Bioagro	71	74	110	85	612	792	1
27(2):	113	74	142	85	612	792	1
65-74.	145	74	176	85	612	792	1
2015	179	74	203	85	612	792	1
REACCIÓN	96	102	183	117	612	792	1
DE	187	102	209	117	612	792	1
CULTIVARES	213	102	318	117	612	792	1
COMERCIALES	322	102	443	117	612	792	1
DE	447	102	469	117	612	792	1
MAÍZ	473	102	516	117	612	792	1
(Zea	112	121	142	135	612	792	1
mays	146	121	180	135	612	792	1
L.)	184	121	204	135	612	792	1
A	208	121	219	135	612	792	1
LA	223	121	246	135	612	792	1
INOCULACIÓN	250	121	367	135	612	792	1
MECÁNICA	371	121	461	135	612	792	1
CON	465	121	500	135	612	792	1
TRES	236	139	278	154	612	792	1
POTYVIRUS	282	139	376	154	612	792	1
Rubén	145	170	176	181	612	792	1
Rodríguez-Osorio	179	170	266	181	612	792	1
1	266	168	270	175	612	792	1
,	270	170	273	181	612	792	1
Mario	276	170	305	181	612	792	1
José	308	170	329	181	612	792	1
Garrido	332	170	369	181	612	792	1
1	369	168	373	175	612	792	1
,	373	170	376	181	612	792	1
Rosana	379	170	414	181	612	792	1
Figueroa	417	170	460	181	612	792	1
1	460	168	464	175	612	792	1
,	464	170	467	181	612	792	1
Orangel	226	184	265	195	612	792	1
Borges	268	184	302	195	612	792	1
1	302	181	306	189	612	792	1
y	309	184	315	195	612	792	1
Miriam	318	184	354	195	612	792	1
Brito	357	184	382	195	612	792	1
1	382	181	386	189	612	792	1
RESUMEN	276	212	336	223	612	792	1
Palabras	71	370	105	378	612	792	1
clave	107	370	127	378	612	792	1
adicionales:	129	370	174	378	612	792	1
JGMV,	176	370	203	378	612	792	1
MDMV,	205	370	236	378	612	792	1
SCMV,	239	370	266	378	612	792	1
raza	269	370	284	378	612	792	1
viral,	286	370	305	378	612	792	1
resistencia	307	370	345	378	612	792	1
ABSTRACT	273	395	339	406	612	792	1
Reaction	108	418	142	426	612	792	1
of	144	418	152	426	612	792	1
commercial	154	418	199	426	612	792	1
cultivars	201	418	235	426	612	792	1
of	237	418	245	426	612	792	1
maize	247	418	269	426	612	792	1
(Zea	272	418	288	426	612	792	1
mays	291	418	310	426	612	792	1
L.)	312	418	323	426	612	792	1
to	325	418	333	426	612	792	1
mechanical	335	418	379	426	612	792	1
inoculation	381	418	424	426	612	792	1
with	426	418	443	426	612	792	1
three	445	418	465	426	612	792	1
potyvirus	468	418	504	426	612	792	1
Additional	71	552	112	560	612	792	1
key	114	552	128	560	612	792	1
words:	130	552	156	560	612	792	1
JGMV,	158	552	185	560	612	792	1
MDMV,	187	552	218	560	612	792	1
SCMV,	221	552	248	560	612	792	1
resistance,	251	552	288	560	612	792	1
viral	291	552	307	560	612	792	1
strain	310	552	329	560	612	792	1
mayor	317	577	346	587	612	792	1
parte	353	577	375	587	612	792	1
de	383	577	394	587	612	792	1
la	401	577	409	587	612	792	1
población	417	577	460	587	612	792	1
y	468	577	474	587	612	792	1
por	482	577	496	587	612	792	1
su	504	577	514	587	612	792	1
fácil	522	577	541	587	612	792	1
adaptación	317	590	365	600	612	792	1
a	368	590	373	600	612	792	1
diversas	376	590	412	600	612	792	1
condiciones	415	590	467	600	612	792	1
de	470	590	481	600	612	792	1
clima,	483	590	511	600	612	792	1
suelos	514	590	541	600	612	792	1
y	317	603	323	612	612	792	1
pisos	326	603	349	612	612	792	1
altitudinales	352	603	406	612	612	792	1
(González,	409	603	457	612	612	792	1
2000).	461	603	489	612	612	792	1
En	492	603	504	612	612	792	1
el	508	603	516	612	612	792	1
2013	519	603	541	612	612	792	1
se	317	615	327	625	612	792	1
alcanzó	330	615	364	625	612	792	1
una	368	615	384	625	612	792	1
producción	388	615	437	625	612	792	1
de	441	615	452	625	612	792	1
2.247.044	455	615	499	625	612	792	1
Mg,	503	615	521	625	612	792	1
con	525	615	541	625	612	792	1
una	317	628	333	638	612	792	1
superficie	340	628	384	638	612	792	1
sembrada	391	628	433	638	612	792	1
de	440	628	450	638	612	792	1
615.097	457	628	493	638	612	792	1
ha	500	628	510	638	612	792	1
y	518	628	523	638	612	792	1
un	530	628	541	638	612	792	1
rendimiento	317	640	371	650	612	792	1
de	381	640	391	650	612	792	1
3.653	401	640	426	650	612	792	1
kg·ha	436	640	460	650	612	792	1
-1	460	638	466	644	612	792	1
(FEDEAGRO,	476	640	541	650	612	792	1
INTRODUCCIÓN	134	578	231	588	612	792	1
En	85	601	97	611	612	792	1
Venezuela,	101	601	150	611	612	792	1
el	153	601	161	611	612	792	1
maíz	164	601	185	611	612	792	1
figura	189	601	215	611	612	792	1
entre	218	601	240	611	612	792	1
los	243	601	256	611	612	792	1
cereales	259	601	295	611	612	792	1
de	71	614	81	624	612	792	1
mayor	85	614	113	624	612	792	1
importancia.	116	614	171	624	612	792	1
Desde	175	614	202	624	612	792	1
la	205	614	213	624	612	792	1
época	217	614	242	624	612	792	1
colonial	246	614	281	624	612	792	1
ha	284	614	295	624	612	792	1
sido	71	627	89	637	612	792	1
el	93	627	101	637	612	792	1
cultivo	105	627	135	637	612	792	1
anual	139	627	163	637	612	792	1
más	167	627	184	637	612	792	1
ampliamente	188	627	245	637	612	792	1
extendido,	249	627	295	637	612	792	1
por	71	639	86	649	612	792	1
ser	89	639	102	649	612	792	1
la	105	639	113	649	612	792	1
base	116	639	136	649	612	792	1
energética	139	639	184	649	612	792	1
de	188	639	198	649	612	792	1
la	202	639	210	649	612	792	1
alimentación	213	639	270	649	612	792	1
en	273	639	283	649	612	792	1
la	287	639	295	649	612	792	1
Recibido:	71	666	110	675	612	792	1
Noviembre	112	666	157	675	612	792	1
4,	160	666	167	675	612	792	1
2014	170	666	190	675	612	792	1
Aceptado:	319	666	360	675	612	792	1
Marzo	363	666	389	675	612	792	1
9,	391	666	399	675	612	792	1
2015	401	666	421	675	612	792	1
1	71	675	74	681	612	792	1
Facultad	76	677	110	686	612	792	1
de	113	677	122	686	612	792	1
Agronomía,	125	677	173	686	612	792	1
Universidad	175	677	224	686	612	792	1
Central	227	677	256	686	612	792	1
de	259	677	268	686	612	792	1
Venezuela.	270	677	315	686	612	792	1
Apdo.	318	677	342	686	612	792	1
4579.	345	677	367	686	612	792	1
Maracay,	370	677	407	686	612	792	1
Venezuela.	410	677	455	686	612	792	1
e-mail:	76	689	104	698	612	792	1
mariojgarrido@gmail.com	107	689	214	698	612	792	1
65	301	712	311	721	612	792	1
66	71	38	81	47	612	792	2
Volumen	71	50	118	61	612	792	2
27	121	50	133	61	612	792	2
(2015)	136	50	168	61	612	792	2
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	2
2014),	71	75	99	85	612	792	2
lo	107	75	115	85	612	792	2
cual	123	75	141	85	612	792	2
representa	148	75	193	85	612	792	2
aproximadamente	201	75	279	85	612	792	2
el	287	75	295	85	612	792	2
15	71	88	82	97	612	792	2
%	85	88	94	97	612	792	2
de	101	88	111	97	612	792	2
la	118	88	126	97	612	792	2
producción	133	88	182	97	612	792	2
agrícola	189	88	224	97	612	792	2
nacional	231	88	268	97	612	792	2
y	275	88	280	97	612	792	2
el	287	88	295	97	612	792	2
30	71	100	82	110	612	792	2
%	87	100	96	110	612	792	2
de	101	100	112	110	612	792	2
la	117	100	125	110	612	792	2
superficie	130	100	173	110	612	792	2
cultivada	178	100	219	110	612	792	2
del	224	100	237	110	612	792	2
país	242	100	260	110	612	792	2
(INIA,	265	100	295	110	612	792	2
2012).	71	113	99	123	612	792	2
El	85	125	95	135	612	792	2
cultivo	99	125	130	135	612	792	2
del	135	125	148	135	612	792	2
maíz,	153	125	177	135	612	792	2
aunque	181	125	213	135	612	792	2
es	218	125	227	135	612	792	2
de	231	125	242	135	612	792	2
reconocida	246	125	295	135	612	792	2
adaptabilidad	71	138	130	148	612	792	2
y	134	138	139	148	612	792	2
con	143	138	159	148	612	792	2
buena	162	138	189	148	612	792	2
resistencia,	192	138	241	148	612	792	2
es	245	138	254	148	612	792	2
afectado	257	138	295	148	612	792	2
frecuentemente	71	151	139	161	612	792	2
por	145	151	160	161	612	792	2
enfermedades	167	151	228	161	612	792	2
causadas	234	151	273	161	612	792	2
por	280	151	295	161	612	792	2
diferentes	71	163	114	173	612	792	2
patógenos,	126	163	173	173	612	792	2
tales	185	163	205	173	612	792	2
como	217	163	241	173	612	792	2
bacterias,	253	163	295	173	612	792	2
hongos,	71	176	105	186	612	792	2
virus	109	176	131	186	612	792	2
y	135	176	141	186	612	792	2
fitoplasmas,	145	176	198	186	612	792	2
los	202	176	215	186	612	792	2
cuales	219	176	247	186	612	792	2
alteran	251	176	281	186	612	792	2
su	285	176	295	186	612	792	2
normal	71	189	102	199	612	792	2
desarrollo,	106	189	153	199	612	792	2
pudiendo	157	189	198	199	612	792	2
llegar	202	189	227	199	612	792	2
a	231	189	235	199	612	792	2
la	239	189	247	199	612	792	2
reducción	251	189	295	199	612	792	2
o	71	201	76	211	612	792	2
incluso	84	201	116	211	612	792	2
la	124	201	132	211	612	792	2
pérdida	140	201	173	211	612	792	2
total	181	201	201	211	612	792	2
de	209	201	219	211	612	792	2
su	227	201	237	211	612	792	2
producción	245	201	295	211	612	792	2
(Malaguti,	71	214	117	224	612	792	2
2000).	123	214	151	224	612	792	2
De	157	214	170	224	612	792	2
éstas,	176	214	200	224	612	792	2
las	206	214	218	224	612	792	2
de	224	214	235	224	612	792	2
origen	241	214	269	224	612	792	2
viral	275	214	295	224	612	792	2
revisten	71	227	106	237	612	792	2
gran	111	227	130	237	612	792	2
importancia,	135	227	190	237	612	792	2
debido	195	227	225	237	612	792	2
a	230	227	235	237	612	792	2
las	240	227	252	237	612	792	2
pérdidas	257	227	295	237	612	792	2
económicas	71	239	123	249	612	792	2
que	138	239	153	249	612	792	2
ocasionan	168	239	212	249	612	792	2
en	227	239	237	249	612	792	2
cultivares	252	239	295	249	612	792	2
susceptibles.	71	252	127	262	612	792	2
En	134	252	147	262	612	792	2
la	154	252	162	262	612	792	2
mayoría	170	252	205	262	612	792	2
de	213	252	223	262	612	792	2
los	231	252	244	262	612	792	2
casos	251	252	275	262	612	792	2
las	282	252	295	262	612	792	2
medidas	71	265	108	274	612	792	2
de	111	265	121	274	612	792	2
control	124	265	155	274	612	792	2
químico	158	265	194	274	612	792	2
no	198	265	209	274	612	792	2
son	212	265	227	274	612	792	2
eficaces	230	265	265	274	612	792	2
y,	269	265	277	274	612	792	2
por	280	265	295	274	612	792	2
lo	71	277	79	287	612	792	2
general,	83	277	118	287	612	792	2
no	122	277	133	287	612	792	2
se	136	277	145	287	612	792	2
dispone	149	277	183	287	612	792	2
de	186	277	197	287	612	792	2
materiales	200	277	245	287	612	792	2
resistentes	249	277	295	287	612	792	2
a	71	290	76	300	612	792	2
los	82	290	94	300	612	792	2
principales	100	290	149	300	612	792	2
virus	154	290	176	300	612	792	2
y	182	290	188	300	612	792	2
sus	194	290	208	300	612	792	2
razas	214	290	236	300	612	792	2
(Lapierre	242	290	283	300	612	792	2
y	289	290	294	300	612	792	2
Signoret,	71	303	111	312	612	792	2
2004).	114	303	142	312	612	792	2
El	85	315	95	325	612	792	2
maíz	100	315	121	325	612	792	2
es	126	315	135	325	612	792	2
hospedante	140	315	190	325	612	792	2
natural	195	315	225	325	612	792	2
de	230	315	241	325	612	792	2
más	246	315	263	325	612	792	2
de	268	315	279	325	612	792	2
50	284	315	295	325	612	792	2
virus	71	328	93	338	612	792	2
y	97	328	103	338	612	792	2
experimentalmente	107	328	191	338	612	792	2
es	195	328	204	338	612	792	2
infectado	209	328	250	338	612	792	2
por	254	328	269	338	612	792	2
otros	273	328	295	338	612	792	2
30	71	340	82	350	612	792	2
(Lapierre	85	340	126	350	612	792	2
y	129	340	134	350	612	792	2
Signoret,	137	340	177	350	612	792	2
2004).	180	340	209	350	612	792	2
En	212	340	224	350	612	792	2
Venezuela,	227	340	276	350	612	792	2
han	279	340	295	350	612	792	2
sido	71	353	89	363	612	792	2
identificados	94	353	151	363	612	792	2
varios	157	353	183	363	612	792	2
virus	189	353	211	363	612	792	2
que	216	353	232	363	612	792	2
infectan	237	353	272	363	612	792	2
este	278	353	295	363	612	792	2
cereal,	71	366	100	376	612	792	2
los	104	366	116	376	612	792	2
cuales	120	366	148	376	612	792	2
son:	151	366	170	376	612	792	2
virus	173	366	195	376	612	792	2
del	199	366	212	376	612	792	2
mosaico	216	366	253	376	612	792	2
del	256	366	270	376	612	792	2
maíz	273	366	295	376	612	792	2
o	71	378	76	388	612	792	2
“enanismo	95	378	142	388	612	792	2
rayado”	161	378	196	388	612	792	2
(Maize	214	378	245	388	612	792	2
mosaic	264	378	295	388	612	792	2
nucleorhabdovirus,	71	391	157	401	612	792	2
MMV)	167	391	199	401	612	792	2
(Malaguti,	209	391	256	401	612	792	2
2000),	266	391	295	401	612	792	2
virus	71	404	93	414	612	792	2
del	96	404	109	414	612	792	2
mosaico	112	404	149	414	612	792	2
de	152	404	162	414	612	792	2
la	165	404	173	414	612	792	2
caña	176	404	196	414	612	792	2
de	199	404	209	414	612	792	2
azúcar	212	404	241	414	612	792	2
(Sugarcane	244	404	295	414	612	792	2
mosaic	71	416	102	426	612	792	2
potyvirus,	109	416	153	426	612	792	2
SCMV)	160	416	195	426	612	792	2
(D'Lima	202	416	238	426	612	792	2
y	245	416	251	426	612	792	2
Garrido,	258	416	295	426	612	792	2
1995),	71	429	99	439	612	792	2
virus	103	429	125	439	612	792	2
del	128	429	142	439	612	792	2
estriado	145	429	180	439	612	792	2
del	183	429	197	439	612	792	2
maíz	200	429	221	439	612	792	2
u	225	429	230	439	612	792	2
“hoja	234	429	258	439	612	792	2
blanca”	261	429	295	439	612	792	2
(Maize	71	442	101	452	612	792	2
stripe	112	442	137	452	612	792	2
tenuivirus,	147	442	194	452	612	792	2
MSpV)	204	442	237	452	612	792	2
(Lastra	248	442	279	452	612	792	2
y	289	442	295	452	612	792	2
Trujillo,	71	454	107	464	612	792	2
1977),	113	454	142	464	612	792	2
virus	147	454	169	464	612	792	2
del	175	454	189	464	612	792	2
rayado	195	454	225	464	612	792	2
fino	230	454	248	464	612	792	2
del	254	454	267	464	612	792	2
maíz	273	454	295	464	612	792	2
(Maize	71	467	101	477	612	792	2
rayado	105	467	136	477	612	792	2
fino	139	467	156	477	612	792	2
marafivirus,	160	467	213	477	612	792	2
MRFV)	217	467	252	477	612	792	2
(Lastra	255	467	286	477	612	792	2
y	289	467	295	477	612	792	2
Cuello,	71	480	103	490	612	792	2
1980),	108	480	137	490	612	792	2
virus	142	480	164	490	612	792	2
del	169	480	182	490	612	792	2
mosaico	187	480	224	490	612	792	2
enanizante	229	480	276	490	612	792	2
del	281	480	295	490	612	792	2
maíz	71	492	92	502	612	792	2
(Maize	99	492	129	502	612	792	2
dwarf	136	492	161	502	612	792	2
mosaic	168	492	199	502	612	792	2
potyvirus,	205	492	249	502	612	792	2
MDMV)	256	492	295	502	612	792	2
(Garrido	71	505	109	515	612	792	2
y	112	505	118	515	612	792	2
Trujillo,	121	505	158	515	612	792	2
1988)	161	505	187	515	612	792	2
y	190	505	195	515	612	792	2
virus	199	505	221	515	612	792	2
del	224	505	238	515	612	792	2
mosaico	241	505	278	515	612	792	2
del	281	505	295	515	612	792	2
pasto	71	518	94	527	612	792	2
johnson	101	518	136	527	612	792	2
(Johnsongrass	142	518	206	527	612	792	2
mosaic	213	518	244	527	612	792	2
potyvirus,	251	518	295	527	612	792	2
JGMV)	71	530	104	540	612	792	2
(Mariño	107	530	143	540	612	792	2
et	146	530	154	540	612	792	2
al.,	157	530	170	540	612	792	2
2010).	173	530	201	540	612	792	2
En	85	543	97	553	612	792	2
la	100	543	108	553	612	792	2
mayoría	111	543	147	553	612	792	2
de	150	543	160	553	612	792	2
las	163	543	175	553	612	792	2
zonas	178	543	203	553	612	792	2
productoras	206	543	257	553	612	792	2
de	260	543	271	553	612	792	2
maíz	273	543	295	553	612	792	2
en	71	556	81	565	612	792	2
Venezuela,	85	556	134	565	612	792	2
los	138	556	151	565	612	792	2
síntomas	154	556	193	565	612	792	2
virales	197	556	226	565	612	792	2
predominantes	230	556	295	565	612	792	2
en	71	568	81	578	612	792	2
el	85	568	92	578	612	792	2
cultivo	96	568	126	578	612	792	2
son	130	568	145	578	612	792	2
moteado	148	568	186	578	612	792	2
y	189	568	195	578	612	792	2
mosaico	198	568	234	578	612	792	2
de	238	568	248	578	612	792	2
diferentes	251	568	295	578	612	792	2
intensidades,	71	581	128	591	612	792	2
generalmente,	132	581	194	591	612	792	2
asociados	198	581	241	591	612	792	2
a	244	581	249	591	612	792	2
potyvirus	253	581	295	591	612	792	2
(Cuello	71	594	104	603	612	792	2
y	108	594	113	603	612	792	2
Garrido,	117	594	154	603	612	792	2
1995;	158	594	183	603	612	792	2
Malaguti,	187	594	230	603	612	792	2
2000;	233	594	258	603	612	792	2
Mariño	262	594	295	603	612	792	2
et	71	606	79	616	612	792	2
al.,	84	606	97	616	612	792	2
2010).	102	606	131	616	612	792	2
En	136	606	148	616	612	792	2
esta	153	606	170	616	612	792	2
investigación	175	606	233	616	612	792	2
se	238	606	248	616	612	792	2
utilizaron	253	606	295	616	612	792	2
los	71	619	84	629	612	792	2
potyvirus	89	619	131	629	612	792	2
MDMV,	136	619	174	629	612	792	2
SCMV	180	619	211	629	612	792	2
y	217	619	222	629	612	792	2
JGMV,	228	619	260	629	612	792	2
de	266	619	276	629	612	792	2
los	282	619	295	629	612	792	2
cuales	71	631	98	641	612	792	2
han	102	631	118	641	612	792	2
sido	121	631	139	641	612	792	2
identificadas	143	631	199	641	612	792	2
en	202	631	213	641	612	792	2
el	216	631	224	641	612	792	2
país	227	631	245	641	612	792	2
infectando	248	631	295	641	612	792	2
al	71	644	79	654	612	792	2
maíz	82	644	103	654	612	792	2
en	107	644	117	654	612	792	2
condiciones	120	644	173	654	612	792	2
naturales	176	644	215	654	612	792	2
las	219	644	231	654	612	792	2
razas	234	644	257	654	612	792	2
SCMV-	260	644	295	654	612	792	2
MB	71	657	88	667	612	792	2
(D'Lima	98	657	137	667	612	792	2
y	147	657	152	667	612	792	2
Garrido,	162	657	199	667	612	792	2
1995),	209	657	238	667	612	792	2
MDMV-A	248	657	295	667	612	792	2
(Rangel	71	669	106	679	612	792	2
et	114	669	122	679	612	792	2
al.,	130	669	143	679	612	792	2
1995),	152	669	180	679	612	792	2
MDMV-V	188	669	235	679	612	792	2
(Garrido	243	669	281	679	612	792	2
y	289	669	295	679	612	792	2
Trujillo,	71	682	107	692	612	792	2
1988)	110	682	136	692	612	792	2
y	138	682	144	692	612	792	2
JGMV-O	147	682	188	692	612	792	2
(Mariño	191	682	227	692	612	792	2
et	230	682	238	692	612	792	2
al.,	241	682	254	692	612	792	2
2010).	257	682	285	692	612	792	2
En	85	695	97	705	612	792	2
el	104	695	112	705	612	792	2
ámbito	119	695	149	705	612	792	2
mundial,	156	695	195	705	612	792	2
el	201	695	209	705	612	792	2
género	216	695	246	705	612	792	2
Potyvirus	253	695	295	705	612	792	2
es	71	707	80	717	612	792	2
responsable	84	707	135	717	612	792	2
de	139	707	149	717	612	792	2
cuantiosas	153	707	199	717	612	792	2
pérdidas	202	707	239	717	612	792	2
económicas	243	707	295	717	612	792	2
Nº	520	50	533	61	612	792	2
2	536	50	542	61	612	792	2
en	317	75	328	85	612	792	2
numerosos	338	75	386	85	612	792	2
cultivos	397	75	431	85	612	792	2
de	442	75	452	85	612	792	2
interés	463	75	492	85	612	792	2
agrícola,	503	75	541	85	612	792	2
incluyendo	317	88	366	97	612	792	2
al	369	88	377	97	612	792	2
maíz	380	88	401	97	612	792	2
(Shukla	404	88	438	97	612	792	2
et	441	88	449	97	612	792	2
al.,	452	88	465	97	612	792	2
1994;	468	88	493	97	612	792	2
Lapierre	496	88	533	97	612	792	2
y	536	88	541	97	612	792	2
Signoret,	317	100	357	110	612	792	2
2004).	369	100	397	110	612	792	2
Sus	409	100	425	110	612	792	2
especies	437	100	473	110	612	792	2
pueden	485	100	517	110	612	792	2
ser	528	100	541	110	612	792	2
transmitidas	317	113	371	123	612	792	2
a	374	113	379	123	612	792	2
través	382	113	408	123	612	792	2
de	411	113	421	123	612	792	2
la	424	113	432	123	612	792	2
semilla,	435	113	470	123	612	792	2
mecánicamente	473	113	541	123	612	792	2
y	317	125	323	135	612	792	2
de	326	125	337	135	612	792	2
forma	340	125	367	135	612	792	2
no	370	125	381	135	612	792	2
persistente	385	125	432	135	612	792	2
por	436	125	450	135	612	792	2
numerosas	454	125	501	135	612	792	2
especies	504	125	541	135	612	792	2
de	317	138	328	148	612	792	2
áfidos.	338	138	368	148	612	792	2
Presentan	379	138	421	148	612	792	2
partículas	432	138	475	148	612	792	2
filamentosas	486	138	541	148	612	792	2
flexuosas	317	151	359	161	612	792	2
(680-900	364	151	404	161	612	792	2
x	410	151	415	161	612	792	2
11-13	420	151	446	161	612	792	2
nm)	451	151	469	161	612	792	2
y	474	151	479	161	612	792	2
tienen	485	151	512	161	612	792	2
como	517	151	541	161	612	792	2
genoma	317	163	352	173	612	792	2
una	357	163	373	173	612	792	2
cadena	379	163	409	173	612	792	2
simple	415	163	444	173	612	792	2
de	449	163	460	173	612	792	2
ARN.	465	163	491	173	612	792	2
Todas	497	163	523	173	612	792	2
las	529	163	541	173	612	792	2
especies	317	176	354	186	612	792	2
forman	367	176	398	186	612	792	2
inclusiones	411	176	461	186	612	792	2
citoplasmáticas	473	176	541	186	612	792	2
cilíndricas	317	189	363	199	612	792	2
durante	367	189	400	199	612	792	2
la	404	189	412	199	612	792	2
infección	416	189	457	199	612	792	2
(Shukla	461	189	495	199	612	792	2
y	499	189	504	199	612	792	2
Teakle,	508	189	541	199	612	792	2
1989;	317	201	342	211	612	792	2
Ford	346	201	367	211	612	792	2
et	371	201	379	211	612	792	2
al.,	383	201	396	211	612	792	2
1989;	400	201	425	211	612	792	2
Teakle	429	201	459	211	612	792	2
et	463	201	471	211	612	792	2
al.,	475	201	488	211	612	792	2
1989).	492	201	521	211	612	792	2
Los	525	201	541	211	612	792	2
potyvirus	317	214	359	224	612	792	2
que	366	214	382	224	612	792	2
infectan	389	214	424	224	612	792	2
a	432	214	437	224	612	792	2
especies	444	214	480	224	612	792	2
de	488	214	498	224	612	792	2
Poaceae	505	214	541	224	612	792	2
tienen	317	227	344	237	612	792	2
el	349	227	356	237	612	792	2
rango	361	227	386	237	612	792	2
de	390	227	401	237	612	792	2
hospedantes	405	227	458	237	612	792	2
restringido	463	227	510	237	612	792	2
a	515	227	520	237	612	792	2
esta	524	227	541	237	612	792	2
familia	317	239	348	249	612	792	2
y	352	239	358	249	612	792	2
los	361	239	374	249	612	792	2
síntomas	378	239	417	249	612	792	2
principales	421	239	469	249	612	792	2
que	473	239	489	249	612	792	2
inducen	492	239	527	249	612	792	2
en	531	239	541	249	612	792	2
maíz	317	252	339	262	612	792	2
son	345	252	361	262	612	792	2
moteado,	367	252	408	262	612	792	2
mosaico,	415	252	454	262	612	792	2
estrías	461	252	489	262	612	792	2
cloróticas,	496	252	541	262	612	792	2
reducción	317	265	361	274	612	792	2
del	367	265	380	274	612	792	2
tamaño	386	265	419	274	612	792	2
de	425	265	435	274	612	792	2
la	441	265	449	274	612	792	2
planta	455	265	482	274	612	792	2
y	488	265	494	274	612	792	2
mazorcas	500	265	541	274	612	792	2
pequeñas	317	277	358	287	612	792	2
con	363	277	378	287	612	792	2
pocos	383	277	408	287	612	792	2
granos	413	277	442	287	612	792	2
(Lapierre	446	277	487	287	612	792	2
y	491	277	497	287	612	792	2
Signoret,	501	277	541	287	612	792	2
2004).	317	290	346	300	612	792	2
Las	332	303	347	312	612	792	2
enfermedades	353	303	414	312	612	792	2
causadas	419	303	458	312	612	792	2
por	463	303	478	312	612	792	2
potyvirus	483	303	525	312	612	792	2
no	530	303	541	312	612	792	2
pueden	317	315	349	325	612	792	2
ser	354	315	367	325	612	792	2
controladas	371	315	422	325	612	792	2
una	427	315	443	325	612	792	2
vez	447	315	462	325	612	792	2
que	467	315	483	325	612	792	2
la	488	315	496	325	612	792	2
planta	500	315	527	325	612	792	2
es	532	315	541	325	612	792	2
infectada,	317	328	360	338	612	792	2
al	372	328	380	338	612	792	2
igual	392	328	414	338	612	792	2
que	425	328	441	338	612	792	2
ocurre	453	328	481	338	612	792	2
con	492	328	508	338	612	792	2
otras	520	328	541	338	612	792	2
enfermedades	317	340	378	350	612	792	2
virales.	381	340	413	350	612	792	2
Por	416	340	431	350	612	792	2
otro	434	340	452	350	612	792	2
lado,	455	340	476	350	612	792	2
la	479	340	487	350	612	792	2
transmisión	490	340	541	350	612	792	2
por	317	353	332	363	612	792	2
áfidos	337	353	364	363	612	792	2
del	370	353	383	363	612	792	2
tipo	388	353	405	363	612	792	2
no	411	353	422	363	612	792	2
persistente	427	353	474	363	612	792	2
representa	480	353	525	363	612	792	2
un	530	353	541	363	612	792	2
desafío	317	366	349	376	612	792	2
para	357	366	376	376	612	792	2
las	385	366	397	376	612	792	2
estrategias	405	366	452	376	612	792	2
de	460	366	470	376	612	792	2
prevención	479	366	527	376	612	792	2
y	536	366	541	376	612	792	2
control	317	378	349	388	612	792	2
de	360	378	370	388	612	792	2
estas	381	378	402	388	612	792	2
patologías.	413	378	461	388	612	792	2
Su	472	378	484	388	612	792	2
modo	495	378	520	388	612	792	2
de	531	378	541	388	612	792	2
alimentación	317	391	374	401	612	792	2
con	381	391	397	401	612	792	2
inserciones	405	391	454	401	612	792	2
cortas,	462	391	491	401	612	792	2
de	498	391	508	401	612	792	2
pocos	516	391	541	401	612	792	2
segundos	317	404	358	414	612	792	2
y	363	404	368	414	612	792	2
su	373	404	383	414	612	792	2
capacidad	387	404	431	414	612	792	2
de	436	404	446	414	612	792	2
inocular	451	404	487	414	612	792	2
el	492	404	500	414	612	792	2
virus	504	404	526	414	612	792	2
