Agronomía	368	45	419	59	588	768	1
Trop.	422	45	446	59	588	768	1
64(1-2):	449	45	486	59	588	768	1
19-29	489	45	516	59	588	768	1
2014	519	45	542	59	588	768	1
Diversidad	64	83	136	103	588	768	1
genética	140	83	196	103	588	768	1
de	200	83	217	103	588	768	1
genotipos	220	83	287	103	588	768	1
de	291	83	308	103	588	768	1
arroz	311	83	346	103	588	768	1
resistentes	350	83	424	103	588	768	1
y	427	83	435	103	588	768	1
susceptibles	439	83	524	103	588	768	1
al	127	99	139	119	588	768	1
daño	143	99	176	119	588	768	1
mecánico	180	99	245	119	588	768	1
producido	248	99	317	119	588	768	1
por	321	99	343	119	588	768	1
el	347	99	359	119	588	768	1
insecto	363	99	412	119	588	768	1
sogata	416	99	461	119	588	768	1
Genetic	109	126	157	144	588	768	1
diversity	160	126	214	144	588	768	1
of	217	126	230	144	588	768	1
resistance	233	126	298	144	588	768	1
and	301	126	324	144	588	768	1
sensitive	328	126	384	144	588	768	1
rice	387	126	410	144	588	768	1
genotypes	414	126	479	144	588	768	1
to	201	140	214	158	588	768	1
sogata	217	140	259	158	588	768	1
mechanical	263	140	334	158	588	768	1
damage	337	140	386	158	588	768	1
Rosalía	148	166	185	181	588	768	1
Velásquez	188	166	239	181	588	768	1
1	239	167	242	176	588	768	1
*,	242	166	250	181	588	768	1
Nelly	253	166	277	181	588	768	1
Delgado	280	166	321	181	588	768	1
2	321	167	325	176	588	768	1
y	328	166	333	181	588	768	1
Luis	336	166	357	181	588	768	1
Angulo-Graterol	359	166	437	181	588	768	1
1	437	167	440	176	588	768	1
Universidad	48	190	101	204	588	768	1
Central	103	190	135	204	588	768	1
de	137	190	148	204	588	768	1
Venezuela	151	190	197	204	588	768	1
(UCV).	200	190	230	204	588	768	1
Facultad	232	190	271	204	588	768	1
de	273	190	284	204	588	768	1
Agronomía	286	190	335	204	588	768	1
(FAGRO).	337	190	381	204	588	768	1
Apdo.	383	190	409	204	588	768	1
4579.	411	190	436	204	588	768	1
Maracay	438	190	477	204	588	768	1
2101A,	479	190	511	204	588	768	1
estado	513	190	543	204	588	768	1
Aragua.	45	201	80	215	588	768	1
Venezuela.	82	201	131	215	588	768	1
2	134	202	137	210	588	768	1
Instituto	137	201	172	215	588	768	1
Nacional	174	201	213	215	588	768	1
de	216	201	227	215	588	768	1
Investigaciones	229	201	298	215	588	768	1
Agrícola	300	201	336	215	588	768	1
(INIA).	339	201	368	215	588	768	1
Apdo.	369	201	395	215	588	768	1
3303,	398	201	423	215	588	768	1
Araure,	424	201	457	215	588	768	1
estado	459	201	489	215	588	768	1
Portuguesa	492	201	543	215	588	768	1
Venezuela.	45	212	94	226	588	768	1
*Correo	97	212	131	226	588	768	1
electrónico:	134	212	185	226	588	768	1
rvelasquezsalazar@gmail.com.	188	212	327	226	588	768	1
1	45	191	48	199	588	768	1
RESUMEN	134	259	191	275	588	768	1
ABSTRACT	394	259	457	275	588	768	1
Key	308	599	327	614	588	768	1
words:	330	599	365	614	588	768	1
Oryza	367	600	396	614	588	768	1
sativa	398	600	426	614	588	768	1
L.,	428	599	440	614	588	768	1
Tagosodes	443	600	494	614	588	768	1
orizicolus,	497	600	543	614	588	768	1
clustering	308	610	358	624	588	768	1
analysis,	364	610	409	624	588	768	1
microsatellite,	415	610	487	624	588	768	1
molecular	493	610	543	624	588	768	1
markers.	308	621	349	635	588	768	1
Palabras	45	630	86	645	588	768	1
clave:	88	630	116	645	588	768	1
Oryza	118	631	144	645	588	768	1
sativa	146	631	172	645	588	768	1
L.,	174	631	185	645	588	768	1
Tagosodes	186	631	235	645	588	768	1
orizicolus,	236	631	280	645	588	768	1
análisis	45	642	79	656	588	768	1
de	81	642	93	656	588	768	1
agrupamiento,	95	642	162	656	588	768	1
marcadores	164	642	219	656	588	768	1
moleculares,	221	642	280	656	588	768	1
microsatélites.	45	653	112	667	588	768	1
Recibido:	45	698	82	710	588	768	1
31/03/14	85	698	120	710	588	768	1
Aprobado:	136	698	177	710	588	768	1
09/07/15	180	698	215	710	588	768	1
Publicado:	228	698	271	710	588	768	1
07/12/16	273	698	308	710	588	768	1
19	287	717	299	732	588	768	1
Vol.	48	45	66	59	588	768	2
64	69	45	80	59	588	768	2
(1-2)	83	45	105	59	588	768	2
AGRONOMÍA	224	45	292	59	588	768	2
TROPICAL	294	45	349	59	588	768	2
INTRODUCCIÓN	117	84	207	99	588	768	2
2014	519	45	542	59	588	768	2
Universidad	308	84	366	99	588	768	2
Central	370	84	405	99	588	768	2
de	410	84	422	99	588	768	2
Venezuela,	427	84	480	99	588	768	2
Facultad	485	84	527	99	588	768	2
de	531	84	543	99	588	768	2
Agronomía	308	96	361	111	588	768	2
(FAGRO),	364	96	412	111	588	768	2
Maracay.	415	96	459	111	588	768	2
La	45	106	57	121	588	768	2
familia	60	106	92	121	588	768	2
Delphacidae	96	106	157	121	588	768	2
es	161	106	172	121	588	768	2
un	176	106	188	121	588	768	2
grupo	192	106	220	121	588	768	2
de	223	106	236	121	588	768	2
insectos	239	106	280	121	588	768	2
considerados	45	118	110	133	588	768	2
plagas	114	118	146	133	588	768	2
que	150	118	168	133	588	768	2
producen	172	118	218	133	588	768	2
estragos	222	118	264	133	588	768	2
de	267	118	280	133	588	768	2
importancia	45	130	102	145	588	768	2
en	106	130	118	145	588	768	2
los	123	130	137	145	588	768	2
cereales	141	130	183	145	588	768	2
(arroz,	187	130	219	145	588	768	2
maíz,	224	130	251	145	588	768	2
trigo,	255	130	280	145	588	768	2
sorgo,	45	142	75	157	588	768	2
entre	77	142	102	157	588	768	2
otros)	104	142	131	157	588	768	2
a	134	142	140	157	588	768	2
nivel	142	142	164	157	588	768	2
mundial.	166	142	207	157	588	768	2
Estas	209	142	236	157	588	768	2
pérdidas	238	142	280	157	588	768	2
son	45	154	62	169	588	768	2
ocasionadas	65	154	127	169	588	768	2
durante	129	154	166	169	588	768	2
la	169	154	177	169	588	768	2
puesta,	180	154	216	169	588	768	2
alimentación	218	154	280	169	588	768	2
o	45	166	51	181	588	768	2
transmisión	54	166	110	181	588	768	2
de	113	166	126	181	588	768	2
diferentes	129	166	177	181	588	768	2
ﬁ	180	166	186	181	588	768	2
topatógenos	186	166	246	181	588	768	2
(Vivas	249	166	280	181	588	768	2
y	45	178	50	193	588	768	2
Astudillo,	55	178	102	193	588	768	2
2008;	107	178	136	193	588	768	2
Remes,	141	178	181	193	588	768	2
2001).	186	178	218	193	588	768	2
Tagosodes	224	178	280	193	588	768	2
orizicolus	45	190	90	205	588	768	2
pertenece	95	190	144	205	588	768	2
a	148	190	154	205	588	768	2
esta	159	190	179	205	588	768	2
familia	184	190	215	205	588	768	2
de	220	190	232	205	588	768	2
insectos,	236	190	280	205	588	768	2
la	45	202	53	217	588	768	2
cual	56	202	76	217	588	768	2
puede	79	202	110	217	588	768	2
ocasionar	113	202	161	217	588	768	2
dos	163	202	181	217	588	768	2
tipos	184	202	207	217	588	768	2
de	210	202	223	217	588	768	2
daños,	225	202	259	217	588	768	2
uno	261	202	280	217	588	768	2
llamado	45	214	84	229	588	768	2
“daño	88	214	117	229	588	768	2
directo	121	214	155	229	588	768	2
o	160	214	166	229	588	768	2
mecánico”	171	214	222	229	588	768	2
que	227	214	245	229	588	768	2
causa	250	214	279	229	588	768	2
pequeñas	45	226	93	241	588	768	2
incisiones	98	226	146	241	588	768	2
en	151	226	163	241	588	768	2
el	168	226	176	241	588	768	2
tejido	181	226	207	241	588	768	2
foliar	212	226	236	241	588	768	2
a	240	226	246	241	588	768	2
ﬁ	251	226	257	241	588	768	2
n	257	226	263	241	588	768	2
de	267	226	280	241	588	768	2
alimentarse	45	238	101	253	588	768	2
u	103	238	109	253	588	768	2
ovipositar;	111	238	160	253	588	768	2
y	162	238	168	253	588	768	2
otro,	170	238	192	253	588	768	2
trasmisor	194	238	238	253	588	768	2
del	240	238	255	253	588	768	2
virus	257	238	280	253	588	768	2
de	45	250	57	265	588	768	2
la	59	250	68	265	588	768	2
hoja	70	250	91	265	588	768	2
blanca	93	250	126	265	588	768	2
(VHB)	128	250	158	265	588	768	2
en	161	250	173	265	588	768	2
arroz	175	250	200	265	588	768	2
o	203	250	209	265	588	768	2
daño	211	250	236	265	588	768	2
indirecto	238	250	280	265	588	768	2
(Vivas	45	262	75	277	588	768	2
y	78	262	84	277	588	768	2
Astudillo,	86	262	131	277	588	768	2
2008;	134	262	161	277	588	768	2
Jennigs	164	262	202	277	588	768	2
et	205	262	215	277	588	768	2
al.,	218	262	232	277	588	768	2
1981).	235	262	266	277	588	768	2
Con	308	120	328	135	588	768	2
la	332	120	340	135	588	768	2
ﬁ	344	120	349	135	588	768	2
nalidad	349	120	384	135	588	768	2
de	387	120	399	135	588	768	2
identiﬁ	403	120	434	135	588	768	2
car	434	120	449	135	588	768	2
los	452	120	466	135	588	768	2
alelos	470	120	498	135	588	768	2
entre	501	120	526	135	588	768	2
los	530	120	543	135	588	768	2
materiales	308	132	361	147	588	768	2
resistentes	366	132	421	147	588	768	2
y	426	132	431	147	588	768	2
susceptibles	436	132	499	147	588	768	2
al	504	132	513	147	588	768	2
daño	518	132	543	147	588	768	2
mecánico	308	144	356	159	588	768	2
producido	360	144	409	159	588	768	2
por	414	144	430	159	588	768	2
sogata.	435	144	471	159	588	768	2
Se	476	144	489	159	588	768	2
realizaron	494	144	543	159	588	768	2
cruzamientos	308	156	372	171	588	768	2
entre	375	156	399	171	588	768	2
cultivares	402	156	447	171	588	768	2
de	450	156	462	171	588	768	2
arroz	464	156	489	171	588	768	2
resistentes	491	156	544	171	588	768	2
al	308	168	317	183	588	768	2
daño	322	168	346	183	588	768	2
mecánico:	351	168	402	183	588	768	2
Cimarrón,	407	168	456	183	588	768	2
Z-15	461	168	484	183	588	768	2
y	488	168	494	183	588	768	2
D-sativa;	499	168	543	183	588	768	2
y	308	180	314	195	588	768	2
cultivares	320	180	373	195	588	768	2
susceptibles:	378	180	450	195	588	768	2
Venezuela-21	456	180	531	195	588	768	2
y	537	180	543	195	588	768	2
BlueBonnet-50	308	192	380	207	588	768	2
(testigo	383	192	419	207	588	768	2
susceptible).	422	192	483	207	588	768	2
Además,	486	192	528	207	588	768	2
se	532	192	543	207	588	768	2
utilizó	308	204	336	219	588	768	2
el	338	204	346	219	588	768	2
cultivar	348	204	382	219	588	768	2
Makalioka	384	204	433	219	588	768	2
como	435	204	461	219	588	768	2
testigo	463	204	495	219	588	768	2
resistente	497	204	543	219	588	768	2
(INIA,	308	216	337	231	588	768	2
2005;	342	216	370	231	588	768	2
Álvarez	374	216	412	231	588	768	2
et	417	216	426	231	588	768	2
al.,	431	216	446	231	588	768	2
2000).	451	216	483	231	588	768	2
Los	487	216	505	231	588	768	2
cruces	510	216	543	231	588	768	2
fueron:	308	228	342	243	588	768	2
Cimarrón	344	228	389	243	588	768	2
x	391	228	397	243	588	768	2
Bluebonnet	399	228	454	243	588	768	2
50	457	228	469	243	588	768	2
(CB);	471	228	497	243	588	768	2
Zeta	499	228	521	243	588	768	2
15	523	228	535	243	588	768	2
x	538	228	543	243	588	768	2
Bluebonnet	308	240	363	255	588	768	2
50	366	240	378	255	588	768	2
(ZB);	380	240	404	255	588	768	2
Zeta	407	240	429	255	588	768	2
15	431	240	444	255	588	768	2
x	446	240	452	255	588	768	2
Venezuela	454	240	505	255	588	768	2
21	508	240	520	255	588	768	2
(ZV)	522	240	543	255	588	768	2
y	308	252	314	267	588	768	2
D-Sativa	316	252	358	267	588	768	2
x	361	252	366	267	588	768	2
Venezuela	369	252	420	267	588	768	2
