ARCHIVOS	71	43	122	57	612	792	1
LATINOAMERICANOS	125	43	227	57	612	792	1
DE	229	43	243	57	612	792	1
NUTRICIÓN	245	43	300	57	612	792	1
Órgano	71	55	101	69	612	792	1
Oficial	103	55	131	69	612	792	1
de	133	55	143	69	612	792	1
la	145	55	152	69	612	792	1
Sociedad	155	55	191	69	612	792	1
Latinoamericana	194	55	261	69	612	792	1
de	264	55	273	69	612	792	1
Nutrición	276	55	314	69	612	792	1
Vol.	481	44	497	58	612	792	1
65	499	44	509	58	612	792	1
N°	513	44	524	58	612	792	1
1,	527	44	534	58	612	792	1
2015	536	44	555	58	612	792	1
Consumo	133	123	207	145	612	792	1
de	211	123	230	145	612	792	1
frutas,	234	123	283	145	612	792	1
verduras	288	123	355	145	612	792	1
y	360	123	369	145	612	792	1
presión	373	123	431	145	612	792	1
arterial.	435	123	493	145	612	792	1
Un	223	143	244	165	612	792	1
estudio	249	143	306	165	612	792	1
poblacional.	310	143	403	165	612	792	1
Lucía	178	170	203	184	612	792	1
Pienovi,	206	170	242	184	612	792	1
Macarena	245	170	289	184	612	792	1
Lara,	292	170	316	184	612	792	1
Patricia	319	170	355	184	612	792	1
Bustos,	358	170	390	184	612	792	1
Hugo	393	170	417	184	612	792	1
Amigo	420	170	448	184	612	792	1
Escuela	144	190	178	204	612	792	1
de	181	190	191	204	612	792	1
Salud	194	190	219	204	612	792	1
Pública,	222	190	258	204	612	792	1
Universidad	260	190	314	204	612	792	1
de	317	190	327	204	612	792	1
Chile.	330	190	356	204	612	792	1
Departamento	359	190	422	204	612	792	1
de	424	190	435	204	612	792	1
Nutrición,	437	190	482	204	612	792	1
Facultad	178	204	216	218	612	792	1
de	219	204	229	218	612	792	1
Medicina,	232	204	276	218	612	792	1
Universidad	279	204	332	218	612	792	1
de	335	204	346	218	612	792	1
Chile.	348	204	375	218	612	792	1
Santiago,	378	204	419	218	612	792	1
Chile.	422	204	448	218	612	792	1
RESUMEN:	71	233	124	246	612	792	1
Palabras	71	545	108	559	612	792	1
clave:	111	545	135	559	612	792	1
Presión	138	546	168	559	612	792	1
arterial,	170	546	201	559	612	792	1
frutas,	204	546	229	559	612	792	1
verduras.	231	546	268	559	612	792	1
SUMMARY.	319	233	373	246	612	792	1
Fruit	379	233	401	246	612	792	1
and	407	233	423	246	612	792	1
vegetable	429	233	469	246	612	792	1
intake,	474	233	504	246	612	792	1
and	509	233	525	246	612	792	1
blood	531	233	555	246	612	792	1
pressure.	319	244	358	257	612	792	1
A	361	244	368	257	612	792	1
population	372	244	418	257	612	792	1
research.	422	244	461	257	612	792	1
Key	319	547	336	560	612	792	1
words:	339	547	368	560	612	792	1
Blood	371	547	395	560	612	792	1
pressure,	397	547	433	560	612	792	1
fruits,	436	547	459	560	612	792	1
vegetables.	462	547	507	560	612	792	1
INTRODUCCIÓN	144	578	233	593	612	792	1
sedentarismo,	319	579	380	593	612	792	1
el	382	579	390	593	612	792	1
tabaquismo,	393	579	446	593	612	792	1
el	449	579	457	593	612	792	1
consumo	459	579	499	593	612	792	1
de	502	579	512	593	612	792	1
alcohol	515	579	547	593	612	792	1
y	550	579	555	593	612	792	1
el	319	592	327	606	612	792	1
estrés	330	592	355	606	612	792	1
(3).	357	592	373	606	612	792	1
La	86	597	98	612	612	792	1
hipertensión	100	597	154	612	612	792	1
arterial	156	597	187	612	612	792	1
constituye	189	597	234	612	612	792	1
una	236	597	252	612	612	792	1
enfermedad	254	597	306	612	612	792	1
crónica	71	611	103	625	612	792	1
no	108	611	119	625	612	792	1
transmisible	123	611	177	625	612	792	1
cuya	182	611	202	625	612	792	1
prevalencia	207	611	258	625	612	792	1
ha	262	611	272	625	612	792	1
ido	277	611	291	625	612	792	1
en	295	611	306	625	612	792	1
aumento	71	624	109	638	612	792	1
en	115	624	125	638	612	792	1
las	130	624	143	638	612	792	1
últimas	148	624	181	638	612	792	1
décadas,	186	624	224	638	612	792	1
además	229	624	262	638	612	792	1
de	268	624	278	638	612	792	1
tener	284	624	306	638	612	792	1
un	71	637	82	651	612	792	1
rol	87	637	99	651	612	792	1
fundamental	103	637	158	651	612	792	1
en	163	637	173	651	612	792	1
el	178	637	186	651	612	792	1
desarrollo	190	637	234	651	612	792	1
de	239	637	249	651	612	792	1
enfermedad	254	637	306	651	612	792	1
cardiovascular,	71	650	138	665	612	792	1
la	148	650	156	665	612	792	1
cual	167	650	186	665	612	792	1
constituye	197	650	242	665	612	792	1
la	253	650	261	665	612	792	1
primera	272	650	306	665	612	792	1
causa	71	663	96	678	612	792	1
de	100	663	110	678	612	792	1
muerte	114	663	145	678	612	792	1
en	149	663	160	678	612	792	1
muchos	168	663	202	678	612	792	1
países	207	663	233	678	612	792	1
del	238	663	251	678	612	792	1
mundo	255	663	286	678	612	792	1
(1).	290	663	306	678	612	792	1
Específicamente	71	677	143	691	612	792	1
en	145	677	156	691	612	792	1
Chile,	158	677	184	691	612	792	1
según	186	677	212	691	612	792	1
la	214	677	222	691	612	792	1
Encuesta	224	677	264	691	612	792	1
Nacional	266	677	306	691	612	792	1
de	71	690	81	704	612	792	1
Salud	85	690	111	704	612	792	1
2009-2010,	115	690	165	704	612	792	1
la	169	690	177	704	612	792	1
prevalencia	181	690	232	704	612	792	1
es	235	690	245	704	612	792	1
del	249	690	262	704	612	792	1
27%	266	690	286	704	612	792	1
(2).	290	690	306	704	612	792	1
Este	71	703	90	717	612	792	1
aumento	93	703	131	717	612	792	1
es	135	703	144	717	612	792	1
debido	147	703	177	717	612	792	1
a	181	703	186	717	612	792	1
diversos	189	703	226	717	612	792	1
factores	229	703	264	717	612	792	1
entre	267	703	289	717	612	792	1
los	293	703	306	717	612	792	1
que	71	716	87	731	612	792	1
se	90	716	99	731	612	792	1
encuentran	103	716	151	731	612	792	1
la	154	716	162	731	612	792	1
alimentación	165	716	222	731	612	792	1
poco	226	716	247	731	612	792	1
saludable,	250	716	295	731	612	792	1
el	298	716	306	731	612	792	1
Diversos	334	611	373	625	612	792	1
estudios	386	611	422	625	612	792	1
han	434	611	450	625	612	792	1
concluido	463	611	506	625	612	792	1
que	519	611	535	625	612	792	1
la	547	611	555	625	612	792	1
alimentación	319	624	376	638	612	792	1
tiene	380	624	401	638	612	792	1
un	405	624	416	638	612	792	1
rol	420	624	433	638	612	792	1
clave	437	624	460	638	612	792	1
en	464	624	474	638	612	792	1
el	479	624	486	638	612	792	1
aumento	491	624	528	638	612	792	1
de	533	624	543	638	612	792	1
la	547	624	555	638	612	792	1
presión	319	637	351	651	612	792	1
arterial,	355	637	389	651	612	792	1
por	393	637	407	651	612	792	1
lo	411	637	420	651	612	792	1
que	423	637	439	651	612	792	1
en	443	637	453	651	612	792	1
la	457	637	465	651	612	792	1
década	469	637	499	651	612	792	1
del	503	637	517	651	612	792	1
noventa	520	637	555	651	612	792	1
el	319	650	327	665	612	792	1
National	332	650	370	665	612	792	1
Institutes	375	650	415	665	612	792	1
of	420	650	429	665	612	792	1
Health	434	650	464	665	612	792	1
de	469	650	479	665	612	792	1
Estados	484	650	518	665	612	792	1
Unidos	523	650	555	665	612	792	1
desarrolló	319	663	363	678	612	792	1
la	369	663	377	678	612	792	1
dieta	383	663	404	678	612	792	1
DASH	410	663	440	678	612	792	1
(Dietary	446	663	483	678	612	792	1
Approaches	488	663	541	678	612	792	1
to	547	663	555	678	612	792	1
Stop	319	677	339	691	612	792	1
Hypertension)	343	677	406	691	612	792	1
como	409	677	434	691	612	792	1
estrategia	437	677	479	691	612	792	1
de	483	677	493	691	612	792	1
prevención	497	677	546	691	612	792	1
y	550	677	555	691	612	792	1
tratamiento	319	690	369	704	612	792	1
(4).	371	690	386	704	612	792	1
Esta	388	690	407	704	612	792	1
dieta	409	690	430	704	612	792	1
consiste	432	690	468	704	612	792	1
en	469	690	480	704	612	792	1
un	482	690	493	704	612	792	1
bajo	495	690	514	704	612	792	1
consumo	515	690	555	704	612	792	1
de	319	703	329	717	612	792	1
sal	332	703	344	717	612	792	1
y	347	703	353	717	612	792	1
de	356	703	366	717	612	792	1
alimentos	369	703	412	717	612	792	1
que	415	703	431	717	612	792	1
la	434	703	442	717	612	792	1
contengan,	445	703	493	717	612	792	1
alto	496	703	512	717	612	792	1
consumo	515	703	555	717	612	792	1
de	319	716	329	731	612	792	1
frutas	333	716	358	731	612	792	1
y	362	716	368	731	612	792	1
verduras,	372	716	413	731	612	792	1
así	421	716	433	731	612	792	1
como	437	716	462	731	612	792	1
el	466	716	474	731	612	792	1
bajo	478	716	497	731	612	792	1
consumo	501	716	541	731	612	792	1
de	545	716	555	731	612	792	1
21	307	736	318	751	612	792	1
22	56	51	67	66	612	792	2
Pienovi	265	51	308	66	612	792	2
et	311	51	319	66	612	792	2
al.	322	51	333	66	612	792	2
grasas	57	73	85	87	612	792	2
saturadas,	93	73	137	87	612	792	2
colesterol	145	73	188	87	612	792	2
y	197	73	202	87	612	792	2
azúcares	211	73	248	87	612	792	2
simples.	257	73	293	87	612	792	2
Contempla	57	86	105	101	612	792	2
además	109	86	142	101	612	792	2
la	146	86	154	101	612	792	2
realización	158	86	207	101	612	792	2
de	211	86	221	101	612	792	2
actividad	225	86	265	101	612	792	2
física	269	86	293	101	612	792	2
(5).	57	99	73	114	612	792	2
Se	72	115	83	130	612	792	2
ha	85	115	95	130	612	792	2
señalado	97	115	136	130	612	792	2
que	137	115	153	130	612	792	2
el	155	115	163	130	612	792	2
consumo	165	115	204	130	612	792	2
de	206	115	217	130	612	792	2
frutas	218	115	244	130	612	792	2
y	245	115	251	130	612	792	2
verduras,	253	115	293	130	612	792	2
tendría	57	129	88	143	612	792	2
un	91	129	102	143	612	792	2
efecto	106	129	133	143	612	792	2
reductor	137	129	174	143	612	792	2
sobre	178	129	201	143	612	792	2
la	205	129	213	143	612	792	2
presión	217	129	250	143	612	792	2
arterial	253	129	285	143	612	792	2
a	288	129	293	143	612	792	2
través	57	142	83	156	612	792	2
del	87	142	100	156	612	792	2
mejoramiento	104	142	165	156	612	792	2
de	169	142	179	156	612	792	2
la	183	142	191	156	612	792	2
función	194	142	228	156	612	792	2
endotelial	232	142	275	156	612	792	2
por	279	142	293	156	612	792	2
su	57	155	67	170	612	792	2
aporte	71	155	99	170	612	792	2
de	103	155	113	170	612	792	2
potasio,	117	155	152	170	612	792	2
magnesio	156	155	198	170	612	792	2
y	202	155	208	170	612	792	2
fibra	212	155	232	170	612	792	2
dietética	236	155	274	170	612	792	2
(4).	278	155	293	170	612	792	2
Diversos	57	168	96	183	612	792	2
estudios	98	168	134	183	612	792	2
han	137	168	153	183	612	792	2
encontrado	155	168	204	183	612	792	2
esta	206	168	223	183	612	792	2
asociación	225	168	272	183	612	792	2
pero	274	168	293	183	612	792	2
los	57	181	70	196	612	792	2
resultados	75	181	120	196	612	792	2
aún	125	181	141	196	612	792	2
no	146	181	157	196	612	792	2
son	162	181	177	196	612	792	2
concluyentes	182	181	240	196	612	792	2
y	245	181	250	196	612	792	2
tampoco	255	181	293	196	612	792	2
está	57	195	74	209	612	792	2
claro	79	195	101	209	612	792	2
en	106	195	117	209	612	792	2
qué	122	195	138	209	612	792	2
cantidad	143	195	180	209	612	792	2
deben	185	195	211	209	612	792	2
consumirse	216	195	266	209	612	792	2
estos	271	195	293	209	612	792	2
alimentos	57	208	100	222	612	792	2
para	105	208	124	222	612	792	2
obtener	129	208	162	222	612	792	2
dicho	166	208	191	222	612	792	2
efecto	196	208	223	222	612	792	2
(6).	228	208	243	222	612	792	2
Hay	248	208	266	222	612	792	2
otros	271	208	293	222	612	792	2
estudios	57	221	93	236	612	792	2
que	100	221	116	236	612	792	2
no	123	221	134	236	612	792	2
han	141	221	157	236	612	792	2
demostrado	164	221	216	236	612	792	2
esta	223	221	240	236	612	792	2
asociación	247	221	293	236	612	792	2
debido	57	234	87	249	612	792	2
a	91	234	96	249	612	792	2
que	100	234	116	249	612	792	2
esta	121	234	138	249	612	792	2
enfermedad	142	234	194	249	612	792	2
es	198	234	207	249	612	792	2
multifactorial	211	234	271	249	612	792	2
y	276	234	281	249	612	792	2
la	285	234	293	249	612	792	2
participación	57	247	114	262	612	792	2
de	121	247	131	262	612	792	2
otros	137	247	159	262	612	792	2
factores	165	247	200	262	612	792	2
puede	206	247	233	262	612	792	2
ser	239	247	252	262	612	792	2
también	258	247	293	262	612	792	2
relevante	57	261	97	275	612	792	2
en	100	261	110	275	612	792	2
el	113	261	121	275	612	792	2
control	123	261	154	275	612	792	2
y	157	261	163	275	612	792	2
desarrollo	165	261	209	275	612	792	2
de	212	261	222	275	612	792	2
la	225	261	232	275	612	792	2
misma	235	261	264	275	612	792	2
(7,	267	261	279	275	612	792	2
8).	281	261	293	275	612	792	2
A	72	277	80	291	612	792	2
partir	83	277	107	291	612	792	2
de	111	277	121	291	612	792	2
estos	125	277	147	291	612	792	2
antecedentes	151	277	207	291	612	792	2
el	211	277	218	291	612	792	2
objetivo	222	277	258	291	612	792	2
de	262	277	272	291	612	792	2
este	276	277	293	291	612	792	2
trabajo	57	290	88	304	612	792	2
fue	92	290	106	304	612	792	2
analizar	111	290	146	304	612	792	2
la	151	290	158	304	612	792	2
asociación	163	290	210	304	612	792	2
entre	214	290	236	304	612	792	2
el	241	290	249	304	612	792	2
consumo	254	290	293	304	612	792	2
de	57	303	67	318	612	792	2
frutas	73	303	98	318	612	792	2
y	103	303	109	318	612	792	2
verduras,	114	303	155	318	612	792	2
y	160	303	166	318	612	792	2
la	171	303	179	318	612	792	2
presión	184	303	217	318	612	792	2
arterial;	222	303	256	318	612	792	2
en	262	303	272	318	612	792	2
una	277	303	293	318	612	792	2
población	57	316	100	331	612	792	2
de	104	316	114	331	612	792	2
adultos	118	316	149	331	612	792	2
de	153	316	163	331	612	792	2
una	167	316	183	331	612	792	2
zona	186	316	207	331	612	792	2
semirural	210	316	252	331	612	792	2
de	255	316	266	331	612	792	2
chile,	269	316	293	331	612	792	2
nacidos	57	329	91	344	612	792	2
entre	93	329	115	344	612	792	2
1974	118	329	140	344	612	792	2
y	143	329	148	344	612	792	2
1978.	151	329	176	344	612	792	2
MATERIALES	112	364	185	379	612	792	2
Y	187	364	195	379	612	792	2
MÉTODOS	198	364	254	379	612	792	2
Este	72	380	91	395	612	792	2
trabajo	94	380	124	395	612	792	2
