	612	792	9
pp.	118	384	130	398	612	792	9
111-117.	132	384	164	398	612	792	9
Dulanto	74	396	103	410	612	792	9
Gutiérrez,	105	396	142	410	612	792	9
E.	144	396	151	410	612	792	9
(2000).	154	396	180	410	612	792	9
La	182	396	191	410	612	792	9
adolescencia	193	396	242	410	612	792	9
en	245	396	254	410	612	792	9
el	256	396	262	410	612	792	9
campesino:	264	396	307	410	612	792	9
Estudio	309	396	337	410	612	792	9
de	339	396	348	410	612	792	9
comunidades	351	396	400	410	612	792	9
rurales	402	396	428	410	612	792	9
en	430	396	439	410	612	792	9
México.	441	396	470	410	612	792	9
OPS.	88	408	108	422	612	792	9
Scout,	74	420	97	434	612	792	9
T.	100	420	106	434	612	792	9
(1993).	109	420	135	434	612	792	9
Cómo	138	420	160	434	612	792	9
hablarles	162	420	197	434	612	792	9
a	199	420	204	434	612	792	9
sus	206	420	219	434	612	792	9
hijos	221	420	239	434	612	792	9
sobre	241	420	262	434	612	792	9
sexo.	265	420	285	434	612	792	9
Bogotá,	287	420	316	434	612	792	9
Colombia:	318	420	356	434	612	792	9
Editorial	359	420	389	434	612	792	9
Norma.	392	420	419	434	612	792	9
pp.	421	420	433	434	612	792	9
12-50.	436	420	459	434	612	792	9
Eccles,	74	432	101	446	612	792	9
J.	103	432	110	446	612	792	9
(1998).	113	432	139	446	612	792	9
Motivation	142	432	180	446	612	792	9
to	183	432	190	446	612	792	9
Succeed.	193	432	227	446	612	792	9
In	230	432	237	446	612	792	9
W.	240	432	249	446	612	792	9
Damon	252	432	279	446	612	792	9
(Ed.),	282	432	302	446	612	792	9
Hand	305	432	325	446	612	792	9
Book	328	432	347	446	612	792	9
of	349	432	356	446	612	792	9
Child	359	432	378	446	612	792	9
Psychology	381	432	424	446	612	792	9
(5	426	432	434	446	612	792	9
th	434	433	438	441	612	792	9
ed.,	441	432	455	446	612	792	9
vol.	457	432	470	446	612	792	9
3).	88	444	98	458	612	792	9
New	100	444	117	458	612	792	9
York:	119	444	138	458	612	792	9
Wiley.	140	444	163	458	612	792	9
Álvarez,	74	456	104	470	612	792	9
M.	106	456	115	470	612	792	9
(2000).	116	456	143	470	612	792	9
Familias	144	456	176	470	612	792	9
cubanas	177	456	209	470	612	792	9
con	210	456	224	470	612	792	9
hijos	225	456	243	470	612	792	9
(as):	244	456	261	470	612	792	9
Lo	263	456	272	470	612	792	9
bueno	273	456	296	470	612	792	9
y	298	456	302	470	612	792	9
lo	304	456	310	470	612	792	9
malo.	312	456	332	470	612	792	9
Ponencia	334	456	369	470	612	792	9
realizada	370	456	404	470	612	792	9
en	406	456	415	470	612	792	9
el	417	456	423	470	612	792	9
XI	425	456	432	470	612	792	9
Congreso	434	456	470	470	612	792	9
Latinoamericano	88	468	150	482	612	792	9
de	152	468	162	482	612	792	9
Sociedades	164	468	208	482	612	792	9
de	210	468	220	482	612	792	9
Sexología	222	468	259	482	612	792	9
y	262	468	266	482	612	792	9
Educación	268	468	307	482	612	792	9
Sexual,	310	468	338	482	612	792	9
Nueva	340	468	364	482	612	792	9
Esparta-Venezuela.	367	468	440	482	612	792	9
Baumrind,	74	480	112	494	612	792	9
D.	116	480	124	494	612	792	9
(1996).	128	480	155	494	612	792	9
Effective	159	480	191	494	612	792	9
parenting	195	480	230	494	612	792	9
during	234	480	257	494	612	792	9
the	261	480	273	494	612	792	9
early	277	480	295	494	612	792	9
adolescent	299	480	339	494	612	792	9
transition.	343	480	380	494	612	792	9
In	384	480	391	494	612	792	9
P.A.	395	480	410	494	612	792	9
Cowan	414	480	440	494	612	792	9
&	444	480	449	494	612	792	9
E.M.	453	480	470	494	612	792	9
Hetherington	88	492	136	506	612	792	9
(Eds.),	138	492	163	506	612	792	9
Advances	165	492	202	506	612	792	9
in	204	492	211	506	612	792	9
Family	213	492	238	506	612	792	9