21	422	252	435	267	588	768	2
(DV).	437	252	463	267	588	768	2
Estos	308	276	337	291	588	768	2
cruces	342	276	376	291	588	768	2
fueron	381	276	414	291	588	768	2
realizados	419	276	472	291	588	768	2
en	477	276	490	291	588	768	2
el	495	276	503	291	588	768	2
campo	509	276	543	291	588	768	2
experimental	308	288	372	303	588	768	2
del	376	288	391	303	588	768	2
Instituto	396	288	435	303	588	768	2
de	439	288	452	303	588	768	2
Genética	456	288	501	303	588	768	2
durante	505	288	543	303	588	768	2
el	308	300	317	315	588	768	2
año	320	300	339	315	588	768	2
2010,	342	300	370	315	588	768	2
de	374	300	386	315	588	768	2
acuerdo	390	300	429	315	588	768	2
al	433	300	442	315	588	768	2
método	445	300	482	315	588	768	2
simpliﬁ	486	300	519	315	588	768	2
cado	519	300	543	315	588	768	2
para	308	312	330	327	588	768	2
cruzamientos	335	312	402	327	588	768	2
en	407	312	419	327	588	768	2
arroz	424	312	449	327	588	768	2
(FLAR,	454	312	489	327	588	768	2
1996).	494	312	526	327	588	768	2
La	531	312	543	327	588	768	2
evaluación	308	324	359	339	588	768	2
del	361	324	375	339	588	768	2
polimorﬁ	377	324	418	339	588	768	2
smo	417	324	438	339	588	768	2
entre	440	324	464	339	588	768	2
los	466	324	480	339	588	768	2
progenitores,	481	324	544	339	588	768	2
se	308	336	320	351	588	768	2
realizó	324	336	357	351	588	768	2
mediante	361	336	406	351	588	768	2
el	411	336	419	351	588	768	2
uso	424	336	441	351	588	768	2
de	446	336	458	351	588	768	2
151	462	336	481	351	588	768	2
marcadores	485	336	543	351	588	768	2
microsatélites,	308	348	378	363	588	768	2
distribuidos	381	348	437	363	588	768	2
a	440	348	446	363	588	768	2
lo	449	348	457	363	588	768	2
largo	460	348	485	363	588	768	2
de	487	348	500	363	588	768	2
los	503	348	517	363	588	768	2
doce	519	348	543	363	588	768	2
cromosomas	308	360	371	375	588	768	2
del	374	360	389	375	588	768	2
genoma	392	360	432	375	588	768	2
del	435	360	449	375	588	768	2
arroz	452	360	477	375	588	768	2
(Cuadro	481	360	520	375	588	768	2
1).	523	360	536	375	588	768	2
En	45	285	58	300	588	768	2
los	64	285	78	300	588	768	2
distintos	83	285	126	300	588	768	2
programas	131	285	187	300	588	768	2
de	192	285	204	300	588	768	2
mejoramiento	209	285	279	300	588	768	2
genético	45	297	86	312	588	768	2
a	89	297	96	312	588	768	2
nivel	99	297	121	312	588	768	2
nacional	125	297	165	312	588	768	2
e	169	297	175	312	588	768	2
internacional,	178	297	243	312	588	768	2
se	246	297	258	312	588	768	2
han	261	297	280	312	588	768	2
venido	45	309	78	324	588	768	2
utilizando	83	309	130	324	588	768	2
los	135	309	150	324	588	768	2
marcadores	154	309	214	324	588	768	2
moleculares	219	309	279	324	588	768	2
como	45	321	73	336	588	768	2
una	78	321	97	336	588	768	2
alternativa	102	321	156	336	588	768	2
confiable	161	321	208	336	588	768	2
y	213	321	219	336	588	768	2
precisa	224	321	262	336	588	768	2
de	267	321	279	336	588	768	2
selección	45	333	94	348	588	768	2
de	99	333	112	348	588	768	2
genotipos	118	333	169	348	588	768	2
promisorios	174	333	235	348	588	768	2
(Pérez-	241	333	280	348	588	768	2
Almeida	45	345	84	360	588	768	2
et	86	345	96	360	588	768	2
al.,	98	345	112	360	588	768	2
2011a;	115	345	147	360	588	768	2
Arnao	149	345	178	360	588	768	2
et	180	345	190	360	588	768	2
al.,	192	345	206	360	588	768	2
2007;	208	345	236	360	588	768	2
Triana	238	345	268	360	588	768	2
et	271	345	280	360	588	768	2
al.,	45	357	59	372	588	768	2
2004;	62	357	90	372	588	768	2
McCough	92	357	140	372	588	768	2
et	142	357	151	372	588	768	2
al.,	154	357	169	372	588	768	2
1997).	172	357	203	372	588	768	2
El	206	357	215	372	588	768	2
uso	218	357	236	372	588	768	2
de	239	357	251	372	588	768	2
estos	254	357	280	372	588	768	2
marcadores	45	369	103	384	588	768	2
ha	107	369	119	384	588	768	2
brindado	123	369	166	384	588	768	2
un	169	369	182	384	588	768	2
gran	185	369	208	384	588	768	2
apoyo	211	369	241	384	588	768	2
para	245	369	267	384	588	768	2
la	271	369	280	384	588	768	2
identiﬁ	45	381	76	396	588	768	2
cación	76	381	108	396	588	768	2
de	112	381	124	396	588	768	2
loci	128	381	144	396	588	768	2
cuantitativos	148	381	209	396	588	768	2
(QTL)	213	381	242	396	588	768	2
para	245	381	267	396	588	768	2
la	271	381	280	396	588	768	2
resistencia	45	393	97	408	588	768	2
a	101	393	108	408	588	768	2
insectos	112	393	152	408	588	768	2
y	156	393	162	408	588	768	2
patógenos;	166	393	220	408	588	768	2
además	224	393	263	408	588	768	2
de	267	393	280	408	588	768	2
la	45	405	53	420	588	768	2
selección	55	405	101	420	588	768	2
de	104	405	116	420	588	768	2
genotipos	118	405	166	420	588	768	2
o	168	405	174	420	588	768	2
materiales	177	405	227	420	588	768	2
deseables	230	405	280	420	588	768	2
agronómicamente.	45	417	136	432	588	768	2
El	308	384	318	399	588	768	2
ADN	319	384	342	399	588	768	2
de	344	384	356	399	588	768	2
cada	358	384	382	399	588	768	2
progenitor	384	384	432	399	588	768	2
se	434	384	445	399	588	768	2
obtuvo	447	384	480	399	588	768	2
siguiendo	482	384	528	399	588	768	2
los	530	384	544	399	588	768	2
pasos	308	396	337	411	588	768	2
de	339	396	352	411	588	768	2
la	354	396	362	411	588	768	2
metodología	364	396	424	411	588	768	2
descrita	426	396	464	411	588	768	2
por	467	396	482	411	588	768	2
Risterucci	485	396	532	411	588	768	2
et	534	396	543	411	588	768	2
al.	308	408	320	423	588	768	2
(2000)	323	408	355	423	588	768	2
y	358	408	364	423	588	768	2
modiﬁ	367	408	397	423	588	768	2
cado	397	408	421	423	588	768	2
por	424	408	440	423	588	768	2
Pérez-Almeida	443	408	515	423	588	768	2
et	519	408	528	423	588	768	2
al.	532	408	543	423	588	768	2
(2011b),	308	420	348	435	588	768	2
como	350	420	377	435	588	768	2
se	379	420	391	435	588	768	2
detalla	393	420	425	435	588	768	2
a	427	420	434	435	588	768	2
continuación:	436	420	500	435	588	768	2
en	502	420	514	435	588	768	2
tubos	517	420	543	435	588	768	2
de	308	432	320	447	588	768	2
30	324	432	336	447	588	768	2
ml	339	432	351	447	588	768	2
se	354	432	365	447	588	768	2
colocaron	368	432	416	447	588	768	2
0,5	419	432	435	447	588	768	2
g	438	432	444	447	588	768	2
del	447	432	462	447	588	768	2
tejido	465	432	491	447	588	768	2
macerado	494	432	543	447	588	768	2
y	308	444	314	459	588	768	2
se	316	444	327	459	588	768	2
agregó	329	444	362	459	588	768	2
5	364	444	370	459	588	768	2
ml	372	444	384	459	588	768	2
del	386	444	400	459	588	768	2
tampón	402	444	437	459	588	768	2
de	439	444	451	459	588	768	2
extracción	453	444	500	459	588	768	2
(100	502	444	523	459	588	768	2
mM	525	444	544	459	588	768	2
Tris-HCl	308	456	348	471	588	768	2
pH	352	456	366	471	588	768	2
8,0,	370	456	389	471	588	768	2
1,4M	393	456	417	471	588	768	2
NaCl;	421	456	449	471	588	768	2
20	453	456	465	471	588	768	2
mM	469	456	488	471	588	768	2
EDTA;	492	456	523	471	588	768	2
2%	527	456	543	471	588	768	2
CTAB;	308	468	340	483	588	768	2
1%	343	468	359	483	588	768	2
polietileno-glicol	363	468	441	483	588	768	2
y	445	468	450	483	588	768	2
0,5%	454	468	479	483	588	768	2
de	483	468	495	483	588	768	2
sulﬁ	499	468	518	483	588	768	2
to	518	468	527	483	588	768	2
de	531	468	543	483	588	768	2
sodio),	308	480	341	495	588	768	2
precalentado	346	480	410	495	588	768	2
a	414	480	420	495	588	768	2
74	425	480	437	495	588	768	2
°C.	442	480	457	495	588	768	2
Se	462	480	475	495	588	768	2
aplicó	480	480	509	495	588	768	2
vortex	513	480	543	495	588	768	2
por	308	492	324	507	588	768	2
3	328	492	334	507	588	768	2
seg.	338	492	359	507	588	768	2
Los	363	492	381	507	588	768	2
tubos	385	492	411	507	588	768	2
fueron	415	492	447	507	588	768	2
incubados	451	492	501	507	588	768	2
a	505	492	511	507	588	768	2
74	515	492	527	507	588	768	2
°C	531	492	543	507	588	768	2
durante	308	504	346	519	588	768	2
20	349	504	362	519	588	768	2
min,	365	504	386	519	588	768	2
se	390	504	402	519	588	768	2
les	405	504	419	519	588	768	2
aplicó	423	504	452	519	588	768	2
vortex	456	504	486	519	588	768	2
por	490	504	506	519	588	768	2
10	509	504	522	519	588	768	2
seg	525	504	543	519	588	768	2
y	308	516	314	531	588	768	2
se	317	516	329	531	588	768	2
dejaron	332	516	369	531	588	768	2
enfriar	372	516	403	531	588	768	2
a	406	516	412	531	588	768	2
temperatura	416	516	475	531	588	768	2
ambiente.	478	516	526	531	588	768	2
Se	530	516	543	531	588	768	2
agregaron	308	528	358	543	588	768	2
5	361	528	367	543	588	768	2
ml	370	528	381	543	588	768	2
de	384	528	396	543	588	768	2
cloroformo:	399	528	454	543	588	768	2
alcohol	457	528	492	543	588	768	2
isoamílico	494	528	543	543	588	768	2
(24:1)	308	540	337	555	588	768	2
a	342	540	348	555	588	768	2
cada	352	540	376	555	588	768	2
tubo	381	540	403	555	588	768	2
y	407	540	413	555	588	768	2
se	417	540	429	555	588	768	2
agitaron	434	540	474	555	588	768	2
por	478	540	494	555	588	768	2
inversión	499	540	543	555	588	768	2
50	308	552	320	567	588	768	2
veces,	325	552	356	567	588	768	2
para	360	552	383	567	588	768	2
ser	387	552	402	567	588	768	2
centrifugados	406	552	472	567	588	768	2
a	476	552	482	567	588	768	2
10.000	486	552	520	567	588	768	2
rpm	524	552	543	567	588	768	2
durante	308	564	346	579	588	768	2
15	348	564	361	579	588	768	2
min.	364	564	385	579	588	768	2
En	45	440	58	455	588	768	2
el	60	440	69	455	588	768	2
Centro	71	440	105	455	588	768	2
Internacional	107	440	170	455	588	768	2
de	172	440	184	455	588	768	2
Agricultura	186	440	239	455	588	768	2
Tropical	241	440	280	455	588	768	2
(CIAT),	45	452	79	467	588	768	2
se	84	452	96	467	588	768	2
han	101	452	119	467	588	768	2
realizado	124	452	169	467	588	768	2
estudios	173	452	215	467	588	768	2
preliminares	219	452	280	467	588	768	2
de	45	464	57	479	588	768	2
asociación	62	464	116	479	588	768	2
entre	121	464	147	479	588	768	2
los	151	464	166	479	588	768	2
marcadores	171	464	231	479	588	768	2
de	236	464	248	479	588	768	2
ADN,	252	464	279	479	588	768	2
tipo	45	476	62	491	588	768	2
RAPD	66	476	97	491	588	768	2
y	100	476	106	491	588	768	2
la	109	476	118	491	588	768	2
resistencia	122	476	174	491	588	768	2
a	178	476	184	491	588	768	2
T.	188	476	197	491	588	768	2
orizicolus	200	476	246	491	588	768	2
en	250	476	262	491	588	768	2
las	266	476	280	491	588	768	2
líneas	45	488	74	503	588	768	2
de	78	488	90	503	588	768	2
arroz	94	488	119	503	588	768	2
desarrolladas	123	488	189	503	588	768	2
en	193	488	205	503	588	768	2
los	209	488	223	503	588	768	2
programas	227	488	280	503	588	768	2
de	45	500	57	515	588	768	2
mejoramiento	61	500	127	515	588	768	2
de	131	500	143	515	588	768	2
con	200	500	218	515	588	768	2
el	221	500	230	515	588	768	2
objeto	234	500	264	515	588	768	2
de	267	500	280	515	588	768	2
facilitar	45	512	81	527	588	768	2
la	86	512	95	527	588	768	2
selección	100	512	147	527	588	768	2