es	127	380	136	395	612	792	2
parte	139	380	161	395	612	792	2
del	164	380	177	395	612	792	2
seguimiento	180	380	234	395	612	792	2
de	236	380	247	395	612	792	2
la	250	380	258	395	612	792	2
cohorte	260	380	293	395	612	792	2
de	57	394	67	408	612	792	2
nacidos	71	394	104	408	612	792	2
vivos	107	394	131	408	612	792	2
entre	134	394	156	408	612	792	2
1974	159	394	181	408	612	792	2
y	184	394	190	408	612	792	2
1978	193	394	215	408	612	792	2
en	218	394	228	408	612	792	2
el	231	394	239	408	612	792	2
Hospital	243	394	280	408	612	792	2
de	283	394	293	408	612	792	2
Limache	57	407	96	421	612	792	2
en	98	407	108	421	612	792	2
la	110	407	118	421	612	792	2
Región	121	407	152	421	612	792	2
de	155	407	165	421	612	792	2
Valparaíso,	167	407	216	421	612	792	2
Chile	219	407	242	421	612	792	2
como	245	407	269	421	612	792	2
parte	271	407	293	421	612	792	2
de	57	420	67	434	612	792	2
un	70	420	81	434	612	792	2
estudio	84	420	116	434	612	792	2
sobre	119	420	142	434	612	792	2
el	145	420	153	434	612	792	2
origen	156	420	184	434	612	792	2
precoz	187	420	216	434	612	792	2
de	219	420	229	434	612	792	2
enfermedades	232	420	293	434	612	792	2
crónicas	57	433	94	448	612	792	2
no	100	433	111	448	612	792	2
transmisibles	118	433	176	448	612	792	2
(9).	182	433	198	448	612	792	2
En	205	433	217	448	612	792	2
esa	223	433	237	448	612	792	2
ocasión	244	433	278	448	612	792	2
se	284	433	293	448	612	792	2
efectuó	57	446	89	461	612	792	2
un	92	446	103	461	612	792	2
análisis	106	446	139	461	612	792	2
transversal	143	446	190	461	612	792	2
de	193	446	204	461	612	792	2
una	207	446	222	461	612	792	2
muestra	225	446	260	461	612	792	2
de	263	446	274	461	612	792	2
777	277	446	293	461	612	792	2
adultos	57	460	89	474	612	792	2
aparentemente	91	460	155	474	612	792	2
sanos	157	460	182	474	612	792	2
entre	184	460	206	474	612	792	2
32	208	460	219	474	612	792	2
y	222	460	227	474	612	792	2
38	229	460	240	474	612	792	2
años,	243	460	266	474	612	792	2
en	268	460	278	474	612	792	2
los	280	460	293	474	612	792	2
que	57	473	73	487	612	792	2
se	77	473	86	487	612	792	2
evaluaron	90	473	133	487	612	792	2
las	137	473	149	487	612	792	2
condiciones	153	473	205	487	612	792	2
físicas	209	473	237	487	612	792	2
(incluyendo	241	473	293	487	612	792	2
antropometría	57	486	119	500	612	792	2
y	127	486	132	500	612	792	2
actividad	140	486	181	500	612	792	2
física),	189	486	219	500	612	792	2
los	227	486	240	500	612	792	2
hábitos	248	486	280	500	612	792	2
y	288	486	293	500	612	792	2
conductas	57	499	101	514	612	792	2
alimentarias.	104	499	160	514	612	792	2
El	72	515	82	530	612	792	2
universo	85	515	123	530	612	792	2
de	126	515	136	530	612	792	2
este	140	515	157	530	612	792	2
estudio	160	515	192	530	612	792	2
estuvo	195	515	223	530	612	792	2
constituido	227	515	275	530	612	792	2
por	279	515	293	530	612	792	2
los	57	528	70	543	612	792	2
nacidos	73	528	106	543	612	792	2
vivos	109	528	133	543	612	792	2
en	136	528	147	543	612	792	2
el	150	528	157	543	612	792	2
Hospital	160	528	198	543	612	792	2
de	201	528	211	543	612	792	2
Limache	214	528	253	543	612	792	2
entre	255	528	277	543	612	792	2
los	280	528	293	543	612	792	2
años	57	542	77	556	612	792	2
1974	82	542	104	556	612	792	2
y	108	542	114	556	612	792	2
1978,	118	542	143	556	612	792	2
y	147	542	153	556	612	792	2
a	157	542	162	556	612	792	2
partir	166	542	190	556	612	792	2
de	194	542	205	556	612	792	2
ellos	209	542	230	556	612	792	2
se	234	542	244	556	612	792	2
realizó	248	542	278	556	612	792	2
un	282	542	293	556	612	792	2
muestreo	57	555	97	569	612	792	2
aleatorio	102	555	141	569	612	792	2
simple	146	555	175	569	612	792	2
para	181	555	199	569	612	792	2
obtener	205	555	238	569	612	792	2
la	243	555	251	569	612	792	2
muestra.	256	555	293	569	612	792	2
Se	57	568	68	583	612	792	2
excluyó	72	568	106	583	612	792	2
del	110	568	123	583	612	792	2
análisis	127	568	160	583	612	792	2
a	163	568	168	583	612	792	2
las	172	568	184	583	612	792	2
personas	187	568	226	583	612	792	2
en	229	568	240	583	612	792	2
tratamiento	243	568	293	583	612	792	2
medicamentoso	57	581	126	596	612	792	2
para	129	581	148	596	612	792	2
la	151	581	158	596	612	792	2
hipertensión	161	581	216	596	612	792	2
(n=8).	218	581	246	596	612	792	2
Se	72	597	83	612	612	792	2
midió	89	597	115	612	612	792	2
la	122	597	130	612	612	792	2
presión	136	597	168	612	612	792	2
arterial	175	597	206	612	612	792	2
sistólica	212	597	248	612	612	792	2
(PAS)	255	597	281	612	612	792	2
y	288	597	293	612	612	792	2
diastólica	57	611	99	625	612	792	2
(PAD)	105	611	133	625	612	792	2
con	144	611	160	625	612	792	2
la	165	611	173	625	612	792	2
persona	179	611	213	625	612	792	2
en	219	611	229	625	612	792	2
reposo	235	611	264	625	612	792	2
en	269	611	280	625	612	792	2
el	285	611	293	625	612	792	2
transcurso	57	624	102	638	612	792	2
de	105	624	115	638	612	792	2
la	117	624	125	638	612	792	2
mañana,	128	624	165	638	612	792	2
dos	167	624	182	638	612	792	2
veces	185	624	209	638	612	792	2
con	212	624	227	638	612	792	2
un	230	624	241	638	612	792	2
manómetro	243	624	293	638	612	792	2
digital	57	637	85	651	612	792	2
marca	89	637	116	651	612	792	2
OMROM	120	637	163	651	612	792	2
740C,	167	637	193	651	612	792	2
para	197	637	216	651	612	792	2
luego	220	637	244	651	612	792	2
obtener	248	637	281	651	612	792	2
el	285	637	293	651	612	792	2
promedio	57	650	99	665	612	792	2
de	103	650	113	665	612	792	2
ambas.	116	650	147	665	612	792	2
En	150	650	163	665	612	792	2
los	166	650	179	665	612	792	2
casos	182	650	206	665	612	792	2
en	209	650	220	665	612	792	2
que	223	650	239	665	612	792	2
se	242	650	251	665	612	792	2
encontró	255	650	293	665	612	792	2
la	57	663	65	678	612	792	2
presión	71	663	104	678	612	792	2
arterial	110	663	141	678	612	792	2
elevada,	147	663	184	678	612	792	2
se	190	663	199	678	612	792	2
realizó	205	663	235	678	612	792	2
una	241	663	257	678	612	792	2
tercera	263	663	293	678	612	792	2
medición	57	677	98	691	612	792	2
para	104	677	123	691	612	792	2
asegurar	129	677	166	691	612	792	2
que	172	677	188	691	612	792	2
los	194	677	207	691	612	792	2
valores	213	677	245	691	612	792	2
obtenidos	251	677	293	691	612	792	2
fueran	57	690	85	704	612	792	2
los	94	690	107	704	612	792	2
correctos.	115	690	158	704	612	792	2
Dichas	167	690	197	704	612	792	2
mediciones	206	690	256	704	612	792	2
fueron	265	690	293	704	612	792	2
realizadas	57	703	101	717	612	792	2
por	104	703	119	717	612	792	2
personal	122	703	159	717	612	792	2
capacitado	162	703	210	717	612	792	2
y	213	703	218	717	612	792	2
estandarizado,	221	703	285	717	612	792	2
y	288	703	293	717	612	792	2
con	57	716	73	731	612	792	2
instrumentos	76	716	133	731	612	792	2
previamente	135	716	190	731	612	792	2
calibrados.	192	716	240	731	612	792	2
También	243	716	281	731	612	792	2
se	284	716	293	731	612	792	2
obtuvieron	305	73	353	87	612	792	2
mediciones	359	73	409	87	612	792	2
de	412	73	423	87	612	792	2
peso	426	73	446	87	612	792	2
y	449	73	455	87	612	792	2
talla	458	73	477	87	612	792	2
para	480	73	499	87	612	792	2
clasificar	502	73	541	87	612	792	2
según	305	86	331	101	612	792	2
obesidad	334	86	373	101	612	792	2
si	377	86	384	101	612	792	2
la	387	86	395	101	612	792	2
persona	399	86	433	101	612	792	2
presentaba	436	86	483	101	612	792	2
un	487	86	498	101	612	792	2
índice	501	86	528	101	612	792	2
de	531	86	541	101	612	792	2
masa	305	99	328	114	612	792	2
corporal	331	99	368	114	612	792	2
(IMC)	372	99	400	114	612	792	2
mayor	403	99	432	114	612	792	2
a	435	99	440	114	612	792	2
30	444	99	455	114	612	792	2
kg/m2,	458	99	489	114	612	792	2
de	493	99	503	114	612	792	2
acuerdo	507	99	541	114	612	792	2
al	305	113	313	127	612	792	2
criterio	316	113	347	127	612	792	2
de	350	113	360	127	612	792	2
clasificación	362	113	417	127	612	792	2
de	420	113	430	127	612	792	2
la	432	113	440	127	612	792	2
Organización	443	113	502	127	612	792	2
Mundial	504	113	541	127	612	792	2
de	305	126	316	140	612	792	2
la	318	126	326	140	612	792	2
Salud	329	126	354	140	612	792	2
(OMS)	357	126	388	140	612	792	2
(10).	391	126	412	140	612	792	2
Para	320	142	340	156	612	792	2
obtener	346	142	379	156	612	792	2
información	385	142	439	156	612	792	2
de	445	142	455	156	612	792	2
ingesta	461	142	492	156	612	792	2
y	498	142	504	156	612	792	2
hábitos	510	142	541	156	612	792	2
alimentarios	305	155	360	170	612	792	2
se	366	155	375	170	612	792	2
aplicó	382	155	409	170	612	792	2
una	415	155	431	170	612	792	2
encuesta	438	155	476	170	612	792	2
de	482	155	493	170	612	792	2
tendencia	499	155	541	170	612	792	2
de	305	168	316	183	612	792	2
consumo	324	168	364	183	612	792	2
del	372	168	386	183	612	792	2
último	394	168	423	183	612	792	2
mes	432	168	449	183	612	792	2
con	458	168	474	183	612	792	2
nutricionistas	482	168	541	183	612	792	2
estandarizadas	305	181	369	196	612	792	2
y	379	181	385	196	612	792	2
permanentemente	395	181	473	196	612	792	2
supervisadas.	483	181	541	196	612	792	2
Dicha	305	195	332	209	612	792	2
encuesta	341	195	379	209	612	792	2
fue	388	195	403	209	612	792	2
acompañada	412	195	467	209	612	792	2
por	477	195	491	209	612	792	2
un	501	195	512	209	612	792	2
atlas	521	195	541	209	612	792	2
fotográfico	305	208	354	222	612	792	2
con	357	208	373	222	612	792	2
las	377	208	390	222	612	792	2
porciones	393	208	436	222	612	792	2
de	440	208	451	222	612	792	2
los	454	208	467	222	612	792	2
alimentos	471	208	514	222	612	792	2
y	518	208	523	222	612	792	2
sus	527	208	541	222	612	792	2
respectivas	305	221	354	236	612	792	2
equivalencias	361	221	421	236	612	792	2
en	428	221	438	236	612	792	2
gramos,	445	221	480	236	612	792	2
el	487	221	495	236	612	792	2
cual	502	221	520	236	612	792	2
fue	527	221	541	236	612	792	2
elaborado	305	234	349	249	612	792	2
especialmente	353	234	416	249	612	792	2
para	421	234	440	249	612	792	2
la	444	234	452	249	612	792	2
Encuesta	457	234	497	249	612	792	2
Nacional	502	234	541	249	612	792	2
de	305	247	316	262	612	792	2
Consumo	321	247	363	262	612	792	2
de	368	247	379	262	612	792	2
Alimentos	384	247	429	262	612	792	2
recientemente	435	247	496	262	612	792	2
realizada	502	247	541	262	612	792	2
en	305	261	316	275	612	792	2
todo	320	261	340	275	612	792	2
el	344	261	352	275	612	792	2
país	357	261	374	275	612	792	2
(11).	379	261	399	275	612	792	2
Esta	404	261	423	275	612	792	2
encuesta	427	261	465	275	612	792	2
de	470	261	480	275	612	792	2
tendencia	484	261	527	275	612	792	2
de	531	261	541	275	612	792	2
consumo	305	274	345	288	612	792	2
fue	348	274	362	288	612	792	2
de	365	274	376	288	612	792	2
preguntas	379	274	422	288	612	792	2
abiertas,	425	274	462	288	612	792	2
y	465	274	470	288	612	792	2
se	473	274	483	288	612	792	2
utilizó	486	274	514	288	612	792	2
como	517	274	541	288	612	792	2
apoyo	305	287	332	302	612	792	2
un	335	287	346	302	612	792	2
listado	349	287	378	302	612	792	2
de	381	287	391	302	612	792	2
alimentos	394	287	437	302	612	792	2
para	440	287	459	302	612	792	2
disminuir	461	287	503	302	612	792	2
el	506	287	514	302	612	792	2
sesgo	517	287	541	302	612	792	2
de	305	300	316	315	612	792	2
memoria	320	300	359	315	612	792	2
sin	363	300	375	315	612	792	2
inducir	379	300	410	315	612	792	2
respuestas.	414	300	462	315	612	792	2
Este	466	300	485	315	612	792	2
instrumento	489	300	541	315	612	792	2
fue	305	313	319	328	612	792	2
aplicado	324	313	361	328	612	792	2
en	365	313	376	328	612	792	2
distintas	380	313	417	328	612	792	2
épocas	421	313	451	328	612	792	2
del	455	313	469	328	612	792	2
año	473	313	489	328	612	792	2
por	494	313	508	328	612	792	2
lo	513	313	521	328	612	792	2
que	526	313	541	328	612	792	2
la	305	327	313	341	612	792	2
estacionalidad	317	327	380	341	612	792	2
no	385	327	396	341	612	792	2
afectó	400	327	427	341	612	792	2
los	431	327	444	341	612	792	2
datos	448	327	471	341	612	792	2
obtenidos	476	327	518	341	612	792	2
y	523	327	528	341	612	792	2
se	532	327	541	341	612	792	2
obtuvo	305	340	336	354	612	792	2
representatividad	339	340	414	354	612	792	2
de	417	340	427	354	612	792	2
todas	430	340	453	354	612	792	2
las	456	340	468	354	612	792	2
estaciones.	471	340	519	354	612	792	2
Para	522	340	541	354	612	792	2
el	305	353	313	368	612	792	2
análisis	316	353	349	368	612	792	2
de	352	353	363	368	612	792	2
los	366	353	379	368	612	792	2
datos	382	353	405	368	612	792	2
la	408	353	416	368	612	792	2
ingesta	419	353	450	368	612	792	2
de	453	353	464	368	612	792	2
frutas	467	353	492	368	612	792	2
y	495	353	501	368	612	792	2
verduras	504	353	541	368	612	792	2
se	305	366	314	381	612	792	2
dividió	317	366	349	381	612	792	2
en	352	366	362	381	612	792	2
tres	365	366	381	381	612	792	2
grupos:	384	366	417	381	612	792	2
menor	420	366	448	381	612	792	2
a	451	366	456	381	612	792	2
200g,	459	366	483	381	612	792	2
200	486	366	503	381	612	792	2
a	506	366	511	381	612	792	2
400	514	366	530	381	612	792	2
g,	533	366	541	381	612	792	2
mayor	305	379	333	394	612	792	2
a	337	379	342	394	612	792	2
400g.	346	379	370	394	612	792	2
La	374	379	386	394	612	792	2
ingesta	389	379	420	394	612	792	2
de	424	379	435	394	612	792	2
sodio	438	379	462	394	612	792	2
contempló	466	379	512	394	612	792	2
tanto	519	379	541	394	612	792	2
el	305	393	313	407	612	792	2
consumo	318	393	357	407	612	792	2
de	362	393	372	407	612	792	2
sal,	377	393	392	407	612	792	2
como	396	393	421	407	612	792	2
el	425	393	433	407	612	792	2
sodio	438	393	462	407	612	792	2
aportado	466	393	505	407	612	792	2
por	509	393	524	407	612	792	2
los	529	393	541	407	612	792	2
alimentos.	305	406	351	420	612	792	2