de	531	404	541	414	612	792	2
igual	317	416	339	426	612	792	2
manera	342	416	375	426	612	792	2
en	378	416	388	426	612	792	2
plantas	391	416	423	426	612	792	2
sanas,	426	416	452	426	612	792	2
hace	455	416	476	426	612	792	2
poco	479	416	500	426	612	792	2
eficiente	503	416	541	426	612	792	2
el	317	429	325	439	612	792	2
control	329	429	360	439	612	792	2
químico,	364	429	402	439	612	792	2
ya	406	429	417	439	612	792	2
que	420	429	436	439	612	792	2
no	440	429	451	439	612	792	2
evita	454	429	476	439	612	792	2
la	480	429	487	439	612	792	2
difusión	491	429	527	439	612	792	2
de	531	429	541	439	612	792	2
la	317	442	325	452	612	792	2
infección	330	442	371	452	612	792	2
sino	376	442	394	452	612	792	2
que	399	442	415	452	612	792	2
la	419	442	427	452	612	792	2
aumenta	432	442	469	452	612	792	2
al	474	442	482	452	612	792	2
favorecer	487	442	528	452	612	792	2
el	533	442	541	452	612	792	2
desplazamiento	317	454	386	464	612	792	2
de	389	454	399	464	612	792	2
los	403	454	415	464	612	792	2
áfidos	419	454	445	464	612	792	2
planta	449	454	475	464	612	792	2
a	479	454	483	464	612	792	2
planta	487	454	513	464	612	792	2
(Díaz	517	454	541	464	612	792	2
et	317	467	325	477	612	792	2
al.,	334	467	347	477	612	792	2
2010).	355	467	384	477	612	792	2
Sin	392	467	407	477	612	792	2
embargo,	415	467	456	477	612	792	2
un	465	467	476	477	612	792	2
conjunto	484	467	522	477	612	792	2
de	531	467	541	477	612	792	2
medidas	317	480	354	490	612	792	2
de	368	480	379	490	612	792	2
manejo	393	480	425	490	612	792	2
integrado	439	480	481	490	612	792	2
de	495	480	506	490	612	792	2
estas	520	480	541	490	612	792	2
enfermedades	317	492	378	502	612	792	2
pudieran	383	492	422	502	612	792	2
evitar	427	492	452	502	612	792	2
la	457	492	465	502	612	792	2
introducción	470	492	526	502	612	792	2
de	531	492	541	502	612	792	2
virus	317	505	339	515	612	792	2
a	343	505	348	515	612	792	2
plantaciones	352	505	406	515	612	792	2
sanas,	410	505	437	515	612	792	2
evitar	440	505	465	515	612	792	2
su	469	505	479	515	612	792	2
diseminación	482	505	541	515	612	792	2
o	317	518	323	527	612	792	2
disminuir	331	518	373	527	612	792	2
sus	380	518	394	527	612	792	2
efectos	402	518	433	527	612	792	2
sobre	441	518	465	527	612	792	2
el	472	518	480	527	612	792	2
rendimiento	488	518	541	527	612	792	2
(Varón	317	530	348	540	612	792	2
y	357	530	363	540	612	792	2
Sarría,	371	530	400	540	612	792	2
2007).	409	530	438	540	612	792	2
Por	446	530	461	540	612	792	2
esta	470	530	487	540	612	792	2
razón,	496	530	523	540	612	792	2
es	532	530	541	540	612	792	2
importante	317	543	365	553	612	792	2
conocer	370	543	405	553	612	792	2
la	410	543	418	553	612	792	2
reacción	422	543	460	553	612	792	2
de	465	543	475	553	612	792	2
los	480	543	493	553	612	792	2
diferentes	498	543	541	553	612	792	2
cultivares	317	556	360	565	612	792	2
ante	365	556	383	565	612	792	2
los	388	556	401	565	612	792	2
virus	406	556	428	565	612	792	2
que	433	556	449	565	612	792	2
los	454	556	467	565	612	792	2
infectan,	472	556	510	565	612	792	2
de	515	556	525	565	612	792	2
tal	530	556	541	565	612	792	2
manera	317	568	350	578	612	792	2
de	357	568	367	578	612	792	2
seleccionar	375	568	424	578	612	792	2
los	431	568	444	578	612	792	2
más	452	568	469	578	612	792	2
aptos	476	568	500	578	612	792	2
para	507	568	526	578	612	792	2
la	533	568	541	578	612	792	2
siembra	317	581	352	591	612	792	2
y	358	581	364	591	612	792	2
evitar	370	581	395	591	612	792	2
o	401	581	406	591	612	792	2
minimizar	412	581	458	591	612	792	2
las	464	581	476	591	612	792	2
pérdidas	482	581	519	591	612	792	2
que	525	581	541	591	612	792	2
éstos	317	594	339	603	612	792	2
ocasionan.	342	594	389	603	612	792	2
Para	332	606	351	616	612	792	2
los	357	606	370	616	612	792	2
virus	377	606	399	616	612	792	2
antes	405	606	427	616	612	792	2
mencionados	434	606	492	616	612	792	2
no	498	606	509	616	612	792	2
existe	515	606	541	616	612	792	2
información	317	619	371	629	612	792	2
actualizada	376	619	425	629	612	792	2
sobre	430	619	454	629	612	792	2
su	459	619	469	629	612	792	2
distribución	473	619	526	629	612	792	2
en	531	619	541	629	612	792	2
el	317	631	325	641	612	792	2
país	328	631	346	641	612	792	2
y	349	631	355	641	612	792	2
tampoco	358	631	396	641	612	792	2
del	399	631	413	641	612	792	2
comportamiento	416	631	488	641	612	792	2
ante	491	631	509	641	612	792	2
dichos	512	631	541	641	612	792	2
patógenos	317	644	362	654	612	792	2
de	367	644	377	654	612	792	2
los	382	644	395	654	612	792	2
cultivares	399	644	442	654	612	792	2
comerciales	447	644	500	654	612	792	2
de	504	644	515	654	612	792	2
maíz	520	644	541	654	612	792	2
que	317	657	333	667	612	792	2
se	338	657	347	667	612	792	2
siembran	352	657	392	667	612	792	2
actualmente.	397	657	453	667	612	792	2
Por	458	657	473	667	612	792	2
esta	478	657	495	667	612	792	2
razón,	500	657	527	667	612	792	2
se	532	657	541	667	612	792	2
realizó	317	669	347	679	612	792	2
este	352	669	369	679	612	792	2
trabajo	373	669	404	679	612	792	2
con	408	669	424	679	612	792	2
el	429	669	437	679	612	792	2
objetivo	441	669	477	679	612	792	2
de	481	669	492	679	612	792	2
evaluar	496	669	529	679	612	792	2
la	533	669	541	679	612	792	2
reacción	317	682	355	692	612	792	2
de	358	682	368	692	612	792	2
21	371	682	382	692	612	792	2
cultivares	385	682	428	692	612	792	2
comerciales	431	682	484	692	612	792	2
de	487	682	497	692	612	792	2
maíz	501	682	522	692	612	792	2
a	525	682	530	692	612	792	2
la	533	682	541	692	612	792	2
inoculación	317	695	369	705	612	792	2
mecánica	376	695	417	705	612	792	2
con	424	695	440	705	612	792	2
cuatro	447	695	474	705	612	792	2
razas	481	695	504	705	612	792	2
de	511	695	521	705	612	792	2
los	528	695	541	705	612	792	2
potyvirus	317	707	359	717	612	792	2
MDMV,	362	707	400	717	612	792	2
SCMV	403	707	434	717	612	792	2
y	436	707	442	717	612	792	2
JGMV.	445	707	477	717	612	792	2
67	531	38	541	47	612	792	3
Rodríguez	71	50	124	61	612	792	3
et	127	50	137	61	612	792	3
al.	140	50	152	61	612	792	3
Reacción	254	50	300	61	612	792	3
de	303	50	315	61	612	792	3
cultivares	318	50	369	61	612	792	3
de	372	50	384	61	612	792	3
maíz	387	50	411	61	612	792	3
inoculados	414	50	469	61	612	792	3
con	472	50	490	61	612	792	3
potyvirus	493	50	542	61	612	792	3
MATERIALES	104	75	185	86	612	792	3
Y	188	75	197	86	612	792	3
MÉTODOS	200	75	261	86	612	792	3
La	85	99	97	109	612	792	3
investigación	100	99	158	109	612	792	3
se	161	99	170	109	612	792	3
realizó	173	99	203	109	612	792	3
en	206	99	216	109	612	792	3
el	219	99	227	109	612	792	3
Laboratorio	230	99	282	109	612	792	3
de	284	99	295	109	612	792	3
Virología	71	112	113	122	612	792	3
Vegetal	118	112	152	122	612	792	3
y	158	112	163	122	612	792	3
Bacterias	168	112	209	122	612	792	3
Fitopatógenas	214	112	276	122	612	792	3
del	281	112	295	122	612	792	3
Instituto	71	124	108	134	612	792	3
de	117	124	128	134	612	792	3
Botánica	137	124	176	134	612	792	3
Agrícola,	186	124	227	134	612	792	3
Facultad	237	124	275	134	612	792	3
de	284	124	295	134	612	792	3
Agronomía,	71	137	124	147	612	792	3
Universidad	131	137	184	147	612	792	3
Central	192	137	224	147	612	792	3
de	231	137	241	147	612	792	3
Venezuela	248	137	295	147	612	792	3
(UCV),	71	150	104	160	612	792	3
Maracay,	107	150	148	160	612	792	3
estado	151	150	179	160	612	792	3
Aragua.	182	150	217	160	612	792	3
Se	85	162	96	172	612	792	3
utilizaron	99	162	141	172	612	792	3
21	144	162	155	172	612	792	3
cultivares	158	162	201	172	612	792	3
comerciales	204	162	257	172	612	792	3
de	260	162	270	172	612	792	3
maíz	273	162	295	172	612	792	3
provenientes	71	175	127	185	612	792	3
de	133	175	144	185	612	792	3
siete	150	175	170	185	612	792	3
empresas	176	175	217	185	612	792	3
de	223	175	234	185	612	792	3
los	240	175	253	185	612	792	3
sectores	259	175	295	185	612	792	3
privado	71	188	105	197	612	792	3
y	110	188	115	197	612	792	3
oficial	120	188	148	197	612	792	3
distribuidoras	153	188	214	197	612	792	3
de	219	188	229	197	612	792	3
semilla	234	188	266	197	612	792	3
en	271	188	282	197	612	792	3
el	287	188	295	197	612	792	3
país	71	200	89	210	612	792	3
(Cuadro	91	200	127	210	612	792	3
1).	130	200	142	210	612	792	3
Cuadro	71	226	107	235	612	792	3
1.	120	226	128	235	612	792	3
Cultivares	140	226	186	235	612	792	3
de	198	226	209	235	612	792	3
maíz,	221	226	245	235	612	792	3
productora,	85	238	136	248	612	792	3
origen	138	238	166	248	612	792	3
y	169	238	175	248	612	792	3
color	177	238	200	248	612	792	3
del	203	238	216	248	612	792	3
grano	219	238	244	248	612	792	3
Cultivar	85	257	118	266	612	792	3
Empresa	144	257	179	266	612	792	3
Origen	201	257	229	266	612	792	3
Danac	71	274	97	284	612	792	3
255	99	274	114	284	612	792	3
Danac	149	286	174	295	612	792	3
Nacional	197	286	233	295	612	792	3
Danac	71	286	97	295	612	792	3
344	99	286	114	295	612	792	3
Danac	71	298	97	307	612	792	3
374	99	298	114	307	612	792	3
DK	71	309	86	318	612	792	3
2045	88	309	108	318	612	792	3
Monsanto	142	321	182	330	612	792	3
Importado	194	321	236	330	612	792	3
DK	71	321	86	330	612	792	3
370	88	321	103	330	612	792	3
DK	71	333	86	342	612	792	3
7088	88	333	108	342	612	792	3
Dow	71	345	91	354	612	792	3
2382	93	345	113	354	612	792	3
Dow	152	350	171	359	612	792	3
Importado	194	356	236	365	612	792	3
Dow	71	356	91	365	612	792	3
2384	93	356	113	365	612	792	3
AgroSciences	134	361	189	371	612	792	3
Dow	71	367	91	377	612	792	3
2B710	93	367	120	377	612	792	3
INIA	71	379	92	389	612	792	3
SQ-2	95	379	116	389	612	792	3
INIA	151	391	172	400	612	792	3
Nacional	197	391	233	400	612	792	3
Turén	71	391	95	400	612	792	3
2000	98	391	118	400	612	792	3
Fonaiap	71	402	104	411	612	792	3
1	106	402	111	411	612	792	3
P	71	414	77	423	612	792	3
4063	79	414	99	423	612	792	3
Pioneer	146	426	177	435	612	792	3
Importado	196	426	237	435	612	792	3
P	71	426	77	435	612	792	3
4082	79	426	99	435	612	792	3
P	71	438	77	447	612	792	3
30F35	79	438	105	447	612	792	3
Sefloarca	71	449	109	458	612	792	3
02	112	449	122	458	612	792	3
Sefloarca	143	461	181	470	612	792	3
Nacional	197	461	233	470	612	792	3
Sefloarca	71	461	109	470	612	792	3
108	112	461	127	470	612	792	3
Dorado	71	472	101	482	612	792	3
5	104	472	109	482	612	792	3
Himeca	71	484	102	494	612	792	3
2020	105	484	125	494	612	792	3
Sehiveca	144	496	180	505	612	792	3
Nacional	197	496	233	505	612	792	3
SK	71	496	84	505	612	792	3
4008	87	496	107	505	612	792	3
SK	71	507	84	516	612	792	3
5071	87	507	107	516	612	792	3
empresa	258	226	295	235	612	792	3
Color	248	251	271	260	612	792	3
del	273	251	286	260	612	792	3
grano	255	262	278	272	612	792	3
Blanco	248	274	277	284	612	792	3
Blanco	248	286	277	295	612	792	3
Blanco	248	298	277	307	612	792	3
Blanco	248	309	277	318	612	792	3
Blanco	248	321	277	330	612	792	3
Amarillo	248	333	285	342	612	792	3
Blanco	248	345	277	354	612	792	3
Blanco	248	356	277	365	612	792	3
Amarillo	248	367	285	377	612	792	3
Blanco	248	379	277	389	612	792	3
Blanco	248	391	277	400	612	792	3
Amarillo	248	402	285	411	612	792	3
Blanco	248	414	277	423	612	792	3
Blanco	248	426	277	435	612	792	3
Amarillo	248	438	285	447	612	792	3
Blanco	248	449	277	458	612	792	3
Blanco	248	461	277	470	612	792	3
Amarillo	248	472	285	482	612	792	3
Blanco	248	484	277	494	612	792	3
Blanco	248	496	277	505	612	792	3
Amarillo	248	507	285	516	612	792	3
Aislamientos	71	531	131	541	612	792	3
virales.	135	531	169	541	612	792	3
Las	172	531	188	541	612	792	3
cuatro	192	531	219	541	612	792	3
razas	223	531	245	541	612	792	3
de	249	531	259	541	612	792	3
los	262	531	275	541	612	792	3
tres	279	531	295	541	612	792	3
potyvirus	71	544	112	554	612	792	3
utilizados	123	544	166	554	612	792	3
(SCMV-MB,	176	544	234	554	612	792	3
MDMV-A,	245	544	295	554	612	792	3
MDMV-V	71	557	118	567	612	792	3
y	122	557	128	567	612	792	3
JGMV-O)	132	557	178	567	612	792	3
fueron	182	557	211	567	612	792	3
suministradas	215	557	276	567	612	792	3
por	280	557	295	567	612	792	3
el	71	569	79	579	612	792	3
Laboratorio	84	569	136	579	612	792	3
de	141	569	151	579	612	792	3
Virología	156	569	199	579	612	792	3
Vegetal	204	569	238	579	612	792	3
y	243	569	249	579	612	792	3
Bacterias	254	569	295	579	612	792	3
Fitopatógenas	71	582	133	592	612	792	3
de	135	582	146	592	612	792	3
la	148	582	156	592	612	792	3
Facultad	159	582	197	592	612	792	3
de	200	582	210	592	612	792	3
Agronomía,	213	582	266	592	612	792	3
UCV.	269	582	295	592	612	792	3
Estos	71	595	95	604	612	792	3
aislamientos	99	595	154	604	612	792	3
se	159	595	168	604	612	792	3
mantuvieron	173	595	229	604	612	792	3
en	233	595	244	604	612	792	3
plantas	248	595	280	604	612	792	3
de	284	595	295	604	612	792	3
sorgo	71	607	95	617	612	792	3
[Sorghum	102	607	145	617	612	792	3
bicolor	152	607	184	617	612	792	3
(L.)	190	607	207	617	612	792	3
Moench]	213	607	253	617	612	792	3
o	259	607	265	617	612	792	3
pasto	271	607	295	617	612	792	3
johnson	71	620	106	630	612	792	3
[Sorghum	115	620	158	630	612	792	3
halepense	167	620	211	630	612	792	3
(L.)	220	620	237	630	612	792	3
Pers.]	246	620	271	630	612	792	3
por	280	620	295	630	612	792	3
transferencias	71	632	132	642	612	792	3
periódicas	141	632	186	642	612	792	3
mediante	194	632	235	642	612	792	3
inoculación	243	632	295	642	612	792	3
mecánica.	71	645	115	655	612	792	3
Para	123	645	142	655	612	792	3
su	150	645	159	655	612	792	3
propagación	167	645	221	655	612	792	3
se	229	645	238	655	612	792	3
usaron	245	645	274	655	612	792	3
los	282	645	295	655	612	792	3
cultivares	71	658	114	668	612	792	3
de	117	658	128	668	612	792	3
sorgo	131	658	156	668	612	792	3
'Río',	159	658	182	668	612	792	3
'Criollo	185	658	219	668	612	792	3
1'	222	658	230	668	612	792	3
y	233	658	239	668	612	792	3
'Criollo	242	658	275	668	612	792	3
27'.	279	658	295	668	612	792	3
Éstos	71	670	95	680	612	792	3
fueron	98	670	127	680	612	792	3
sembrados	130	670	177	680	612	792	3
e	181	670	186	680	612	792	3
inoculados	189	670	237	680	612	792	3
a	240	670	245	680	612	792	3
la	249	670	257	680	612	792	3
edad	260	670	281	680	612	792	3
de	284	670	295	680	612	792	3
7	71	683	76	693	612	792	3
días	80	683	98	693	612	792	3
y	101	683	106	693	612	792	3
se	110	683	119	693	612	792	3
utilizaron	122	683	165	693	612	792	3
a	168	683	173	693	612	792	3
la	176	683	184	693	612	792	3
edad	188	683	208	693	612	792	3
comprendida	212	683	269	693	612	792	3
entre	273	683	295	693	612	792	3
15	71	696	82	706	612	792	3
y	86	696	91	706	612	792	3
25	95	696	106	706	612	792	3
días,	110	696	131	706	612	792	3
siempre	135	696	170	706	612	792	3
garantizando	174	696	231	706	612	792	3
una	235	696	250	706	612	792	3
sincronía	254	696	295	706	612	792	3
en	71	708	81	718	612	792	3
la	85	708	93	718	612	792	3
edad	97	708	118	718	612	792	3
de	121	708	132	718	612	792	3
la	136	708	144	718	612	792	3
fuente	147	708	175	718	612	792	3
de	179	708	189	718	612	792	3
inóculo	193	708	226	718	612	792	3
con	230	708	246	718	612	792	3
respecto	249	708	286	718	612	792	3
a	290	708	295	718	612	792	3
las	317	75	330	85	612	792	3
inoculaciones	332	75	393	85	612	792	3
de	395	75	406	85	612	792	3
los	409	75	421	85	612	792	3
ensayos.	424	75	462	85	612	792	3
Siembra	317	87	357	97	612	792	3
y	362	87	368	97	612	792	3
mantenimiento	373	87	444	97	612	792	3
de	450	87	461	97	612	792	3
plantas.	466	87	503	97	612	792	3
Para	508	87	528	97	612	792	3
la	533	87	541	97	612	792	3
siembra	317	100	352	110	612	792	3
se	355	100	364	110	612	792	3
utilizaron	367	100	409	110	612	792	3
vasos	412	100	436	110	612	792	3
plásticos	439	100	478	110	612	792	3
de	480	100	491	110	612	792	3
476	494	100	510	110	612	792	3
mL	513	100	528	110	612	792	3
de	531	100	541	110	612	792	3
capacidad,	317	112	364	122	612	792	3
que	370	112	386	122	612	792	3
contenían	393	112	435	122	612	792	3
una	442	112	457	122	612	792	3
mezcla	464	112	495	122	612	792	3
de	501	112	512	122	612	792	3
tierra	518	112	541	122	612	792	3
negra,	317	124	345	134	612	792	3
arena	349	124	373	134	612	792	3
y	377	124	382	134	612	792	3
materia	387	124	420	134	612	792	3
orgánica	424	124	462	134	612	792	3
en	466	124	476	134	612	792	3
la	481	124	489	134	612	792	3
proporción	493	124	541	134	612	792	3
5:1:1,	317	137	343	147	612	792	3
v/v/v,	350	137	375	147	612	792	3
respectivamente,	383	137	457	147	612	792	3
a	465	137	469	147	612	792	3
razón	477	137	501	147	612	792	3
de	509	137	519	147	612	792	3
6-8	526	137	541	147	612	792	3
semillas/vaso,	317	149	379	159	612	792	3
dependiendo	388	149	445	159	612	792	3
del	454	149	467	159	612	792	3
porcentaje	476	149	522	159	612	792	3
de	531	149	541	159	612	792	3
germinación	317	162	372	172	612	792	3
de	377	162	388	172	612	792	3
cada	393	162	413	172	612	792	3
cultivar	418	162	451	172	612	792	3
para	456	162	475	172	612	792	3
garantizar	480	162	524	172	612	792	3
las	529	162	541	172	612	792	3
cuatro	317	174	345	184	612	792	3
plantas	352	174	383	184	612	792	3
requeridas.	390	174	439	184	612	792	3
Las	446	174	462	184	612	792	3
semillas	469	174	505	184	612	792	3
fueron	512	174	541	184	612	792	3
cubiertas	317	186	357	196	612	792	3
con	372	186	388	196	612	792	3
una	402	186	418	196	612	792	3
capa	433	186	453	196	612	792	3
de	468	186	478	196	612	792	3
tierra	493	186	516	196	612	792	3
de	531	186	541	196	612	792	3
aproximadamente	317	199	396	209	612	792	3
1	399	199	404	209	612	792	3
cm	407	199	421	209	612	792	3
de	423	199	434	209	612	792	3
espesor.	436	199	472	209	612	792	3
Después	332	211	369	221	612	792	3
de	377	211	387	221	612	792	3
la	396	211	404	221	612	792	3
siembra,	412	211	450	221	612	792	3
los	458	211	471	221	612	792	3
21	479	211	490	221	612	792	3
cultivares	498	211	541	221	612	792	3
comerciales	317	224	370	233	612	792	3
de	377	224	388	233	612	792	3
maíz	395	224	417	233	612	792	3
fueron	424	224	453	233	612	792	3
colocados	461	224	505	233	612	792	3
en	512	224	523	233	612	792	3
un	530	224	541	233	612	792	3
invernadero	317	236	370	246	612	792	3
libre	375	236	395	246	612	792	3
de	399	236	410	246	612	792	3
insectos	415	236	450	246	612	792	3
y	455	236	460	246	612	792	3
bajo	465	236	484	246	612	792	3
condiciones	489	236	541	246	612	792	3
de	317	248	328	258	612	792	3
temperatura	342	248	395	258	612	792	3
y	409	248	415	258	612	792	3
humedad	429	248	470	258	612	792	3
parcialmente	484	248	541	258	612	792	3
controladas	317	261	368	271	612	792	3
(23-27	372	261	401	271	612	792	3
°C;	405	261	420	271	612	792	3
51-78	423	261	449	271	612	792	3
%	452	261	462	271	612	792	3
HR,	465	261	483	271	612	792	3
15.000	487	261	517	271	612	792	3
lux).	521	261	541	271	612	792	3
Las	317	273	333	283	612	792	3
plantas	344	273	376	283	612	792	3
se	387	273	396	283	612	792	3
regaron	407	273	441	283	612	792	3
diariamente	452	273	504	283	612	792	3
y	515	273	521	283	612	792	3
se	532	273	541	283	612	792	3
fertilizaron	317	286	366	295	612	792	3
a	376	286	381	295	612	792	3
intervalos	391	286	434	295	612	792	3
semanales	444	286	490	295	612	792	3
con	500	286	515	295	612	792	3
una	525	286	541	295	612	792	3
fórmula	317	298	352	308	612	792	3
comercial	356	298	400	308	612	792	3
NPK	404	298	426	308	612	792	3
(12-12-17	430	298	474	308	612	792	3
+	478	298	484	308	612	792	3
5S)	488	298	503	308	612	792	3
a	508	298	512	308	612	792	3
razón	517	298	541	308	612	792	3
de	317	310	328	320	612	792	3
2	332	310	337	320	612	792	3
g·L	341	310	356	320	612	792	3
-1	356	308	362	314	612	792	3
con	365	310	381	320	612	792	3
el	385	310	393	320	612	792	3
fin	397	310	409	320	612	792	3
de	413	310	423	320	612	792	3
mantenerlas	427	310	480	320	612	792	3
en	484	310	494	320	612	792	3
un	498	310	509	320	612	792	3
estado	513	310	541	320	612	792	3
nutricional	317	323	365	333	612	792	3
adecuado.	372	323	416	333	612	792	3
Como	422	323	449	333	612	792	3
medida	456	323	488	333	612	792	3
preventiva	495	323	541	333	612	792	3
adicional	317	335	358	345	612	792	3
se	361	335	370	345	612	792	3
efectuaron	374	335	420	345	612	792	3
aplicaciones	424	335	478	345	612	792	3
semanales	482	335	527	345	612	792	3
de	531	335	541	345	612	792	3
los	317	347	330	357	612	792	3
insecticidas	334	347	385	357	612	792	3
Corsario	389	347	427	357	612	792	3
225	431	347	448	357	612	792	3
CE	452	347	466	357	612	792	3
(i.a.	470	347	487	357	612	792	3
Diazinon	491	347	531	357	612	792	3
+	535	347	541	357	612	792	3
Cipermetrina),	317	360	382	370	612	792	3
1L·ha	386	360	411	370	612	792	3
-1	411	358	417	364	612	792	3
y	420	360	426	370	612	792	3
Vydate	430	360	461	370	612	792	3
(i.a.	465	360	482	370	612	792	3
Omaxamyl),	486	360	541	370	612	792	3
1L·ha	317	372	343	382	612	792	3
-1	343	370	349	376	612	792	3
,	349	372	351	382	612	792	3
en	355	372	365	382	612	792	3
forma	369	372	395	382	612	792	3
alterna.	399	372	432	382	612	792	3
Asimismo,	436	372	484	382	612	792	3
se	487	372	496	382	612	792	3
aplicaron	500	372	541	382	612	792	3
los	317	385	330	394	612	792	3
fungicidas	343	385	389	394	612	792	3
Promess	402	385	439	394	612	792	3
(i.a.	452	385	469	394	612	792	3
Propamocarb	482	385	541	394	612	792	3
hidrochloride),	317	397	383	407	612	792	3
2	394	397	400	407	612	792	3
mL·L	411	397	436	407	612	792	3
-1	436	395	442	401	612	792	3
y	453	397	459	407	612	792	3
Validacin	470	397	513	407	612	792	3
(i.a.	524	397	541	407	612	792	3
Validacina	317	409	365	419	612	792	3
A),	368	409	382	419	612	792	3
1	385	409	390	419	612	792	3
L·ha	393	409	413	419	612	792	3
-1	413	407	419	413	612	792	3
,	419	409	422	419	612	792	3
de	423	409	434	419	612	792	3
la	436	409	444	419	612	792	3
misma	447	409	476	419	612	792	3
manera.	479	409	514	419	612	792	3
Inoculación	317	422	372	432	612	792	3
mecánica.	384	422	430	432	612	792	3
Se	442	422	453	432	612	792	3
utilizaron	464	422	507	432	612	792	3
hojas	518	422	541	432	612	792	3
jóvenes	317	434	351	444	612	792	3
de	355	434	366	444	612	792	3
plantas	370	434	401	444	612	792	3
de	405	434	415	444	612	792	3
sorgo	420	434	444	444	612	792	3
con	448	434	464	444	612	792	3
síntomas	468	434	508	444	612	792	3
típicos	512	434	541	444	612	792	3
del	317	447	331	456	612	792	3
virus,	335	447	359	456	612	792	3
sin	363	447	376	456	612	792	3
la	380	447	388	456	612	792	3
nervadura	391	447	435	456	612	792	3
principal,	439	447	481	456	612	792	3
las	485	447	497	456	612	792	3
cuales	501	447	528	456	612	792	3
se	532	447	541	456	612	792	3
cortaron	317	459	354	469	612	792	3
finamente	361	459	405	469	612	792	3
y	412	459	417	469	612	792	3
fueron	424	459	453	469	612	792	3
maceradas	460	459	506	469	612	792	3
en	513	459	523	469	612	792	3
un	530	459	541	469	612	792	3
mortero	317	471	352	481	612	792	3
frío	356	471	372	481	612	792	3
en	376	471	386	481	612	792	3
presencia	390	471	431	481	612	792	3
de	435	471	446	481	612	792	3
buffer	449	471	476	481	612	792	3
fosfato	479	471	510	481	612	792	3
0,1	514	471	528	481	612	792	3
M	531	471	541	481	612	792	3
+	317	484	324	494	612	792	3
1	327	484	332	494	612	792	3
%	335	484	345	494	612	792	3
de	348	484	358	494	612	792	3
sulfito	361	484	389	494	612	792	3
de	393	484	403	494	612	792	3
sodio,	406	484	433	494	612	792	3
pH	436	484	449	494	612	792	3
8,	452	484	461	494	612	792	3
en	464	484	474	494	612	792	3
la	477	484	485	494	612	792	3
relación	489	484	524	494	612	792	3
1:5	527	484	541	494	612	792	3
p/v	317	496	331	506	612	792	3
(g·mL	336	496	363	506	612	792	3
-1	363	494	368	500	612	792	3
);	369	496	375	506	612	792	3
este	379	496	396	506	612	792	3
procedimiento	401	496	464	506	612	792	3
se	468	496	477	506	612	792	3
usó	482	496	497	506	612	792	3
con	501	496	517	506	612	792	3
cada	521	496	541	506	612	792	3
raza	317	508	336	518	612	792	3
viral	339	508	359	518	612	792	3
evaluada.	363	508	405	518	612	792	3
El	408	508	418	518	612	792	3
macerado	422	508	464	518	612	792	3
se	468	508	477	518	612	792	3
filtró	480	508	502	518	612	792	3
con	506	508	522	518	612	792	3
una	525	508	541	518	612	792	3
fina	351	521	368	531	612	792	3
(organza)	378	521	420	531	612	792	3
para	430	521	449	531	612	792	3
obtener	458	521	491	531	612	792	3
la	501	521	509	531	612	792	3
savia	518	521	541	531	612	792	3
infectiva,	317	533	359	543	612	792	3
a	362	533	367	543	612	792	3
la	371	533	379	543	612	792	3
cual	383	533	401	543	612	792	3
se	405	533	414	543	612	792	3
le	418	533	426	543	612	792	3
adicionó	429	533	467	543	612	792	3
carborundo	471	533	521	543	612	792	3