de	152	512	165	527	588	768	2
genotipos	170	512	219	527	588	768	2
resistentes	224	512	279	527	588	768	2
(Picca	45	524	75	539	588	768	2
et	78	524	88	539	588	768	2
al.,	91	524	105	539	588	768	2
2004;	108	524	136	539	588	768	2
Triana	139	524	169	539	588	768	2
et	172	524	182	539	588	768	2
al.,	185	524	199	539	588	768	2
2004).	202	524	234	539	588	768	2
El	45	547	54	562	588	768	2
presente	59	547	102	562	588	768	2
trabajo	106	547	139	562	588	768	2
de	143	547	156	562	588	768	2
investigación	160	547	224	562	588	768	2
tuvo	228	547	249	562	588	768	2
como	253	547	280	562	588	768	2
objetivo,	45	559	86	574	588	768	2
estudiar	88	559	127	574	588	768	2
la	130	559	138	574	588	768	2
diversidad	141	559	191	574	588	768	2
genética	194	559	235	574	588	768	2
entre	238	559	263	574	588	768	2
los	266	559	280	574	588	768	2
genotipos	45	571	92	586	588	768	2
de	96	571	108	586	588	768	2
arroz	112	571	137	586	588	768	2
resistentes	141	571	194	586	588	768	2
y	198	571	203	586	588	768	2
susceptibles	207	571	267	586	588	768	2
al	271	571	280	586	588	768	2
daño	45	583	69	598	588	768	2
mecánico	70	583	116	598	588	768	2
provocados	117	583	172	598	588	768	2
por	174	583	189	598	588	768	2
sogata,	191	583	226	598	588	768	2
empleando	227	583	280	598	588	768	2
marcadores	45	595	102	610	588	768	2
moleculares	104	595	163	610	588	768	2
microsatélites,	165	595	234	610	588	768	2
al	237	595	245	610	588	768	2
tiempo	247	595	280	610	588	768	2
de	45	607	57	622	588	768	2
determinar	59	607	112	622	588	768	2
el	114	607	123	622	588	768	2
polimorﬁ	125	607	167	622	588	768	2
smo	167	607	188	622	588	768	2
entre	190	607	215	622	588	768	2
genotipos	217	607	265	622	588	768	2
de	267	607	280	622	588	768	2
arroz	45	619	70	634	588	768	2
resistentes	73	619	126	634	588	768	2
y	129	619	135	634	588	768	2
susceptibles.	138	619	201	634	588	768	2
Las	308	588	326	603	588	768	2
condiciones	330	588	388	603	588	768	2
de	392	588	404	603	588	768	2
ampliﬁ	409	588	440	603	588	768	2
cación	440	588	471	603	588	768	2
por	476	588	492	603	588	768	2
PCR	496	588	519	603	588	768	2
utili-	523	588	543	603	588	768	2
zada	308	600	332	615	588	768	2
fueron	334	600	365	615	588	768	2
descritas	368	600	411	615	588	768	2
por	414	600	429	615	588	768	2
Arnao	432	600	460	615	588	768	2
et	463	600	472	615	588	768	2
al.	475	600	486	615	588	768	2
(2003),	489	600	523	615	588	768	2
con	526	600	543	615	588	768	2
algunas	308	612	347	627	588	768	2
modiﬁ	351	612	381	627	588	768	2
caciones	381	612	425	627	588	768	2
del	429	612	444	627	588	768	2
LGM	448	612	472	627	588	768	2
del	477	612	492	627	588	768	2
CIBA.	496	612	525	627	588	768	2
Se	530	612	543	627	588	768	2
evaluaron	308	624	356	639	588	768	2
151	359	624	377	639	588	768	2
microsatélites	380	624	446	639	588	768	2
distribuidos	449	624	504	639	588	768	2
en	507	624	519	639	588	768	2
todo	522	624	543	639	588	768	2
el	308	636	317	651	588	768	2
genoma	320	636	359	651	588	768	2
del	363	636	377	651	588	768	2
arroz,	381	636	408	651	588	768	2
la	412	636	420	651	588	768	2
mezcla	424	636	458	651	588	768	2
de	462	636	474	651	588	768	2
reacción	477	636	518	651	588	768	2
para	522	636	543	651	588	768	2
la	308	648	317	663	588	768	2
ampliﬁ	319	648	350	663	588	768	2
cación	350	648	382	663	588	768	2
estuvo	384	648	416	663	588	768	2
constituida	419	648	470	663	588	768	2
por	473	648	488	663	588	768	2
1,33	491	648	512	663	588	768	2
ng	515	648	527	663	588	768	2
μl	529	648	538	663	588	768	2
-1	538	649	543	658	588	768	2
ADN;	308	660	333	675	588	768	2
3,33	336	660	356	675	588	768	2
mM	359	660	377	675	588	768	2
Mg	379	660	394	675	588	768	2
Cl	397	660	407	675	588	768	2
2	406	668	410	677	588	768	2
;	410	660	413	675	588	768	2
0,2	415	660	430	675	588	768	2
μM	432	660	448	675	588	768	2
de	450	660	462	675	588	768	2
los	464	660	478	675	588	768	2
microsatélites	480	660	543	675	588	768	2
(sentido	308	672	345	687	588	768	2
y	347	672	352	687	588	768	2
antisentido);	354	672	410	687	588	768	2
0,33	411	672	432	687	588	768	2
μM	433	672	449	687	588	768	2
dNTP´s	450	672	486	687	588	768	2
y	487	672	493	687	588	768	2
0,033U	494	672	528	687	588	768	2
μl	530	672	538	687	588	768	2
-1	538	673	543	682	588	768	2
Taq	308	684	326	699	588	768	2
comercial,	328	684	377	699	588	768	2
completando	379	684	441	699	588	768	2
a	443	684	450	699	588	768	2
un	452	684	464	699	588	768	2
volumen	466	684	507	699	588	768	2
ﬁ	509	684	515	699	588	768	2
nal	515	684	529	699	588	768	2
de	531	684	543	699	588	768	2
15	308	696	320	711	588	768	2
μl	323	696	332	711	588	768	2
-1	332	697	337	706	588	768	2
con	340	696	358	711	588	768	2
Buffer1X.	361	696	405	711	588	768	2
MATERIALES	89	649	164	664	588	768	2
Y	167	649	174	664	588	768	2
MÉTODOS	177	649	235	664	588	768	2
El	45	672	55	687	588	768	2
ensayo	59	672	95	687	588	768	2
fue	100	672	115	687	588	768	2
conducido	120	672	171	687	588	768	2
en	176	672	188	687	588	768	2
el	193	672	201	687	588	768	2
Laboratorio	206	672	262	687	588	768	2
de	267	672	279	687	588	768	2
Genética	45	684	89	699	588	768	2
Molecular	91	684	139	699	588	768	2
(LGM)	142	684	173	699	588	768	2
del	176	684	191	699	588	768	2
Centro	193	684	226	699	588	768	2
de	229	684	242	699	588	768	2
Investi-	244	684	280	699	588	768	2
gaciones	45	696	89	711	588	768	2
en	92	696	104	711	588	768	2
Biotecnología	107	696	174	711	588	768	2
Agrícola	176	696	217	711	588	768	2
(CIBA)	220	696	253	711	588	768	2
de	256	696	268	711	588	768	2
la	271	696	280	711	588	768	2
20	290	717	302	732	588	768	2
Velásquez	103	44	151	59	588	768	3
et	154	45	163	59	588	768	3
al.	166	45	177	59	588	768	3
Genotipos	180	44	228	59	588	768	3
de	230	44	242	59	588	768	3
arroz	245	44	269	59	588	768	3
resistentes	272	44	323	59	588	768	3
y	326	44	331	59	588	768	3
susceptibles	334	44	392	59	588	768	3
al	394	44	403	59	588	768	3
daño	406	44	429	59	588	768	3
mecánico...	432	44	486	59	588	768	3
21	287	717	299	732	588	768	3
Vol.	48	45	66	59	588	768	4
64	69	45	80	59	588	768	4
(1-2)	83	45	105	59	588	768	4
AGRONOMÍA	224	45	292	59	588	768	4
TROPICAL	294	45	349	59	588	768	4
22	290	717	302	732	588	768	4
2014	519	45	542	59	588	768	4
Velásquez	103	44	151	59	588	768	5
et	154	45	163	59	588	768	5
al.	166	45	177	59	588	768	5
Genotipos	180	44	228	59	588	768	5
de	230	44	242	59	588	768	5
arroz	245	44	269	59	588	768	5
resistentes	272	44	323	59	588	768	5
y	326	44	331	59	588	768	5
susceptibles	334	44	392	59	588	768	5
al	394	44	403	59	588	768	5
daño	406	44	429	59	588	768	5
mecánico...	432	44	486	59	588	768	5
23	287	717	299	732	588	768	5
Vol.	48	45	66	59	588	768	6
64	69	45	80	59	588	768	6
(1-2)	83	45	105	59	588	768	6
AGRONOMÍA	224	45	292	59	588	768	6
TROPICAL	294	45	349	59	588	768	6
24	290	717	302	732	588	768	6
2014	519	45	542	59	588	768	6
Velásquez	103	44	151	59	588	768	7
et	154	45	163	59	588	768	7
al.	166	45	177	59	588	768	7
Genotipos	180	44	228	59	588	768	7
de	230	44	242	59	588	768	7
arroz	245	44	269	59	588	768	7
resistentes	272	44	323	59	588	768	7
y	326	44	331	59	588	768	7
susceptibles	334	44	392	59	588	768	7
al	394	44	403	59	588	768	7
daño	406	44	429	59	588	768	7
mecánico...	432	44	486	59	588	768	7
25	287	717	299	732	588	768	7
Vol.	48	45	66	59	588	768	8
64	69	45	80	59	588	768	8
(1-2)	83	45	105	59	588	768	8
AGRONOMÍA	224	45	292	59	588	768	8
TROPICAL	294	45	349	59	588	768	8
Se	45	84	59	99	588	768	8
utilizó	64	84	96	99	588	768	8
un	101	84	114	99	588	768	8
termociclador	120	84	192	99	588	768	8
BIO-RAD	198	84	247	99	588	768	8
PTC-	252	84	279	99	588	768	8
200	45	95	64	110	588	768	8
durante	69	95	108	110	588	768	8
34	113	95	125	110	588	768	8
ciclos	130	95	159	110	588	768	8
a	164	95	171	110	588	768	8
una	176	95	195	110	588	768	8
temperatura	200	95	262	110	588	768	8
de	267	95	279	110	588	768	8
desnaturalización	45	107	130	122	588	768	8
94	134	107	146	122	588	768	8
°C,	149	107	164	122	588	768	8
alineación	168	107	217	122	588	768	8
de	220	107	233	122	588	768	8
50-67	236	107	264	122	588	768	8
°C	267	107	280	122	588	768	8
y	45	118	50	133	588	768	8
extensión	52	118	100	133	588	768	8
72	102	118	114	133	588	768	8
°C.	116	118	132	133	588	768	8
La	134	118	146	133	588	768	8
visualización	149	118	211	133	588	768	8
de	213	118	226	133	588	768	8
los	228	118	242	133	588	768	8
perﬁ	244	118	266	133	588	768	8
les	266	118	280	133	588	768	8
electroforéticos	45	130	120	145	588	768	8
fue	125	130	141	145	588	768	8
en	146	130	158	145	588	768	8
geles	163	130	189	145	588	768	8
de	194	130	206	145	588	768	8
poliacrilamida	211	130	279	145	588	768	8
6%	45	141	61	156	588	768	8
con	66	141	84	156	588	768	8
revelado	88	141	132	156	588	768	8
en	137	141	149	156	588	768	8
nitrato	154	141	185	156	588	768	8
de	190	141	202	156	588	768	8
plata,	207	141	235	156	588	768	8
descrito	240	141	279	156	588	768	8
por	45	153	61	168	588	768	8
Arnao	65	153	95	168	588	768	8
et	100	153	109	168	588	768	8
al.	114	153	126	168	588	768	8
(2003).	131	153	167	168	588	768	8
Las	171	153	189	168	588	768	8
imágenes	194	153	243	168	588	768	8
fueron	248	153	280	168	588	768	8
capturadas	45	164	102	179	588	768	8
en	108	164	120	179	588	768	8
un	125	164	138	179	588	768	8
digitalizador	143	164	206	179	588	768	8
de	211	164	224	179	588	768	8
imágenes	229	164	280	179	588	768	8
marca	45	176	75	191	588	768	8
BIORAD	79	176	122	191	588	768	8
modelo	126	176	162	191	588	768	8
CHEMIDOC,	166	176	229	191	588	768	8
utilizando	233	176	280	191	588	768	8
el	45	187	53	202	588	768	8
programa	56	187	103	202	588	768	8
QuantityOne	106	187	168	202	588	768	8
v.	171	187	179	202	588	768	8
4.2	182	187	197	202	588	768	8
®	197	188	202	197	588	768	8
.	202	187	205	202	588	768	8
2014	519	45	542	59	588	768	8
La	308	84	320	99	588	768	8
mayoría	322	84	361	99	588	768	8
de	363	84	375	99	588	768	8
los	377	84	391	99	588	768	8
microsatélites	393	84	459	99	588	768	8
utilizados	460	84	505	99	588	768	8
mostra-	507	84	544	99	588	768	8
ron	308	96	324	111	588	768	8
la	327	96	335	111	588	768	8
presencia	338	96	385	111	588	768	8
de	388	96	400	111	588	768	8
dos	403	96	421	111	588	768	8
alelos	423	96	452	111	588	768	8
bien	454	96	475	111	588	768	8
diferenciados	478	96	543	111	588	768	8
entre	308	108	333	123	588	768	8
los	335	108	348	123	588	768	8
parentales	350	108	401	123	588	768	8
y	402	108	408	123	588	768	8
distribuidos	410	108	464	123	588	768	8
a	466	108	472	123	588	768	8
lo	474	108	482	123	588	768	8
largo	484	108	507	123	588	768	8
de	509	108	521	123	588	768	8
todo	523	108	543	123	588	768	8
el	308	120	317	135	588	768	8
genoma.	318	120	360	135	588	768	8
En	362	120	375	135	588	768	8
el	377	120	385	135	588	768	8
Cuadro	387	120	422	135	588	768	8
3,	424	120	433	135	588	768	8
se	434	120	446	135	588	768	8
pudo	448	120	471	135	588	768	8