Además,	320	422	359	436	612	792	2
se	366	422	375	436	612	792	2
aplicó	381	422	408	436	612	792	2
una	411	422	427	436	612	792	2
encuesta	431	422	468	436	612	792	2
para	472	422	491	436	612	792	2
determinar	494	422	541	436	612	792	2
el	305	435	313	450	612	792	2
nivel	320	435	342	450	612	792	2
socioeconómico,	348	435	422	450	612	792	2
y	429	435	434	450	612	792	2
se	440	435	450	450	612	792	2
consideró	456	435	499	450	612	792	2
el	505	435	513	450	612	792	2
nivel	519	435	541	450	612	792	2
educacional	305	448	358	463	612	792	2
del	361	448	374	463	612	792	2
jefe	377	448	394	463	612	792	2
de	397	448	407	463	612	792	2
familia	410	448	441	463	612	792	2
y	444	448	450	463	612	792	2
el	453	448	461	463	612	792	2
número	463	448	497	463	612	792	2
de	500	448	510	463	612	792	2
bienes	513	448	541	463	612	792	2
del	305	462	319	476	612	792	2
hogar,	325	462	353	476	612	792	2
mediante	359	462	400	476	612	792	2
la	407	462	414	476	612	792	2
clasificación	421	462	476	476	612	792	2
sugerida	483	462	520	476	612	792	2
por	527	462	541	476	612	792	2
European	305	475	347	489	612	792	2
Society	349	475	382	489	612	792	2
for	384	475	397	489	612	792	2
Opinion	398	475	434	489	612	792	2
and	436	475	452	489	612	792	2
Marketing	454	475	499	489	612	792	2
Research	501	475	541	489	612	792	2
(ESOMAR)	305	488	358	502	612	792	2
(12).	363	488	384	502	612	792	2
A	392	488	400	502	612	792	2
partir	403	488	427	502	612	792	2
de	431	488	442	502	612	792	2
esto,	446	488	466	502	612	792	2
se	471	488	480	502	612	792	2
obtuvieron	484	488	532	502	612	792	2
3	536	488	541	502	612	792	2
categorías:	305	501	353	516	612	792	2
medio-alto,	355	501	406	516	612	792	2
medio	408	501	435	516	612	792	2
y	437	501	443	516	612	792	2
pobres.	445	501	477	516	612	792	2
Para	479	501	499	516	612	792	2
actividad	501	501	541	516	612	792	2
física	305	514	329	529	612	792	2
se	336	514	346	529	612	792	2
aplicó	353	514	380	529	612	792	2
el	387	514	395	529	612	792	2
Cuestionario	402	514	458	529	612	792	2
Internacional	466	514	524	529	612	792	2
de	531	514	541	529	612	792	2
Actividad	305	528	349	542	612	792	2
Física	352	528	378	542	612	792	2
IPAQ,	382	528	409	542	612	792	2
que	413	528	429	542	612	792	2
clasificó	432	528	469	542	612	792	2
de	473	528	483	542	612	792	2
acuerdo	487	528	522	542	612	792	2
a	525	528	530	542	612	792	2
la	534	528	541	542	612	792	2
intensidad	305	541	350	555	612	792	2
de	354	541	365	555	612	792	2
la	369	541	377	555	612	792	2
actividad,	381	541	424	555	612	792	2
el	428	541	436	555	612	792	2
tiempo	440	541	470	555	612	792	2
y	474	541	480	555	612	792	2
la	484	541	492	555	612	792	2
frecuencia	496	541	541	555	612	792	2
semanal	305	554	341	568	612	792	2
en	349	554	359	568	612	792	2
tres	367	554	382	568	612	792	2
categorías:	390	554	438	568	612	792	2
liviana,	445	554	478	568	612	792	2
moderada	485	554	529	568	612	792	2
y	536	554	541	568	612	792	2
muy	305	567	325	582	612	792	2
activa	331	567	357	582	612	792	2
(13).	363	567	384	582	612	792	2
También	390	567	428	582	612	792	2
se	434	567	443	582	612	792	2
recogió	449	567	482	582	612	792	2
información	488	567	541	582	612	792	2
sobre	305	580	329	595	612	792	2
el	334	580	342	595	612	792	2
tabaquismo	348	580	398	595	612	792	2
que	404	580	420	595	612	792	2
permitió	425	580	462	595	612	792	2
conocer	468	580	503	595	612	792	2
quienes	508	580	541	595	612	792	2
fumaban	305	594	344	608	612	792	2
actualmente	347	594	400	608	612	792	2
y	404	594	409	608	612	792	2
con	413	594	429	608	612	792	2
qué	432	594	448	608	612	792	2
intensidad	452	594	497	608	612	792	2
lo	501	594	509	608	612	792	2
hacían	513	594	541	608	612	792	2
(número	305	607	343	621	612	792	2
de	347	607	357	621	612	792	2
cigarrillos	362	607	407	621	612	792	2
diarios).	411	607	448	621	612	792	2
Todas	452	607	478	621	612	792	2
las	483	607	495	621	612	792	2
encuestas	499	607	541	621	612	792	2
mencionadas	305	620	363	634	612	792	2
anteriormente	379	620	440	634	612	792	2
validadas	500	620	541	634	612	792	2
previamente	305	633	360	648	612	792	2
y	364	633	369	648	612	792	2
aplicadas	373	633	414	648	612	792	2
por	418	633	433	648	612	792	2
personal	437	633	474	648	612	792	2
estandarizado,	478	633	541	648	612	792	2
y	305	646	311	661	612	792	2
permanentemente	321	646	399	661	612	792	2
supervisado,	410	646	465	661	612	792	2
tratándose	475	646	521	661	612	792	2
de	531	646	541	661	612	792	2
encuestas	305	660	347	674	612	792	2
de	350	660	361	674	612	792	2
amplio	364	660	394	674	612	792	2
uso	397	660	413	674	612	792	2
nacional	416	660	453	674	612	792	2
e	456	660	461	674	612	792	2
internacional	464	660	521	674	612	792	2
(11,	524	660	541	674	612	792	2
14).	305	673	323	687	612	792	2
Para	320	689	340	703	612	792	2
el	343	689	350	703	612	792	2
control	353	689	384	703	612	792	2
de	387	689	397	703	612	792	2
la	400	689	408	703	612	792	2
calidad	411	689	442	703	612	792	2
de	445	689	456	703	612	792	2
los	458	689	471	703	612	792	2
datos	474	689	497	703	612	792	2
se	500	689	509	703	612	792	2
realizó	512	689	541	703	612	792	2
una	305	702	321	716	612	792	2
doble	326	702	350	716	612	792	2
digitación	355	702	399	716	612	792	2
de	404	702	414	716	612	792	2
la	419	702	427	716	612	792	2
información.	431	702	488	716	612	792	2
En	492	702	505	716	612	792	2
el	509	702	517	716	612	792	2
caso	522	702	541	716	612	792	2
específico	305	715	349	730	612	792	2
de	356	715	366	730	612	792	2
los	373	715	386	730	612	792	2
datos	392	715	415	730	612	792	2
alimentarios	422	715	476	730	612	792	2
se	483	715	492	730	612	792	2
utilizó	499	715	527	730	612	792	2
el	534	715	541	730	612	792	2
Consumo	164	51	219	66	612	792	3
de	222	51	237	66	612	792	3
frutas,	240	51	284	66	612	792	3
verduras	286	51	345	66	612	792	3
y	348	51	356	66	612	792	3
presión	358	51	404	66	612	792	3
arterial.	406	51	463	66	612	792	3
software	71	73	109	87	612	792	3
Food	111	73	134	87	612	792	3
Processor	136	73	179	87	612	792	3
2	181	73	187	87	612	792	3
(FP2)	189	73	214	87	612	792	3
(15)	216	73	235	87	612	792	3
complementado	237	73	307	87	612	792	3
con	71	86	87	101	612	792	3
información	90	86	144	101	612	792	3
de	147	86	158	101	612	792	3
alimentos	161	86	204	101	612	792	3
locales	207	86	238	101	612	792	3
para	241	86	260	101	612	792	3
estimar	263	86	296	101	612	792	3
la	299	86	307	101	612	792	3
ingesta	71	99	102	114	612	792	3
de	106	99	117	114	612	792	3
macro	121	99	148	114	612	792	3
y	153	99	158	114	612	792	3
micronutrientes.	162	99	234	114	612	792	3
Para	238	99	258	114	612	792	3
el	262	99	270	114	612	792	3
análisis	274	99	307	114	612	792	3
descriptivo	71	113	120	127	612	792	3
de	125	113	135	127	612	792	3
los	141	113	154	127	612	792	3
datos	159	113	182	127	612	792	3
se	188	113	197	127	612	792	3
utilizó	202	113	230	127	612	792	3
el	235	113	243	127	612	792	3
teste	249	113	269	127	612	792	3
de	274	113	285	127	612	792	3
chi-	290	113	307	127	612	792	3
cuadrado	71	126	111	140	612	792	3
y	116	126	121	140	612	792	3
la	126	126	134	140	612	792	3
prueba	139	126	169	140	612	792	3
de	173	126	184	140	612	792	3
U	188	126	196	140	612	792	3
de	201	126	211	140	612	792	3
Mann-Whitney	216	126	283	140	612	792	3
y	288	126	293	140	612	792	3
se	298	126	307	140	612	792	3
utilizaron	71	139	113	153	612	792	3
modelos	119	139	156	153	612	792	3
de	161	139	172	153	612	792	3
regresión	177	139	218	153	612	792	3
lineal	224	139	248	153	612	792	3
múltiple	254	139	291	153	612	792	3
no	296	139	307	153	612	792	3
ajustados	71	152	112	167	612	792	3
y	117	152	122	167	612	792	3
ajustados	127	152	168	167	612	792	3
por	173	152	187	167	612	792	3
sexo,	192	152	215	167	612	792	3
obesidad,	220	152	262	167	612	792	3
actividad	267	152	307	167	612	792	3
física,	71	165	97	180	612	792	3
nivel	100	165	122	180	612	792	3
socioeconómico,	125	165	199	180	612	792	3
tabaquismo	202	165	253	180	612	792	3
e	255	165	260	180	612	792	3
ingesta	263	165	294	180	612	792	3
de	297	165	307	180	612	792	3
sodio.	71	179	97	193	612	792	3
Se	101	179	112	193	612	792	3
evaluaron	115	179	159	193	612	792	3
las	162	179	175	193	612	792	3
posibles	178	179	214	193	612	792	3
interacciones	218	179	276	193	612	792	3
y	279	179	285	193	612	792	3
para	288	179	307	193	612	792	3
controlar	71	192	111	206	612	792	3
su	116	192	125	206	612	792	3
efecto	130	192	157	206	612	792	3
se	162	192	171	206	612	792	3
estratificó	176	192	220	206	612	792	3
el	224	192	232	206	612	792	3
análisis	237	192	270	206	612	792	3
cuando	275	192	307	206	612	792	3
estas	71	205	92	219	612	792	3
fueron	101	205	130	219	612	792	3
significativas	139	205	197	219	612	792	3
(p<0,10).	206	205	247	219	612	792	3
El	255	205	265	219	612	792	3
análisis	274	205	307	219	612	792	3
estadístico	71	218	117	233	612	792	3
se	121	218	130	233	612	792	3
realizó	133	218	163	233	612	792	3
con	167	218	183	233	612	792	3
el	186	218	194	233	612	792	3
programa	198	218	240	233	612	792	3
SPSS	247	218	271	233	612	792	3
versión	275	218	307	233	612	792	3
20	71	231	82	246	612	792	3
(16).	85	231	106	246	612	792	3
RESULTADOS	160	256	233	270	612	792	3
La	86	272	97	286	612	792	3
muestra	102	272	137	286	612	792	3
estuvo	142	272	170	286	612	792	3
constituida	175	272	223	286	612	792	3
por	228	272	243	286	612	792	3
777	247	272	264	286	612	792	3
personas	269	272	307	286	612	792	3
en	71	285	81	300	612	792	3
mayor	86	285	114	300	612	792	3
proporción	118	285	166	300	612	792	3
por	171	285	186	300	612	792	3
mujeres,	190	285	228	300	612	792	3
y	232	285	238	300	612	792	3
en	242	285	252	300	612	792	3
su	257	285	267	300	612	792	3
mayoría	271	285	307	300	612	792	3
pertenecientes	71	298	134	313	612	792	3
al	139	298	147	313	612	792	3
nivel	152	298	174	313	612	792	3
socioeconómico	179	298	251	313	612	792	3
medio,	256	298	286	313	612	792	3
con	291	298	307	313	612	792	3
una	71	312	87	326	612	792	3
menor	89	312	117	326	612	792	3
proporción	119	312	168	326	612	792	3
de	170	312	180	326	612	792	3
los	183	312	196	326	612	792	3
niveles	198	312	229	326	612	792	3
socioeconómicos	231	312	307	326	612	792	3
bajo	71	325	90	339	612	792	3
y	93	325	99	339	612	792	3
medio-alto.	103	325	153	339	612	792	3
Por	160	325	175	339	612	792	3
ser	179	325	192	339	612	792	3
este	196	325	213	339	612	792	3
estudio	216	325	248	339	612	792	3
parte	252	325	274	339	612	792	3
de	277	325	288	339	612	792	3
una	291	325	307	339	612	792	3
muestra	71	338	106	352	612	792	3
de	110	338	120	352	612	792	3
los	125	338	138	352	612	792	3
nacidos	142	338	175	352	612	792	3
vivos	180	338	204	352	612	792	3
entre	208	338	230	352	612	792	3
los	234	338	247	352	612	792	3
años	251	338	272	352	612	792	3
1974	276	338	298	352	612	792	3
a	302	338	307	352	612	792	3
23	545	51	556	66	612	792	3
1978,	319	73	344	87	612	792	3
la	347	73	355	87	612	792	3
edad	358	73	379	87	612	792	3
de	382	73	392	87	612	792	3
los	395	73	408	87	612	792	3
entrevistados	411	73	469	87	612	792	3
fue	472	73	486	87	612	792	3
de	489	73	499	87	612	792	3
35	502	73	513	87	612	792	3
años	516	73	536	87	612	792	3
con	539	73	555	87	612	792	3
intervalos	319	86	362	101	612	792	3
intercuartílicos	365	86	431	101	612	792	3
estrechos,	433	86	477	101	612	792	3
levemente	480	86	525	101	612	792	3
mayor	527	86	555	101	612	792	3
en	319	99	329	114	612	792	3
hombres	335	99	373	114	612	792	3
(p=0,002)	376	99	419	114	612	792	3
(Tabla	422	99	450	114	612	792	3
1).	453	99	465	114	612	792	3
En	334	116	346	131	612	792	3
cuanto	348	116	378	131	612	792	3
a	380	116	385	131	612	792	3
la	387	116	395	131	612	792	3
presión	397	116	429	131	612	792	3
arterial	431	116	462	131	612	792	3
los	464	116	477	131	612	792	3
valores	479	116	511	131	612	792	3
promedio	513	116	555	131	612	792	3
se	319	130	328	144	612	792	3
encuentran	334	130	383	144	612	792	3
dentro	389	130	417	144	612	792	3
de	423	130	433	144	612	792	3
los	439	130	452	144	612	792	3
rangos	458	130	488	144	612	792	3
normales.	494	130	537	144	612	792	3
En	543	130	555	144	612	792	3
relación	319	144	354	158	612	792	3
a	360	144	365	158	612	792	3
la	371	144	379	158	612	792	3
presión	385	144	418	158	612	792	3
sistólica	424	144	460	158	612	792	3
(PAS),	472	144	501	158	612	792	3
esta	507	144	524	158	612	792	3
fue	530	144	544	158	612	792	3
8	550	144	555	158	612	792	3
mmHg	319	157	350	172	612	792	3
superiores	353	157	398	172	612	792	3
en	402	157	412	172	612	792	3
varones	416	157	450	172	612	792	3
(p=0,001)	460	157	504	172	612	792	3
también	508	157	543	172	612	792	3
lo	547	157	555	172	612	792	3
fue	319	171	333	186	612	792	3
en	338	171	348	186	612	792	3
la	352	171	360	186	612	792	3
diastólica	365	171	407	186	612	792	3
aunque	412	171	443	186	612	792	3
la	448	171	456	186	612	792	3
diferencia	460	171	504	186	612	792	3
fue	509	171	523	186	612	792	3
menor	527	171	555	186	612	792	3
(2,5	319	185	336	200	612	792	3
mmHg),	339	185	376	200	612	792	3
pero	379	185	398	200	612	792	3
significativa.	401	185	458	200	612	792	3
Aproximadamente	460	185	542	200	612	792	3
un	544	185	555	200	612	792	3
tercio	319	199	344	213	612	792	3
de	348	199	358	213	612	792	3
la	362	199	370	213	612	792	3
muestra	374	199	409	213	612	792	3
estuvo	413	199	442	213	612	792	3
constituida	446	199	494	213	612	792	3
por	498	199	513	213	612	792	3
personas	517	199	555	213	612	792	3
con	319	213	335	227	612	792	3
obesidad,	343	213	385	227	612	792	3
considerando	393	213	452	227	612	792	3
un	460	213	471	227	612	792	3
índice	479	213	506	227	612	792	3
de	514	213	525	227	612	792	3
masa	533	213	555	227	612	792	3
corporal	319	227	356	241	612	792	3
