Bioagro	71	71	110	85	612	792	1
29(1):	113	71	142	85	612	792	1
61-64.	145	71	176	85	612	792	1
2017	179	71	203	85	612	792	1
NOTA	255	99	293	114	612	792	1
TÉCNICA	297	99	357	114	612	792	1
UCLA-2,	93	129	156	147	612	792	1
UN	160	129	183	147	612	792	1
NUEVO	187	129	245	147	612	792	1
CULTIVAR	249	129	334	147	612	792	1
DE	338	129	360	147	612	792	1
AJONJOLÍ	364	129	445	147	612	792	1
(Sesamum	449	129	519	147	612	792	1
indicum	124	147	178	165	612	792	1
L.)	182	147	202	165	612	792	1
PARA	206	147	250	165	612	792	1
LOS	254	147	287	165	612	792	1
LLANOS	290	147	356	165	612	792	1
OCCIDENTALES	360	147	488	165	612	792	1
DE	243	166	265	184	612	792	1
VENEZUELA	269	166	369	184	612	792	1
Hernán	262	198	297	211	612	792	1
Laurentin	300	198	347	211	612	792	1
1	346	196	350	205	612	792	1
RESUMEN	276	232	336	246	612	792	1
Palabras	71	370	105	380	612	792	1
clave	107	370	127	380	612	792	1
adicionales:	129	370	174	380	612	792	1
Mejoramiento	177	370	228	380	612	792	1
genético,	230	370	263	380	612	792	1
mercado	265	370	296	380	612	792	1
de	298	370	307	380	612	792	1
exportación,	309	370	354	380	612	792	1
población	356	370	391	380	612	792	1
segregante	394	370	432	380	612	792	1
ABSTRACT	273	394	339	408	612	792	1
UCLA-2,	129	419	164	428	612	792	1
a	166	419	171	428	612	792	1
new	173	419	188	428	612	792	1
cultivar	191	419	221	428	612	792	1
of	223	419	230	428	612	792	1
sesame	233	419	260	428	612	792	1
(Sesamum	262	419	301	428	612	792	1
indicum	303	419	334	428	612	792	1
L.)	336	419	347	428	612	792	1
for	349	419	361	428	612	792	1
the	363	419	375	428	612	792	1
western	377	419	407	428	612	792	1
llanos	410	419	432	428	612	792	1
in	434	419	442	428	612	792	1
Venezuela	444	419	484	428	612	792	1
Additional	71	511	112	521	612	792	1
keywords:	114	511	154	521	612	792	1
Export	156	511	180	521	612	792	1
market,	183	511	210	521	612	792	1
plant	212	511	230	521	612	792	1
breeding,	232	511	266	521	612	792	1
segregant	268	511	303	521	612	792	1
population	305	511	344	521	612	792	1
años	317	536	338	548	612	792	1
se	342	536	351	548	612	792	1
ha	356	536	366	548	612	792	1
exportado	371	536	415	548	612	792	1
el	420	536	427	548	612	792	1
60	432	536	443	548	612	792	1
%	448	536	457	548	612	792	1
de	461	536	472	548	612	792	1
la	476	536	484	548	612	792	1
producción,	489	536	541	548	612	792	1
llegando	317	548	355	561	612	792	1
ésta	359	548	376	561	612	792	1
a	380	548	385	561	612	792	1
ser	389	548	402	561	612	792	1
del	405	548	419	561	612	792	1
100	423	548	439	561	612	792	1
%	443	548	452	561	612	792	1
en	456	548	466	561	612	792	1
el	470	548	478	561	612	792	1
año	482	548	498	561	612	792	1
2006.	502	548	526	561	612	792	1
Al	530	548	541	561	612	792	1
ser	317	561	330	573	612	792	1
el	344	561	352	573	612	792	1
mercado	365	561	403	573	612	792	1
del	417	561	430	573	612	792	1
ajonjolí	444	561	478	573	612	792	1
venezolano	491	561	541	573	612	792	1
básicamente	317	574	372	586	612	792	1
de	376	574	386	586	612	792	1
exportación,	390	574	445	586	612	792	1
los	449	574	461	586	612	792	1
cultivares	465	574	508	586	612	792	1
que	512	574	528	586	612	792	1
se	532	574	541	586	612	792	1
generen	317	586	352	599	612	792	1
deben	360	586	386	599	612	792	1
cumplir	394	586	428	599	612	792	1
los	436	586	449	599	612	792	1
requerimientos	457	586	523	599	612	792	1
de	531	586	541	599	612	792	1
calidad	317	599	349	611	612	792	1
exigidos,	355	599	395	611	612	792	1
que	400	599	416	611	612	792	1
están	422	599	445	611	612	792	1
relacionados	450	599	506	611	612	792	1
con	512	599	527	611	612	792	1
el	533	599	541	611	612	792	1
color	317	612	340	624	612	792	1
de	343	612	354	624	612	792	1
la	357	612	365	624	612	792	1
semilla.	368	612	403	624	612	792	1
Adicionalmente,	406	612	479	624	612	792	1
los	482	612	495	624	612	792	1
cultivares	498	612	541	624	612	792	1
generados	317	624	362	637	612	792	1
deben	373	624	399	637	612	792	1
también	410	624	446	637	612	792	1
cumplir	457	624	491	637	612	792	1
con	502	624	518	637	612	792	1
las	529	624	541	637	612	792	1
exigencias	317	637	364	649	612	792	1
del	368	637	381	649	612	792	1
productor,	385	637	431	649	612	792	1
las	435	637	447	649	612	792	1
cuales	451	637	478	649	612	792	1
se	482	637	491	649	612	792	1
relacionan	495	637	541	649	612	792	1
INTRODUCCIÓN	134	536	231	549	612	792	1
El	85	560	95	572	612	792	1
ajonjolí	99	560	132	572	612	792	1
o	136	560	141	572	612	792	1
sésamo	145	560	177	572	612	792	1
(Sesamum	181	560	226	572	612	792	1
indicum	230	560	265	572	612	792	1
L.)	269	560	282	572	612	792	1
es	285	560	295	572	612	792	1
una	71	573	87	585	612	792	1
planta	90	573	116	585	612	792	1
cultivada	119	573	160	585	612	792	1
por	162	573	177	585	612	792	1
el	180	573	188	585	612	792	1
alto	190	573	207	585	612	792	1
contenido	210	573	253	585	612	792	1
de	256	573	266	585	612	792	1
aceite	269	573	295	585	612	792	1
en	71	585	81	597	612	792	1
sus	86	585	100	597	612	792	1
semillas.	104	585	143	597	612	792	1
En	148	585	160	597	612	792	1
Venezuela,	164	585	213	597	612	792	1
la	218	585	226	597	612	792	1
producción	230	585	280	597	612	792	1
de	284	585	295	597	612	792	1
este	71	598	88	610	612	792	1
rubro	95	598	119	610	612	792	1
se	127	598	136	610	612	792	1
usa	143	598	158	610	612	792	1
predominantemente	165	598	253	610	612	792	1
para	260	598	279	610	612	792	1
la	287	598	295	610	612	792	1
exportación.	71	611	126	623	612	792	1
Según	131	611	158	623	612	792	1
datos	164	611	187	623	612	792	1
de	192	611	203	623	612	792	1
FAO	208	611	230	623	612	792	1
(2016),	235	611	267	623	612	792	1
entre	273	611	295	623	612	792	1
los	71	623	84	635	612	792	1
años	89	623	110	635	612	792	1
2002	115	623	137	635	612	792	1
y	143	623	148	635	612	792	1
2011	154	623	176	635	612	792	1
la	181	623	189	635	612	792	1
exportación	195	623	247	635	612	792	1
promedio	252	623	295	635	612	792	1
anual	71	636	95	648	612	792	1
fue	99	636	113	648	612	792	1
superior	117	636	153	648	612	792	1
a	157	636	161	648	612	792	1
15.000	165	636	196	648	612	792	1
t	199	636	203	648	612	792	1
y	206	636	212	648	612	792	1
en	216	636	226	648	612	792	1
los	230	636	243	648	612	792	1
últimos	247	636	280	648	612	792	1
10	284	636	295	648	612	792	1
Recibido:	71	664	110	675	612	792	1
Junio	112	664	134	675	612	792	1
20,	136	664	149	675	612	792	1
2016	151	664	172	675	612	792	1
Aceptado:	319	664	360	675	612	792	1
