ARTÍCULO	464	55	514	68	652	828	1
ORIGINAL	517	55	566	68	652	828	1
E	104	86	113	101	652	828	1
XCRECIÓN	113	89	175	100	652	828	1
URINARIA	179	89	238	100	652	828	1
DE	242	89	258	100	652	828	1
YODO	262	89	296	100	652	828	1
EN	301	89	317	100	652	828	1
ESCOLARES	321	89	390	100	652	828	1
DE	394	89	410	100	652	828	1
LA	414	89	430	100	652	828	1
REGIÓN	434	89	479	100	652	828	1
ANDINA	483	89	531	100	652	828	1
,	531	86	535	101	652	828	1
V	264	103	276	118	652	828	1
ENEZUELA	276	106	339	117	652	828	1
2011	342	103	374	118	652	828	1
Recepción:	463	143	499	150	652	828	1
24/01/2014	501	143	538	150	652	828	1
Aceptación:	464	152	503	159	652	828	1
20/3/2014	505	152	538	159	652	828	1
Luis	101	143	117	151	652	828	1
Caballero	119	143	154	151	652	828	1
(1,2),	157	143	176	151	652	828	1
Lucy	179	143	197	151	652	828	1
Cárdenas	200	143	233	151	652	828	1
(3)	236	143	246	151	652	828	1
RESUMEN	101	178	141	185	652	828	1
Palabras	101	286	131	293	652	828	1
clave:	133	286	153	293	652	828	1
Deficiencia	155	286	192	293	652	828	1
de	194	286	202	293	652	828	1
yodo,	204	286	222	293	652	828	1
escolares,	224	286	256	293	652	828	1
enfermedades	258	286	302	293	652	828	1
de	304	286	312	293	652	828	1
la	314	286	320	293	652	828	1
tiroides	322	286	346	293	652	828	1
Urinary	180	313	208	320	652	828	1
iodine	210	313	231	320	652	828	1
excretion	233	313	265	320	652	828	1
in	267	313	274	320	652	828	1
school	276	313	297	320	652	828	1
children	299	313	328	320	652	828	1
of	330	313	336	320	652	828	1
the	339	313	349	320	652	828	1
Andean	351	313	378	320	652	828	1
region,	380	313	404	320	652	828	1
Venezuela	406	313	440	320	652	828	1
2011	442	313	458	320	652	828	1
SUMMARY	101	331	143	338	652	828	1
Key	101	430	114	437	652	828	1
words:	117	430	140	437	652	828	1
Iodine	142	430	163	437	652	828	1
deficiency,	165	430	200	437	652	828	1
school	202	430	223	437	652	828	1
children,	225	430	253	437	652	828	1
thyroid	256	430	279	437	652	828	1
diseases	281	430	307	437	652	828	1
INTRODUCCIÓN	85	470	165	479	652	828	1
El	85	494	94	503	652	828	1
yodo	98	494	117	503	652	828	1
es	121	494	129	503	652	828	1
un	133	494	143	503	652	828	1
micronutriente	146	494	205	503	652	828	1
esencial	208	494	240	503	652	828	1
requerido	244	494	282	503	652	828	1
para	285	494	302	503	652	828	1
la	306	494	313	503	652	828	1
síntesis	71	506	100	515	652	828	1
de	102	506	112	515	652	828	1
las	114	506	125	515	652	828	1
hormonas	127	506	166	515	652	828	1
tiroideas,	169	506	205	515	652	828	1
triyodotironina	207	506	267	515	652	828	1
(T3)	269	506	287	515	652	828	1
y	289	506	294	515	652	828	1
tiro-	296	506	313	515	652	828	1
xina	71	518	88	527	652	828	1
(T4).	92	518	112	527	652	828	1
Casi	116	518	134	527	652	828	1
un	138	518	148	527	652	828	1
tercio	152	518	174	527	652	828	1
de	178	518	188	527	652	828	1
la	192	518	199	527	652	828	1
población	203	518	242	527	652	828	1
mundial	246	518	279	527	652	828	1
vive	283	518	300	527	652	828	1
en	304	518	313	527	652	828	1
áreas	71	530	91	539	652	828	1
pobres	93	530	120	539	652	828	1
en	122	530	131	539	652	828	1
yodo	133	530	153	539	652	828	1
(1),	155	530	169	539	652	828	1
lo	171	530	179	539	652	828	1
que	181	530	195	539	652	828	1
ocasiona	197	530	232	539	652	828	1
efectos	234	530	262	539	652	828	1
adversos	264	530	298	539	652	828	1
co-	301	530	313	539	652	828	1
lectivamente	71	542	121	551	652	828	1
llamados	126	542	162	551	652	828	1
desórdenes	166	542	210	551	652	828	1
por	215	542	228	551	652	828	1
deﬁciencia	232	542	275	551	652	828	1
de	280	542	289	551	652	828	1
yodo	293	542	313	551	652	828	1
(DDY),	71	554	101	563	652	828	1
que	106	554	120	563	652	828	1
incluyen	124	554	158	563	652	828	1
aborto,	162	554	190	563	652	828	1
mortinatos,	194	554	239	563	652	828	1
bocio,	243	554	267	563	652	828	1
cretinismo	271	554	313	563	652	828	1
endémico,	71	566	112	575	652	828	1
retardo	115	566	143	575	652	828	1
mental	147	566	174	575	652	828	1
e	177	566	182	575	652	828	1
hipotiroidismo	185	566	244	575	652	828	1
(2).	247	566	261	575	652	828	1
En	265	566	276	575	652	828	1
1917,	279	566	301	575	652	828	1
se	305	566	313	575	652	828	1
reportó	71	578	99	587	652	828	1
que	102	578	116	587	652	828	1
la	118	578	125	587	652	828	1
aparición	127	578	164	587	652	828	1
de	166	578	176	587	652	828	1
bocio	178	578	200	587	652	828	1
podía	202	578	224	587	652	828	1
ser	226	578	237	587	652	828	1
prevenida	240	578	279	587	652	828	1
median-	281	578	313	587	652	828	1
te	71	590	78	599	652	828	1
la	81	590	88	599	652	828	1
suplementación	91	590	153	599	652	828	1
con	155	590	170	599	652	828	1
yodo	172	590	192	599	652	828	1
(3).	195	590	209	599	652	828	1
Actualmente,	85	602	138	611	652	828	1
la	142	602	149	611	652	828	1
estrategia	154	602	191	611	652	828	1
mundialmente	196	602	252	611	652	828	1
adoptada	256	602	292	611	652	828	1
para	296	602	313	611	652	828	1
corregir	71	614	102	623	652	828	1
la	105	614	112	623	652	828	1
deﬁciencia	114	614	157	623	652	828	1
de	160	614	169	623	652	828	1
yodo	172	614	192	623	652	828	1
(DY)	194	614	215	623	652	828	1
es	218	614	226	623	652	828	1
la	228	614	236	623	652	828	1
yodación	238	614	274	623	652	828	1
universal	277	614	313	623	652	828	1
(1)	71	646	80	653	652	828	1
Programa	87	646	118	653	652	828	1
de	120	646	127	653	652	828	1
Control	130	646	154	653	652	828	1
de	156	646	164	653	652	828	1
los	166	646	175	653	652	828	1
Desórdenes	178	646	215	653	652	828	1
por	217	646	228	653	652	828	1
Deficiencia	230	646	267	653	652	828	1
de	269	646	277	653	652	828	1
Yodo,	279	646	297	653	652	828	1
Dirección	87	655	118	662	652	828	1
de	120	655	128	662	652	828	1
Estudios	130	655	158	662	652	828	1
Nutricionales.	160	655	205	662	652	828	1
Instituto	207	655	234	662	652	828	1
Nacional	236	655	265	662	652	828	1
de	267	655	275	662	652	828	1
Nutrición	277	655	308	662	652	828	1
(INN).	87	664	108	671	652	828	1
(2)	71	673	80	680	652	828	1
Coordinador	89	673	129	680	652	828	1
para	131	673	145	680	652	828	1
Venezuela	147	673	180	680	652	828	1
del	182	673	192	680	652	828	1
Consejo	194	673	221	680	652	828	1
Internacional	223	673	265	680	652	828	1
para	267	673	281	680	652	828	1
el	283	673	289	680	652	828	1
Control	87	682	111	689	652	828	1
de	113	682	121	689	652	828	1
los	123	682	132	689	652	828	1
Desórdenes	135	682	172	689	652	828	1
por	174	682	185	689	652	828	1
Deficiencia	187	682	224	689	652	828	1
de	226	682	234	689	652	828	1
Iodo	236	682	250	689	652	828	1
Red	253	682	266	689	652	828	1
Global	268	682	289	689	652	828	1
(IC-	292	682	305	689	652	828	1
CIDD	87	691	106	698	652	828	1
Global	108	691	130	698	652	828	1
Network).	132	691	165	698	652	828	1
(3)	71	700	80	707	652	828	1
Unidad	87	700	110	707	652	828	1
de	112	700	120	707	652	828	1
Nutrición	122	700	153	707	652	828	1
del	155	700	165	707	652	828	1
Estado	167	700	189	707	652	828	1
Táchira	191	700	215	707	652	828	1
(INN).	217	700	239	707	652	828	1
Autor	71	714	90	721	652	828	1
Corresponsal:	92	714	136	721	652	828	1
Dr.	138	714	148	721	652	828	1
Luis	151	714	165	721	652	828	1
Caballero	167	714	198	721	652	828	1
Telf.:	71	723	88	730	652	828	1
(0212)4818254	90	723	139	730	652	828	1
Correo:	142	723	166	730	652	828	1
pronamininn@yahoo.com	168	723	252	730	652	828	1
de	327	470	337	479	652	828	1
la	339	470	347	479	652	828	1
sal	349	470	360	479	652	828	1
(YUS),	363	470	392	479	652	828	1
que	395	470	409	479	652	828	1
consiste	412	470	444	479	652	828	1
en	446	470	456	479	652	828	1
la	458	470	466	479	652	828	1
yodación	468	470	505	479	652	828	1
de	510	470	519	479	652	828	1
toda	522	470	539	479	652	828	1
la	542	470	549	479	652	828	1
sal	552	470	563	479	652	828	1
a	565	470	570	479	652	828	1
consumir	327	482	364	491	652	828	1
por	367	482	380	491	652	828	1
las	383	482	394	491	652	828	1
personas,	397	482	435	491	652	828	1
el	438	482	445	491	652	828	1
ganado	448	482	476	491	652	828	1
y	479	482	484	491	652	828	1
a	487	482	492	491	652	828	1
ser	495	482	506	491	652	828	1
empleada	509	482	547	491	652	828	1
en	550	482	560	491	652	828	1
la	563	482	570	491	652	828	1
industria	327	494	362	503	652	828	1
de	365	494	375	503	652	828	1
alimentos	378	494	416	503	652	828	1
(4).	420	494	434	503	652	828	1
A	437	494	444	503	652	828	1
pesar	447	494	467	503	652	828	1
de	471	494	480	503	652	828	1
los	483	494	495	503	652	828	1
grandes	498	494	529	503	652	828	1
esfuerzos	532	494	570	503	652	828	1
internacionales	327	506	387	515	652	828	1
para	391	506	408	515	652	828	1
aumentar	412	506	449	515	652	828	1
la	453	506	460	515	652	828	1
ingesta	464	506	492	515	652	828	1
de	496	506	505	515	652	828	1
este	509	506	525	515	652	828	1
mineral,	529	506	561	515	652	828	1
a	565	506	570	515	652	828	1
través	327	518	351	527	652	828	1
de	355	518	365	527	652	828	1
la	369	518	376	527	652	828	1
yodación	380	518	416	527	652	828	1
voluntaria	420	518	460	527	652	828	1
u	464	518	469	527	652	828	1
obligatoria	473	518	516	527	652	828	1
de	520	518	530	527	652	828	1
la	534	518	541	527	652	828	1
sal,	545	518	559	527	652	828	1
la	563	518	570	527	652	828	1
Organización	327	530	381	539	652	828	1
Mundial	383	530	417	539	652	828	1
de	419	530	429	539	652	828	1
la	431	530	438	539	652	828	1
Salud	441	530	464	539	652	828	1
(OMS)	466	530	494	539	652	828	1
estima	497	530	523	539	652	828	1
que	525	530	540	539	652	828	1
dos	542	530	556	539	652	828	1
bi-	559	530	570	539	652	828	1
llones	327	542	351	551	652	828	1
de	353	542	363	551	652	828	1
la	365	542	372	551	652	828	1
población	375	542	414	551	652	828	1
mundial,	416	542	451	551	652	828	1
incluyendo	453	542	497	551	652	828	1
a	500	542	504	551	652	828	1
285	507	542	522	551	652	828	1
millones	524	542	558	551	652	828	1
de	560	542	570	551	652	828	1
niños	327	554	349	563	652	828	1
en	352	554	361	563	652	828	1
edad	364	554	382	563	652	828	1
escolar,	385	554	415	563	652	828	1
padecen	418	554	450	563	652	828	1
DY	453	554	467	563	652	828	1
(5,6).	469	554	491	563	652	828	1
Debido	342	566	371	575	652	828	1
a	373	566	378	575	652	828	1
que	380	566	395	575	652	828	1
más	397	566	413	575	652	828	1
del	416	566	428	575	652	828	1
90	430	566	440	575	652	828	1
%	443	566	451	575	652	828	1
del	454	566	466	575	652	828	1
yodo	468	566	488	575	652	828	1
de	491	566	500	575	652	828	1
la	503	566	510	575	652	828	1
dieta	512	566	532	575	652	828	1
es	534	566	542	575	652	828	1
excre-	545	566	570	575	652	828	1
tado	327	578	344	587	652	828	1
a	348	578	352	587	652	828	1
través	356	578	379	587	652	828	1
de	383	578	392	587	652	828	1
la	396	578	403	587	652	828	1
orina,	406	578	429	587	652	828	1
la	433	578	440	587	652	828	1
concentración	443	578	499	587	652	828	1
de	502	578	512	587	652	828	1
yodo	515	578	535	587	652	828	1
urinario	538	578	570	587	652	828	1
(CYU)	327	590	355	599	652	828	1
es	357	590	365	599	652	828	1
un	367	590	377	599	652	828	1
excelente	380	590	417	599	652	828	1
indicador	419	590	456	599	652	828	1
de	459	590	468	599	652	828	1
la	470	590	477	599	652	828	1
ingesta	479	590	507	599	652	828	1
reciente	509	590	541	599	652	828	1
de	543	590	552	599	652	828	1
este	554	590	570	599	652	828	1
oligoelemento.	327	602	386	611	652	828	1
En	390	602	401	611	652	828	1
estudios	405	602	437	611	652	828	1
poblacionales	441	602	495	611	652	828	1
suele	499	602	519	611	652	828	1
resultar	523	602	552	611	652	828	1
im-	556	602	570	611	652	828	1
práctico	327	614	359	623	652	828	1
recolectar	362	614	401	623	652	828	1
orina	404	614	425	623	652	828	1
de	428	614	437	623	652	828	1
24	440	614	450	623	652	828	1
horas,	453	614	477	623	652	828	1
por	480	614	494	623	652	828	1
lo	497	614	504	623	652	828	1
que	507	614	522	623	652	828	1
se	525	614	533	623	652	828	1
emplean	536	614	570	623	652	828	1
muestras	327	626	363	635	652	828	1
casuales	365	626	398	635	652	828	1
y	401	626	406	635	652	828	1
se	408	626	416	635	652	828	1
expresan	419	626	454	635	652	828	1
en	457	626	466	635	652	828	1
microgramos	469	626	521	635	652	828	1
por	523	626	537	635	652	828	1
litro	539	626	556	635	652	828	1
los	558	626	570	635	652	828	1
resultados	327	638	368	647	652	828	1
de	370	638	380	647	652	828	1
la	382	638	389	647	652	828	1
mediana	392	638	426	647	652	828	1
(4).	428	638	442	647	652	828	1
A	342	650	349	659	652	828	1
partir	356	650	378	659	652	828	1
de	386	650	396	659	652	828	1
1985,	403	650	426	659	652	828	1
la	434	650	441	659	652	828	1
mayoría	449	650	483	659	652	828	1
de	490	650	500	659	652	828	1
los	508	650	520	659	652	828	1
países	527	650	553	659	652	828	1
de	560	650	570	659	652	828	1
Latinoamérica	327	662	385	671	652	828	1
han	387	662	401	671	652	828	1
reevaluado	404	662	447	671	652	828	1
la	449	662	457	671	652	828	1
situación	459	662	495	671	652	828	1
del	497	662	509	671	652	828	1
micronutriente	512	662	570	671	652	828	1
en	327	674	337	683	652	828	1
la	339	674	346	683	652	828	1
población	349	674	388	683	652	828	1
e	390	674	395	683	652	828	1
impulsado	397	674	438	683	652	828	1
la	441	674	448	683	652	828	1
implementación	450	674	514	683	652	828	1
de	516	674	526	683	652	828	1