(IMC)	360	227	388	241	612	792	3
mayor	392	227	420	241	612	792	3
a	424	227	429	241	612	792	3
30	433	227	444	241	612	792	3
kg/m	448	227	470	241	612	792	3
2	470	227	474	236	612	792	3
,	474	226	476	241	612	792	3
con	480	226	496	241	612	792	3
prevalencias	500	226	555	241	612	792	3
12%	319	240	339	255	612	792	3
superiores	342	240	388	255	612	792	3
en	391	240	401	255	612	792	3
las	404	240	416	255	612	792	3
mujeres.	420	240	457	255	612	792	3
La	460	240	472	255	612	792	3
mayoría	475	240	511	255	612	792	3
señalaba	517	240	555	255	612	792	3
efectuar	319	254	355	269	612	792	3
actividad	363	254	403	269	612	792	3
física	411	254	435	269	612	792	3
moderada,	443	254	489	269	612	792	3
destacándose	497	254	555	269	612	792	3
también	319	268	355	282	612	792	3
una	361	268	376	282	612	792	3
mayor	382	268	410	282	612	792	3
proporción	416	268	465	282	612	792	3
de	471	268	481	282	612	792	3
hombres	487	268	525	282	612	792	3
en	531	268	541	282	612	792	3
la	547	268	555	282	612	792	3
categoría	319	282	359	296	612	792	3
muy	362	282	382	296	612	792	3
activa	385	282	411	296	612	792	3
siendo	414	282	443	296	612	792	3
del	446	282	459	296	612	792	3
34%	462	282	482	296	612	792	3
en	485	282	496	296	612	792	3
comparación	498	282	555	296	612	792	3
con	319	295	335	310	612	792	3
el	338	295	346	310	612	792	3
18%	350	295	370	310	612	792	3
en	373	295	383	310	612	792	3
el	387	295	395	310	612	792	3
grupo	398	295	424	310	612	792	3
de	427	295	437	310	612	792	3
las	441	295	453	310	612	792	3
mujeres.	456	295	494	310	612	792	3
El	497	295	507	310	612	792	3
46%	510	295	530	310	612	792	3
de	534	295	544	310	612	792	3
la	547	295	555	310	612	792	3
población	319	309	362	324	612	792	3
son	365	309	381	324	612	792	3
fumadores,	384	309	433	324	612	792	3
destacándose	436	309	494	324	612	792	3
mayor	497	309	525	324	612	792	3
hábito	528	309	555	324	612	792	3
tabáquico	319	323	362	338	612	792	3
en	365	323	375	338	612	792	3
hombres	378	323	416	338	612	792	3
(Tabla	418	323	446	338	612	792	3
1).	449	323	461	338	612	792	3
La	334	339	346	354	612	792	3
mediana	349	339	386	354	612	792	3
de	390	339	400	354	612	792	3
ingesta	404	339	435	354	612	792	3
de	439	339	449	354	612	792	3
frutas	453	339	478	354	612	792	3
y	481	339	487	354	612	792	3
verduras	490	339	528	354	612	792	3
es	532	339	541	354	612	792	3
22	544	339	555	354	612	792	3
TABLA	194	368	230	383	612	792	3
1:	232	368	241	383	612	792	3
Características	243	368	308	383	612	792	3
de	311	368	321	383	612	792	3
la	324	368	332	383	612	792	3
población	335	368	378	383	612	792	3
según	381	368	406	383	612	792	3
sexo.	409	368	432	383	612	792	3
Edad	75	408	97	422	612	792	3
(años)	100	408	127	422	612	792	3
Mediana	75	421	113	436	612	792	3
(EIC)	116	421	141	436	612	792	3
PA	75	434	88	449	612	792	3
Sistólica	90	434	128	449	612	792	3
Mediana	75	448	113	462	612	792	3
(EIC)	116	448	141	462	612	792	3
PA	75	461	88	475	612	792	3
Diastólica	90	461	134	475	612	792	3
Mediana	75	474	113	488	612	792	3
(EIC)	116	474	141	488	612	792	3
Ingesta	75	487	106	502	612	792	3
de	109	487	119	502	612	792	3
Na	122	487	135	502	612	792	3
(mg)	138	487	159	502	612	792	3
Mediana	75	500	113	515	612	792	3
(EIC)	116	500	141	515	612	792	3
Obesidad	75	514	116	528	612	792	3
(%)	119	514	135	528	612	792	3
Nivel	75	527	99	541	612	792	3
socioeconómico	102	527	173	541	612	792	3
(%)	176	527	193	541	612	792	3
Bajo	75	540	95	554	612	792	3
Medio	75	553	103	568	612	792	3
Medio-Alto	75	566	127	581	612	792	3
Actividad	75	580	118	594	612	792	3
Física	121	580	147	594	612	792	3
(%)	150	580	166	594	612	792	3
Liviana	75	593	108	607	612	792	3
Moderada	75	606	119	620	612	792	3
Muy	75	619	95	634	612	792	3
activa	98	619	124	634	612	792	3
Tabaquismo	75	632	128	647	612	792	3
(%)	131	632	147	647	612	792	3
No	75	646	88	660	612	792	3
fumador	91	646	128	660	612	792	3
Menos	75	659	105	673	612	792	3
10	107	659	118	673	612	792	3
al	121	659	129	673	612	792	3
día	132	659	145	673	612	792	3
Más	75	672	94	686	612	792	3
de	96	672	107	686	612	792	3
10	109	672	120	686	612	792	3
al	123	672	131	686	612	792	3
día	134	672	147	686	612	792	3
*Prueba	76	693	109	706	612	792	3
U	111	693	119	706	612	792	3
de	121	693	131	706	612	792	3
Mann-Whitney	133	693	194	706	612	792	3
**	76	705	86	718	612	792	3
Test	88	705	105	718	612	792	3
chi	107	705	120	718	612	792	3
cuadrado	122	705	159	718	612	792	3
EIC=	76	717	98	730	612	792	3
Espacio	100	717	132	730	612	792	3
intercuartílico	135	717	191	730	612	792	3
Total	222	389	245	404	612	792	3
(n=777)	247	389	283	404	612	792	3
Hombres	308	389	349	404	612	792	3
(n=279)	351	389	387	404	612	792	3
Mujeres	411	389	447	404	612	792	3
(n=498)	450	389	486	404	612	792	3
p	521	389	526	404	612	792	3
35,1(34,0-36,5)	218	421	287	436	612	792	3
35,5(34,3-36,8)	313	421	382	436	612	792	3
34,9(33,9-36,3)	414	421	483	436	612	792	3
0,002*	508	421	539	436	612	792	3
115,5(106,0-125,5)	406	448	491	462	612	792	3
0,001*	508	448	539	462	612	792	3
118,5(108,5-128,7)	210	448	295	462	612	792	3
123,5(114,0-134,0)	305	448	390	462	612	792	3
74,0(67,0-81,5)	218	474	287	488	612	792	3
75,5(69,5-84,0)	313	474	382	488	612	792	3
73,0(65,5-80,5)	414	474	483	488	612	792	3
0,001*	508	474	539	488	612	792	3
2047(1546-2980)	214	500	291	515	612	792	3
33	247	514	258	528	612	792	3
2719(1999-3705)	309	500	386	515	612	792	3
25	342	514	353	528	612	792	3
1799(1428-2446)	410	500	487	515	612	792	3
37	443	514	454	528	612	792	3
0,001*	508	500	539	515	612	792	3
0,001**	506	514	541	528	612	792	3
6	250	540	255	554	612	792	3
65	247	553	258	568	612	792	3
29	247	566	258	581	612	792	3
5	345	540	350	554	612	792	3
67	342	553	353	568	612	792	3
28	342	566	353	581	612	792	3
7	446	540	451	554	612	792	3
64	443	553	454	568	612	792	3
29	443	566	454	581	612	792	3
0,555**	506	540	541	554	612	792	3
18	247	593	258	607	612	792	3
58	247	606	258	620	612	792	3
24	247	619	258	634	612	792	3
15	342	593	353	607	612	792	3
51	342	606	353	620	612	792	3
34	342	619	353	634	612	792	3
20	443	593	454	607	612	792	3
0,001**	506	593	541	607	612	792	3
62	443	606	454	620	612	792	3
18	443	619	526	634	612	792	3
54	236	646	247	660	612	792	3
alto	253	646	269	660	612	792	3
34	247	659	258	673	612	792	3
12	247	672	258	686	612	792	3
47	342	646	353	660	612	792	3
33	342	659	353	673	612	792	3
20	342	672	353	686	612	792	3
57	443	646	454	660	612	792	3
35	443	659	454	673	612	792	3
8	446	672	451	686	612	792	3
0,001**	506	646	541	660	612	792	3
24	56	51	67	66	612	792	4
Pienovi	265	51	308	66	612	792	4
et	311	51	319	66	612	792	4
al.	322	51	333	66	612	792	4
gramos	57	75	89	90	612	792	4
inferior	93	75	126	90	612	792	4
a	129	75	134	90	612	792	4
la	138	75	146	90	612	792	4
recomendación	149	75	216	90	612	792	4
de	220	75	230	90	612	792	4
400	234	75	250	90	612	792	4
g	254	75	259	90	612	792	4
diarios	263	75	293	90	612	792	4
de	57	88	67	103	612	792	4
la	71	88	79	103	612	792	4
OMS,	84	88	110	103	612	792	4
siendo	114	88	143	103	612	792	4
mayor	147	88	176	103	612	792	4
el	180	88	188	103	612	792	4
consumo	192	88	232	103	612	792	4
de	236	88	247	103	612	792	4
verduras,	251	88	293	103	612	792	4
no	57	102	68	116	612	792	4
se	72	102	82	116	612	792	4
observaron	86	102	136	116	612	792	4
diferencias	140	102	190	116	612	792	4
significativas	194	102	254	116	612	792	4
entre	258	102	280	116	612	792	4
el	285	102	293	116	612	792	4
consumo	57	115	97	129	612	792	4
de	101	115	111	129	612	792	4
frutas	114	115	140	129	612	792	4
y	144	115	149	129	612	792	4
verduras	152	115	191	129	612	792	4
entre	195	115	217	129	612	792	4
los	220	115	234	129	612	792	4
sexos,	237	115	265	129	612	792	4
como	268	115	293	129	612	792	4
se	57	128	66	143	612	792	4
puede	69	128	96	143	612	792	4
observar	99	128	137	143	612	792	4
en	140	128	151	143	612	792	4
la	154	128	162	143	612	792	4
Tabla	165	128	189	143	612	792	4
2.	192	128	201	143	612	792	4
Al	72	146	83	160	612	792	4
analizar	86	146	121	160	612	792	4
la	124	146	132	160	612	792	4
asociación	135	146	183	160	612	792	4
entre	185	146	208	160	612	792	4
consumo	211	146	251	160	612	792	4
de	254	146	264	160	612	792	4
frutas	267	146	293	160	612	792	4
y	57	159	62	173	612	792	4
verduras,	64	159	106	173	612	792	4
y	108	159	114	173	612	792	4
presión	116	159	149	173	612	792	4
arterial;	151	159	186	173	612	792	4
se	188	159	198	173	612	792	4
puede	200	159	227	173	612	792	4
observar	229	159	268	173	612	792	4
que	270	159	286	173	612	792	4
a	288	159	293	173	612	792	4
medida	57	173	90	187	612	792	4
que	93	173	109	187	612	792	4
aumenta	112	173	150	187	612	792	4
la	153	173	161	187	612	792	4
ingesta	164	173	196	187	612	792	4
hay	199	173	215	187	612	792	4
una	218	173	234	187	612	792	4
disminución	237	173	293	187	612	792	4
de	57	187	67	201	612	792	4
la	69	187	77	201	612	792	4
presión	78	187	111	201	612	792	4
arterial,	113	187	148	201	612	792	4
con	149	187	166	201	612	792	4
un	167	187	178	201	612	792	4
efecto	180	187	207	201	612	792	4
dosis	209	187	232	201	612	792	4
respuesta	233	187	275	201	612	792	4
que	277	187	293	201	612	792	4
es	57	201	66	215	612	792	4
evidente	69	201	107	215	612	792	4
para	109	201	128	215	612	792	4
la	131	201	139	215	612	792	4
presión	142	201	175	215	612	792	4
arterial	177	201	209	215	612	792	4
sistólica,	212	201	252	215	612	792	4
llegando	254	201	293	215	612	792	4
a	57	215	62	229	612	792	4
disminuir	64	215	107	229	612	792	4
4,02	110	215	130	229	612	792	4
mmHg	132	215	163	229	612	792	4
en	166	215	177	229	612	792	4
los	179	215	192	229	612	792	4
que	195	215	211	229	612	792	4
consumen	214	215	259	229	612	792	4
más	262	215	280	229	612	792	4
de	283	215	293	229	612	792	4
400	305	75	321	90	612	792	4
gramos	323	75	355	90	612	792	4
diarios	356	75	386	90	612	792	4
versus	387	75	416	90	612	792	4
menos	417	75	445	90	612	792	4
de	447	75	457	90	612	792	4
200	458	75	475	90	612	792	4
gramos.	476	75	511	90	612	792	4
Para	512	75	532	90	612	792	4
la	533	75	541	90	612	792	4
presión	305	89	337	104	612	792	4
diastólica	340	89	382	104	612	792	4
solo	384	89	403	104	612	792	4
la	406	89	414	104	612	792	4
categoría	417	89	460	104	612	792	4
de	463	89	473	104	612	792	4
mayor	476	89	505	104	612	792	4
ingesta	508	89	541	104	612	792	4
(mayor	305	103	338	118	612	792	4
a	343	103	348	118	612	792	4
400	353	103	370	118	612	792	4
g)	374	103	384	118	612	792	4
produce	389	103	426	118	612	792	4
un	431	103	442	118	612	792	4
efecto	447	103	475	118	612	792	4
significativo,	480	103	541	118	612	792	4
disminuyendo	305	117	370	132	612	792	4
aproximadamente	384	117	467	132	612	792	4
3,0	481	117	496	132	612	792	4
mmHg	510	117	541	132	612	792	4
(Tabla	305	131	334	146	612	792	4
3).	342	131	354	146	612	792	4
Estos	362	131	387	146	612	792	4
resultados	394	131	441	146	612	792	4
se	449	131	458	146	612	792	4
observan	466	131	507	146	612	792	4
en	515	131	525	146	612	792	4
el	533	131	541	146	612	792	4
modelo	305	145	339	160	612	792	4
sin	342	145	356	160	612	792	4
ajuste,	359	145	389	160	612	792	4
y	392	145	398	160	612	792	4
también	401	145	438	160	612	792	4
al	441	145	449	160	612	792	4
utilizar	452	145	485	160	612	792	4
modelos	488	145	527	160	612	792	4
de	530	145	541	160	612	792	4
regresión	305	159	348	174	612	792	4
lineal	351	159	377	174	612	792	4
múltiple	380	159	419	174	612	792	4
ajustados	422	159	465	174	612	792	4
por	468	159	484	174	612	792	4
sexo,	490	159	514	174	612	792	4
IMC,	517	159	541	174	612	792	4
actividad	305	173	347	188	612	792	4
física,	350	173	378	188	612	792	4
nivel	381	173	404	188	612	792	4
socioeconómico,	407	173	485	188	612	792	4
tabaquismo	488	173	541	188	612	792	4
e	305	187	310	202	612	792	4
ingesta	316	187	348	202	612	792	4
de	354	187	365	202	612	792	4
sodio.	371	187	399	202	612	792	4
Estos	404	187	429	202	612	792	4
últimos	435	187	470	202	612	792	4
con	476	187	492	202	612	792	4
un	498	187	509	202	612	792	4
poder	515	187	541	202	612	792	4
explicativo	305	201	357	216	612	792	4
(R2)	362	201	383	216	612	792	4
del	388	201	402	216	612	792	4
14,4%	408	201	437	216	612	792	4
para	443	201	462	216	612	792	4
la	468	201	476	216	612	792	4
PAS	481	201	501	216	612	792	4
y	507	201	512	216	612	792	4
9,7%	517	201	541	216	612	792	4
para	305	215	325	230	612	792	4
la	328	215	336	230	612	792	4
PAD.	339	215	364	230	612	792	4
TABLA	167	243	202	258	612	792	4
2:	205	243	213	258	612	792	4
Consumo	216	243	258	258	612	792	4
diario	261	243	286	258	612	792	4
de	289	243	300	258	612	792	4
frutas	302	243	327	258	612	792	4
y	330	243	336	258	612	792	4
verduras	338	243	376	258	612	792	4
según	379	243	405	258	612	792	4
sexo.	407	243	430	258	612	792	4
Frutas	60	283	88	298	612	792	4
y	90	283	96	298	612	792	4
verduras	99	283	136	298	612	792	4
(g)	139	283	152	298	612	792	4
Mediana	60	297	99	312	612	792	4
(EIC)	101	297	126	312	612	792	4
Frutas	60	311	88	326	612	792	4
(g)	90	311	103	326	612	792	4
Mediana	60	325	99	340	612	792	4
(EIC)	101	325	126	340	612	792	4
Verduras	60	339	99	354	612	792	4
(g)	102	339	115	354	612	792	4
Mediana	60	353	99	368	612	792	4
(EIC)	101	353	126	368	612	792	4
Total	205	264	227	278	612	792	4
(n=777)	230	264	265	278	612	792	4
Hombres	296	264	336	278	612	792	4
(n=279)	339	264	374	278	612	792	4
Mujeres	398	264	434	278	612	792	4
(n=498)	437	264	472	278	612	792	4
p	508	264	514	278	612	792	4
378,0	223	283	247	298	612	792	4
(253,9-582,7)	205	297	265	312	612	792	4
140,2	223	311	247	326	612	792	4
(67,6-261,3)	208	325	263	340	612	792	4
219,8	223	339	247	354	612	792	4
(153,1-327,2)	205	353	265	368	612	792	4
350,9	323	283	347	298	612	792	4
(240,4-583,1)	305	297	365	312	612	792	4