Research	240	492	276	506	612	792	9
(vol.	279	492	295	506	612	792	9
2).	297	492	307	506	612	792	9
Hillsdale,	309	492	344	506	612	792	9
NJ:	346	492	358	506	612	792	9
Erlbaum.	361	492	394	506	612	792	9
Boyunm,	74	504	107	518	612	792	9
L	109	504	113	518	612	792	9
y	115	504	119	518	612	792	9
Parke,	121	504	145	518	612	792	9
R.	147	504	155	518	612	792	9
(1995).	157	504	183	518	612	792	9
Family	185	504	210	518	612	792	9
Emocional	212	504	251	518	612	792	9
Expressiveness	253	504	312	518	612	792	9
and	313	504	327	518	612	792	9
children´s	329	504	366	518	612	792	9
Social	367	504	390	518	612	792	9
Competency.	392	504	441	518	612	792	9
Journal	443	504	470	518	612	792	9
of	88	516	95	530	612	792	9
Marriage	97	516	130	530	612	792	9
and	133	516	147	530	612	792	9
the	149	516	161	530	612	792	9
family,	163	516	188	530	612	792	9
57,	190	516	202	530	612	792	9
593-608.	204	516	237	530	612	792	9
OPS/OMS.	74	528	115	542	612	792	9
(1998).	118	528	145	542	612	792	9
Manual	148	528	176	542	612	792	9
de	179	528	189	542	612	792	9
monitoreo	192	528	229	542	612	792	9
y	233	528	237	542	612	792	9
evaluación	240	528	280	542	612	792	9
de	284	528	293	542	612	792	9
programas	297	528	337	542	612	792	9
de	340	528	349	542	612	792	9
salud	353	528	373	542	612	792	9
sexual	376	528	400	542	612	792	9
y	404	528	408	542	612	792	9
reproductiva	411	528	458	542	612	792	9
de	461	528	470	542	612	792	9
adolescentes	88	540	137	554	612	792	9
y	140	540	144	554	612	792	9
jóvenes.	146	540	178	554	612	792	9
Nº	180	540	189	554	612	792	9
3	192	540	196	554	612	792	9
Caracas,	199	540	232	554	612	792	9
Venezuela.	235	540	276	554	612	792	9
Publicaciones	279	540	330	554	612	792	9
MSAS.	333	540	359	554	612	792	9
Saade,	74	552	100	566	612	792	9
N.	105	552	114	566	612	792	9
(1985).	119	552	146	566	612	792	9
Funciones	151	552	190	566	612	792	9
de	195	552	204	566	612	792	9
los	209	552	220	566	612	792	9
padres.	225	552	253	566	612	792	9
Caracas,	259	552	292	566	612	792	9
Venezuela.	297	552	339	566	612	792	9
Boletín	344	552	370	566	612	792	9
Científico.	376	552	413	566	612	792	9
Publicaciones	419	552	470	566	612	792	9
ASOVEP	88	564	122	578	612	792	9
EDUCERE	574	708	586	735	612	792	9
•	574	704	586	706	612	792	9
I	574	700	586	701	612	792	9
n	574	696	586	699	612	792	9
v	574	691	586	695	612	792	9
e	574	687	586	690	612	792	9
s	574	683	586	686	612	792	9
t	574	679	586	682	612	792	9
i	574	677	586	678	612	792	9
g	574	672	586	676	612	792	9
a	574	668	586	671	612	792	9
c	574	664	586	667	612	792	9
i	574	661	586	663	612	792	9
ó	574	657	586	660	612	792	9
n	574	653	586	656	612	792	9
a	574	646	586	650	612	792	9
r	574	642	586	645	612	792	9
b	574	638	586	641	612	792	9
i	574	636	586	637	612	792	9
t	574	632	586	635	612	792	9
r	574	628	586	631	612	792	9
a	574	623	586	627	612	792	9
d	574	619	586	622	612	792	9
a	574	615	586	618	612	792	9
•	574	610	586	612	612	792	9
ISSN:	573	586	586	605	612	792	9
1316	573	568	586	583	612	792	9
-	573	563	586	565	612	792	9
4910	573	544	586	561	612	792	9
•	573	540	586	542	612	792	9
Año	573	522	586	536	612	792	9
12,	573	510	586	520	612	792	9
Nº	573	499	586	508	612	792	9
40	573	489	586	497	612	792	9
•	573	484	586	487	612	792	9
Enero	573	460	586	480	612	792	9
-	573	455	586	458	612	792	9
Febrero	573	427	586	453	612	792	9
-	573	422	586	425	612	792	9
Marzo,	573	397	586	420	612	792	9
2008	573	378	586	395	612	792	9
•	573	373	586	376	612	792	9
79	573	363	586	371	612	792	9
-	573	358	586	361	612	792	9
87.	573	346	586	356	612	792	9
Bibliografía	78	240	160	258	612	792	9
87	576	747	586	763	612	792	9