600	525	533	541	543	612	792	3
(ca	317	546	331	556	612	792	3
2	336	546	341	556	612	792	3
%)	345	546	358	556	612	792	3
y	362	546	368	556	612	792	3
con	372	546	388	556	612	792	3
el	392	546	400	556	612	792	3
dedo	404	546	425	556	612	792	3
índice	430	546	456	556	612	792	3
se	461	546	470	556	612	792	3
aplicó	474	546	501	556	612	792	3
sobre	505	546	529	556	612	792	3
la	533	546	541	556	612	792	3
lámina	317	558	347	568	612	792	3
foliar	351	558	375	568	612	792	3
de	379	558	390	568	612	792	3
las	394	558	406	568	612	792	3
plantas	410	558	441	568	612	792	3
de	445	558	455	568	612	792	3
maíz	460	558	481	568	612	792	3
de	485	558	495	568	612	792	3
7	499	558	505	568	612	792	3
días	509	558	527	568	612	792	3
de	531	558	541	568	612	792	3
edad	317	570	338	580	612	792	3
del	342	570	355	580	612	792	3
cultivar	359	570	393	580	612	792	3
a	397	570	402	580	612	792	3
evaluar.	405	570	441	580	612	792	3
Luego,	444	570	475	580	612	792	3
se	479	570	488	580	612	792	3
lavaron	492	570	525	580	612	792	3
las	529	570	541	580	612	792	3
hojas	317	583	341	593	612	792	3
de	347	583	357	593	612	792	3
las	364	583	376	593	612	792	3
plantas	382	583	413	593	612	792	3
inoculadas	420	583	467	593	612	792	3
con	473	583	489	593	612	792	3
agua	495	583	516	593	612	792	3
para	522	583	541	593	612	792	3
eliminar	317	595	354	605	612	792	3
los	358	595	371	605	612	792	3
restos	376	595	401	605	612	792	3
del	406	595	419	605	612	792	3
abrasivo	424	595	461	605	612	792	3
y	465	595	471	605	612	792	3
savia	476	595	498	605	612	792	3
infectiva	503	595	541	605	612	792	3
(Walkey,	317	608	358	617	612	792	3
1985).	365	608	393	617	612	792	3
Finalmente,	400	608	452	617	612	792	3
se	459	608	468	617	612	792	3
llevaron	475	608	511	617	612	792	3
a	518	608	523	617	612	792	3
un	530	608	541	617	612	792	3
invernadero	317	620	370	630	612	792	3
bajo	375	620	393	630	612	792	3
las	398	620	410	630	612	792	3
condiciones	415	620	468	630	612	792	3
antes	472	620	495	630	612	792	3
descritas.	500	620	541	630	612	792	3
Las	317	632	333	642	612	792	3
plantas	337	632	368	642	612	792	3
se	372	632	381	642	612	792	3
inocularon	385	632	432	642	612	792	3
dos	436	632	451	642	612	792	3
veces,	455	632	482	642	612	792	3
a	486	632	491	642	612	792	3
los	495	632	508	642	612	792	3
7	511	632	517	642	612	792	3
y	521	632	526	642	612	792	3
14	530	632	541	642	612	792	3
días	317	645	335	655	612	792	3
después	338	645	373	655	612	792	3
de	376	645	386	655	612	792	3
la	389	645	397	655	612	792	3
siembra	400	645	434	655	612	792	3
(dds),	437	645	463	655	612	792	3
modificándose	466	645	530	655	612	792	3
el	533	645	541	655	612	792	3
protocolo	317	657	360	667	612	792	3
original	364	657	398	667	612	792	3
(Kuhn	402	657	430	667	612	792	3
y	435	657	440	667	612	792	3
Smith,	445	657	474	667	612	792	3
1977),	478	657	506	667	612	792	3
el	511	657	519	667	612	792	3
cual	523	657	541	667	612	792	3
establece	317	669	358	679	612	792	3
una	364	669	380	679	612	792	3
sola	386	669	404	679	612	792	3
inoculación	410	669	461	679	612	792	3
(8-10	467	669	491	679	612	792	3
dds)	497	669	516	679	612	792	3
para	522	669	541	679	612	792	3
condiciones	317	682	370	692	612	792	3
de	373	682	383	692	612	792	3
laboratorio.	386	682	437	692	612	792	3
Testigos.	317	694	359	704	612	792	3
En	363	694	375	704	612	792	3
cada	380	694	400	704	612	792	3
ensayo	404	694	435	704	612	792	3
se	439	694	449	704	612	792	3
dejó	453	694	472	704	612	792	3
una	477	694	492	704	612	792	3
planta	497	694	524	704	612	792	3
sin	528	694	541	704	612	792	3
inocular	317	707	353	717	612	792	3
por	357	707	372	717	612	792	3
cultivar,	375	707	411	717	612	792	3
la	415	707	423	717	612	792	3
cual	426	707	444	717	612	792	3
representó	448	707	494	717	612	792	3
el	497	707	505	717	612	792	3
testigo;	509	707	541	717	612	792	3
68	71	38	81	47	612	792	4
Volumen	71	50	118	61	612	792	4
27	121	50	133	61	612	792	4
(2015)	136	50	168	61	612	792	4
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	4
adicionalmente,	71	75	141	85	612	792	4
se	145	75	154	85	612	792	4
utilizaron	158	75	200	85	612	792	4
testigos	204	75	238	85	612	792	4
susceptibles	242	75	295	85	612	792	4
en	71	87	81	97	612	792	4
cada	85	87	105	97	612	792	4
inoculación	109	87	161	97	612	792	4
para	164	87	183	97	612	792	4
comprobar	187	87	235	97	612	792	4
la	239	87	247	97	612	792	4
viabilidad	251	87	295	97	612	792	4
del	71	99	84	109	612	792	4
inóculo.	89	99	124	109	612	792	4
Para	128	99	148	109	612	792	4
ello,	152	99	171	109	612	792	4
se	175	99	185	109	612	792	4
utilizaron	189	99	231	109	612	792	4
los	235	99	248	109	612	792	4
cultivares	252	99	295	109	612	792	4
de	71	112	81	122	612	792	4
sorgo:	85	112	112	122	612	792	4
'Río'	116	112	136	122	612	792	4
para	139	112	158	122	612	792	4
el	162	112	169	122	612	792	4
SCMV-MB,	173	112	228	122	612	792	4
'Criollo	231	112	264	122	612	792	4
27'	268	112	281	122	612	792	4
en	284	112	295	122	612	792	4
el	71	124	79	134	612	792	4
caso	83	124	102	134	612	792	4
del	106	124	119	134	612	792	4
JGMV-O	123	124	164	134	612	792	4
y	168	124	173	134	612	792	4
'Criollo	177	124	210	134	612	792	4
1'	214	124	221	134	612	792	4
para	225	124	244	134	612	792	4
MDMV-A	248	124	295	134	612	792	4
y	71	137	76	147	612	792	4
MDMV-V.	79	137	129	147	612	792	4
Retroinoculación.	71	149	154	159	612	792	4
Se	159	149	170	159	612	792	4
realizó	174	149	204	159	612	792	4
con	208	149	224	159	612	792	4
la	229	149	237	159	612	792	4
finalidad	241	149	280	159	612	792	4
de	284	149	295	159	612	792	4
evaluar	71	161	103	171	612	792	4
aquellos	109	161	145	171	612	792	4
cultivares	151	161	194	171	612	792	4
que	199	161	215	171	612	792	4
no	220	161	231	171	612	792	4
desarrollaron	237	161	295	171	612	792	4
síntomas,	71	174	113	184	612	792	4
para	116	174	135	184	612	792	4
evidenciar	138	174	184	184	612	792	4
o	188	174	193	184	612	792	4
descartar	196	174	236	184	612	792	4
la	239	174	247	184	612	792	4
existencia	251	174	295	184	612	792	4
del	71	186	84	196	612	792	4
virus	90	186	111	196	612	792	4
en	117	186	127	196	612	792	4
plantas	132	186	163	196	612	792	4
asintomáticas.	169	186	231	196	612	792	4
Para	236	186	256	196	612	792	4
ello,	261	186	280	196	612	792	4
se	285	186	295	196	612	792	4
sembraron	71	199	117	208	612	792	4
cultivares	125	199	168	208	612	792	4
susceptibles	175	199	228	208	612	792	4
a	236	199	241	208	612	792	4
cada	249	199	269	208	612	792	4
raza	276	199	295	208	612	792	4
viral,	71	211	94	221	612	792	4
6	102	211	108	221	612	792	4
días	116	211	134	221	612	792	4
antes	142	211	164	221	612	792	4
de	173	211	183	221	612	792	4
la	191	211	199	221	612	792	4
última	208	211	236	221	612	792	4
evaluación;	244	211	295	221	612	792	4
finalizada	71	223	114	233	612	792	4
ésta,	118	223	138	233	612	792	4
se	141	223	150	233	612	792	4
inocularon	154	223	201	233	612	792	4
mecánicamente	204	223	272	233	612	792	4
esos	276	223	295	233	612	792	4
cultivares	71	236	114	246	612	792	4
con	119	236	135	246	612	792	4
una	141	236	157	246	612	792	4
muestra	162	236	197	246	612	792	4
compuesta	203	236	250	246	612	792	4
de	255	236	266	246	612	792	4
hojas	271	236	295	246	612	792	4
pertenecientes	71	248	134	258	612	792	4
a	139	248	144	258	612	792	4
cada	149	248	169	258	612	792	4
cultivar	175	248	208	258	612	792	4
que	213	248	229	258	612	792	4
no	235	248	245	258	612	792	4
desarrolló	251	248	295	258	612	792	4
síntomas.	71	260	113	270	612	792	4
Este	118	260	137	270	612	792	4
procedimiento	142	260	205	270	612	792	4
se	210	260	219	270	612	792	4
realizó	224	260	254	270	612	792	4
en	259	260	270	270	612	792	4
cada	275	260	295	270	612	792	4
uno	71	273	87	283	612	792	4
de	90	273	100	283	612	792	4
los	103	273	116	283	612	792	4
ensayos.	119	273	156	283	612	792	4
Diseño,	71	285	105	295	612	792	4
metodología	109	285	166	295	612	792	4
de	169	285	180	295	612	792	4
evaluación	184	285	234	295	612	792	4
y	237	285	242	295	612	792	4
análisis	246	285	281	295	612	792	4
de	284	285	295	295	612	792	4
experimentos.	71	298	137	308	612	792	4
Se	156	298	167	308	612	792	4
utilizó	187	298	215	308	612	792	4
un	235	298	246	308	612	792	4
diseño	266	298	295	308	612	792	4
completamente	71	310	138	320	612	792	4
aleatorizado	144	310	197	320	612	792	4
con	203	310	219	320	612	792	4
21	224	310	235	320	612	792	4
tratamientos	240	310	295	320	612	792	4
(cultivares)	71	322	121	332	612	792	4
y	125	322	131	332	612	792	4
5	135	322	141	332	612	792	4
réplicas	145	322	180	332	612	792	4
por	184	322	199	332	612	792	4
tratamiento,	203	322	256	332	612	792	4
para	260	322	279	332	612	792	4
un	284	322	295	332	612	792	4
total	71	335	90	345	612	792	4
de	95	335	105	345	612	792	4
20	109	335	120	345	612	792	4
plantas/tratamiento	125	335	209	345	612	792	4
(4	213	335	223	345	612	792	4
plantas/réplica)	227	335	295	345	612	792	4
para	71	347	90	357	612	792	4
cada	94	347	114	357	612	792	4
raza	117	347	136	357	612	792	4
viral.	140	347	162	357	612	792	4
Es	166	347	177	357	612	792	4
decir,	181	347	206	357	612	792	4
cuatro	209	347	237	357	612	792	4
ensayos,	241	347	278	357	612	792	4
los	282	347	295	357	612	792	4
cuales	71	360	98	369	612	792	4
fueron	102	360	131	369	612	792	4
establecidos	135	360	189	369	612	792	4
con	193	360	209	369	612	792	4
una	213	360	229	369	612	792	4
separación	233	360	280	369	612	792	4
de	284	360	295	369	612	792	4
10	71	372	82	382	612	792	4
a	88	372	93	382	612	792	4
12	100	372	111	382	612	792	4
días.	117	372	137	382	612	792	4
Para	144	372	163	382	612	792	4
la	170	372	177	382	612	792	4
evaluación	184	372	232	382	612	792	4
se	238	372	247	382	612	792	4
siguió	253	372	280	382	612	792	4
la	287	372	295	382	612	792	4
metodología	71	384	126	394	612	792	4
descrita	129	384	164	394	612	792	4
por	167	384	182	394	612	792	4
Kuhn	185	384	209	394	612	792	4
y	213	384	218	394	612	792	4
Smith	222	384	248	394	612	792	4
(1977),	251	384	283	394	612	792	4
la	287	384	295	394	612	792	4
cual	71	397	89	407	612	792	4
se	95	397	104	407	612	792	4
basa	110	397	130	407	612	792	4
en	135	397	146	407	612	792	4
la	152	397	160	407	612	792	4
estimación	165	397	213	407	612	792	4
del	219	397	232	407	612	792	4
índice	238	397	265	407	612	792	4
de	271	397	281	407	612	792	4
la	287	397	295	407	612	792	4
enfermedad	71	409	123	419	612	792	4
(IE).	128	409	149	419	612	792	4
Éste	154	409	173	419	612	792	4
se	178	409	188	419	612	792	4
obtuvo	193	409	224	419	612	792	4
a	229	409	234	419	612	792	4
través	239	409	265	419	612	792	4
de	271	409	281	419	612	792	4
la	287	409	295	419	612	792	4
ecuación	71	421	110	431	612	792	4
siguiente:	115	421	158	431	612	792	4
IE	164	421	174	431	612	792	4
=	180	421	186	431	612	792	4
4W	191	421	207	431	612	792	4
+	212	421	219	431	612	792	4
3X	224	421	238	431	612	792	4
+	243	421	249	431	612	792	4
2Y	255	421	268	431	612	792	4
+	274	421	280	431	612	792	4
Z,	285	421	295	431	612	792	4
donde	71	434	98	444	612	792	4
W,	104	434	117	444	612	792	4
X,	123	434	134	444	612	792	4
Y	140	434	148	444	612	792	4
y	154	434	159	444	612	792	4
Z	165	434	172	444	612	792	4
representan	178	434	229	444	612	792	4
el	235	434	243	444	612	792	4
porcentaje	249	434	295	444	612	792	4
acumulado	71	446	119	456	612	792	4
de	123	446	134	456	612	792	4
plantas	138	446	169	456	612	792	4
enfermas	173	446	214	456	612	792	4
a	218	446	223	456	612	792	4
los	227	446	240	456	612	792	4
6,	244	446	252	456	612	792	4
11,	256	446	270	456	612	792	4
16	274	446	285	456	612	792	4
y	289	446	295	456	612	792	4
28	71	459	82	469	612	792	4
días	91	459	109	469	612	792	4
después	118	459	152	469	612	792	4
de	161	459	172	469	612	792	4
la	181	459	189	469	612	792	4
primera	197	459	232	469	612	792	4
inoculación,	241	459	295	469	612	792	4
respectivamente,	71	471	145	481	612	792	4
lo	150	471	159	481	612	792	4
cual	164	471	182	481	612	792	4
a	187	471	192	481	612	792	4
su	197	471	207	481	612	792	4
vez	212	471	227	481	612	792	4
representa	232	471	277	481	612	792	4
las	282	471	295	481	612	792	4
cuatro	71	483	98	493	612	792	4
evaluaciones	106	483	163	493	612	792	4
realizadas	170	483	214	493	612	792	4
a	221	483	226	493	612	792	4
cada	234	483	254	493	612	792	4
ensayo.	261	483	295	493	612	792	4
Durante	71	496	106	506	612	792	4
estas	116	496	138	506	612	792	4
evaluaciones,	148	496	207	506	612	792	4
aquellas	217	496	253	506	612	792	4
plantas	263	496	295	506	612	792	4
que	71	508	87	518	612	792	4
mostraron	97	508	142	518	612	792	4
síntomas	153	508	192	518	612	792	4
claramente	202	508	250	518	612	792	4
visibles	261	508	295	518	612	792	4
fueron	71	521	100	530	612	792	4
cortadas	107	521	144	530	612	792	4
y	151	521	157	530	612	792	4
registradas.	164	521	214	530	612	792	4
Los	222	521	238	530	612	792	4
valores	242	521	274	530	612	792	4
del	281	521	295	530	612	792	4
IE	71	533	81	543	612	792	4
están	93	533	116	543	612	792	4
relacionados	127	533	183	543	612	792	4
a	195	533	200	543	612	792	4
la	211	533	219	543	612	792	4
resistencia	231	533	277	543	612	792	4
y	289	533	295	543	612	792	4
susceptibilidad	71	545	137	555	612	792	4
de	154	545	165	555	612	792	4
la	182	545	190	555	612	792	4
forma	208	545	234	555	612	792	4
siguiente:	252	545	295	555	612	792	4
Resistente	71	558	116	568	612	792	4
=	126	558	132	568	612	792	4
0-350;	142	558	171	568	612	792	4
Intermedia	181	558	229	568	612	792	4
=	239	558	245	568	612	792	4
351-650;	255	558	295	568	612	792	4
Susceptible	71	570	122	580	612	792	4
=	127	570	133	580	612	792	4
651-1000	139	570	181	580	612	792	4
(Kuhn	187	570	215	580	612	792	4
y	220	570	226	580	612	792	4
Smith,	232	570	261	580	612	792	4
1977).	266	570	295	580	612	792	4
Para	71	583	90	592	612	792	4
el	97	583	105	592	612	792	4
análisis	111	583	144	592	612	792	4
de	151	583	161	592	612	792	4
los	168	583	180	592	612	792	4
resultados	187	583	231	592	612	792	4
se	238	583	247	592	612	792	4
aplicó	253	583	280	592	612	792	4
la	287	583	295	592	612	792	4
prueba	71	595	101	605	612	792	4
de	105	595	115	605	612	792	4
Kruskal-Wallis	119	595	187	605	612	792	4
y	191	595	196	605	612	792	4
prueba	200	595	230	605	612	792	4
de	235	595	245	605	612	792	4
medias	249	595	280	605	612	792	4
de	284	595	295	605	612	792	4
rango	71	607	96	617	612	792	4
para	109	607	128	617	612	792	4
comparaciones	140	607	206	617	612	792	4
múltiples	219	607	260	617	612	792	4
entre	273	607	295	617	612	792	4
tratamientos	71	620	125	630	612	792	4
utilizando	128	620	172	630	612	792	4
el	175	620	183	630	612	792	4
programa	186	620	228	630	612	792	4
Statistix	230	620	266	630	612	792	4
8.0.	269	620	286	630	612	792	4
RESULTADOS	142	646	223	657	612	792	4
Los	85	670	102	680	612	792	4
síntomas	108	670	147	680	612	792	4
causados	153	670	193	680	612	792	4
por	199	670	214	680	612	792	4
las	220	670	232	680	612	792	4
cuatro	238	670	266	680	612	792	4
razas	272	670	295	680	612	792	4
virales	71	683	100	693	612	792	4
en	107	683	118	693	612	792	4
los	124	683	137	693	612	792	4
cultivares	144	683	187	693	612	792	4
utilizados	194	683	237	693	612	792	4
presentaron	243	683	295	693	612	792	4
gran	71	695	90	705	612	792	4
similitud,	99	695	141	705	612	792	4
predominando	150	695	214	705	612	792	4
un	223	695	234	705	612	792	4
moteado	242	695	280	705	612	792	4
o	289	695	295	705	612	792	4
mosaico;	71	708	111	718	612	792	4
sin	114	708	127	718	612	792	4
embargo,	130	708	171	718	612	792	4
en	174	708	185	718	612	792	4
el	188	708	196	718	612	792	4
caso	199	708	219	718	612	792	4
del	222	708	236	718	612	792	4
MDMV-V	239	708	286	718	612	792	4
y	289	708	295	718	612	792	4
Nº	520	50	533	61	612	792	4
2	536	50	542	61	612	792	4
SCMV-MB	317	75	369	85	612	792	4
las	376	75	388	85	612	792	4
plantas	395	75	426	85	612	792	4
mostraron	433	75	478	85	612	792	4
síntomas	485	75	524	85	612	792	4
de	531	75	541	85	612	792	4
mayor	317	88	346	97	612	792	4
severidad.	351	88	396	97	612	792	4
En	401	88	413	97	612	792	4
algunas	419	88	452	97	612	792	4
plantas	458	88	489	97	612	792	4
inoculadas	494	88	541	97	612	792	4
con	317	100	333	110	612	792	4
estas	341	100	362	110	612	792	4
razas	369	100	392	110	612	792	4
se	400	100	409	110	612	792	4
observó	416	100	451	110	612	792	4
que	458	100	474	110	612	792	4
los	482	100	495	110	612	792	4
síntomas	502	100	541	110	612	792	4
variaban	317	113	355	123	612	792	4
al	359	113	367	123	612	792	4
pasar	371	113	394	123	612	792	4
los	397	113	410	123	612	792	4
días,	414	113	434	123	612	792	4
de	438	113	449	123	612	792	4
un	452	113	463	123	612	792	4
mosaico	467	113	504	123	612	792	4
típico	507	113	532	123	612	792	4
a	536	113	541	123	612	792	4
estrías	317	125	345	135	612	792	4
cloróticas,	348	125	394	135	612	792	4
las	397	125	409	135	612	792	4
cuales	412	125	439	135	612	792	4
podían	442	125	472	135	612	792	4
ser	475	125	488	135	612	792	4
continuas	491	125	533	135	612	792	4
o	536	125	541	135	612	792	4
interrumpidas.	317	138	381	148	612	792	4
Los	332	151	348	161	612	792	4
síntomas	355	151	394	161	612	792	4
se	401	151	410	161	612	792	4
iniciaban	417	151	458	161	612	792	4
a	465	151	469	161	612	792	4
los	476	151	489	161	612	792	4
5-11	496	151	516	161	612	792	4
días	523	151	541	161	612	792	4
después	317	163	352	173	612	792	4
de	357	163	367	173	612	792	4
la	371	163	379	173	612	792	4
inoculación	384	163	435	173	612	792	4
mecánica	440	163	481	173	612	792	4
para	486	163	505	173	612	792	4
el	509	163	517	173	612	792	4
caso	521	163	541	173	612	792	4
de	317	176	328	186	612	792	4
las	333	176	345	186	612	792	4
razas	351	176	374	186	612	792	4
MDMV-V	379	176	426	186	612	792	4
y	432	176	437	186	612	792	4
SCMV-MB,	443	176	498	186	612	792	4
mientras	503	176	541	186	612	792	4
que	317	189	333	199	612	792	4
en	337	189	347	199	612	792	4
las	351	189	363	199	612	792	4
plantas	367	189	398	199	612	792	4
inoculadas	402	189	449	199	612	792	4
con	453	189	469	199	612	792	4
el	473	189	481	199	612	792	4
MDMV-A	485	189	532	199	612	792	4
y	535	189	541	199	612	792	4
JGMV-O	317	201	359	211	612	792	4
los	366	201	379	211	612	792	4
síntomas	386	201	425	211	612	792	4
fueron	432	201	460	211	612	792	4
poco	467	201	489	211	612	792	4
severos	496	201	529	211	612	792	4
y	536	201	541	211	612	792	4
aparecían	317	214	359	224	612	792	4
más	362	214	380	224	612	792	4
tardíamente,	383	214	437	224	612	792	4
presentándose	440	214	502	224	612	792	4
entre	505	214	527	224	612	792	4
16	530	214	541	224	612	792	4
y	317	227	323	237	612	792	4
28	328	227	339	237	612	792	4
días	345	227	363	237	612	792	4
después	368	227	403	237	612	792	4
de	408	227	419	237	612	792	4
la	424	227	432	237	612	792	4
inoculación.	438	227	492	237	612	792	4
En	497	227	509	237	612	792	4
forma	515	227	541	237	612	792	4
general,	317	239	352	249	612	792	4
los	355	239	368	249	612	792	4
síntomas	371	239	410	249	612	792	4
iniciales	413	239	450	249	612	792	4
eran	453	239	472	249	612	792	4
pequeñas	475	239	516	249	612	792	4
áreas	518	239	541	249	612	792	4
cloróticas	317	252	360	262	612	792	4
o	375	252	381	262	612	792	4
moteado,	396	252	436	262	612	792	4
que	451	252	467	262	612	792	4
generalmente	482	252	541	262	612	792	4
comenzaban	317	265	372	274	612	792	4
en	378	265	388	274	612	792	4
la	394	265	402	274	612	792	4
base	408	265	427	274	612	792	4
de	433	265	444	274	612	792	4
las	449	265	462	274	612	792	4
hojas	467	265	490	274	612	792	4
jóvenes	496	265	530	274	612	792	4
y	536	265	541	274	612	792	4
originaban	317	277	364	287	612	792	4
posteriormente	367	277	433	287	612	792	4
síntomas	436	277	475	287	612	792	4
característicos	478	277	541	287	612	792	4
de	317	290	328	300	612	792	4
mosaico,	337	290	376	300	612	792	4
el	385	290	393	300	612	792	4
cual	402	290	420	300	612	792	4
abarcaba	429	290	468	300	612	792	4
toda	477	290	496	300	612	792	4
la	505	290	513	300	612	792	4
hoja	522	290	541	300	612	792	4
incluyendo	317	303	366	312	612	792	4
las	372	303	384	312	612	792	4
nervaduras	389	303	437	312	612	792	4
y	443	303	448	312	612	792	4
áreas	454	303	476	312	612	792	4
internervales.	481	303	541	312	612	792	4
En	317	315	330	325	612	792	4
ningún	333	315	364	325	612	792	4
caso	367	315	387	325	612	792	4
se	390	315	399	325	612	792	4
observó	403	315	437	325	612	792	4
necrosis	441	315	477	325	612	792	4
en	480	315	491	325	612	792	4
las	494	315	506	325	612	792	4
plantas	510	315	541	325	612	792	4
de	317	328	328	338	612	792	4
los	336	328	349	338	612	792	4
cultivares	358	328	400	338	612	792	4
evaluados	409	328	453	338	612	792	4
y	462	328	467	338	612	792	4
la	476	328	484	338	612	792	4
prueba	492	328	522	338	612	792	4
de	531	328	541	338	612	792	4
retroinoculación	317	340	390	350	612	792	4
no	407	340	418	350	612	792	4
determinó	436	340	481	350	612	792	4
cultivares	498	340	541	350	612	792	4
infectados	317	353	363	363	612	792	4
asintomáticos.	365	353	428	363	612	792	4
Evaluación	317	366	370	376	612	792	4
de	373	366	384	376	612	792	4
cultivares	387	366	433	376	612	792	4
de	435	366	446	376	612	792	4
maíz.	449	366	474	376	612	792	4
Los	477	366	494	376	612	792	4
resultados	496	366	541	376	612	792	4
de	317	378	328	388	612	792	4
esta	331	378	348	388	612	792	4
evaluación	351	378	399	388	612	792	4
se	402	378	411	388	612	792	4
resumen	414	378	452	388	612	792	4
en	455	378	465	388	612	792	4
los	469	378	481	388	612	792	4
Cuadros	485	378	521	388	612	792	4
2	524	378	530	388	612	792	4
al	533	378	541	388	612	792	4
6.	317	391	326	401	612	792	4
El	336	391	346	401	612	792	4
análisis	357	391	390	401	612	792	4
estadístico	401	391	447	401	612	792	4
permitió	458	391	495	401	612	792	4
detectar	506	391	541	401	612	792	4
diferencias	317	404	366	414	612	792	4
altamente	376	404	419	414	612	792	4
significativas	429	404	488	414	612	792	4
para	499	404	518	414	612	792	4
los	528	404	541	414	612	792	4
potyvirus	317	416	359	426	612	792	4
MDMV-V	364	416	411	426	612	792	4
y	416	416	422	426	612	792	4
SCMV-MB,	427	416	482	426	612	792	4
separándose	487	416	541	426	612	792	4
los	317	429	330	439	612	792	4
cultivares	337	429	380	439	612	792	4
en	386	429	397	439	612	792	4
grupos	404	429	433	439	612	792	4
que	440	429	456	439	612	792	4
se	463	429	472	439	612	792	4
pueden	479	429	510	439	612	792	4
hacer	517	429	541	439	612	792	4
corresponder	317	442	375	452	612	792	4
con	381	442	397	452	612	792	4
categorías	403	442	448	452	612	792	4
según	454	442	479	452	612	792	4
el	485	442	493	452	612	792	4
grado	500	442	525	452	612	792	4
de	531	442	541	452	612	792	4
susceptibilidad	317	454	383	464	612	792	4
o	392	454	397	464	612	792	4
resistencia.	405	454	455	464	612	792	4
En	463	454	475	464	612	792	4
el	484	454	491	464	612	792	4
caso	500	454	519	464	612	792	4
del	528	454	541	464	612	792	4
MDMV-A	317	467	364	477	612	792	4
y	377	467	383	477	612	792	4
JGMV-O	395	467	437	477	612	792	4
no	450	467	461	477	612	792	4
se	473	467	482	477	612	792	4
detectaron	495	467	541	477	612	792	4
diferencias	317	480	366	490	612	792	4
significativas	371	480	429	490	612	792	4
entre	435	480	457	490	612	792	4
cultivares;	462	480	508	490	612	792	4
por	513	480	527	490	612	792	4
lo	532	480	541	490	612	792	4
tanto,	317	492	342	502	612	792	4
fueron	353	492	381	502	612	792	4
ubicados	392	492	431	502	612	792	4
en	441	492	452	502	612	792	4
un	462	492	473	502	612	792	4
solo	484	492	502	502	612	792	4
grupo,	513	492	541	502	612	792	4
correspondiendo	317	505	391	515	612	792	4
a	394	505	399	515	612	792	4
la	402	505	410	515	612	792	4
categoría	413	505	454	515	612	792	4
de	457	505	467	515	612	792	4
resistente	471	505	512	515	612	792	4
según	515	505	541	515	612	792	4
el	317	518	325	527	612	792	4
IE	328	518	338	527	612	792	4
(Kuhn	341	518	369	527	612	792	4
y	372	518	378	527	612	792	4
Smith,	380	518	409	527	612	792	4
1977).	412	518	440	527	612	792	4
En	332	530	344	540	612	792	4
el	347	530	355	540	612	792	4
primer	358	530	387	540	612	792	4
ensayo,	390	530	423	540	612	792	4
inoculado	426	530	469	540	612	792	4
con	472	530	488	540	612	792	4
el	491	530	499	540	612	792	4
MDMV-	502	530	541	540	612	792	4
V	317	543	325	553	612	792	4
(Cuadro	329	543	365	553	612	792	4
2),	369	543	380	553	612	792	4
la	384	543	392	553	612	792	4
prueba	396	543	425	553	612	792	4
de	429	543	439	553	612	792	4
medias	443	543	474	553	612	792	4
estableció	478	543	522	553	612	792	4
tres	525	543	541	553	612	792	4
grupos	317	556	347	566	612	792	4
con	351	556	367	566	612	792	4