determinar	473	120	524	135	588	768	8
que	526	120	543	135	588	768	8
entre	308	132	333	147	588	768	8
ZB,	337	132	354	147	588	768	8
se	358	132	369	147	588	768	8
encontró	373	132	416	147	588	768	8
que	420	132	438	147	588	768	8
el	442	132	450	147	588	768	8
25,71%	454	132	491	147	588	768	8
(9)	495	132	509	147	588	768	8
de	513	132	525	147	588	768	8
los	529	132	543	147	588	768	8
SSR	308	144	331	159	588	768	8
polimórﬁ	333	144	375	159	588	768	8
cos,	375	144	395	159	588	768	8
se	398	144	410	159	588	768	8
ubican	412	144	445	159	588	768	8
en	448	144	460	159	588	768	8
el	463	144	471	159	588	768	8
cromosoma	474	144	531	159	588	768	8
2,	534	144	543	159	588	768	8
seguido	308	156	347	171	588	768	8
con	350	156	368	171	588	768	8
un	371	156	383	171	588	768	8
14,29%	386	156	424	171	588	768	8
(5)	427	156	440	171	588	768	8
de	443	156	456	171	588	768	8
los	459	156	473	171	588	768	8
microsatélites	476	156	543	171	588	768	8
ubicados	308	168	352	183	588	768	8
en	355	168	367	183	588	768	8
el	371	168	379	183	588	768	8
cromosoma	382	168	440	183	588	768	8
3.	443	168	452	183	588	768	8
Por	308	190	327	205	588	768	8
otro	332	190	353	205	588	768	8
lado,	359	190	386	205	588	768	8
entre	392	190	420	205	588	768	8
DZ	425	190	441	205	588	768	8
se	447	190	459	205	588	768	8
localizaron	465	190	524	205	588	768	8
19	530	190	543	205	588	768	8
microsatélites	308	202	375	217	588	768	8
polimórﬁ	379	202	420	217	588	768	8
cos,	420	202	440	217	588	768	8
donde	444	202	474	217	588	768	8
el	477	202	486	217	588	768	8
21,06%	489	202	527	217	588	768	8
(4)	530	202	543	217	588	768	8
de	308	214	320	229	588	768	8
los	324	214	338	229	588	768	8
SSR	341	214	364	229	588	768	8
se	367	214	379	229	588	768	8
encuentran	382	214	437	229	588	768	8
en	440	214	452	229	588	768	8
el	456	214	464	229	588	768	8
cromosoma	467	214	525	229	588	768	8
2	528	214	534	229	588	768	8
y	538	214	543	229	588	768	8
el	308	226	317	241	588	768	8
15,78%	320	226	358	241	588	768	8
(3)	361	226	375	241	588	768	8
de	378	226	390	241	588	768	8
los	394	226	408	241	588	768	8
marcadores	412	226	470	241	588	768	8
se	473	226	485	241	588	768	8
hallaron	488	226	527	241	588	768	8
en	531	226	543	241	588	768	8
los	308	238	322	253	588	768	8
cromosomas	327	238	390	253	588	768	8
6	394	238	400	253	588	768	8
y	405	238	411	253	588	768	8
9.	415	238	424	253	588	768	8
Este	429	238	451	253	588	768	8
bajo	455	238	476	253	588	768	8
polimorﬁ	481	238	522	253	588	768	8
smo	522	238	543	253	588	768	8
encontrado	308	250	362	265	588	768	8
entre	363	250	388	265	588	768	8
estos	389	250	415	265	588	768	8
progenitores,	416	250	478	265	588	768	8
posiblemente	480	250	543	265	588	768	8
sea	308	262	326	277	588	768	8
debido	330	262	363	277	588	768	8
a	367	262	373	277	588	768	8
que	377	262	396	277	588	768	8
ambas	399	262	432	277	588	768	8
variedades	436	262	490	277	588	768	8
presentan	494	262	543	277	588	768	8
un	308	274	320	289	588	768	8
ancestro	323	274	365	289	588	768	8
común,	368	274	404	289	588	768	8
ya	407	274	418	289	588	768	8
que	421	274	439	289	588	768	8
ambas	442	274	475	289	588	768	8
provienen	478	274	526	289	588	768	8
del	529	274	543	289	588	768	8
CIAT	308	286	332	301	588	768	8
y	335	286	340	301	588	768	8
el	343	286	352	301	588	768	8
FLAR,	354	286	386	301	588	768	8
tal	388	286	400	301	588	768	8
como	403	286	429	301	588	768	8
lo	432	286	441	301	588	768	8
registra	443	286	480	301	588	768	8
Pieters	483	286	517	301	588	768	8
et	520	286	529	301	588	768	8
al.	532	286	543	301	588	768	8
(2011).	308	298	342	313	588	768	8
Mientras	345	298	386	313	588	768	8
que	389	298	407	313	588	768	8
para	410	298	432	313	588	768	8
CB,	434	298	452	313	588	768	8
se	455	298	466	313	588	768	8
identiﬁ	469	298	500	313	588	768	8
có	500	298	512	313	588	768	8
que	514	298	532	313	588	768	8
el	535	298	543	313	588	768	8
19,36%	308	310	344	325	588	768	8
de	346	310	358	325	588	768	8
los	360	310	373	325	588	768	8
SSR	375	310	397	325	588	768	8
se	399	310	410	325	588	768	8
ubicaron	412	310	452	325	588	768	8
en	454	310	466	325	588	768	8
el	467	310	476	325	588	768	8
cromosoma	477	310	533	325	588	768	8
2,	535	310	543	325	588	768	8
seguido	308	322	346	337	588	768	8
por	348	322	363	337	588	768	8
un	365	322	377	337	588	768	8
12,9%	379	322	410	337	588	768	8
de	412	322	424	337	588	768	8
los	426	322	440	337	588	768	8
marcadores	442	322	499	337	588	768	8
ubicados	501	322	544	337	588	768	8
en	308	334	320	349	588	768	8
los	323	334	337	349	588	768	8
cromosomas	340	334	402	349	588	768	8
1,	405	334	414	349	588	768	8
3	417	334	424	349	588	768	8
y	427	334	432	349	588	768	8
9.	435	334	444	349	588	768	8
Entre	447	334	473	349	588	768	8
los	476	334	490	349	588	768	8
parentales	493	334	543	349	588	768	8
ZV,	308	346	324	361	588	768	8
se	326	346	338	361	588	768	8
apreció	340	346	375	361	588	768	8
que	377	346	396	361	588	768	8
el	398	346	406	361	588	768	8
42,85%	408	346	445	361	588	768	8
de	447	346	460	361	588	768	8
los	462	346	475	361	588	768	8
microsatélites	478	346	544	361	588	768	8
evaluados,	308	358	360	373	588	768	8
se	361	358	373	373	588	768	8
ubicaron	375	358	415	373	588	768	8
en	417	358	429	373	588	768	8
el	431	358	439	373	588	768	8
cromosoma	441	358	497	373	588	768	8
2,	499	358	508	373	588	768	8
el	510	358	518	373	588	768	8
resto	520	358	543	373	588	768	8
de	308	370	320	385	588	768	8
los	323	370	337	385	588	768	8
marcadores	339	370	396	385	588	768	8
ubicado	399	370	437	385	588	768	8
en	439	370	451	385	588	768	8
los	454	370	468	385	588	768	8
cromosomas	470	370	532	385	588	768	8
1,	534	370	543	385	588	768	8
4,	308	382	317	397	588	768	8
6	320	382	326	397	588	768	8
y	329	382	335	397	588	768	8
9.	337	382	346	397	588	768	8
Con	45	211	65	226	588	768	8
el	70	211	79	226	588	768	8
perﬁ	83	211	105	226	588	768	8
l	106	211	108	226	588	768	8
electroforético	113	211	184	226	588	768	8
obtenido	189	211	232	226	588	768	8
del	237	211	252	226	588	768	8
ADN	256	211	279	226	588	768	8
de	45	222	57	237	588	768	8
cada	60	222	84	237	588	768	8
uno	87	222	106	237	588	768	8
de	109	222	122	237	588	768	8
los	125	222	139	237	588	768	8
materiales	142	222	193	237	588	768	8
evaluados	196	222	247	237	588	768	8
en	250	222	262	237	588	768	8
los	266	222	280	237	588	768	8
geles	45	234	71	249	588	768	8
de	74	234	86	249	588	768	8
poliacrilamida	89	234	156	249	588	768	8
y	159	234	165	249	588	768	8
con	168	234	185	249	588	768	8
cada	188	234	212	249	588	768	8
microsatélite,	215	234	280	249	588	768	8
se	45	245	56	260	588	768	8
generó	61	245	97	260	588	768	8
una	101	245	120	260	588	768	8
matriz	125	245	156	260	588	768	8
de	161	245	173	260	588	768	8
presencia	178	245	227	260	588	768	8
(p	232	245	243	260	588	768	8
=	248	245	254	260	588	768	8
1)	259	245	269	260	588	768	8
y	274	245	280	260	588	768	8
ausencia	45	257	89	272	588	768	8
(a	93	257	103	272	588	768	8
=	107	257	113	272	588	768	8
0).	117	257	130	272	588	768	8
La	134	257	146	272	588	768	8
matriz	151	257	181	272	588	768	8
obtenida	185	257	227	272	588	768	8
con	231	257	249	272	588	768	8
todos	253	257	280	272	588	768	8
los	45	268	59	283	588	768	8
marcadores	63	268	121	283	588	768	8
fue	126	268	141	283	588	768	8
analizada	146	268	193	283	588	768	8
con	197	268	215	283	588	768	8
el	220	268	228	283	588	768	8
programa	233	268	280	283	588	768	8
estadístico	45	280	94	295	588	768	8
PAST	95	280	122	295	588	768	8
versión	124	280	157	295	588	768	8
1.42	159	280	179	295	588	768	8
(Hammer	181	280	225	295	588	768	8
et	226	280	235	295	588	768	8
al.,	237	280	250	295	588	768	8
2001)	252	280	280	295	588	768	8
mediante	45	291	90	306	588	768	8
análisis	92	291	128	306	588	768	8
multivariado	130	291	189	306	588	768	8
de	191	291	203	306	588	768	8
conglomerados	205	291	280	306	588	768	8
jerárquicos.	45	303	104	318	588	768	8
Este	109	303	131	318	588	768	8
análisis	136	303	174	318	588	768	8
generó	179	303	214	318	588	768	8
un	219	303	232	318	588	768	8
árbol	237	303	262	318	588	768	8
de	267	303	279	318	588	768	8
clasiﬁ	45	314	72	329	588	768	8
cación	72	314	104	329	588	768	8
jerárquica	107	314	155	329	588	768	8
ascendente,	159	314	218	329	588	768	8
utilizando	222	314	268	329	588	768	8
el	271	314	280	329	588	768	8
análisis	45	326	81	341	588	768	8
de	85	326	97	341	588	768	8
agrupamiento	101	326	168	341	588	768	8
UPGMA	172	326	212	341	588	768	8
y	215	326	220	341	588	768	8
la	224	326	233	341	588	768	8
distancia	236	326	280	341	588	768	8
de	45	337	57	352	588	768	8
Dice.	62	337	88	352	588	768	8
Se	93	337	107	352	588	768	8
determinó	111	337	162	352	588	768	8
el	167	337	176	352	588	768	8
porcentaje	181	337	234	352	588	768	8
de	239	337	251	352	588	768	8
SSR	256	337	279	352	588	768	8
polimórﬁ	45	351	86	366	588	768	8
co	86	351	98	366	588	768	8
para	101	351	123	366	588	768	8
cada	126	351	150	366	588	768	8
uno	153	351	171	366	588	768	8
de	174	351	186	366	588	768	8
los	190	351	204	366	588	768	8
cruces.	207	351	242	366	588	768	8
RESULTADOS	84	383	162	399	588	768	8
Y	165	383	173	399	588	768	8
DISCUSIÓN	176	383	240	399	588	768	8
El	308	406	318	421	588	768	8
polimorﬁ	322	406	363	421	588	768	8
smo	363	406	384	421	588	768	8
encontrado	387	406	443	421	588	768	8
entre	446	406	471	421	588	768	8
los	475	406	489	421	588	768	8
materiales	493	406	543	421	588	768	8
y	308	418	314	433	588	768	8
los	318	418	333	433	588	768	8
testigos	337	418	376	433	588	768	8
de	381	418	393	433	588	768	8
resistencia	398	418	451	433	588	768	8
y	456	418	462	433	588	768	8
susceptibilidad,	466	418	543	433	588	768	8
Makalioka	308	430	359	445	588	768	8
y	364	430	369	445	588	768	8
Bluebonnet	374	430	431	445	588	768	8
50,	436	430	452	445	588	768	8
respectivamente,	457	430	543	445	588	768	8
permitió	308	442	351	457	588	768	8
determinar	357	442	414	457	588	768	8
el	420	442	429	457	588	768	8
grado	435	442	465	457	588	768	8
de	471	442	484	457	588	768	8
disimilitud	489	442	543	457	588	768	8
existente	308	454	352	469	588	768	8
entre	355	454	380	469	588	768	8
ellos.	383	454	409	469	588	768	8
De	45	407	59	422	588	768	8
los	62	407	76	422	588	768	8
151	79	407	98	422	588	768	8
microsatélites	101	407	168	422	588	768	8
(SSR)	171	407	201	422	588	768	8
evaluados	204	407	254	422	588	768	8
para	258	407	280	422	588	768	8
identiﬁ	45	419	76	434	588	768	8
car	76	419	91	434	588	768	8
el	94	419	102	434	588	768	8
polimorﬁ	104	419	146	434	588	768	8
smo	146	419	166	434	588	768	8
entre	169	419	194	434	588	768	8
los	196	419	210	434	588	768	8
parentales,	212	419	266	434	588	768	8
se	268	419	280	434	588	768	8
encontró	45	431	86	446	588	768	8
que	88	431	106	446	588	768	8
el	108	431	116	446	588	768	8
mayor	118	431	148	446	588	768	8
porcentaje	150	431	200	446	588	768	8