133,2	323	311	347	326	612	792	4
(59,7-253,7)	308	325	363	340	612	792	4
212,8	323	339	347	354	612	792	4
(141,8-308,0)	305	353	365	368	612	792	4
393,3	423	283	447	298	612	792	4
(258,8-582,9)	405	297	465	312	612	792	4
142,6	423	311	447	326	612	792	4
(74,8-265,2)	408	325	463	340	612	792	4
223,5	423	339	447	354	612	792	4
(157,9-331,7)	405	353	465	368	612	792	4
0,154*	496	283	526	298	612	792	4
0,162*	496	311	526	326	612	792	4
0,124*	496	339	526	354	612	792	4
*Prueba	61	377	94	390	612	792	4
U	97	377	104	390	612	792	4
de	106	377	116	390	612	792	4
Mann-Whitney	118	377	179	390	612	792	4
TABLA	139	416	175	431	612	792	4
3:	177	416	185	431	612	792	4
Asociación	188	416	237	431	612	792	4
entre	240	416	262	431	612	792	4
consumo	265	416	304	431	612	792	4
de	307	416	317	431	612	792	4
frutas	320	416	345	431	612	792	4
y	348	416	353	431	612	792	4
verduras,	356	416	397	431	612	792	4
PAS	402	416	421	431	612	792	4
y	424	416	430	431	612	792	4
PAD.	432	416	456	431	612	792	4
Modelo	217	438	251	453	612	792	4
sin	254	438	267	453	612	792	4
ajuste	269	438	295	453	612	792	4
β	298	438	303	453	612	792	4
(IC)	306	438	324	453	612	792	4
P	344	438	350	453	612	792	4
Modelo	386	438	420	453	612	792	4
ajustado	423	438	460	453	612	792	4
β	462	438	468	453	612	792	4
(IC)	471	438	489	453	612	792	4
P	520	438	526	453	612	792	4
PAS	114	458	133	473	612	792	4
Frutas	59	472	86	487	612	792	4
y	89	472	94	487	612	792	4
verduras	97	472	135	487	612	792	4
200	138	472	154	487	612	792	4
a	157	472	162	487	612	792	4
400	165	472	181	487	612	792	4
g	184	472	189	487	612	792	4
Frutas	59	486	86	501	612	792	4
y	89	486	94	501	612	792	4
verduras	97	486	135	501	612	792	4
>400	138	486	160	501	612	792	4
g	163	486	169	501	612	792	4
-3,35	226	472	249	487	612	792	4
(-6,63	252	472	278	487	612	792	4
a	281	472	286	487	612	792	4
-0,07)	289	472	315	487	612	792	4
-4,87	226	486	249	501	612	792	4
(-8,08	252	486	278	501	612	792	4
a	281	486	286	501	612	792	4
-1,68)	289	486	315	501	612	792	4
0,045	334	472	359	487	612	792	4
0,003	334	486	359	501	612	792	4
-3,37	393	472	416	487	612	792	4
(-6,45	419	472	445	487	612	792	4
a	448	472	453	487	612	792	4
-0,29)	456	472	482	487	612	792	4
-4,02	393	486	416	501	612	792	4
(-7,06	419	486	445	501	612	792	4
a	448	486	453	501	612	792	4
-0,98)	456	486	482	501	612	792	4
0,032	510	472	535	487	612	792	4
0,010	510	486	535	501	612	792	4
PAD	111	506	132	520	612	792	4
Frutas	59	520	86	534	612	792	4
y	89	520	94	534	612	792	4
verduras	97	520	135	534	612	792	4
200	138	520	154	534	612	792	4
a	157	520	162	534	612	792	4
400	165	520	181	534	612	792	4
g	184	520	189	534	612	792	4
Frutas	59	534	86	548	612	792	4
y	89	534	94	548	612	792	4
verduras	97	534	135	548	612	792	4
>400	138	534	160	548	612	792	4
g	163	534	169	548	612	792	4
-1,94	228	520	251	534	612	792	4
(-4,36	254	520	280	534	612	792	4
a	283	520	288	534	612	792	4
0,48)	290	520	313	534	612	792	4
-3,33	226	534	249	548	612	792	4
(-5,69	252	534	278	548	612	792	4
a	281	534	286	548	612	792	4
-0,97)	289	534	315	548	612	792	4
0,116	334	520	359	534	612	792	4
0,006	334	534	359	548	612	792	4
-2,02	395	520	418	534	612	792	4
(-4,35	421	520	447	534	612	792	4
a	450	520	455	534	612	792	4
0,31)	457	520	480	534	612	792	4
-2,87	393	534	416	548	612	792	4
(-5,17	419	534	445	548	612	792	4
a	448	534	453	548	612	792	4
-0,57)	456	534	482	548	612	792	4
0,089	510	520	535	534	612	792	4
0,014	510	534	535	548	612	792	4
DISCUSIÓN	152	576	213	590	612	792	4
En	76	592	89	607	612	792	4
esta	93	592	110	607	612	792	4
población	115	592	158	607	612	792	4
de	163	592	173	607	612	792	4
adultos	178	592	210	607	612	792	4
se	214	592	224	607	612	792	4
comprobó	228	592	273	607	612	792	4
una	278	592	293	607	612	792	4
relación	57	605	92	620	612	792	4
inversa	95	605	127	620	612	792	4
entre	129	605	151	620	612	792	4
el	154	605	162	620	612	792	4
consumo	164	605	204	620	612	792	4
de	207	605	217	620	612	792	4
frutas	220	605	245	620	612	792	4
y	247	605	253	620	612	792	4
verduras	256	605	293	620	612	792	4
y	57	618	62	633	612	792	4
la	64	618	72	633	612	792	4
presión	75	618	107	633	612	792	4
arterial,	109	618	143	633	612	792	4
destacando	146	618	194	633	612	792	4
un	197	618	208	633	612	792	4
efecto	210	618	237	633	612	792	4
progresivo	239	618	286	633	612	792	4
a	289	618	293	633	612	792	4
medida	57	632	89	646	612	792	4
que	92	632	107	646	612	792	4
aumenta	110	632	147	646	612	792	4
el	150	632	158	646	612	792	4
consumo	160	632	200	646	612	792	4
disminuye	202	632	248	646	612	792	4
la	251	632	259	646	612	792	4
presión	261	632	293	646	612	792	4
arterial	57	645	88	659	612	792	4
sistólica.	91	645	130	659	612	792	4
En	133	645	146	659	612	792	4
la	149	645	157	659	612	792	4
presión	160	645	193	659	612	792	4
arterial	196	645	227	659	612	792	4
diastólica	231	645	273	659	612	792	4
este	276	645	293	659	612	792	4
efecto	57	658	84	673	612	792	4
se	88	658	97	673	612	792	4
observa	102	658	136	673	612	792	4
solamente	141	658	185	673	612	792	4
en	190	658	200	673	612	792	4
los	205	658	218	673	612	792	4
que	222	658	238	673	612	792	4
cumplen	243	658	281	673	612	792	4
la	285	658	293	673	612	792	4
recomendación	57	671	124	686	612	792	4
de	130	671	141	686	612	792	4
consumo	147	671	186	686	612	792	4
mayor	193	671	221	686	612	792	4
a	227	671	232	686	612	792	4
400	238	671	255	686	612	792	4
gramos	261	671	293	686	612	792	4
diarios,	57	684	89	699	612	792	4
donde	94	684	121	699	612	792	4
hay	125	684	141	699	612	792	4
una	146	684	161	699	612	792	4
significativa	166	684	220	699	612	792	4
disminución	224	684	279	699	612	792	4
de	283	684	293	699	612	792	4
dicha	57	698	81	712	612	792	4
presión.	83	698	118	712	612	792	4
Estos	72	714	96	728	612	792	4
resultados	99	714	144	728	612	792	4
muestran	148	714	188	728	612	792	4
un	192	714	203	728	612	792	4
efecto	207	714	234	728	612	792	4
semejante	238	714	282	728	612	792	4
al	285	714	293	728	612	792	4
obtenido	305	576	343	591	612	792	4
en	346	576	356	591	612	792	4
estudios	358	576	394	591	612	792	4
previos	396	576	429	591	612	792	4
realizados	431	576	475	591	612	792	4
en	478	576	488	591	612	792	4
otros	490	576	512	591	612	792	4
países	514	576	541	591	612	792	4
en	305	589	315	604	612	792	4
los	319	589	331	604	612	792	4
que	335	589	351	604	612	792	4
también	354	589	389	604	612	792	4
se	393	589	402	604	612	792	4
observó	405	589	440	604	612	792	4
el	443	589	451	604	612	792	4
efecto	454	589	481	604	612	792	4
protector	485	589	524	604	612	792	4
del	528	589	541	604	612	792	4
consumo	305	602	345	617	612	792	4
de	347	602	358	617	612	792	4
frutas	361	602	386	617	612	792	4
y	388	602	394	617	612	792	4
verduras	397	602	435	617	612	792	4
sobre	437	602	461	617	612	792	4
la	464	602	472	617	612	792	4
presión	475	602	507	617	612	792	4
arterial	510	602	541	617	612	792	4
(6,	305	616	317	630	612	792	4
17).	320	616	338	630	612	792	4
En	342	616	354	630	612	792	4
una	357	616	373	630	612	792	4
cohorte	377	616	410	630	612	792	4
de	414	616	424	630	612	792	4
más	428	616	445	630	612	792	4
de	449	616	459	630	612	792	4
trece	463	616	484	630	612	792	4
mil	488	616	503	630	612	792	4
mujeres	506	616	541	630	612	792	4
adultas	305	629	336	643	612	792	4
seguidas	340	629	378	643	612	792	4
en	382	629	393	643	612	792	4
Estados	397	629	431	643	612	792	4
Unidos	436	629	467	643	612	792	4
durante	472	629	505	643	612	792	4
más	509	629	527	643	612	792	4
de	531	629	541	643	612	792	4
una	305	642	321	657	612	792	4
década	324	642	355	657	612	792	4
que	358	642	374	657	612	792	4
no	377	642	388	657	612	792	4
presentaban	391	642	444	657	612	792	4
hipertensión	447	642	502	657	612	792	4
al	505	642	513	657	612	792	4
inicio	516	642	541	657	612	792	4
del	305	655	318	670	612	792	4
estudio,	322	655	356	670	612	792	4
se	360	655	369	670	612	792	4
observó	372	655	407	670	612	792	4
un	411	655	422	670	612	792	4
menor	425	655	453	670	612	792	4
riesgo	457	655	484	670	612	792	4
de	487	655	497	670	612	792	4
presentar	501	655	541	670	612	792	4
presión	305	668	337	683	612	792	4
arterial	342	668	373	683	612	792	4
elevada	379	668	412	683	612	792	4
en	417	668	428	683	612	792	4
las	433	668	445	683	612	792	4
que	450	668	466	683	612	792	4
consumían	471	668	518	683	612	792	4
más	523	668	541	683	612	792	4
de	305	682	315	696	612	792	4
dos	320	682	336	696	612	792	4
porciones	341	682	384	696	612	792	4
de	389	682	399	696	612	792	4
frutas	404	682	429	696	612	792	4
o	435	682	440	696	612	792	4
verduras	445	682	483	696	612	792	4
al	488	682	496	696	612	792	4
día	501	682	515	696	612	792	4
(18).	520	682	541	696	612	792	4
Lo	305	695	317	709	612	792	4
mismo	323	695	353	709	612	792	4
se	359	695	368	709	612	792	4
encontró	374	695	413	709	612	792	4
en	419	695	429	709	612	792	4
un	435	695	446	709	612	792	4
estudio	452	695	484	709	612	792	4
poblacional	490	695	541	709	612	792	4
realizado	305	708	345	723	612	792	4
en	350	708	360	723	612	792	4
Japón,	364	708	393	723	612	792	4
donde	397	708	424	723	612	792	4
se	428	708	437	723	612	792	4
siguió	442	708	468	723	612	792	4
a	473	708	478	723	612	792	4
745	482	708	498	723	612	792	4
personas	503	708	541	723	612	792	4
durante	305	721	338	736	612	792	4
4	341	721	346	736	612	792	4
años	349	721	369	736	612	792	4
y	372	721	378	736	612	792	4
se	380	721	390	736	612	792	4
encontró	392	721	431	736	612	792	4
que	434	721	450	736	612	792	4
el	453	721	460	736	612	792	4
cuartil	463	721	491	736	612	792	4
con	494	721	510	736	612	792	4
mayor	513	721	541	736	612	792	4
Consumo	164	51	219	66	612	792	5
de	222	51	237	66	612	792	5
frutas,	240	51	284	66	612	792	5
verduras	286	51	345	66	612	792	5
y	348	51	356	66	612	792	5
presión	358	51	404	66	612	792	5
arterial.	406	51	463	66	612	792	5
consumo	70	75	110	90	612	792	5
de	113	75	124	90	612	792	5
frutas	127	75	152	90	612	792	5
presentó	155	75	192	90	612	792	5
un	195	75	206	90	612	792	5
riesgo	209	75	236	90	612	792	5
de	239	75	249	90	612	792	5
hipertensión	252	75	307	90	612	792	5
significativamente	70	88	151	103	612	792	5
menor	156	88	184	103	612	792	5
que	188	88	204	103	612	792	5
el	209	88	217	103	612	792	5
resto	221	88	243	103	612	792	5
(19).	247	88	268	103	612	792	5
En	273	88	285	103	612	792	5
este	290	88	307	103	612	792	5
trabajo	70	102	101	116	612	792	5
realizado	104	102	145	116	612	792	5
en	148	102	159	116	612	792	5
un	162	102	173	116	612	792	5
país	177	102	194	116	612	792	5
de	198	102	208	116	612	792	5
desarrollo	212	102	256	116	612	792	5
intermedio	259	102	307	116	612	792	5
con	70	115	86	129	612	792	5
un	91	115	102	129	612	792	5
progresivo	108	115	155	129	612	792	5
aumento	160	115	198	129	612	792	5
del	203	115	216	129	612	792	5
consumo	221	115	261	129	612	792	5
de	266	115	277	129	612	792	5
frutas	282	115	307	129	612	792	5
y	70	128	76	143	612	792	5
verduras,	80	128	121	143	612	792	5
se	125	128	134	143	612	792	5
comprueba	139	128	188	143	612	792	5
una	192	128	208	143	612	792	5
asociación	212	128	258	143	612	792	5
inversa	263	128	294	143	612	792	5
al	299	128	307	143	612	792	5
constatarse	70	141	119	156	612	792	5
que	123	141	139	156	612	792	5
a	142	141	147	156	612	792	5
mayor	151	141	179	156	612	792	5
ingesta	183	141	214	156	612	792	5
de	217	141	228	156	612	792	5
frutas	231	141	256	156	612	792	5
y	260	141	265	156	612	792	5
verduras	269	141	307	156	612	792	5
hay	70	154	86	169	612	792	5
una	90	154	106	169	612	792	5
disminución	109	154	163	169	612	792	5
de	166	154	177	169	612	792	5
la	180	154	188	169	612	792	5
presión	191	154	224	169	612	792	5
arterial	227	154	258	169	612	792	5
en	261	154	272	169	612	792	5
adultos	275	154	307	169	612	792	5
que	70	168	86	182	612	792	5
están	89	168	112	182	612	792	5
en	114	168	125	182	612	792	5
la	128	168	136	182	612	792	5
cuarta	138	168	165	182	612	792	5
década	168	168	198	182	612	792	5
de	201	168	212	182	612	792	5
la	214	168	222	182	612	792	5
vida.	225	168	247	182	612	792	5
El	86	184	95	198	612	792	5
elevado	98	184	132	198	612	792	5
contenido	134	184	178	198	612	792	5
de	180	184	190	198	612	792	5
potasio	193	184	224	198	612	792	5
de	227	184	237	198	612	792	5
estos	240	184	262	198	612	792	5
alimentos	264	184	307	198	612	792	5
tiene	70	197	92	211	612	792	5
efecto	95	197	122	211	612	792	5
protector	125	197	165	211	612	792	5
sobre	168	197	192	211	612	792	5
la	195	197	203	211	612	792	5
presión	207	197	239	211	612	792	5
arterial	242	197	274	211	612	792	5
debido	277	197	307	211	612	792	5
a	70	210	75	225	612	792	5
que	83	210	98	225	612	792	5
aumenta	106	210	143	225	612	792	5
la	150	210	158	225	612	792	5
natriuresis	165	210	211	225	612	792	5
y	218	210	224	225	612	792	5
además	231	210	264	225	612	792	5
provoca	271	210	307	225	612	792	5
una	70	223	86	238	612	792	5
vasodilatación	92	223	156	238	612	792	5
al	162	223	170	238	612	792	5
aumentar	176	223	217	238	612	792	5
la	222	223	230	238	612	792	5
actividad	236	223	277	238	612	792	5
de	282	223	293	238	612	792	5
la	299	223	307	238	612	792	5
bomba	70	236	100	251	612	792	5
Na+/K+	104	236	140	251	612	792	5
(20).	144	236	165	251	612	792	5
Por	168	236	183	251	612	792	5
otro	187	236	205	251	612	792	5
lado	208	236	227	251	612	792	5
el	230	236	238	251	612	792	5
aporte	242	236	269	251	612	792	5
de	273	236	283	251	612	792	5
fibra	287	236	307	251	612	792	5
alimentaria	70	250	120	264	612	792	5
de	125	250	135	264	612	792	5
las	140	250	152	264	612	792	5
frutas	156	250	181	264	612	792	5
y	186	250	192	264	612	792	5
verduras	196	250	234	264	612	792	5
también	239	250	274	264	612	792	5
podría	279	250	307	264	612	792	5