Diciembre	363	664	405	675	612	792	1
27,	407	664	420	675	612	792	1
2016	422	664	442	675	612	792	1
1	71	674	74	681	612	792	1
Dpto.	80	675	103	686	612	792	1
de	109	675	119	686	612	792	1
Ciencias	125	675	159	686	612	792	1
Biológicas,	166	675	211	686	612	792	1
Universidad	217	675	266	686	612	792	1
Centroccidental	272	675	336	686	612	792	1
Lisandro	342	675	378	686	612	792	1
Alvarado.	384	675	424	686	612	792	1
Apdo.	430	675	455	686	612	792	1
400.	461	675	478	686	612	792	1
Barquisimeto.	485	675	541	686	612	792	1
Venezuela.	78	687	123	698	612	792	1
e-mail:	128	687	156	698	612	792	1
hlaurentin@ucla.edu.ve	159	687	254	698	612	792	1
61	301	710	311	721	612	792	1
62	71	36	81	47	612	792	2
Volumen	71	47	118	61	612	792	2
29	121	47	133	61	612	792	2
(2017)	136	47	168	61	612	792	2
BIOAGRO	276	47	334	61	612	792	2
con	71	71	87	83	612	792	2
el	90	71	98	83	612	792	2
rendimiento	102	71	155	83	612	792	2
en	159	71	169	83	612	792	2
campo.	173	71	205	83	612	792	2
La	208	71	220	83	612	792	2
escasa	223	71	251	83	612	792	2
oferta	255	71	281	83	612	792	2
de	284	71	295	83	612	792	2
cultivares	71	84	114	96	612	792	2
para	126	84	145	96	612	792	2
la	157	84	165	96	612	792	2
producción	177	84	226	96	612	792	2
de	239	84	249	96	612	792	2
ajonjolí	261	84	295	96	612	792	2
venezolano	71	97	121	109	612	792	2
se	125	97	134	109	612	792	2
pone	137	97	159	109	612	792	2
de	162	97	173	109	612	792	2
manifiesto	176	97	223	109	612	792	2
al	226	97	234	109	612	792	2
observar	238	97	275	109	612	792	2
que	279	97	295	109	612	792	2
el	71	109	79	121	612	792	2
último	83	109	112	121	612	792	2
cultivar	116	109	149	121	612	792	2
descrito	153	109	188	121	612	792	2
fue	192	109	206	121	612	792	2
UCLA-1	210	109	249	121	612	792	2
(Montilla	253	109	295	121	612	792	2
y	71	122	76	134	612	792	2
Terán,	80	122	108	134	612	792	2
1996).	111	122	140	134	612	792	2
El	143	122	153	134	612	792	2
objetivo	156	122	192	134	612	792	2
del	195	122	209	134	612	792	2
presente	212	122	249	134	612	792	2
trabajo	252	122	282	134	612	792	2
es	286	122	295	134	612	792	2
describir	71	135	109	147	612	792	2
el	113	135	121	147	612	792	2
nuevo	125	135	152	147	612	792	2
cultivar	156	135	190	147	612	792	2
de	194	135	204	147	612	792	2
ajonjolí	208	135	242	147	612	792	2
UCLA-2	246	135	285	147	612	792	2
y	289	135	295	147	612	792	2
explicar	71	147	106	159	612	792	2
el	109	147	117	159	612	792	2
procedimiento	120	147	183	159	612	792	2
para	186	147	205	159	612	792	2
su	208	147	218	159	612	792	2
obtención.	220	147	266	159	612	792	2
Obtención	71	160	120	172	612	792	2
del	123	160	137	172	612	792	2
cultivar	139	160	176	172	612	792	2
UCLA-2	179	160	219	172	612	792	2
El	85	172	95	185	612	792	2
cultivar	101	172	135	185	612	792	2
UCLA-2	141	172	180	185	612	792	2
es	186	172	195	185	612	792	2
el	202	172	209	185	612	792	2
resultado	216	172	256	185	612	792	2
de	262	172	273	185	612	792	2
tres	279	172	295	185	612	792	2
generaciones	71	185	128	197	612	792	2
de	133	185	143	197	612	792	2
selección	148	185	189	197	612	792	2
que	193	185	209	197	612	792	2
se	214	185	223	197	612	792	2
iniciaron	227	185	266	197	612	792	2
sobre	271	185	295	197	612	792	2
la	71	198	79	210	612	792	2
población	84	198	127	210	612	792	2
segregante	132	198	179	210	612	792	2
lograda	184	198	217	210	612	792	2
del	222	198	235	210	612	792	2
cruzamiento	240	198	295	210	612	792	2
de	71	210	81	223	612	792	2
la	86	210	94	223	612	792	2
descendencia	98	210	156	223	612	792	2
de	161	210	171	223	612	792	2
dos	175	210	191	223	612	792	2
cruzamientos	195	210	254	223	612	792	2
simples:	258	210	295	223	612	792	2
UCLA249	71	223	117	235	612	792	2
x	125	223	130	235	612	792	2
UCLA65	137	223	178	235	612	792	2
y	186	223	191	235	612	792	2
UCLA1	198	223	234	235	612	792	2
x	241	223	247	235	612	792	2
UCLA83	254	223	295	235	612	792	2
(Figura	71	236	103	248	612	792	2
1).	110	236	122	248	612	792	2
Los	128	236	144	248	612	792	2
materiales	151	236	196	248	612	792	2
que	202	236	218	248	612	792	2
sirvieron	225	236	264	248	612	792	2
como	270	236	295	248	612	792	2
padres	71	248	100	260	612	792	2
de	107	248	117	260	612	792	2
la	125	248	133	260	612	792	2
población	140	248	184	260	612	792	2
han	191	248	207	260	612	792	2
sido	215	248	233	260	612	792	2
previamente	240	248	295	260	612	792	2
caracterizados	71	261	134	273	612	792	2
en	138	261	149	273	612	792	2
aspectos	153	261	191	273	612	792	2
morfológicos	195	261	254	273	612	792	2
(Corona	259	261	295	273	612	792	2
et	71	274	79	286	612	792	2
al.,	82	274	96	286	612	792	2
2013),	99	274	128	286	612	792	2
agronómicos	131	274	188	286	612	792	2
(Laurentin	191	274	238	286	612	792	2
et	241	274	249	286	612	792	2
al.,	253	274	266	286	612	792	2
2004;	270	274	295	286	612	792	2
Laurentin	71	286	114	298	612	792	2
et	117	286	125	298	612	792	2
al.,	128	286	142	298	612	792	2
2007)	145	286	171	298	612	792	2
y	174	286	180	298	612	792	2
moleculares	183	286	236	298	612	792	2
(Laurentin	239	286	286	298	612	792	2
y	289	286	295	298	612	792	2
Karlovsky,	71	299	120	311	612	792	2
2007).	122	299	151	311	612	792	2
Los	85	312	101	324	612	792	2
cruzamientos	105	312	163	324	612	792	2
simples	167	312	199	324	612	792	2
se	203	312	212	324	612	792	2
lograron	216	312	253	324	612	792	2
en	257	312	267	324	612	792	2
mayo	271	312	295	324	612	792	2
de	71	324	81	336	612	792	2
2008,	84	324	109	336	612	792	2
obteniéndose	112	324	169	336	612	792	2
semilla	172	324	203	336	612	792	2
F	206	324	212	336	612	792	2
1	212	329	216	337	612	792	2
,	216	324	218	336	612	792	2
y	222	324	227	336	612	792	2
el	230	324	238	336	612	792	2
cruzamiento	241	324	295	336	612	792	2
entre	71	337	92	349	612	792	2
descendencia	99	337	157	349	612	792	2
de	163	337	174	349	612	792	2
cruzamientos	181	337	238	349	612	792	2
simples	245	337	278	349	612	792	2
en	284	337	295	349	612	792	2
mayo	71	350	95	362	612	792	2
2009	98	350	120	362	612	792	2
obteniéndose	123	350	180	362	612	792	2
semilla	183	350	215	362	612	792	2
equivalente	218	350	268	362	612	792	2
a	271	350	276	362	612	792	2
una	279	350	295	362	612	792	2
Nº	520	47	533	61	612	792	2
1	536	47	542	61	612	792	2
generación	317	71	365	83	612	792	2
F	373	71	379	83	612	792	2
2	379	76	382	84	612	792	2
.	382	71	385	83	612	792	2
En	393	71	405	83	612	792	2
mayo	414	71	438	83	612	792	2
2010	446	71	468	83	612	792	2