de	201	431	213	446	588	768	8
microsatélites	215	431	280	446	588	768	8
polimórﬁ	45	443	86	458	588	768	8
cos	86	443	103	458	588	768	8
fue	106	443	121	458	588	768	8
observado	123	443	175	458	588	768	8
en	177	443	189	458	588	768	8
el	191	443	200	458	588	768	8
cruce	202	443	229	458	588	768	8
ZB	231	443	245	458	588	768	8
con	248	443	265	458	588	768	8
un	268	443	280	458	588	768	8
23,18%,	45	455	85	470	588	768	8
seguido	87	455	125	470	588	768	8
por	127	455	143	470	588	768	8
CB	145	455	160	470	588	768	8
con	162	455	180	470	588	768	8
un	182	455	194	470	588	768	8
20,53%;	197	455	237	470	588	768	8
hallando	239	455	280	470	588	768	8
el	45	467	53	482	588	768	8
menor	55	467	86	482	588	768	8
número	88	467	125	482	588	768	8
de	127	467	139	482	588	768	8
microsatélites	141	467	206	482	588	768	8
polimórﬁ	208	467	249	482	588	768	8
cos	249	467	266	482	588	768	8
en	268	467	280	482	588	768	8
los	45	479	59	494	588	768	8
cruces	62	479	94	494	588	768	8
DS	98	479	113	494	588	768	8
y	116	479	122	494	588	768	8
ZV,	125	479	141	494	588	768	8
con	144	479	162	494	588	768	8
un	165	479	177	494	588	768	8
12,58%	181	479	218	494	588	768	8
y	221	479	227	494	588	768	8
un	230	479	242	494	588	768	8
4,64%,	245	479	280	494	588	768	8
respectivamente	45	491	127	506	588	768	8
(Cuadro	132	491	172	506	588	768	8
2).	177	491	190	506	588	768	8
Estos	195	491	223	506	588	768	8
resultados	228	491	279	506	588	768	8
corroboran	45	503	98	518	588	768	8
los	103	503	117	518	588	768	8
encontrados	121	503	182	518	588	768	8
por	187	503	203	518	588	768	8
Acevedo	207	503	250	518	588	768	8
et	254	504	264	518	588	768	8
al.	268	504	280	518	588	768	8
(2007)	45	515	76	530	588	768	8
al	80	515	88	530	588	768	8
señalar	92	515	128	530	588	768	8
la	131	515	140	530	588	768	8
estrecha	143	515	186	530	588	768	8
base	189	515	213	530	588	768	8
genética	216	515	258	530	588	768	8
que	261	515	280	530	588	768	8
presentan	45	527	93	542	588	768	8
los	96	527	110	542	588	768	8
Bancos	112	527	148	542	588	768	8
de	151	527	163	542	588	768	8
germoplasmas	165	527	237	542	588	768	8
del	239	527	254	542	588	768	8
país.	256	527	280	542	588	768	8
El	308	478	318	493	588	768	8
análisis	320	478	356	493	588	768	8
de	358	478	370	493	588	768	8
agrupamiento	372	478	438	493	588	768	8
UPGMA	440	478	480	493	588	768	8
con	481	478	499	493	588	768	8
distancia	501	478	543	493	588	768	8
Dice,	308	490	335	505	588	768	8
generó	340	490	376	505	588	768	8
tres	381	490	400	505	588	768	8
grupos	405	490	441	505	588	768	8
(ver	446	490	466	505	588	768	8
Figura)	471	490	508	505	588	768	8
y	513	490	519	505	588	768	8
una	524	490	543	505	588	768	8
correlación	308	502	362	517	588	768	8
cofenética	365	502	415	517	588	768	8
de	419	502	431	517	588	768	8
0,87	434	502	455	517	588	768	8
para	459	502	481	517	588	768	8
este	484	502	505	517	588	768	8
estudio	508	502	543	517	588	768	8
intraespecíﬁ	308	514	368	529	588	768	8
co.	368	514	382	529	588	768	8
El	387	514	397	529	588	768	8
primer	401	514	433	529	588	768	8
grupo	437	514	465	529	588	768	8
constituido	470	514	523	529	588	768	8
por	527	514	543	529	588	768	8
Bluebonnet	308	526	364	541	588	768	8
50;	368	526	383	541	588	768	8
el	387	526	396	541	588	768	8
segundo	400	526	442	541	588	768	8
grupo	446	526	474	541	588	768	8
por	478	526	494	541	588	768	8
D-Sativa,	498	526	543	541	588	768	8
Cuadro	86	560	122	575	588	768	8
2.	125	560	134	575	588	768	8
Porcentaje	136	560	189	575	588	768	8
de	191	560	204	575	588	768	8
microsatélites	206	560	274	575	588	768	8
(SSR)	276	560	306	575	588	768	8
polimórﬁ	309	560	350	575	588	768	8
cos	350	560	367	575	588	768	8
entre	370	560	395	575	588	768	8
los	398	560	412	575	588	768	8
cruces	414	560	447	575	588	768	8
realizados.	449	560	503	575	588	768	8
Cruce	98	582	126	596	588	768	8
Progenitores	181	582	242	596	588	768	8
Nº	292	582	303	596	588	768	8
SSR	306	582	326	596	588	768	8
polimórﬁ	329	582	372	596	588	768	8
cos	372	582	389	596	588	768	8
%	402	582	411	596	588	768	8
SSR	414	582	434	596	588	768	8
polimórﬁ	437	582	480	596	588	768	8
cos	480	582	497	596	588	768	8
1	109	608	115	622	588	768	8
Zeta	156	608	176	622	588	768	8
15	179	608	190	622	588	768	8
x	193	608	198	622	588	768	8
BlueBonnet-50	201	608	267	622	588	768	8
35	335	608	346	622	588	768	8
23,18	437	608	462	622	588	768	8
2	109	633	115	647	588	768	8
D-Sativa	157	633	195	647	588	768	8
x	198	633	203	647	588	768	8
21	255	633	266	647	588	768	8
19	335	633	346	647	588	768	8
12,58	437	633	462	647	588	768	8
3	109	659	115	672	588	768	8
Cimarrón	153	659	194	672	588	768	8
x	196	659	201	672	588	768	8
BlueBonnet-50	204	659	270	672	588	768	8
31	335	659	346	672	588	768	8
20,53	437	659	462	672	588	768	8
4	109	684	115	698	588	768	8
Zeta	159	684	179	698	588	768	8
15	182	684	193	698	588	768	8
x	196	684	201	698	588	768	8
Venezuela	203	684	250	698	588	768	8
21	253	684	264	698	588	768	8
7	338	684	343	698	588	768	8
4,64	443	684	462	698	588	768	8
26	290	717	302	732	588	768	8
Velásquez	103	44	151	59	588	768	9
et	154	45	163	59	588	768	9
al.	166	45	177	59	588	768	9
Genotipos	180	44	228	59	588	768	9
de	230	44	242	59	588	768	9
arroz	245	44	269	59	588	768	9
resistentes	272	44	323	59	588	768	9
y	326	44	331	59	588	768	9
susceptibles	334	44	392	59	588	768	9
al	394	44	403	59	588	768	9
daño	406	44	429	59	588	768	9
mecánico...	432	44	486	59	588	768	9
Cuadro	45	84	81	99	588	768	9
3.	84	84	93	99	588	768	9
Número	96	84	135	99	588	768	9
y	138	84	144	99	588	768	9
porcentaje	148	84	199	99	588	768	9
de	203	84	215	99	588	768	9
microsatélites	219	84	286	99	588	768	9
(SSR)	290	84	320	99	588	768	9
polimórﬁ	323	84	365	99	588	768	9
cos	365	84	382	99	588	768	9
entre	386	84	411	99	588	768	9
los	415	84	429	99	588	768	9
progenitores	432	84	494	99	588	768	9
utilizados	497	84	543	99	588	768	9
en	96	96	108	111	588	768	9
los	111	96	125	111	588	768	9
cruces	128	96	160	111	588	768	9
y	164	96	169	111	588	768	9
su	172	96	184	111	588	768	9
distribución	187	96	242	111	588	768	9
por	245	96	261	111	588	768	9
cromosoma.	264	96	325	111	588	768	9
Nº	51	125	61	139	588	768	9
cromosoma	64	125	121	139	588	768	9
Z15/BB50	155	114	200	128	588	768	9
Vzla21/Dsat	254	114	309	128	588	768	9
Cimarrón/BB50	350	114	423	128	588	768	9
Z15/Vzla	464	114	504	128	588	768	9
21	506	114	517	128	588	768	9
Nº	134	134	145	148	588	768	9
SSR	148	134	169	148	588	768	9
%	186	134	195	148	588	768	9
SSR	198	134	218	148	588	768	9
Nº	235	134	246	148	588	768	9
SSR	249	134	269	148	588	768	9
%	290	134	298	148	588	768	9
SSR	301	134	322	148	588	768	9
Nº	342	134	353	148	588	768	9
SSR	356	134	377	148	588	768	9
%	395	134	404	148	588	768	9
SSR	406	134	427	148	588	768	9
Nº	448	134	459	148	588	768	9
SSR	462	134	483	148	588	768	9
%	502	134	511	148	588	768	9
SSR	514	134	534	148	588	768	9
1	83	155	89	169	588	768	9
3	149	155	154	169	588	768	9
8,57	195	155	214	169	588	768	9
1	249	155	255	169	588	768	9
5,26	299	155	318	169	588	768	9
4	357	155	362	169	588	768	9
12,9	401	155	421	169	588	768	9
1	463	155	468	169	588	768	9
14,28	506	155	531	169	588	768	9
2	83	174	89	187	588	768	9
9	149	174	154	187	588	768	9
25,71	189	174	214	187	588	768	9
4	249	174	255	187	588	768	9
21,06	293	174	318	187	588	768	9
6	357	174	362	187	588	768	9
19,36	398	174	423	187	588	768	9
3	463	174	468	187	588	768	9
42,85	506	174	531	187	588	768	9
3	83	192	89	206	588	768	9
5	149	192	154	206	588	768	9
14,29	189	192	214	206	588	768	9
1	249	192	255	206	588	768	9
5,26	299	192	318	206	588	768	9
4	357	192	362	206	588	768	9
12,9	401	192	421	206	588	768	9
0	463	192	468	206	588	768	9
0	515	192	521	206	588	768	9
4	83	210	89	224	588	768	9
1	149	210	154	224	588	768	9
2,85	195	210	214	224	588	768	9
1	249	210	255	224	588	768	9
5,26	299	210	318	224	588	768	9
2	357	210	362	224	588	768	9
6,45	404	210	423	224	588	768	9
1	463	210	468	224	588	768	9
14,28	506	210	531	224	588	768	9
5	83	229	89	242	588	768	9
1	149	229	154	242	588	768	9
2,85	195	229	214	242	588	768	9
1	249	229	255	242	588	768	9
5,26	299	229	318	242	588	768	9
2	357	229	362	242	588	768	9
6,45	404	229	423	242	588	768	9
0	463	229	468	242	588	768	9
0	515	229	521	242	588	768	9
6	83	247	89	261	588	768	9
1	149	247	154	261	588	768	9
2,85	195	247	214	261	588	768	9
3	249	247	255	261	588	768	9
15,78	293	247	318	261	588	768	9
0	357	247	362	261	588	768	9
0	408	247	414	261	588	768	9
1	463	247	468	261	588	768	9
14,28	506	247	531	261	588	768	9
7	83	266	89	279	588	768	9
3	149	266	154	279	588	768	9
8,57	195	266	214	279	588	768	9
1	249	266	255	279	588	768	9
5,26	299	266	318	279	588	768	9
2	357	266	362	279	588	768	9
6,45	404	266	423	279	588	768	9
0	463	266	468	279	588	768	9
0	515	266	521	279	588	768	9
8	83	284	89	298	588	768	9
1	149	284	154	298	588	768	9
2,85	195	284	214	298	588	768	9
1	249	284	255	298	588	768	9
5,26	299	284	318	298	588	768	9
1	357	284	362	298	588	768	9
3,23	404	284	423	298	588	768	9
0	463	284	468	298	588	768	9
0	515	284	521	298	588	768	9
9	83	302	89	316	588	768	9
3	149	302	154	316	588	768	9
8,57	195	302	214	316	588	768	9
3	249	302	255	316	588	768	9
15,78	293	302	318	316	588	768	9
4	357	302	362	316	588	768	9
12,9	401	302	421	316	588	768	9
1	463	302	468	316	588	768	9
14,28	506	302	531	316	588	768	9
10	80	321	91	335	588	768	9
1	149	321	154	335	588	768	9
2,85	195	321	214	335	588	768	9
0	249	321	255	335	588	768	9
0	303	321	308	335	588	768	9
1	357	321	362	335	588	768	9
3,23	404	321	423	335	588	768	9
0	463	321	468	335	588	768	9
0	515	321	521	335	588	768	9
11	81	339	91	353	588	768	9
4	149	339	154	353	588	768	9
11,43	190	339	214	353	588	768	9
2	249	339	255	353	588	768	9
10,53	293	339	318	353	588	768	9
3	357	339	362	353	588	768	9
9,67	404	339	423	353	588	768	9
0	463	339	468	353	588	768	9
0	515	339	521	353	588	768	9
12	80	358	91	371	588	768	9
3	149	358	154	371	588	768	9
8,57	195	358	214	371	588	768	9
1	249	358	255	371	588	768	9
5,26	299	358	318	371	588	768	9
2	357	358	362	371	588	768	9
6,45	404	358	423	371	588	768	9
0	463	358	468	371	588	768	9
0	515	358	521	371	588	768	9
Total	74	376	97	390	588	768	9
35	146	376	157	390	588	768	9
100	194	376	210	390	588	768	9
19	246	376	258	390	588	768	9
100	297	376	314	390	588	768	9
31	354	376	365	390	588	768	9
100	402	376	419	390	588	768	9
7	463	376	468	390	588	768	9
100	510	376	527	390	588	768	9
Z15=	48	394	69	406	588	768	9
Zeta	71	394	89	406	588	768	9
15;	92	394	104	406	588	768	9
BB-50=	107	394	137	406	588	768	9
BlueBonnet-50;	140	394	202	406	588	768	9
Vzla21=	204	394	237	406	588	768	9
Venezuela	239	394	281	406	588	768	9
21;	284	394	296	406	588	768	9
Dsat=	299	394	323	406	588	768	9
D-Sativa.	325	394	362	406	588	768	9
Figura.	143	679	177	694	588	768	9
Dendrograma	179	679	245	694	588	768	9