diferencias	371	556	419	566	612	792	4
significativas	423	556	481	566	612	792	4
(α=0,05).	485	556	528	566	612	792	4
El	531	556	541	566	612	792	4
primero	317	569	352	579	612	792	4
conformado	357	569	410	579	612	792	4
por	414	569	429	579	612	792	4
DK	433	569	449	579	612	792	4
7088	454	569	476	579	612	792	4
hasta	480	569	503	579	612	792	4
Himeca	507	569	541	579	612	792	4
2020;	317	582	342	592	612	792	4
el	346	582	354	592	612	792	4
segundo	357	582	394	592	612	792	4
por	397	582	412	592	612	792	4
Dow	415	582	436	592	612	792	4
2B710	439	582	469	592	612	792	4
hasta	472	582	495	592	612	792	4
P	498	582	504	592	612	792	4
4063;	507	582	532	592	612	792	4
y	536	582	541	592	612	792	4
el	317	594	325	604	612	792	4
tercero	329	594	360	604	612	792	4
por	363	594	378	604	612	792	4
DK	382	594	398	604	612	792	4
370	402	594	418	604	612	792	4
hasta	422	594	444	604	612	792	4
SK	448	594	462	604	612	792	4
5071.	466	594	491	604	612	792	4
El	495	594	504	604	612	792	4
análisis	508	594	541	604	612	792	4
evidenció	317	607	360	617	612	792	4
que	368	607	384	617	612	792	4
el	393	607	401	617	612	792	4
cultivar	409	607	442	617	612	792	4
DK	451	607	467	617	612	792	4
7088	475	607	497	617	612	792	4
sólo	505	607	524	617	612	792	4
es	532	607	541	617	612	792	4
diferente	317	620	356	629	612	792	4
de	361	620	371	629	612	792	4
Danac	376	620	404	629	612	792	4
255,	408	620	427	629	612	792	4
P	432	620	438	629	612	792	4
4063	442	620	464	629	612	792	4
y	468	620	474	629	612	792	4
SK	478	620	492	629	612	792	4
5071.	497	620	522	629	612	792	4
Por	526	620	541	629	612	792	4
otra	317	632	334	642	612	792	4
parte,	338	632	363	642	612	792	4
DK	366	632	382	642	612	792	4
7088,	386	632	410	642	612	792	4
Dow	414	632	435	642	612	792	4
2B710	439	632	468	642	612	792	4
y	471	632	477	642	612	792	4
Dorado	480	632	513	642	612	792	4
5	517	632	522	642	612	792	4
son	526	632	541	642	612	792	4
distintos	317	645	355	655	612	792	4
de	359	645	369	655	612	792	4
SK	373	645	388	655	612	792	4
5071.	392	645	417	655	612	792	4
A	421	645	429	655	612	792	4
pesar	433	645	456	655	612	792	4
que	460	645	476	655	612	792	4
entre	481	645	503	655	612	792	4
algunos	507	645	541	655	612	792	4
cultivares	317	658	360	667	612	792	4
no	364	658	375	667	612	792	4
existen	379	658	410	667	612	792	4
diferencias	414	658	463	667	612	792	4
significativas,	467	658	528	667	612	792	4
se	532	658	541	667	612	792	4
observaron	317	670	366	680	612	792	4
diferencias	370	670	419	680	612	792	4
biológicas	423	670	468	680	612	792	4
muy	473	670	492	680	612	792	4
evidentes;	497	670	541	680	612	792	4
tal	317	683	328	693	612	792	4
es	332	683	341	693	612	792	4
el	344	683	352	693	612	792	4
caso	355	683	375	693	612	792	4
de	378	683	389	693	612	792	4
los	392	683	405	693	612	792	4
cultivares	408	683	451	693	612	792	4
DK	454	683	470	693	612	792	4
7088	473	683	495	693	612	792	4
e	499	683	504	693	612	792	4
Himeca	507	683	541	693	612	792	4
2020.	317	696	342	705	612	792	4
El	345	696	355	705	612	792	4
primero	357	696	392	705	612	792	4
de	395	696	406	705	612	792	4
ellos	408	696	429	705	612	792	4
no	432	696	443	705	612	792	4
fue	446	696	460	705	612	792	4
infectado	463	696	504	705	612	792	4
por	507	696	521	705	612	792	4
esta	524	696	541	705	612	792	4
raza,	317	708	338	718	612	792	4
mientras	343	708	381	718	612	792	4
que	385	708	401	718	612	792	4
el	406	708	414	718	612	792	4
segundo	418	708	455	718	612	792	4
presentó	460	708	497	718	612	792	4
80	501	708	512	718	612	792	4
%	517	708	526	718	612	792	4
de	531	708	541	718	612	792	4
69	531	38	541	47	612	792	5
Rodríguez	71	50	124	61	612	792	5
et	127	50	137	61	612	792	5
al.	140	50	152	61	612	792	5
Reacción	254	50	300	61	612	792	5
de	303	50	315	61	612	792	5
cultivares	318	50	369	61	612	792	5
de	372	50	384	61	612	792	5
maíz	387	50	411	61	612	792	5
inoculados	414	50	469	61	612	792	5
con	472	50	490	61	612	792	5
potyvirus	493	50	542	61	612	792	5
infección	71	75	112	85	612	792	5
y	118	75	124	85	612	792	5
un	130	75	141	85	612	792	5
IE	148	75	158	85	612	792	5
de	164	75	175	85	612	792	5
465.	181	75	200	85	612	792	5
Los	207	75	223	85	612	792	5
cultivares	230	75	272	85	612	792	5
que	279	75	295	85	612	792	5
presentaron	71	88	122	97	612	792	5
el	126	88	134	97	612	792	5
mejor	138	88	163	97	612	792	5
comportamiento	167	88	239	97	612	792	5
ante	243	88	261	97	612	792	5
la	265	88	273	97	612	792	5
raza	276	88	295	97	612	792	5
MDMV-V	71	100	118	110	612	792	5
fueron	121	100	150	110	612	792	5
DK	154	100	170	110	612	792	5
7088,	173	100	198	110	612	792	5
Dow	201	100	223	110	612	792	5
2B710,	226	100	258	110	612	792	5
Dorado	262	100	295	110	612	792	5
5,	71	113	79	123	612	792	5
DK	84	113	100	123	612	792	5
370	105	113	121	123	612	792	5
y	126	113	131	123	612	792	5
Danac	136	113	164	123	612	792	5
344,	169	113	188	123	612	792	5
con	193	113	209	123	612	792	5
35	214	113	225	123	612	792	5
%	230	113	239	123	612	792	5
máximo	243	113	279	123	612	792	5
de	284	113	295	123	612	792	5
infección	71	125	112	135	612	792	5
y	115	125	120	135	612	792	5
un	123	125	134	135	612	792	5
valor	137	125	159	135	612	792	5
de	162	125	172	135	612	792	5
35	175	125	186	135	612	792	5
como	189	125	213	135	612	792	5
IE	216	125	226	135	612	792	5
máximo.	229	125	268	135	612	792	5
diferencias	317	75	366	85	612	792	5
significativas	369	75	427	85	612	792	5
entre	431	75	453	85	612	792	5
ellos;	456	75	480	85	612	792	5
tal	483	75	494	85	612	792	5
es	498	75	507	85	612	792	5
el	510	75	518	85	612	792	5
caso	521	75	541	85	612	792	5
de	317	88	328	97	612	792	5
los	331	88	344	97	612	792	5
cultivares	348	88	391	97	612	792	5
DK	394	88	410	97	612	792	5
2045	414	88	436	97	612	792	5
y	439	88	445	97	612	792	5
P	449	88	455	97	612	792	5
30F35.	458	88	489	97	612	792	5
El	493	88	503	97	612	792	5
primero	506	88	541	97	612	792	5
de	317	100	328	110	612	792	5
ellos	335	100	356	110	612	792	5
no	363	100	374	110	612	792	5
fue	381	100	395	110	612	792	5
infectado	402	100	443	110	612	792	5
por	450	100	464	110	612	792	5
el	471	100	479	110	612	792	5
SCMV-MB,	486	100	541	110	612	792	5
mientras	317	113	355	123	612	792	5
que	363	113	379	123	612	792	5
el	388	113	396	123	612	792	5
segundo	404	113	440	123	612	792	5
presentó	449	113	486	123	612	792	5
95	494	113	505	123	612	792	5
%	513	113	522	123	612	792	5
de	531	113	541	123	612	792	5
infección	317	125	358	135	612	792	5
y	361	125	367	135	612	792	5
un	369	125	380	135	612	792	5
IE	383	125	393	135	612	792	5
de	396	125	407	135	612	792	5
525.	409	125	429	135	612	792	5
Cuadro	71	151	107	161	612	792	5
2.	112	151	120	161	612	792	5
Porcentaje	125	151	171	161	612	792	5
de	176	151	186	161	612	792	5
infección,	191	151	235	161	612	792	5
índice	240	151	267	161	612	792	5
de	272	151	282	161	612	792	5
la	287	151	295	161	612	792	5
enfermedad	85	163	137	173	612	792	5
(IE)	140	163	158	173	612	792	5
y	161	163	166	173	612	792	5
prueba	169	163	199	173	612	792	5
de	202	163	212	173	612	792	5
rango	215	163	240	173	612	792	5
de	243	163	253	173	612	792	5
Kruskal-	256	163	295	173	612	792	5
Wallis	85	176	114	186	612	792	5
para	118	176	137	186	612	792	5
la	141	176	149	186	612	792	5
variable	153	176	189	186	612	792	5
IE	193	176	203	186	612	792	5
de	208	176	218	186	612	792	5
21	222	176	233	186	612	792	5
cultivares	237	176	280	186	612	792	5
de	284	176	295	186	612	792	5
maíz	85	189	107	199	612	792	5
inoculados	119	189	166	199	612	792	5
mecánicamente	178	189	247	199	612	792	5
con	259	189	275	199	612	792	5
el	287	189	295	199	612	792	5
MDMV-V	85	201	132	211	612	792	5
Cuadro	317	151	353	161	612	792	5
3.	358	151	366	161	612	792	5
Porcentaje	371	151	418	161	612	792	5
de	423	151	433	161	612	792	5
infección,	438	151	481	161	612	792	5
índice	486	151	513	161	612	792	5
de	518	151	528	161	612	792	5
la	533	151	541	161	612	792	5
enfermedad	332	163	383	173	612	792	5
(IE)	386	163	404	173	612	792	5
y	407	163	413	173	612	792	5
prueba	415	163	445	173	612	792	5
de	448	163	459	173	612	792	5
rango	461	163	486	173	612	792	5
de	489	163	500	173	612	792	5
Kruskal-	503	163	541	173	612	792	5
Wallis	332	176	360	186	612	792	5
para	364	176	383	186	612	792	5
la	388	176	396	186	612	792	5
variable	400	176	435	186	612	792	5
IE	439	176	450	186	612	792	5
de	454	176	464	186	612	792	5
21	469	176	480	186	612	792	5
cultivares	484	176	527	186	612	792	5
de	531	176	541	186	612	792	5
maíz	332	189	353	199	612	792	5
inoculados	365	189	413	199	612	792	5
mecánicamente	425	189	493	199	612	792	5
con	505	189	521	199	612	792	5
el	533	189	541	199	612	792	5
SCMV-MB	332	201	383	211	612	792	5
Infección	145	214	183	223	612	792	5
Índice	193	214	218	223	612	792	5
de	221	214	230	223	612	792	5
la	233	214	240	223	612	792	5
Rango	255	214	282	223	612	792	5
(%)	157	226	172	235	612	792	5
enfermedad	193	226	240	235	612	792	5
promedio	249	226	288	235	612	792	5
DK	82	238	96	247	612	792	5
7088	99	238	119	247	612	792	5
0	162	238	167	247	612	792	5
0	214	238	219	247	612	792	5
11,5	255	238	273	247	612	792	5
a	275	238	280	247	612	792	5
Dow	82	249	101	258	612	792	5
2B710	103	249	130	258	612	792	5
5	162	249	167	258	612	792	5
5	214	249	219	258	612	792	5
14,7	253	249	270	258	612	792	5
ab	273	249	282	258	612	792	5
Dorado	82	261	112	270	612	792	5
5	114	261	119	270	612	792	5
10	159	261	169	270	612	792	5
10	211	261	221	270	612	792	5
17,9	253	261	270	270	612	792	5
ab	273	261	282	270	612	792	5
DK	82	272	96	281	612	792	5
370	99	272	114	281	612	792	5
15	159	272	169	281	612	792	5
25	211	272	221	281	612	792	5
20,3	253	272	270	281	612	792	5
abc	273	272	287	281	612	792	5
Danac	82	284	107	293	612	792	5
344	110	284	125	293	612	792	5
15	159	284	169	293	612	792	5
35	211	284	221	293	612	792	5
24,5	253	284	270	293	612	792	5
abc	273	284	287	293	612	792	5
DK	82	295	96	304	612	792	5
2045	99	295	119	304	612	792	5
35	159	295	169	304	612	792	5
115	209	295	224	304	612	792	5
38,0	253	295	270	304	612	792	5
abc	273	295	287	304	612	792	5
Dow	82	307	101	316	612	792	5
2382	103	307	124	316	612	792	5
45	159	307	169	316	612	792	5
115	209	307	224	316	612	792	5
38,6	253	307	270	316	612	792	5
abc	273	307	287	316	612	792	5
Dow	82	318	101	327	612	792	5
2384	103	318	124	327	612	792	5
55	159	318	169	327	612	792	5
130	209	318	224	327	612	792	5
43,3	253	318	270	327	612	792	5
abc	273	318	287	327	612	792	5
Danac	82	330	107	339	612	792	5
374	110	330	125	339	612	792	5
45	159	330	169	339	612	792	5
140	209	330	224	339	612	792	5
45,1	253	330	270	339	612	792	5
abc	273	330	287	339	612	792	5
INIA	82	341	103	350	612	792	5
SQ-2	105	341	126	350	612	792	5
40	159	341	169	350	612	792	5
170	209	341	224	350	612	792	5
47,1	253	341	270	350	612	792	5
abc	273	341	287	350	612	792	5
Turén	82	353	105	362	612	792	5
2000	108	353	128	362	612	792	5
35	159	353	169	362	612	792	5
235	209	353	224	362	612	792	5
53,6	253	353	270	362	612	792	5
abc	273	353	287	362	612	792	5
Sefloarca	82	364	119	373	612	792	5
02	122	364	132	373	612	792	5
55	159	364	169	373	612	792	5
305	209	364	224	373	612	792	5
61,4	253	364	270	373	612	792	5
abc	273	364	287	373	612	792	5
Fonaiap	82	376	114	385	612	792	5
1	116	376	121	385	612	792	5
55	159	376	169	385	612	792	5
310	209	376	224	385	612	792	5
66,0	253	376	270	385	612	792	5
abc	273	376	287	385	612	792	5
P	82	387	87	396	612	792	5
30F35	90	387	115	396	612	792	5
70	159	387	169	396	612	792	5
410	209	387	224	396	612	792	5
68,2	253	387	270	396	612	792	5
abc	273	387	287	396	612	792	5
Sefloarca	82	399	119	408	612	792	5
108	122	399	137	408	612	792	5
55	159	399	169	408	612	792	5
365	209	399	224	408	612	792	5
69,2	253	399	270	408	612	792	5
abc	273	399	287	408	612	792	5
P	82	410	87	419	612	792	5
4082	90	410	110	419	612	792	5
65	159	410	169	419	612	792	5
485	209	410	224	419	612	792	5
77,6	253	410	270	419	612	792	5
abc	273	410	287	419	612	792	5
SK	82	422	94	431	612	792	5
4008	97	422	117	431	612	792	5
70	159	422	169	431	612	792	5
420	209	422	224	431	612	792	5
79,2	253	422	270	431	612	792	5
abc	273	422	287	431	612	792	5
Himeca	82	433	113	442	612	792	5
2020	115	433	135	442	612	792	5
80	159	433	169	442	612	792	5
465	209	433	224	442	612	792	5
80,0	253	433	270	442	612	792	5
abc	273	433	287	442	612	792	5
Danac	82	445	107	454	612	792	5
255	110	445	125	454	612	792	5
85	159	445	169	454	612	792	5
445	209	445	224	454	612	792	5
82,3	254	445	271	454	612	792	5
bc	274	445	283	454	612	792	5
P	82	456	87	465	612	792	5
4063	90	456	110	465	612	792	5
75	159	456	169	465	612	792	5
470	209	456	224	465	612	792	5
83,6	254	456	271	465	612	792	5
bc	274	456	283	465	612	792	5
SK	82	468	94	477	612	792	5
5071	97	468	117	477	612	792	5
75	159	468	169	477	612	792	5
555	209	468	224	477	612	792	5
90,9	255	468	273	477	612	792	5
c	275	468	280	477	612	792	5
IE	71	480	80	489	612	792	5
=	85	480	90	489	612	792	5
0-350,	94	480	120	489	612	792	5
resistente;	124	480	163	489	612	792	5
351-650,	167	480	202	489	612	792	5
intermedio;	206	480	251	489	612	792	5
651-1000,	255	480	295	489	612	792	5
susceptible.	71	491	116	500	612	792	5
Medias	123	491	152	500	612	792	5
con	160	491	174	500	612	792	5
una	182	491	196	500	612	792	5
misma	204	491	230	500	612	792	5
letra	238	491	255	500	612	792	5
no	263	491	273	500	612	792	5
son	281	491	295	500	612	792	5
significativamente	71	503	142	512	612	792	5
diferentes	144	503	182	512	612	792	5
(α=0,05)	185	503	220	512	612	792	5
Infección	392	214	430	223	612	792	5
Índice	440	214	465	223	612	792	5
de	467	214	477	223	612	792	5
la	479	214	486	223	612	792	5
Rango	502	214	528	223	612	792	5
(%)	403	226	418	235	612	792	5
enfermedad	439	226	487	235	612	792	5
promedio	496	226	534	235	612	792	5
DK	328	238	342	247	612	792	5
2045	345	238	365	247	612	792	5
0	408	238	413	247	612	792	5
0	460	238	465	247	612	792	5
14,5	503	238	520	247	612	792	5
a	523	238	527	247	612	792	5
DK	328	249	342	258	612	792	5
7088	345	249	365	258	612	792	5
0	408	249	413	258	612	792	5
0	460	249	465	258	612	792	5
14,5	502	249	519	258	612	792	5
a	522	249	526	258	612	792	5
Dow	328	261	347	270	612	792	5
2B710	350	261	377	270	612	792	5
0	408	261	413	270	612	792	5
0	460	261	465	270	612	792	5
14,5	502	261	519	270	612	792	5
a	522	261	526	270	612	792	5
Danac	328	272	354	281	612	792	5
344	356	272	371	281	612	792	5
10	406	272	416	281	612	792	5
20	458	272	468	281	612	792	5
24,4	502	272	519	281	612	792	5
ab	522	272	531	281	612	792	5
DK	328	284	342	293	612	792	5
370	345	284	360	293	612	792	5
10	406	284	416	293	612	792	5
20	458	284	468	293	612	792	5
24,4	502	284	519	293	612	792	5
ab	522	284	531	293	612	792	5
Dow	328	295	347	304	612	792	5
2382	350	295	370	304	612	792	5
20	406	295	416	304	612	792	5
30	458	295	468	304	612	792	5
32,0	502	295	519	304	612	792	5
ab	522	295	531	304	612	792	5
Dorado	328	307	358	316	612	792	5
5	360	307	365	316	612	792	5
25	406	307	416	316	612	792	5
60	458	307	468	316	612	792	5
33,2	502	307	519	316	612	792	5
ab	522	307	531	316	612	792	5
Dow	328	318	347	327	612	792	5
2384	350	318	370	327	612	792	5
30	406	318	416	327	612	792	5
75	458	318	468	327	612	792	5
43,1	502	318	519	327	612	792	5
ab	522	318	531	327	612	792	5
Fonaiap	328	330	360	339	612	792	5
1	363	330	368	339	612	792	5
40	406	330	416	339	612	792	5
155	455	330	470	339	612	792	5
47,0	502	330	519	339	612	792	5
ab	522	330	531	339	612	792	5
Turén	328	341	352	350	612	792	5
2000	354	341	374	350	612	792	5
35	406	341	416	350	612	792	5
135	455	341	470	350	612	792	5
48,6	502	341	519	350	612	792	5
ab	522	341	531	350	612	792	5
SK	328	353	341	362	612	792	5
4008	343	353	363	362	612	792	5
55	406	353	416	362	612	792	5
200	455	353	470	362	612	792	5
54,3	502	353	519	362	612	792	5
ab	522	353	531	362	612	792	5
Danac	328	364	354	373	612	792	5
374	356	364	371	373	612	792	5
55	406	364	416	373	612	792	5
230	455	364	470	373	612	792	5
57,5	502	364	519	373	612	792	5
ab	522	364	531	373	612	792	5
Sefloarca	328	376	366	385	612	792	5
108	368	376	383	385	612	792	5
65	406	376	416	385	612	792	5
305	455	376	470	385	612	792	5
65,7	502	376	519	385	612	792	5
ab	522	376	531	385	612	792	5
Himeca	328	387	359	396	612	792	5
2020	362	387	382	396	612	792	5
65	406	387	416	396	612	792	5
380	455	387	470	396	612	792	5
67,6	502	387	519	396	612	792	5
ab	522	387	531	396	612	792	5
INIA	328	399	349	408	612	792	5
SQ-2	352	399	373	408	612	792	5
75	406	399	416	408	612	792	5
350	455	399	470	408	612	792	5
69,5	502	399	519	408	612	792	5
ab	522	399	531	408	612	792	5
SK	328	410	341	419	612	792	5
5071	343	410	363	419	612	792	5
85	406	410	416	419	612	792	5
465	455	410	470	419	612	792	5
79,4	502	410	519	419	612	792	5
ab	522	410	531	419	612	792	5
Danac	328	422	354	431	612	792	5
255	356	422	371	431	612	792	5
85	406	422	416	431	612	792	5
465	455	422	470	431	612	792	5
79,6	502	422	519	431	612	792	5
ab	522	422	531	431	612	792	5
Sefloarca	328	433	366	442	612	792	5
02	368	433	378	442	612	792	5
85	406	433	416	442	612	792	5
520	455	433	470	442	612	792	5
81,7	502	433	519	442	612	792	5
ab	522	433	531	442	612	792	5
P	328	445	334	454	612	792	5
4063	336	445	356	454	612	792	5
85	406	445	416	454	612	792	5
525	455	445	470	454	612	792	5
84,4	502	445	519	454	612	792	5
ab	522	445	531	454	612	792	5
P	328	456	334	465	612	792	5
30F35	336	456	362	465	612	792	5
95	406	456	416	465	612	792	5
525	455	456	470	465	612	792	5
84,4	502	456	519	465	612	792	5
ab	522	456	531	465	612	792	5
P	328	468	334	477	612	792	5
4082	336	468	356	477	612	792	5
90	406	468	416	477	612	792	5
645	455	468	470	477	612	792	5
92,7	502	468	519	477	612	792	5
b	522	468	527	477	612	792	5
IE	317	480	327	489	612	792	5
=	330	480	336	489	612	792	5
0-350,	339	480	365	489	612	792	5
resistente;	368	480	408	489	612	792	5
351-650,	412	480	448	489	612	792	5
intermedio;	451	480	497	489	612	792	5
651-1000,	500	480	541	489	612	792	5
susceptible.	317	491	364	500	612	792	5
Medias	371	491	400	500	612	792	5
con	407	491	422	500	612	792	5
una	429	491	444	500	612	792	5
misma	451	491	477	500	612	792	5
letra	485	491	503	500	612	792	5
no	510	491	520	500	612	792	5
son	527	491	541	500	612	792	5
significativamente	317	503	391	512	612	792	5
diferentes	394	503	433	512	612	792	5
(α=0,05)	436	503	472	512	612	792	5
En	85	528	97	538	612	792	5
el	106	528	114	538	612	792	5
segundo	123	528	159	538	612	792	5
ensayo,	168	528	201	538	612	792	5
inoculado	210	528	253	538	612	792	5
con	262	528	278	538	612	792	5
el	287	528	295	538	612	792	5
SCMV-MB	71	541	123	550	612	792	5
(Cuadro	130	541	166	550	612	792	5
3),	174	541	186	550	612	792	5
la	193	541	201	550	612	792	5
prueba	208	541	238	550	612	792	5
de	246	541	256	550	612	792	5
medias	264	541	295	550	612	792	5
estableció	71	553	115	563	612	792	5
dos	133	553	148	563	612	792	5
grupos	165	553	195	563	612	792	5
con	213	553	229	563	612	792	5
diferencias	246	553	295	563	612	792	5
significativas	71	567	130	577	612	792	5
(α=0,05).	135	567	178	577	612	792	5
El	183	567	193	577	612	792	5
primero,	198	567	236	577	612	792	5
conformado	242	567	295	577	612	792	5
por	71	579	86	589	612	792	5
los	91	579	104	589	612	792	5
cultivares	109	579	152	589	612	792	5
DK	157	579	173	589	612	792	5
2045	179	579	201	589	612	792	5
hasta	206	579	229	589	612	792	5
P	234	579	240	589	612	792	5
30F35,	246	579	276	589	612	792	5
los	282	579	295	589	612	792	5
cuales	71	592	98	602	612	792	5
difieren	103	592	137	602	612	792	5
solamente	141	592	186	602	612	792	5
del	190	592	203	602	612	792	5
cultivar	208	592	241	602	612	792	5
P	246	592	252	602	612	792	5
4082.	256	592	281	602	612	792	5
El	285	592	295	602	612	792	5
segundo,	71	605	110	615	612	792	5
constituido	114	605	163	615	612	792	5
por	166	605	180	615	612	792	5
Danac	184	605	212	615	612	792	5
344	215	605	231	615	612	792	5
hasta	235	605	257	615	612	792	5
P	261	605	267	615	612	792	5
4082.	270	605	295	615	612	792	5
Los	71	617	87	627	612	792	5
cultivares	92	617	134	627	612	792	5
DK	139	617	155	627	612	792	5
2045,	159	617	184	627	612	792	5
DK	188	617	204	627	612	792	5
7088,	208	617	233	627	612	792	5
Dow	237	617	258	627	612	792	5
2B710,	263	617	295	627	612	792	5
Danac	71	630	99	640	612	792	5
344	107	630	124	640	612	792	5
y	132	630	137	640	612	792	5
DK	145	630	161	640	612	792	5
370	169	630	186	640	612	792	5
presentaron	194	630	245	640	612	792	5
el	253	630	261	640	612	792	5
mejor	269	630	295	640	612	792	5
comportamiento	71	643	143	652	612	792	5
ante	148	643	167	652	612	792	5
esta	172	643	189	652	612	792	5
raza	194	643	213	652	612	792	5
viral,	218	643	241	652	612	792	5
y	246	643	252	652	612	792	5
de	257	643	267	652	612	792	5
éstos	273	643	295	652	612	792	5
solo	71	655	89	665	612	792	5
los	94	655	107	665	612	792	5
tres	111	655	127	665	612	792	5
primeros	132	655	171	665	612	792	5
difirieron	176	655	217	665	612	792	5
estadísticamente	222	655	295	665	612	792	5
del	71	668	84	678	612	792	5
cultivar	89	668	122	678	612	792	5
P	126	668	132	678	612	792	5
4082.	137	668	161	678	612	792	5
En	166	668	178	678	612	792	5
este	182	668	199	678	612	792	5
ensayo,	203	668	236	678	612	792	5
al	241	668	248	678	612	792	5
igual	253	668	275	678	612	792	5
que	279	668	295	678	612	792	5
con	71	681	87	690	612	792	5
la	92	681	100	690	612	792	5
raza	106	681	124	690	612	792	5
anterior	130	681	164	690	612	792	5
(MDMV-V),	170	681	227	690	612	792	5
entre	233	681	255	690	612	792	5
algunos	260	681	295	690	612	792	5
cultivares	71	693	114	703	612	792	5
se	119	693	128	703	612	792	5
detectaron	133	693	179	703	612	792	5
marcadas	184	693	226	703	612	792	5
diferencias	231	693	279	703	612	792	5
en	284	693	295	703	612	792	5
los	71	706	84	716	612	792	5
parámetros	89	706	138	716	612	792	5
evaluados,	144	706	190	716	612	792	5
a	196	706	201	716	612	792	5
pesar	206	706	229	716	612	792	5
de	235	706	245	716	612	792	5
no	251	706	262	716	612	792	5
existir	267	706	295	716	612	792	5
En	332	528	344	538	612	792	5
el	347	528	355	538	612	792	5
tercer	357	528	382	538	612	792	5
y	385	528	391	538	612	792	5
cuarto	393	528	421	538	612	792	5
ensayo,	424	528	457	538	612	792	5
inoculados	460	528	507	538	612	792	5
con	510	528	526	538	612	792	5
las	529	528	541	538	612	792	5
razas	317	541	340	550	612	792	5
MDMV-A	348	541	395	550	612	792	5
y	403	541	409	550	612	792	5
JGMV-O,	417	541	461	550	612	792	5
respectivamente	470	541	541	550	612	792	5
(Cuadros	317	553	358	563	612	792	5
4	367	553	373	563	612	792	5
y	382	553	388	563	612	792	5
5),	397	553	409	563	612	792	5
no	419	553	430	563	612	792	5
se	439	553	448	563	612	792	5
generaron	458	553	502	563	612	792	5
grupos	511	553	541	563	612	792	5
homogéneos	317	566	373	576	612	792	5
al	381	566	389	576	612	792	5
realizar	397	566	430	576	612	792	5
la	438	566	446	576	612	792	5
prueba	454	566	484	576	612	792	5
de	492	566	502	576	612	792	5
medias	510	566	541	576	612	792	5
(α=0,05);	317	579	360	589	612	792	5
por	368	579	383	589	612	792	5
lo	390	579	399	589	612	792	5
tanto,	407	579	431	589	612	792	5
no	439	579	450	589	612	792	5
se	458	579	467	589	612	792	5
puede	475	579	501	589	612	792	5
afirmar	509	579	541	589	612	792	5
estadísticamente	317	592	390	602	612	792	5
que	394	592	410	602	612	792	5
uno	415	592	431	602	612	792	5
o	435	592	441	602	612	792	5
más	445	592	463	602	612	792	5
tratamientos	467	592	522	602	612	792	5
son	526	592	541	602	612	792	5
mejores	317	605	352	615	612	792	5
que	358	605	374	615	612	792	5
los	380	605	393	615	612	792	5
otros,	399	605	424	615	612	792	5
en	430	605	440	615	612	792	5
términos	446	605	484	615	612	792	5
del	490	605	504	615	612	792	5
IE.	510	605	523	615	612	792	5
En	529	605	541	615	612	792	5
ambos	317	617	346	627	612	792	5
casos,	349	617	376	627	612	792	5
los	379	617	392	627	612	792	5
cultivares	396	617	438	627	612	792	5
fueron	442	617	470	627	612	792	5
ubicados	474	617	513	627	612	792	5
en	516	617	527	627	612	792	5
un	530	617	541	627	612	792	5
solo	317	630	336	640	612	792	5
grupo,	344	630	372	640	612	792	5
que	381	630	397	640	612	792	5
según	405	630	431	640	612	792	5
el	439	630	447	640	612	792	5
IE	455	630	466	640	612	792	5
corresponde	474	630	528	640	612	792	5
a	536	630	541	640	612	792	5
resistente.	317	643	362	652	612	792	5
Es	332	655	343	665	612	792	5
importante	351	655	399	665	612	792	5
reiterar	408	655	439	665	612	792	5
que	448	655	464	665	612	792	5
con	473	655	489	665	612	792	5
las	498	655	510	665	612	792	5