se	476	71	485	83	612	792	2
sembró	493	71	525	83	612	792	2
la	533	71	541	83	612	792	2
totalidad	317	84	355	96	612	792	2
de	364	84	374	96	612	792	2
semilla	382	84	413	96	612	792	2
producto	422	84	460	96	612	792	2
de	469	84	479	96	612	792	2
este	488	84	504	96	612	792	2
último	513	84	541	96	612	792	2
cruzamiento	317	97	371	109	612	792	2
en	377	97	388	109	612	792	2
la	394	97	402	109	612	792	2
estación	409	97	444	109	612	792	2
Miguel	451	97	482	109	612	792	2
Luna	489	97	511	109	612	792	2
Lugo	518	97	541	109	612	792	2
(10°01'	317	109	350	121	612	792	2
N,	354	109	364	121	612	792	2
69°16'	368	109	397	121	612	792	2
W,	401	109	414	121	612	792	2
516	417	109	433	121	612	792	2
msnm)	437	109	467	121	612	792	2
del	470	109	483	121	612	792	2
Decanato	487	109	528	121	612	792	2
de	531	109	541	121	612	792	2
Agronomía	317	122	367	134	612	792	2
de	375	122	386	134	612	792	2
la	395	122	402	134	612	792	2
Universidad	411	122	464	134	612	792	2
Centroccidental	473	122	541	134	612	792	2
Lisandro	317	135	356	147	612	792	2
Alvarado	361	135	401	147	612	792	2
y	406	135	412	147	612	792	2
se	417	135	426	147	612	792	2
cosecharon	437	135	485	147	612	792	2
semillas	490	135	526	147	612	792	2
de	531	135	541	147	612	792	2
generación	317	147	365	159	612	792	2
F	372	147	378	159	612	792	2
3	378	152	381	160	612	792	2
.	381	147	384	159	612	792	2
Aproximadamente	391	147	472	159	612	792	2
300	479	147	495	159	612	792	2
de	503	147	513	159	612	792	2
estas	520	147	541	159	612	792	2
semillas	317	160	353	172	612	792	2
se	360	160	369	172	612	792	2
sembraron	377	160	423	172	612	792	2
en	430	160	441	172	612	792	2
las	448	160	460	172	612	792	2
cercanías	468	160	508	172	612	792	2
de	516	160	526	172	612	792	2
la	533	160	541	172	612	792	2
Colonia	317	172	352	185	612	792	2
Agrícola	357	172	394	185	612	792	2
de	399	172	410	185	612	792	2
Turén	415	172	440	185	612	792	2
(9°16'	445	172	473	185	612	792	2
N,	478	172	489	185	612	792	2
69°07'	494	172	523	185	612	792	2
W,	528	172	541	185	612	792	2
122	317	185	334	197	612	792	2
msnm),	347	185	379	197	612	792	2
municipio	392	185	436	197	612	792	2
Turén	449	185	475	197	612	792	2
del	487	185	501	197	612	792	2
estado	514	185	541	197	612	792	2
Portuguesa,	317	198	368	210	612	792	2
en	371	198	381	210	612	792	2
diciembre	384	198	427	210	612	792	2
2010	430	198	451	210	612	792	2
con	454	198	470	210	612	792	2
una	472	198	488	210	612	792	2
sembradora	491	198	541	210	612	792	2
manual	317	210	349	223	612	792	2
de	354	210	364	223	612	792	2
disco	368	210	391	223	612	792	2
vertical.	395	210	430	223	612	792	2
Sobre	435	210	460	223	612	792	2
esta	464	210	481	223	612	792	2
población	485	210	528	223	612	792	2
se	532	210	541	223	612	792	2
seleccionaron	317	223	377	235	612	792	2
en	382	223	392	235	612	792	2
campo	397	223	426	235	612	792	2
100	431	223	448	235	612	792	2
plantas	453	223	483	235	612	792	2
individuales	488	223	541	235	612	792	2
que	317	236	333	248	612	792	2
visualmente	347	236	399	248	612	792	2
poseían	412	236	445	248	612	792	2
buenos	459	236	490	248	612	792	2
atributos	503	236	541	248	612	792	2
agronómicos	317	248	373	260	612	792	2
(plantas	391	248	425	260	612	792	2
sin	442	248	455	260	612	792	2
evidencia	472	248	513	260	612	792	2
de	531	248	541	260	612	792	2
enfermedades,	317	261	380	273	612	792	2
con	383	261	399	273	612	792	2
una	403	261	418	273	612	792	2
gran	422	261	441	273	612	792	2
cantidad	445	261	481	273	612	792	2
de	485	261	495	273	612	792	2
cápsulas).	498	261	541	273	612	792	2
Estas	317	274	340	286	612	792	2
plantas	347	274	377	286	612	792	2
se	384	274	393	286	612	792	2
trillaron	399	274	434	286	612	792	2
individualmente,	441	274	513	286	612	792	2
y	520	274	526	286	612	792	2
se	532	274	541	286	612	792	2
registró	317	286	350	298	612	792	2
el	356	286	364	298	612	792	2
rendimiento	370	286	422	298	612	792	2
en	428	286	438	298	612	792	2
grano	444	286	468	298	612	792	2
y	474	286	479	298	612	792	2
color	485	286	507	298	612	792	2
de	513	286	523	298	612	792	2
las	529	286	541	298	612	792	2
semillas	317	299	353	311	612	792	2
para	356	299	374	311	612	792	2
generar	377	299	410	311	612	792	2
100	413	299	429	311	612	792	2
familias	432	299	467	311	612	792	2
F	470	299	476	311	612	792	2
4	476	304	479	312	612	792	2
.	479	299	482	311	612	792	2
De	485	299	498	311	612	792	2
estas	501	299	522	311	612	792	2
100	525	299	541	311	612	792	2
familias	317	312	352	324	612	792	2
se	356	312	365	324	612	792	2
seleccionaron	369	312	428	324	612	792	2
las	432	312	444	324	612	792	2
30	448	312	458	324	612	792	2
de	462	312	473	324	612	792	2
grano	476	312	501	324	612	792	2
de	505	312	515	324	612	792	2
color	519	312	541	324	612	792	2
claro	317	324	339	336	612	792	2
(desde	342	324	370	336	612	792	2
blanco	373	324	401	336	612	792	2
hasta	404	324	426	336	612	792	2
color	429	324	451	336	612	792	2
amarillo	454	324	490	336	612	792	2
crema)	493	324	523	336	612	792	2
con	525	324	541	336	612	792	2
mayor	317	337	345	349	612	792	2
rendimiento,	348	337	403	349	612	792	2
y	405	337	411	349	612	792	2
se	414	337	423	349	612	792	2
generaron	425	337	469	349	612	792	2
30	471	337	482	349	612	792	2
familias	485	337	520	349	612	792	2
élite	523	337	541	349	612	792	2
de	317	350	328	362	612	792	2
grano	330	350	355	362	612	792	2
claro.	357	350	382	362	612	792	2
Figura	71	619	103	631	612	792	2
1.	105	619	114	631	612	792	2
Esquema	117	619	157	631	612	792	2
de	160	619	170	631	612	792	2
la	173	619	181	631	612	792	2
obtención	183	619	227	631	612	792	2
de	230	619	240	631	612	792	2
la	243	619	251	631	612	792	2
población	253	619	297	631	612	792	2
básica	299	619	327	631	612	792	2
de	330	619	340	631	612	792	2
la	343	619	351	631	612	792	2
cual	354	619	372	631	612	792	2
se	375	619	384	631	612	792	2
derivó	387	619	415	631	612	792	2
el	417	619	425	631	612	792	2
cultivar	428	619	462	631	612	792	2
UCLA-2	464	619	504	631	612	792	2
Las	88	645	104	657	612	792	2
30	107	645	118	657	612	792	2
familias	120	645	156	657	612	792	2
se	159	645	168	657	612	792	2
evaluaron	171	645	214	657	612	792	2
en	217	645	227	657	612	792	2
las	230	645	242	657	612	792	2
localidades	245	645	295	657	612	792	2
de	71	658	81	670	612	792	2
Canoíta	87	658	121	670	612	792	2
(9°12'	127	658	155	670	612	792	2
N,	161	658	172	670	612	792	2
68°56'	178	658	208	670	612	792	2
O,	214	658	224	670	612	792	2