del	247	679	262	694	588	768	9
análisis	264	679	300	694	588	768	9
de	302	679	315	694	588	768	9
agrupamiento	317	679	383	694	588	768	9
UPGMA	385	679	425	694	588	768	9
para	427	679	449	694	588	768	9
seis	179	691	198	706	588	768	9
cultivares	201	691	248	706	588	768	9
de	251	691	263	706	588	768	9
arroz,	266	691	294	706	588	768	9
distancia	297	691	341	706	588	768	9
genética	344	691	385	706	588	768	9
de	388	691	401	706	588	768	9
Dice.	404	691	429	706	588	768	9
27	287	717	299	732	588	768	9
Vol.	48	45	66	59	588	768	10
64	69	45	80	59	588	768	10
(1-2)	83	45	105	59	588	768	10
AGRONOMÍA	224	45	292	59	588	768	10
TROPICAL	294	45	349	59	588	768	10
2014	519	45	542	59	588	768	10
Cimarrón,	45	84	92	99	588	768	10
Venezuela	94	84	144	99	588	768	10
21	146	84	158	99	588	768	10
y	160	84	165	99	588	768	10
Zeta	167	84	188	99	588	768	10
15	190	84	202	99	588	768	10
y	204	84	210	99	588	768	10
el	212	84	220	99	588	768	10
último	222	84	251	99	588	768	10
grupo	253	84	280	99	588	768	10
por	45	95	60	110	588	768	10
Makalioka.	63	95	115	110	588	768	10
Los	117	95	134	110	588	768	10
coeﬁ	136	95	160	110	588	768	10
cientes	159	95	194	110	588	768	10
de	196	95	208	110	588	768	10
similitud	210	95	250	110	588	768	10
de	252	95	264	110	588	768	10
los	266	95	280	110	588	768	10
grupos	45	107	78	122	588	768	10
fueron	80	107	111	122	588	768	10
0,55;	113	107	137	122	588	768	10
0,74	140	107	161	122	588	768	10
y	163	107	169	122	588	768	10
0,66,	171	107	195	122	588	768	10
respectivamente.	197	107	280	122	588	768	10
Salazar	322	84	359	99	588	768	10
y	363	84	369	99	588	768	10
M.	372	84	385	99	588	768	10
Navas.	388	84	422	99	588	768	10
2007.	426	84	453	99	588	768	10
Base	457	84	482	99	588	768	10
genética	486	84	527	99	588	768	10
de	531	84	543	99	588	768	10
los	322	96	336	111	588	768	10
cultivares	341	96	387	111	588	768	10
de	391	96	403	111	588	768	10
arroz	408	96	433	111	588	768	10
de	437	96	449	111	588	768	10
riego	453	96	478	111	588	768	10
liberados	482	96	527	111	588	768	10
en	531	96	543	111	588	768	10
Venezuela.	322	107	377	122	588	768	10
Agronomía	379	107	433	122	588	768	10
Trop.	436	107	461	122	588	768	10
57(3):197-204.	464	107	536	122	588	768	10
Se	45	130	58	145	588	768	10
observó,	64	130	108	145	588	768	10
claramente	114	130	171	145	588	768	10
la	176	130	185	145	588	768	10
separación	190	130	247	145	588	768	10
en	253	130	265	145	588	768	10
la	270	130	279	145	588	768	10
formación	45	141	92	156	588	768	10
de	95	141	107	156	588	768	10
los	109	141	123	156	588	768	10
grupos	125	141	158	156	588	768	10
para	160	141	182	156	588	768	10
las	184	141	198	156	588	768	10
diferencias	201	141	253	156	588	768	10
entre	255	141	280	156	588	768	10
resistencia	45	153	95	168	588	768	10
y	97	153	103	168	588	768	10
susceptibilidad,	105	153	177	168	588	768	10
especíﬁ	179	153	216	168	588	768	10
camente	216	153	257	168	588	768	10
para	259	153	280	168	588	768	10
Makalioka	45	164	94	179	588	768	10
y	96	164	102	179	588	768	10
Bluebonnet	104	164	160	179	588	768	10
50.	162	164	177	179	588	768	10
Dichos	179	164	213	179	588	768	10
genotipos,	215	164	266	179	588	768	10
se	268	164	280	179	588	768	10
ubicaron	45	176	86	191	588	768	10
en	88	176	100	191	588	768	10
dos	102	176	120	191	588	768	10
grupos	122	176	155	191	588	768	10
distintos	157	176	196	191	588	768	10
con	198	176	215	191	588	768	10
una	217	176	236	191	588	768	10
distancia	238	176	280	191	588	768	10
genética	45	187	89	202	588	768	10
de	94	187	107	202	588	768	10
0,55;	112	187	138	202	588	768	10
y	143	187	148	202	588	768	10
por	154	187	170	202	588	768	10
ello,	176	187	197	202	588	768	10
las	202	187	217	202	588	768	10
variedades	222	187	279	202	588	768	10
comerciales	45	199	103	214	588	768	10
venezolanas	107	199	169	214	588	768	10
quedaron	173	199	219	214	588	768	10
clasiﬁ	223	199	250	214	588	768	10
cadas	250	199	280	214	588	768	10
en	45	210	57	225	588	768	10
un	60	210	72	225	588	768	10
mismo	76	210	108	225	588	768	10
grupo,	112	210	143	225	588	768	10
lo	146	210	155	225	588	768	10
que	158	210	177	225	588	768	10
conﬁ	180	210	203	225	588	768	10
rma	203	210	222	225	588	768	10
la	225	210	234	225	588	768	10
estrecha	237	210	280	225	588	768	10
variabilidad	45	222	100	237	588	768	10
genética	104	222	146	237	588	768	10
entre	150	222	175	237	588	768	10
ellos.	180	222	205	237	588	768	10
(Angulo	209	222	247	237	588	768	10
et	252	222	261	237	588	768	10
al.,	265	222	280	237	588	768	10
2006;	45	233	73	248	588	768	10
Arnao	78	233	108	248	588	768	10
et	113	234	122	248	588	768	10
al.,	128	234	143	248	588	768	10
2007;	148	233	176	248	588	768	10
Arnao	181	233	211	248	588	768	10
et	216	233	226	248	588	768	10
al.,	231	234	246	248	588	768	10
2008;	251	233	280	248	588	768	10
Pérez-Almeida	45	245	117	260	588	768	10
et	120	245	129	260	588	768	10
al.,	132	245	147	260	588	768	10
2011a;	150	245	183	260	588	768	10
2011b).	186	245	222	260	588	768	10
Álvarez	308	131	346	146	588	768	10
R.,	350	131	365	146	588	768	10
C.	370	131	381	146	588	768	10
Gamboa,	386	131	431	146	588	768	10
M.	436	131	449	146	588	768	10
Triana,	453	131	488	146	588	768	10
M.	493	131	505	146	588	768	10
Duque	510	131	543	146	588	768	10
y	322	143	328	158	588	768	10
J.	333	143	341	158	588	768	10
Silva.	346	143	373	158	588	768	10
2000.	378	143	406	158	588	768	10
Mecanismo	411	143	468	158	588	768	10
de	472	143	485	158	588	768	10
resistencia	489	143	543	158	588	768	10
a	322	155	328	170	588	768	10
Tagasodesorizicolus	334	155	443	170	588	768	10
Muir	448	155	471	170	588	768	10
(Homoptera:	477	155	543	170	588	768	10
Delphacidae)	322	166	385	181	588	768	10
de	387	166	399	181	588	768	10
tipo	401	166	418	181	588	768	10
antibiótico	420	166	467	181	588	768	10
y	469	166	475	181	588	768	10
no	476	166	489	181	588	768	10
preferencia	490	166	544	181	588	768	10
en	322	178	334	193	588	768	10
algunas	338	178	377	193	588	768	10
líneas	380	178	410	193	588	768	10
de	413	178	426	193	588	768	10
arroz	429	178	455	193	588	768	10
(Oryza	458	178	491	193	588	768	10
sativa	495	179	524	193	588	768	10
L.).	527	178	543	193	588	768	10
Investigación	322	190	386	205	588	768	10
Agrícola	389	190	429	205	588	768	10
Nº	432	190	444	205	588	768	10
5:1-12.	447	190	481	205	588	768	10
Angulo	308	214	343	229	588	768	10
L.,	348	214	360	229	588	768	10
C.	365	214	376	229	588	768	10
Ramis,	381	214	416	229	588	768	10
M.	421	214	433	229	588	768	10
Perdomo	438	214	483	229	588	768	10
e	488	214	494	229	588	768	10
I.	499	214	505	229	588	768	10
Pérez-	510	214	543	229	588	768	10
Almeida.	322	225	364	240	588	768	10
2006.	366	225	394	240	588	768	10
Estudio	396	225	432	240	588	768	10
de	434	225	446	240	588	768	10
la	448	225	457	240	588	768	10
Base	459	225	484	240	588	768	10
Genética	486	225	529	240	588	768	10
de	531	225	544	240	588	768	10
las	322	237	336	252	588	768	10
variedades	339	237	392	252	588	768	10
de	395	237	407	252	588	768	10
arroz	409	237	434	252	588	768	10
de	437	237	449	252	588	768	10
Venezuela	451	237	503	252	588	768	10
a	505	237	511	252	588	768	10
través	513	237	543	252	588	768	10
de	322	249	334	264	588	768	10
microsatélites.	337	249	407	264	588	768	10
Trabajo	410	249	447	264	588	768	10
presentado	449	249	504	264	588	768	10
en	507	249	519	264	588	768	10
el	522	249	530	264	588	768	10
IX	533	249	543	264	588	768	10
Congreso	322	261	369	276	588	768	10
Latinoamericano	371	261	452	276	588	768	10
de	454	261	466	276	588	768	10
Botánica.	468	261	513	276	588	768	10
Santo	515	261	544	276	588	768	10
Domingo-República	322	273	419	288	588	768	10
Dominicana.	422	273	483	288	588	768	10
La	45	268	57	283	588	768	10
importancia	62	268	120	283	588	768	10
de	124	268	137	283	588	768	10
este	142	268	163	283	588	768	10
estudio	168	268	204	283	588	768	10
radica	208	268	239	283	588	768	10
en	244	268	256	283	588	768	10
que	261	268	279	283	588	768	10
se	45	279	56	294	588	768	10
demostró	61	279	107	294	588	768	10
la	112	279	120	294	588	768	10
asociación	125	279	177	294	588	768	10
entre	182	279	207	294	588	768	10
microsatélites	212	279	280	294	588	768	10
y	45	291	50	306	588	768	10
resistencia	56	291	112	306	588	768	10
al	118	291	127	306	588	768	10
daño	132	291	158	306	588	768	10
mecánico	163	291	213	306	588	768	10
por	219	291	236	306	588	768	10
sogata,	241	291	279	306	588	768	10
al	45	302	53	317	588	768	10
igual	58	302	82	317	588	768	10
que	87	302	106	317	588	768	10
la	111	302	120	317	588	768	10
encontrada	125	302	182	317	588	768	10
por	187	302	203	317	588	768	10
Tohme	208	302	242	317	588	768	10
(2010)	247	302	279	317	588	768	10
quien	45	314	72	329	588	768	10
identiﬁ	77	314	109	329	588	768	10
có	109	314	121	329	588	768	10
los	126	314	140	329	588	768	10
microsatélites	145	314	213	329	588	768	10
asociados	218	314	269	329	588	768	10
a	273	314	279	329	588	768	10
la	45	325	53	341	588	768	10
resistencia	57	325	109	341	588	768	10
a	113	325	119	341	588	768	10
hoja	123	325	144	341	588	768	10
blanca	147	325	180	341	588	768	10
y	183	325	189	341	588	768	10
al	192	325	201	341	588	768	10
daño	204	325	229	341	588	768	10
mecánico	233	325	280	341	588	768	10
a	45	337	51	352	588	768	10
sogata,	56	337	94	352	588	768	10
mencionando	100	337	169	352	588	768	10
que	175	337	194	352	588	768	10
los	199	337	214	352	588	768	10
mismos,	219	337	262	352	588	768	10
se	268	337	279	352	588	768	10
ubicaban	45	349	91	364	588	768	10
en	96	349	108	364	588	768	10
la	113	349	122	364	588	768	10
mayoría	127	349	168	364	588	768	10
de	173	349	185	364	588	768	10
los	190	349	205	364	588	768	10
casos,	210	349	242	364	588	768	10
en	247	349	260	364	588	768	10
los	265	349	279	364	588	768	10
cromosomas	45	360	110	375	588	768	10
4,	115	360	125	375	588	768	10
5	130	360	136	375	588	768	10
y	141	360	147	375	588	768	10
7;	152	360	161	375	588	768	10
sin	167	360	181	375	588	768	10
embargo,	186	360	235	375	588	768	10
en	240	360	253	375	588	768	10
este	258	360	279	375	588	768	10
trabajo,	45	372	81	387	588	768	10
se	84	372	96	387	588	768	10
observó	99	372	138	387	588	768	10
la	142	372	150	387	588	768	10
presencia	153	372	201	387	588	768	10
de	204	372	216	387	588	768	10
al	220	372	228	387	588	768	10
menos	231	372	264	387	588	768	10
un	267	372	280	387	588	768	10
marcador	45	383	91	398	588	768	10
polimórﬁ	94	383	136	398	588	768	10
co	136	383	147	398	588	768	10
en	150	383	163	398	588	768	10
esos	166	383	189	398	588	768	10
cromosomas.	192	383	258	398	588	768	10
Arnao	308	296	337	311	588	768	10
E.,	340	296	353	311	588	768	10
A.	355	296	365	311	588	768	10
Vegas,	367	296	400	311	588	768	10
Z.	403	296	412	311	588	768	10
Gutiérrez	415	296	460	311	588	768	10
y	462	296	467	311	588	768	10
C.	470	296	481	311	588	768	10