programas	528	674	570	683	652	828	1
de	327	686	337	695	652	828	1
control	340	686	368	695	652	828	1
de	372	686	382	695	652	828	1
los	385	686	397	695	652	828	1
DDY,	400	686	423	695	652	828	1
a	427	686	431	695	652	828	1
través	435	686	459	695	652	828	1
del	462	686	474	695	652	828	1
empleo	478	686	507	695	652	828	1
de	511	686	520	695	652	828	1
sal	524	686	535	695	652	828	1
yodada.	539	686	570	695	652	828	1
Como	327	698	352	707	652	828	1
consecuencia	354	698	407	707	652	828	1
de	409	698	418	707	652	828	1
ello,	421	698	438	707	652	828	1
seis	440	698	455	707	652	828	1
países,	457	698	484	707	652	828	1
entre	486	698	506	707	652	828	1
ellos	508	698	527	707	652	828	1
Venezuela	529	698	570	707	652	828	1
en	327	710	337	719	652	828	1
1999	339	710	359	719	652	828	1
(7),	362	710	376	719	652	828	1
han	378	710	393	719	652	828	1
sido	395	710	412	719	652	828	1
declarados	415	710	457	719	652	828	1
virtualmente	459	710	509	719	652	828	1
libres	512	710	534	719	652	828	1
de	537	710	546	719	652	828	1
DDY	549	710	570	719	652	828	1
(8),	327	722	341	731	652	828	1
luego	343	722	365	731	652	828	1
de	368	722	377	731	652	828	1
realizada	379	722	415	731	652	828	1
una	417	722	431	731	652	828	1
rigurosa	433	722	466	731	652	828	1
evaluación	468	722	510	731	652	828	1
externa.	513	722	544	731	652	828	1
La	546	722	557	731	652	828	1
re-	559	722	570	731	652	828	1
ARCHIVOS	254	760	292	767	652	828	1
VENEZOLANOS	294	760	349	767	652	828	1
DE	351	760	362	767	652	828	1
PUERICULTURA	364	760	422	767	652	828	1
Y	425	760	429	767	652	828	1
PEDIATRÍA	431	760	471	767	652	828	1
2014;	473	760	492	767	652	828	1
Vol	494	760	504	767	652	828	1
77	506	760	514	767	652	828	1
(1):	516	760	528	767	652	828	1
15	573	762	583	771	652	828	1
Excreción	72	58	104	66	652	828	2
urinaria	106	58	131	66	652	828	2
de	134	58	141	66	652	828	2
yodo	143	58	159	66	652	828	2
en	162	58	169	66	652	828	2
escolares	171	58	201	66	652	828	2
de	203	58	210	66	652	828	2
la	213	58	218	66	652	828	2
región	221	58	241	66	652	828	2
andina,	243	58	266	66	652	828	2
Venezuela	269	58	301	66	652	828	2
2011	304	58	319	66	652	828	2
gión	71	85	89	94	652	828	2
de	92	85	102	94	652	828	2
las	105	85	116	94	652	828	2
Américas	119	85	157	94	652	828	2
destaca	164	85	193	94	652	828	2
por	197	85	210	94	652	828	2
sus	214	85	226	94	652	828	2
progresivos	230	85	276	94	652	828	2
avances,	279	85	313	94	652	828	2
mostrando	71	97	113	106	652	828	2
a	116	97	121	106	652	828	2
nivel	124	97	144	106	652	828	2
global	147	97	172	106	652	828	2
la	175	97	182	106	652	828	2
más	186	97	202	106	652	828	2
baja	205	97	222	106	652	828	2
prevalencia	225	97	270	106	652	828	2
de	274	97	283	106	652	828	2
DY	287	97	301	106	652	828	2
en	304	97	313	106	652	828	2
niños	71	109	93	118	652	828	2
en	95	109	105	118	652	828	2
edad	107	109	126	118	652	828	2
escolar	129	109	157	118	652	828	2
(5).	159	109	173	118	652	828	2
Como	85	121	110	130	652	828	2
parte	113	121	132	130	652	828	2
de	135	121	145	130	652	828	2
las	148	121	159	130	652	828	2
acciones	162	121	196	130	652	828	2
de	199	121	208	130	652	828	2
sostenibilidad	211	121	266	130	652	828	2
del	269	121	281	130	652	828	2
progra-	284	121	313	130	652	828	2
ma	71	133	83	142	652	828	2
de	86	133	95	142	652	828	2
lucha	98	133	120	142	652	828	2
contra	122	133	147	142	652	828	2
los	150	133	161	142	652	828	2
DDY,	164	133	187	142	652	828	2
se	190	133	198	142	652	828	2
realizan	201	133	232	142	652	828	2
monitoreos	235	133	279	142	652	828	2
periódi-	282	133	313	142	652	828	2
cos	71	145	84	154	652	828	2
en	87	145	97	154	652	828	2
escolares	100	145	136	154	652	828	2
de	139	145	148	154	652	828	2
la	151	145	158	154	652	828	2
región	161	145	187	154	652	828	2
andina,	190	145	219	154	652	828	2
considerada	222	145	269	154	652	828	2
hasta	272	145	292	154	652	828	2
hace	295	145	313	154	652	828	2
pocos	71	157	94	166	652	828	2
años	97	157	115	166	652	828	2
endémica	118	157	156	166	652	828	2
para	159	157	176	166	652	828	2
los	178	157	190	166	652	828	2
DDY	193	157	214	166	652	828	2
dadas	217	157	239	166	652	828	2
sus	242	157	255	166	652	828	2
características	257	157	313	166	652	828	2
geológicas,	71	169	116	178	652	828	2
por	118	169	131	178	652	828	2
lo	134	169	142	178	652	828	2
que	144	169	158	178	652	828	2
el	161	169	168	178	652	828	2
objetivo	170	169	203	178	652	828	2
de	205	169	214	178	652	828	2
esta	217	169	232	178	652	828	2
publicación	235	169	281	178	652	828	2
es	283	169	291	178	652	828	2
dar	294	169	306	178	652	828	2
a	309	169	313	178	652	828	2
conocer	71	181	102	190	652	828	2
los	105	181	117	190	652	828	2
más	119	181	135	190	652	828	2
recientes	138	181	173	190	652	828	2
resultados	176	181	216	190	652	828	2
sobre	219	181	240	190	652	828	2
la	243	181	250	190	652	828	2
situación	253	181	289	190	652	828	2
nutri-	291	181	313	190	652	828	2
cional	71	193	95	202	652	828	2
del	98	193	110	202	652	828	2
yodo,	113	193	135	202	652	828	2
basados	138	193	169	202	652	828	2
en	172	193	181	202	652	828	2
su	184	193	193	202	652	828	2
excreción	195	193	234	202	652	828	2
urinaria.	236	193	269	202	652	828	2
MÉTODOS	85	217	136	226	652	828	2
Este	85	229	102	238	652	828	2
estudio	106	229	134	238	652	828	2
descriptivo,	138	229	184	238	652	828	2
transversal	188	229	231	238	652	828	2
se	234	229	243	238	652	828	2
llevó	246	229	266	238	652	828	2
a	270	229	274	238	652	828	2
cabo	278	229	296	238	652	828	2
du-	300	229	313	238	652	828	2
rante	71	241	91	250	652	828	2
2011	94	241	114	250	652	828	2
en	117	241	126	250	652	828	2
los	129	241	141	250	652	828	2
estados	144	241	173	250	652	828	2
Táchira,	177	241	209	250	652	828	2
Mérida	212	241	241	250	652	828	2
y	244	241	249	250	652	828	2
Trujillo,	252	241	285	250	652	828	2
región	288	241	313	250	652	828	2
andina	71	253	97	262	652	828	2
de	102	253	111	262	652	828	2
Venezuela,	115	253	158	262	652	828	2
con	162	253	177	262	652	828	2
niños	181	253	202	262	652	828	2
de	207	253	216	262	652	828	2
7-14	220	253	238	262	652	828	2
años	243	253	261	262	652	828	2
de	265	253	274	262	652	828	2
edad,	278	253	300	262	652	828	2
de	304	253	313	262	652	828	2
ambos	71	265	97	274	652	828	2
sexos	99	265	121	274	652	828	2
y	123	265	128	274	652	828	2
residentes	130	265	170	274	652	828	2
en	172	265	181	274	652	828	2
30	184	265	194	274	652	828	2
municipios	196	265	240	274	652	828	2
con	244	265	258	274	652	828	2
alto	261	265	275	274	652	828	2
riesgo	278	265	302	274	652	828	2
de	304	265	313	274	652	828	2
DY,	71	277	87	286	652	828	2
habitados	89	277	127	286	652	828	2
por	130	277	143	286	652	828	2
una	145	277	160	286	652	828	2
población	162	277	201	286	652	828	2
total	204	277	221	286	652	828	2
estimada	224	277	259	286	652	828	2
en	262	277	271	286	652	828	2
1.208.727	274	277	313	286	652	828	2
personas	71	289	106	298	652	828	2
según	109	289	133	298	652	828	2
último	136	289	162	298	652	828	2
censo	166	289	188	298	652	828	2
realizado	192	289	228	298	652	828	2
el	232	289	239	298	652	828	2
año	243	289	257	298	652	828	2
2011.	261	289	283	298	652	828	2
En	287	289	298	298	652	828	2
los	302	289	313	298	652	828	2
tres	71	301	85	310	652	828	2
estados	90	301	119	310	652	828	2
citados,	124	301	154	310	652	828	2
se	159	301	167	310	652	828	2
hallan	172	301	196	310	652	828	2
un	201	301	211	310	652	828	2
total	216	301	233	310	652	828	2
de	238	301	247	310	652	828	2
71	252	301	262	310	652	828	2
municipios,	267	301	313	310	652	828	2
donde	71	313	95	322	652	828	2
habitan	98	313	127	322	652	828	2
2.683.867	129	313	169	322	652	828	2
personas,	171	313	209	322	652	828	2
con	211	313	225	322	652	828	2
un	228	313	238	322	652	828	2
promedio	240	313	278	322	652	828	2
de	281	313	290	322	652	828	2
26	292	313	302	322	652	828	2
%	305	313	313	322	652	828	2
de	71	325	80	334	652	828	2
niños	83	325	104	334	652	828	2
menores	106	325	140	334	652	828	2
de	142	325	151	334	652	828	2
15	154	325	164	334	652	828	2
años.	166	325	186	334	652	828	2
Del	189	325	203	334	652	828	2
total	205	325	223	334	652	828	2
de	225	325	234	334	652	828	2
municipios,	236	325	283	334	652	828	2
22	285	325	295	334	652	828	2
fue-	297	325	313	334	652	828	2
ron	71	337	84	346	652	828	2
escogidos	88	337	127	346	652	828	2
al	130	337	137	346	652	828	2
azar	140	337	157	346	652	828	2
y	160	337	165	346	652	828	2
8	168	337	173	346	652	828	2
directamente	176	337	228	346	652	828	2
por	231	337	244	346	652	828	2
resultar	247	337	277	346	652	828	2
con	280	337	295	346	652	828	2
me-	298	337	313	346	652	828	2
dianas	71	349	96	358	652	828	2
menores	99	349	132	358	652	828	2
a	135	349	139	358	652	828	2
150	141	349	156	358	652	828	2
µg/l	159	349	175	358	652	828	2
en	177	349	187	358	652	828	2
estudio	189	349	217	358	652	828	2
previo	220	349	245	358	652	828	2
realizado	247	349	284	358	652	828	2
en	286	349	295	358	652	828	2
em-	298	349	313	358	652	828	2
barazadas	71	361	110	370	652	828	2
durante	113	361	143	370	652	828	2
el	146	361	153	370	652	828	2
año	156	361	170	370	652	828	2
2008.	173	361	195	370	652	828	2
En	198	361	209	370	652	828	2
cada	212	361	230	370	652	828	2
municipio	233	361	273	370	652	828	2
se	279	361	287	370	652	828	2
selec-	290	361	313	370	652	828	2
cionó	71	373	93	382	652	828	2
al	96	373	103	382	652	828	2
azar	106	373	123	382	652	828	2
una	126	373	140	382	652	828	2
escuela	143	373	172	382	652	828	2
en	175	373	185	382	652	828	2
la	188	373	195	382	652	828	2
cual	198	373	215	382	652	828	2
se	218	373	226	382	652	828	2
escogieron	229	373	272	382	652	828	2
sistemáti-	275	373	313	382	652	828	2
camente	71	385	104	394	652	828	2
40	107	385	117	394	652	828	2
escolares,	120	385	158	394	652	828	2
que	161	385	175	394	652	828	2
aportarían	178	385	218	394	652	828	2
cada	224	385	242	394	652	828	2
uno,	245	385	262	394	652	828	2
una	265	385	279	394	652	828	2
muestra	282	385	313	394	652	828	2
casual	71	397	96	406	652	828	2
de	98	397	108	406	652	828	2
orina.	110	397	133	406	652	828	2
No	85	409	97	418	652	828	2
se	100	409	108	418	652	828	2
permitieron	110	409	157	418	652	828	2
muestras	159	409	194	418	652	828	2
de	197	409	206	418	652	828	2
dos	208	409	222	418	652	828	2
o	225	409	230	418	652	828	2
más	232	409	248	418	652	828	2
hermanos,	250	409	291	418	652	828	2
ni	294	409	301	418	652	828	2
de	304	409	313	418	652	828	2
dos	71	421	85	430	652	828	2
o	88	421	93	430	652	828	2
más	96	421	112	430	652	828	2
niños	115	421	136	430	652	828	2
que	139	421	153	430	652	828	2
compartieran	156	421	209	430	652	828	2
el	211	421	219	430	652	828	2
mismo	222	421	249	430	652	828	2
hogar.	252	421	276	430	652	828	2
La	279	421	289	430	652	828	2
reali-	292	421	313	430	652	828	2
zación	71	433	97	442	652	828	2
del	100	433	112	442	652	828	2
estudio	115	433	144	442	652	828	2
fue	147	433	160	442	652	828	2
aprobada	163	433	199	442	652	828	2
por	202	433	215	442	652	828	2
el	219	433	226	442	652	828	2
Instituto	229	433	262	442	652	828	2
Nacional	265	433	301	442	652	828	2
de	304	433	313	442	652	828	2
Nutrición,	71	445	111	454	652	828	2
y	115	445	120	454	652	828	2
los	123	445	135	454	652	828	2
escolares	138	445	174	454	652	828	2
seleccionados	178	445	233	454	652	828	2
dieron	236	445	261	454	652	828	2
su	265	445	274	454	652	828	2
consenti-	277	445	313	454	652	828	2
miento	71	457	99	466	652	828	2
así	101	457	112	466	652	828	2
como	115	457	137	466	652	828	2
su	140	457	148	466	652	828	2
educador	151	457	187	466	652	828	2
o	190	457	195	466	652	828	2
representante.	198	457	253	466	652	828	2
Las	85	469	100	478	652	828	2
muestras	102	469	137	478	652	828	2
de	139	469	148	478	652	828	2
orina	151	469	171	478	652	828	2
se	173	469	181	478	652	828	2
recolectaron,	183	469	235	478	652	828	2
atendiendo	237	469	280	478	652	828	2
a	282	469	287	478	652	828	2
las	289	469	300	478	652	828	2
re-	302	469	313	478	652	828	2
comendaciones	71	481	132	490	652	828	2
de	134	481	144	490	652	828	2
la	146	481	153	490	652	828	2
OMS	156	481	177	490	652	828	2
(9),	180	481	194	490	652	828	2
un	196	481	206	490	652	828	2
volumen	208	481	243	490	652	828	2
de	245	481	255	490	652	828	2
5	257	481	262	490	652	828	2
ml,	264	481	277	490	652	828	2
en	279	481	289	490	652	828	2
enva-	291	481	313	490	652	828	2
ses	71	493	83	502	652	828	2
plásticos	86	493	121	502	652	828	2
herméticamente	124	493	187	502	652	828	2
cerrados	190	493	224	502	652	828	2
y	227	493	232	502	652	828	2
conservados	235	493	284	502	652	828	2
en	287	493	296	502	652	828	2
re-	302	493	313	502	652	828	2
frigeración	71	505	114	514	652	828	2
sin	117	505	128	514	652	828	2
la	131	505	138	514	652	828	2
adición	141	505	170	514	652	828	2
de	172	505	182	514	652	828	2
conservadores,	184	505	243	514	652	828	2
hasta	246	505	266	514	652	828	2
su	268	505	277	514	652	828	2
procesa-	280	505	313	514	652	828	2
miento	71	517	99	526	652	828	2
en	101	517	110	526	652	828	2
el	113	517	120	526	652	828	2
Laboratorio	122	517	169	526	652	828	2
de	171	517	181	526	652	828	2
Química	183	517	217	526	652	828	2
Analítica	219	517	255	526	652	828	2
de	258	517	267	526	652	828	2
la	270	517	277	526	652	828	2