101	230	658	247	670	612	792	2
msnm)	253	658	283	670	612	792	2
y	289	658	295	670	612	792	2
Chorrerones	71	670	125	683	612	792	2
(9°10'	130	670	158	683	612	792	2
N,	162	670	173	683	612	792	2
68°59'	177	670	207	683	612	792	2
W,	211	670	225	683	612	792	2
102	229	670	245	683	612	792	2
msnm)	250	670	280	683	612	792	2
en	284	670	295	683	612	792	2
el	71	683	79	695	612	792	2
municipio	83	683	127	695	612	792	2
Santa	131	683	156	695	612	792	2
Rosalía	160	683	193	695	612	792	2
del	196	683	210	695	612	792	2
estado	214	683	242	695	612	792	2
Portuguesa	246	683	295	695	612	792	2
en	71	696	81	708	612	792	2
el	85	696	93	708	612	792	2
ciclo	97	696	118	708	612	792	2
comercial	122	696	165	708	612	792	2
2011-2012,	169	696	219	708	612	792	2
en	223	696	234	708	612	792	2
un	237	696	248	708	612	792	2
diseño	252	696	281	708	612	792	2
de	284	696	295	708	612	792	2
bloques	71	708	105	721	612	792	2
al	109	708	117	721	612	792	2
azar	121	708	140	721	612	792	2
con	144	708	160	721	612	792	2
cuatro	164	708	191	721	612	792	2
repeticiones,	196	708	251	721	612	792	2
donde	256	708	283	721	612	792	2
la	287	708	295	721	612	792	2
unidad	317	645	347	657	612	792	2
experimental	352	645	409	657	612	792	2
consistió	413	645	452	657	612	792	2
en	457	645	467	657	612	792	2
una	471	645	487	657	612	792	2
hilera	492	645	517	657	612	792	2
de	521	645	531	657	612	792	2
5	536	645	541	657	612	792	2
m	317	658	326	670	612	792	2
de	330	658	340	670	612	792	2
largo.	344	658	370	670	612	792	2
En	374	658	386	670	612	792	2
estos	390	658	412	670	612	792	2
ensayos	416	658	451	670	612	792	2
se	455	658	464	670	612	792	2
identificaron	468	658	525	670	612	792	2
las	529	658	541	670	612	792	2
seis	317	670	334	683	612	792	2
familias	345	670	380	683	612	792	2
de	391	670	401	683	612	792	2
mayor	412	670	440	683	612	792	2
rendimiento.	451	670	507	683	612	792	2
Estas	518	670	541	683	612	792	2
familias	317	683	353	695	612	792	2
se	359	683	368	695	612	792	2
evaluaron	374	683	417	695	612	792	2
en	423	683	433	695	612	792	2
Chorrerones	439	683	494	695	612	792	2
y	500	683	505	695	612	792	2
Uveral	511	683	541	695	612	792	2
(9°09'	317	696	346	708	612	792	2
N,	350	696	360	708	612	792	2
69°08'	364	696	394	708	612	792	2
W,	398	696	411	708	612	792	2
110	415	696	432	708	612	792	2
msnm)	436	696	466	708	612	792	2
en	470	696	481	708	612	792	2
el	485	696	493	708	612	792	2
municipio	496	696	541	708	612	792	2
Santa	317	708	342	721	612	792	2
Rosalía	347	708	380	721	612	792	2
del	384	708	398	721	612	792	2
estado	403	708	431	721	612	792	2
Portuguesa,	435	708	487	721	612	792	2
en	492	708	502	721	612	792	2
el	507	708	515	721	612	792	2
ciclo	520	708	541	721	612	792	2
63	531	36	541	47	612	792	3
Laurentin,	71	47	126	61	612	792	3
H.	129	47	141	61	612	792	3
comercial	71	71	114	83	612	792	3
2012-2013	119	71	166	83	612	792	3
en	171	71	181	83	612	792	3
un	185	71	196	83	612	792	3
diseño	201	71	229	83	612	792	3
de	234	71	244	83	612	792	3
bloques	248	71	282	83	612	792	3
al	287	71	295	83	612	792	3
azar	71	84	89	96	612	792	3
con	97	84	112	96	612	792	3
cuatro	120	84	147	96	612	792	3
repeticiones	155	84	208	96	612	792	3
donde	215	84	242	96	612	792	3
la	249	84	257	96	612	792	3
unidad	265	84	295	96	612	792	3
experimental	71	97	128	109	612	792	3
consistió	132	97	171	109	612	792	3
en	175	97	185	109	612	792	3
cinco	189	97	212	109	612	792	3
hileras	216	97	245	109	612	792	3
de	249	97	259	109	612	792	3
7	263	97	269	109	612	792	3
m	272	97	281	109	612	792	3
de	284	97	295	109	612	792	3
longitud.	71	109	110	121	612	792	3
Estos	118	109	141	121	612	792	3
ensayos	149	109	184	121	612	792	3
permitieron	191	109	242	121	612	792	3
identificar	249	109	295	121	612	792	3
tres	71	122	87	134	612	792	3
familias	90	122	126	134	612	792	3
con	129	122	145	134	612	792	3
altos	148	122	169	134	612	792	3
rendimientos	172	122	230	134	612	792	3
y	233	122	239	134	612	792	3
con	242	122	258	134	612	792	3
mínima	261	122	295	134	612	792	3
interacción	71	135	120	147	612	792	3
genotipo	126	135	165	147	612	792	3
x	172	135	177	147	612	792	3
ambiente;	184	135	227	147	612	792	3
una	234	135	250	147	612	792	3
de	256	135	267	147	612	792	3
estas	273	135	295	147	612	792	3
familias,	71	147	109	159	612	792	3
la	112	147	120	159	612	792	3
CH114	123	147	154	159	612	792	3
es	157	147	166	159	612	792	3
el	169	147	177	159	612	792	3
nuevo	180	147	207	159	612	792	3
cultivar	209	147	243	159	612	792	3
UCLA-2.	246	147	288	159	612	792	3
Descripción	71	160	127	172	612	792	3
del	129	160	143	172	612	792	3
cultivar	146	160	183	172	612	792	3
En	85	172	97	185	612	792	3
siembra	103	172	138	185	612	792	3
realizada	144	172	183	185	612	792	3
en	189	172	200	185	612	792	3
Chorrerones	205	172	260	185	612	792	3
(2013-	265	172	295	185	612	792	3
2014)	71	185	97	197	612	792	3
se	100	185	109	197	612	792	3
tomaron	113	185	149	197	612	792	3
50	153	185	164	197	612	792	3
plantas	167	185	198	197	612	792	3
de	202	185	212	197	612	792	3
forma	216	185	242	197	612	792	3
aleatoria,	245	185	286	197	612	792	3
y	289	185	295	197	612	792	3
se	71	198	80	210	612	792	3
determinaron	89	198	147	210	612	792	3
sobre	156	198	180	210	612	792	3
ella	188	198	204	210	612	792	3
algunas	213	198	246	210	612	792	3
variables	255	198	295	210	612	792	3
morfológicas	71	210	129	223	612	792	3
propuestas	135	210	183	223	612	792	3
por	189	210	204	223	612	792	3
IPGRI	210	210	239	223	612	792	3
y	246	210	251	223	612	792	3
NBPGR	258	210	295	223	612	792	3
(2004)	71	223	100	235	612	792	3
para	103	223	122	235	612	792	3
la	125	223	133	235	612	792	3
caracterización	136	223	203	235	612	792	3
del	206	223	219	235	612	792	3
ajonjolí.	222	223	259	235	612	792	3
De	262	223	275	235	612	792	3
esta	278	223	295	235	612	792	3
manera	71	236	103	248	612	792	3
se	107	236	116	248	612	792	3
indica	120	236	147	248	612	792	3
que	151	236	167	248	612	792	3
UCLA-2	171	236	210	248	612	792	3
es	214	236	223	248	612	792	3
un	227	236	238	248	612	792	3
cultivar	241	236	275	248	612	792	3
con	279	236	295	248	612	792	3
plantas	71	248	102	260	612	792	3
de	108	248	118	260	612	792	3
ramificación	124	248	179	260	612	792	3
basal,	185	248	210	260	612	792	3
de	216	248	226	260	612	792	3
una	232	248	248	260	612	792	3
altura	254	248	279	260	612	792	3
de	284	248	295	260	612	792	3
128,20	71	261	101	273	612	792	3
±	107	261	113	273	612	792	3