Marín.	483	296	514	311	588	768	10
2003.	516	296	543	311	588	768	10
Estandarización	322	308	401	323	588	768	10
de	406	308	418	323	588	768	10
la	423	308	431	323	588	768	10
técnica	436	308	471	323	588	768	10
de	476	308	488	323	588	768	10
PCR	493	308	516	323	588	768	10
para	521	308	543	323	588	768	10
la	322	320	331	335	588	768	10
caracterización	335	320	409	335	588	768	10
genética	412	320	454	335	588	768	10
de	458	320	470	335	588	768	10
una	474	320	492	335	588	768	10
población	496	320	543	335	588	768	10
Venezolana	322	332	380	347	588	768	10
de	385	332	397	347	588	768	10
Pyricularia	402	332	454	347	588	768	10
grisea.	459	332	493	347	588	768	10
Fitopatol.	497	332	543	347	588	768	10
Venez.	322	343	356	358	588	768	10
16:3-7.	359	343	393	358	588	768	10
Arnao	308	367	338	382	588	768	10
E.,	341	367	354	382	588	768	10
N.	358	367	369	382	588	768	10
Rodríguez,	372	367	426	382	588	768	10
P.	429	367	438	382	588	768	10
Hinrinsen,	442	367	491	382	588	768	10
Y.	495	367	504	382	588	768	10
Jayaro,	507	367	543	382	588	768	10
C.	322	379	333	394	588	768	10
Ramis	335	379	366	394	588	768	10
e	368	379	374	394	588	768	10
I.	376	379	383	394	588	768	10
Pérez-Almeida.	385	379	459	394	588	768	10
2007.	461	379	488	394	588	768	10
Evaluación	490	379	543	394	588	768	10
de	322	391	334	406	588	768	10
la	338	391	347	406	588	768	10
diversidad	351	391	401	406	588	768	10
genética	405	391	446	406	588	768	10
de	450	391	462	406	588	768	10
subespecies	466	391	527	406	588	768	10
de	531	391	543	406	588	768	10
arroz	322	402	348	417	588	768	10
usando	353	402	391	417	588	768	10
marcadores	396	402	457	417	588	768	10
microsatélites	462	402	532	417	588	768	10
y	537	402	543	417	588	768	10
AFLP.	322	414	351	429	588	768	10
Agronomía	354	414	408	429	588	768	10
Trop.	410	414	436	429	588	768	10
57(1):45-50.	439	414	499	429	588	768	10
CONCLUSIONES	116	407	209	423	588	768	10
La	45	430	57	445	588	768	10
aplicabilidad	62	430	127	445	588	768	10
de	132	430	145	445	588	768	10
marcadores	150	430	211	445	588	768	10
moleculares	217	430	280	445	588	768	10
microsatélites	45	441	120	456	588	768	10
representa	126	441	184	456	588	768	10
una	189	441	209	456	588	768	10
herramienta	215	441	280	456	588	768	10
conﬁ	45	453	68	468	588	768	10
able	68	453	89	468	588	768	10
en	92	453	104	468	588	768	10
el	107	453	116	468	588	768	10
estudio	119	453	155	468	588	768	10
de	158	453	170	468	588	768	10
la	173	453	182	468	588	768	10
diversidad	185	453	235	468	588	768	10
genética	238	453	280	468	588	768	10
del	45	464	60	479	588	768	10
arroz.	65	464	95	479	588	768	10
El	100	464	110	479	588	768	10
análisis	115	464	154	479	588	768	10
de	160	464	172	479	588	768	10
diversidad	177	464	230	479	588	768	10
genética	236	464	279	479	588	768	10
entre	45	476	70	491	588	768	10
los	74	476	88	491	588	768	10
cultivares	92	476	138	491	588	768	10
de	142	476	154	491	588	768	10
arroz	158	476	183	491	588	768	10
mostró	187	476	221	491	588	768	10
grupos	224	476	258	491	588	768	10
con	262	476	280	491	588	768	10
variabilidad	45	487	100	503	588	768	10
genética	104	487	145	503	588	768	10
estrecha.	149	487	194	503	588	768	10
En	198	487	211	503	588	768	10
el	215	487	224	503	588	768	10
análisis	227	487	264	503	588	768	10
de	267	487	280	503	588	768	10
agrupamiento	45	499	112	514	588	768	10
se	116	499	128	514	588	768	10
evidenció	132	499	179	514	588	768	10
la	183	499	192	514	588	768	10
separación	196	499	250	514	588	768	10
entre	255	499	280	514	588	768	10
genotipos	45	511	92	526	588	768	10
resistentes,	94	511	150	526	588	768	10
de	152	511	164	526	588	768	10
los	166	511	180	526	588	768	10
susceptibles	183	511	243	526	588	768	10
al	245	511	253	526	588	768	10
daño	256	511	280	526	588	768	10
mecánico	45	522	92	537	588	768	10
por	95	522	111	537	588	768	10
sogata.	114	522	150	537	588	768	10
Arnao	308	438	338	453	588	768	10
E.,	342	438	355	453	588	768	10
Y.	359	438	368	453	588	768	10
Jayaro,	372	438	408	453	588	768	10
P.	412	438	421	453	588	768	10
Hinrinsen,	425	438	475	453	588	768	10
C.	479	438	490	453	588	768	10
Ramis,	494	438	528	453	588	768	10
C.	532	438	543	453	588	768	10
Marín	322	450	350	465	588	768	10
e	354	450	360	465	588	768	10
I.	364	450	370	465	588	768	10
Pérez-Almeida.	374	450	450	465	588	768	10
2008.	454	450	481	465	588	768	10
Marcadores	485	450	543	465	588	768	10
AFLP	322	461	351	476	588	768	10
en	357	461	370	476	588	768	10
la	376	461	385	476	588	768	10
evaluación	390	461	448	476	588	768	10
de	454	461	467	476	588	768	10
la	473	461	482	476	588	768	10
diversidad	488	461	543	476	588	768	10
genética	322	473	364	488	588	768	10
de	366	473	378	488	588	768	10
variedades	381	473	434	488	588	768	10
y	437	473	442	488	588	768	10
líneas	444	473	474	488	588	768	10
élites	476	473	502	488	588	768	10
de	504	473	516	488	588	768	10
arroz	518	473	543	488	588	768	10
en	322	485	334	500	588	768	10
Venezuela.	337	485	392	500	588	768	10
Interciencia.	395	485	454	500	588	768	10
33(5):359-364.	457	485	529	500	588	768	10
FLAR	308	509	338	524	588	768	10
(Fondo	343	509	380	524	588	768	10
Latinoamericano	386	509	474	524	588	768	10
de	479	509	492	524	588	768	10
Arroz	497	509	525	524	588	768	10
de	530	509	543	524	588	768	10
Riego).	322	520	358	535	588	768	10
1996.	363	520	391	535	588	768	10
Un	396	520	410	535	588	768	10
método	415	520	452	535	588	768	10
simpliﬁ	457	520	491	535	588	768	10
cado	492	520	516	535	588	768	10
para	521	520	543	535	588	768	10
cruzamientos	322	532	388	547	588	768	10
en	390	532	402	547	588	768	10
arroz.	405	532	433	547	588	768	10
Manual	435	532	471	547	588	768	10
Técnico.	473	532	515	547	588	768	10
CIAT,	517	532	543	547	588	768	10
Colombia.	322	544	372	559	588	768	10
35	375	544	387	559	588	768	10
p.	390	544	399	559	588	768	10
La	45	545	57	560	588	768	10
estrategia	60	545	108	560	588	768	10
de	111	545	124	560	588	768	10
marcadores	127	545	184	560	588	768	10
moleculares	188	545	246	560	588	768	10
micro-	250	545	280	560	588	768	10
satélites	45	556	84	572	588	768	10
permitió	87	556	126	572	588	768	10
identiﬁ	129	556	160	572	588	768	10
car	160	556	175	572	588	768	10
el	179	556	187	572	588	768	10
polimorﬁ	191	556	231	572	588	768	10
smo	231	556	252	572	588	768	10
entre	255	556	280	572	588	768	10
los	45	568	59	583	588	768	10
cruzamientos	61	568	126	583	588	768	10
de	128	568	140	583	588	768	10
genotipo	142	568	184	583	588	768	10
de	186	568	198	583	588	768	10
arroz	200	568	225	583	588	768	10
resistentes	227	568	280	583	588	768	10
y	45	580	50	595	588	768	10
susceptibles.	54	580	118	595	588	768	10
Este	122	580	144	595	588	768	10
estudio	149	580	184	595	588	768	10
puede	188	580	219	595	588	768	10
ser	223	580	239	595	588	768	10
la	243	580	252	595	588	768	10
base	256	580	280	595	588	768	10
para	45	591	66	606	588	768	10
futuros	70	591	103	606	588	768	10
trabajos	106	591	144	606	588	768	10
de	148	591	160	606	588	768	10
mapeo	163	591	196	606	588	768	10
genético,	200	591	244	606	588	768	10
grupos	247	591	280	606	588	768	10
de	45	603	57	618	588	768	10
ligamientos	59	603	114	618	588	768	10
y	117	603	122	618	588	768	10
asociación	124	603	176	618	588	768	10
de	178	603	191	618	588	768	10
microsatélites	193	603	260	618	588	768	10
con	262	603	280	618	588	768	10
características	45	614	116	629	588	768	10
fenotípicas,	119	614	175	629	588	768	10
relacionadas	178	614	240	629	588	768	10
al	244	614	252	629	588	768	10
daño	255	614	280	629	588	768	10
mecánico	45	626	92	641	588	768	10
por	95	626	111	641	588	768	10
sogata.	114	626	150	641	588	768	10
Hammer,	308	568	353	583	588	768	10
O.,	356	568	370	583	588	768	10
D.	373	568	384	583	588	768	10
A.	387	568	397	583	588	768	10
Harper	400	568	434	583	588	768	10
and	437	568	455	583	588	768	10
P.	458	568	467	583	588	768	10
D.	470	568	481	583	588	768	10
Ryan.	484	568	513	583	588	768	10
2001.	516	568	543	583	588	768	10
Past	322	579	346	594	588	768	10
Paleontological	352	579	435	594	588	768	10
Statistics	440	579	490	594	588	768	10
Software	495	579	543	594	588	768	10
Package	322	591	368	606	588	768	10
for	373	591	387	606	588	768	10
Education	393	591	445	606	588	768	10
of	451	591	460	606	588	768	10
Data	466	591	490	606	588	768	10
Analysis.	495	591	543	606	588	768	10
Versión	322	603	359	618	588	768	10
1.42.	361	603	385	618	588	768	10
Paleontología	387	603	454	618	588	768	10
Electrónica.	456	603	513	618	588	768	10
4:1-9.	515	603	543	618	588	768	10
INIA	308	615	330	630	588	768	10
(Instituto	332	615	375	630	588	768	10
Nacional	378	615	421	630	588	768	10
de	425	615	437	630	588	768	10
Investigaciones	441	615	516	630	588	768	10
Agrí-	519	615	543	630	588	768	10
colas).	322	627	355	642	588	768	10
2005.	359	627	386	642	588	768	10
Programa	391	627	439	642	588	768	10
de	443	627	455	642	588	768	10
arroz.	460	627	488	642	588	768	10
Disponible	492	627	543	642	588	768	10
en:	322	638	338	653	588	768	10
www.inia.gob.ve.	341	638	423	653	588	768	10
[Jul.	426	638	446	653	588	768	10
15,	449	638	465	653	588	768	10
2005].	468	638	498	653	588	768	10
LITERATURA	103	661	176	677	588	768	10
CITADA	179	661	222	677	588	768	10
Jennings	308	662	352	677	588	768	10
P.	357	662	366	677	588	768	10
R.,	370	662	384	677	588	768	10
W.	389	662	402	677	588	768	10
R.	406	662	417	677	588	768	10
Coffman	422	662	463	677	588	768	10
y	468	662	473	677	588	768	10
H.	478	662	489	677	588	768	10
Kauffman.	493	662	543	677	588	768	10
1981.	322	674	350	689	588	768	10
Mejoramiento	353	674	419	689	588	768	10
de	422	674	435	689	588	768	10
Arroz.	437	674	466	689	588	768	10
Centro	469	674	502	689	588	768	10
Interna-	505	674	543	689	588	768	10
cional	322	686	350	701	588	768	10
de	352	686	365	701	588	768	10
Agricultura	366	686	417	701	588	768	10
Tropical	419	686	457	701	588	768	10
(CIAT).	459	686	493	701	588	768	10
Colombia.	495	686	543	701	588	768	10
237	322	698	341	713	588	768	10
p.	344	698	353	713	588	768	10
Acevedo	45	686	88	701	588	768	10
M.,	90	686	105	701	588	768	10
E.	107	686	118	701	588	768	10
Torres,	120	686	154	701	588	768	10
O.	156	686	168	701	588	768	10
Moreno,	170	686	210	701	588	768	10
R.	213	686	224	701	588	768	10
Álvarez,	226	686	266	701	588	768	10
O.	268	686	280	701	588	768	10
Torres,	59	698	92	713	588	768	10
W.	94	698	107	713	588	768	10
Castrillo,	109	698	152	713	588	768	10
G.	154	698	166	713	588	768	10
Torrealba,	168	698	216	713	588	768	10
E.	219	698	229	713	588	768	10
Reyes,	231	698	265	713	588	768	10
M.	268	698	280	713	588	768	10
28	290	717	302	732	588	768	10
Velásquez	103	44	151	59	588	768	11
et	154	45	163	59	588	768	11
al.	166	45	177	59	588	768	11
Genotipos	180	44	228	59	588	768	11
de	230	44	242	59	588	768	11
arroz	245	44	269	59	588	768	11