Facultad	279	517	313	526	652	828	2
de	71	529	80	538	652	828	2
Ciencias,	83	529	120	538	652	828	2
en	123	529	132	538	652	828	2
la	135	529	142	538	652	828	2
Universidad	145	529	194	538	652	828	2
de	197	529	206	538	652	828	2
Los	209	529	224	538	652	828	2
Andes.	226	529	254	538	652	828	2
La	257	529	267	538	652	828	2
determina-	270	529	313	538	652	828	2
ción	71	541	88	550	652	828	2
de	91	541	101	550	652	828	2
la	104	541	111	550	652	828	2
concentración	114	541	169	550	652	828	2
de	172	541	182	550	652	828	2
yodo,	185	541	207	550	652	828	2
se	210	541	218	550	652	828	2
hizo	221	541	238	550	652	828	2
por	241	541	255	550	652	828	2
el	258	541	265	550	652	828	2
método	268	541	298	550	652	828	2
ba-	301	541	313	550	652	828	2
sado	71	553	89	562	652	828	2
en	92	553	102	562	652	828	2
la	105	553	112	562	652	828	2
reacción	115	553	148	562	652	828	2
de	151	553	161	562	652	828	2
Sandell-Kolthoff,	164	553	233	562	652	828	2
en	236	553	245	562	652	828	2
el	248	553	255	562	652	828	2
cual	258	553	275	562	652	828	2
la	278	553	285	562	652	828	2
reduc-	288	553	313	562	652	828	2
ción	71	565	88	574	652	828	2
de	91	565	101	574	652	828	2
Ce4+	104	565	126	574	652	828	2
por	129	565	142	574	652	828	2
As4+	145	565	166	574	652	828	2
en	170	565	179	574	652	828	2
medio	182	565	207	574	652	828	2
ácido	210	565	232	574	652	828	2
es	235	565	244	574	652	828	2
catalizada	247	565	286	574	652	828	2
por	290	565	303	574	652	828	2
el	306	565	313	574	652	828	2
yodo.	71	577	93	586	652	828	2
El	96	577	105	586	652	828	2
hecho	107	577	131	586	652	828	2
que	133	577	147	586	652	828	2
otros	150	577	169	586	652	828	2
iones	172	577	193	586	652	828	2
como	195	577	217	586	652	828	2
cloro	219	577	240	586	652	828	2
y	242	577	247	586	652	828	2
bromo	250	577	275	586	652	828	2
son	278	577	292	586	652	828	2
cata-	294	577	313	586	652	828	2
lizadores	71	589	107	598	652	828	2
muy	110	589	128	598	652	828	2
débiles	132	589	160	598	652	828	2
de	164	589	173	598	652	828	2
la	177	589	184	598	652	828	2
reacción	188	589	221	598	652	828	2
de	225	589	234	598	652	828	2
decoloración,	238	589	291	598	652	828	2
hace	295	589	313	598	652	828	2
que	71	601	85	610	652	828	2
el	88	601	95	610	652	828	2
método	98	601	128	610	652	828	2
sea	130	601	143	610	652	828	2
extremadamente	146	601	211	610	652	828	2
especíﬁco	214	601	253	610	652	828	2
(10).	256	601	275	610	652	828	2
El	85	613	94	622	652	828	2
estado	97	613	122	622	652	828	2
nutricional	125	613	168	622	652	828	2
del	171	613	183	622	652	828	2
yodo	186	613	205	622	652	828	2
en	208	613	218	622	652	828	2
escolares,	220	613	259	622	652	828	2
se	262	613	270	622	652	828	2
basó	273	613	291	622	652	828	2
en	294	613	303	622	652	828	2
la	306	613	313	622	652	828	2
mediana	71	625	105	634	652	828	2
de	108	625	117	634	652	828	2
la	120	625	127	634	652	828	2
CYU,	130	625	154	634	652	828	2
siguiendo	157	625	195	634	652	828	2
los	198	625	210	634	652	828	2
criterios	213	625	245	634	652	828	2
epidemiológicos	248	625	313	634	652	828	2
recomendados	71	637	128	646	652	828	2
por	131	637	144	646	652	828	2
la	147	637	154	646	652	828	2
OMS	157	637	178	646	652	828	2
(4,11)	181	637	205	646	652	828	2
que	207	637	222	646	652	828	2
establecen	224	637	265	646	652	828	2
una	268	637	283	646	652	828	2
ingesta	285	637	313	646	652	828	2
de	71	649	80	658	652	828	2
yodo	84	649	103	658	652	828	2
normal	107	649	135	658	652	828	2
cuando	138	649	167	658	652	828	2
el	170	649	177	658	652	828	2
valor	180	649	200	658	652	828	2
de	204	649	213	658	652	828	2
la	216	649	223	658	652	828	2
mediana	227	649	260	658	652	828	2
se	263	649	272	658	652	828	2
encuentra	275	649	313	658	652	828	2
entre	71	661	91	670	652	828	2
100	94	661	109	670	652	828	2
y	111	661	116	670	652	828	2
200	119	661	134	670	652	828	2
µg/l.	137	661	156	670	652	828	2
Valores	158	661	188	670	652	828	2
de	191	661	200	670	652	828	2
la	203	661	210	670	652	828	2
mediana	213	661	247	670	652	828	2
mayores	250	661	283	670	652	828	2
de	286	661	295	670	652	828	2
300	298	661	313	670	652	828	2
µg/l,	71	673	90	682	652	828	2
se	93	673	101	682	652	828	2
consideran	104	673	147	682	652	828	2
exceso	150	673	177	682	652	828	2
(Tabla	180	673	205	682	652	828	2
1).	208	673	219	682	652	828	2
Se	222	673	232	682	652	828	2
estima	235	673	261	682	652	828	2
además,	264	673	296	682	652	828	2
que	299	673	313	682	652	828	2
las	71	685	82	694	652	828	2
muestras	84	685	119	694	652	828	2
de	121	685	131	694	652	828	2
una	133	685	147	694	652	828	2
población	149	685	188	694	652	828	2
estudiada	190	685	228	694	652	828	2
con	230	685	244	694	652	828	2
valores	246	685	275	694	652	828	2
<	277	685	283	694	652	828	2
50µg/l,	285	685	313	694	652	828	2
no	71	697	81	706	652	828	2
deben	83	697	107	706	652	828	2
ser	110	697	121	706	652	828	2
mayores	124	697	157	706	652	828	2
de	160	697	169	706	652	828	2
20%.	171	697	192	706	652	828	2
Para	195	697	212	706	652	828	2
el	215	697	222	706	652	828	2
manejo	224	697	253	706	652	828	2
de	256	697	265	706	652	828	2
los	268	697	279	706	652	828	2
datos	282	697	303	706	652	828	2
se	305	697	313	706	652	828	2
utilizó	71	709	96	718	652	828	2
el	98	709	106	718	652	828	2
programa	108	709	146	718	652	828	2
Excel,	148	709	173	718	652	828	2
empleándose	175	709	227	718	652	828	2
la	229	709	236	718	652	828	2
mediana	238	709	272	718	652	828	2
como	274	709	296	718	652	828	2
me-	298	709	313	718	652	828	2
dida	71	721	88	730	652	828	2
de	91	721	100	730	652	828	2
tendencia	103	721	141	730	652	828	2
central.	143	721	173	730	652	828	2
16	55	762	65	771	652	828	2
RESULTADOS	342	85	407	94	652	828	2
En	342	97	353	106	652	828	2
el	357	97	364	106	652	828	2
presente	368	97	401	106	652	828	2
estudio	405	97	433	106	652	828	2
se	437	97	446	106	652	828	2
recolectaron	450	97	498	106	652	828	2
1.197	502	97	525	106	652	828	2
(99,75	529	97	554	106	652	828	2
%)	558	97	570	106	652	828	2
muestras	327	109	363	118	652	828	2
casuales	365	109	398	118	652	828	2
de	401	109	411	118	652	828	2
orina	413	109	434	118	652	828	2
en	436	109	446	118	652	828	2
escolares,	449	109	487	118	652	828	2
de	490	109	499	118	652	828	2
las	502	109	513	118	652	828	2
1.200	516	109	538	118	652	828	2
planiﬁ-	541	109	570	118	652	828	2
cadas.	327	121	352	130	652	828	2
En	355	121	366	130	652	828	2
29	369	121	379	130	652	828	2
de	382	121	391	130	652	828	2
los	394	121	406	130	652	828	2
30	409	121	419	130	652	828	2
municipios	422	121	466	130	652	828	2
seleccionados	469	121	524	130	652	828	2
se	527	121	535	130	652	828	2
recolec-	538	121	570	130	652	828	2
taron	327	133	348	142	652	828	2
40	351	133	361	142	652	828	2
muestras	364	133	399	142	652	828	2
de	402	133	412	142	652	828	2
orina,	415	133	438	142	652	828	2
en	441	133	450	142	652	828	2
el	453	133	460	142	652	828	2
municipio	463	133	504	142	652	828	2
Campo	507	133	535	142	652	828	2
Elías	539	133	558	142	652	828	2
se	562	133	570	142	652	828	2
recolectaron	327	145	376	154	652	828	2
37	380	145	390	154	652	828	2
muestras.	395	145	432	154	652	828	2
La	436	145	447	154	652	828	2
mediana	451	145	485	154	652	828	2
global	489	145	514	154	652	828	2
de	518	145	527	154	652	828	2
excreción	531	145	570	154	652	828	2
urinaria	327	157	358	166	652	828	2
de	363	157	373	166	652	828	2
yodo	378	157	397	166	652	828	2
fue	402	157	415	166	652	828	2
de	420	157	430	166	652	828	2
180	440	157	455	166	652	828	2
µg/l.	460	157	478	166	652	828	2
Los	483	157	498	166	652	828	2
estados	503	157	532	166	652	828	2
Táchira,	537	157	570	166	652	828	2
Mérida	327	169	356	178	652	828	2
y	359	169	364	178	652	828	2
Trujillo	367	169	397	178	652	828	2
resultaron	401	169	440	178	652	828	2
con	443	169	458	178	652	828	2
medianas	461	169	499	178	652	828	2
de	502	169	511	178	652	828	2
200	514	169	529	178	652	828	2
µg/l;	533	169	552	178	652	828	2
180	555	169	570	178	652	828	2
µg/l	327	181	344	190	652	828	2
y	346	181	351	190	652	828	2
153	353	181	368	190	652	828	2
µg/l,	370	181	389	190	652	828	2
respectivamente.	391	181	458	190	652	828	2
Del	460	181	474	190	652	828	2
16,4	477	181	494	190	652	828	2
%	496	181	505	190	652	828	2
de	507	181	516	190	652	828	2
niños	518	181	540	190	652	828	2
que	542	181	556	190	652	828	2
re-	559	181	570	190	652	828	2
sultaron	327	193	359	202	652	828	2
deﬁcientes	362	193	405	202	652	828	2
de	408	193	417	202	652	828	2
yodo,	420	193	443	202	652	828	2
el	446	193	453	202	652	828	2
3,4	456	193	468	202	652	828	2
%	471	193	480	202	652	828	2
correspondió	483	193	534	202	652	828	2
a	538	193	542	202	652	828	2
déﬁcit	545	193	570	202	652	828	2
moderado	327	205	367	214	652	828	2
o	371	205	376	214	652	828	2
severo	380	205	406	214	652	828	2
y	410	205	415	214	652	828	2
el	420	205	427	214	652	828	2
13	431	205	441	214	652	828	2
%	445	205	453	214	652	828	2
correspondió	457	205	509	214	652	828	2
a	513	205	518	214	652	828	2
déﬁcit	522	205	547	214	652	828	2
leve.	551	205	570	214	652	828	2
Dentro	327	217	355	226	652	828	2
de	357	217	367	226	652	828	2
los	369	217	381	226	652	828	2
valores	383	217	412	226	652	828	2
normales	414	217	450	226	652	828	2
se	453	217	461	226	652	828	2
halló	464	217	483	226	652	828	2
el	486	217	493	226	652	828	2
48,8	495	217	513	226	652	828	2
%	515	217	523	226	652	828	2
del	526	217	538	226	652	828	2
total	540	217	558	226	652	828	2
de	560	217	570	226	652	828	2
niños	327	229	349	238	652	828	2
estudiados.	351	229	395	238	652	828	2
Una	397	229	414	238	652	828	2
CYU	416	229	437	238	652	828	2
por	439	229	452	238	652	828	2
encima	454	229	483	238	652	828	2
de	485	229	495	238	652	828	2
los	497	229	508	238	652	828	2
valores	510	229	539	238	652	828	2
norma-	541	229	570	238	652	828	2
les	327	241	338	250	652	828	2
se	341	241	349	250	652	828	2
halló	352	241	372	250	652	828	2
en	375	241	384	250	652	828	2
34,5	387	241	404	250	652	828	2
%	407	241	416	250	652	828	2
de	418	241	428	250	652	828	2
los	431	241	442	250	652	828	2
niños,	445	241	469	250	652	828	2
de	472	241	481	250	652	828	2
los	484	241	495	250	652	828	2
cuales	498	241	523	250	652	828	2
19,3	526	241	543	250	652	828	2
%	546	241	554	250	652	828	2
co-	557	241	570	250	652	828	2
rrespondió	327	253	370	262	652	828	2
a	372	253	376	262	652	828	2
una	379	253	393	262	652	828	2
ingesta	395	253	423	262	652	828	2
más	425	253	441	262	652	828	2
que	444	253	458	262	652	828	2
adecuada	460	253	497	262	652	828	2
de	499	253	509	262	652	828	2
yodo	511	253	531	262	652	828	2
y	533	253	538	262	652	828	2
un	540	253	550	262	652	828	2
15,2	552	253	570	262	652	828	2
%	327	265	336	274	652	828	2
correspondió	338	265	390	274	652	828	2
a	393	265	397	274	652	828	2
una	400	265	414	274	652	828	2
ingesta	417	265	445	274	652	828	2
excesiva	447	265	482	274	652	828	2
(Tabla	484	265	509	274	652	828	2
2).	512	265	523	274	652	828	2
Tabla	338	282	360	290	652	828	2
1.	362	282	370	290	652	828	2
Criterios	373	282	406	290	652	828	2
epidemiológicos	409	282	473	290	652	828	2
para	476	282	494	290	652	828	2
medir	497	282	519	290	652	828	2
el	522	282	529	290	652	828	2
estado	532	282	559	290	652	828	2
nutricional	364	292	405	300	652	828	2
del	407	292	419	300	652	828	2
yodo	422	292	442	300	652	828	2
basado	444	292	474	300	652	828	2
en	477	292	487	300	652	828	2
la	489	292	496	300	652	828	2
mediana	499	292	534	300	652	828	2
de	374	302	384	310	652	828	2
la	387	302	394	310	652	828	2
concentración	397	302	453	310	652	828	2
de	455	302	465	310	652	828	2
yodo	468	302	488	310	652	828	2
urinario.	490	302	523	310	652	828	2
VALOR	339	315	369	323	652	828	2
DE	372	315	384	323	652	828	2
LA	387	315	398	323	652	828	2
ESTADO	447	318	483	326	652	828	2
DEL	486	318	503	326	652	828	2
YODO	506	318	532	326	652	828	2
MEDIANA	338	324	379	332	652	828	2
µg/l	384	324	399	332	652	828	2
<20	327	338	342	346	652	828	2
Deﬁciencia	410	338	454	346	652	828	2
severa	456	338	483	346	652	828	2
de	486	338	496	346	652	828	2
yodo	499	338	518	346	652	828	2
20	327	352	337	360	652	828	2
-	343	352	346	360	652	828	2
49	351	352	361	360	652	828	2
Deﬁciencia	410	352	454	360	652	828	2
moderada	456	352	497	360	652	828	2
de	500	352	510	360	652	828	2
yodo	512	352	532	360	652	828	2
50	327	366	337	374	652	828	2
-	340	366	343	374	652	828	2
99	346	366	356	374	652	828	2
Deﬁciencia	410	366	454	374	652	828	2
leve	456	366	473	374	652	828	2
de	476	366	486	374	652	828	2
yodo	488	366	508	374	652	828	2
100	327	379	342	388	652	828	2
-	345	379	348	388	652	828	2
200	351	379	366	388	652	828	2
Ingesta	410	379	439	388	652	828	2
de	442	379	452	388	652	828	2
yodo	455	379	474	388	652	828	2
normal	477	379	504	388	652	828	2
201	327	393	342	402	652	828	2
-	348	393	351	402	652	828	2
299	353	393	368	402	652	828	2
Ingesta	410	393	439	402	652	828	2
de	442	393	452	402	652	828	2
yodo	455	393	474	402	652	828	2
más	477	393	494	402	652	828	2
que	497	393	512	402	652	828	2
adecuada	514	393	554	402	652	828	2
>300	327	407	347	416	652	828	2
Ingesta	410	407	439	416	652	828	2
de	442	407	452	416	652	828	2
yodo	455	407	474	416	652	828	2
excesiva	477	407	512	416	652	828	2
Tabla	346	427	367	436	652	828	2