9,68	119	261	138	273	612	792	3
cm	144	261	158	273	612	792	3
(	164	261	167	273	612	792	3
X	170	264	175	274	612	792	3
±SD)	179	261	202	273	612	792	3
y	208	261	214	273	612	792	3
una	220	261	236	273	612	792	3
longitud	242	261	278	273	612	792	3
de	284	261	295	273	612	792	3
entrenudos	71	276	119	288	612	792	3
de	124	276	134	288	612	792	3
2,63±0,08	139	276	184	288	612	792	3
cm	189	276	202	288	612	792	3
con	207	276	223	288	612	792	3
un	228	276	239	288	612	792	3
ciclo	244	276	265	288	612	792	3
desde	270	276	295	288	612	792	3
siembra	71	289	106	301	612	792	3
hasta	112	289	135	301	612	792	3
cosecha	141	289	176	301	612	792	3
de	182	289	192	301	612	792	3
aproximadamente	199	289	277	301	612	792	3
95	284	289	295	301	612	792	3
días.	71	302	91	314	612	792	3
Al	97	302	108	314	612	792	3
momento	114	302	156	314	612	792	3
de	161	302	172	314	612	792	3
aparecer	177	302	215	314	612	792	3
la	221	302	228	314	612	792	3
floración,	234	302	277	314	612	792	3
las	282	302	295	314	612	792	3
plantas	71	314	102	326	612	792	3
poseen	107	314	138	326	612	792	3
5,50	152	314	172	326	612	792	3
±	177	314	183	326	612	792	3
0,25	188	314	207	326	612	792	3
nudos;	212	314	241	326	612	792	3
y	246	314	252	326	612	792	3
desde	257	314	282	326	612	792	3
el	287	314	295	326	612	792	3
momento	71	327	112	339	612	792	3
de	116	327	127	339	612	792	3
la	131	327	139	339	612	792	3
siembra	143	327	178	339	612	792	3
hasta	182	327	204	339	612	792	3
que	208	327	224	339	612	792	3
el	228	327	236	339	612	792	3
50	240	327	251	339	612	792	3
%	255	327	264	339	612	792	3
de	268	327	278	339	612	792	3
las	282	327	295	339	612	792	3
plantas	71	339	102	352	612	792	3
presentan	106	339	148	352	612	792	3
floración	152	339	191	352	612	792	3
transcurren	195	339	244	352	612	792	3
32,2	248	339	267	352	612	792	3
±	271	339	277	352	612	792	3
2,6	281	339	295	352	612	792	3
días.	71	352	91	364	612	792	3
Las	94	352	110	364	612	792	3
flores	113	352	138	364	612	792	3
(una	141	352	161	364	612	792	3
por	163	352	178	364	612	792	3
axila)	181	352	206	364	612	792	3
presentan	209	352	251	364	612	792	3
corola	254	352	282	364	612	792	3
de	284	352	295	364	612	792	3
color	71	365	94	377	612	792	3
rosado,	99	365	131	377	612	792	3
con	137	365	152	377	612	792	3
foveola	158	365	191	377	612	792	3
en	196	365	207	377	612	792	3
forma	212	365	239	377	612	792	3
de	244	365	255	377	612	792	3
V	260	365	268	377	612	792	3
y	273	365	279	377	612	792	3
de	284	365	295	377	612	792	3
color	71	377	93	390	612	792	3
amarillo.	98	377	137	390	612	792	3
El	141	377	151	390	612	792	3
cáliz	155	377	176	390	612	792	3
presenta	180	377	217	390	612	792	3
8,81	221	377	240	390	612	792	3
±	244	377	250	390	612	792	3
0,06	254	377	273	390	612	792	3
mm	278	377	295	390	612	792	3
de	71	390	81	402	612	792	3
longitud.	85	390	125	402	612	792	3
Se	128	390	139	402	612	792	3
evidencian	143	390	191	402	612	792	3
nectarios	195	390	234	402	612	792	3
medianos	238	390	280	402	612	792	3
de	284	390	295	402	612	792	3
color	71	403	94	415	612	792	3
amarillo	101	403	138	415	612	792	3
pálido.	145	403	175	415	612	792	3
Los	182	403	199	415	612	792	3
primeros	206	403	245	415	612	792	3
frutos	253	403	278	415	612	792	3
se	286	403	295	415	612	792	3
producen	71	415	112	428	612	792	3
a	116	415	121	428	612	792	3
una	126	415	142	428	612	792	3
altura	146	415	171	428	612	792	3
sobre	176	415	200	428	612	792	3
el	204	415	212	428	612	792	3
suelo	217	415	240	428	612	792	3
de	244	415	255	428	612	792	3
45,12	259	415	284	428	612	792	3
±	289	415	295	428	612	792	3
9,56	71	428	90	440	612	792	3
cm,	96	428	112	440	612	792	3
y	117	428	123	440	612	792	3
las	128	428	141	440	612	792	3
primeras	146	428	185	440	612	792	3
ramas	190	428	216	440	612	792	3
a	222	428	227	440	612	792	3
una	232	428	248	440	612	792	3
altura	254	428	279	440	612	792	3
de	284	428	295	440	612	792	3
22,00	71	441	96	453	612	792	3
±	101	441	107	453	612	792	3
7,83	111	441	131	453	612	792	3
cm.	135	441	152	453	612	792	3
Las	156	441	172	453	612	792	3
cápsulas	177	441	215	453	612	792	3
son	219	441	235	453	612	792	3
afiladas	240	441	274	453	612	792	3
con	279	441	295	453	612	792	3
una	71	453	87	466	612	792	3
longitud	91	453	127	466	612	792	3
de	131	453	141	466	612	792	3
280	145	453	162	466	612	792	3
±	166	453	172	466	612	792	3
11	175	453	186	466	612	792	3
mm	190	453	207	466	612	792	3
y	211	453	216	466	612	792	3
un	220	453	231	466	612	792	3
ancho	235	453	261	466	612	792	3
de	265	453	276	466	612	792	3
8	279	453	285	466	612	792	3
±	289	453	295	466	612	792	3
0,1	71	466	85	478	612	792	3
mm,	90	466	110	478	612	792	3
y	115	466	121	478	612	792	3
se	126	466	135	478	612	792	3
presentan	141	466	183	478	612	792	3
en	188	466	199	478	612	792	3
número	204	466	237	478	612	792	3
de	243	466	253	478	612	792	3
70,30	259	466	283	478	612	792	3
±	289	466	295	478	612	792	3
36,49	71	479	96	491	612	792	3
por	104	479	119	491	612	792	3
planta.	128	479	157	491	612	792	3
Los	166	479	182	491	612	792	3
granos	191	479	220	491	612	792	3
son	229	479	244	491	612	792	3
de	253	479	263	491	612	792	3
color	272	479	295	491	612	792	3
uniforme,	71	491	114	503	612	792	3
amarillo	121	491	158	503	612	792	3
crema.	165	491	195	503	612	792	3
El	210	491	220	503	612	792	3
peso	227	491	247	503	612	792	3
de	255	491	265	503	612	792	3
1000	273	491	295	503	612	792	3
semillas	71	504	107	516	612	792	3
es	110	504	120	516	612	792	3
de	123	504	134	516	612	792	3
3,16±0,20	137	504	182	516	612	792	3
g	185	504	191	516	612	792	3
y	194	504	200	516	612	792	3
sus	203	504	217	516	612	792	3
dimensiones	221	504	276	516	612	792	3
son	279	504	295	516	612	792	3
de	71	517	81	529	612	792	3
3,30±0,17	88	517	133	529	612	792	3
mm	140	517	157	529	612	792	3
de	164	517	174	529	612	792	3
largo	181	517	204	529	612	792	3
con	211	517	226	529	612	792	3
un	233	517	244	529	612	792	3
ancho	251	517	277	529	612	792	3
de	284	517	295	529	612	792	3
1,70±0,04	71	529	115	541	612	792	3
mm	118	529	135	541	612	792	3
en	138	529	148	541	612	792	3
su	151	529	161	541	612	792	3
parte	164	529	186	541	612	792	3
más	189	529	206	541	612	792	3
amplia.	209	529	242	541	612	792	3
UCLA-2,	345	47	392	61	612	792	3
un	395	47	408	61	612	792	3
nuevo	411	47	442	61	612	792	3
cultivar	445	47	485	61	612	792	3
de	488	47	500	61	612	792	3
ajonjolí	503	47	542	61	612	792	3
Rendimiento	317	71	378	83	612	792	3