tener	70	263	92	277	612	792	5
un	95	263	106	277	612	792	5
efecto	108	263	135	277	612	792	5
protector,	137	263	179	277	612	792	5
debido	181	263	211	277	612	792	5
a	213	263	218	277	612	792	5
que	220	263	236	277	612	792	5
se	238	263	247	277	612	792	5
ha	249	263	259	277	612	792	5
observado	262	263	307	277	612	792	5
dicho	70	276	95	291	612	792	5
efecto	97	276	124	291	612	792	5
en	127	276	137	291	612	792	5
estudios	140	276	176	291	612	792	5
de	178	276	188	291	612	792	5
personas	191	276	229	291	612	792	5
vegetarianas	232	276	287	291	612	792	5
(21,	289	276	307	291	612	792	5
22).	70	289	88	304	612	792	5
Cabe	86	305	108	320	612	792	5
señalar	114	305	145	320	612	792	5
que	151	305	167	320	612	792	5
el	172	305	180	320	612	792	5
efecto	186	305	213	320	612	792	5
encontrado	219	305	268	320	612	792	5
en	273	305	284	320	612	792	5
este	290	305	307	320	612	792	5
estudio	70	319	102	333	612	792	5
sobre	106	319	130	333	612	792	5
la	134	319	141	333	612	792	5
presión	145	319	178	333	612	792	5
arterial	181	319	212	333	612	792	5
sistólica	216	319	252	333	612	792	5
se	256	319	265	333	612	792	5
observa	273	319	307	333	612	792	5
con	70	332	86	346	612	792	5
un	92	332	103	346	612	792	5
consumo	108	332	148	346	612	792	5
mayor	153	332	181	346	612	792	5
a	186	332	191	346	612	792	5
200	196	332	213	346	612	792	5
gramos	218	332	250	346	612	792	5
de	255	332	266	346	612	792	5
frutas	271	332	296	346	612	792	5
y	301	332	307	346	612	792	5
verduras,	70	345	111	359	612	792	5
que	114	345	130	359	612	792	5
corresponden	133	345	192	359	612	792	5
a	195	345	200	359	612	792	5
dos	205	345	220	359	612	792	5
porciones	223	345	266	359	612	792	5
y	269	345	274	359	612	792	5
media,	277	345	307	359	612	792	5
lo	70	358	79	373	612	792	5
cual	86	358	104	373	612	792	5
es	111	358	120	373	612	792	5
similar	127	358	158	373	612	792	5
a	165	358	170	373	612	792	5
otros	177	358	199	373	612	792	5
estudios	206	358	242	373	612	792	5
mencionados	249	358	307	373	612	792	5
anteriormente.	70	371	134	386	612	792	5
El	141	371	151	386	612	792	5
efecto	158	371	184	386	612	792	5
sobre	191	371	215	386	612	792	5
la	222	371	230	386	612	792	5
presión	236	371	269	386	612	792	5
arterial	276	371	307	386	612	792	5
diastólica	70	385	113	399	612	792	5
se	120	385	129	399	612	792	5
encontró	136	385	175	399	612	792	5
solo	182	385	201	399	612	792	5
en	208	385	218	399	612	792	5
las	226	385	238	399	612	792	5
personas	245	385	284	399	612	792	5
que	291	385	307	399	612	792	5
consumían	70	398	118	412	612	792	5
más	126	398	144	412	612	792	5
de	151	398	162	412	612	792	5
400	169	398	186	412	612	792	5
gramos,	194	398	229	412	612	792	5
es	236	398	246	412	612	792	5
decir	253	398	275	412	612	792	5
cinco	283	398	307	412	612	792	5
porciones.	70	411	116	425	612	792	5
A	120	411	128	425	612	792	5
partir	131	411	155	425	612	792	5
de	160	411	170	425	612	792	5
esto,	174	411	195	425	612	792	5
se	199	411	208	425	612	792	5
puede	213	411	239	425	612	792	5
señalar	243	411	274	425	612	792	5
que	279	411	294	425	612	792	5
el	299	411	307	425	612	792	5
consumo	70	424	110	439	612	792	5
de	116	424	126	439	612	792	5
las	131	424	144	439	612	792	5
cantidades	149	424	195	439	612	792	5
recomendadas	201	424	264	439	612	792	5
de	269	424	279	439	612	792	5
estos	285	424	307	439	612	792	5
alimentos	70	437	113	452	612	792	5
por	117	437	131	452	612	792	5
la	135	437	143	452	612	792	5
OMS	146	437	170	452	612	792	5
contribuye	174	437	221	452	612	792	5
a	224	437	229	452	612	792	5
disminuir	233	437	275	452	612	792	5
ambas	279	437	307	452	612	792	5
presiones	70	451	112	465	612	792	5
a	115	451	120	465	612	792	5
nivel	122	451	144	465	612	792	5
poblacional.	147	451	201	465	612	792	5
Casi	86	467	105	481	612	792	5
la	113	467	121	481	612	792	5
mitad	129	467	154	481	612	792	5
de	163	467	173	481	612	792	5
esta	181	467	198	481	612	792	5
población	207	467	250	481	612	792	5
cumple	258	467	291	481	612	792	5
la	299	467	307	481	612	792	5
recomendación	70	480	138	494	612	792	5
de	142	480	152	494	612	792	5
ingerir	157	480	186	494	612	792	5
cinco	190	480	214	494	612	792	5
porciones	218	480	261	494	612	792	5
al	265	480	273	494	612	792	5
día,	278	480	294	494	612	792	5
lo	298	480	307	494	612	792	5
cual	70	493	89	507	612	792	5
resulta	92	493	121	507	612	792	5
semejante	124	493	168	507	612	792	5
a	170	493	175	507	612	792	5
lo	178	493	186	507	612	792	5
encontrado	189	493	238	507	612	792	5
en	243	493	254	507	612	792	5
la	256	493	264	507	612	792	5
Encuesta	267	493	307	507	612	792	5
Nacional	70	506	110	521	612	792	5
de	113	506	123	521	612	792	5
Consumo	126	506	169	521	612	792	5
Alimentario	171	506	224	521	612	792	5
(ENCA)	227	506	264	521	612	792	5
realizada	267	506	307	521	612	792	5
en	70	519	81	534	612	792	5
el	84	519	92	534	612	792	5
país	95	519	113	534	612	792	5
en	116	519	126	534	612	792	5
el	130	519	138	534	612	792	5
año	141	519	157	534	612	792	5
2010-2011	160	519	207	534	612	792	5
donde	210	519	237	534	612	792	5
se	240	519	250	534	612	792	5
observó	253	519	288	534	612	792	5
una	291	519	307	534	612	792	5
ingesta	70	533	102	547	612	792	5
algo	105	533	124	547	612	792	5
superior	128	533	164	547	612	792	5
(23).	168	533	189	547	612	792	5
La	193	533	204	547	612	792	5
diferencia	208	533	252	547	612	792	5
encontrada,	256	533	307	547	612	792	5
puede	70	546	97	560	612	792	5
explicarse	104	546	148	560	612	792	5
porque	155	546	186	560	612	792	5
la	192	546	200	560	612	792	5
ENCA	207	546	237	560	612	792	5
se	244	546	253	560	612	792	5
realizó	260	546	289	560	612	792	5
en	296	546	307	560	612	792	5
temporada	70	559	117	573	612	792	5
de	122	559	132	573	612	792	5
primavera	137	559	181	573	612	792	5
y	186	559	191	573	612	792	5
verano,	196	559	229	573	612	792	5
época	233	559	259	573	612	792	5
de	264	559	274	573	612	792	5
mayor	279	559	307	573	612	792	5
consumo	70	572	110	587	612	792	5
de	117	572	127	587	612	792	5
frutas	133	572	158	587	612	792	5
y	165	572	170	587	612	792	5
verduras,	176	572	217	587	612	792	5
mientras	223	572	261	587	612	792	5
que	267	572	283	587	612	792	5
este	290	572	307	587	612	792	5
estudio	70	585	102	600	612	792	5
fue	105	585	119	600	612	792	5
realizado	123	585	163	600	612	792	5
durante	166	585	199	600	612	792	5
todo	202	585	222	600	612	792	5
el	225	585	233	600	612	792	5
año	236	585	252	600	612	792	5
pero	255	585	274	600	612	792	5
en	277	585	288	600	612	792	5
una	291	585	307	600	612	792	5
zona	70	599	91	613	612	792	5
de	94	599	104	613	612	792	5
gran	107	599	127	613	612	792	5
producción	129	599	179	613	612	792	5
de	182	599	192	613	612	792	5
frutas	195	599	220	613	612	792	5
y	223	599	228	613	612	792	5
verduras.	231	599	271	613	612	792	5
Este	86	615	104	629	612	792	5
trabajo	106	615	137	629	612	792	5
constituye	139	615	184	629	612	792	5
un	186	615	197	629	612	792	5
aporte	199	615	226	629	612	792	5
porque	228	615	259	629	612	792	5
ha	261	615	271	629	612	792	5
logrado	273	615	307	629	612	792	5
aislar	70	628	94	642	612	792	5
el	95	628	103	642	612	792	5
efecto	105	628	131	642	612	792	5
de	133	628	143	642	612	792	5
consumir	144	628	185	642	612	792	5
frutas	186	628	211	642	612	792	5
y	212	628	218	642	612	792	5
verduras	219	628	257	642	612	792	5
al	258	628	266	642	612	792	5
controlar	267	628	307	642	612	792	5
el	70	641	78	655	612	792	5
efecto	83	641	110	655	612	792	5
de	114	641	125	655	612	792	5
otros	129	641	151	655	612	792	5
factores	156	641	191	655	612	792	5
que	195	641	211	655	612	792	5
también	216	641	251	655	612	792	5
influyen	256	641	292	655	612	792	5
en	296	641	307	655	612	792	5
la	70	654	78	669	612	792	5
presión	83	654	115	669	612	792	5
arterial,	119	654	153	669	612	792	5
como	157	654	182	669	612	792	5
es	186	654	195	669	612	792	5
el	199	654	207	669	612	792	5
caso	211	654	231	669	612	792	5
del	235	654	248	669	612	792	5
consumo	252	654	292	669	612	792	5
de	296	654	307	669	612	792	5
sal	70	667	83	682	612	792	5
y	86	667	92	682	612	792	5
alimentos	95	667	138	682	612	792	5
ricos	141	667	162	682	612	792	5
en	166	667	176	682	612	792	5
sodio	179	667	203	682	612	792	5
(24).	207	667	228	682	612	792	5
Aunque	230	667	265	682	612	792	5
el	269	667	277	682	612	792	5
efecto	280	667	307	682	612	792	5
clínico	70	681	100	695	612	792	5
no	103	681	114	695	612	792	5
es	116	681	125	695	612	792	5
marcado	127	681	165	695	612	792	5
a	168	681	172	695	612	792	5
nivel	175	681	197	695	612	792	5
poblacional	199	681	250	695	612	792	5
este	253	681	270	695	612	792	5
nivel	272	681	294	695	612	792	5
de	296	681	307	695	612	792	5
ingesta	70	694	102	708	612	792	5
puede	105	694	131	708	612	792	5
servir	135	694	160	708	612	792	5
de	163	694	174	708	612	792	5
control	177	694	208	708	612	792	5
de	212	694	222	708	612	792	5
la	226	694	234	708	612	792	5
presión	237	694	269	708	612	792	5
arterial,	273	694	307	708	612	792	5
aspecto	70	707	103	721	612	792	5
que	108	707	124	721	612	792	5
debe	128	707	149	721	612	792	5
considerarse	154	707	209	721	612	792	5
en	213	707	224	721	612	792	5
los	228	707	241	721	612	792	5
programas	245	707	292	721	612	792	5
de	296	707	307	721	612	792	5
25	545	51	556	66	612	792	5
enfermedades	319	75	380	90	612	792	5
crónicas	382	75	419	90	612	792	5
que	422	75	438	90	612	792	5
aborden	440	75	476	90	612	792	5
la	478	75	486	90	612	792	5
presión	489	75	521	90	612	792	5
arterial	524	75	555	90	612	792	5
y	319	88	324	103	612	792	5
otros	327	88	349	103	612	792	5
factores	352	88	387	103	612	792	5
de	389	88	400	103	612	792	5
riesgo	402	88	429	103	612	792	5
cardiovascular.	432	88	498	103	612	792	5
También	334	103	372	118	612	792	5
entre	373	103	395	118	612	792	5
las	397	103	409	118	612	792	5
fortalezas	411	103	453	118	612	792	5
del	455	103	468	118	612	792	5
estudio	470	103	501	118	612	792	5
es	503	103	512	118	612	792	5
necesario	513	103	555	118	612	792	5
mencionar	319	116	365	131	612	792	5
que	369	116	385	131	612	792	5
fue	389	116	403	131	612	792	5
efectuado	407	116	450	131	612	792	5
en	454	116	464	131	612	792	5
un	468	116	479	131	612	792	5
gran	483	116	503	131	612	792	5
número	507	116	541	131	612	792	5
de	545	116	555	131	612	792	5
personas,	319	129	360	144	612	792	5
la	366	129	374	144	612	792	5
encuesta	379	129	417	144	612	792	5
alimentaria	423	129	472	144	612	792	5
fue	478	129	492	144	612	792	5
aplicada	498	129	535	144	612	792	5
por	540	129	555	144	612	792	5
nutricionistas	319	143	378	157	612	792	5
capacitadas	383	143	434	157	612	792	5
y	439	143	445	157	612	792	5
supervisadas,	450	143	509	157	612	792	5
y	515	143	520	157	612	792	5
que	526	143	542	157	612	792	5
el	547	143	555	157	612	792	5
procesamiento	319	156	383	170	612	792	5
de	387	156	397	170	612	792	5
datos	402	156	425	170	612	792	5
fue	429	156	443	170	612	792	5
hecho	447	156	473	170	612	792	5
con	478	156	493	170	612	792	5
un	498	156	509	170	612	792	5
programa	513	156	555	170	612	792	5
americano	319	169	365	184	612	792	5
validado	369	169	407	184	612	792	5
y	411	169	417	184	612	792	5
ajustado	421	169	458	184	612	792	5
a	462	169	467	184	612	792	5
la	471	169	479	184	612	792	5
realidad	483	169	519	184	612	792	5
chilena	523	169	555	184	612	792	5
(FP2).	319	182	347	197	612	792	5
Entre	334	197	358	211	612	792	5
las	362	197	375	211	612	792	5
debilidades	379	197	429	211	612	792	5
se	434	197	443	211	612	792	5
encuentran	448	197	496	211	612	792	5
los	501	197	514	211	612	792	5
posibles	519	197	555	211	612	792	5
sesgos	319	210	347	225	612	792	5
de	354	210	364	225	612	792	5
memoria	371	210	410	225	612	792	5
en	416	210	427	225	612	792	5
la	433	210	441	225	612	792	5
medición	448	210	489	225	612	792	5
del	495	210	509	225	612	792	5
consumo	515	210	555	225	612	792	5
de	319	223	329	238	612	792	5
alimentos,	335	223	381	238	612	792	5
frecuentes	387	223	432	238	612	792	5
en	439	223	449	238	612	792	5
este	455	223	472	238	612	792	5
tipo	479	223	496	238	612	792	5
de	502	223	513	238	612	792	5
estudios	519	223	555	238	612	792	5
epidemiológicos	319	237	391	251	612	792	5
y	395	237	400	251	612	792	5
gran	403	237	423	251	612	792	5
desafío	426	237	458	251	612	792	5
para	461	237	480	251	612	792	5
los	483	237	496	251	612	792	5
mismos.	499	237	536	251	612	792	5
Por	540	237	555	251	612	792	5
lo	319	250	327	264	612	792	5
que	333	250	349	264	612	792	5
se	354	250	363	264	612	792	5
utilizaron	369	250	411	264	612	792	5
mecanismos	416	250	471	264	612	792	5
para	476	250	495	264	612	792	5
aumentar	501	250	542	264	612	792	5
la	547	250	555	264	612	792	5
precisión	319	263	359	277	612	792	5
en	363	263	373	277	612	792	5
la	377	263	384	277	612	792	5
captura	388	263	420	277	612	792	5
de	424	263	434	277	612	792	5
información	438	263	492	277	612	792	5
de	495	263	506	277	612	792	5
la	509	263	517	277	612	792	5
persona	521	263	555	277	612	792	5
entrevistada.	319	276	375	291	612	792	5
Otra	378	276	398	291	612	792	5
debilidad	401	276	442	291	612	792	5
del	446	276	460	291	612	792	5
estudio	463	276	495	291	612	792	5
es	499	276	508	291	612	792	5
que	512	276	527	291	612	792	5
no	531	276	542	291	612	792	5
se	546	276	555	291	612	792	5
controló	319	289	355	304	612	792	5
por	358	289	373	304	612	792	5
todos	376	289	400	304	612	792	5
los	403	289	416	304	612	792	5
posibles	419	289	455	304	612	792	5
confusores	458	289	506	304	612	792	5
entre	509	289	531	304	612	792	5
ellos	534	289	555	304	612	792	5
el	319	303	327	317	612	792	5
estrés	330	303	355	317	612	792	5
y	359	303	364	317	612	792	5
el	368	303	376	317	612	792	5
consumo	380	303	419	317	612	792	5
de	423	303	433	317	612	792	5