2.	370	427	378	436	652	828	2
Excreción	380	427	420	436	652	828	2
urinaria	423	427	453	436	652	828	2
de	455	427	465	436	652	828	2
yodo	468	427	488	436	652	828	2
en	490	427	500	436	652	828	2
escolares.	503	427	544	436	652	828	2
Región	379	437	407	446	652	828	2
andina.	410	437	439	446	652	828	2
Venezuela.	442	437	487	446	652	828	2
2011.	489	437	511	446	652	828	2
Déﬁcit	363	448	387	456	652	828	2
Déﬁcit	400	453	423	461	652	828	2
Ingesta	468	448	495	456	652	828	2
moderado	356	457	395	465	652	828	2
leve	404	462	419	470	652	828	2
Normal	430	457	458	465	652	828	2
más	466	457	481	465	652	828	2
que	483	457	497	465	652	828	2
Exceso	505	457	533	465	652	828	2
Mediana	537	457	570	465	652	828	2
o	359	466	364	474	652	828	2
severo	366	466	392	474	652	828	2
adecuada	464	466	499	474	652	828	2
Estado	323	471	350	480	652	828	2
<50	369	479	384	487	652	828	2
50-99	400	479	423	487	652	828	2
100-200	428	479	460	487	652	828	2
201-299	466	479	496	487	652	828	2
>300	508	479	529	487	652	828	2
(n)	331	480	342	489	652	828	2
µg/l	368	491	383	500	652	828	2
µg/l	404	491	419	500	652	828	2
µg/l	437	491	451	500	652	828	2
µg/l	474	491	489	500	652	828	2
µg/l	511	491	526	500	652	828	2
µg/l	546	491	561	500	652	828	2
%	371	504	379	512	652	828	2
%	408	504	416	512	652	828	2
%	440	504	448	512	652	828	2
%	477	504	485	512	652	828	2
%	515	504	523	512	652	828	2
Táchira	319	518	349	526	652	828	2
(400)	319	528	340	536	652	828	2
Mérida	319	540	346	549	652	828	2
(397)	319	550	340	559	652	828	2
Trujillo	319	563	345	571	652	828	2
(400)	319	573	340	581	652	828	2
Región	319	585	347	593	652	828	2
Andina	319	595	347	603	652	828	2
2,2	369	521	382	529	652	828	2
7,2	405	521	418	529	652	828	2
40,7	435	521	453	529	652	828	2
20,2	473	521	490	529	652	828	2
29,5	510	521	527	529	652	828	2
200	546	521	561	529	652	828	2
3,8	369	543	382	552	652	828	2
14,8	403	543	420	552	652	828	2
42,5	435	543	453	552	652	828	2
27,7	473	543	490	552	652	828	2
11	514	543	523	552	652	828	2
180	546	543	561	552	652	828	2
4,2	369	566	382	574	652	828	2
17	407	566	417	574	652	828	2
63,2	435	566	453	574	652	828	2
10,5	473	566	490	574	652	828	2
5	516	566	521	574	652	828	2
153	546	566	561	574	652	828	2
3,4	369	588	382	596	652	828	2
13	407	588	417	596	652	828	2
48,8	435	588	453	596	652	828	2
19,3	473	588	490	596	652	828	2
15,2	510	588	527	596	652	828	2
180	546	588	561	596	652	828	2
Los	343	613	358	622	652	828	2
valores	360	613	388	622	652	828	2
de	390	613	400	622	652	828	2
la	402	613	409	622	652	828	2
mediana	411	613	445	622	652	828	2
en	447	613	456	622	652	828	2
los	458	613	470	622	652	828	2
30	472	613	482	622	652	828	2
municipios,	484	613	531	622	652	828	2
oscilaron	533	613	569	622	652	828	2
entre	329	625	348	634	652	828	2
89	351	625	361	634	652	828	2
y	363	625	368	634	652	828	2
369	370	625	385	634	652	828	2
µg/l.	388	625	406	634	652	828	2
En	409	625	420	634	652	828	2
un	422	625	432	634	652	828	2
municipio	435	625	475	634	652	828	2
se	477	625	485	634	652	828	2
detectó	488	625	516	634	652	828	2
una	519	625	533	634	652	828	2
mediana	536	625	569	634	652	828	2
dentro	329	637	354	646	652	828	2
del	357	637	369	646	652	828	2
rango	373	637	395	646	652	828	2
50-99	399	637	422	646	652	828	2
µg/l,	425	637	444	646	652	828	2
categorizada	447	637	497	646	652	828	2
como	501	637	523	646	652	828	2
deﬁciencia	526	637	569	646	652	828	2
leve.	329	649	347	658	652	828	2
En	351	649	362	658	652	828	2
veintiún	366	649	399	658	652	828	2
municipios	402	649	446	658	652	828	2
se	450	649	459	658	652	828	2
encontraron	462	649	510	658	652	828	2
medianas	514	649	551	658	652	828	2
que	555	649	569	658	652	828	2
oscilaron	329	661	365	670	652	828	2
entre	368	661	387	670	652	828	2
100	390	661	405	670	652	828	2
y	408	661	413	670	652	828	2
200	416	661	430	670	652	828	2
µg/l,	433	661	452	670	652	828	2
considerados	455	661	506	670	652	828	2
valores	509	661	538	670	652	828	2
norma-	540	661	569	670	652	828	2
les.	329	673	342	682	652	828	2
En	346	673	357	682	652	828	2
seis	360	673	375	682	652	828	2
municipios	379	673	423	682	652	828	2
se	426	673	434	682	652	828	2
hallaron	438	673	470	682	652	828	2
medianas	474	673	511	682	652	828	2
que	515	673	529	682	652	828	2
oscilaron	533	673	569	682	652	828	2
entre	329	685	348	694	652	828	2
201	351	685	366	694	652	828	2
y	369	685	374	694	652	828	2
299	377	685	392	694	652	828	2
µg/l,	395	685	414	694	652	828	2
considerada	417	685	464	694	652	828	2
una	467	685	482	694	652	828	2
ingesta	485	685	513	694	652	828	2
más	516	685	532	694	652	828	2
que	535	685	549	694	652	828	2
ade-	552	685	569	694	652	828	2
cuada.	329	697	354	706	652	828	2
En	358	697	369	706	652	828	2
dos	372	697	386	706	652	828	2
municipios	390	697	434	706	652	828	2
se	437	697	446	706	652	828	2
encontraron	449	697	497	706	652	828	2
medianas	500	697	538	706	652	828	2
de	541	697	551	706	652	828	2
332	554	697	569	706	652	828	2
µg/l	329	709	345	718	652	828	2
y	347	709	352	718	652	828	2
369	355	709	370	718	652	828	2
µg/l,	373	709	391	718	652	828	2
categorizadas	394	709	448	718	652	828	2
como	451	709	473	718	652	828	2
ingesta	476	709	504	718	652	828	2
de	506	709	516	718	652	828	2
yodo	518	709	538	718	652	828	2
excesi-	541	709	569	718	652	828	2
va.	329	721	340	730	652	828	2
Entre	343	721	364	730	652	828	2
los	367	721	378	730	652	828	2
tres	381	721	395	730	652	828	2
estados,	397	721	429	730	652	828	2
Trujillo	431	721	461	730	652	828	2
presentó	466	721	499	730	652	828	2
el	502	721	509	730	652	828	2
mayor	511	721	536	730	652	828	2
número	539	721	569	730	652	828	2
ARCHIVOS	73	760	111	767	652	828	2
VENEZOLANOS	113	760	168	767	652	828	2
DE	170	760	181	767	652	828	2
PUERICULTURA	183	760	241	767	652	828	2
Y	243	760	248	767	652	828	2
PEDIATRÍA	250	760	290	767	652	828	2
2014;	292	760	311	767	652	828	2
Vol	313	760	323	767	652	828	2
77	325	760	333	767	652	828	2
(1):	335	760	347	767	652	828	2
Excreción	321	59	354	66	652	828	3
urinaria	356	59	381	66	652	828	3
de	383	59	391	66	652	828	3
yodo	393	59	409	66	652	828	3
en	411	59	419	66	652	828	3
escolares	421	59	450	66	652	828	3
de	452	59	460	66	652	828	3
la	462	59	468	66	652	828	3
región	470	59	490	66	652	828	3
andina,	493	59	516	66	652	828	3
Venezuela	518	59	551	66	652	828	3
2011	553	59	569	66	652	828	3
de	71	85	80	94	652	828	3
niños	83	85	104	94	652	828	3
con	106	85	121	94	652	828	3
déﬁcit	123	85	148	94	652	828	3
(21,2	150	85	171	94	652	828	3
%)	173	85	185	94	652	828	3
y	187	85	192	94	652	828	3
Táchira	194	85	225	94	652	828	3
presentó	227	85	260	94	652	828	3
el	263	85	270	94	652	828	3
mayor	272	85	298	94	652	828	3
nú-	300	85	313	94	652	828	3
mero	71	97	91	106	652	828	3
de	94	97	103	106	652	828	3
niños	106	97	127	106	652	828	3
con	129	97	144	106	652	828	3
valores	146	97	175	106	652	828	3
de	177	97	187	106	652	828	3
CYU	189	97	210	106	652	828	3
por	213	97	226	106	652	828	3
encima	228	97	257	106	652	828	3
del	259	97	271	106	652	828	3
valor	274	97	294	106	652	828	3
nor-	297	97	313	106	652	828	3
mal	71	109	86	118	652	828	3
(49,7	88	109	109	118	652	828	3
%)	112	109	123	118	652	828	3
(Tablas	126	109	155	118	652	828	3
3,4	158	109	170	118	652	828	3
y	173	109	178	118	652	828	3
5).	180	109	191	118	652	828	3
contra	327	85	352	94	652	828	3
el	355	85	363	94	652	828	3
bocio,	366	85	390	94	652	828	3
a	393	85	398	94	652	828	3
través	401	85	425	94	652	828	3
de	428	85	437	94	652	828	3
la	441	85	448	94	652	828	3
yodación	451	85	487	94	652	828	3
de	491	85	500	94	652	828	3
la	503	85	510	94	652	828	3
sal	514	85	525	94	652	828	3
(1).	528	85	542	94	652	828	3
Desde	545	85	570	94	652	828	3
entonces	327	97	362	106	652	828	3
numerosos	366	97	409	106	652	828	3
países	413	97	437	106	652	828	3
han	441	97	455	106	652	828	3
alcanzado	459	97	498	106	652	828	3
notorios	502	97	535	106	652	828	3
avances	538	97	570	106	652	828	3
en	327	109	337	118	652	828	3
la	340	109	348	118	652	828	3
lucha	351	109	373	118	652	828	3
contra	376	109	401	118	652	828	3
la	404	109	411	118	652	828	3
DY,	415	109	431	118	652	828	3
particularmente	434	109	496	118	652	828	3
en	500	109	509	118	652	828	3
Latinoamérica	513	109	570	118	652	828	3
(8),	327	121	341	130	652	828	3
aunque	344	121	373	130	652	828	3
en	376	121	385	130	652	828	3
algunos	388	121	419	130	652	828	3
de	422	121	431	130	652	828	3
ellos	434	121	453	130	652	828	3
como	456	121	478	130	652	828	3
Brasil,	481	121	507	130	652	828	3
Chile,	510	121	534	130	652	828	3
México,	537	121	570	130	652	828	3
Venezuela	327	133	368	142	652	828	3
y	372	133	377	142	652	828	3
Colombia	380	133	420	142	652	828	3
se	423	133	431	142	652	828	3
ha	435	133	445	142	652	828	3
experimentado	448	133	507	142	652	828	3
una	511	133	525	142	652	828	3
ingesta	529	133	557	142	652	828	3
de	560	133	570	142	652	828	3
yodo	327	145	347	154	652	828	3
mayor	350	145	375	154	652	828	3
a	378	145	382	154	652	828	3
la	385	145	392	154	652	828	3
adecuada	395	145	432	154	652	828	3
o	434	145	439	154	652	828	3
excesiva	442	145	476	154	652	828	3
(12-17).	479	145	511	154	652	828	3
Por	342	157	355	166	652	828	3
más	361	157	377	166	652	828	3
de	379	157	389	166	652	828	3
cuatro	391	157	416	166	652	828	3
décadas,	419	157	453	166	652	828	3
en	455	157	465	166	652	828	3
Venezuela	467	157	508	166	652	828	3
ha	510	157	520	166	652	828	3
sido	523	157	539	166	652	828	3
obliga-	542	157	570	166	652	828	3
DISCUSIÓN	85	133	140	142	652	828	3
A	85	145	92	154	652	828	3
partir	95	145	116	154	652	828	3
del	119	145	131	154	652	828	3
año	134	145	149	154	652	828	3
1920,	152	145	174	154	652	828	3
en	177	145	186	154	652	828	3
Suiza	189	145	211	154	652	828	3
y	215	145	220	154	652	828	3
Estados	223	145	253	154	652	828	3
Unidos	256	145	285	154	652	828	3
se	288	145	296	154	652	828	3
im-	299	145	313	154	652	828	3
plementó	71	157	108	166	652	828	3
por	111	157	125	166	652	828	3
primera	128	157	159	166	652	828	3
vez	163	157	177	166	652	828	3
un	180	157	190	166	652	828	3
programa	194	157	232	166	652	828	3
proﬁláctico	236	157	281	166	652	828	3
masivo	285	157	313	166	652	828	3
Tabla	84	177	105	185	652	828	3
3.	108	177	115	185	652	828	3
Distribución	118	177	165	185	652	828	3
de	168	177	178	185	652	828	3
las	181	177	192	185	652	828	3
medianas	195	177	234	185	652	828	3
de	237	177	247	185	652	828	3
excreción	249	177	288	185	652	828	3
urinaria	291	177	321	185	652	828	3
de	323	177	333	185	652	828	3
yodo	336	177	356	185	652	828	3
en	358	177	368	185	652	828	3
escolares	371	177	410	185	652	828	3
en	412	177	422	185	652	828	3
10	425	177	435	185	652	828	3
Municipios	438	177	480	185	652	828	3
del	483	177	495	185	652	828	3
estado	498	177	525	185	652	828	3
Mérida.	528	177	558	185	652	828	3
Déﬁcit	164	187	189	195	652	828	3
moderado	192	187	233	195	652	828	3
Ingesta	386	187	416	195	652	828	3
más	418	187	435	195	652	828	3
que	438	187	453	195	652	828	3
Déﬁcit	250	192	275	200	652	828	3
leve	278	192	294	200	652	828	3
Normal	331	192	360	200	652	828	3
Exceso	479	192	508	200	652	828	3
o	181	196	186	204	652	828	3
severo	189	196	216	204	652	828	3
adecuada	400	196	439	204	652	828	3
Mediana	533	196	567	204	652	828	3
50-99	252	201	275	209	652	828	3
µg/l	278	201	292	209	652	828	3
100-200	321	201	354	209	652	828	3
µg/l	356	201	371	209	652	828	3
>300	474	201	495	209	652	828	3
µg/l	497	201	512	209	652	828	3
Municipio	97	203	135	211	652	828	3
<50	182	205	197	213	652	828	3
µg/l	200	205	215	213	652	828	3
201-299	394	205	427	213	652	828	3
µg/l	430	205	445	213	652	828	3
n	178	220	183	228	652	828	3
0	178	231	183	239	652	828	3
1	178	242	183	251	652	828	3
5	178	254	183	262	652	828	3
2	178	265	183	273	652	828	3
2	178	276	183	285	652	828	3
1	178	288	183	296	652	828	3
0	178	299	183	307	652	828	3
1	178	310	183	319	652	828	3
2	178	322	183	330	652	828	3
1	178	333	183	341	652	828	3
15	175	344	185	353	652	828	3
Aricagua	71	231	107	239	652	828	3
Tulio	71	242	90	251	652	828	3
Febres	93	242	121	251	652	828	3
Cordero	124	242	156	251	652	828	3
Arzobispo	71	254	111	262	652	828	3
Chacón	114	254	145	262	652	828	3
Antonio	71	265	102	273	652	828	3
Pinto	104	265	125	273	652	828	3
Salinas	128	265	157	273	652	828	3
Guaraque	71	276	111	285	652	828	3
Zea	71	288	87	296	652	828	3
Tovar	71	299	93	307	652	828	3
Rangel	71	310	100	319	652	828	3
Campo	71	322	100	330	652	828	3
Elías	103	322	123	330	652	828	3
Libertador	71	333	112	341	652	828	3
Total	71	344	90	353	652	828	3
%	213	220	221	228	652	828	3
-	215	231	218	239	652	828	3
0,25	208	242	226	251	652	828	3
1,25	208	254	226	262	652	828	3
0,5	211	265	223	273	652	828	3
0,5	211	276	223	285	652	828	3
0,25	208	288	226	296	652	828	3
-	215	299	218	307	652	828	3
0,25	208	310	226	319	652	828	3
0,5	211	322	223	330	652	828	3
0,25	208	333	226	341	652	828	3
3,8	211	344	223	353	652	828	3
n	251	220	256	228	652	828	3
13	249	231	259	239	652	828	3
13	249	242	259	251	652	828	3
3	251	254	256	262	652	828	3
10	249	265	259	273	652	828	3
1	251	276	256	285	652	828	3
5	251	288	256	296	652	828	3
5	251	299	256	307	652	828	3
5	251	310	256	319	652	828	3