del	381	71	395	83	612	792	3
cultivar	397	71	434	83	612	792	3
Para	332	84	351	96	612	792	3
la	360	84	368	96	612	792	3
determinación	376	84	439	96	612	792	3
del	448	84	461	96	612	792	3
rendimiento	470	84	523	96	612	792	3
se	532	84	541	96	612	792	3
establecieron	317	97	375	109	612	792	3
cinco	380	97	404	109	612	792	3
ensayos,	409	97	447	109	612	792	3
cada	452	97	472	109	612	792	3
uno	477	97	493	109	612	792	3
en	498	97	509	109	612	792	3
cuatro	514	97	541	109	612	792	3
bloques	317	109	352	121	612	792	3
al	357	109	365	121	612	792	3
azar	370	109	388	121	612	792	3
con	393	109	409	121	612	792	3
unidades	414	109	454	121	612	792	3
experimentales	459	109	525	121	612	792	3
de	531	109	541	121	612	792	3
11,25	317	122	342	134	612	792	3
m	345	122	354	134	612	792	3
2	354	120	357	128	612	792	3
,	357	122	360	134	612	792	3
en	363	122	374	134	612	792	3
la	377	122	385	134	612	792	3
siguiente	388	122	427	134	612	792	3
forma:	431	122	460	134	612	792	3
dos	463	122	478	134	612	792	3
ensayos	482	122	516	134	612	792	3
en	520	122	530	134	612	792	3
el	533	122	541	134	612	792	3
ciclo	317	135	339	147	612	792	3
2013-2014	342	135	390	147	612	792	3
(uno	393	135	414	147	612	792	3
en	417	135	427	147	612	792	3
la	431	135	439	147	612	792	3
localidad	442	135	483	147	612	792	3
de	486	135	497	147	612	792	3
Carretera	500	135	541	147	612	792	3
V	317	147	325	159	612	792	3
del	329	147	342	159	612	792	3
municipio	345	147	390	159	612	792	3
Turén,	393	147	422	159	612	792	3
estado	425	147	453	159	612	792	3
Portuguesa,	457	147	508	159	612	792	3
y	515	147	520	159	612	792	3
otro	523	147	541	159	612	792	3
en	317	160	328	172	612	792	3
Chorrerones),	336	160	397	172	612	792	3
dos	405	160	421	172	612	792	3
en	429	160	439	172	612	792	3
el	448	160	456	172	612	792	3
ciclo	464	160	485	172	612	792	3
2014-2015	494	160	541	172	612	792	3
(carretera	317	172	359	185	612	792	3
V	363	172	371	185	612	792	3
y	375	172	381	185	612	792	3
Estación	385	172	422	185	612	792	3
Experimental	426	172	486	185	612	792	3
de	489	172	500	185	612	792	3
INIA	504	172	527	185	612	792	3
en	531	172	541	185	612	792	3
La	317	185	329	197	612	792	3
Colonia	333	185	368	197	612	792	3
de	372	185	382	197	612	792	3
Turén,	386	185	415	197	612	792	3
municipio	419	185	463	197	612	792	3
Turén)	467	185	497	197	612	792	3
y	501	185	506	197	612	792	3
uno	510	185	527	197	612	792	3
en	531	185	541	197	612	792	3
el	317	198	325	210	612	792	3
ciclo	329	198	350	210	612	792	3
2015-2016	354	198	401	210	612	792	3
(Santa	405	198	433	210	612	792	3
Cruz,	436	198	460	210	612	792	3
municipio	464	198	509	210	612	792	3
Turén,	512	198	541	210	612	792	3
9°15'	317	210	342	223	612	792	3
N,	347	210	358	223	612	792	3
68°47	364	210	390	223	612	792	3
W,	396	210	409	223	612	792	3
93	414	210	425	223	612	792	3
msnm).	431	210	464	223	612	792	3
En	470	210	482	223	612	792	3
los	488	210	501	223	612	792	3
ensayos	506	210	541	223	612	792	3
participó	317	223	356	235	612	792	3
el	361	223	369	235	612	792	3
cultivar	374	223	408	235	612	792	3
UCLA-1	412	223	451	235	612	792	3
(Montilla	456	223	498	235	612	792	3
y	502	223	508	235	612	792	3
Terán.	513	223	541	235	612	792	3
1996)	317	236	343	248	612	792	3
como	348	236	372	248	612	792	3
testigo.	377	236	409	248	612	792	3
Adicionalmente,	414	236	487	248	612	792	3
en	492	236	502	248	612	792	3
el	507	236	515	248	612	792	3
ciclo	520	236	541	248	612	792	3
2015-2016	317	248	365	260	612	792	3
se	374	248	383	260	612	792	3
realizaron	392	248	436	260	612	792	3
evaluaciones	445	248	502	260	612	792	3
en	511	248	521	260	612	792	3
un	530	248	541	260	612	792	3
diseño	317	261	346	273	612	792	3
de	352	261	363	273	612	792	3
bloques	369	261	403	273	612	792	3
al	409	261	417	273	612	792	3
azar	423	261	442	273	612	792	3
junto	448	261	471	273	612	792	3
a	477	261	482	273	612	792	3
otras	488	261	509	273	612	792	3
líneas	515	261	541	273	612	792	3
experimentales,	317	274	387	286	612	792	3
en	391	274	401	286	612	792	3
el	405	274	413	286	612	792	3
que	417	274	433	286	612	792	3
se	437	274	446	286	612	792	3
establecieron	450	274	508	286	612	792	3
sendas	512	274	541	286	612	792	3
parcelas	317	286	353	298	612	792	3
de	356	286	367	298	612	792	3
multiplicación	369	286	433	298	612	792	3
para	436	286	455	298	612	792	3
UCLA-2	457	286	496	298	612	792	3
y	499	286	505	298	612	792	3
UCLA-	508	286	541	298	612	792	3
1,	317	299	326	311	612	792	3
ambas	328	299	356	311	612	792	3
de	359	299	370	311	612	792	3
1575	372	299	394	311	612	792	3
m	397	299	406	311	612	792	3
2	406	297	409	305	612	792	3
en	412	299	422	311	612	792	3
la	425	299	433	311	612	792	3
localidad	436	299	476	311	612	792	3
de	479	299	489	311	612	792	3
Las	492	299	508	311	612	792	3
Marías	511	299	541	311	612	792	3
(municipio	317	312	366	324	612	792	3
Turén,	371	312	400	324	612	792	3
estado	405	312	433	324	612	792	3
Portuguesa,	438	312	490	324	612	792	3
9°21'	501	312	525	324	612	792	3
N,	530	312	541	324	612	792	3
69°08'	317	324	347	336	612	792	3
W,	351	324	364	336	612	792	3
140	368	324	385	336	612	792	3
msnm).	388	324	422	336	612	792	3
En	425	324	438	336	612	792	3
todas	441	324	465	336	612	792	3
las	468	324	481	336	612	792	3
evaluaciones	484	324	541	336	612	792	3
UCLA-2	317	337	356	349	612	792	3
presentó	364	337	402	349	612	792	3
un	409	337	420	349	612	792	3
rendimiento	428	337	481	349	612	792	3
mayor	489	337	517	349	612	792	3
que	525	337	541	349	612	792	3
UCLA-1,	317	350	359	362	612	792	3
el	367	350	375	362	612	792	3
cual	383	350	401	362	612	792	3
en	409	350	419	362	612	792	3
promedio	427	350	470	362	612	792	3
fue	477	350	491	362	612	792	3
28,41	499	350	524	362	612	792	3
%	532	350	541	362	612	792	3
superior	317	362	353	374	612	792	3
(Cuadro	356	362	392	374	612	792	3
1).	395	362	407	374	612	792	3
El	332	375	341	387	612	792	3
rendimiento	349	375	403	387	612	792	3
de	411	375	421	387	612	792	3
UCLA-2	429	375	468	387	612	792	3
así	476	375	488	387	612	792	3
como	496	375	521	387	612	792	3
las	529	375	541	387	612	792	3
características	317	387	380	400	612	792	3
del	385	387	398	400	612	792	3
grano	403	387	428	400	612	792	3
que	433	387	449	400	612	792	3
producen,	454	387	497	400	612	792	3
lo	502	387	511	400	612	792	3
hacen	515	387	541	400	612	792	3
un	317	400	328	412	612	792	3
material	339	400	375	412	612	792	3
que	385	400	401	412	612	792	3