razas	518	655	541	665	612	792	5
MDMV-V,	317	668	367	678	612	792	5
SCMV-MB	378	668	430	678	612	792	5
y	441	668	447	678	612	792	5
MDMV-A,	458	668	508	678	612	792	5
entre	519	668	541	678	612	792	5
algunos	317	681	352	690	612	792	5
cultivares	359	681	402	690	612	792	5
bajo	410	681	429	690	612	792	5
un	436	681	447	690	612	792	5
mismo	455	681	485	690	612	792	5
grupo,	492	681	521	690	612	792	5
sin	528	681	541	690	612	792	5
diferencias	317	693	366	703	612	792	5
significativas	376	693	434	703	612	792	5
entre	444	693	466	703	612	792	5
ellos,	476	693	500	703	612	792	5
existen	510	693	541	703	612	792	5
diferencias	317	706	366	716	612	792	5
biológicas	377	706	423	716	612	792	5
que	434	706	450	716	612	792	5
pueden	462	706	494	716	612	792	5
permitir	506	706	541	716	612	792	5
Cultivar	88	220	121	229	612	792	5
Cultivar	335	220	367	229	612	792	5
70	71	38	81	47	612	792	6
Volumen	71	50	118	61	612	792	6
27	121	50	133	61	612	792	6
(2015)	136	50	168	61	612	792	6
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	6
establecer	71	75	115	85	612	792	6
subgrupos	118	75	164	85	612	792	6
con	167	75	183	85	612	792	6
base	187	75	206	85	612	792	6
en	210	75	220	85	612	792	6
el	224	75	231	85	612	792	6
porcentaje	235	75	281	85	612	792	6
de	284	75	295	85	612	792	6
infección	71	88	112	97	612	792	6
y	115	88	120	97	612	792	6
el	123	88	131	97	612	792	6
IE.	134	88	147	97	612	792	6
Cuadro	71	113	107	123	612	792	6
4.	112	113	120	123	612	792	6
Porcentaje	125	113	171	123	612	792	6
de	176	113	186	123	612	792	6
infección,	191	113	235	123	612	792	6
índice	240	113	267	123	612	792	6
de	272	113	282	123	612	792	6
la	287	113	295	123	612	792	6
enfermedad	85	125	137	135	612	792	6
(IE)	140	125	158	135	612	792	6
y	161	125	166	135	612	792	6
prueba	169	125	199	135	612	792	6
de	202	125	212	135	612	792	6
rango	215	125	240	135	612	792	6
de	243	125	253	135	612	792	6
Kruskal-	256	125	295	135	612	792	6
Wallis	85	138	114	148	612	792	6
para	118	138	137	148	612	792	6
la	141	138	149	148	612	792	6
variable	153	138	189	148	612	792	6
IE	193	138	203	148	612	792	6
de	208	138	218	148	612	792	6
21	222	138	233	148	612	792	6
cultivares	237	138	280	148	612	792	6
de	284	138	295	148	612	792	6
maíz	85	151	107	161	612	792	6
inoculados	119	151	166	161	612	792	6
mecánicamente	178	151	247	161	612	792	6
con	259	151	275	161	612	792	6
el	287	151	295	161	612	792	6
MDMV-A	85	163	132	173	612	792	6
Infección	149	176	187	185	612	792	6
Índice	195	176	220	185	612	792	6
de	223	176	232	185	612	792	6
la	235	176	242	185	612	792	6
Rango	256	176	282	185	612	792	6
Cultivar	90	182	123	191	612	792	6
(%)	161	188	176	197	612	792	6
enfermedad	195	188	242	197	612	792	6
promedio	250	188	289	197	612	792	6
Danac	80	200	106	209	612	792	6
344	108	200	123	209	612	792	6
0	166	200	171	209	612	792	6
0	216	200	221	209	612	792	6
29,5	258	200	276	209	612	792	6
a	278	200	283	209	612	792	6
DK	80	211	95	220	612	792	6
2045	97	211	117	220	612	792	6
0	166	211	171	220	612	792	6
0	216	211	221	220	612	792	6
29,5	259	211	276	220	612	792	6
a	279	211	283	220	612	792	6
DK	80	223	95	232	612	792	6
7088	97	223	117	232	612	792	6
0	166	223	171	232	612	792	6
0	216	223	221	232	612	792	6
29,5	259	223	276	232	612	792	6
a	279	223	283	232	612	792	6
DK	80	234	95	243	612	792	6
370	97	234	112	243	612	792	6
0	166	234	171	243	612	792	6
0	216	234	221	243	612	792	6
29,5	259	234	276	243	612	792	6
a	279	234	283	243	612	792	6
Dow	80	246	100	255	612	792	6
2382	102	246	122	255	612	792	6
0	166	246	171	255	612	792	6
0	216	246	221	255	612	792	6
29,5	259	246	276	255	612	792	6
a	279	246	283	255	612	792	6
Dow	80	257	100	266	612	792	6
2B710	102	257	129	266	612	792	6
0	166	257	171	266	612	792	6
0	216	257	221	266	612	792	6
29,5	259	257	276	266	612	792	6
a	279	257	283	266	612	792	6
Dorado	80	269	110	278	612	792	6
5	113	269	118	278	612	792	6
0	166	269	171	278	612	792	6
0	216	269	221	278	612	792	6
29,5	259	269	276	278	612	792	6
a	279	269	283	278	612	792	6
SK	80	280	93	289	612	792	6
5071	96	280	116	289	612	792	6
5	166	280	171	289	612	792	6
5	216	280	221	289	612	792	6
36,4	259	280	276	289	612	792	6
a	279	280	283	289	612	792	6
Turén	80	292	104	301	612	792	6
2000	107	292	127	301	612	792	6
5	166	292	171	301	612	792	6
15	214	292	224	301	612	792	6
39,7	259	292	276	301	612	792	6
a	279	292	283	301	612	792	6
Dow	80	303	100	312	612	792	6
2384	102	303	122	312	612	792	6
10	163	303	173	312	612	792	6
10	214	303	224	312	612	792	6
43,3	259	303	276	312	612	792	6
a	279	303	283	312	612	792	6
SK	80	315	93	324	612	792	6
4008	96	315	116	324	612	792	6
10	163	315	173	324	612	792	6
10	214	315	224	324	612	792	6
43,3	259	315	276	324	612	792	6
a	279	315	283	324	612	792	6
Himeca	80	326	111	335	612	792	6
2020	114	326	134	335	612	792	6
15	163	326	173	335	612	792	6
45	214	326	224	335	612	792	6
52,7	259	326	276	335	612	792	6
a	279	326	283	335	612	792	6
INIA	80	338	101	347	612	792	6
SQ-2	104	338	125	347	612	792	6
25	163	338	173	347	612	792	6
45	214	338	224	347	612	792	6
58,0	259	338	276	347	612	792	6
a	279	338	283	347	612	792	6
Sefloarca	80	349	118	358	612	792	6
108	121	349	136	358	612	792	6
35	163	349	173	358	612	792	6
45	214	349	224	358	612	792	6
59,8	259	349	276	358	612	792	6
a	279	349	283	358	612	792	6
P	80	361	86	370	612	792	6
4063	88	361	108	370	612	792	6
25	163	361	173	370	612	792	6
80	214	361	224	370	612	792	6
72,6	259	361	276	370	612	792	6
a	279	361	283	370	612	792	6
Danac	80	372	106	381	612	792	6
374	108	372	123	381	612	792	6
35	163	372	173	381	612	792	6
65	214	372	224	381	612	792	6
75,7	259	372	276	381	612	792	6
a	279	372	283	381	612	792	6
Danac	80	384	106	393	612	792	6
255	108	384	123	393	612	792	6
45	163	384	173	393	612	792	6
165	211	384	226	393	612	792	6
82,3	259	384	276	393	612	792	6
a	279	384	283	393	612	792	6
Sefloarca	80	395	118	404	612	792	6
02	121	395	131	404	612	792	6
40	163	395	173	404	612	792	6
110	211	395	226	404	612	792	6
82,9	259	395	276	404	612	792	6
a	279	395	283	404	612	792	6
Fonaiap	80	407	113	416	612	792	6
1	115	407	120	416	612	792	6
40	163	407	173	416	612	792	6
100	211	407	226	416	612	792	6
84,5	259	407	276	416	612	792	6
a	279	407	283	416	612	792	6
P	80	418	86	427	612	792	6
4082	88	418	108	427	612	792	6
60	163	418	173	427	612	792	6
140	211	418	226	427	612	792	6
86,9	259	418	276	427	612	792	6
a	279	418	283	427	612	792	6
P	80	430	86	439	612	792	6
30F35	88	430	114	439	612	792	6
60	163	430	173	439	612	792	6
130	211	430	226	439	612	792	6
88,4	259	430	276	439	612	792	6
a	279	430	283	439	612	792	6
IE	71	442	80	451	612	792	6
=	85	442	90	451	612	792	6
0-350,	94	442	120	451	612	792	6
resistente;	124	442	163	451	612	792	6
351-650,	167	442	202	451	612	792	6
intermedio;	206	442	251	451	612	792	6
651-1000,	255	442	295	451	612	792	6
susceptible.	71	453	116	462	612	792	6
Medias	129	453	157	462	612	792	6
con	164	453	179	462	612	792	6
una	186	453	200	462	612	792	6
misma	207	453	233	462	612	792	6
letra	240	453	257	462	612	792	6
no	264	453	274	462	612	792	6
son	281	453	295	462	612	792	6
significativamente	71	466	142	475	612	792	6
diferentes	144	466	182	475	612	792	6
(α=0,05)	185	466	220	475	612	792	6
El	85	490	95	500	612	792	6
Cuadro	99	490	131	500	612	792	6
6	135	490	140	500	612	792	6
permite	144	490	178	500	612	792	6
realizar	181	490	214	500	612	792	6
una	218	490	234	500	612	792	6
comparación	238	490	295	500	612	792	6
entre	71	503	93	513	612	792	6
todas	100	503	123	513	612	792	6
las	131	503	143	513	612	792	6
interacciones	150	503	208	513	612	792	6
(raza	215	503	237	513	612	792	6
x	245	503	250	513	612	792	6
cultivar)	257	503	295	513	612	792	6
utilizando	71	515	115	525	612	792	6
el	119	515	127	525	612	792	6
IE	130	515	141	525	612	792	6
y	144	515	150	525	612	792	6
el	153	515	161	525	612	792	6
porcentaje	165	515	211	525	612	792	6
de	214	515	225	525	612	792	6
infección,	228	515	272	525	612	792	6
para	276	515	295	525	612	792	6
ubicar	71	528	98	538	612	792	6
cada	106	528	126	538	612	792	6
interacción	133	528	182	538	612	792	6
en	189	528	199	538	612	792	6
uno	206	528	223	538	612	792	6
de	230	528	240	538	612	792	6
los	247	528	260	538	612	792	6
cuatro	267	528	295	538	612	792	6
grupos	71	541	101	550	612	792	6
diferenciados	109	541	169	550	612	792	6
mediante	177	541	217	550	612	792	6
tonalidades	226	541	276	550	612	792	6
de	284	541	295	550	612	792	6
grises,	71	553	99	563	612	792	6
las	110	553	122	563	612	792	6
cuales	132	553	159	563	612	792	6
representan	170	553	220	563	612	792	6
intervalos	231	553	274	563	612	792	6
de	284	553	295	563	612	792	6
porcentaje	71	566	117	576	612	792	6
de	127	566	137	576	612	792	6
plantas	148	566	179	576	612	792	6
infectadas.	189	566	236	576	612	792	6
Asimismo,	247	566	295	576	612	792	6
permite	71	579	104	588	612	792	6
visualizar	109	579	151	588	612	792	6
rápidamente	155	579	210	588	612	792	6
la	214	579	222	588	612	792	6
reacción	226	579	263	588	612	792	6
de	267	579	278	588	612	792	6
los	282	579	295	588	612	792	6
cultivares	71	591	114	601	612	792	6
ante	122	591	140	601	612	792	6
las	148	591	161	601	612	792	6
cuatro	169	591	196	601	612	792	6
razas	205	591	227	601	612	792	6
virales	235	591	265	601	612	792	6
y	273	591	278	601	612	792	6
la	287	591	295	601	612	792	6
agresividad	71	604	122	614	612	792	6
de	124	604	135	614	612	792	6
éstas.	138	604	162	614	612	792	6
DISCUSIÓN	149	629	216	640	612	792	6
Es	85	653	96	663	612	792	6
difícil	103	653	130	663	612	792	6
relacionar	137	653	181	663	612	792	6
los	188	653	201	663	612	792	6
resultados	208	653	253	663	612	792	6
de	260	653	270	663	612	792	6
esta	278	653	295	663	612	792	6
investigación	71	666	130	676	612	792	6
con	134	666	149	676	612	792	6
la	153	666	161	676	612	792	6
información	165	666	219	676	612	792	6
disponible	223	666	269	676	612	792	6
en	273	666	283	676	612	792	6
la	287	666	295	676	612	792	6
literatura	71	679	111	688	612	792	6
estrechamente	115	679	178	688	612	792	6
relacionada	183	679	233	688	612	792	6
con	238	679	254	688	612	792	6
el	258	679	266	688	612	792	6
tema,	271	679	295	688	612	792	6
para	71	691	90	701	612	792	6
tratar	93	691	116	701	612	792	6
de	119	691	129	701	612	792	6
valorar	132	691	163	701	612	792	6
su	166	691	176	701	612	792	6
significación	179	691	236	701	612	792	6
y	239	691	244	701	612	792	6
determinar	247	691	295	701	612	792	6
en	71	704	81	714	612	792	6
qué	92	704	108	714	612	792	6
medida	119	704	151	714	612	792	6
reafirman	162	704	204	714	612	792	6
o	215	704	221	714	612	792	6
modifican	231	704	276	714	612	792	6
el	287	704	295	714	612	792	6
Nº	520	50	533	61	612	792	6
2	536	50	542	61	612	792	6
conocimiento	317	75	377	85	612	792	6
sobre	385	75	408	85	612	792	6
el	416	75	424	85	612	792	6
comportamiento	431	75	503	85	612	792	6
de	511	75	521	85	612	792	6
los	528	75	541	85	612	792	6
materiales	317	88	363	97	612	792	6
evaluados.	367	88	414	97	612	792	6
Esto	418	88	437	97	612	792	6
es	442	88	451	97	612	792	6
debido	455	88	485	97	612	792	6
a	489	88	494	97	612	792	6
que	498	88	514	97	612	792	6
en	519	88	529	97	612	792	6
la	533	88	541	97	612	792	6
literatura	317	100	357	110	612	792	6
consultada	362	100	409	110	612	792	6
no	414	100	425	110	612	792	6
se	430	100	439	110	612	792	6
encontró	444	100	482	110	612	792	6
información	487	100	541	110	612	792	6
relacionada	317	113	368	123	612	792	6
con	373	113	389	123	612	792	6
los	394	113	407	123	612	792	6
cultivares	412	113	455	123	612	792	6
probados	460	113	500	123	612	792	6
frente	505	113	531	123	612	792	6
a	536	113	541	123	612	792	6
las	317	125	330	135	612	792	6
cuatro	336	125	364	135	612	792	6
razas	371	125	393	135	612	792	6
virales,	400	125	432	135	612	792	6
con	439	125	455	135	612	792	6
la	462	125	470	135	612	792	6
excepción	476	125	521	135	612	792	6
del	528	125	541	135	612	792	6
trabajo	317	138	348	148	612	792	6
de	351	138	361	148	612	792	6
Mariño	364	138	396	148	612	792	6
et	399	138	407	148	612	792	6
al.	410	138	420	148	612	792	6
(2009).	423	138	455	148	612	792	6
Cuadro	317	163	353	173	612	792	6
5.	359	163	368	173	612	792	6
Porcentaje	373	163	418	173	612	792	6
de	424	163	434	173	612	792	6
infección,	439	163	481	173	612	792	6
índice	487	163	513	173	612	792	6
de	518	163	528	173	612	792	6
la	534	163	541	173	612	792	6
enfermedad	332	176	382	186	612	792	6
(IE)	386	176	403	186	612	792	6
y	406	176	412	186	612	792	6
prueba	416	176	445	186	612	792	6
de	448	176	458	186	612	792	6
rango	462	176	487	186	612	792	6
de	490	176	500	186	612	792	6
Kruskal-	504	176	541	186	612	792	6
Wallis	332	189	359	199	612	792	6
para	364	189	383	199	612	792	6
la	388	189	395	199	612	792	6
variable	400	189	434	199	612	792	6
IE	439	189	449	199	612	792	6
de	454	189	465	199	612	792	6
21	469	189	480	199	612	792	6
cultivares	485	189	526	199	612	792	6
de	531	189	541	199	612	792	6
maíz	332	201	352	211	612	792	6
inoculados	355	201	401	211	612	792	6
mecánicamente	403	201	469	211	612	792	6
con	471	201	487	211	612	792	6
el	489	201	497	211	612	792	6
JGMV-O	499	201	540	211	612	792	6
Infección	392	214	430	223	612	792	6
Índice	442	214	467	223	612	792	6
de	470	214	479	223	612	792	6
la	482	214	489	223	612	792	6
Rango	504	214	530	223	612	792	6
(%)	405	226	420	235	612	792	6
enfermedad	442	226	489	235	612	792	6
promedio	498	226	537	235	612	792	6
Danac	328	238	354	247	612	792	6
344	356	238	371	247	612	792	6
0	408	238	413	247	612	792	6
0	463	238	468	247	612	792	6
45,5	506	238	524	247	612	792	6
a	526	238	531	247	612	792	6
Danac	328	249	354	258	612	792	6
255	356	249	371	258	612	792	6
0	408	249	413	258	612	792	6
0	463	249	468	258	612	792	6
45,5	505	249	523	258	612	792	6
a	525	249	530	258	612	792	6
Danac	328	261	354	270	612	792	6
374	356	261	371	270	612	792	6
0	408	261	413	270	612	792	6
0	463	261	468	270	612	792	6
45,5	505	261	523	270	612	792	6
a	525	261	530	270	612	792	6
DK	328	272	342	281	612	792	6
2045	345	272	365	281	612	792	6
0	408	272	413	281	612	792	6
0	463	272	468	281	612	792	6
45,5	505	272	523	281	612	792	6
a	525	272	530	281	612	792	6
DK	328	284	342	293	612	792	6
7088	345	284	365	293	612	792	6
0	408	284	413	293	612	792	6
0	463	284	468	293	612	792	6
45,5	505	284	523	293	612	792	6
a	525	284	530	293	612	792	6
DK	328	295	342	304	612	792	6
370	345	295	360	304	612	792	6
0	408	295	413	304	612	792	6
0	463	295	468	304	612	792	6
45,5	505	295	523	304	612	792	6
a	525	295	530	304	612	792	6
Dow	328	307	347	316	612	792	6
2382	350	307	370	316	612	792	6
0	408	307	413	316	612	792	6
0	463	307	468	316	612	792	6
45,5	505	307	523	316	612	792	6
a	525	307	530	316	612	792	6
Fonaiap	328	318	360	327	612	792	6
1	363	318	368	327	612	792	6
0	408	318	413	327	612	792	6
0	463	318	468	327	612	792	6
45,5	505	318	523	327	612	792	6
a	525	318	530	327	612	792	6
Turén	328	330	352	339	612	792	6
2000	354	330	374	339	612	792	6
0	408	330	413	339	612	792	6
0	463	330	468	339	612	792	6
45,5	505	330	523	339	612	792	6
a	525	330	530	339	612	792	6
Dorado	328	341	358	350	612	792	6
5	360	341	365	350	612	792	6
0	408	341	413	350	612	792	6
0	463	341	468	350	612	792	6
45,5	505	341	523	350	612	792	6
a	525	341	530	350	612	792	6
SK	328	353	341	362	612	792	6
5071	343	353	363	362	612	792	6
0	408	353	413	362	612	792	6
0	463	353	468	362	612	792	6
45,5	505	353	523	362	612	792	6
a	525	353	530	362	612	792	6
SK	328	364	341	373	612	792	6
4008	343	364	363	373	612	792	6
0	408	364	413	373	612	792	6
0	463	364	468	373	612	792	6
45,5	505	364	523	373	612	792	6
a	525	364	530	373	612	792	6
Dow	328	376	347	385	612	792	6
2384	350	376	370	385	612	792	6
5	408	376	413	385	612	792	6
5	463	376	468	385	612	792	6
54,8	505	376	523	385	612	792	6
a	525	376	530	385	612	792	6
Sefloarca	328	387	366	396	612	792	6
108	368	387	383	396	612	792	6
5	408	387	413	396	612	792	6
5	463	387	468	396	612	792	6
54,8	505	387	523	396	612	792	6
a	525	387	530	396	612	792	6
Dow	328	399	347	408	612	792	6
2B710	350	399	377	408	612	792	6
5	408	399	413	408	612	792	6
15	461	399	471	408	612	792	6
56,0	505	399	523	408	612	792	6
a	525	399	530	408	612	792	6
INIA	328	410	349	419	612	792	6
SQ-2	352	410	373	419	612	792	6
5	408	410	413	419	612	792	6
15	461	410	471	419	612	792	6
56,0	505	410	523	419	612	792	6
a	525	410	530	419	612	792	6
P	328	422	334	431	612	792	6
30F35	336	422	362	431	612	792	6
10	406	422	416	431	612	792	6
20	461	422	471	431	612	792	6
56,9	505	422	523	431	612	792	6
a	525	422	530	431	612	792	6
Sefloarca	328	433	366	442	612	792	6
02	368	433	378	442	612	792	6
15	406	433	416	442	612	792	6
35	461	433	471	442	612	792	6
67,4	505	433	523	442	612	792	6
a	525	433	530	442	612	792	6
Himeca	328	445	359	454	612	792	6
2020	362	445	382	454	612	792	6
15	406	445	416	454	612	792	6
45	461	445	471	454	612	792	6
67,7	505	445	523	454	612	792	6
a	525	445	530	454	612	792	6
P	328	456	334	465	612	792	6
4063	336	456	356	465	612	792	6
20	406	456	416	465	612	792	6
30	461	456	471	465	612	792	6
75,0	505	456	523	465	612	792	6
a	525	456	530	465	612	792	6
P	328	468	334	477	612	792	6
4082	336	468	356	477	612	792	6
25	406	468	416	477	612	792	6
65	461	468	471	477	612	792	6
78,4	505	468	523	477	612	792	6
a	525	468	530	477	612	792	6
IE	317	480	327	489	612	792	6
=	331	480	337	489	612	792	6
0-350,	341	480	366	489	612	792	6
resistente;	370	480	409	489	612	792	6
351-650,	414	480	448	489	612	792	6
intermedio;	453	480	497	489	612	792	6
651-1000,	502	480	541	489	612	792	6
susceptible.	317	491	363	500	612	792	6
Medias	370	491	398	500	612	792	6
con	406	491	421	500	612	792	6
una	429	491	443	500	612	792	6
misma	451	491	477	500	612	792	6
letra	485	491	502	500	612	792	6
no	510	491	520	500	612	792	6
son	528	491	541	500	612	792	6
significativamente	317	503	389	512	612	792	6
diferentes	391	503	429	512	612	792	6
(α=0,05).	431	503	469	512	612	792	6
Cultivar	336	220	369	229	612	792	6
Los	334	528	351	538	612	792	6
resultados	355	528	400	538	612	792	6
obtenidos	404	528	447	538	612	792	6
en	452	528	462	538	612	792	6
la	466	528	474	538	612	792	6
evaluación	479	528	526	538	612	792	6
de	531	528	541	538	612	792	6
los	317	541	330	550	612	792	6
cultivares	334	541	377	550	612	792	6
ante	381	541	399	550	612	792	6
el	403	541	411	550	612	792	6
JGMV-O	415	541	456	550	612	792	6
fueron	460	541	489	550	612	792	6
similares	493	541	532	550	612	792	6
a	536	541	541	550	612	792	6
los	317	553	330	563	612	792	6
encontrados	335	553	388	563	612	792	6
por	392	553	407	563	612	792	6
Mariño	411	553	444	563	612	792	6
et	448	553	456	563	612	792	6
al.	461	553	471	563	612	792	6
(2009)	476	553	505	563	612	792	6
para	510	553	529	563	612	792	6
el	533	553	541	563	612	792	6
caso	317	566	337	576	612	792	6
de	341	566	351	576	612	792	6
los	356	566	368	576	612	792	6
cultivares	373	566	415	576	612	792	6
Sefloarca	420	566	461	576	612	792	6
108	465	566	482	576	612	792	6
y	486	566	491	576	612	792	6
Dorado	496	566	529	576	612	792	6
5.	533	566	541	576	612	792	6
El	317	579	327	588	612	792	6
resto	330	579	352	588	612	792	6
de	355	579	365	588	612	792	6
los	369	579	381	588	612	792	6
materiales	385	579	430	588	612	792	6
no	433	579	444	588	612	792	6
fueron	447	579	476	588	612	792	6
evaluados	479	579	523	588	612	792	6
por	526	579	541	588	612	792	6
los	317	591	330	601	612	792	6
citados	340	591	371	601	612	792	6
investigadores.	381	591	448	601	612	792	6
Sin	457	591	472	601	612	792	6
embargo,	482	591	523	601	612	792	6
el	533	591	541	601	612	792	6
comportamiento	317	604	389	614	612	792	6
de	393	604	403	614	612	792	6
los	406	604	419	614	612	792	6
otros	422	604	444	614	612	792	6
cultivares	447	604	490	614	612	792	6
fue	493	604	507	614	612	792	6
similar	510	604	541	614	612	792	6
al	317	616	325	626	612	792	6
obtenido	334	616	373	626	612	792	6
en	382	616	392	626	612	792	6
esta	401	616	418	626	612	792	6
investigación;	427	616	489	626	612	792	6
es	498	616	507	626	612	792	6
decir,	516	616	541	626	612	792	6
mostraron	317	629	362	639	612	792	6
un	367	629	378	639	612	792	6
buen	382	629	403	639	612	792	6
nivel	408	629	430	639	612	792	6
de	435	629	445	639	612	792	6
resistencia	450	629	496	639	612	792	6
para	501	629	519	639	612	792	6
esta	524	629	541	639	612	792	6
raza	317	642	336	652	612	792	6
viral.	338	642	361	652	612	792	6
Los	332	654	348	664	612	792	6
cultivares	353	654	396	664	612	792	6
de	400	654	411	664	612	792	6
maíz	416	654	437	664	612	792	6
evaluados	442	654	486	664	612	792	6
representan	490	654	541	664	612	792	6
una	317	667	333	677	612	792	6
porción	339	667	373	677	612	792	6
significativa	379	667	433	677	612	792	6
de	439	667	449	677	612	792	6
los	455	667	468	677	612	792	6
materiales	474	667	519	677	612	792	6
que	525	667	541	677	612	792	6
actualmente	317	680	370	690	612	792	6
se	374	680	383	690	612	792	6
comercializan	387	680	449	690	612	792	6
y	453	680	458	690	612	792	6
se	462	680	471	690	612	792	6
siembran	475	680	515	690	612	792	6
en	519	680	529	690	612	792	6
el	533	680	541	690	612	792	6
país.	317	692	338	702	612	792	6
Por	346	692	361	702	612	792	6
lo	369	692	377	702	612	792	6
tanto,	385	692	410	702	612	792	6
se	418	692	427	702	612	792	6
podría	435	692	462	702	612	792	6
inferir	470	692	497	702	612	792	6
que	505	692	521	702	612	792	6
los	528	692	541	702	612	792	6
resultados	317	705	361	715	612	792	6
obtenidos	364	705	406	715	612	792	6
no	409	705	420	715	612	792	6
son	423	705	438	715	612	792	6
los	442	705	454	715	612	792	6
más	457	705	475	715	612	792	6
deseables	478	705	519	715	612	792	6
para	523	705	541	715	612	792	6
71	531	38	541	47	612	792	7
Rodríguez	71	50	124	61	612	792	7
et	127	50	137	61	612	792	7
al.	140	50	152	61	612	792	7
Reacción	254	50	300	61	612	792	7
de	303	50	315	61	612	792	7
cultivares	318	50	369	61	612	792	7
de	372	50	384	61	612	792	7
maíz	387	50	411	61	612	792	7
inoculados	414	50	469	61	612	792	7
con	472	50	490	61	612	792	7
potyvirus	493	50	542	61	612	792	7
los	71	75	84	85	612	792	7
productores	86	75	137	85	612	792	7
de	140	75	150	85	612	792	7
maíz,	153	75	177	85	612	792	7
debido	180	75	209	85	612	792	7
a	212	75	217	85	612	792	7
que	220	75	235	85	612	792	7
se	238	75	247	85	612	792	7
detectaron	250	75	295	85	612	792	7
muy	71	88	90	97	612	792	7
pocos	95	88	120	97	612	792	7
materiales	125	88	169	97	612	792	7
que	173	88	189	97	612	792	7
responden	194	88	238	97	612	792	7
eficazmente	243	88	295	97	612	792	7
ante	71	100	89	110	612	792	7
las	92	100	104	110	612	792	7
razas	107	100	130	110	612	792	7
MDMV-V	133	100	179	110	612	792	7
y	182	100	188	110	612	792	7
SCMV-MB	191	100	242	110	612	792	7
que	246	100	261	110	612	792	7
son	264	100	280	110	612	792	7
las	283	100	295	110	612	792	7
más	71	113	88	123	612	792	7
severas	92	113	124	123	612	792	7
y	127	113	133	123	612	792	7
agresivas.	136	113	179	123	612	792	7
Sin	182	113	197	123	612	792	7
embargo,	200	113	241	123	612	792	7
presentaron	244	113	295	123	612	792	7
un	71	125	82	135	612	792	7
mejor	87	125	113	135	612	792	7
comportamiento	118	125	189	135	612	792	7
frente	194	125	220	135	612	792	7
a	225	125	230	135	612	792	7
las	236	125	248	135	612	792	7
otras	253	125	274	135	612	792	7
dos	280	125	295	135	612	792	7
razas	71	138	93	148	612	792	7
virales,	98	138	130	148	612	792	7
de	135	138	145	148	612	792	7
las	150	138	162	148	612	792	7
cuales	167	138	194	148	612	792	7
se	199	138	208	148	612	792	7
conoce	213	138	244	148	612	792	7
muy	249	138	268	148	612	792	7
poco	274	138	295	148	612	792	7
sobre	71	151	94	161	612	792	7
su	97	151	107	161	612	792	7
diseminación	109	151	167	161	612	792	7
en	170	151	180	161	612	792	7
el	183	151	190	161	612	792	7
país.	193	151	213	161	612	792	7
Los	216	151	232	161	612	792	7
cultivares	235	151	277	161	612	792	7
con	279	151	295	161	612	792	7
el	71	163	79	173	612	792	7
mejor	86	163	111	173	612	792	7
comportamiento	118	163	188	173	612	792	7
ante	195	163	213	173	612	792	7
las	220	163	232	173	612	792	7
cuatro	239	163	266	173	612	792	7
razas	273	163	295	173	612	792	7
virales	71	176	100	186	612	792	7
fueron	105	176	134	186	612	792	7
DK	139	176	155	186	612	792	7
7088,	160	176	185	186	612	792	7
DK	190	176	206	186	612	792	7
370,	212	176	231	186	612	792	7
Dow	236	176	257	186	612	792	7
2B710,	263	176	295	186	612	792	7
Danac	71	189	99	199	612	792	7
344	101	189	117	199	612	792	7
y	120	189	125	199	612	792	7
Dorado	128	189	161	199	612	792	7