alcohol,	437	303	472	317	612	792	5
pero	476	303	495	317	612	792	5
si	499	303	506	317	612	792	5
se	510	303	519	317	612	792	5
efectuó	523	303	555	317	612	792	5
por	319	316	333	330	612	792	5
tabaquismo	336	316	386	330	612	792	5
y	389	316	394	330	612	792	5
nivel	397	316	419	330	612	792	5
socioeconómico	421	316	492	330	612	792	5
que	495	316	511	330	612	792	5
en	513	316	523	330	612	792	5
alguna	526	316	555	330	612	792	5
medida	319	329	351	343	612	792	5
pueden	353	329	385	343	612	792	5
considerarse	388	329	442	343	612	792	5
proxi	445	329	468	343	612	792	5
de	470	329	481	343	612	792	5
otros	483	329	505	343	612	792	5
factores	507	329	542	343	612	792	5
de	545	329	555	343	612	792	5
confusión.	319	342	365	357	612	792	5
Los	334	358	350	373	612	792	5
resultados	362	358	407	373	612	792	5
señalan	419	358	452	373	612	792	5
que	464	358	480	373	612	792	5
es	492	358	501	373	612	792	5
necesario	513	358	555	373	612	792	5
profundizar	319	371	370	386	612	792	5
esta	374	371	391	386	612	792	5
línea	396	371	417	386	612	792	5
de	421	371	432	386	612	792	5
investigación	436	371	495	386	612	792	5
utilizando	499	371	543	386	612	792	5
el	547	371	555	386	612	792	5
seguimiento	319	385	372	399	612	792	5
de	376	385	387	399	612	792	5
cohortes	391	385	428	399	612	792	5
que	432	385	448	399	612	792	5
se	452	385	461	399	612	792	5
realizan	465	385	499	399	612	792	5
en	503	385	514	399	612	792	5
distintos	518	385	555	399	612	792	5
lugares,	319	398	353	412	612	792	5
lo	356	398	364	412	612	792	5
recomendable	367	398	429	412	612	792	5
sería	431	398	452	412	612	792	5
combinar	455	398	496	412	612	792	5
con	499	398	515	412	612	792	5
otro	517	398	535	412	612	792	5
tipo	538	398	555	412	612	792	5
de	319	411	329	425	612	792	5
encuestas	331	411	373	425	612	792	5
alimentarias,	375	411	432	425	612	792	5
y	434	411	439	425	612	792	5
utilizar	441	411	472	425	612	792	5
otros	474	411	496	425	612	792	5
instrumentos	498	411	555	425	612	792	5
que	319	424	335	439	612	792	5
permitan	336	424	376	439	612	792	5
estudiar	377	424	412	439	612	792	5
la	416	424	424	439	612	792	5
variabilidad	426	424	478	439	612	792	5
inter-individuos.	482	424	555	439	612	792	5
A	334	439	342	453	612	792	5
partir	345	439	369	453	612	792	5
de	373	439	383	453	612	792	5
los	387	439	400	453	612	792	5
resultados	404	439	448	453	612	792	5
se	452	439	461	453	612	792	5
entrega	465	439	497	453	612	792	5
información	501	439	555	453	612	792	5
para	319	452	338	466	612	792	5
orientar,	340	452	377	466	612	792	5
apoyar	379	452	409	466	612	792	5
y	412	452	418	466	612	792	5
justificar	420	452	459	466	612	792	5
intervenciones	464	452	528	466	612	792	5
cuyo	534	452	555	466	612	792	5
objetivo	319	465	355	480	612	792	5
es	357	465	366	480	612	792	5
estimular	371	465	412	480	612	792	5
el	414	465	422	480	612	792	5
consumo	424	465	464	480	612	792	5
de	466	465	477	480	612	792	5
frutas	479	465	504	480	612	792	5
y	507	465	512	480	612	792	5
verduras,	514	465	555	480	612	792	5
no	319	478	330	493	612	792	5
solo	333	478	352	493	612	792	5
por	355	478	370	493	612	792	5
los	373	478	386	493	612	792	5
beneficios	390	478	434	493	612	792	5
en	438	478	448	493	612	792	5
la	452	478	460	493	612	792	5
presión	463	478	496	493	612	792	5
arterial,	499	478	533	493	612	792	5
sino	537	478	555	493	612	792	5
también	319	492	354	506	612	792	5
por	361	492	376	506	612	792	5
su	383	492	393	506	612	792	5
asociación	400	492	446	506	612	792	5
a	453	492	458	506	612	792	5
otras	465	492	487	506	612	792	5
enfermedades	494	492	555	506	612	792	5
crónicas	319	505	355	519	612	792	5
no	360	505	371	519	612	792	5
transmisibles	375	505	433	519	612	792	5
y	437	505	443	519	612	792	5
algunos	447	505	481	519	612	792	5
tipos	486	505	507	519	612	792	5
de	512	505	522	519	612	792	5
cáncer	526	505	555	519	612	792	5
(25).	319	518	340	532	612	792	5
AGRADECIMIENTOS	388	547	500	562	612	792	5
Este	334	564	353	578	612	792	5
estudio	356	564	387	578	612	792	5
fue	390	564	404	578	612	792	5
financiado	407	564	453	578	612	792	5
por	456	564	470	578	612	792	5
el	473	564	481	578	612	792	5
Fondo	484	564	512	578	612	792	5
Nacional	515	564	555	578	612	792	5
de	319	577	329	592	612	792	5
Desarrollo	330	577	377	592	612	792	5
Científico	378	577	421	592	612	792	5
y	423	577	428	592	612	792	5
Tecnológico	429	577	484	592	612	792	5
(FONDECYT),	486	577	555	592	612	792	5
Proyecto	319	591	358	605	612	792	5
Nº	361	591	372	605	612	792	5
1100414.	375	591	416	605	612	792	5
REFERENCIAS	405	623	484	637	612	792	5
1.	320	644	327	658	612	792	5
2.	320	695	327	708	612	792	5
Olives	343	644	369	658	612	792	5
C,	372	644	381	658	612	792	5
Myerson	384	644	419	658	612	792	5
R,	422	644	431	658	612	792	5
Mokdad	434	644	467	658	612	792	5
AH,	470	644	487	658	612	792	5
Murray	490	644	520	658	612	792	5
CJ,	522	644	535	658	612	792	5
Lim	538	644	555	658	612	792	5
SS.	343	656	356	670	612	792	5
Prevalence,	359	656	406	670	612	792	5
awareness,	408	656	452	670	612	792	5
treatment,	455	656	495	670	612	792	5
and	498	656	513	670	612	792	5
control	515	656	544	670	612	792	5
of	547	656	555	670	612	792	5
hypertension	343	668	394	682	612	792	5
in	398	668	406	682	612	792	5
United	410	668	437	682	612	792	5
States	441	668	465	682	612	792	5
counties,	469	668	505	682	612	792	5
2001-2009.	509	668	555	682	612	792	5
PLoS	343	680	365	694	612	792	5
One.	367	680	387	694	612	792	5
2013;8(4):e60308.	389	680	463	694	612	792	5
Ministerio	343	695	384	708	612	792	5
Nacional	390	695	426	708	612	792	5
Salud.	432	695	457	708	612	792	5
Encuesta	462	695	498	708	612	792	5
Nacional	504	695	540	708	612	792	5
de	546	695	555	708	612	792	5
Salud	343	707	366	720	612	792	5
2009-201.	368	707	409	720	612	792	5
Disponible	411	707	455	720	612	792	5
en:	458	707	470	720	612	792	5
www.minsal.cl.	472	707	535	720	612	792	5
26	56	51	67	66	612	792	6
3.	58	74	65	88	612	792	6
4.	58	125	65	138	612	792	6
5.	58	176	65	189	612	792	6
6.	58	251	65	264	612	792	6
7.	58	326	65	339	612	792	6
8.	58	377	65	390	612	792	6
9.	58	415	65	429	612	792	6
10.	58	454	70	467	612	792	6
11.	58	505	70	518	612	792	6
12.	58	544	70	557	612	792	6
13.	58	595	70	608	612	792	6
14.	58	622	70	635	612	792	6
15.	58	660	70	674	612	792	6
Pienovi	265	51	308	66	612	792	6
et	311	51	319	66	612	792	6
al.	322	51	333	66	612	792	6
Aburto	81	74	109	88	612	792	6
N,	116	74	126	88	612	792	6
Ziolkovska	133	74	178	88	612	792	6
A,	184	74	194	88	612	792	6
Hooper	201	74	231	88	612	792	6
L,	238	74	247	88	612	792	6
Elliott	254	74	279	88	612	792	6
P,	286	74	293	88	612	792	6
Cappuccio	81	86	123	100	612	792	6
F,	128	86	135	100	612	792	6
Meerpohl	140	86	179	100	612	792	6
J.	183	86	190	100	612	792	6
Effect	194	86	219	100	612	792	6
of	223	86	232	100	612	792	6
lower	236	86	259	100	612	792	6
sodium	263	86	293	100	612	792	6
intake	81	98	105	112	612	792	6
on	112	98	122	112	612	792	6
health:	130	98	157	112	612	792	6
systematic	164	98	207	112	612	792	6
review	214	98	241	112	612	792	6
and	248	98	263	112	612	792	6
meta-	270	98	293	112	612	792	6
analyses.	81	110	117	124	612	792	6
BMJ.	120	110	142	124	612	792	6
2013	144	110	164	124	612	792	6
346:f1326.	167	110	210	124	612	792	6
Boeing	81	125	110	138	612	792	6
H,	112	125	122	138	612	792	6
Bechthold	124	125	165	138	612	792	6
A,	167	125	177	138	612	792	6
Bub	180	125	196	138	612	792	6
A,	198	125	208	138	612	792	6
Ellinger	210	125	243	138	612	792	6
S,	245	125	253	138	612	792	6
Haller	256	125	281	138	612	792	6
D,	283	125	293	138	612	792	6
Kroke	81	137	106	150	612	792	6
A,	107	137	117	150	612	792	6
et	119	137	126	150	612	792	6
al.	129	137	138	150	612	792	6
Critical	140	137	170	150	612	792	6
review:	173	137	203	150	612	792	6
vegetables	205	137	247	150	612	792	6
and	249	137	264	150	612	792	6
fruit	266	137	283	150	612	792	6
in	285	137	293	150	612	792	6
the	81	149	93	162	612	792	6
prevention	96	149	139	162	612	792	6
of	141	149	150	162	612	792	6
chronic	153	149	183	162	612	792	6
diseases.	185	149	221	162	612	792	6
European	223	149	262	162	612	792	6
journal	265	149	293	162	612	792	6
of	81	161	89	174	612	792	6
nutrition.	92	161	128	174	612	792	6
2012	131	161	151	174	612	792	6
Sep;51(6):637-63.	153	161	227	174	612	792	6
Edwards	81	176	116	189	612	792	6
KM,	121	176	140	189	612	792	6
Wilson	145	176	174	189	612	792	6
KL,	179	176	195	189	612	792	6
Sadja	200	176	223	189	612	792	6
J,	228	176	234	189	612	792	6
Ziegler	240	176	269	189	612	792	6
MG,	274	176	293	189	612	792	6
Mills	81	188	102	201	612	792	6
PJ.	106	188	118	201	612	792	6
Effects	122	188	150	201	612	792	6
on	154	188	164	201	612	792	6
blood	168	188	191	201	612	792	6
pressure	195	188	228	201	612	792	6
and	232	188	247	201	612	792	6
autonomic	251	188	293	201	612	792	6
nervous	81	200	112	213	612	792	6
system	117	200	145	213	612	792	6
function	149	200	182	213	612	792	6
of	187	200	195	213	612	792	6
a	200	200	204	213	612	792	6
12-week	208	200	243	213	612	792	6
exercise	247	200	280	213	612	792	6
or	285	200	293	213	612	792	6
exercise	81	212	113	225	612	792	6
plus	117	212	133	225	612	792	6
DASH-diet	137	212	182	225	612	792	6
intervention	186	212	234	225	612	792	6
in	237	212	245	225	612	792	6
individuals	248	212	293	225	612	792	6
with	81	224	98	237	612	792	6
elevated	104	224	137	237	612	792	6
blood	142	224	165	237	612	792	6
pressure.	171	224	206	237	612	792	6
Acta	211	224	230	237	612	792	6
Physiol.	235	224	268	237	612	792	6
2011	273	224	293	237	612	792	6
Nov;203(3):343-50.	81	236	161	249	612	792	6
Miura	81	251	105	264	612	792	6
K,	109	251	119	264	612	792	6
Greenland	123	251	165	264	612	792	6
P,	169	251	176	264	612	792	6
Stamler	180	251	211	264	612	792	6
J,	215	251	221	264	612	792	6
Liu	225	251	239	264	612	792	6
K,	243	251	253	264	612	792	6
Daviglus	257	251	293	264	612	792	6
ML,	81	263	98	276	612	792	6
Nakagawa	105	263	147	276	612	792	6
H.	154	263	163	276	612	792	6
Relation	170	263	204	276	612	792	6
of	211	263	219	276	612	792	6
vegetable,	226	263	267	276	612	792	6
fruit,	273	263	293	276	612	792	6
and	81	275	95	288	612	792	6
meat	100	275	120	288	612	792	6
intake	125	275	149	288	612	792	6
to	155	275	162	288	612	792	6
7-year	167	275	193	288	612	792	6
blood	198	275	221	288	612	792	6
pressure	226	275	259	288	612	792	6
change	265	275	293	288	612	792	6
in	81	287	88	300	612	792	6
middle-aged	93	287	143	300	612	792	6
men:	147	287	167	300	612	792	6
the	171	287	183	300	612	792	6
Chicago	188	287	221	300	612	792	6
Western	225	287	258	300	612	792	6
Electric	262	287	293	300	612	792	6
Study.	81	299	106	312	612	792	6
American	108	299	148	312	612	792	6
journal	151	299	179	312	612	792	6
of	182	299	190	312	612	792	6
epidemiology.	193	299	250	312	612	792	6
2004	253	299	273	312	612	792	6
Mar	276	299	293	312	612	792	6
15;159(6):572-80.	81	311	154	324	612	792	6
Milton	81	326	108	339	612	792	6
K,	112	326	122	339	612	792	6
Macniven	126	326	166	339	612	792	6
R,	170	326	179	339	612	792	6
Bauman	183	326	216	339	612	792	6
A.	220	326	230	339	612	792	6
Review	234	326	264	339	612	792	6
of	268	326	277	339	612	792	6
the	281	326	293	339	612	792	6
epidemiological	81	338	145	351	612	792	6
evidence	150	338	185	351	612	792	6
for	190	338	201	351	612	792	6
physical	206	338	239	351	612	792	6
activity	244	338	274	351	612	792	6
and	278	338	293	351	612	792	6
health	81	350	105	363	612	792	6
from	108	350	127	363	612	792	6
low-	130	350	148	363	612	792	6
and	151	350	165	363	612	792	6
middle-income	168	350	228	363	612	792	6
countries.	231	350	270	363	612	792	6
Glob	273	350	293	363	612	792	6
Public	81	362	106	375	612	792	6
Health.	109	362	138	375	612	792	6
2014	140	362	160	375	612	792	6
Apr	162	362	178	375	612	792	6
3.	180	362	188	375	612	792	6
Savica	81	377	107	390	612	792	6
V,	111	377	119	390	612	792	6
Bellinghieri	123	377	171	390	612	792	6
G,	175	377	185	390	612	792	6
Kopple	188	377	218	390	612	792	6
JD.	222	377	235	390	612	792	6
The	239	377	254	390	612	792	6
effect	258	377	281	390	612	792	6
of	285	377	293	390	612	792	6
nutrition	81	389	115	402	612	792	6
on	120	389	130	402	612	792	6
blood	134	389	157	402	612	792	6
pressure.	161	389	197	402	612	792	6
Annu	201	389	223	402	612	792	6
Rev	228	389	244	402	612	792	6
Nutr.	248	389	268	402	612	792	6
2010	273	389	293	402	612	792	6
Aug	81	401	98	414	612	792	6
21;30:365-401.	100	401	162	414	612	792	6
Amigo	81	415	108	429	612	792	6
H,	113	415	122	429	612	792	6
Bustos	127	415	154	429	612	792	6
P,	158	415	165	429	612	792	6
Zumelzu	170	415	205	429	612	792	6
E,	209	415	218	429	612	792	6
Rona	222	415	243	429	612	792	6
RJ.	248	415	261	429	612	792	6
Cohort	265	415	293	429	612	792	6
profile:	81	427	110	441	612	792	6
The	112	427	128	441	612	792	6
Limache,	131	427	168	441	612	792	6
Chile,	171	427	195	441	612	792	6
birth	198	427	217	441	612	792	6
cohort	220	427	246	441	612	792	6
study.	249	427	272	441	612	792	6
Int	275	427	286	441	612	792	6
J	289	427	293	441	612	792	6
Epidemiol.	81	439	125	453	612	792	6
2014	127	439	147	453	612	792	6
Aug;43(4):1031-9.	149	439	225	453	612	792	6
World	81	454	105	467	612	792	6
Health	109	454	135	467	612	792	6
Organization	139	454	191	467	612	792	6
(WHO).	194	454	227	467	612	792	6
Physical	230	454	264	467	612	792	6
status:	267	454	293	467	612	792	6
the	81	466	93	479	612	792	6
use	96	466	110	479	612	792	6
and	113	466	128	479	612	792	6
interpretation	131	466	185	479	612	792	6
of	189	466	197	479	612	792	6
anthropometry:	201	466	262	479	612	792	6
Report	266	466	293	479	612	792	6
of	81	478	89	491	612	792	6
a	95	478	100	491	612	792	6
WHO	106	478	130	491	612	792	6