potencialmente	412	400	479	412	612	792	3
podría	490	400	518	412	612	792	3
ser	528	400	541	412	612	792	3
rápidamente	317	413	372	425	612	792	3
adoptado	378	413	419	425	612	792	3
como	425	413	450	425	612	792	3
un	456	413	467	425	612	792	3
nuevo	474	413	501	425	612	792	3
cultivar	507	413	541	425	612	792	3
entre	317	425	339	438	612	792	3
los	346	425	358	438	612	792	3
productores	365	425	417	438	612	792	3
de	423	425	433	438	612	792	3
ajonjolí	439	425	473	438	612	792	3
de	479	425	490	438	612	792	3
los	496	425	509	438	612	792	3
llanos	515	425	541	438	612	792	3
centro-occidentales	317	438	403	450	612	792	3
de	406	438	416	450	612	792	3
Venezuela.	419	438	468	450	612	792	3
UCLA-2	332	451	371	463	612	792	3
requiere	380	451	416	463	612	792	3
aún	425	451	441	463	612	792	3
ser	450	451	463	463	612	792	3
inscrito	472	451	505	463	612	792	3
en	514	451	524	463	612	792	3
el	533	451	541	463	612	792	3
Servicio	317	463	354	476	612	792	3
Nacional	362	463	402	476	612	792	3
de	410	463	421	476	612	792	3
Semillas	429	463	467	476	612	792	3
para	475	463	494	476	612	792	3
que	503	463	519	476	612	792	3
sea	527	463	541	476	612	792	3
oficialmente	317	476	372	488	612	792	3
evaluado.	377	476	419	488	612	792	3
Su	424	476	435	488	612	792	3
entrada	439	476	472	488	612	792	3
en	476	476	487	488	612	792	3
el	491	476	499	488	612	792	3
mercado	503	476	541	488	612	792	3
de	317	489	328	501	612	792	3
semillas	334	489	370	501	612	792	3
vendría	376	489	409	501	612	792	3
a	415	489	419	501	612	792	3
suplir	425	489	451	501	612	792	3
una	457	489	472	501	612	792	3
necesidad	478	489	522	501	612	792	3
del	528	489	541	501	612	792	3
sector	317	501	344	513	612	792	3
productivo,	350	501	401	513	612	792	3
puesto	407	501	436	513	612	792	3
que	442	501	458	513	612	792	3
el	465	501	473	513	612	792	3
último	479	501	508	513	612	792	3
nuevo	514	501	541	513	612	792	3
cultivar	317	514	351	526	612	792	3
de	356	514	366	526	612	792	3
ajonjolí	371	514	405	526	612	792	3
fue	410	514	424	526	612	792	3
lanzado	429	514	463	526	612	792	3
hace	468	514	488	526	612	792	3
ya	493	514	503	526	612	792	3
más	508	514	526	526	612	792	3
de	531	514	541	526	612	792	3
dos	317	527	333	539	612	792	3
décadas.	335	527	373	539	612	792	3
Cuadro	71	556	107	568	612	792	3
1.	110	556	118	568	612	792	3
Comparación	121	556	180	568	612	792	3
del	183	556	197	568	612	792	3
rendimiento	199	556	253	568	612	792	3
(kg	256	556	270	568	612	792	3
ha	273	556	284	568	612	792	3
-1	283	554	289	562	612	792	3
)	289	556	293	568	612	792	3
del	296	556	309	568	612	792	3
cultivar	312	556	346	568	612	792	3
UCLA-2	349	556	388	568	612	792	3
con	390	556	406	568	612	792	3
el	409	556	417	568	612	792	3
cultivar	420	556	454	568	612	792	3
testigo	457	556	486	568	612	792	3
UCLA-1	489	556	528	568	612	792	3
en	531	556	541	568	612	792	3
ensayos	121	568	155	580	612	792	3
de	158	568	169	580	612	792	3
campo	171	568	201	580	612	792	3
en	203	568	214	580	612	792	3
diferentes	216	568	260	580	612	792	3
períodos	263	568	300	580	612	792	3
y	303	568	309	580	612	792	3
localidades	311	568	361	580	612	792	3
Localidad	300	581	340	592	612	792	3
y	342	581	347	592	612	792	3
período	350	581	380	592	612	792	3
INIA	341	593	362	604	612	792	3
La	364	593	375	604	612	792	3
Santa	389	599	411	610	612	792	3
Cruz	414	599	433	610	612	792	3
Las	447	599	461	610	612	792	3
Marías*	464	599	497	610	612	792	3
Carretera	142	599	180	610	612	792	3
V	182	599	190	610	612	792	3
Chorrerones	209	599	258	610	612	792	3
Carretera	278	599	315	610	612	792	3
V	318	599	325	610	612	792	3
Promedio	505	605	544	616	612	792	3
Colonia	342	605	374	616	612	792	3
Cultivar	86	610	119	621	612	792	3
2015-2016	390	611	433	622	612	792	3
2015-2016	450	611	493	622	612	792	3
2013-2014	144	611	188	622	612	792	3
2013-2014	212	611	255	622	612	792	3
2014-2015	280	611	323	622	612	792	3
2014-2015	336	616	379	627	612	792	3
UCLA-2	85	628	120	639	612	792	3
1246,32	150	628	182	639	612	792	3
930,93	220	628	247	639	612	792	3
759,00	287	628	315	639	612	792	3
892,75	344	628	371	639	612	792	3
445,62	398	628	425	639	612	792	3
404,04	458	628	486	639	612	792	3
779,28	511	628	538	639	612	792	3
UCLA-1	85	640	120	651	612	792	3
868,85	152	640	180	651	612	792	3
828,35	220	640	247	651	612	792	3
707,25	287	640	315	651	612	792	3
569,75	344	640	372	651	612	792	3
283,58	398	640	425	651	612	792	3
385,95	458	640	486	651	612	792	3
607,28	511	640	538	651	612	792	3
Diferencia	73	651	115	662	612	792	3
(%)	117	651	132	662	612	792	3
43,44	155	651	177	662	612	792	3
12,38	222	651	245	662	612	792	3
7,32	293	651	310	662	612	792	3
56,69	347	651	369	662	612	792	3
57,14	400	651	423	662	612	792	3
4,69	463	651	481	662	612	792	3
28,41	513	651	536	662	612	792	3
P	100	663	105	674	612	792	3
P≤0,01	152	663	180	674	612	792	3
P≤0,05	219	663	248	674	612	792	3
ns	297	663	306	674	612	792	3
P≤0,01	343	663	372	674	612	792	3
P≤0,01	397	663	426	674	612	792	3
-	470	663	473	674	612	792	3
P:	71	675	79	686	612	792	3
Probabilidad	81	675	131	686	612	792	3
estadística	133	675	173	686	612	792	3
para	175	675	192	686	612	792	3
diferencias	194	675	237	686	612	792	3
significativas	239	675	290	686	612	792	3
entre	292	675	312	686	612	792	3
UCLA-2	314	675	349	686	612	792	3
y	351	675	356	686	612	792	3
el	358	675	365	686	612	792	3
testigo	368	675	393	686	612	792	3
UCLA-1	395	675	430	686	612	792	3
según	433	675	455	686	612	792	3
la	457	675	465	686	612	792	3
prueba	467	675	493	686	612	792	3
de	495	675	505	686	612	792	3
Dunnet	507	675	536	686	612	792	3
ns:	71	686	82	697	612	792	3
Sin	85	686	98	697	612	792	3
diferencias	100	686	143	697	612	792	3
significativas	145	686	197	697	612	792	3
(P>0,05)	199	686	233	697	612	792	3
*	236	686	241	697	612	792	3
En	244	686	255	697	612	792	3
Las	257	686	271	697	612	792	3
Marías	274	686	301	697	612	792	3
no	303	686	313	697	612	792	3
hay	315	686	330	697	612	792	3
resultados	332	686	371	697	612	792	3
de	374	686	383	697	612	792	3
pruebas	386	686	416	697	612	792	3
estadísticas	418	686	462	697	612	792	3
puesto	465	686	490	697	612	792	3
que	493	686	507	697	612	792	3
no	509	686	519	697	612	792	3
hubo	522	686	541	697	612	792	3
repeticiones	71	698	118	709	612	792	3
para	120	698	137	709	612	792	3
los	139	698	150	709	612	792	3
dos	152	698	166	709	612	792	3
tratamientos	168	698	216	709	612	792	3