5	163	189	169	199	612	792	7
(Cuadro	171	189	207	199	612	792	7
6).	209	189	221	199	612	792	7
Cuadro	71	216	107	226	612	792	7
6.	111	216	119	226	612	792	7
Valores	123	216	157	226	612	792	7
del	160	216	174	226	612	792	7
índice	177	216	204	226	612	792	7
de	208	216	218	226	612	792	7
la	222	216	230	226	612	792	7
enfermedad	234	216	286	226	612	792	7
y	289	216	295	226	612	792	7
del	85	229	99	239	612	792	7
porcentaje	101	229	147	239	612	792	7
de	150	229	160	239	612	792	7
infección	163	229	204	239	612	792	7
en	207	229	217	239	612	792	7
cada	220	229	240	239	612	792	7
interacción	246	229	295	239	612	792	7
cultivar	85	242	119	252	612	792	7
x	121	242	127	252	612	792	7
raza	130	242	148	252	612	792	7
viral	151	242	171	252	612	792	7
Cultivar	85	255	111	264	612	792	7
MDMV-V	128	255	165	264	612	792	7
SCMV-MB	172	255	212	264	612	792	7
MDMV-A	218	255	255	264	612	792	7
JGMV-O	261	255	293	264	612	792	7
115/35	127	268	152	276	612	792	7
(1,2)	154	266	165	271	612	792	7
0/0	186	269	197	277	612	792	7
0/0	231	269	242	277	612	792	7
0/0	271	269	282	277	612	792	7
DK	73	269	85	277	612	792	7
2045	88	269	104	277	612	792	7
0/0	140	281	152	289	612	792	7
0/0	186	281	197	289	612	792	7
0/0	231	281	242	289	612	792	7
0/0	271	281	282	289	612	792	7
DK	73	281	85	289	612	792	7
7088	88	281	104	289	612	792	7
25/15	136	293	156	301	612	792	7
20/10	182	293	202	301	612	792	7
0/0	231	293	242	301	612	792	7
0/0	271	293	282	301	612	792	7
DK	73	293	85	301	612	792	7
370	88	293	100	301	612	792	7
115/45	133	305	159	313	612	792	7
30/20	182	305	202	313	612	792	7
0/0	231	305	242	313	612	792	7
0/0	271	305	282	313	612	792	7
Dow	73	305	90	314	612	792	7
2382	92	305	108	314	612	792	7
130/55	133	317	159	325	612	792	7
75/30	182	317	202	325	612	792	7
10/10	226	317	247	325	612	792	7
5/5	271	317	282	325	612	792	7
Dow	73	317	90	326	612	792	7
2384	92	317	108	326	612	792	7
5/5	140	329	152	337	612	792	7
0/0	186	329	197	337	612	792	7
0/0	231	329	242	337	612	792	7
15/5	269	329	285	337	612	792	7
Dow	73	330	90	338	612	792	7
2B710	92	330	114	338	612	792	7
470/75	133	341	159	349	612	792	7
525/85	179	341	204	349	612	792	7
80/25	226	341	247	349	612	792	7
30/20	266	341	287	349	612	792	7
P	73	342	78	350	612	792	7
4063	80	342	97	350	612	792	7
485/65	133	353	159	361	612	792	7
645/90	179	353	204	361	612	792	7
140/60	224	353	249	361	612	792	7
65/25	266	353	287	361	612	792	7
P	73	354	78	362	612	792	7
4082	80	354	97	362	612	792	7
410/70	133	365	159	373	612	792	7
525/95	179	365	204	373	612	792	7
130/60	224	365	249	373	612	792	7
20/10	266	365	287	373	612	792	7
P	73	366	78	374	612	792	7
30F35	80	366	101	374	612	792	7
35/15	136	377	156	385	612	792	7
20/10	182	377	202	385	612	792	7
0/0	231	377	242	385	612	792	7
0/0	271	377	282	385	612	792	7
Danac	73	378	95	386	612	792	7
344	97	378	110	386	612	792	7
445/85	133	389	159	398	612	792	7
465/85	179	389	204	398	612	792	7
165/45	224	389	249	398	612	792	7
0/0	271	389	282	398	612	792	7
Danac	73	390	95	398	612	792	7
255	97	390	110	398	612	792	7
140/45	133	401	159	410	612	792	7
230/55	179	401	204	410	612	792	7
65/35	226	401	247	410	612	792	7
0/0	271	401	282	410	612	792	7
Danac	73	402	95	410	612	792	7
374	97	402	110	410	612	792	7
170/40	133	414	159	422	612	792	7
350/75	179	414	204	422	612	792	7
45/25	226	414	247	422	612	792	7
15/5	269	414	285	422	612	792	7
INIA	73	414	91	422	612	792	7
SQ-2	93	414	112	422	612	792	7
310/55	133	426	159	434	612	792	7
155/40	179	426	204	434	612	792	7
100/40	224	426	249	434	612	792	7
0/0	271	426	282	434	612	792	7
Fonaiap	73	426	99	434	612	792	7
1	101	426	106	434	612	792	7
235/35	133	438	159	446	612	792	7
135/35	179	438	204	446	612	792	7
15/5	228	438	244	446	612	792	7
0/0	271	438	282	446	612	792	7
Turén	73	438	93	446	612	792	7
2000	95	438	112	446	612	792	7
10/10	136	450	156	458	612	792	7
60/25	182	450	202	458	612	792	7
0/0	231	450	242	458	612	792	7
0/0	271	450	282	458	612	792	7
Dorado	73	450	98	458	612	792	7
5	100	450	105	458	612	792	7
365/55	133	462	159	470	612	792	7
305/65	179	462	204	470	612	792	7
45/35	226	462	247	470	612	792	7
5/5	271	462	282	470	612	792	7
Sefloarca	73	462	105	470	612	792	7
108	107	462	120	470	612	792	7
305/55	133	474	159	482	612	792	7
520/85	179	474	204	482	612	792	7
110/40	224	474	249	482	612	792	7
35/15	266	474	287	482	612	792	7
Sefloarca	73	474	105	482	612	792	7
02	107	474	116	482	612	792	7
555/75	133	486	159	494	612	792	7
465/85	179	486	204	494	612	792	7
5/5	231	486	242	494	612	792	7
0/0	271	486	282	494	612	792	7
SK	73	486	84	494	612	792	7
5071	86	486	102	494	612	792	7
420/70	133	498	159	506	612	792	7
200/55	179	498	204	506	612	792	7
10/10	226	498	247	506	612	792	7
0/0	271	498	282	506	612	792	7
SK	73	498	84	507	612	792	7
4008	86	498	102	507	612	792	7
465/80	133	510	159	518	612	792	7
380/65	179	510	204	518	612	792	7
45/15	226	510	247	518	612	792	7
45/15	266	510	287	518	612	792	7
Himeca	73	510	99	519	612	792	7
2020	101	510	118	519	612	792	7
(1)	72	520	80	525	612	792	7
Los	85	522	100	531	612	792	7
valores	104	522	132	531	612	792	7
de	135	522	145	531	612	792	7
cada	149	522	166	531	612	792	7
casilla	170	522	195	531	612	792	7
corresponden	199	522	251	531	612	792	7
al	255	522	262	531	612	792	7
IE	266	522	275	531	612	792	7
y	279	522	284	531	612	792	7
al	288	522	295	531	612	792	7
porcentaje	71	533	111	542	612	792	7
de	120	533	129	542	612	792	7
infección,	138	533	176	542	612	792	7
respectivamente,	185	533	250	542	612	792	7
de	259	533	268	542	612	792	7
cada	277	533	295	542	612	792	7
interacción.	71	545	116	554	612	792	7
(2)	128	543	135	548	612	792	7
La	140	545	150	554	612	792	7
tonalidad	156	545	192	554	612	792	7
de	198	545	207	554	612	792	7
la	213	545	220	554	612	792	7
casilla	225	545	250	554	612	792	7
indica	256	545	279	554	612	792	7
un	285	545	295	554	612	792	7
intervalo	71	556	105	565	612	792	7
de	108	556	117	565	612	792	7
porcentaje	120	556	161	565	612	792	7
de	164	556	173	565	612	792	7
plantas	176	556	203	565	612	792	7
infectadas:	206	556	248	565	612	792	7
Tramado	251	556	286	565	612	792	7
=	289	556	295	565	612	792	7
0-10	71	568	89	577	612	792	7
%;	92	568	103	577	612	792	7
Gris	107	568	123	577	612	792	7
oscuro	127	568	153	577	612	792	7
=	156	568	162	577	612	792	7
11-30	165	568	188	577	612	792	7
%;	191	568	202	577	612	792	7
Gris	206	568	222	577	612	792	7
claro	226	568	245	577	612	792	7
=	249	568	254	577	612	792	7
31-60	258	568	280	577	612	792	7
%;	284	568	295	577	612	792	7
Blanco	71	579	98	588	612	792	7
=	101	579	106	588	612	792	7
61-100	109	579	136	588	612	792	7
%	138	579	147	588	612	792	7
Del	85	606	101	616	612	792	7
análisis	104	606	137	616	612	792	7
de	141	606	151	616	612	792	7
los	154	606	167	616	612	792	7
resultados	170	606	215	616	612	792	7
se	218	606	227	616	612	792	7
evidencia	231	606	273	616	612	792	7
que,	276	606	295	616	612	792	7
generalmente,	71	619	133	628	612	792	7
si	140	619	147	628	612	792	7
un	154	619	165	628	612	792	7
cultivar	172	619	205	628	612	792	7
presenta	212	619	249	628	612	792	7
un	256	619	267	628	612	792	7
buen	273	619	295	628	612	792	7
comportamiento	71	631	143	641	612	792	7
ante	148	631	166	641	612	792	7
la	171	631	179	641	612	792	7
raza	184	631	202	641	612	792	7
MDMV-V	207	631	254	641	612	792	7
también	259	631	295	641	612	792	7
lo	71	644	79	654	612	792	7
tendrá	83	644	110	654	612	792	7
frente	113	644	139	654	612	792	7
a	142	644	147	654	612	792	7
las	150	644	162	654	612	792	7
otras	165	644	187	654	612	792	7
tres	190	644	206	654	612	792	7
razas,	209	644	234	654	612	792	7
tal	237	644	248	654	612	792	7
es	252	644	261	654	612	792	7
el	264	644	272	654	612	792	7
caso	275	644	295	654	612	792	7
de	71	657	81	666	612	792	7
los	85	657	98	666	612	792	7
cultivares	102	657	145	666	612	792	7
DK	149	657	165	666	612	792	7
7088,	169	657	194	666	612	792	7
Dow	198	657	219	666	612	792	7
2B710	223	657	253	666	612	792	7
y	257	657	262	666	612	792	7
Danac	266	657	295	666	612	792	7
344	71	669	87	679	612	792	7
(Cuadro	91	669	127	679	612	792	7
6).	130	669	142	679	612	792	7
Obviamente,	145	669	202	679	612	792	7
es	205	669	214	679	612	792	7
necesario	217	669	259	679	612	792	7
evaluar	262	669	295	679	612	792	7
un	71	682	82	692	612	792	7
mayor	85	682	113	692	612	792	7
número	117	682	150	692	612	792	7
de	154	682	164	692	612	792	7
cultivares	167	682	210	692	612	792	7
de	213	682	224	692	612	792	7
maíz	227	682	248	692	612	792	7
ante	252	682	270	692	612	792	7
estas	273	682	295	692	612	792	7
razas,	71	694	96	704	612	792	7
bajo	101	694	120	704	612	792	7
condiciones	125	694	178	704	612	792	7
de	183	694	194	704	612	792	7
laboratorio	199	694	247	704	612	792	7
y	252	694	257	704	612	792	7
campo,	263	694	295	704	612	792	7
para	71	707	90	717	612	792	7
corroborar	93	707	139	717	612	792	7
esta	142	707	159	717	612	792	7
afirmación.	162	707	212	717	612	792	7
Las	332	75	347	85	612	792	7
razas	352	75	374	85	612	792	7
MDMV-V	379	75	426	85	612	792	7
y	430	75	435	85	612	792	7
SCMV-MB	440	75	492	85	612	792	7
fueron	496	75	525	85	612	792	7
las	529	75	541	85	612	792	7
que	317	88	333	97	612	792	7
causaron	340	88	379	97	612	792	7
mayor	385	88	413	97	612	792	7
porcentaje	420	88	465	97	612	792	7
de	472	88	482	97	612	792	7
infección	488	88	529	97	612	792	7
y	536	88	541	97	612	792	7
mayor	317	100	346	110	612	792	7
índice	354	100	381	110	612	792	7
de	390	100	400	110	612	792	7
la	409	100	417	110	612	792	7
enfermedad,	426	100	480	110	612	792	7
además	489	100	522	110	612	792	7
de	531	100	541	110	612	792	7
síntomas	317	113	356	123	612	792	7
más	365	113	383	123	612	792	7
severos.	391	113	427	123	612	792	7
Este	435	113	454	123	612	792	7
aspecto	462	113	495	123	612	792	7
es	504	113	513	123	612	792	7
muy	522	113	541	123	612	792	7
importante	317	125	365	135	612	792	7
porque	370	125	401	135	612	792	7
la	406	125	414	135	612	792	7
raza	419	125	438	135	612	792	7
MDMV-V	443	125	490	135	612	792	7
es	495	125	505	135	612	792	7
la	510	125	518	135	612	792	7
más	523	125	541	135	612	792	7
diseminada	317	138	367	148	612	792	7
en	371	138	381	148	612	792	7
el	385	138	393	148	612	792	7
país	397	138	414	148	612	792	7
y,	418	138	426	148	612	792	7
además	430	138	463	148	612	792	7
del	466	138	480	148	612	792	7
maíz,	483	138	507	148	612	792	7
infecta	511	138	541	148	612	792	7
al	317	151	325	161	612	792	7
sorgo	330	151	354	161	612	792	7
(Garrido	359	151	396	161	612	792	7
et	401	151	409	161	612	792	7
al.,	413	151	427	161	612	792	7
1994;	431	151	456	161	612	792	7
Cuello	461	151	490	161	612	792	7
y	494	151	500	161	612	792	7
Garrido,	504	151	541	161	612	792	7
1995).	317	163	346	173	612	792	7
Por	351	163	366	173	612	792	7
su	371	163	380	173	612	792	7
parte,	385	163	410	173	612	792	7
la	415	163	423	173	612	792	7
raza	428	163	446	173	612	792	7
SCMV-MB	451	163	503	173	612	792	7
ha	507	163	518	173	612	792	7
sido	523	163	541	173	612	792	7
detectada	317	176	359	186	612	792	7
infectando	366	176	412	186	612	792	7
maíz	419	176	440	186	612	792	7
(D'Lima	447	176	485	186	612	792	7
y	492	176	498	186	612	792	7
Garrido,	504	176	541	186	612	792	7
1995),	317	189	346	199	612	792	7
sorgo	351	189	376	199	612	792	7
(Garrido,	382	189	422	199	612	792	7
2000)	428	189	454	199	612	792	7
y	459	189	465	199	612	792	7
caña	470	189	491	199	612	792	7
de	496	189	507	199	612	792	7
azúcar	512	189	541	199	612	792	7
(Méndez	317	201	356	211	612	792	7
et	363	201	371	211	612	792	7
al.,	377	201	390	211	612	792	7
2005).	397	201	425	211	612	792	7
Las	431	201	447	211	612	792	7
razas	453	201	476	211	612	792	7
MDMV-A	482	201	529	211	612	792	7
y	536	201	541	211	612	792	7
JGMV-O	317	214	359	224	612	792	7
fueron	364	214	393	224	612	792	7
menos	398	214	427	224	612	792	7
agresivas	432	214	473	224	612	792	7
y	479	214	484	224	612	792	7
presentaron	490	214	541	224	612	792	7
un	317	227	328	237	612	792	7
período	333	227	366	237	612	792	7
de	370	227	381	237	612	792	7
incubación	385	227	433	237	612	792	7
más	438	227	455	237	612	792	7
largo	459	227	482	237	612	792	7
(16-28	486	227	516	237	612	792	7
días)	520	227	541	237	612	792	7
en	317	239	328	249	612	792	7
los	336	239	349	249	612	792	7
cultivares	357	239	400	249	612	792	7
evaluados,	409	239	455	249	612	792	7
lo	464	239	472	249	612	792	7
cual	481	239	499	249	612	792	7
es	508	239	517	249	612	792	7
una	525	239	541	249	612	792	7
característica	317	252	375	262	612	792	7
importante	380	252	427	262	612	792	7
asociada	431	252	469	262	612	792	7
a	473	252	478	262	612	792	7
la	482	252	490	262	612	792	7
resistencia	495	252	541	262	612	792	7
(Mariño	317	265	353	274	612	792	7
et	356	265	364	274	612	792	7
al.,	367	265	380	274	612	792	7
2009).	383	265	412	274	612	792	7
Para	332	277	351	287	612	792	7
el	355	277	363	287	612	792	7
caso	366	277	386	287	612	792	7
de	390	277	400	287	612	792	7
las	404	277	416	287	612	792	7
razas	420	277	442	287	612	792	7
MDMV-V	446	277	493	287	612	792	7
y	497	277	502	287	612	792	7
SCMV-	506	277	541	287	612	792	7
MB	317	290	334	300	612	792	7
(Cuadros	341	290	382	300	612	792	7
2	389	290	394	300	612	792	7
y	401	290	406	300	612	792	7
3),	413	290	425	300	612	792	7
el	432	290	440	300	612	792	7
38	447	290	458	300	612	792	7
y	465	290	470	300	612	792	7
33	477	290	488	300	612	792	7
%	495	290	504	300	612	792	7
de	511	290	521	300	612	792	7
los	528	290	541	300	612	792	7
cultivares	317	303	360	312	612	792	7
evaluados	366	303	410	312	612	792	7
presentaron	416	303	467	312	612	792	7
un	473	303	484	312	612	792	7
IE	490	303	501	312	612	792	7
que	507	303	522	312	612	792	7
los	528	303	541	312	612	792	7
clasifica	317	315	354	325	612	792	7
con	357	315	373	325	612	792	7
resistencia	376	315	422	325	612	792	7
intermedia	425	315	472	325	612	792	7
(IE	475	315	489	325	612	792	7
entre	492	315	514	325	612	792	7
351	517	315	533	325	612	792	7
y	536	315	541	325	612	792	7
650),	317	328	340	338	612	792	7
lo	349	328	358	338	612	792	7
cual	366	328	385	338	612	792	7
afectaría	393	328	431	338	612	792	7
considerablemente	440	328	522	338	612	792	7
su	531	328	541	338	612	792	7
rendimiento.	317	340	373	350	612	792	7
Kuhn	379	340	404	350	612	792	7
y	410	340	415	350	612	792	7
Smith	421	340	447	350	612	792	7
(1977)	453	340	483	350	612	792	7
encontraron	489	340	541	350	612	792	7
que	317	353	333	363	612	792	7
los	341	353	354	363	612	792	7
valores	363	353	394	363	612	792	7
del	403	353	416	363	612	792	7
IE	424	353	435	363	612	792	7
estaban	443	353	476	363	612	792	7
directamente	484	353	541	363	612	792	7
relacionados	317	366	373	376	612	792	7
con	378	366	394	376	612	792	7
las	399	366	411	376	612	792	7
pérdidas	417	366	454	376	612	792	7
en	459	366	470	376	612	792	7
el	475	366	483	376	612	792	7
rendimiento	488	366	541	376	612	792	7
ocasionadas	317	378	370	388	612	792	7
por	373	378	388	388	612	792	7
el	391	378	399	388	612	792	7
MDMV,	401	378	440	388	612	792	7
y	442	378	448	388	612	792	7
las	451	378	463	388	612	792	7
observaciones	466	378	528	388	612	792	7
de	531	378	541	388	612	792	7
campo	317	391	347	401	612	792	7
durante	351	391	384	401	612	792	7
siete	388	391	408	401	612	792	7
años	412	391	432	401	612	792	7
validaron	436	391	478	401	612	792	7
esta	482	391	499	401	612	792	7
relación.	503	391	541	401	612	792	7
Estos	317	404	341	414	612	792	7
autores	344	404	376	414	612	792	7
determinaron	379	404	437	414	612	792	7
23	440	404	451	414	612	792	7
%	454	404	463	414	612	792	7
de	466	404	477	414	612	792	7
pérdidas	480	404	517	414	612	792	7
en	520	404	530	414	612	792	7
el	533	404	541	414	612	792	7
rendimiento	317	416	370	426	612	792	7
en	373	416	384	426	612	792	7
híbridos	387	416	423	426	612	792	7
con	426	416	442	426	612	792	7
resistencia	445	416	491	426	612	792	7
intermedia	494	416	541	426	612	792	7
y	317	429	323	439	612	792	7
40	326	429	337	439	612	792	7
%	340	429	350	439	612	792	7
de	353	429	363	439	612	792	7
pérdidas	367	429	404	439	612	792	7
para	407	429	426	439	612	792	7
los	429	429	442	439	612	792	7
susceptibles.	445	429	501	439	612	792	7
Varón	505	429	532	439	612	792	7
y	535	429	541	439	612	792	7
Sarria	317	442	344	452	612	792	7
(2007)	348	442	377	452	612	792	7
mencionan	381	442	429	452	612	792	7
que	434	442	449	452	612	792	7
las	454	442	466	452	612	792	7
plantas	470	442	501	452	612	792	7
de	505	442	516	452	612	792	7
maíz	520	442	541	452	612	792	7
que	317	454	333	464	612	792	7
se	336	454	345	464	612	792	7
infectan	348	454	384	464	612	792	7
con	387	454	402	464	612	792	7
MDMV	405	454	441	464	612	792	7
en	444	454	454	464	612	792	7
las	457	454	469	464	612	792	7
primeras	472	454	511	464	612	792	7
etapas	514	454	541	464	612	792	7
de	317	467	328	477	612	792	7
desarrollo	337	467	381	477	612	792	7
del	390	467	404	477	612	792	7
cultivo	413	467	443	477	612	792	7
presentan	453	467	495	477	612	792	7
pérdidas	504	467	541	477	612	792	7
superiores	317	480	363	490	612	792	7
al	365	480	373	490	612	792	7
50	376	480	387	490	612	792	7
%.	390	480	402	490	612	792	7
Con	332	492	350	502	612	792	7
relación	356	492	392	502	612	792	7
al	398	492	406	502	612	792	7
origen	412	492	440	502	612	792	7
de	447	492	457	502	612	792	7
los	464	492	476	502	612	792	7
cultivares	483	492	526	502	612	792	7
se	532	492	541	502	612	792	7
observó	317	505	352	515	612	792	7
que	356	505	372	515	612	792	7
los	376	505	389	515	612	792	7
híbridos	393	505	429	515	612	792	7
obtenidos	433	505	476	515	612	792	7
en	480	505	491	515	612	792	7
programas	495	505	541	515	612	792	7
nacionales	317	518	364	528	612	792	7
de	367	518	378	528	612	792	7
mejoramiento	381	518	443	528	612	792	7
de	446	518	457	528	612	792	7
maíz,	460	518	484	528	612	792	7
con	488	518	504	528	612	792	7
algunas	507	518	541	528	612	792	7
excepciones	317	530	371	540	612	792	7
(Dorado	389	530	425	540	612	792	7
5),	443	530	455	540	612	792	7
muestran	472	530	513	540	612	792	7
un	530	530	541	540	612	792	7
comportamiento	317	543	389	553	612	792	7
poco	394	543	416	553	612	792	7
satisfactorio,	421	543	477	553	612	792	7
es	482	543	491	553	612	792	7
decir,	496	543	521	553	612	792	7
son	526	543	541	553	612	792	7
susceptibles	317	556	370	565	612	792	7
ante	375	556	394	565	612	792	7
las	399	556	411	565	612	792	7
razas	416	556	439	565	612	792	7
MDMV-V	444	556	491	565	612	792	7
y	496	556	501	565	612	792	7
SCMV-	506	556	541	565	612	792	7
MB,	317	568	337	578	612	792	7
lo	344	568	353	578	612	792	7
que	360	568	376	578	612	792	7
podría	383	568	411	578	612	792	7
significar	418	568	460	578	612	792	7
que	467	568	483	578	612	792	7
no	490	568	501	578	612	792	7
se	508	568	517	578	612	792	7
está	524	568	541	578	612	792	7
contemplando	317	581	380	591	612	792	7
la	384	581	392	591	612	792	7
evaluación	396	581	443	591	612	792	7
de	447	581	458	591	612	792	7
estas	462	581	483	591	612	792	7
razas	487	581	510	591	612	792	7
en	514	581	524	591	612	792	7
los	528	581	541	591	612	792	7
programas	317	594	364	603	612	792	7
de	379	594	389	603	612	792	7
mejoramiento	404	594	465	603	612	792	7
genético	480	594	518	603	612	792	7
o,	533	594	541	603	612	792	7
posiblemente,	317	606	379	616	612	792	7
estos	382	606	404	616	612	792	7
planes	408	606	436	616	612	792	7
de	440	606	450	616	612	792	7
mejoramiento	454	606	515	616	612	792	7
están	519	606	541	616	612	792	7
dirigidos	317	619	356	629	612	792	7
a	362	619	367	629	612	792	7
parámetros	373	619	421	629	612	792	7
biométricos	427	619	479	629	612	792	7
asociados	485	619	527	629	612	792	7
al	533	619	541	629	612	792	7
rendimiento,	317	631	373	641	612	792	7
omitiendo	384	631	429	641	612	792	7
la	440	631	448	641	612	792	7
reacción	459	631	496	641	612	792	7
de	507	631	517	641	612	792	7
los	528	631	541	641	612	792	7
materiales	317	644	363	654	612	792	7
promisorios	374	644	427	654	612	792	7
ante	438	644	457	654	612	792	7
los	468	644	481	654	612	792	7
principales	493	644	541	654	612	792	7
potyvirus	317	657	359	667	612	792	7
que	362	657	378	667	612	792	7
infectan	381	657	417	667	612	792	7
al	420	657	428	667	612	792	7
maíz	431	657	453	667	612	792	7
en	456	657	466	667	612	792	7
Venezuela.	470	657	519	667	612	792	7
Esta	522	657	541	667	612	792	7
situación	317	669	357	679	612	792	7
de	366	669	376	679	612	792	7
vulnerabilidad	385	669	449	679	612	792	7
de	457	669	468	679	612	792	7
los	477	669	490	679	612	792	7
cultivares	498	669	541	679	612	792	7
nacionales,	317	682	366	692	612	792	7
especialmente	370	682	432	692	612	792	7
ante	436	682	454	692	612	792	7
la	458	682	466	692	612	792	7
raza	469	682	488	692	612	792	7
MDMV-V,	491	682	541	692	612	792	7
pudiera	317	695	350	705	612	792	7
estar	355	695	376	705	612	792	7
asociada	380	695	418	705	612	792	7
a	423	695	428	705	612	792	7
pérdidas	432	695	470	705	612	792	7
importantes	474	695	526	705	612	792	7
en	531	695	541	705	612	792	7
los	317	707	330	717	612	792	7
rendimientos.	336	707	397	717	612	792	7
Es	403	707	414	717	612	792	7
recomendable	420	707	482	717	612	792	7
y	488	707	493	717	612	792	7
necesario	499	707	541	717	612	792	7
72	71	38	81	47	612	792	8
Volumen	71	50	118	61	612	792	8
27	121	50	133	61	612	792	8
(2015)	136	50	168	61	612	792	8
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	8
incorporar	71	75	117	85	612	792	8
en	120	75	131	85	612	792	8
los	135	75	147	85	612	792	8
programas	151	75	198	85	612	792	8
nacionales,	201	75	250	85	612	792	8
al	254	75	262	85	612	792	8
menos	266	75	295	85	612	792	8
durante	71	88	104	97	612	792	8
las	112	88	125	97	612	792	8
etapas	133	88	160	97	612	792	8
iniciales,	169	88	208	97	612	792	8
la	217	88	225	97	612	792	8
evaluación	233	88	281	97	612	792	8
y	289	88	295	97	612	792	8
selección	71	100	112	110	612	792	8
de	116	100	127	110	612	792	8
líneas	131	100	157	110	612	792	8
endocriadas	161	100	214	110	612	792	8
con	218	100	234	110	612	792	8
resistencia	239	100	285	110	612	792	8
a	290	100	295	110	612	792	8
esta	71	113	88	123	612	792	8
raza.	91	113	112	123	612	792	8
Por	85	125	100	135	612	792	8
su	111	125	121	135	612	792	8
parte,	131	125	156	135	612	792	8
los	166	125	179	135	612	792	8
materiales	190	125	235	135	612	792	8
importados	245	125	295	135	612	792	8
presentaron	71	138	122	148	612	792	8
la	129	138	137	148	612	792	8
mejor	144	138	169	148	612	792	8
respuesta	176	138	217	148	612	792	8
ante	223	138	242	148	612	792	8
las	248	138	260	148	612	792	8
cuatro	267	138	295	148	612	792	8
razas	71	151	93	161	612	792	8
virales,	98	151	130	161	612	792	8
a	135	151	139	161	612	792	8
excepción	144	151	188	161	612	792	8
de	193	151	203	161	612	792	8
los	208	151	220	161	612	792	8
cultivares	225	151	268	161	612	792	8
de	272	151	282	161	612	792	8
la	287	151	295	161	612	792	8
empresa	71	164	107	174	612	792	8
Pioneer	112	164	146	174	612	792	8
utilizados	151	164	194	174	612	792	8
en	199	164	209	174	612	792	8
esta	214	164	231	174	612	792	8
investigación	236	164	295	174	612	792	8
(Cuadro	71	177	107	186	612	792	8
6),	111	177	123	186	612	792	8
destacándose	128	177	186	186	612	792	8
entre	190	177	212	186	612	792	8
ellos	216	177	237	186	612	792	8
los	241	177	254	186	612	792	8
híbridos	259	177	295	186	612	792	8
DK	71	189	87	199	612	792	8
7088,	91	189	116	199	612	792	8
DK	119	189	135	199	612	792	8
370	139	189	156	199	612	792	8
y	160	189	165	199	612	792	8
Dow	169	189	191	199	612	792	8
2B710.	195	189	227	199	612	792	8
Estos	231	189	255	199	612	792	8
híbridos	258	189	295	199	612	792	8
son	71	202	86	212	612	792	8
potenciales	92	202	141	212	612	792	8
fuentes	146	202	178	212	612	792	8
de	183	202	194	212	612	792	8
resistencia,	199	202	248	212	612	792	8
pudiendo	254	202	295	212	612	792	8
ser	71	215	84	225	612	792	8
utilizados	94	215	137	225	612	792	8
para	147	215	166	225	612	792	8
la	176	215	184	225	612	792	8
obtención	195	215	238	225	612	792	8
de	248	215	259	225	612	792	8
líneas	269	215	295	225	612	792	8
endocriadas	71	228	123	237	612	792	8
nuevas	131	228	162	237	612	792	8
y	170	228	175	237	612	792	8
mejoradas,	184	228	232	237	612	792	8
que	240	228	255	237	612	792	8
son	263	228	279	237	612	792	8
la	287	228	295	237	612	792	8
fuente	71	240	98	250	612	792	8
de	109	240	120	250	612	792	8
variación	130	240	171	250	612	792	8
para	182	240	201	250	612	792	8
la	212	240	220	250	612	792	8
obtención	230	240	274	250	612	792	8
de	284	240	295	250	612	792	8