2	251	322	256	330	652	828	3
2	251	333	256	341	652	828	3
59	249	344	259	353	652	828	3
%	287	220	295	228	652	828	3
3,27	282	231	299	239	652	828	3
3,27	282	242	299	251	652	828	3
0,75	282	254	299	262	652	828	3
2,51	282	265	299	273	652	828	3
0,25	282	276	299	285	652	828	3
1,25	282	288	299	296	652	828	3
1,25	282	299	299	307	652	828	3
1,25	282	310	299	319	652	828	3
0,5	284	322	297	330	652	828	3
0,5	284	333	297	341	652	828	3
14,8	282	344	299	353	652	828	3
n	325	220	330	228	652	828	3
7	325	231	330	239	652	828	3
15	322	242	332	251	652	828	3
20	322	254	332	262	652	828	3
23	322	265	332	273	652	828	3
11	323	276	332	285	652	828	3
18	322	288	332	296	652	828	3
14	322	299	332	307	652	828	3
17	322	310	332	319	652	828	3
16	322	322	332	330	652	828	3
28	322	333	332	341	652	828	3
169	320	344	335	353	652	828	3
%	360	220	368	228	652	828	3
1,76	356	231	373	239	652	828	3
3,77	356	242	373	251	652	828	3
5,03	356	254	373	262	652	828	3
5,79	356	265	373	273	652	828	3
2,77	356	276	373	285	652	828	3
4,53	356	288	373	296	652	828	3
3,52	356	299	373	307	652	828	3
4,28	356	310	373	319	652	828	3
4,03	356	322	373	330	652	828	3
7,05	356	333	373	341	652	828	3
42,5	356	344	373	353	652	828	3
n	399	220	404	228	652	828	3
9	399	231	404	239	652	828	3
8	399	242	404	251	652	828	3
7	399	254	404	262	652	828	3
5	399	265	404	273	652	828	3
14	396	276	406	285	652	828	3
16	396	288	406	296	652	828	3
17	396	299	406	307	652	828	3
11	396	310	406	319	652	828	3
14	396	322	406	330	652	828	3
9	399	333	404	341	652	828	3
110	394	344	408	353	652	828	3
%	434	220	442	228	652	828	3
2,26	429	231	447	239	652	828	3
2,01	429	242	447	251	652	828	3
1,76	429	254	447	262	652	828	3
1,25	429	265	447	273	652	828	3
3,52	429	276	447	285	652	828	3
4,03	429	288	447	296	652	828	3
4,28	429	299	447	307	652	828	3
2,77	429	310	447	319	652	828	3
3,52	429	322	447	330	652	828	3
2,26	429	333	447	341	652	828	3
27,7	429	344	447	353	652	828	3
n	472	220	477	228	652	828	3
11	470	231	480	239	652	828	3
3	472	242	477	251	652	828	3
5	472	254	477	262	652	828	3
0	472	265	477	273	652	828	3
12	470	276	480	285	652	828	3
0	472	288	477	296	652	828	3
4	472	299	477	307	652	828	3
6	472	310	477	319	652	828	3
3	472	322	477	330	652	828	3
0	472	333	477	341	652	828	3
44	470	344	480	353	652	828	3
%	508	220	516	228	652	828	3
2,77	503	231	520	239	652	828	3
0,75	503	242	520	251	652	828	3
1,25	503	254	520	262	652	828	3
0	509	265	514	273	652	828	3
3,02	503	276	520	285	652	828	3
-	510	288	513	296	652	828	3
1	509	299	514	307	652	828	3
1,51	503	310	520	319	652	828	3
0,75	503	322	520	330	652	828	3
-	510	333	513	341	652	828	3
11	507	344	516	353	652	828	3
µg/l	542	220	557	228	652	828	3
200	542	231	557	239	652	828	3
200	542	242	557	251	652	828	3
172	542	254	557	262	652	828	3
143	542	265	557	273	652	828	3
240	542	276	557	285	652	828	3
161	542	288	557	296	652	828	3
208	542	299	557	307	652	828	3
190	542	310	557	319	652	828	3
192	542	322	557	330	652	828	3
158	542	333	557	341	652	828	3
180	542	344	557	353	652	828	3
Tabla	82	364	103	372	652	828	3
4.	106	364	114	372	652	828	3
Distribución	116	364	164	372	652	828	3
de	166	364	176	372	652	828	3
las	179	364	191	372	652	828	3
medianas	193	364	232	372	652	828	3
de	235	364	245	372	652	828	3
excreción	248	364	286	372	652	828	3
urinaria	289	364	319	372	652	828	3
de	322	364	332	372	652	828	3
yodo	335	364	354	372	652	828	3
en	357	364	367	372	652	828	3
escolares	370	364	408	372	652	828	3
en	411	364	421	372	652	828	3
10	424	364	434	372	652	828	3
Municipios	436	364	479	372	652	828	3
del	482	364	494	372	652	828	3
estado	496	364	523	372	652	828	3
Táchira.	526	364	559	372	652	828	3
Déﬁcit	155	374	180	382	652	828	3
moderado	183	374	223	382	652	828	3
Ingesta	386	374	415	382	652	828	3
más	418	374	435	382	652	828	3
Déﬁcit	241	379	266	387	652	828	3
leve	268	379	285	387	652	828	3
Normal	322	379	351	387	652	828	3
Exceso	469	379	499	387	652	828	3
o	172	383	177	391	652	828	3
severo	180	383	207	391	652	828	3
que	382	383	397	391	652	828	3
adecuada	399	383	439	391	652	828	3
Mediana	528	383	562	391	652	828	3
50-99	243	388	266	396	652	828	3
µg/l	268	388	283	396	652	828	3
100-200	311	388	344	396	652	828	3
µg/l	347	388	362	396	652	828	3
>300	465	388	485	396	652	828	3
µg/l	488	388	503	396	652	828	3
Municipio	93	389	131	398	652	828	3
<50	173	392	188	400	652	828	3
µg/l	191	392	206	400	652	828	3
201-299	385	392	418	400	652	828	3
µg/l	421	392	435	400	652	828	3
García	71	418	98	426	652	828	3
de	101	418	111	426	652	828	3
Hevia	113	418	136	426	652	828	3
San	71	429	87	438	652	828	3
Judas	90	429	114	438	652	828	3
Tadeo	116	429	141	438	652	828	3
Panamericano	71	441	129	449	652	828	3
Uribante	71	452	105	460	652	828	3
Fernández	71	463	114	472	652	828	3
Feo	117	463	132	472	652	828	3
Jáuregui	71	475	105	483	652	828	3
Seboruco	71	486	109	494	652	828	3
José	71	497	90	506	652	828	3
María	93	497	116	506	652	828	3
Vargas	118	497	146	506	652	828	3
Sucre	71	509	94	517	652	828	3
Pedro	71	520	95	528	652	828	3
María	98	520	121	528	652	828	3
Ureña	123	520	148	528	652	828	3
Total	71	531	90	540	652	828	3
n	168	407	173	415	652	828	3
0	168	418	173	426	652	828	3
1	168	429	173	438	652	828	3
1	168	441	173	449	652	828	3
0	168	452	173	460	652	828	3
0	168	463	173	472	652	828	3
3	168	475	173	483	652	828	3
1	168	486	173	494	652	828	3
0	168	497	173	506	652	828	3
2	168	509	173	517	652	828	3
1	168	520	173	528	652	828	3
9	168	531	173	540	652	828	3
%	204	407	212	415	652	828	3
-	206	418	209	426	652	828	3
0,25	199	429	216	438	652	828	3
0,25	199	441	216	449	652	828	3
-	206	452	209	460	652	828	3
-	206	463	209	472	652	828	3
0,75	199	475	216	483	652	828	3
0,25	199	486	216	494	652	828	3
-	206	497	209	506	652	828	3
0,5	201	509	214	517	652	828	3
0,25	199	520	216	528	652	828	3
2,2	201	531	214	540	652	828	3
n	242	407	247	415	652	828	3
9	242	418	247	426	652	828	3
1	242	429	247	438	652	828	3
2	242	441	247	449	652	828	3
0	242	452	247	460	652	828	3
2	242	463	247	472	652	828	3
0	242	475	247	483	652	828	3
2	242	486	247	494	652	828	3
2	242	497	247	506	652	828	3
5	242	509	247	517	652	828	3
6	242	520	247	528	652	828	3
29	239	531	249	540	652	828	3
%	277	407	285	415	652	828	3
2,25	272	418	290	426	652	828	3
0,25	272	429	290	438	652	828	3
0,5	275	441	287	449	652	828	3
-	280	452	283	460	652	828	3
0,5	275	463	287	472	652	828	3
-	280	475	283	483	652	828	3
0,5	275	486	287	494	652	828	3
0,5	275	497	287	506	652	828	3
1,25	272	509	290	517	652	828	3
1,5	275	520	287	528	652	828	3
7,2	275	531	287	540	652	828	3
n	316	407	321	415	652	828	3
21	313	418	323	426	652	828	3
15	313	429	323	438	652	828	3
11	313	441	323	449	652	828	3
18	313	452	323	460	652	828	3
20	313	463	323	472	652	828	3
18	313	475	323	483	652	828	3
18	313	486	323	494	652	828	3
8	316	497	321	506	652	828	3
30	313	509	323	517	652	828	3
4	316	520	321	528	652	828	3
163	311	531	326	540	652	828	3
%	351	407	359	415	652	828	3
5,25	346	418	364	426	652	828	3
3,75	346	429	364	438	652	828	3
2,75	346	441	364	449	652	828	3
4,5	349	452	361	460	652	828	3
5	352	463	357	472	652	828	3
4,5	349	475	361	483	652	828	3
4,5	349	486	361	494	652	828	3
2	352	497	357	506	652	828	3
7,5	349	509	361	517	652	828	3
1	352	520	357	528	652	828	3
40,7	346	531	364	540	652	828	3
n	389	407	394	415	652	828	3
8	389	418	394	426	652	828	3
9	389	429	394	438	652	828	3
8	389	441	394	449	652	828	3
9	389	452	394	460	652	828	3
12	387	463	397	472	652	828	3
10	387	475	397	483	652	828	3
9	389	486	394	494	652	828	3
8	389	497	394	506	652	828	3
3	389	509	394	517	652	828	3
5	389	520	394	528	652	828	3
81	387	531	397	540	652	828	3
%	425	407	433	415	652	828	3
2	426	418	431	426	652	828	3
2,25	420	429	437	438	652	828	3
2	426	441	431	449	652	828	3
2,25	420	452	437	460	652	828	3
3	426	463	431	472	652	828	3
2,5	422	475	435	483	652	828	3
2,25	420	486	437	494	652	828	3
2	426	497	431	506	652	828	3
0,75	420	509	437	517	652	828	3
1,25	420	520	437	528	652	828	3
20,2	420	531	437	540	652	828	3
n	463	407	468	415	652	828	3
2	463	418	468	426	652	828	3
14	460	429	470	438	652	828	3
18	460	441	470	449	652	828	3
13	460	452	470	460	652	828	3
6	463	463	468	472	652	828	3
9	463	475	468	483	652	828	3
10	460	486	470	494	652	828	3
22	460	497	470	506	652	828	3
0	463	509	468	517	652	828	3
24	460	520	470	528	652	828	3
118	458	531	473	540	652	828	3
%	498	407	506	415	652	828	3
0,5	496	418	508	426	652	828	3
3,5	496	429	508	438	652	828	3
4,5	496	441	508	449	652	828	3
3,25	493	452	511	460	652	828	3
1,5	496	463	508	472	652	828	3
2,25	493	475	511	483	652	828	3
2,5	496	486	508	494	652	828	3
5,5	496	497	508	506	652	828	3
-	501	509	504	517	652	828	3
6	500	520	505	528	652	828	3
29,5	493	531	511	540	652	828	3
µg/l	538	407	552	415	652	828	3
144	537	418	552	426	652	828	3
252	537	429	552	438	652	828	3
273	537	441	552	449	652	828	3
244	537	452	552	460	652	828	3
190	537	463	552	472	652	828	3
156	537	475	552	483	652	828	3
200	537	486	552	494	652	828	3
332	537	497	552	506	652	828	3
180	537	509	552	517	652	828	3
369	537	520	552	528	652	828	3
200	537	531	552	540	652	828	3
Tabla	84	552	106	560	652	828	3
5.	109	552	116	560	652	828	3
Distribución	119	552	166	560	652	828	3
de	169	552	179	560	652	828	3
las	181	552	193	560	652	828	3
medianas	196	552	235	560	652	828	3
de	237	552	247	560	652	828	3
excreción	250	552	289	560	652	828	3
urinaria	291	552	321	560	652	828	3
de	324	552	334	560	652	828	3
yodo	337	552	356	560	652	828	3
en	359	552	369	560	652	828	3
escolares	372	552	410	560	652	828	3
en	413	552	423	560	652	828	3
10	426	552	436	560	652	828	3
Municipios	439	552	481	560	652	828	3
del	484	552	496	560	652	828	3
estado	499	552	526	560	652	828	3
Trujillo.	528	552	557	560	652	828	3
Ingesta	384	562	413	570	652	828	3
más	416	562	433	570	652	828	3
Déﬁcit	148	566	173	575	652	828	3
moderado	176	566	216	575	652	828	3
Déﬁcit	235	566	260	575	652	828	3
leve	263	566	280	575	652	828	3
Normal	319	566	348	575	652	828	3
Exceso	469	566	499	575	652	828	3
Municipio	89	571	127	579	652	828	3
que	380	571	395	579	652	828	3
adecuada	398	571	437	579	652	828	3
Mediana	528	571	563	579	652	828	3
o	147	575	152	584	652	828	3
severo	155	575	182	584	652	828	3
<50	185	575	200	584	652	828	3
µg/l	203	575	217	584	652	828	3
50-99	237	575	260	584	652	828	3
µg/l	263	575	278	584	652	828	3
100-200	308	575	341	584	652	828	3
µg/l	344	575	358	584	652	828	3
>300	465	575	485	584	652	828	3
µg/l	488	575	503	584	652	828	3
201-299	383	580	416	588	652	828	3
µg/l	419	580	434	588	652	828	3
Pampán	71	606	105	615	652	828	3
Boconó	71	618	102	626	652	828	3
Carache	71	629	105	637	652	828	3
Candelaria	71	641	115	649	652	828	3
Monte	71	652	96	660	652	828	3
Carmelo	99	652	133	660	652	828	3
Urdaneta	71	663	108	672	652	828	3
Rafael	71	675	97	683	652	828	3
Rangel	100	675	128	683	652	828	3
Valera	71	686	97	694	652	828	3
La	71	697	81	706	652	828	3
Ceiba	84	697	107	706	652	828	3
Trujillo	71	709	97	717	652	828	3
Total	71	720	90	728	652	828	3
n	161	595	166	603	652	828	3
0	161	606	166	615	652	828	3
0	161	618	166	626	652	828	3
1	161	629	166	637	652	828	3
8	161	641	166	649	652	828	3
2	161	652	166	660	652	828	3
0	161	663	166	672	652	828	3
0	161	675	166	683	652	828	3
0	161	686	166	694	652	828	3
4	161	697	166	706	652	828	3
2	161	709	166	717	652	828	3
17	158	720	168	728	652	828	3
%	197	595	205	603	652	828	3
-	200	606	203	615	652	828	3
-	200	618	203	626	652	828	3
0,25	192	629	210	637	652	828	3
2	199	641	204	649	652	828	3
0,5	195	652	207	660	652	828	3
-	200	663	203	672	652	828	3
-	200	675	203	683	652	828	3
-	200	686	203	694	652	828	3
1	199	697	204	706	652	828	3
0,5	195	709	207	717	652	828	3
4,2	195	720	207	728	652	828	3
n	236	595	241	603	652	828	3
9	236	606	241	615	652	828	3
0	236	618	241	626	652	828	3
6	236	629	241	637	652	828	3
14	234	641	244	649	652	828	3
14	234	652	244	660	652	828	3
8	236	663	241	672	652	828	3
0	236	675	241	683	652	828	3
9	236	686	241	694	652	828	3
4	236	697	241	706	652	828	3
4	236	709	241	717	652	828	3
68	234	720	244	728	652	828	3
%	272	595	280	603	652	828	3
2,25	268	606	285	615	652	828	3
-	275	618	278	626	652	828	3
1,5	270	629	283	637	652	828	3
3,5	270	641	283	649	652	828	3
3,5	270	652	283	660	652	828	3
2	274	663	279	672	652	828	3
-	275	675	278	683	652	828	3
2,25	268	686	285	694	652	828	3
1	274	697	279	706	652	828	3
1	274	709	279	717	652	828	3
17	271	720	281	728	652	828	3
n	312	595	317	603	652	828	3
27	309	606	319	615	652	828	3
26	309	618	319	626	652	828	3
31	309	629	319	637	652	828	3
15	309	641	319	649	652	828	3
24	309	652	319	660	652	828	3
30	309	663	319	672	652	828	3
34	309	675	319	683	652	828	3
30	309	686	319	694	652	828	3
12	309	697	319	706	652	828	3
24	309	709	319	717	652	828	3
253	307	720	322	728	652	828	3
%	348	595	356	603	652	828	3
6,75	343	606	361	615	652	828	3
6,5	346	618	358	626	652	828	3
7,75	343	629	361	637	652	828	3
3,75	343	641	361	649	652	828	3
6	349	652	354	660	652	828	3
7,5	346	663	358	672	652	828	3
8,5	346	675	358	683	652	828	3
7,5	346	686	358	694	652	828	3
3	349	697	354	706	652	828	3
6	349	709	354	717	652	828	3