64	71	36	81	47	612	792	4
Volumen	71	47	118	61	612	792	4
29	121	47	133	61	612	792	4
(2017)	136	47	168	61	612	792	4
BIOAGRO	276	47	334	61	612	792	4
LITERATURA	118	75	198	88	612	792	4
CITADA	201	75	248	88	612	792	4
1.	71	99	79	111	612	792	4
Corona,	85	99	120	111	612	792	4
A.,	126	99	139	111	612	792	4
N.	145	99	156	111	612	792	4
Viera	161	99	186	111	612	792	4
y	191	99	197	111	612	792	4
H.	203	99	213	111	612	792	4
Laurentin.	219	99	264	111	612	792	4
2013.	270	99	295	111	612	792	4
Caracterización	85	111	154	124	612	792	4
morfológica	157	111	211	124	612	792	4
y	213	111	219	124	612	792	4
relación	222	111	257	124	612	792	4
fenética	260	111	295	124	612	792	4
de	85	124	96	136	612	792	4
germoplasma	109	124	168	136	612	792	4
mejorado	182	124	224	136	612	792	4
de	237	124	248	136	612	792	4
ajonjolí	261	124	295	136	612	792	4
(Sesamum	85	137	130	149	612	792	4
indicum	137	137	172	149	612	792	4
L.).	178	137	194	149	612	792	4
Revista	201	137	234	149	612	792	4
Facultad	240	137	278	149	612	792	4
de	284	137	295	149	612	792	4
Agronomía	85	149	135	162	612	792	4
(UCV)	138	149	169	162	612	792	4
39:	171	149	185	162	612	792	4
51-59.	188	149	217	162	612	792	4
2.	71	165	79	177	612	792	4
FAO	85	165	107	177	612	792	4
(Food	115	165	141	177	612	792	4
and	149	165	165	177	612	792	4
Agriculture	172	165	223	177	612	792	4
Organization).	231	165	295	177	612	792	4
2016.	85	178	110	190	612	792	4
Base	116	178	137	190	612	792	4
de	143	178	153	190	612	792	4
datos	159	178	182	190	612	792	4
de	188	178	198	190	612	792	4
producción	204	178	254	190	612	792	4
agrícola	259	178	295	190	612	792	4
FAOstat.	85	190	125	203	612	792	4
http://faostat.fao.org.	133	190	226	203	612	792	4
(consulta	233	190	274	203	612	792	4
del	281	190	295	203	612	792	4
2/5/2016).	85	203	131	215	612	792	4
3.	71	219	79	231	612	792	4
IPGRI	85	219	114	231	612	792	4
y	123	219	129	231	612	792	4
NBPGR.	138	219	178	231	612	792	4
2004.	187	219	212	231	612	792	4
Descriptors	222	219	272	231	612	792	4
for	282	219	295	231	612	792	4
sesame	85	231	117	244	612	792	4
(Sesamum	124	231	169	244	612	792	4
spp.).	177	231	201	244	612	792	4
International	209	231	265	244	612	792	4
Plant	272	231	295	244	612	792	4
Genetic	85	244	119	256	612	792	4
Resources	126	244	171	256	612	792	4
Institute,	178	244	217	256	612	792	4
Roma,	224	244	253	256	612	792	4
Italia	260	244	282	256	612	792	4
y	289	244	295	256	612	792	4
National	85	257	123	269	612	792	4
Bureau	128	257	160	269	612	792	4
of	165	257	174	269	612	792	4
Plant	180	257	202	269	612	792	4
Genetic	207	257	241	269	612	792	4
Resources,	247	257	295	269	612	792	4
Nueva	85	269	114	281	612	792	4
Delhi.	117	269	144	281	612	792	4
76	147	269	158	281	612	792	4
p.	160	269	169	281	612	792	4
4.	71	285	79	297	612	792	4
Laurentin,	85	285	131	297	612	792	4
H.,	135	285	148	297	612	792	4
D.	152	285	163	297	612	792	4
Montilla	167	285	205	297	612	792	4
y	209	285	215	297	612	792	4
V.	219	285	230	297	612	792	4
García.	234	285	266	297	612	792	4
2004.	270	285	295	297	612	792	4
Nº	518	47	531	61	612	792	4
1	534	47	540	61	612	792	4
Relación	332	75	371	87	612	792	4
entre	382	75	404	87	612	792	4
el	415	75	423	87	612	792	4
rendimiento	434	75	487	87	612	792	4
de	498	75	509	87	612	792	4
ocho	520	75	541	87	612	792	4
genotipos	332	87	374	100	612	792	4
de	378	87	389	100	612	792	4
ajonjolí	393	87	426	100	612	792	4
(Sesamum	430	87	475	100	612	792	4
indicum	479	87	515	100	612	792	4
L.)	518	87	532	100	612	792	4
y	535	87	541	100	612	792	4
sus	332	100	346	112	612	792	4
componentes.	367	100	428	112	612	792	4
Comparación	450	100	509	112	612	792	4
de	531	100	541	112	612	792	4
metodologías.	332	113	394	125	612	792	4
Bioagro	396	113	432	125	612	792	4
16:	435	113	449	125	612	792	4
153-162.	451	113	491	125	612	792	4
5.	317	128	326	140	612	792	4
Laurentin,	332	128	377	140	612	792	4
H.,	381	128	395	140	612	792	4
D.	399	128	410	140	612	792	4
Montilla	414	128	452	140	612	792	4
y	456	128	461	140	612	792	4
V.	465	128	476	140	612	792	4
García.	480	128	512	140	612	792	4
2007.	516	128	541	140	612	792	4
Interpreting	332	141	384	153	612	792	4
genotype	402	141	443	153	612	792	4
x	461	141	467	153	612	792	4
environment	486	141	541	153	612	792	4
interaction	332	154	379	166	612	792	4
in	384	154	392	166	612	792	4
sesame	397	154	429	166	612	792	4
(Sesamum	434	154	479	166	612	792	4
indicum	485	154	520	166	612	792	4
L.).	525	154	541	166	612	792	4
Journal	332	166	364	178	612	792	4
of	367	166	376	178	612	792	4
Agricultural	379	166	432	178	612	792	4
Science	435	166	469	178	612	792	4
145:	472	166	492	178	612	792	4
263-271.	494	166	534	178	612	792	4
6.	317	182	326	194	612	792	4
Laurentin,	332	182	377	194	612	792	4
H.	384	182	394	194	612	792	4
y	401	182	406	194	612	792	4
P.	413	182	422	194	612	792	4
Karlovsky.	428	182	477	194	612	792	4
2007.	483	182	508	194	612	792	4
AFLP	514	182	541	194	612	792	4
fingerprinting	332	195	393	207	612	792	4
of	399	195	408	207	612	792	4
sesame	415	195	447	207	612	792	4
(Sesamum	454	195	499	207	612	792	4
indicum	506	195	541	207	612	792	4
L.)	332	207	345	219	612	792	4
cultivars:	365	207	406	219	612	792	4
identification,	427	207	489	219	612	792	4
genetic	509	207	541	219	612	792	4
relationship	332	220	384	232	612	792	4
and	397	220	413	232	612	792	4
comparison	427	220	478	232	612	792	4
of	492	220	501	232	612	792	4
AFLP	514	220	541	232	612	792	4
informativeness	332	232	402	245	612	792	4
parameters.	405	232	456	245	612	792	4
Genetic	459	232	493	245	612	792	4
Resources	496	232	541	245	612	792	4
and	332	245	347	257	612	792	4
Crop	350	245	372	257	612	792	4
Evolution	375	245	418	257	612	792	4
54:	421	245	435	257	612	792	4
1437-1446.	438	245	488	257	612	792	4
7.	317	261	326	273	612	792	4
Montilla,	332	261	372	273	612	792	4
D.	377	261	387	273	612	792	4
y	392	261	397	273	612	792	4
H.	402	261	413	273	612	792	4
Terán.	417	261	445	273	612	792	4
1996.	450	261	475	273	612	792	4
UCLA-1,	479	261	521	273	612	792	4
una	525	261	541	273	612	792	4
nueva	332	273	358	286	612	792	4
variedad	362	273	400	286	612	792	4
de	404	273	414	286	612	792	4
ajonjolí	419	273	452	286	612	792	4
(Sesamum	456	273	501	286	612	792	4
indicum	506	273	541	286	612	792	4
L.).	332	286	347	298	612	792	4
Bioagro	350	286	386	298	612	792	4
8:	388	286	397	298	612	792	4
26-29.	400	286	428	298	612	792	4