nuevos	71	253	102	263	612	792	8
híbridos	109	253	145	263	612	792	8
mediante	152	253	192	263	612	792	8
el	199	253	206	263	612	792	8
proceso	213	253	247	263	612	792	8
conocido	254	253	295	263	612	792	8
como	71	266	95	276	612	792	8
reciclaje	101	266	138	276	612	792	8
de	144	266	154	276	612	792	8
líneas.	160	266	188	276	612	792	8
Durante	194	266	229	276	612	792	8
su	235	266	244	276	612	792	8
evaluación	247	266	295	276	612	792	8
es	71	279	80	288	612	792	8
posible	95	279	127	288	612	792	8
identificar	142	279	187	288	612	792	8
líneas	202	279	227	288	612	792	8
endocriadas	242	279	295	288	612	792	8
portadoras	71	291	117	301	612	792	8
de	123	291	133	301	612	792	8
genes	139	291	164	301	612	792	8
de	169	291	180	301	612	792	8
resistencia	185	291	232	301	612	792	8
a	237	291	242	301	612	792	8
las	248	291	260	301	612	792	8
virosis	265	291	295	301	612	792	8
más	71	304	89	314	612	792	8
importantes	94	304	146	314	612	792	8
del	152	304	165	314	612	792	8
maíz	171	304	192	314	612	792	8
en	198	304	208	314	612	792	8
Venezuela.	214	304	263	314	612	792	8
En	269	304	281	314	612	792	8
el	287	304	295	314	612	792	8
germoplasma	71	317	130	327	612	792	8
tropical,	133	317	170	327	612	792	8
si	173	317	181	327	612	792	8
la	184	317	192	327	612	792	8
primera	195	317	229	327	612	792	8
generación	233	317	281	327	612	792	8
de	284	317	295	327	612	792	8
líneas	71	330	97	339	612	792	8
no	102	330	113	339	612	792	8
es	119	330	128	339	612	792	8
suficientemente	133	330	203	339	612	792	8
seleccionada	208	330	265	339	612	792	8
como	270	330	295	339	612	792	8
para	71	342	90	352	612	792	8
dar	96	342	110	352	612	792	8
combinaciones	116	342	182	352	612	792	8
superiores	188	342	233	352	612	792	8
de	239	342	250	352	612	792	8
híbridos,	256	342	295	352	612	792	8
su	71	355	81	365	612	792	8
mejoramiento	86	355	147	365	612	792	8
por	153	355	168	365	612	792	8
medio	173	355	201	365	612	792	8
del	206	355	220	365	612	792	8
reciclaje	226	355	263	365	612	792	8
puede	268	355	295	365	612	792	8
llegar	71	368	96	378	612	792	8
a	103	368	108	378	612	792	8
ser	115	368	128	378	612	792	8
absolutamente	136	368	199	378	612	792	8
necesario	206	368	248	378	612	792	8
(Paliwal,	255	368	295	378	612	792	8
2001).	71	381	99	390	612	792	8
En	85	393	97	403	612	792	8
varias	109	393	136	403	612	792	8
ocasiones	147	393	190	403	612	792	8
algunas	202	393	236	403	612	792	8
compañías	248	393	295	403	612	792	8
internacionales	71	406	138	416	612	792	8
productoras	141	406	193	416	612	792	8
de	197	406	207	416	612	792	8
híbridos	211	406	247	416	612	792	8
de	250	406	261	416	612	792	8
maíz	264	406	286	416	612	792	8
y	289	406	295	416	612	792	8
sorgo	71	419	95	429	612	792	8
han	104	419	120	429	612	792	8
manifestado	129	419	183	429	612	792	8
que,	191	419	210	429	612	792	8
en	219	419	229	429	612	792	8
evaluaciones	238	419	295	429	612	792	8
realizadas	71	432	115	441	612	792	8
por	130	432	145	441	612	792	8
instituciones	161	432	216	441	612	792	8
oficiales	232	432	269	441	612	792	8
de	284	432	295	441	612	792	8
Venezuela,	71	444	120	454	612	792	8
materiales	123	444	168	454	612	792	8
con	172	444	188	454	612	792	8
resistencia	191	444	237	454	612	792	8
comprobada	240	444	295	454	612	792	8
al	71	457	79	467	612	792	8
MDMV	88	457	123	467	612	792	8
en	133	457	143	467	612	792	8
su	152	457	162	467	612	792	8
lugar	171	457	194	467	612	792	8
de	203	457	213	467	612	792	8
origen	223	457	251	467	612	792	8
resultan	260	457	295	467	612	792	8
susceptibles	71	470	124	480	612	792	8
al	134	470	142	480	612	792	8
virus	151	470	173	480	612	792	8
en	183	470	193	480	612	792	8
el	203	470	210	480	612	792	8
país	220	470	238	480	612	792	8
(datos	247	470	274	480	612	792	8
no	284	470	295	480	612	792	8
publicados	71	483	119	492	612	792	8
del	127	483	141	492	612	792	8
segundo	150	483	186	492	612	792	8
autor).	195	483	224	492	612	792	8
Esto	233	483	253	492	612	792	8
pudiera	262	483	295	492	612	792	8
deberse	71	495	104	505	612	792	8
a	108	495	113	505	612	792	8
que	117	495	133	505	612	792	8
el	137	495	145	505	612	792	8
mejoramiento	149	495	210	505	612	792	8
para	214	495	233	505	612	792	8
este	237	495	254	505	612	792	8
virus	258	495	280	505	612	792	8
en	284	495	295	505	612	792	8
otros	71	508	93	518	612	792	8
países	101	508	128	518	612	792	8
se	136	508	145	518	612	792	8
hace	153	508	173	518	612	792	8
por	181	508	195	518	612	792	8
lo	203	508	212	518	612	792	8
general	220	508	252	518	612	792	8
para	260	508	279	518	612	792	8
el	287	508	295	518	612	792	8
MDMV-A,	71	521	121	531	612	792	8
que	124	521	140	531	612	792	8
representa	143	521	188	531	612	792	8
la	191	521	199	531	612	792	8
raza	202	521	221	531	612	792	8
más	224	521	241	531	612	792	8
diseminada	245	521	295	531	612	792	8
en	71	534	81	544	612	792	8
todas	85	534	108	544	612	792	8
las	111	534	124	544	612	792	8
áreas	127	534	150	544	612	792	8
productoras	153	534	205	544	612	792	8
de	209	534	219	544	612	792	8
maíz	222	534	244	544	612	792	8
y	247	534	253	544	612	792	8
sorgo	256	534	281	544	612	792	8
en	284	534	295	544	612	792	8
el	71	546	79	556	612	792	8
mundo	87	546	117	556	612	792	8
(Toler,	125	546	155	556	612	792	8
1985;	163	546	188	556	612	792	8
Lapierre	196	546	233	556	612	792	8
y	241	546	247	556	612	792	8
Signoret,	255	546	295	556	612	792	8
2004).	71	559	99	569	612	792	8
Sin	103	559	117	569	612	792	8
embargo,	120	559	162	569	612	792	8
en	165	559	175	569	612	792	8
Venezuela	178	559	225	569	612	792	8
están	228	559	251	569	612	792	8
presentes	254	559	295	569	612	792	8
las	71	572	83	582	612	792	8
razas	90	572	113	582	612	792	8
MDMV-A	119	572	166	582	612	792	8
y	173	572	179	582	612	792	8
MDMV-V,	185	572	235	582	612	792	8
siendo	242	572	271	582	612	792	8
esta	278	572	295	582	612	792	8
última	71	585	99	595	612	792	8
más	103	585	121	595	612	792	8
agresiva.	124	585	164	595	612	792	8
Esto	168	585	187	595	612	792	8
quedó	191	585	218	595	612	792	8
evidenciado	222	585	275	595	612	792	8
con	279	585	295	595	612	792	8
algunos	71	597	105	607	612	792	8
cultivares	109	597	151	607	612	792	8
importados	155	597	204	607	612	792	8
(tales	208	597	232	607	612	792	8
como	235	597	260	607	612	792	8
P	263	597	269	607	612	792	8
4063	273	597	295	607	612	792	8
y	71	610	76	620	612	792	8
Dow	88	610	109	620	612	792	8
2382),	121	610	149	620	612	792	8
que	161	610	177	620	612	792	8
presentaron	188	610	239	620	612	792	8
un	251	610	262	620	612	792	8
buen	273	610	295	620	612	792	8
comportamiento	71	623	143	633	612	792	8
ante	149	623	167	633	612	792	8
el	173	623	181	633	612	792	8
MDMV-A,	188	623	237	633	612	792	8
pero	243	623	263	633	612	792	8
no	269	623	280	633	612	792	8
lo	286	623	295	633	612	792	8
tuvieron	71	636	108	646	612	792	8
ante	111	636	130	646	612	792	8
el	133	636	141	646	612	792	8
MDMV-V.	145	636	195	646	612	792	8
Una	199	636	217	646	612	792	8
situación	221	636	260	646	612	792	8
similar	264	636	295	646	612	792	8
ocurrió	71	648	103	658	612	792	8
con	106	648	122	658	612	792	8
varios	124	648	151	658	612	792	8
cultivares	154	648	197	658	612	792	8
nacionales	200	648	246	658	612	792	8
(SK	249	648	267	658	612	792	8
5071,	270	648	295	658	612	792	8
SK	71	661	85	671	612	792	8
4008	88	661	110	671	612	792	8
e	113	661	117	671	612	792	8
Himeca	120	661	154	671	612	792	8
2020).	157	661	185	671	612	792	8
El	85	674	95	684	612	792	8
índice	104	674	131	684	612	792	8
de	140	674	150	684	612	792	8
la	160	674	168	684	612	792	8
enfermedad	177	674	229	684	612	792	8
(IE)	238	674	256	684	612	792	8
resultó	265	674	295	684	612	792	8
adecuado	71	687	112	697	612	792	8
para	116	687	135	697	612	792	8
discriminar	139	687	189	697	612	792	8
el	193	687	201	697	612	792	8
grado	205	687	230	697	612	792	8
de	234	687	244	697	612	792	8
resistencia	248	687	295	697	612	792	8
a	71	699	76	709	612	792	8
las	82	699	94	709	612	792	8
cuatro	100	699	127	709	612	792	8
razas	133	699	156	709	612	792	8
de	161	699	172	709	612	792	8
los	178	699	191	709	612	792	8
tres	196	699	212	709	612	792	8
potyvirus	218	699	260	709	612	792	8
en	266	699	276	709	612	792	8
los	282	699	295	709	612	792	8
Nº	520	50	533	61	612	792	8
2	536	50	542	61	612	792	8
cultivares	317	75	360	85	612	792	8
de	367	75	378	85	612	792	8
maíz	385	75	406	85	612	792	8
probados.	414	75	457	85	612	792	8
La	464	75	476	85	612	792	8
característica	483	75	541	85	612	792	8
fundamental	317	88	372	98	612	792	8
de	376	88	386	98	612	792	8
la	389	88	397	98	612	792	8
interacción	400	88	449	98	612	792	8
virus-hospedante	452	88	527	98	612	792	8
en	531	88	541	98	612	792	8
este	317	100	334	110	612	792	8
sistema	342	100	375	110	612	792	8
de	383	100	393	110	612	792	8
evaluación	401	100	449	110	612	792	8
es	457	100	466	110	612	792	8
el	474	100	482	110	612	792	8
período	489	100	523	110	612	792	8
de	531	100	541	110	612	792	8
incubación	317	113	366	123	612	792	8
(tiempo	370	113	404	123	612	792	8
desde	409	113	434	123	612	792	8
la	438	113	446	123	612	792	8
inoculación	450	113	502	123	612	792	8
hasta	506	113	529	123	612	792	8
la	533	113	541	123	612	792	8
aparición	317	126	358	136	612	792	8
de	368	126	378	136	612	792	8
los	388	126	400	136	612	792	8
síntomas).	410	126	455	136	612	792	8
Un	465	126	478	136	612	792	8
periodo	488	126	521	136	612	792	8
de	531	126	541	136	612	792	8
incubación	317	139	366	149	612	792	8
corto	369	139	392	149	612	792	8
(6	395	139	404	149	612	792	8
a	408	139	413	149	612	792	8
10	416	139	427	149	612	792	8
días)	431	139	452	149	612	792	8
es	456	139	465	149	612	792	8
característico	469	139	527	149	612	792	8
de	531	139	541	149	612	792	8
cultivares	317	151	360	161	612	792	8
susceptibles	364	151	418	161	612	792	8
y	422	151	427	161	612	792	8
relativamente	432	151	492	161	612	792	8
largo	496	151	519	161	612	792	8
(16-	523	151	541	161	612	792	8
28	317	164	328	174	612	792	8
días)	333	164	354	174	612	792	8
en	359	164	369	174	612	792	8
los	374	164	387	174	612	792	8
cultivares	392	164	434	174	612	792	8
resistentes.	439	164	487	174	612	792	8
En	492	164	504	174	612	792	8
el	509	164	517	174	612	792	8
caso	522	164	541	174	612	792	8
del	317	177	331	187	612	792	8
MDMV,	335	177	373	187	612	792	8
se	377	177	386	187	612	792	8
ha	391	177	401	187	612	792	8
reportado	405	177	447	187	612	792	8
una	452	177	467	187	612	792	8
alta	472	177	487	187	612	792	8
correlación	492	177	541	187	612	792	8
entre	317	190	339	200	612	792	8
la	343	190	351	200	612	792	8
resistencia	356	190	402	200	612	792	8
y	406	190	412	200	612	792	8
la	416	190	424	200	612	792	8
habilidad	428	190	469	200	612	792	8
de	473	190	483	200	612	792	8
la	487	190	495	200	612	792	8
planta	500	190	526	200	612	792	8
de	531	190	541	200	612	792	8
maíz	317	202	339	212	612	792	8
a	346	202	351	212	612	792	8
reducir	358	202	390	212	612	792	8
la	397	202	405	212	612	792	8
tasa	412	202	429	212	612	792	8
de	437	202	447	212	612	792	8
acumulación	455	202	511	212	612	792	8
viral,	518	202	541	212	612	792	8
particularmente	317	215	386	225	612	792	8
en	395	215	405	225	612	792	8
las	413	215	425	225	612	792	8
etapas	434	215	461	225	612	792	8
iniciales	469	215	506	225	612	792	8
de	514	215	525	225	612	792	8
la	533	215	541	225	612	792	8
infección	317	228	358	238	612	792	8
(Kuhn	364	228	392	238	612	792	8
y	398	228	404	238	612	792	8
Smith,	410	228	439	238	612	792	8
1977;	444	228	470	238	612	792	8
Mariño	475	228	508	238	612	792	8
et	514	228	522	238	612	792	8
al.,	528	228	541	238	612	792	8
2009).	317	241	346	251	612	792	8
Es	332	253	343	263	612	792	8
importante	353	253	401	263	612	792	8
destacar	411	253	447	263	612	792	8
que,	458	253	476	263	612	792	8
en	487	253	497	263	612	792	8
algunas	507	253	541	263	612	792	8
interacciones,	317	266	378	276	612	792	8
cultivares	384	266	427	276	612	792	8
considerados	432	266	490	276	612	792	8
resistentes	495	266	541	276	612	792	8
según	317	279	343	289	612	792	8
el	348	279	356	289	612	792	8
IE	361	279	372	289	612	792	8
(Ej.	377	279	393	289	612	792	8
Pionner	398	279	433	289	612	792	8
4082/MDMV-A,	438	279	513	289	612	792	8
INIA	518	279	541	289	612	792	8
SQ-2/SCMV-MB)	317	292	399	302	612	792	8
presentaron	409	292	461	302	612	792	8
porcentajes	471	292	521	302	612	792	8
de	531	292	541	302	612	792	8
infección	317	304	358	314	612	792	8
relativamente	364	304	424	314	612	792	8
altos	430	304	450	314	612	792	8
(60-75	456	304	485	314	612	792	8
%)	491	304	504	314	612	792	8
cuando	509	304	541	314	612	792	8
las	317	317	330	327	612	792	8
plantas	334	317	365	327	612	792	8
tenían	369	317	396	327	612	792	8
cerca	400	317	423	327	612	792	8
de	428	317	438	327	612	792	8
35	442	317	453	327	612	792	8
días	457	317	475	327	612	792	8
de	479	317	490	327	612	792	8
edad.	494	317	517	327	612	792	8
Esto	522	317	541	327	612	792	8
debe	317	330	338	340	612	792	8
tener	342	330	364	340	612	792	8
alguna	369	330	398	340	612	792	8
repercusión	403	330	454	340	612	792	8
en	458	330	469	340	612	792	8
el	473	330	481	340	612	792	8
rendimiento,	485	330	541	340	612	792	8
ya	317	343	328	353	612	792	8
que	331	343	347	353	612	792	8
el	350	343	358	353	612	792	8
momento	361	343	402	353	612	792	8
en	405	343	416	353	612	792	8
que	419	343	434	353	612	792	8
se	437	343	447	353	612	792	8
determina	450	343	494	353	612	792	8
el	497	343	505	353	612	792	8
número	508	343	541	353	612	792	8
potencial	317	355	358	365	612	792	8
de	367	355	377	365	612	792	8
óvulos	386	355	415	365	612	792	8
en	424	355	435	365	612	792	8
la	444	355	452	365	612	792	8
primera	461	355	495	365	612	792	8
mazorca	504	355	541	365	612	792	8
corresponde	317	368	371	378	612	792	8
al	377	368	385	378	612	792	8
estado	390	368	419	378	612	792	8
vegetativo	424	368	470	378	612	792	8
tres	476	368	492	378	612	792	8
(12	498	368	512	378	612	792	8
hojas	518	368	541	378	612	792	8
completamente	317	381	385	391	612	792	8
emergidas),	397	381	449	391	612	792	8
el	462	381	469	391	612	792	8
cual	482	381	500	391	612	792	8
ocurre	513	381	541	391	612	792	8
aproximadamente	317	394	396	404	612	792	8
a	402	394	407	404	612	792	8
los	413	394	426	404	612	792	8
47	432	394	443	404	612	792	8
días	449	394	467	404	612	792	8
de	473	394	484	404	612	792	8
edad	490	394	510	404	612	792	8
de	517	394	527	404	612	792	8
la	533	394	541	404	612	792	8
planta	317	406	344	416	612	792	8
(Bennetzen	351	406	402	416	612	792	8
y	409	406	414	416	612	792	8
Hake,	422	406	448	416	612	792	8
2009).	455	406	483	416	612	792	8
Este	491	406	509	416	612	792	8
es	517	406	526	416	612	792	8
el	533	406	541	416	612	792	8
período	317	419	351	429	612	792	8
en	355	419	366	429	612	792	8
que	370	419	386	429	612	792	8
todas	390	419	414	429	612	792	8
las	418	419	430	429	612	792	8
funciones	435	419	477	429	612	792	8
vitales	482	419	510	429	612	792	8
deben	515	419	541	429	612	792	8
desarrollarse	317	432	374	442	612	792	8
con	381	432	397	442	612	792	8
la	405	432	413	442	612	792	8
mayor	420	432	448	442	612	792	8
eficiencia,	456	432	502	442	612	792	8
lo	509	432	518	442	612	792	8
que	525	432	541	442	612	792	8
requiere	317	445	353	455	612	792	8
la	361	445	369	455	612	792	8
presencia	377	445	419	455	612	792	8
de	427	445	437	455	612	792	8
hojas	445	445	468	455	612	792	8
con	476	445	492	455	612	792	8
alta	500	445	516	455	612	792	8
tasa	524	445	541	455	612	792	8
fotosintética,	317	457	374	467	612	792	8
pero	381	457	401	467	612	792	8
es	408	457	417	467	612	792	8
conocido	424	457	464	467	612	792	8
que	471	457	487	467	612	792	8
numerosos	494	457	541	467	612	792	8
procesos	317	470	356	480	612	792	8
fisiológicos	359	470	410	480	612	792	8
son	414	470	429	480	612	792	8
afectados	432	470	474	480	612	792	8
negativamente	477	470	541	480	612	792	8
por	317	483	332	493	612	792	8
la	336	483	344	493	612	792	8
infección	348	483	389	493	612	792	8
del	392	483	406	493	612	792	8
MDMV	410	483	445	493	612	792	8
en	449	483	459	493	612	792	8
maíz	463	483	485	493	612	792	8
y	488	483	494	493	612	792	8
sorgo.	498	483	525	493	612	792	8
En	529	483	541	493	612	792	8
forma	317	496	344	506	612	792	8
general,	347	496	382	506	612	792	8
ocurre	385	496	413	506	612	792	8
reducción	417	496	460	506	612	792	8
de	463	496	474	506	612	792	8
la	477	496	485	506	612	792	8
fotosíntesis,	488	496	541	506	612	792	8
aumento	317	509	355	518	612	792	8
de	365	509	375	518	612	792	8
la	385	509	393	518	612	792	8
respiración,	403	509	455	518	612	792	8
acumulación	465	509	521	518	612	792	8
de	531	509	541	518	612	792	8
compuestos	317	521	369	531	612	792	8
nitrogenados	375	521	432	531	612	792	8
solubles,	437	521	476	531	612	792	8
reducción	482	521	525	531	612	792	8
de	531	521	541	531	612	792	8
carbohidratos,	317	534	380	544	612	792	8
disminución	392	534	447	544	612	792	8
de	459	534	469	544	612	792	8
la	481	534	489	544	612	792	8
tasa	501	534	519	544	612	792	8
de	531	534	541	544	612	792	8
transpiración	317	547	375	557	612	792	8
e	382	547	387	557	612	792	8
incremento	394	547	443	557	612	792	8
en	451	547	461	557	612	792	8
la	468	547	476	557	612	792	8
actividad	483	547	524	557	612	792	8
de	531	547	541	557	612	792	8
algunas	317	560	351	569	612	792	8
enzimas	361	560	397	569	612	792	8
(Gudauskas	406	560	458	569	612	792	8
y	468	560	473	569	612	792	8
Ford,	483	560	506	569	612	792	8
1981;	516	560	541	569	612	792	8
Lapierre	317	572	355	582	612	792	8
y	357	572	363	582	612	792	8
Signoret,	366	572	406	582	612	792	8
2004).	409	572	437	582	612	792	8
Finalmente,	332	585	384	595	612	792	8
se	392	585	401	595	612	792	8
espera	410	585	438	595	612	792	8
que	446	585	462	595	612	792	8
la	471	585	479	595	612	792	8
información	487	585	541	595	612	792	8
derivada	317	598	355	608	612	792	8
de	360	598	370	608	612	792	8
este	375	598	392	608	612	792	8
trabajo	397	598	428	608	612	792	8
sea	432	598	446	608	612	792	8
de	451	598	462	608	612	792	8
utilidad	466	598	500	608	612	792	8
para	505	598	524	608	612	792	8
los	528	598	541	608	612	792	8
productores	317	611	369	620	612	792	8
de	373	611	384	620	612	792	8
maíz	388	611	409	620	612	792	8
en	413	611	424	620	612	792	8
el	428	611	436	620	612	792	8
país,	440	611	460	620	612	792	8
ya	464	611	475	620	612	792	8
que	479	611	494	620	612	792	8
les	499	611	511	620	612	792	8
puede	515	611	541	620	612	792	8
permitir	317	623	353	633	612	792	8
seleccionar	356	623	406	633	612	792	8
los	409	623	422	633	612	792	8
cultivares	425	623	468	633	612	792	8
más	472	623	489	633	612	792	8
apropiados	493	623	541	633	612	792	8
para	317	636	336	646	612	792	8
la	341	636	349	646	612	792	8
siembra.	354	636	392	646	612	792	8
Asimismo,	397	636	445	646	612	792	8
se	450	636	460	646	612	792	8
espera	465	636	493	646	612	792	8
que	498	636	514	646	612	792	8
estos	519	636	541	646	612	792	8
resultados	317	649	362	659	612	792	8
sean	365	649	385	659	612	792	8
de	388	649	398	659	612	792	8
interés	401	649	430	659	612	792	8
para	433	649	452	659	612	792	8
fitomejoradores,	455	649	528	659	612	792	8
ya	531	649	541	659	612	792	8
que	317	662	333	671	612	792	8
se	338	662	347	671	612	792	8
evidencian	351	662	399	671	612	792	8
algunas	403	662	436	671	612	792	8
fuentes	441	662	473	671	612	792	8
potenciales	477	662	526	671	612	792	8
de	531	662	541	671	612	792	8
resistencia	317	674	364	684	612	792	8
a	372	674	376	684	612	792	8
estos	384	674	406	684	612	792	8
potyvirus	414	674	456	684	612	792	8
que	463	674	479	684	612	792	8
podrían	487	674	521	684	612	792	8
ser	528	674	541	684	612	792	8
aprovechadas	317	687	377	697	612	792	8
en	394	687	404	697	612	792	8
futuros	420	687	451	697	612	792	8
programas	468	687	514	697	612	792	8
de	531	687	541	697	612	792	8
mejoramiento	317	700	378	710	612	792	8
genético	381	700	418	710	612	792	8
de	421	700	432	710	612	792	8
este	434	700	451	710	612	792	8
cereal.	454	700	483	710	612	792	8
73	531	38	541	47	612	792	9
Rodríguez	71	50	124	61	612	792	9
et	127	50	137	61	612	792	9
al.	140	50	152	61	612	792	9
Reacción	254	50	300	61	612	792	9
de	303	50	315	61	612	792	9
cultivares	318	50	369	61	612	792	9
de	372	50	384	61	612	792	9
maíz	387	50	411	61	612	792	9
inoculados	414	50	469	61	612	792	9
con	472	50	490	61	612	792	9
potyvirus	493	50	542	61	612	792	9
CONCLUSIONES	135	75	231	86	612	792	9
Pocos	85	99	111	109	612	792	9
cultivares	114	99	157	109	612	792	9
respondieron	160	99	217	109	612	792	9
eficazmente	220	99	273	109	612	792	9
ante	276	99	295	109	612	792	9
las	71	112	83	122	612	792	9
razas	88	112	111	122	612	792	9
de	116	112	127	122	612	792	9
virus	132	112	154	122	612	792	9
MDMV-V	159	112	206	122	612	792	9
y	212	112	217	122	612	792	9
SCMV-MB,	222	112	277	122	612	792	9
las	282	112	295	122	612	792	9
cuales	71	125	98	135	612	792	9
resultaron	105	125	149	135	612	792	9
más	156	125	173	135	612	792	9
severas	180	125	212	135	612	792	9
y	219	125	225	135	612	792	9
agresivas	231	125	272	135	612	792	9
que	279	125	295	135	612	792	9
MDMV-A	71	138	118	147	612	792	9
y	121	138	126	147	612	792	9
JGMV-O.	129	138	173	147	612	792	9
Los	85	150	102	160	612	792	9
híbridos	116	150	152	160	612	792	9
obtenidos	166	150	209	160	612	792	9
en	223	150	234	160	612	792	9
programas	248	150	295	160	612	792	9
nacionales	71	163	117	173	612	792	9
de	121	163	131	173	612	792	9
mejoramiento	135	163	196	173	612	792	9
de	200	163	210	173	612	792	9
maíz,	214	163	238	173	612	792	9
con	241	163	257	173	612	792	9
algunas	261	163	295	173	612	792	9
excepciones	71	176	125	186	612	792	9
(Dorado	141	176	178	186	612	792	9
5),	194	176	206	186	612	792	9
muestran	222	176	263	186	612	792	9
una	279	176	295	186	612	792	9
susceptibilidad	71	189	137	198	612	792	9
importante	141	189	188	198	612	792	9
ante	192	189	210	198	612	792	9
las	214	189	226	198	612	792	9
razas	229	189	252	198	612	792	9
MDMV-	256	189	295	198	612	792	9
V	71	201	79	211	612	792	9
y	82	201	87	211	612	792	9
SCMV-MB.	90	201	145	211	612	792	9
Los	85	214	102	224	612	792	9
materiales	111	214	157	224	612	792	9
que	166	214	182	224	612	792	9
presentaron	192	214	243	224	612	792	9
un	253	214	264	224	612	792	9
buen	273	214	295	224	612	792	9
comportamiento	71	227	143	237	612	792	9
ante	150	227	168	237	612	792	9
el	175	227	183	237	612	792	9
MDMV-V	190	227	237	237	612	792	9
también	244	227	279	237	612	792	9
lo	286	227	295	237	612	792	9
tuvieron	71	240	108	249	612	792	9
frente	110	240	136	249	612	792	9
a	139	240	144	249	612	792	9
las	146	240	159	249	612	792	9
otras	161	240	183	249	612	792	9
razas	185	240	208	249	612	792	9
evaluadas.	211	240	257	249	612	792	9
Los	85	252	102	262	612	792	9
cultivares	107	252	150	262	612	792	9
con	156	252	172	262	612	792	9
el	178	252	185	262	612	792	9
mejor	191	252	217	262	612	792	9
comportamiento	223	252	295	262	612	792	9
ante	71	265	89	275	612	792	9
las	93	265	105	275	612	792	9
cuatro	109	265	136	275	612	792	9
razas	140	265	162	275	612	792	9
virales	166	265	195	275	612	792	9
fueron	199	265	227	275	612	792	9
DK	231	265	247	275	612	792	9
7088,	250	265	275	275	612	792	9
DK	279	265	295	275	612	792	9
370,	71	278	90	288	612	792	9
Dow	93	278	114	288	612	792	9
2B710,	117	278	149	288	612	792	9
Danac	152	278	180	288	612	792	9
344	183	278	199	288	612	792	9
y	202	278	207	288	612	792	9
Dorado	210	278	243	288	612	792	9
5.	246	278	254	288	612	792	9
AGRADECIMIENTOS	122	305	244	316	612	792	9
A	85	329	93	338	612	792	9
las	101	329	113	338	612	792	9
instituciones	121	329	177	338	612	792	9
y	185	329	190	338	612	792	9
empresas	199	329	239	338	612	792	9
(en	247	329	261	338	612	792	9
orden	270	329	295	338	612	792	9
alfabético)	71	341	118	351	612	792	9
Agropatria,	121	341	171	351	612	792	9
Danac,	174	341	205	351	612	792	9
INIA,	211	341	237	351	612	792	9
Las	240	341	256	351	612	792	9
Plumas,	259	341	295	351	612	792	9
Pioneer,	71	354	107	364	612	792	9
Sefloarca	112	354	154	364	612	792	9
y	158	354	164	364	612	792	9
Sehiveca,	169	354	211	364	612	792	9
por	216	354	231	364	612	792	9
el	235	354	243	364	612	792	9
suministro	248	354	295	364	612	792	9
de	71	366	81	376	612	792	9
las	90	366	102	376	612	792	9
semillas	111	366	147	376	612	792	9
de	156	366	166	376	612	792	9
los	175	366	188	376	612	792	9
cultivares	196	366	239	376	612	792	9
evaluados.	248	366	295	376	612	792	9
Asimismo,	71	379	119	389	612	792	9
al	129	379	137	389	612	792	9
Programa	147	379	190	389	612	792	9
de	201	379	211	389	612	792	9
Estímulo	221	379	261	389	612	792	9