63,2	343	720	361	728	652	828	3
n	387	595	392	603	652	828	3
2	387	606	392	615	652	828	3
11	385	618	394	626	652	828	3
2	387	629	392	637	652	828	3
3	387	641	392	649	652	828	3
0	387	652	392	660	652	828	3
2	387	663	392	672	652	828	3
5	387	675	392	683	652	828	3
1	387	686	392	694	652	828	3
11	385	697	394	706	652	828	3
5	387	709	392	717	652	828	3
42	385	720	395	728	652	828	3
%	423	595	431	603	652	828	3
0,5	421	606	434	615	652	828	3
2,75	419	618	436	626	652	828	3
0,5	421	629	434	637	652	828	3
0,75	419	641	436	649	652	828	3
-	426	652	429	660	652	828	3
0,5	421	663	434	672	652	828	3
1,25	419	675	436	683	652	828	3
0,25	419	686	436	694	652	828	3
2,75	419	697	436	706	652	828	3
1,25	419	709	436	717	652	828	3
10,5	419	720	436	728	652	828	3
n	462	595	467	603	652	828	3
2	462	606	467	615	652	828	3
3	462	618	467	626	652	828	3
0	462	629	467	637	652	828	3
0	462	641	467	649	652	828	3
0	462	652	467	660	652	828	3
0	462	663	467	672	652	828	3
1	462	675	467	683	652	828	3
0	462	686	467	694	652	828	3
9	462	697	467	706	652	828	3
5	462	709	467	717	652	828	3
20	460	720	470	728	652	828	3
%	499	595	507	603	652	828	3
0,5	496	606	509	615	652	828	3
0,75	494	618	511	626	652	828	3
-	501	629	504	637	652	828	3
-	501	641	504	649	652	828	3
-	501	652	504	660	652	828	3
-	501	663	504	672	652	828	3
0,25	494	675	511	683	652	828	3
-	501	686	504	694	652	828	3
2,25	494	697	511	706	652	828	3
1,25	494	709	511	717	652	828	3
5	500	720	505	728	652	828	3
ARCHIVOS	254	760	292	767	652	828	3
VENEZOLANOS	294	760	349	767	652	828	3
DE	351	760	362	767	652	828	3
PUERICULTURA	364	760	422	767	652	828	3
Y	425	760	429	767	652	828	3
PEDIATRÍA	431	760	471	767	652	828	3
2014;	473	760	492	767	652	828	3
Vol	494	760	504	767	652	828	3
77	506	760	514	767	652	828	3
(1):	516	760	528	767	652	828	3
µg/l	538	595	553	603	652	828	3
133	538	606	553	615	652	828	3
178	538	618	553	626	652	828	3
144	538	629	553	637	652	828	3
89	541	641	551	649	652	828	3
106	538	652	553	660	652	828	3
139	538	663	553	672	652	828	3
180	538	675	553	683	652	828	3
163	538	686	553	694	652	828	3
204	538	697	553	706	652	828	3
177	538	709	553	717	652	828	3
153	538	720	553	728	652	828	3
17	573	762	583	771	652	828	3
Excreción	72	59	104	66	652	828	4
urinaria	106	59	131	66	652	828	4
de	133	59	141	66	652	828	4
yodo	143	59	159	66	652	828	4
en	161	59	169	66	652	828	4
escolares	171	59	200	66	652	828	4
de	203	59	210	66	652	828	4
la	212	59	218	66	652	828	4
región	220	59	241	66	652	828	4
andina,	243	59	266	66	652	828	4
Venezuela	268	59	301	66	652	828	4
2011	303	59	319	66	652	828	4
toria	71	85	89	94	652	828	4
la	93	85	100	94	652	828	4
yodación	104	85	140	94	652	828	4
de	143	85	153	94	652	828	4
la	156	85	164	94	652	828	4
sal	167	85	178	94	652	828	4
destinada	182	85	219	94	652	828	4
al	223	85	230	94	652	828	4
consumo	233	85	269	94	652	828	4
humano	273	85	305	94	652	828	4
y	308	85	313	94	652	828	4
animal	71	97	98	106	652	828	4
(18).	100	97	119	106	652	828	4
Se	122	97	132	106	652	828	4
recomienda	134	97	180	106	652	828	4
una	183	97	197	106	652	828	4
ingesta	200	97	228	106	652	828	4
diaria	230	97	253	106	652	828	4
de	255	97	264	106	652	828	4
yodo,	267	97	289	106	652	828	4
de	292	97	301	106	652	828	4
90	303	97	313	106	652	828	4
µg	71	109	82	118	652	828	4
para	85	109	102	118	652	828	4
niños	105	109	127	118	652	828	4
hasta	130	109	150	118	652	828	4
cinco	153	109	175	118	652	828	4
años,	178	109	198	118	652	828	4
120	202	109	216	118	652	828	4
µg	220	109	230	118	652	828	4
para	233	109	251	118	652	828	4
niños	254	109	275	118	652	828	4
de	278	109	288	118	652	828	4
seis	291	109	306	118	652	828	4
a	309	109	313	118	652	828	4
doce	71	121	90	130	652	828	4
años	94	121	112	130	652	828	4
y	115	121	120	130	652	828	4
150	124	121	139	130	652	828	4
µg	143	121	154	130	652	828	4
para	157	121	174	130	652	828	4
mayores	178	121	212	130	652	828	4
de	215	121	225	130	652	828	4
12	229	121	239	130	652	828	4
años	242	121	260	130	652	828	4
de	264	121	274	130	652	828	4
edad,	277	121	298	130	652	828	4
así	302	121	313	130	652	828	4
como	71	133	93	142	652	828	4
un	96	133	106	142	652	828	4
nivel	109	133	129	142	652	828	4
de	132	133	141	142	652	828	4
yodación	144	133	180	142	652	828	4
de	183	133	192	142	652	828	4
20-40	195	133	219	142	652	828	4
mg/kg	221	133	247	142	652	828	4
de	250	133	259	142	652	828	4
sal	262	133	273	142	652	828	4
destinada	276	133	313	142	652	828	4
al	71	145	78	154	652	828	4
consumo	81	145	117	154	652	828	4
humano	120	145	152	154	652	828	4
(4).	155	145	169	154	652	828	4
Sin	172	145	185	154	652	828	4
embargo,	188	145	225	154	652	828	4
actualmente	228	145	275	154	652	828	4
los	278	145	290	154	652	828	4
nive-	293	145	313	154	652	828	4
les	71	157	82	166	652	828	4
de	84	157	94	166	652	828	4
yodación	96	157	133	166	652	828	4
en	135	157	144	166	652	828	4
el	147	157	154	166	652	828	4
país	156	157	172	166	652	828	4
(40-70	175	157	201	166	652	828	4
mg/kg)	203	157	232	166	652	828	4
casi	235	157	250	166	652	828	4
duplican	252	157	286	166	652	828	4
las	289	157	300	166	652	828	4
re-	302	157	313	166	652	828	4
comendaciones	71	169	132	178	652	828	4
internacionales	135	169	195	178	652	828	4
(19).	197	169	216	178	652	828	4
Investigaciones	85	181	150	190	652	828	4
realizadas	157	181	198	190	652	828	4
en	205	181	215	190	652	828	4
la	222	181	229	190	652	828	4
región	236	181	262	190	652	828	4
andina	269	181	297	190	652	828	4
de	304	181	313	190	652	828	4
Venezuela,	71	193	114	202	652	828	4
han	117	193	132	202	652	828	4
demostrado	135	193	181	202	652	828	4
un	184	193	194	202	652	828	4
incremento	197	193	241	202	652	828	4
en	245	193	254	202	652	828	4
la	257	193	264	202	652	828	4
mediana	267	193	301	202	652	828	4
de	304	193	313	202	652	828	4
CYU	71	205	92	214	652	828	4
en	96	205	105	214	652	828	4
escolares,	109	205	148	214	652	828	4
desde	151	205	174	214	652	828	4
1995	178	205	198	214	652	828	4
(7)	201	205	213	214	652	828	4
hasta	217	205	237	214	652	828	4
el	241	205	248	214	652	828	4
2011	252	205	271	214	652	828	4
y	275	205	280	214	652	828	4
durante	284	205	313	214	652	828	4
este	71	217	86	226	652	828	4
mismo	89	217	116	226	652	828	4
periodo,	119	217	151	226	652	828	4
la	154	217	161	226	652	828	4
proporción	164	217	207	226	652	828	4
de	210	217	219	226	652	828	4
niños	221	217	243	226	652	828	4
con	245	217	260	226	652	828	4
baja	262	217	279	226	652	828	4
CYU	281	217	302	226	652	828	4
se	305	217	313	226	652	828	4
ha	71	229	80	238	652	828	4
reducido	83	229	118	238	652	828	4
ostensiblemente	120	229	184	238	652	828	4
(Figura	187	229	216	238	652	828	4
1).	219	229	229	238	652	828	4
Figura	92	399	118	409	652	828	4
1.	120	399	128	409	652	828	4
Excreción	131	399	171	409	652	828	4
urinaria	173	399	204	409	652	828	4
de	207	399	216	409	652	828	4
yodo	219	399	239	409	652	828	4
en	241	399	251	409	652	828	4
escolares.	253	399	292	409	652	828	4
Región	101	409	130	419	652	828	4
andina.	133	409	161	419	652	828	4
Venezuela	164	409	205	419	652	828	4
periodo	207	409	237	419	652	828	4
1995-2011	240	409	283	419	652	828	4
En	84	433	95	443	652	828	4
la	98	433	105	443	652	828	4
presente	108	433	141	443	652	828	4
investigación,	144	433	199	443	652	828	4
se	202	433	210	443	652	828	4
halló	213	433	233	443	652	828	4
DY	239	433	253	443	652	828	4
leve	256	433	272	443	652	828	4
en	275	433	284	443	652	828	4
el	287	433	294	443	652	828	4
mu-	297	433	313	443	652	828	4
nicipio	70	445	98	455	652	828	4
Candelaria	100	445	143	455	652	828	4
del	146	445	158	455	652	828	4
Estado	161	445	188	455	652	828	4
Trujillo,	191	445	223	455	652	828	4
con	226	445	240	455	652	828	4
un	243	445	253	455	652	828	4
porcentaje	255	445	297	455	652	828	4
im-	299	445	313	455	652	828	4
portante	70	457	103	467	652	828	4
de	105	457	114	467	652	828	4
niños	117	457	138	467	652	828	4
evaluados	141	457	180	467	652	828	4
con	183	457	197	467	652	828	4
muy	199	457	217	467	652	828	4
baja	219	457	236	467	652	828	4
excreción	238	457	277	467	652	828	4
de	279	457	289	467	652	828	4
yodo.	291	457	313	467	652	828	4
Poco	70	469	90	479	652	828	4
se	93	469	101	479	652	828	4
conoce,	104	469	135	479	652	828	4
sobre	137	469	159	479	652	828	4
las	162	469	173	479	652	828	4
consecuencias	176	469	232	479	652	828	4
de	235	469	245	479	652	828	4
la	247	469	255	479	652	828	4
DY	257	469	272	479	652	828	4
leve	274	469	291	479	652	828	4
en	294	469	303	479	652	828	4
la	306	469	313	479	652	828	4
niñez,	70	481	94	491	652	828	4
ya	97	481	106	491	652	828	4
que	109	481	123	491	652	828	4
la	126	481	133	491	652	828	4
mayoría	135	481	168	491	652	828	4
de	170	481	180	491	652	828	4
las	182	481	193	491	652	828	4
investigaciones	196	481	257	491	652	828	4
se	260	481	268	491	652	828	4
han	270	481	285	491	652	828	4
focali-	287	481	313	491	652	828	4
zado	70	493	89	503	652	828	4
en	94	493	103	503	652	828	4
las	108	493	119	503	652	828	4
deﬁciencias	123	493	170	503	652	828	4
moderadas	174	493	217	503	652	828	4
o	222	493	227	503	652	828	4
severas.	232	493	263	503	652	828	4
Un	268	493	280	503	652	828	4
estudio	285	493	313	503	652	828	4
transversal	70	505	113	515	652	828	4
realizado	118	505	154	515	652	828	4
en	158	505	168	515	652	828	4
niños	172	505	194	515	652	828	4
españoles,	198	505	239	515	652	828	4
señaló	244	505	269	515	652	828	4
un	273	505	283	515	652	828	4
mayor	288	505	313	515	652	828	4
riesgo	70	517	94	527	652	828	4
de	97	517	106	527	652	828	4
tener	109	517	128	527	652	828	4
un	131	517	141	527	652	828	4
índice	143	517	167	527	652	828	4
intelectual	170	517	211	527	652	828	4
(IQ)	213	517	230	527	652	828	4
menor	233	517	258	527	652	828	4
de	260	517	270	527	652	828	4
70	272	517	282	527	652	828	4
cuando	285	517	313	527	652	828	4
la	70	529	77	539	652	828	4
CYU	80	529	101	539	652	828	4
es	103	529	112	539	652	828	4
menor	114	529	139	539	652	828	4
de	142	529	151	539	652	828	4
100	154	529	168	539	652	828	4
µg/l	171	529	187	539	652	828	4
(20).	189	529	208	539	652	828	4
Se	211	529	221	539	652	828	4
ha	223	529	233	539	652	828	4
reportado	235	529	273	539	652	828	4
en	275	529	285	539	652	828	4
Nueva	287	529	313	539	652	828	4
Zelanda,	70	541	105	551	652	828	4
mejoría	107	541	137	551	652	828	4
en	140	541	149	551	652	828	4
aspectos	152	541	186	551	652	828	4
cognitivos	188	541	229	551	652	828	4
de	232	541	241	551	652	828	4
niños	244	541	266	551	652	828	4
en	268	541	278	551	652	828	4
edad	280	541	299	551	652	828	4
es-	302	541	313	551	652	828	4
colar	70	553	90	563	652	828	4
con	93	553	108	563	652	828	4
leve	111	553	127	563	652	828	4
DY,	131	553	146	563	652	828	4
como	149	553	172	563	652	828	4
efecto	175	553	199	563	652	828	4
de	202	553	212	563	652	828	4
la	215	553	222	563	652	828	4
suplementación	225	553	287	563	652	828	4
diaria	291	553	313	563	652	828	4
con	70	565	85	575	652	828	4
yodo	87	565	107	575	652	828	4
(21).	109	565	128	575	652	828	4
En	130	565	141	575	652	828	4
niñas	144	565	165	575	652	828	4
escolares	167	565	203	575	652	828	4
del	205	565	217	575	652	828	4
Reino	220	565	243	575	652	828	4
Unido	246	565	271	575	652	828	4
se	273	565	281	575	652	828	4
eviden-	283	565	313	575	652	828	4
ció	70	577	82	587	652	828	4
DY	85	577	99	587	652	828	4
leve,	101	577	120	587	652	828	4
alertando	123	577	160	587	652	828	4
los	162	577	174	587	652	828	4
autores,	176	577	207	587	652	828	4
sobre	210	577	231	587	652	828	4
los	234	577	245	587	652	828	4
efectos	248	577	276	587	652	828	4
adversos	279	577	313	587	652	828	4
que	70	589	85	599	652	828	4
pueden	88	589	116	599	652	828	4
presentarse	119	589	164	599	652	828	4
al	167	589	174	599	652	828	4
ocurrir	177	589	204	599	652	828	4
el	207	589	215	599	652	828	4
embarazo,	218	589	259	599	652	828	4
en	262	589	271	599	652	828	4
el	274	589	282	599	652	828	4
corto	285	589	305	599	652	828	4
o	308	589	313	599	652	828	4
mediano	70	601	104	611	652	828	4
plazo	107	601	128	611	652	828	4
en	131	601	140	611	652	828	4
estas	143	601	162	611	652	828	4
niñas	165	601	186	611	652	828	4
(22).	189	601	208	611	652	828	4
Dos	84	613	100	623	652	828	4
municipios	103	613	147	623	652	828	4
del	151	613	163	623	652	828	4
Estado	166	613	193	623	652	828	4
Táchira:	196	613	229	623	652	828	4
José	232	613	249	623	652	828	4
María	252	613	275	623	652	828	4
Vargas	278	613	305	623	652	828	4
y	308	613	313	623	652	828	4
Pedro	70	625	93	635	652	828	4
María	96	625	119	635	652	828	4
Ureña,	122	625	149	635	652	828	4
resultaron	151	625	191	635	652	828	4
con	193	625	208	635	652	828	4
una	210	625	224	635	652	828	4
ingesta	227	625	255	635	652	828	4
de	257	625	267	635	652	828	4
yodo	269	625	289	635	652	828	4
exce-	292	625	313	635	652	828	4
siva,	70	637	89	647	652	828	4
situación	92	637	128	647	652	828	4
que	131	637	146	647	652	828	4
puede	149	637	173	647	652	828	4
conducir	176	637	211	647	652	828	4
al	215	637	222	647	652	828	4
incremento	225	637	270	647	652	828	4
del	273	637	285	647	652	828	4
riesgo	289	637	313	647	652	828	4
para	70	649	87	659	652	828	4
desarrollar	90	649	132	659	652	828	4
enfermedad	135	649	182	659	652	828	4