resistentes	272	44	323	59	588	768	11
y	326	44	331	59	588	768	11
susceptibles	334	44	392	59	588	768	11
al	394	44	403	59	588	768	11
daño	406	44	429	59	588	768	11
mecánico...	432	44	486	59	588	768	11
McCough	45	84	92	99	588	768	11
S.,	95	84	109	99	588	768	11
X.	112	84	123	99	588	768	11
Chen,	126	84	156	99	588	768	11
O.	159	84	171	99	588	768	11
Panaud,	174	84	215	99	588	768	11
S.	219	84	229	99	588	768	11
Temnykh,	233	84	280	99	588	768	11
Y.	59	96	68	111	588	768	11
Xu,	71	96	87	111	588	768	11
Y.	90	96	99	111	588	768	11
Cho,	102	96	126	111	588	768	11
N.	129	96	140	111	588	768	11
Huamg,	143	96	181	111	588	768	11
T.	184	96	193	111	588	768	11
Ishii	196	96	215	111	588	768	11
and	218	96	237	111	588	768	11
M.	240	96	252	111	588	768	11
Blair.	255	96	280	111	588	768	11
1997.	59	108	87	123	588	768	11
Microsattelites	92	108	166	123	588	768	11
marker	171	108	206	123	588	768	11
development,	211	108	279	123	588	768	11
mapping	59	120	101	135	588	768	11
and	104	120	122	135	588	768	11
applications	125	120	183	135	588	768	11
in	186	120	194	135	588	768	11
rice	197	120	215	135	588	768	11
genetics	218	120	259	135	588	768	11
and	261	120	280	135	588	768	11
breeding.	59	132	105	147	588	768	11
Plant	108	132	133	147	588	768	11
Molecular	136	132	183	147	588	768	11
Biology.	186	132	225	147	588	768	11
35:89-99.	228	132	274	147	588	768	11
Remes	308	84	342	99	588	768	11
M.	344	84	356	99	588	768	11
2001.	358	84	385	99	588	768	11
Tagosodes	387	84	439	99	588	768	11
orizicolus	441	84	485	99	588	768	11
(Muir,	487	84	514	99	588	768	11
1926)	516	84	543	99	588	768	11
vector	322	96	352	111	588	768	11
del	357	96	372	111	588	768	11
virus	377	96	400	111	588	768	11
de	405	96	417	111	588	768	11
la	422	96	430	111	588	768	11
hoja	435	96	456	111	588	768	11
blanca	461	96	494	111	588	768	11
del	498	96	513	111	588	768	11
arroz	518	96	543	111	588	768	11
(HBV)	322	108	352	123	588	768	11
en	355	108	367	123	588	768	11
la	370	108	378	123	588	768	11
República	381	108	430	123	588	768	11
Argentina	432	108	479	123	588	768	11
(Homoptera-	482	108	543	123	588	768	11
Delphacidae).	322	120	390	135	588	768	11
Rev.	393	120	415	135	588	768	11
Fac.	418	120	440	135	588	768	11
Agronomía	442	120	496	135	588	768	11
La	500	120	512	135	588	768	11
Plata.	515	120	543	135	588	768	11
104(2):151-156.	322	132	401	147	588	768	11
Pérez-Almeida	45	156	114	171	588	768	11
I.,	115	156	124	171	588	768	11
E.	126	156	136	171	588	768	11
Torres,	137	156	169	171	588	768	11
L.	171	156	180	171	588	768	11
Angulo	181	156	214	171	588	768	11
y	216	156	221	171	588	768	11
M.	223	156	235	171	588	768	11
Acevedo.	236	156	280	171	588	768	11
2011a.	59	168	91	183	588	768	11
Diversidad	94	168	145	183	588	768	11
genética	148	168	189	183	588	768	11
entre	192	168	216	183	588	768	11
cultivares	219	168	265	183	588	768	11
de	268	168	280	183	588	768	11
arroz	59	180	83	195	588	768	11
de	87	180	99	195	588	768	11
Venezuela	103	180	154	195	588	768	11
con	157	180	175	195	588	768	11
base	179	180	202	195	588	768	11
a	206	180	212	195	588	768	11
la	216	180	225	195	588	768	11
estimación	228	180	280	195	588	768	11
del	59	192	73	207	588	768	11
coeﬁ	78	192	101	207	588	768	11
ciente	101	192	130	207	588	768	11
de	135	192	147	207	588	768	11
parentesco	152	192	206	207	588	768	11
y	211	192	216	207	588	768	11
análisis	221	192	257	207	588	768	11
con	262	192	280	207	588	768	11
marcadores	59	204	116	219	588	768	11
moleculares	118	204	177	219	588	768	11
microsatélites	179	204	245	219	588	768	11
(SSR).	247	204	280	219	588	768	11
Interciencia.	59	216	117	231	588	768	11
36(7):545-551.	120	216	190	231	588	768	11
Risterucci	308	156	356	171	588	768	11
A.,	360	156	374	171	588	768	11
L.	378	156	387	171	588	768	11
Grivet,	391	156	424	171	588	768	11
J.	428	156	437	171	588	768	11
Goran,	441	156	475	171	588	768	11
I.	479	156	485	171	588	768	11
Pieretti,	489	156	527	171	588	768	11
M.	531	156	543	171	588	768	11
Flamet	322	168	356	183	588	768	11
and	360	168	378	183	588	768	11
C.	383	168	394	183	588	768	11
Lanaud.	398	168	438	183	588	768	11
2000.	442	168	469	183	588	768	11
A	473	168	480	183	588	768	11
high-density	484	168	543	183	588	768	11
likage	322	180	351	195	588	768	11
map	353	180	374	195	588	768	11
of	377	180	386	195	588	768	11
Theobroma	388	180	444	195	588	768	11
cacao	446	180	476	195	588	768	11
L.	478	180	487	195	588	768	11
Theoretical	489	180	543	195	588	768	11
and	322	192	341	207	588	768	11
Applied	343	192	380	207	588	768	11
Genetics.	383	192	429	207	588	768	11
101:948-955.	432	192	497	207	588	768	11
Triana	308	216	339	231	588	768	11
M.,	343	216	359	231	588	768	11
I.	363	216	369	231	588	768	11
Lozano,	374	216	413	231	588	768	11
L.	417	216	426	231	588	768	11
Calvert,	431	216	469	231	588	768	11
R.	473	216	484	231	588	768	11
Meneses	489	216	533	231	588	768	11
y	538	216	543	231	588	768	11
C.	322	228	333	243	588	768	11
Martínez.	338	228	384	243	588	768	11
2004.	389	228	416	243	588	768	11
Marcadores	421	228	479	243	588	768	11
moleculares	484	228	543	243	588	768	11
asociados	322	240	374	255	588	768	11
con	379	240	397	255	588	768	11
la	402	240	411	255	588	768	11
resistencia	416	240	471	255	588	768	11
a	476	240	483	255	588	768	11
Tagosodes	488	240	543	255	588	768	11
orizicolus	322	252	368	267	588	768	11
(Muir).	373	252	405	267	588	768	11
Disponible	410	252	462	267	588	768	11
en	466	252	479	267	588	768	11
línea:	483	252	511	267	588	768	11
http://	515	252	543	267	588	768	11
www.CIAT.cgiar.org.	322	264	420	279	588	768	11
[Jul.	423	264	443	279	588	768	11
20,	446	264	461	279	588	768	11
2005].	464	264	495	279	588	768	11
Pérez-Almeida	45	240	117	255	588	768	11
I.,	119	240	128	255	588	768	11
L.	130	240	139	255	588	768	11
Angulo,	141	240	178	255	588	768	11
G.	181	240	192	255	588	768	11
Osorio,	195	240	230	255	588	768	11
C.	232	240	243	255	588	768	11
Ramis,	246	240	280	255	588	768	11
A.	59	252	69	267	588	768	11
Bedoya,	74	252	116	267	588	768	11
R.	122	252	133	267	588	768	11
Figueroa-Ruiz,	138	252	214	267	588	768	11
S.	219	252	229	267	588	768	11
Molina	234	252	268	267	588	768	11
e	273	252	279	267	588	768	11
I.	59	264	65	279	588	768	11
Diógenes.	70	264	121	279	588	768	11
2011b.	126	264	160	279	588	768	11
Método	165	264	202	279	588	768	11
modificado	207	264	262	279	588	768	11
de	267	264	279	279	588	768	11
obtención	59	276	108	291	588	768	11
de	113	276	125	291	588	768	11
ADN	129	276	153	291	588	768	11
genómico	158	276	207	291	588	768	11
en	212	276	224	291	588	768	11
orquídeas	229	276	279	291	588	768	11
(Cattleya	59	288	102	303	588	768	11
spp.)	106	288	130	303	588	768	11
para	133	288	155	303	588	768	11
ampliﬁ	159	288	190	303	588	768	11
cación	190	288	221	303	588	768	11
con	225	288	243	303	588	768	11
marca-	246	288	280	303	588	768	11
dores	59	300	86	315	588	768	11
moleculares.	89	300	150	315	588	768	11
Bioagro.	153	300	193	315	588	768	11
23(1):27-34.	196	300	255	315	588	768	11
Tohme	308	287	343	302	588	768	11
J.	349	287	358	302	588	768	11
2010.	364	287	393	302	588	768	11
Las	399	287	418	302	588	768	11
perspectivas	423	287	491	302	588	768	11
desde	496	287	528	302	588	768	11
la	534	287	543	302	588	768	11
genómica	322	299	370	314	588	768	11
hacia	372	299	399	314	588	768	11
la	401	299	410	314	588	768	11
reconstrucción	412	299	484	314	588	768	11
del	486	299	501	314	588	768	11
genoma	504	299	543	314	588	768	11
del	322	311	337	326	588	768	11
arroz.	342	311	371	326	588	768	11
XI	376	311	387	326	588	768	11
Conferencia	392	311	453	326	588	768	11
Internacional	458	311	523	326	588	768	11
del	528	311	543	326	588	768	11
Arroz.	322	323	351	338	588	768	11
CIAT.	354	323	380	338	588	768	11
Cali-Colombia.	382	323	454	338	588	768	11
Resúmenes.	456	323	518	338	588	768	11
45	520	323	532	338	588	768	11
p.	534	323	543	338	588	768	11
Picca	45	324	73	339	588	768	11
A.	78	324	89	339	588	768	11
M.,	95	324	111	339	588	768	11
N.	116	324	128	339	588	768	11
Helguera,	133	324	185	339	588	768	11
A.	190	324	201	339	588	768	11
Salomón	206	324	253	339	588	768	11
y	258	324	264	339	588	768	11
A.	269	324	279	339	588	768	11
Carrera.	59	336	103	351	588	768	11
2004.	109	336	139	351	588	768	11
Marcadores	145	336	208	351	588	768	11
Moleculares	214	336	280	351	588	768	11
en	59	348	71	363	588	768	11
Biotecnología	76	348	145	363	588	768	11
y	150	348	155	363	588	768	11
Mejoramiento	160	348	229	363	588	768	11
Genético	234	348	279	363	588	768	11
Vegetal.	59	360	98	375	588	768	11
Editores	101	360	141	375	588	768	11
Echenique,	143	360	198	375	588	768	11
V.,	200	360	213	375	588	768	11
C.	215	360	226	375	588	768	11
Rubinstein	228	360	280	375	588	768	11
y	59	372	64	387	588	768	11
L.	66	372	75	387	588	768	11
Mogridki.	77	372	121	387	588	768	11
Ediciones	123	372	170	387	588	768	11
INTA.	172	372	198	387	588	768	11
Argentina.	200	372	249	387	588	768	11
462	251	372	269	387	588	768	11
p.	271	372	280	387	588	768	11
Vivas	308	346	335	361	588	768	11
C.	339	346	350	361	588	768	11
L.	354	346	363	361	588	768	11
y	367	346	373	361	588	768	11
D.	377	346	388	361	588	768	11
Astudillo.	391	346	436	361	588	768	11
2008.	440	346	468	361	588	768	11
Enfermedades	472	346	543	361	588	768	11
virales	322	358	354	373	588	768	11
transmitidas	357	358	416	373	588	768	11
por	418	358	434	373	588	768	11
la	437	358	445	373	588	768	11
familia	448	358	480	373	588	768	11
Delphacidae	482	358	543	373	588	768	11
con	322	370	340	385	588	768	11
énfasis	344	370	379	385	588	768	11
en	382	370	395	385	588	768	11
el	398	370	407	385	588	768	11
insecto	411	370	446	385	588	768	11
sogata	449	370	482	385	588	768	11
(Tagosodes	486	370	543	385	588	768	11
orizicolus).	322	382	375	397	588	768	11
INIA	378	382	399	397	588	768	11
Hoy.	402	382	423	397	588	768	11
1:1-19.	426	382	461	397	588	768	11
Pieters	45	396	80	411	588	768	11
A.,	85	396	99	411	588	768	11
E.	104	396	114	411	588	768	11
Graterol,	119	396	164	411	588	768	11
E.	169	396	179	411	588	768	11
Reyes,	185	396	220	411	588	768	11
R.	225	396	236	411	588	768	11
Álvarez	241	396	279	411	588	768	11
y	59	408	64	423	588	768	11
A.	69	408	80	423	588	768	11
González.	85	408	138	423	588	768	11
2011.	144	408	172	423	588	768	11
Cincuenta	178	408	231	423	588	768	11
años	236	408	261	423	588	768	11
de	267	408	280	423	588	768	11
mejoramiento	59	420	125	435	588	768	11
de	130	420	142	435	588	768	11
arroz	147	420	172	435	588	768	11
en	176	420	189	435	588	768	11
Venezuela.	193	420	248	435	588	768	11
¿Que	252	420	280	435	588	768	11
se	59	432	70	447	588	768	11
ha	73	432	86	447	588	768	11
logrado?	89	432	132	447	588	768	11
Interciencia.	135	432	194	447	588	768	11
36(12):943-948.	197	432	275	447	588	768	11
29	287	717	299	732	588	768	11