a	272	379	277	389	612	792	9
la	287	379	295	389	612	792	9
Investigación	71	392	130	402	612	792	9
e	136	392	141	402	612	792	9
Innovación	147	392	196	402	612	792	9
(PEII),	202	392	232	402	612	792	9
a	238	392	243	402	612	792	9
través	249	392	275	402	612	792	9
del	281	392	295	402	612	792	9
Proyecto	71	404	110	414	612	792	9
2011001192,	120	404	177	414	612	792	9
por	187	404	201	414	612	792	9
el	211	404	219	414	612	792	9
suministro	228	404	275	414	612	792	9
de	284	404	295	414	612	792	9
algunos	71	417	105	427	612	792	9
materiales	114	417	159	427	612	792	9
e	167	417	172	427	612	792	9
insumos	180	417	217	427	612	792	9
de	225	417	236	427	612	792	9
uso	244	417	259	427	612	792	9
en	268	417	278	427	612	792	9
el	287	417	295	427	612	792	9
laboratorio.	71	430	122	440	612	792	9
LITERATURA	118	456	198	467	612	792	9
CITADA	201	456	248	467	612	792	9
1.	71	480	79	490	612	792	9
Bennetzen,	85	480	134	490	612	792	9
J.L.	138	480	155	490	612	792	9
y	158	480	164	490	612	792	9
S.C.	168	480	187	490	612	792	9
Hake.	191	480	217	490	612	792	9
2009.	220	480	245	490	612	792	9
Handbook	249	480	295	490	612	792	9
of	85	493	94	503	612	792	9
Maize:	97	493	128	503	612	792	9
Its	130	493	141	503	612	792	9
Biology.	144	493	182	503	612	792	9
Springer,	185	493	226	503	612	792	9
New	229	493	249	503	612	792	9
York.	252	493	277	503	612	792	9
2.	71	509	79	518	612	792	9
Cuello,	85	509	117	518	612	792	9
R.	121	509	131	518	612	792	9
y	135	509	140	518	612	792	9
M.J.	144	509	163	518	612	792	9
Garrido.	167	509	204	518	612	792	9
1995.	208	509	232	518	612	792	9
Detección	236	509	281	518	612	792	9
de	284	509	295	518	612	792	9
virus	85	521	107	531	612	792	9
que	110	521	126	531	612	792	9
afectan	129	521	160	531	612	792	9
al	163	521	171	531	612	792	9
maíz	174	521	195	531	612	792	9
en	198	521	208	531	612	792	9
dos	211	521	226	531	612	792	9
localidades	229	521	279	531	612	792	9
del	281	521	295	531	612	792	9
estado	85	534	113	544	612	792	9
Portuguesa.	116	534	168	544	612	792	9
Fitopatol.	170	534	213	544	612	792	9
Venez.	216	534	247	544	612	792	9
8:	249	534	258	544	612	792	9
20.	261	534	274	544	612	792	9
3.	71	550	79	559	612	792	9
Díaz,	85	550	109	559	612	792	9
A.,	112	550	125	559	612	792	9
M.	128	550	141	559	612	792	9
Quiñones,	144	550	189	559	612	792	9
F.	192	550	201	559	612	792	9
Arana,	204	550	233	559	612	792	9
M.	236	550	249	559	612	792	9
Soto	252	550	272	559	612	792	9
y	275	550	281	559	612	792	9
A.	284	550	295	559	612	792	9
Hernández.	85	562	136	572	612	792	9
2010.	145	562	169	572	612	792	9
Potyvirus:	178	562	223	572	612	792	9
características	232	562	295	572	612	792	9
generales,	85	575	129	585	612	792	9
situación	139	575	179	585	612	792	9
de	189	575	199	585	612	792	9
su	209	575	219	585	612	792	9
diagnóstico	229	575	279	585	612	792	9
y	289	575	295	585	612	792	9
determinación	85	587	148	597	612	792	9
de	151	587	162	597	612	792	9
su	165	587	175	597	612	792	9
presencia	178	587	219	597	612	792	9
en	223	587	233	597	612	792	9
el	236	587	244	597	612	792	9
cultivo	247	587	278	597	612	792	9
del	281	587	295	597	612	792	9
pimiento	85	600	124	610	612	792	9
en	127	600	137	610	612	792	9
Cuba.	140	600	166	610	612	792	9
Protección	169	600	216	610	612	792	9
Veg.	219	600	240	610	612	792	9
25:	243	600	257	610	612	792	9
69-79.	259	600	288	610	612	792	9
4.	71	616	79	626	612	792	9
D'Lima,	85	616	123	626	612	792	9
C.M.	130	616	152	626	612	792	9
y	159	616	165	626	612	792	9
M.J.	172	616	192	626	612	792	9
Garrido.	199	616	236	626	612	792	9
1995.	243	616	267	626	612	792	9
First	275	616	295	626	612	792	9
report	85	628	111	638	612	792	9
of	115	628	124	638	612	792	9
sugarcane	128	628	172	638	612	792	9
mosaic	176	628	207	638	612	792	9
virus	211	628	233	638	612	792	9
strain	237	628	261	638	612	792	9
MB	265	628	282	638	612	792	9
in	286	628	295	638	612	792	9
Venezuela.	85	641	134	651	612	792	9
Plant	137	641	160	651	612	792	9
Dis.	162	641	181	651	612	792	9
79:	183	641	197	651	612	792	9
121.	200	641	219	651	612	792	9
5.	71	657	79	667	612	792	9
FEDEAGRO	85	657	144	667	612	792	9
(Federación	149	657	201	667	612	792	9
de	206	657	216	667	612	792	9
Asociaciones	221	657	280	667	612	792	9
de	284	657	295	667	612	792	9
Productores	85	669	138	679	612	792	9
Agropecuarios).	150	669	221	679	612	792	9
2014.	233	669	257	679	612	792	9
Datos	269	669	295	679	612	792	9
estadísticos	85	682	136	692	612	792	9
de	147	682	157	692	612	792	9
maíz.	168	682	192	692	612	792	9
Fedeagro,	203	682	246	692	612	792	9
Caracas.	257	682	295	692	612	792	9
http://www.fedeagro.org/produccion/Rubros.asp	85	695	289	704	612	792	9
(consulta	85	707	126	717	612	792	9
del	128	707	142	717	612	792	9
28/10/2014).	145	707	201	717	612	792	9
6.	317	75	326	85	612	792	9
Ford,	332	75	355	85	612	792	9
R.E.,	361	75	383	85	612	792	9
M.	389	75	402	85	612	792	9
Tosic	408	75	432	85	612	792	9
y	438	75	444	85	612	792	9
D.D.	450	75	471	85	612	792	9
Shukla.	477	75	510	85	612	792	9
1989.	516	75	541	85	612	792	9
Maize	332	88	359	97	612	792	9
dwarf	366	88	392	97	612	792	9
mosaic	399	88	430	97	612	792	9
virus.	437	88	462	97	612	792	9
Descriptions	469	88	525	97	612	792	9
of	532	88	541	97	612	792	9
plant	332	100	354	110	612	792	9
viruses	363	100	394	110	612	792	9
Nº	403	100	414	110	612	792	9
341.	423	100	443	110	612	792	9
AAB,	452	100	478	110	612	792	9
Institute	487	100	523	110	612	792	9
of	532	100	541	110	612	792	9
Horticultural	332	113	388	123	612	792	9
Research.	394	113	437	123	612	792	9
Wellesbourne,	442	113	506	123	612	792	9
UK.	512	113	530	123	612	792	9
5	536	113	541	123	612	792	9
p.	332	125	340	135	612	792	9
7.	317	141	326	151	612	792	9
Garrido,	332	141	369	151	612	792	9
M.J.	373	141	393	151	612	792	9
2000.	398	141	422	151	612	792	9
First	427	141	447	151	612	792	9
report	452	141	478	151	612	792	9
of	483	141	492	151	612	792	9
sugarcane	497	141	541	151	612	792	9
mosaic	332	154	363	164	612	792	9
virus	368	154	389	164	612	792	9
strain	394	154	419	164	612	792	9
MB	424	154	441	164	612	792	9
infecting	445	154	485	164	612	792	9
sorghum	489	154	528	164	612	792	9
in	533	154	541	164	612	792	9
Venezuela.	332	166	381	176	612	792	9
J.	384	166	391	176	612	792	9
Plant	393	166	416	176	612	792	9
Pathol.	419	166	450	176	612	792	9
82:	452	166	466	176	612	792	9
65.	469	166	483	176	612	792	9
8.	317	182	326	192	612	792	9
Garrido,	332	182	369	192	612	792	9
M.J.	382	182	401	192	612	792	9
y	415	182	420	192	612	792	9
G.E.	433	182	454	192	612	792	9
Trujillo.	467	182	503	192	612	792	9
1988.	516	182	541	192	612	792	9
Identificación	332	195	393	205	612	792	9
de	397	195	407	205	612	792	9
una	411	195	427	205	612	792	9
nueva	431	195	457	205	612	792	9
raza	461	195	480	205	612	792	9
del	484	195	497	205	612	792	9
virus	502	195	524	205	612	792	9
del	528	195	541	205	612	792	9
mosaico	332	207	368	217	612	792	9
enanizante	376	207	423	217	612	792	9
del	430	207	444	217	612	792	9
maíz	451	207	473	217	612	792	9
(MDMV)	480	207	523	217	612	792	9
en	531	207	541	217	612	792	9
Venezuela.	332	220	381	230	612	792	9
Fitopatol.	384	220	426	230	612	792	9
Venez.	429	220	460	230	612	792	9
1:	462	220	471	230	612	792	9
77-81.	474	220	502	230	612	792	9
9.	317	236	326	246	612	792	9
Garrido,	332	236	369	246	612	792	9
M.J.,	373	236	396	246	612	792	9
G.	400	236	411	246	612	792	9
Trujillo	416	236	450	246	612	792	9
y	454	236	460	246	612	792	9
R.	465	236	475	246	612	792	9
Cuello.	479	236	512	246	612	792	9
1994.	516	236	541	246	612	792	9
Identificación	332	248	393	258	612	792	9
de	411	248	421	258	612	792	9
aislamientos	439	248	494	258	612	792	9
virales	512	248	541	258	612	792	9
procedentes	332	261	384	271	612	792	9
de	391	261	401	271	612	792	9
zonas	407	261	432	271	612	792	9
productoras	439	261	491	271	612	792	9
de	497	261	507	271	612	792	9
sorgo.	514	261	541	271	612	792	9
Agronomía	332	274	382	283	612	792	9
Trop.	384	274	409	283	612	792	9
44:	411	274	425	283	612	792	9
263-278.	428	274	468	283	612	792	9
10.	317	289	331	299	612	792	9
González,	332	289	376	299	612	792	9
C.	381	289	391	299	612	792	9
2000.	395	289	420	299	612	792	9
Distribución	425	289	480	299	612	792	9
geográfica	485	289	531	299	612	792	9
y	536	289	541	299	612	792	9
producción	332	302	381	312	612	792	9
nacional.	390	302	430	312	612	792	9
Estadísticas	439	302	491	312	612	792	9
sobre	500	302	524	312	612	792	9
la	533	302	541	312	612	792	9
producción	332	315	381	324	612	792	9
de	388	315	399	324	612	792	9
maíz.	406	315	430	324	612	792	9
In:	438	315	450	324	612	792	9
H.	457	315	468	324	612	792	9
Fontana	475	315	511	324	612	792	9
y	518	315	524	324	612	792	9
C.	531	315	541	324	612	792	9
González	332	327	373	337	612	792	9
(eds.).	388	327	415	337	612	792	9
Maíz	430	327	452	337	612	792	9
en	467	327	477	337	612	792	9
Venezuela.	492	327	541	337	612	792	9
Fundación	332	340	378	350	612	792	9
Polar.	381	340	407	350	612	792	9
Caracas.	409	340	447	350	612	792	9
pp.	450	340	464	350	612	792	9
51-59.	466	340	495	350	612	792	9
11.	317	355	331	365	612	792	9
Gudauskas,	332	355	383	365	612	792	9
R.T.	396	355	415	365	612	792	9
y	428	355	434	365	612	792	9
R.E.	447	355	467	365	612	792	9
Ford.	480	355	503	365	612	792	9
1981.	516	355	541	365	612	792	9
Physiology	332	368	381	378	612	792	9
of	386	368	395	378	612	792	9
disease.	400	368	435	378	612	792	9
In:	440	368	452	378	612	792	9
D.T.	457	368	477	378	612	792	9
Gordon,	482	368	518	378	612	792	9
J.K.	523	368	541	378	612	792	9
Knoke	332	381	361	391	612	792	9
y	364	381	370	391	612	792	9
G.E.	373	381	393	391	612	792	9
Scott	396	381	419	391	612	792	9
(eds.).	422	381	450	391	612	792	9
Virus	453	381	478	391	612	792	9
and	481	381	497	391	612	792	9
Viruslike	500	381	541	391	612	792	9
Diseases	332	393	370	403	612	792	9
of	379	393	388	403	612	792	9
Maize	397	393	425	403	612	792	9
in	433	393	442	403	612	792	9
the	451	393	464	403	612	792	9
United	473	393	503	403	612	792	9
States.	512	393	541	403	612	792	9
Southern	332	406	371	416	612	792	9
Cooperative	380	406	434	416	612	792	9
Series	442	406	469	416	612	792	9
Bulletin	478	406	513	416	612	792	9
247.	522	406	541	416	612	792	9
Ohio	332	419	354	429	612	792	9
Agric.	356	419	384	429	612	792	9
Res.,	387	419	409	429	612	792	9
Wooster,	412	419	452	429	612	792	9
OH.	454	419	473	429	612	792	9
pp.	476	419	490	429	612	792	9
85-87.	492	419	521	429	612	792	9
12.	317	434	331	444	612	792	9
INIA	332	434	355	444	612	792	9
(Instituto	362	434	402	444	612	792	9
Nacional	409	434	449	444	612	792	9
de	455	434	466	444	612	792	9
Investigaciones	473	434	541	444	612	792	9
Agrícolas).	332	447	381	457	612	792	9
2012.	385	447	409	457	612	792	9
Maíz:	413	447	439	457	612	792	9
Rubro	443	447	470	457	612	792	9
prioritario	474	447	518	457	612	792	9
para	522	447	541	457	612	792	9
la	332	460	339	470	612	792	9
alimentación	347	460	404	470	612	792	9
de	412	460	422	470	612	792	9
los	430	460	442	470	612	792	9
venezolanos.	450	460	507	470	612	792	9
http://	515	460	541	470	612	792	9
www.inia.gob.ve/index.php?option=com_content	332	472	541	482	612	792	9
(consulta	332	485	372	495	612	792	9
del	375	485	388	495	612	792	9
16/06/2013).	391	485	447	495	612	792	9
13.	317	501	331	511	612	792	9
Kuhn,	332	501	359	511	612	792	9
C.W.	362	501	385	511	612	792	9
y	389	501	394	511	612	792	9
T.H.	398	501	418	511	612	792	9
Smith.	421	501	450	511	612	792	9
1977.	454	501	478	511	612	792	9
Effectiveness	482	501	541	511	612	792	9
of	332	513	341	523	612	792	9
a	343	513	348	523	612	792	9
disease	351	513	383	523	612	792	9
index	386	513	410	523	612	792	9
system	413	513	443	523	612	792	9
in	446	513	455	523	612	792	9
evaluating	457	513	503	523	612	792	9
corn	506	513	525	523	612	792	9
for	528	513	541	523	612	792	9
resistance	332	526	375	536	612	792	9
to	385	526	393	536	612	792	9
maize	403	526	430	536	612	792	9
dwarf	440	526	465	536	612	792	9
mosaic	475	526	506	536	612	792	9
virus.	516	526	541	536	612	792	9
Phytopathology	332	539	401	549	612	792	9
67:	404	539	418	549	612	792	9
288-291.	421	539	460	549	612	792	9
14.	317	554	331	564	612	792	9
Lapierre,	332	554	372	564	612	792	9
H.	374	554	385	564	612	792	9
y	388	554	393	564	612	792	9
P.A.	396	554	416	564	612	792	9
Signoret.	419	554	459	564	612	792	9
2004.	461	554	486	564	612	792	9
Viruses	489	554	523	564	612	792	9
and	525	554	541	564	612	792	9
virus	332	567	354	577	612	792	9
diseases	358	567	394	577	612	792	9
of	398	567	407	577	612	792	9
Poaceae	411	567	447	577	612	792	9
(Gramineae).	452	567	510	577	612	792	9
INRA	514	567	541	577	612	792	9
editions.	332	580	369	589	612	792	9
Paris.	372	580	397	589	612	792	9
15.	317	595	331	605	612	792	9
Lastra,	332	595	362	605	612	792	9
R.J.	365	595	382	605	612	792	9
y	386	595	391	605	612	792	9
R.	395	595	405	605	612	792	9
Cuello.	409	595	441	605	612	792	9
1980.	444	595	469	605	612	792	9
El	473	595	482	605	612	792	9
virus	486	595	508	605	612	792	9
rayado	511	595	541	605	612	792	9
fino	332	608	349	618	612	792	9
del	352	608	366	618	612	792	9
maíz	369	608	390	618	612	792	9
en	394	608	404	618	612	792	9
Venezuela.	407	608	456	618	612	792	9
Turrialba	460	608	501	618	612	792	9
30:	504	608	518	618	612	792	9
405-	521	608	541	618	612	792	9
408.	332	621	351	630	612	792	9
16.	317	636	331	646	612	792	9
Lastra,	332	636	362	646	612	792	9
R.	365	636	375	646	612	792	9
y	378	636	384	646	612	792	9
G.E.	387	636	407	646	612	792	9
Trujillo.	411	636	447	646	612	792	9
1977.	450	636	475	646	612	792	9
Enfermedades	478	636	541	646	612	792	9
del	332	649	345	659	612	792	9
maíz	350	649	372	659	612	792	9
en	377	649	387	659	612	792	9
Venezuela	392	649	439	659	612	792	9
causadas	444	649	483	659	612	792	9
por	488	649	503	659	612	792	9
virus	508	649	530	659	612	792	9
y	536	649	541	659	612	792	9
micoplasmas.	332	661	392	671	612	792	9
Agronomía	395	661	445	671	612	792	9
Trop.	447	661	472	671	612	792	9
25:	474	661	488	671	612	792	9
441-455.	491	661	531	671	612	792	9
17.	317	677	331	687	612	792	9
Malaguti,	332	677	374	687	612	792	9
G.	378	677	389	687	612	792	9
2000.	393	677	417	687	612	792	9
Enfermedades	421	677	484	687	612	792	9
del	488	677	502	687	612	792	9
maíz	505	677	527	687	612	792	9
en	531	677	541	687	612	792	9
Venezuela.	332	690	381	700	612	792	9
In:	388	690	400	700	612	792	9
H.	408	690	419	700	612	792	9
Fontana	426	690	461	700	612	792	9
y	469	690	474	700	612	792	9
C.	482	690	492	700	612	792	9
González	500	690	541	700	612	792	9
(eds.).	332	702	359	712	612	792	9
Maíz	365	702	387	712	612	792	9
en	393	702	403	712	612	792	9
Venezuela.	409	702	458	712	612	792	9
Fundación	463	702	510	712	612	792	9
Polar.	515	702	541	712	612	792	9
74	71	38	81	47	612	792	10
Volumen	71	50	118	61	612	792	10
27	121	50	133	61	612	792	10
(2015)	136	50	168	61	612	792	10
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	10
Caracas.	85	75	123	85	612	792	10
pp.	126	75	139	85	612	792	10
363-405.	142	75	181	85	612	792	10
18.	71	91	85	100	612	792	10
Mariño,	85	91	120	100	612	792	10
A.A.,	127	91	151	100	612	792	10
M.J.	158	91	178	100	612	792	10
Garrido	185	91	219	100	612	792	10
y	226	91	231	100	612	792	10
A.	238	91	249	100	612	792	10
Ascanio.	256	91	295	100	612	792	10
2009.	85	103	110	113	612	792	10
Reacción	118	103	159	113	612	792	10
de	168	103	178	113	612	792	10
cultivares	187	103	229	113	612	792	10
de	238	103	248	113	612	792	10
maíz	257	103	278	113	612	792	10
al	287	103	295	113	612	792	10
potyvirus	85	116	127	126	612	792	10
del	135	116	149	126	612	792	10
mosaico	158	116	194	126	612	792	10
del	203	116	216	126	612	792	10
pasto	225	116	248	126	612	792	10
johnson.	257	116	295	126	612	792	10
Fitopatol.	85	128	128	138	612	792	10
Venez.	130	128	161	138	612	792	10
22:	164	128	178	138	612	792	10
35-36.	181	128	209	138	612	792	10
19.	71	144	85	154	612	792	10
Mariño,	85	144	120	154	612	792	10
A.A.,	129	144	153	154	612	792	10
M.J.	161	144	181	154	612	792	10
Garrido,	189	144	226	154	612	792	10
O.	235	144	245	154	612	792	10
Borges	250	144	281	154	612	792	10
y	289	144	295	154	612	792	10
A.	85	157	96	167	612	792	10
González.	104	157	149	167	612	792	10
2010.	157	157	182	167	612	792	10
Identificación	190	157	251	167	612	792	10
de	260	157	270	167	612	792	10
una	279	157	295	167	612	792	10
virosis	85	169	114	179	612	792	10
que	120	169	136	179	612	792	10
afecta	141	169	167	179	612	792	10
al	172	169	180	179	612	792	10
maíz	185	169	207	179	612	792	10
en	212	169	222	179	612	792	10
Villa	228	169	250	179	612	792	10
de	255	169	265	179	612	792	10
Cura,	270	169	295	179	612	792	10
Estado	85	182	115	192	612	792	10
Aragua,	121	182	156	192	612	792	10
Venezuela.	161	182	210	192	612	792	10
Fitopatol.	216	182	258	192	612	792	10
Venez.	264	182	295	192	612	792	10
23:	85	195	99	205	612	792	10
22-27.	102	195	130	205	612	792	10
20.	71	210	85	220	612	792	10
Méndez,	85	210	123	220	612	792	10
M.,	129	210	144	220	612	792	10
M.J.	150	210	169	220	612	792	10
Garrido	175	210	209	220	612	792	10
y	214	210	220	220	612	792	10
A.	226	210	236	220	612	792	10
Ordosgoitti.	242	210	295	220	612	792	10
2005.	85	223	110	233	612	792	10
Ocurrencia	114	223	163	233	612	792	10
del	168	223	181	233	612	792	10
virus	186	223	208	233	612	792	10
del	212	223	226	233	612	792	10
mosaico	231	223	267	233	612	792	10
de	272	223	282	233	612	792	10
la	287	223	295	233	612	792	10
caña	85	236	105	246	612	792	10
de	111	236	121	246	612	792	10
azúcar	126	236	155	246	612	792	10
raza	161	236	179	246	612	792	10
MB	184	236	201	246	612	792	10
infectando	207	236	253	246	612	792	10
caña	259	236	279	246	612	792	10
de	284	236	295	246	612	792	10
azúcar	85	248	114	258	612	792	10
en	122	248	132	258	612	792	10
Yaritagua,	141	248	187	258	612	792	10
Venezuela.	195	248	244	258	612	792	10
Fitopatol.	252	248	295	258	612	792	10
Venez.	85	261	116	271	612	792	10
18:	119	261	133	271	612	792	10
30-36.	136	261	164	271	612	792	10
21.	71	277	85	286	612	792	10
Paliwal,	85	277	121	286	612	792	10
R.L.	127	277	147	286	612	792	10
2001.	154	277	178	286	612	792	10
Mejoramiento	185	277	247	286	612	792	10
del	253	277	267	286	612	792	10
maíz	273	277	295	286	612	792	10
híbrido.	85	289	120	299	612	792	10
In:	125	289	137	299	612	792	10
R.L.	142	289	162	299	612	792	10
Paliwal,	167	289	203	299	612	792	10
G.	208	289	219	299	612	792	10
Granados,	224	289	269	299	612	792	10
H.R.	274	289	295	299	612	792	10
Lafitte,	85	302	117	312	612	792	10
A.D.	121	302	143	312	612	792	10
Violic	147	302	174	312	612	792	10
y	178	302	184	312	612	792	10
J.P.	188	302	204	312	612	792	10
Marathée	208	302	249	312	612	792	10
(eds.).	253	302	281	312	612	792	10
El	285	302	295	312	612	792	10
Maíz	85	315	108	324	612	792	10
en	119	315	129	324	612	792	10
los	140	315	153	324	612	792	10
Trópicos.	163	315	205	324	612	792	10
Mejoramiento	216	315	278	324	612	792	10
y	289	315	295	324	612	792	10
Producción.	85	327	138	337	612	792	10
FAO.	141	327	166	337	612	792	10
Roma.	168	327	197	337	612	792	10
pp.	200	327	214	337	612	792	10
145-161.	217	327	256	337	612	792	10
22.	71	343	85	353	612	792	10
Rangel,	85	343	119	353	612	792	10
E.A.,	125	343	148	353	612	792	10
M.J.	154	343	174	353	612	792	10
Garrido	180	343	214	353	612	792	10
y	220	343	226	353	612	792	10
G.E.	232	343	252	353	612	792	10
Trujillo,	258	343	295	353	612	792	10
1995.	85	356	110	365	612	792	10
Identificación	116	356	177	365	612	792	10
de	183	356	193	365	612	792	10
dos	199	356	214	365	612	792	10
aislamientos	220	356	275	365	612	792	10
del	281	356	295	365	612	792	10
virus	85	368	107	378	612	792	10
del	110	368	124	378	612	792	10
mosaico	127	368	163	378	612	792	10
enanizante	166	368	213	378	612	792	10
del	216	368	230	378	612	792	10
maíz	233	368	254	378	612	792	10
raza	257	368	275	378	612	792	10
A	278	368	286	378	612	792	10
y	289	368	295	378	612	792	10
Nº	520	50	533	61	612	792	10
2	536	50	542	61	612	792	10
estudio	332	75	363	85	612	792	10
de	369	75	379	85	612	792	10
su	384	75	394	85	612	792	10
rango	399	75	424	85	612	792	10
de	430	75	440	85	612	792	10
huéspedes.	445	75	493	85	612	792	10
Fitopatol.	499	75	541	85	612	792	10
Venez.	332	88	362	97	612	792	10
8:	365	88	374	97	612	792	10
2-6.	376	88	394	97	612	792	10
23.	317	103	331	113	612	792	10
Shukla,	332	103	365	113	612	792	10
D.D.	379	103	401	113	612	792	10
y	415	103	421	113	612	792	10
D.S.	435	103	455	113	612	792	10
Teakle.	469	103	502	113	612	792	10
1989.	517	103	541	113	612	792	10
Johnsongrass	332	116	392	126	612	792	10
mosaic	399	116	430	126	612	792	10
virus.	437	116	462	126	612	792	10
Descriptions	469	116	525	126	612	792	10
of	532	116	541	126	612	792	10
plant	332	128	354	138	612	792	10
viruses	363	128	394	138	612	792	10
N°	403	128	415	138	612	792	10
340.	424	128	443	138	612	792	10
AAB,	452	128	478	138	612	792	10
Institute	487	128	523	138	612	792	10
of	532	128	541	138	612	792	10
Horticultural	332	141	388	151	612	792	10
Research.	397	141	441	151	612	792	10
Wellesbourne,	450	141	513	151	612	792	10
UK.	522	141	541	151	612	792	10
5	332	154	337	164	612	792	10
p.	340	154	348	164	612	792	10
24.	317	169	331	179	612	792	10
Shukla,	332	169	365	179	612	792	10
D.D.,	369	169	393	179	612	792	10
C.W.	396	169	419	179	612	792	10
Ward	423	169	447	179	612	792	10
y	451	169	457	179	612	792	10
A.A.	460	169	482	179	612	792	10
Brunt.	485	169	513	179	612	792	10
1994.	517	169	541	179	612	792	10
The	332	182	349	192	612	792	10
Potyviridae.	368	182	422	192	612	792	10
CAB	441	182	463	192	612	792	10
International.	482	182	541	192	612	792	10
Wallingford,	332	195	388	205	612	792	10
UK.	391	195	409	205	612	792	10
25.	317	210	331	220	612	792	10
Teakle,	332	210	364	220	612	792	10
D.S.,	368	210	391	220	612	792	10
D.D.	395	210	416	220	612	792	10
Shukla	421	210	451	220	612	792	10
y	455	210	461	220	612	792	10
R.E.	465	210	485	220	612	792	10
Ford.	489	210	512	220	612	792	10
1989.	516	210	541	220	612	792	10
Sugarcane	332	223	379	233	612	792	10
mosaic	383	223	414	233	612	792	10
virus.	418	223	442	233	612	792	10
Descriptions	446	223	502	233	612	792	10
of	506	223	515	233	612	792	10
plant	519	223	541	233	612	792	10
viruses	332	236	363	246	612	792	10
N°	366	236	378	246	612	792	10
342.	381	236	401	246	612	792	10
AAB,	404	236	430	246	612	792	10
Institute	433	236	469	246	612	792	10
of	472	236	481	246	612	792	10
Horticultural	484	236	541	246	612	792	10
Research.	332	248	375	258	612	792	10
Wellesbourne,	377	248	441	258	612	792	10
UK.	444	248	463	258	612	792	10
5	465	248	471	258	612	792	10
p.	474	248	482	258	612	792	10
26.	317	264	331	274	612	792	10
Toler,	332	264	358	274	612	792	10
R.W.	364	264	387	274	612	792	10
1985.	393	264	418	274	612	792	10
Maize	423	264	451	274	612	792	10
dwarf	457	264	482	274	612	792	10
mosaic,	488	264	522	274	612	792	10
the	528	264	541	274	612	792	10
most	332	277	353	286	612	792	10
important	356	277	399	286	612	792	10
virus	402	277	424	286	612	792	10
disease	427	277	459	286	612	792	10
of	462	277	471	286	612	792	10
sorghum.	474	277	515	286	612	792	10
Plant	518	277	541	286	612	792	10
Dis.	332	289	350	299	612	792	10
69:	352	289	366	299	612	792	10
1011-1015.	369	289	420	299	612	792	10
27.	317	305	331	315	612	792	10
Varón,	332	305	362	315	612	792	10
F.	366	305	375	315	612	792	10
y	380	305	385	315	612	792	10
G.A.	390	305	411	315	612	792	10
Sarría.	415	305	445	315	612	792	10
2007.	449	305	474	315	612	792	10
Enfermedades	478	305	541	315	612	792	10
del	332	318	345	327	612	792	10
maíz	355	318	376	327	612	792	10
y	387	318	392	327	612	792	10
su	402	318	412	327	612	792	10
manejo.	422	318	457	327	612	792	10
In:	468	318	480	327	612	792	10
Compendio	490	318	541	327	612	792	10
ilustrativo.	332	330	379	340	612	792	10
Instituto	383	330	419	340	612	792	10
Colombiano	423	330	477	340	612	792	10
Agropecuario	481	330	541	340	612	792	10
(ICA).	332	343	361	353	612	792	10
Palmira,	363	343	400	353	612	792	10
Colombia.	403	343	449	353	612	792	10
p.	452	343	460	353	612	792	10
39.	463	343	477	353	612	792	10
28.	317	358	331	368	612	792	10
Walkey,	332	358	369	368	612	792	10
D.	376	358	387	368	612	792	10
1985.	394	358	419	368	612	792	10
Applied	426	358	461	368	612	792	10
Plant	469	358	491	368	612	792	10
Virology.	499	358	541	368	612	792	10
Wiley.	332	371	361	381	612	792	10
New	364	371	385	381	612	792	10
York.	388	371	413	381	612	792	10