tiroidea	184	649	214	659	652	828	4
autoinmune	217	649	264	659	652	828	4
(23).	266	649	285	659	652	828	4
En	84	661	95	671	652	828	4
tres	98	661	113	671	652	828	4
municipios	116	661	160	671	652	828	4
del	163	661	175	671	652	828	4
Estado	178	661	205	671	652	828	4
Táchira:	208	661	241	671	652	828	4
San	244	661	259	671	652	828	4
Judas	262	661	284	671	652	828	4
Tadeo,	287	661	313	671	652	828	4
Panamericano	70	673	126	683	652	828	4
y	129	673	134	683	652	828	4
Uribante;	138	673	175	683	652	828	4
dos	178	673	192	683	652	828	4
del	195	673	207	683	652	828	4
Estado	210	673	237	683	652	828	4
Mérida:	240	673	272	683	652	828	4
Guaraque	275	673	313	683	652	828	4
y	70	685	75	695	652	828	4
Tovar,	77	685	103	695	652	828	4
y	108	685	113	695	652	828	4
uno	115	685	130	695	652	828	4
del	132	685	144	695	652	828	4
Estado	147	685	174	695	652	828	4
Trujillo:	176	685	209	695	652	828	4
La	211	685	222	695	652	828	4
Ceiba,	224	685	250	695	652	828	4
se	252	685	261	695	652	828	4
halló	263	685	283	695	652	828	4
una	285	685	300	695	652	828	4
in-	302	685	313	695	652	828	4
gesta	70	697	91	707	652	828	4
de	93	697	102	707	652	828	4
yodo	104	697	124	707	652	828	4
más	126	697	142	707	652	828	4
que	145	697	159	707	652	828	4
adecuada,	161	697	200	707	652	828	4
que	203	697	217	707	652	828	4
puede	219	697	243	707	652	828	4
asociarse	245	697	281	707	652	828	4
a	283	697	288	707	652	828	4
un	290	697	300	707	652	828	4
in-	302	697	313	707	652	828	4
cremento	70	709	107	719	652	828	4
del	110	709	122	719	652	828	4
riesgo	126	709	150	719	652	828	4
de	153	709	163	719	652	828	4
hipotiroidismo	166	709	224	719	652	828	4
subclínico	227	709	268	719	652	828	4
o	271	709	276	719	652	828	4
tiroiditis	280	709	313	719	652	828	4
autoinmune	70	721	117	731	652	828	4
(24,	120	721	136	731	652	828	4
25).	139	721	155	731	652	828	4
Al	157	721	167	731	652	828	4
no	170	721	180	731	652	828	4
existir	183	721	208	731	652	828	4
en	211	721	221	731	652	828	4
Venezuela,	224	721	267	731	652	828	4
referencias	270	721	313	731	652	828	4
18	55	762	65	771	652	828	4
acerca	327	85	353	94	652	828	4
de	356	85	365	94	652	828	4
la	369	85	376	94	652	828	4
frecuencia	379	85	420	94	652	828	4
de	424	85	433	94	652	828	4
marcadores	437	85	482	94	652	828	4
de	485	85	495	94	652	828	4
autoinmunidad	498	85	558	94	652	828	4
ti-	561	85	570	94	652	828	4
roidea	327	97	352	106	652	828	4
previos	355	97	384	106	652	828	4
al	386	97	394	106	652	828	4
programa	396	97	434	106	652	828	4
de	437	97	446	106	652	828	4
yodación	449	97	485	106	652	828	4
de	488	97	497	106	652	828	4
la	500	97	507	106	652	828	4
sal,	509	97	523	106	652	828	4
algunos	525	97	556	106	652	828	4
in-	559	97	570	106	652	828	4
vestigadores	327	109	377	118	652	828	4
han	380	109	395	118	652	828	4
recomendado	398	109	451	118	652	828	4
reevaluar	455	109	492	118	652	828	4
la	495	109	502	118	652	828	4
yoduria,	505	109	538	118	652	828	4
la	542	109	549	118	652	828	4
con-	552	109	570	118	652	828	4
centración	327	121	369	130	652	828	4
de	372	121	382	130	652	828	4
anticuerpos	385	121	431	130	652	828	4
anti	435	121	450	130	652	828	4
tiroideos	453	121	488	130	652	828	4
y	492	121	497	130	652	828	4
la	500	121	507	130	652	828	4
prevalencia	511	121	557	130	652	828	4
de	560	121	570	130	652	828	4
bocio	327	133	349	142	652	828	4
en	352	133	361	142	652	828	4
escolares	364	133	400	142	652	828	4
de	403	133	412	142	652	828	4
la	415	133	422	142	652	828	4
región	425	133	450	142	652	828	4
andina	453	133	479	142	652	828	4
(26).	482	133	501	142	652	828	4
Una	342	145	358	154	652	828	4
ingesta	361	145	389	154	652	828	4
más	392	145	408	154	652	828	4
que	411	145	425	154	652	828	4
adecuada	428	145	465	154	652	828	4
de	468	145	477	154	652	828	4
yodo,	480	145	502	154	652	828	4
signiﬁca	505	145	539	154	652	828	4
una	542	145	556	154	652	828	4
in-	559	145	570	154	652	828	4
gesta	327	157	348	166	652	828	4
por	352	157	365	166	652	828	4
encima	370	157	398	166	652	828	4
de	403	157	412	166	652	828	4
los	416	157	428	166	652	828	4
requerimientos,	432	157	494	166	652	828	4
catalogada	498	157	541	166	652	828	4
por	545	157	558	166	652	828	4
la	563	157	570	166	652	828	4
OMS	327	169	349	178	652	828	4
en	352	169	361	178	652	828	4
uno	364	169	378	178	652	828	4
de	381	169	391	178	652	828	4
los	393	169	405	178	652	828	4
rangos	407	169	434	178	652	828	4
que	436	169	451	178	652	828	4
antecede	453	169	488	178	652	828	4
al	491	169	498	178	652	828	4
del	500	169	512	178	652	828	4
exceso	515	169	542	178	652	828	4
(Tabla	545	169	570	178	652	828	4
1)	327	181	336	190	652	828	4
y	339	181	344	190	652	828	4
que	347	181	361	190	652	828	4
puede	364	181	388	190	652	828	4
conducir	391	181	426	190	652	828	4
al	429	181	436	190	652	828	4
desarrollo	439	181	479	190	652	828	4
de	482	181	491	190	652	828	4
hipertiroidismo	495	181	556	190	652	828	4
in-	559	181	570	190	652	828	4
ducido	327	193	354	202	652	828	4
por	357	193	370	202	652	828	4
yodo,	373	193	395	202	652	828	4
en	398	193	407	202	652	828	4
grupos	410	193	437	202	652	828	4
susceptibles	439	193	487	202	652	828	4
posterior	489	193	525	202	652	828	4
a	527	193	532	202	652	828	4
la	534	193	541	202	652	828	4
imple-	544	193	570	202	652	828	4
mentación	327	205	369	214	652	828	4
del	371	205	383	214	652	828	4
empleo	386	205	415	214	652	828	4
de	418	205	427	214	652	828	4
sal	430	205	441	214	652	828	4
yodada	444	205	472	214	652	828	4
(4).	475	205	489	214	652	828	4
En	342	217	353	226	652	828	4
el	357	217	364	226	652	828	4
presente	369	217	402	226	652	828	4
monitoreo	407	217	448	226	652	828	4
en	452	217	462	226	652	828	4
escolares,	466	217	505	226	652	828	4
se	510	217	518	226	652	828	4
tomaron	523	217	556	226	652	828	4
en	560	217	570	226	652	828	4
cuenta	327	229	353	238	652	828	4
ocho	356	229	375	238	652	828	4
municipios	378	229	422	238	652	828	4
cuyas	425	229	448	238	652	828	4
embarazadas	450	229	501	238	652	828	4
resultaron	504	229	544	238	652	828	4
yodo-	547	229	570	238	652	828	4
deﬁcientes	327	241	370	250	652	828	4
en	375	241	384	250	652	828	4
una	389	241	403	250	652	828	4
investigación	408	241	461	250	652	828	4
efectuada	466	241	504	250	652	828	4
durante	509	241	538	250	652	828	4
el	543	241	551	250	652	828	4
año	555	241	570	250	652	828	4
2008	327	253	347	262	652	828	4
(27).	349	253	368	262	652	828	4
En	370	253	381	262	652	828	4
los	383	253	395	262	652	828	4
municipios	397	253	441	262	652	828	4
Aricagua	443	253	479	262	652	828	4
y	481	253	486	262	652	828	4
Guaraque	488	253	527	262	652	828	4
del	529	253	541	262	652	828	4
Estado	543	253	570	262	652	828	4
Mérida,	327	265	358	274	652	828	4
las	362	265	373	274	652	828	4
embarazadas	376	265	427	274	652	828	4
se	431	265	439	274	652	828	4
hallaron	442	265	475	274	652	828	4
más	478	265	494	274	652	828	4
afectadas	497	265	534	274	652	828	4
por	538	265	551	274	652	828	4
DY,	554	265	570	274	652	828	4
con	327	277	342	286	652	828	4
altos	345	277	364	286	652	828	4
porcentajes	368	277	413	286	652	828	4
de	417	277	426	286	652	828	4
valores	430	277	458	286	652	828	4
individuales	462	277	510	286	652	828	4
con	514	277	528	286	652	828	4
muy	532	277	550	286	652	828	4
baja	553	277	570	286	652	828	4
excreción	327	289	366	298	652	828	4
de	369	289	379	298	652	828	4
yodo,	382	289	404	298	652	828	4
sin	407	289	419	298	652	828	4
embargo	422	289	457	298	652	828	4
los	460	289	472	298	652	828	4
escolares	475	289	511	298	652	828	4
de	514	289	524	298	652	828	4
los	527	289	538	298	652	828	4
citados	542	289	570	298	652	828	4
municipios,	327	301	374	310	652	828	4
presentaron	377	301	423	310	652	828	4
los	426	301	437	310	652	828	4
porcentajes	440	301	485	310	652	828	4
más	488	301	504	310	652	828	4
elevados	507	301	542	310	652	828	4
de	545	301	554	310	652	828	4
va-	557	301	570	310	652	828	4
lores	327	313	347	322	652	828	4
individuales	350	313	398	322	652	828	4
con	402	313	416	322	652	828	4
excesiva	420	313	454	322	652	828	4
excreción	457	313	496	322	652	828	4
de	499	313	509	322	652	828	4
yodo,	516	313	538	322	652	828	4
en	542	313	551	322	652	828	4
este	554	313	570	322	652	828	4
estado.	327	325	355	334	652	828	4
Esto	360	325	378	334	652	828	4
reaﬁrma	380	325	413	334	652	828	4
lo	416	325	424	334	652	828	4
encontrado	426	325	470	334	652	828	4
en	473	325	482	334	652	828	4
otras	485	325	504	334	652	828	4
investigaciones,	506	325	570	334	652	828	4
un	327	337	337	346	652	828	4
comportamiento	340	337	405	346	652	828	4
diferente	408	337	443	346	652	828	4
del	446	337	458	346	652	828	4
estado	461	337	486	346	652	828	4
nutricional	489	337	532	346	652	828	4
del	535	337	547	346	652	828	4
yodo	550	337	570	346	652	828	4
en	327	349	337	358	652	828	4
las	339	349	350	358	652	828	4
embarazadas	353	349	404	358	652	828	4
en	406	349	416	358	652	828	4
relación	418	349	450	358	652	828	4
con	452	349	467	358	652	828	4
los	469	349	481	358	652	828	4
escolares	483	349	519	358	652	828	4
de	522	349	531	358	652	828	4
la	534	349	541	358	652	828	4
misma	543	349	570	358	652	828	4
comunidad	327	361	371	370	652	828	4
(28-30).	374	361	406	370	652	828	4
El	342	373	350	382	652	828	4
hallazgo	353	373	387	382	652	828	4
de	390	373	399	382	652	828	4
porcentajes	402	373	447	382	652	828	4
importantes	450	373	497	382	652	828	4
de	500	373	509	382	652	828	4
valores	512	373	540	382	652	828	4
indivi-	543	373	570	382	652	828	4
duales	327	385	353	394	652	828	4
con	356	385	370	394	652	828	4
deﬁciencia	373	385	416	394	652	828	4
o	419	385	424	394	652	828	4
con	427	385	441	394	652	828	4
exceso,	444	385	473	394	652	828	4
debe	476	385	495	394	652	828	4
motivar	498	385	529	394	652	828	4
un	532	385	542	394	652	828	4
mayor	544	385	570	394	652	828	4
interés	327	397	354	406	652	828	4
por	357	397	370	406	652	828	4
cuantiﬁcar	374	397	416	406	652	828	4
el	419	397	426	406	652	828	4
consumo	430	397	465	406	652	828	4
de	469	397	478	406	652	828	4
yodo	482	397	501	406	652	828	4
en	505	397	514	406	652	828	4
la	518	397	525	406	652	828	4
población,	528	397	570	406	652	828	4
procedente	327	409	371	418	652	828	4
tanto	373	409	393	418	652	828	4
de	395	409	405	418	652	828	4
fuentes	407	409	436	418	652	828	4
naturales	438	409	474	418	652	828	4
como	476	409	498	418	652	828	4
de	501	409	510	418	652	828	4
alimentos	512	409	551	418	652	828	4
pro-	553	409	570	418	652	828	4
cesados	327	421	358	430	652	828	4
industrialmente,	364	421	428	430	652	828	4
una	433	421	447	430	652	828	4
situación	453	421	488	430	652	828	4
difícil	494	421	517	430	652	828	4
de	523	421	532	430	652	828	4
abordar,	538	421	570	430	652	828	4
entre	327	433	347	442	652	828	4
otras	350	433	369	442	652	828	4
razones	371	433	402	442	652	828	4
porque	404	433	431	442	652	828	4
no	434	433	444	442	652	828	4
se	446	433	454	442	652	828	4
dispone	457	433	488	442	652	828	4
en	490	433	500	442	652	828	4
la	502	433	509	442	652	828	4
mayoría	512	433	544	442	652	828	4
de	546	433	556	442	652	828	4
los	558	433	570	442	652	828	4
países,	327	445	354	454	652	828	4
incluyendo	357	445	401	454	652	828	4
a	404	445	408	454	652	828	4
Venezuela,	411	445	454	454	652	828	4
de	457	445	466	454	652	828	4
tablas	469	445	492	454	652	828	4
de	495	445	504	454	652	828	4
composición	507	445	558	454	652	828	4
de	560	445	570	454	652	828	4
alimentos	327	457	366	466	652	828	4
que	369	457	383	466	652	828	4
contemplen	386	457	432	466	652	828	4
este	434	457	450	466	652	828	4
mineral	452	457	483	466	652	828	4
(31).	485	457	504	466	652	828	4
Una	342	469	358	478	652	828	4
de	361	469	371	478	652	828	4
las	374	469	385	478	652	828	4
limitaciones	388	469	436	478	652	828	4
de	440	469	449	478	652	828	4
la	452	469	459	478	652	828	4
presente	463	469	496	478	652	828	4
investigación,	499	469	554	478	652	828	4
fue	557	469	570	478	652	828	4
no	327	481	337	490	652	828	4
disponer	340	481	375	490	652	828	4
de	378	481	387	490	652	828	4
resultados	390	481	430	490	652	828	4
de	433	481	443	490	652	828	4
prevalencia	446	481	492	490	652	828	4
de	495	481	504	490	652	828	4
consumo	507	481	543	490	652	828	4
de	546	481	556	490	652	828	4
sal	559	481	570	490	652	828	4
adecuadamente	327	493	388	502	652	828	4
yodada	391	493	420	502	652	828	4
en	422	493	432	502	652	828	4
hogares	434	493	465	502	652	828	4
(más	468	493	487	502	652	828	4
de	490	493	499	502	652	828	4
15	502	493	512	502	652	828	4
ppm),	514	493	538	502	652	828	4
para	543	493	560	502	652	828	4
el	563	493	570	502	652	828	4
mismo	327	505	354	514	652	828	4
año	357	505	371	514	652	828	4
en	374	505	383	514	652	828	4
los	386	505	398	514	652	828	4
municipios	400	505	444	514	652	828	4
objetos	447	505	476	514	652	828	4
de	478	505	488	514	652	828	4
este	490	505	506	514	652	828	4
estudio.	508	505	539	514	652	828	4
La	342	517	352	526	652	828	4
totalidad	356	517	390	526	652	828	4
de	394	517	403	526	652	828	4
las	406	517	417	526	652	828	4
localidades	421	517	465	526	652	828	4
de	469	517	478	526	652	828	4
los	482	517	493	526	652	828	4
diferentes	497	517	536	526	652	828	4
munici-	539	517	570	526	652	828	4