Expert	136	478	163	491	612	792	6
Committee.	169	478	216	491	612	792	6
WHO	222	478	246	491	612	792	6
Technicak	252	478	293	491	612	792	6
Report	81	490	108	503	612	792	6
Series	110	490	135	503	612	792	6
N°	137	490	149	503	612	792	6
854.	151	490	169	503	612	792	6
WHO,	171	490	197	503	612	792	6
Geneva,	200	490	233	503	612	792	6
1995.	235	490	258	503	612	792	6
Ministerio	81	505	122	518	612	792	6
de	125	505	134	518	612	792	6
Salud.	137	505	162	518	612	792	6
Encuesta	165	505	201	518	612	792	6
Nacional	204	505	240	518	612	792	6
de	242	505	252	518	612	792	6
Consumo	255	505	293	518	612	792	6
Alimentario	81	517	129	530	612	792	6
2010-2011.	131	517	177	530	612	792	6
Disponible	179	517	223	530	612	792	6
en:	226	517	238	530	612	792	6
www.minsal.	240	517	293	530	612	792	6
cl.	81	529	90	542	612	792	6
ADIMARK.	81	544	131	557	612	792	6
El	140	544	149	557	612	792	6
nivel	158	544	178	557	612	792	6
socioeconómico	187	544	252	557	612	792	6
Esomar.	260	544	293	557	612	792	6
Manual	81	556	111	569	612	792	6
de	118	556	128	569	612	792	6
aplicación	135	556	176	569	612	792	6
Adimark.	183	556	221	569	612	792	6
Santiago	228	556	263	569	612	792	6
2000.	270	556	293	569	612	792	6
Disponible	81	568	125	581	612	792	6
en:	144	568	156	581	612	792	6
http://www.microweb.cl/idm/	175	568	293	581	612	792	6
documentos/ESOMAR.pdf	81	580	189	593	612	792	6
IPAQ.	81	595	106	608	612	792	6
Cuestionario	110	595	161	608	612	792	6
Internacional	164	595	216	608	612	792	6
de	219	595	228	608	612	792	6
actividad	230	595	267	608	612	792	6
fisica.	269	595	293	608	612	792	6
Ginebra,	81	607	115	620	612	792	6
2002;	118	607	141	620	612	792	6
Disponible	143	607	187	620	612	792	6
en:	190	607	202	620	612	792	6
www.ipaq.ki.se.	204	607	269	620	612	792	6
Block	81	622	105	635	612	792	6
G.	106	622	116	635	612	792	6
A	117	622	124	635	612	792	6
review	125	622	152	635	612	792	6
of	154	622	162	635	612	792	6
validations	164	622	208	635	612	792	6
of	209	622	218	635	612	792	6
dietary	219	622	247	635	612	792	6
assessment	248	622	293	635	612	792	6
methods.	81	634	117	647	612	792	6
American	121	634	161	647	612	792	6
journal	165	634	194	647	612	792	6
of	198	634	207	647	612	792	6
epidemiology.	211	634	268	647	612	792	6
1982	273	634	293	647	612	792	6
Apr;115(4):492-505.	81	646	164	659	612	792	6
Yale	81	660	99	674	612	792	6
Journal	108	660	137	674	612	792	6
of	146	660	154	674	612	792	6
Biology	163	660	196	674	612	792	6
and	205	660	219	674	612	792	6
Medicine.	228	660	269	674	612	792	6
The	277	660	293	674	612	792	6
food	81	672	99	686	612	792	6
processor	106	672	144	686	612	792	6
II.	151	672	160	686	612	792	6
Software	167	672	203	686	612	792	6
review.	210	672	239	686	612	792	6
Disponible:	246	672	293	686	612	792	6
h	81	684	86	698	612	792	6
t	87	684	90	698	612	792	6
t	91	684	93	698	612	792	6
p	94	684	99	698	612	792	6
:	100	684	103	698	612	792	6
/	104	684	107	698	612	792	6
/	108	684	111	698	612	792	6
w	112	684	119	698	612	792	6
w	120	684	128	698	612	792	6
w.	129	684	139	698	612	792	6
n	140	684	145	698	612	792	6
c	146	684	150	698	612	792	6
b	151	684	156	698	612	792	6
i	157	684	160	698	612	792	6
.	161	684	164	698	612	792	6
n	165	684	170	698	612	792	6
l	171	684	174	698	612	792	6
m	175	684	182	698	612	792	6
.	184	684	186	698	612	792	6
n	187	684	192	698	612	792	6
i	193	684	196	698	612	792	6
h	197	684	202	698	612	792	6
.	203	684	206	698	612	792	6
g	207	684	212	698	612	792	6
o	213	684	218	698	612	792	6
v	219	684	224	698	612	792	6
/	225	684	228	698	612	792	6
p	229	684	234	698	612	792	6
m	235	684	242	698	612	792	6
c	244	684	248	698	612	792	6
/	249	684	252	698	612	792	6
a	253	684	257	698	612	792	6
r	258	684	262	698	612	792	6
t	263	684	266	698	612	792	6
i	267	684	269	698	612	792	6
c	270	684	275	698	612	792	6
l	276	684	279	698	612	792	6
e	280	684	284	698	612	792	6
s	285	684	289	698	612	792	6
/	290	684	293	698	612	792	6
16.	306	89	318	102	612	792	6
17.	306	116	318	129	612	792	6
18.	306	179	318	192	612	792	6
19.	306	230	318	243	612	792	6
20.	306	305	318	318	612	792	6
21.	306	367	318	381	612	792	6
22.	306	442	318	455	612	792	6
23.	306	505	318	518	612	792	6
24.	306	544	318	557	612	792	6
25.	306	595	318	608	612	792	6
PMC2589190/?page=1.	329	74	424	88	612	792	6
SPSS.	329	89	354	102	612	792	6
IBM	362	89	381	102	612	792	6
SPSS	390	89	412	102	612	792	6
Statistics	421	89	457	102	612	792	6
20.	466	89	479	102	612	792	6
USA,2011;	496	89	541	102	612	792	6
Disponible	329	101	373	114	612	792	6
en:	375	101	388	114	612	792	6
www.ibm.com.	390	101	451	114	612	792	6
Nunez-Cordoba	329	116	393	129	612	792	6
JM,	398	116	413	129	612	792	6
Alonso	418	116	447	129	612	792	6
A,	451	116	461	129	612	792	6
Beunza	466	116	496	129	612	792	6
JJ,	501	116	511	129	612	792	6
Palma	516	116	541	129	612	792	6
S,	329	128	337	141	612	792	6
Gomez-Gracia	341	128	400	141	612	792	6
E,	405	128	413	141	612	792	6
Martinez-Gonzalez	418	128	495	141	612	792	6
MA.	499	128	518	141	612	792	6
Role	522	128	541	141	612	792	6
of	329	140	337	153	612	792	6
vegetables	342	140	384	153	612	792	6
and	389	140	403	153	612	792	6
fruits	408	140	429	153	612	792	6
in	434	140	442	153	612	792	6
Mediterranean	447	140	505	153	612	792	6
diets	510	140	529	153	612	792	6
to	533	140	541	153	612	792	6
prevent	329	152	359	165	612	792	6
hypertension.	364	152	418	165	612	792	6
European	423	152	461	165	612	792	6
journal	466	152	494	165	612	792	6
of	499	152	507	165	612	792	6
clinical	512	152	541	165	612	792	6
nutrition.	329	164	366	177	612	792	6
2009	368	164	388	177	612	792	6
May;63(5):605-12.	391	164	467	177	612	792	6
Wang	329	179	352	192	612	792	6
L,	355	179	364	192	612	792	6
Manson	367	179	399	192	612	792	6
JE,	402	179	414	192	612	792	6
Gaziano	417	179	451	192	612	792	6
JM,	454	179	469	192	612	792	6
Buring	472	179	500	192	612	792	6
JE,	503	179	515	192	612	792	6
Sesso	518	179	541	192	612	792	6
HD.	329	191	346	204	612	792	6
Fruit	352	191	371	204	612	792	6
and	377	191	392	204	612	792	6
vegetable	398	191	436	204	612	792	6
intake	442	191	467	204	612	792	6
and	473	191	487	204	612	792	6
the	493	191	506	204	612	792	6
risk	512	191	527	204	612	792	6
of	533	191	541	204	612	792	6
hypertension	329	203	381	216	612	792	6
in	383	203	391	216	612	792	6
middle-aged	393	203	443	216	612	792	6
and	446	203	460	216	612	792	6
older	463	203	483	216	612	792	6
women.	486	203	518	216	612	792	6
Am	520	203	535	216	612	792	6
J	537	203	541	216	612	792	6
Hypertens.	329	215	373	228	612	792	6
2012	375	215	395	228	612	792	6
Feb;25(2):180-9.	398	215	466	228	612	792	6
Tsubota-Utsugi	329	230	390	243	612	792	6
M,	395	230	407	243	612	792	6
Ohkubo	412	230	444	243	612	792	6
T,	449	230	457	243	612	792	6
Kikuya	462	230	491	243	612	792	6
M,	496	230	507	243	612	792	6
Metoki	512	230	541	243	612	792	6
H,	329	242	339	255	612	792	6
Kurimoto	342	242	381	255	612	792	6
A,	383	242	393	255	612	792	6
Suzuki	396	242	424	255	612	792	6
K,	427	242	437	255	612	792	6
et	440	242	447	255	612	792	6
al.	450	242	460	255	612	792	6
High	463	242	483	255	612	792	6
fruit	486	242	504	255	612	792	6
intake	507	242	531	255	612	792	6
is	534	242	541	255	612	792	6
associated	329	254	370	267	612	792	6
with	374	254	392	267	612	792	6
a	396	254	400	267	612	792	6
lower	404	254	427	267	612	792	6
risk	431	254	446	267	612	792	6
of	449	254	458	267	612	792	6
future	462	254	486	267	612	792	6
hypertension	489	254	541	267	612	792	6
determined	329	266	374	279	612	792	6
by	376	266	386	279	612	792	6
home	387	266	410	279	612	792	6
blood	411	266	434	279	612	792	6
pressure	436	266	469	279	612	792	6
measurement:	471	266	527	279	612	792	6
the	529	266	541	279	612	792	6
OHASAMA	329	278	379	291	612	792	6
study.	383	278	406	291	612	792	6
Journal	410	278	440	291	612	792	6
of	444	278	452	291	612	792	6
human	456	278	483	291	612	792	6
hypertension.	487	278	541	291	612	792	6
2011	329	290	349	303	612	792	6
Mar;25(3):164-71.	351	290	426	303	612	792	6
Sharma	329	305	359	318	612	792	6
S,	364	305	372	318	612	792	6
McFann	377	305	410	318	612	792	6
K,	415	305	425	318	612	792	6
Chonchol	430	305	469	318	612	792	6
M,	473	305	485	318	612	792	6
de	490	305	499	318	612	792	6
Boer	504	305	523	318	612	792	6
IH,	528	305	541	318	612	792	6
Kendrick	329	317	366	330	612	792	6
J.	369	317	375	330	612	792	6
Association	378	317	425	330	612	792	6
between	428	317	461	330	612	792	6
dietary	464	317	492	330	612	792	6
sodium	494	317	524	330	612	792	6
and	527	317	541	330	612	792	6
potassium	329	329	369	342	612	792	6
intake	373	329	397	342	612	792	6
with	400	329	418	342	612	792	6
chronic	421	329	451	342	612	792	6
kidney	455	329	482	342	612	792	6
disease	485	329	514	342	612	792	6
in	517	329	525	342	612	792	6
US	528	329	541	342	612	792	6
adults:	329	341	356	354	612	792	6
a	359	341	364	354	612	792	6
cross-sectional	368	341	427	354	612	792	6
study.	431	341	454	354	612	792	6
American	457	341	497	354	612	792	6
journal	501	341	529	354	612	792	6
of	533	341	541	354	612	792	6
nephrology.	329	353	376	366	612	792	6
2013;37(6):526-33.	379	353	457	366	612	792	6
Ballesteros-Vasquez	329	367	410	381	612	792	6
MN,	419	367	437	381	612	792	6
Cabrera-Pacheco	446	367	514	381	612	792	6
RM,	523	367	541	381	612	792	6
Saucedo-Tamayo	329	379	398	393	612	792	6
MS,	403	379	420	393	612	792	6
Grijalva-Haro	424	379	480	393	612	792	6
MI.	484	379	499	393	612	792	6
Intake	503	379	528	393	612	792	6
of	533	379	541	393	612	792	6
dietary	329	391	357	405	612	792	6
fiber,	359	391	380	405	612	792	6
sodium,	383	391	414	405	612	792	6
potassium,	417	391	460	405	612	792	6
and	463	391	477	405	612	792	6
calcium	480	391	512	405	612	792	6
and	515	391	529	405	612	792	6
its	532	391	541	405	612	792	6
relation	329	403	359	417	612	792	6
with	362	403	380	417	612	792	6
arterial	383	403	411	417	612	792	6
blood	414	403	437	417	612	792	6
pressure	440	403	473	417	612	792	6
in	476	403	484	417	612	792	6
normotensive	487	403	541	417	612	792	6
adult	329	415	349	429	612	792	6
men.	354	415	374	429	612	792	6
Salud	379	415	402	429	612	792	6
publica	407	415	436	429	612	792	6
de	441	415	451	429	612	792	6
Mexico.	456	415	489	429	612	792	6
1998	494	415	514	429	612	792	6
May-	519	415	541	429	612	792	6
Jun;40(3):241-7.	329	427	396	441	612	792	6
Pettersen	329	442	366	455	612	792	6
BJ,	372	442	385	455	612	792	6
Anousheh	391	442	431	455	612	792	6
R,	438	442	447	455	612	792	6
Fan	453	442	468	455	612	792	6
J,	475	442	481	455	612	792	6
Jaceldo-Siegl	487	442	541	455	612	792	6
K,	329	454	339	467	612	792	6
Fraser	343	454	368	467	612	792	6
GE.	372	454	388	467	612	792	6
Vegetarian	392	454	435	467	612	792	6
diets	439	454	458	467	612	792	6
and	462	454	477	467	612	792	6
blood	481	454	504	467	612	792	6
pressure	508	454	541	467	612	792	6
among	329	466	356	479	612	792	6
white	361	466	384	479	612	792	6
subjects:	389	466	424	479	612	792	6
results	429	466	455	479	612	792	6
from	461	466	480	479	612	792	6
the	485	466	498	479	612	792	6
Adventist	502	466	541	479	612	792	6
Health	329	478	356	491	612	792	6
Study-2	361	478	393	491	612	792	6
(AHS-2).	399	478	437	491	612	792	6
Public	442	478	468	491	612	792	6
health	474	478	498	491	612	792	6
nutrition.	504	478	541	491	612	792	6
2012	329	490	349	503	612	792	6
Oct;15(10):1909-16.	351	490	434	503	612	792	6
Ministerio	329	505	371	518	612	792	6
de	373	505	383	518	612	792	6
Salud.	385	505	411	518	612	792	6
Encuesta	413	505	449	518	612	792	6
Nacional	452	505	488	518	612	792	6
de	491	505	500	518	612	792	6
Consumo	503	505	541	518	612	792	6
Alimentario	329	517	377	530	612	792	6
2010-2011.	380	517	425	530	612	792	6
Disponible	428	517	471	530	612	792	6
en:	474	517	486	530	612	792	6
www.minsal.	488	517	541	530	612	792	6
cl.	329	529	339	542	612	792	6
He	329	544	341	557	612	792	6
FJ,	345	544	357	557	612	792	6
Li	361	544	369	557	612	792	6
J,	373	544	380	557	612	792	6
Macgregor	384	544	428	557	612	792	6
GA.	432	544	449	557	612	792	6
Effect	453	544	477	557	612	792	6
of	481	544	489	557	612	792	6
longer	493	544	519	557	612	792	6
term	523	544	541	557	612	792	6
modest	329	556	358	569	612	792	6
salt	362	556	376	569	612	792	6
reduction	380	556	418	569	612	792	6
on	422	556	432	569	612	792	6
blood	436	556	459	569	612	792	6
pressure:	463	556	499	569	612	792	6
Cochrane	503	556	541	569	612	792	6
systematic	329	568	371	581	612	792	6
review	375	568	402	581	612	792	6
and	406	568	420	581	612	792	6
meta-analysis	424	568	479	581	612	792	6
of	482	568	491	581	612	792	6
randomised	494	568	541	581	612	792	6
trials.	329	580	351	593	612	792	6
BMJ.	354	580	376	593	612	792	6
2013;346:f1325.	378	580	445	593	612	792	6
Couto	329	595	353	608	612	792	6
E,	358	595	367	608	612	792	6
Sandin	371	595	399	608	612	792	6
S,	404	595	412	608	612	792	6
Lof	416	595	431	608	612	792	6
M,	436	595	447	608	612	792	6
Ursin	452	595	474	608	612	792	6
G,	478	595	488	608	612	792	6
Adami	492	595	520	608	612	792	6
HO,	524	595	541	608	612	792	6
Weiderpass	329	607	375	620	612	792	6
E.	377	607	386	620	612	792	6
Mediterranean	388	607	447	620	612	792	6
dietary	449	607	477	620	612	792	6
pattern	479	607	507	620	612	792	6
and	509	607	524	620	612	792	6
risk	526	607	541	620	612	792	6
of	329	619	337	632	612	792	6
breast	340	619	364	632	612	792	6
cancer.	366	619	394	632	612	792	6
PLoS	397	619	419	632	612	792	6
One.	421	619	441	632	612	792	6
2013;8(2):e55374.	443	619	517	632	612	792	6
Recibido:	454	672	493	686	612	792	6
11-06-2014	496	673	541	686	612	792	6
Aceptado:	452	684	493	698	612	792	6
07-11-2014	496	685	541	698	612	792	6