pios	327	529	344	538	652	828	4
monitoreados	346	529	400	538	652	828	4
en	403	529	412	538	652	828	4
el	417	529	424	538	652	828	4
año	426	529	441	538	652	828	4
2011,	443	529	465	538	652	828	4
correspondió	467	529	519	538	652	828	4
a	521	529	526	538	652	828	4
parroquias	528	529	570	538	652	828	4
con	327	541	342	550	652	828	4
más	346	541	362	550	652	828	4
de	366	541	376	550	652	828	4
2.500	380	541	402	550	652	828	4
habitantes	406	541	446	550	652	828	4
(32),	451	541	470	550	652	828	4
que	474	541	488	550	652	828	4
pueden	492	541	521	550	652	828	4
catalogarse	525	541	570	550	652	828	4
como	327	553	349	562	652	828	4
poblaciones	352	553	399	562	652	828	4
urbanas,	402	553	435	562	652	828	4
atendiendo	438	553	481	562	652	828	4
solo	484	553	500	562	652	828	4
al	503	553	510	562	652	828	4
tamaño	513	553	542	562	652	828	4
demo-	544	553	570	562	652	828	4
gráﬁco	327	565	355	574	652	828	4
(número	358	565	392	574	652	828	4
de	396	565	405	574	652	828	4
habitantes),	409	565	454	574	652	828	4
uno	458	565	473	574	652	828	4
de	476	565	486	574	652	828	4
los	489	565	501	574	652	828	4
indicadores	505	565	550	574	652	828	4
más	554	565	570	574	652	828	4
utilizados	327	577	366	586	652	828	4
para	368	577	386	586	652	828	4
la	388	577	395	586	652	828	4
delimitación	398	577	447	586	652	828	4
urbano-rural.	450	577	502	586	652	828	4
En	504	577	516	586	652	828	4
los	518	577	530	586	652	828	4
próximos	532	577	570	586	652	828	4
monitoreos	327	589	372	598	652	828	4
se	376	589	384	598	652	828	4
espera	387	589	413	598	652	828	4
llevar	416	589	439	598	652	828	4
a	442	589	447	598	652	828	4
cabo	450	589	469	598	652	828	4
una	473	589	487	598	652	828	4
caracterización	490	589	550	598	652	828	4
más	554	589	570	598	652	828	4
amplia	327	601	354	610	652	828	4
de	358	601	367	610	652	828	4
las	371	601	382	610	652	828	4
localidades,	385	601	432	610	652	828	4
tomando	436	601	471	610	652	828	4
en	474	601	484	610	652	828	4
cuenta	487	601	513	610	652	828	4
además	517	601	546	610	652	828	4
otros	550	601	570	610	652	828	4
criterios,	327	613	362	622	652	828	4
como	365	613	387	622	652	828	4
la	390	613	397	622	652	828	4
densidad	400	613	435	622	652	828	4
poblacional	437	613	484	622	652	828	4
y	486	613	491	622	652	828	4
la	494	613	501	622	652	828	4
actividad	504	613	540	622	652	828	4
econó-	543	613	570	622	652	828	4
mica,	327	625	349	634	652	828	4
entre	352	625	372	634	652	828	4
otros.	374	625	396	634	652	828	4
La	342	637	352	646	652	828	4
proﬁlaxis	355	637	392	646	652	828	4
y	395	637	400	646	652	828	4
control	403	637	431	646	652	828	4
de	434	637	444	646	652	828	4
los	447	637	458	646	652	828	4
DDY,	461	637	484	646	652	828	4
requiere	487	637	519	646	652	828	4
continuar	522	637	560	646	652	828	4
el	563	637	570	646	652	828	4
monitoreo	327	649	368	658	652	828	4
regular	370	649	398	658	652	828	4
en	401	649	410	658	652	828	4
escolares	412	649	448	658	652	828	4
de	451	649	460	658	652	828	4
la	462	649	469	658	652	828	4
región	472	649	497	658	652	828	4
andina,	499	649	528	658	652	828	4
para	530	649	547	658	652	828	4
iden-	549	649	570	658	652	828	4
tiﬁcar	327	661	350	670	652	828	4
problemas,	353	661	397	670	652	828	4
tomar	400	661	423	670	652	828	4
las	426	661	437	670	652	828	4
acciones	440	661	474	670	652	828	4
correctivas	477	661	520	670	652	828	4
y	523	661	528	670	652	828	4
darle	531	661	551	670	652	828	4
sos-	554	661	570	670	652	828	4
tenibilidad	327	673	370	682	652	828	4
a	373	673	377	682	652	828	4
los	380	673	392	682	652	828	4
logros	395	673	420	682	652	828	4
alcanzados,	423	673	468	682	652	828	4
por	471	673	485	682	652	828	4
lo	488	673	495	682	652	828	4
que	498	673	513	682	652	828	4
se	516	673	524	682	652	828	4
hace	527	673	545	682	652	828	4
nece-	548	673	570	682	652	828	4
sario	327	685	347	694	652	828	4
integrar	351	685	381	694	652	828	4
permanentemente	385	685	456	694	652	828	4
a	459	685	464	694	652	828	4
diversos	468	685	501	694	652	828	4
actores	505	685	533	694	652	828	4
como	537	685	559	694	652	828	4
la	563	685	570	694	652	828	4
empresa	327	697	360	706	652	828	4
salinera,	364	697	398	706	652	828	4
sectores	402	697	434	706	652	828	4
públicos	438	697	471	706	652	828	4
de	475	697	485	706	652	828	4
la	489	697	496	706	652	828	4
salud,	500	697	523	706	652	828	4
educación,	527	697	570	706	652	828	4
alimentación	327	709	379	718	652	828	4
y	381	709	386	718	652	828	4
nutrición,	388	709	427	718	652	828	4
la	429	709	436	718	652	828	4
academia	439	709	476	718	652	828	4
y	479	709	484	718	652	828	4
comunidad	486	709	530	718	652	828	4
organiza-	533	709	570	718	652	828	4
da,	327	721	339	730	652	828	4
entre	342	721	362	730	652	828	4
otros.	364	721	387	730	652	828	4
ARCHIVOS	73	760	111	767	652	828	4
VENEZOLANOS	113	760	168	767	652	828	4
DE	170	760	181	767	652	828	4
PUERICULTURA	183	760	241	767	652	828	4
Y	243	760	248	767	652	828	4
PEDIATRÍA	250	760	290	767	652	828	4
2014;	292	760	311	767	652	828	4
Vol	313	760	323	767	652	828	4
77	325	760	333	767	652	828	4
(1):	335	760	347	767	652	828	4
Excreción	321	59	354	66	652	828	5
urinaria	356	59	381	66	652	828	5
de	383	59	391	66	652	828	5
yodo	393	59	409	66	652	828	5
en	411	59	419	66	652	828	5
escolares	421	59	450	66	652	828	5
de	452	59	460	66	652	828	5
la	462	59	468	66	652	828	5
región	470	59	490	66	652	828	5
andina,	493	59	516	66	652	828	5
Venezuela	518	59	551	66	652	828	5
2011	553	59	569	66	652	828	5
CONCLUSIÓN	85	85	152	94	652	828	5
Con	85	97	102	106	652	828	5
base	105	97	122	106	652	828	5
en	125	97	135	106	652	828	5
la	138	97	145	106	652	828	5
mediana	148	97	182	106	652	828	5
de	185	97	194	106	652	828	5
excreción	197	97	236	106	652	828	5
urinaria	239	97	270	106	652	828	5
de	273	97	282	106	652	828	5
yodo	285	97	305	106	652	828	5
y	308	97	313	106	652	828	5
tomando	71	109	106	118	652	828	5
en	110	109	120	118	652	828	5
cuenta	125	109	150	118	652	828	5
los	155	109	167	118	652	828	5
criterios	171	109	204	118	652	828	5
y	209	109	214	118	652	828	5
recomendaciones	218	109	287	118	652	828	5
de	292	109	301	118	652	828	5
la	306	109	313	118	652	828	5
Organización	71	121	124	130	652	828	5
Mundial	127	121	160	130	652	828	5
de	163	121	172	130	652	828	5
la	175	121	182	130	652	828	5
Salud,	184	121	209	130	652	828	5
se	212	121	220	130	652	828	5
concluye	223	121	258	130	652	828	5
que	261	121	275	130	652	828	5
no	278	121	288	130	652	828	5
existe	290	121	313	130	652	828	5
deﬁciencia	71	133	114	142	652	828	5
de	116	133	126	142	652	828	5
yodo	128	133	148	142	652	828	5
en	150	133	160	142	652	828	5
este	162	133	178	142	652	828	5
grupo	180	133	203	142	652	828	5
de	206	133	215	142	652	828	5
escolares	218	133	254	142	652	828	5
de	256	133	266	142	652	828	5
los	268	133	280	142	652	828	5
Estados	282	133	313	142	652	828	5
Táchira,	71	145	104	154	652	828	5
Mérida	106	145	135	154	652	828	5
y	137	145	142	154	652	828	5
Trujillo,	145	145	177	154	652	828	5
en	180	145	189	154	652	828	5
la	192	145	199	154	652	828	5
región	202	145	227	154	652	828	5
andina	230	145	256	154	652	828	5
venezolana.	259	145	306	154	652	828	5
AGRADECIMIENTOS	85	169	186	178	652	828	5
Se	85	181	95	190	652	828	5
agradece	97	181	132	190	652	828	5
a	135	181	139	190	652	828	5
los	141	181	153	190	652	828	5
nutricionistas	155	181	208	190	652	828	5
Teodosio	210	181	247	190	652	828	5
Avendaño	248	181	288	190	652	828	5
y	291	181	296	190	652	828	5
Eva	298	181	313	190	652	828	5
Maldonado	71	193	116	202	652	828	5
por	118	193	132	202	652	828	5
su	134	193	143	202	652	828	5
valioso	145	193	174	202	652	828	5
apoyo	176	193	201	202	652	828	5
en	203	193	212	202	652	828	5
esta	215	193	230	202	652	828	5
investigación,	232	193	288	202	652	828	5
ﬁnan-	290	193	313	202	652	828	5
ciada	71	205	92	214	652	828	5
por	95	205	108	214	652	828	5
el	111	205	118	214	652	828	5
Instituto	121	205	154	214	652	828	5
Nacional	157	205	193	214	652	828	5
de	196	205	206	214	652	828	5
Nutrición;	209	205	249	214	652	828	5
a	252	205	257	214	652	828	5
los	260	205	271	214	652	828	5
escolares,	275	205	313	214	652	828	5
sus	71	217	84	226	652	828	5
padres	89	217	114	226	652	828	5
y	120	217	125	226	652	828	5
educadores;	130	217	177	226	652	828	5
a	182	217	186	226	652	828	5
las	191	217	202	226	652	828	5
autoridades	207	217	253	226	652	828	5
regionales	258	217	299	226	652	828	5
de	304	217	313	226	652	828	5
salud,	71	229	94	238	652	828	5
educación	97	229	137	238	652	828	5
y	140	229	145	238	652	828	5
nutrición.	147	229	185	238	652	828	5
REFERENCIAS	85	253	156	262	652	828	5
1.	71	264	78	272	652	828	5
2.	71	284	78	292	652	828	5
3.	71	304	78	312	652	828	5
4.	71	324	78	332	652	828	5
5.	71	354	78	362	652	828	5
6.	71	384	78	392	652	828	5
7.	71	424	78	432	652	828	5
8.	71	464	78	472	652	828	5
9.	71	504	78	512	652	828	5
10.	71	534	83	542	652	828	5
11.	71	554	82	562	652	828	5
12.	71	584	83	592	652	828	5
13.	71	604	83	612	652	828	5
14.	71	634	83	642	652	828	5
15.	71	694	83	702	652	828	5
Zimmermann	90	264	140	272	652	828	5
M.	146	264	157	272	652	828	5
Iodine	163	264	186	272	652	828	5
deficiency.	192	264	233	272	652	828	5
Endocr	239	264	265	272	652	828	5
Rev	271	264	286	272	652	828	5
2009;	292	264	313	272	652	828	5
30(4):376-408.	90	274	144	282	652	828	5
Hetzel	90	284	113	292	652	828	5
B.	116	284	124	292	652	828	5
Iodine	126	284	149	292	652	828	5
deficiency	152	284	189	292	652	828	5
disorders	191	284	224	292	652	828	5
(IDD)	226	284	248	292	652	828	5
and	250	284	263	292	652	828	5
their	266	284	282	292	652	828	5
eradica-	285	284	313	292	652	828	5
tion.	90	294	106	302	652	828	5
Lancet	109	294	133	302	652	828	5
1983;	135	294	155	302	652	828	5
322:1126-1129.	158	294	214	302	652	828	5
Marine	90	304	116	312	652	828	5
D,	118	304	127	312	652	828	5
Kimball	129	304	158	312	652	828	5
O.	160	304	169	312	652	828	5
The	171	304	185	312	652	828	5
prevention	187	304	225	312	652	828	5
of	228	304	235	312	652	828	5
simple	237	304	261	312	652	828	5
goiter	263	304	284	312	652	828	5
in	286	304	293	312	652	828	5
man.	296	304	313	312	652	828	5
J	90	314	94	322	652	828	5
Lab	96	314	110	322	652	828	5
Clin	112	314	128	322	652	828	5
Med	130	314	146	322	652	828	5
1917;	149	314	169	322	652	828	5
3:40-48.	171	314	201	322	652	828	5
WHO.	90	324	114	332	652	828	5
Assessment	116	324	158	332	652	828	5
of	160	324	168	332	652	828	5
iodine	170	324	192	332	652	828	5
deficiency	195	324	232	332	652	828	5
disorders	234	324	267	332	652	828	5
and	270	324	282	332	652	828	5
monito-	285	324	313	332	652	828	5
ring	90	334	104	342	652	828	5
their	109	334	125	342	652	828	5
elimination.	130	334	173	342	652	828	5
A	177	334	184	342	652	828	5
Guide	188	334	210	342	652	828	5
for	214	334	225	342	652	828	5
Programme	230	334	271	342	652	828	5
Managers.	276	334	313	342	652	828	5
Third	90	344	110	352	652	828	5
Edition.	112	344	141	352	652	828	5
WHO/UNICEF/ICCIDD.	143	344	234	352	652	828	5
Geneva	237	344	264	352	652	828	5
2007,	266	344	287	352	652	828	5
97p.	289	344	305	352	652	828	5
Benoist	90	354	117	362	652	828	5
B,	121	354	129	362	652	828	5
McLean	132	354	162	362	652	828	5
E,	165	354	173	362	652	828	5
Andersson	176	354	214	362	652	828	5
M,	217	354	227	362	652	828	5
Rogers	231	354	256	362	652	828	5
L.	259	354	267	362	652	828	5
Iodine	270	354	293	362	652	828	5
defi-	296	354	313	362	652	828	5
ciency	90	364	113	372	652	828	5
in	117	364	124	372	652	828	5
2007;	127	364	148	372	652	828	5
global	151	364	173	372	652	828	5
progress	177	364	207	372	652	828	5
since	211	364	229	372	652	828	5
2003.	233	364	253	372	652	828	5
Food	256	364	274	372	652	828	5
Nutr	278	364	294	372	652	828	5
Bull	298	364	313	372	652	828	5
2008;	90	374	110	382	652	828	5
29:195-202.	113	374	156	382	652	828	5
World	90	384	112	392	652	828	5
Health	115	384	139	392	652	828	5
Organization.	141	384	190	392	652	828	5
WHO	192	384	214	392	652	828	5
global	216	384	238	392	652	828	5
database	241	384	272	392	652	828	5
on	274	384	283	392	652	828	5
line	286	384	299	392	652	828	5
de-	302	384	313	392	652	828	5
ficiency.	90	394	120	402	652	828	5
Geneva,	124	394	153	402	652	828	5
2010.	157	394	177	402	652	828	5
Disponible	184	394	223	402	652	828	5
en:	227	394	238	402	652	828	5
http://www.who.int/	242	394	313	402	652	828	5
vmnis/database/iodine/en/	90	404	187	412	652	828	5
[Fecha	195	404	221	412	652	828	5
de	229	404	237	412	652	828	5
consulta:	246	404	279	412	652	828	5
15	287	404	296	412	652	828	5
de	305	404	313	412	652	828	5
Diciembre	90	414	128	422	652	828	5
de	130	414	139	422	652	828	5
2013].	143	414	166	422	652	828	5
INN-UNICEF-OPS-0MS.	90	424	183	432	652	828	5
El	186	424	194	432	652	828	5
programa	198	424	232	432	652	828	5
de	235	424	244	432	652	828	5
control	247	424	272	432	652	828	5
y	276	424	280	432	652	828	5
elimina-	284	424	313	432	652	828	5
ción	90	434	105	442	652	828	5
de	108	434	117	442	652	828	5
los	120	434	130	442	652	828	5
desórdenes	133	434	173	442	652	828	5
por	176	434	188	442	652	828	5
deficiencia	191	434	230	442	652	828	5
de	233	434	241	442	652	828	5
yodo	244	434	262	442	652	828	5
en	265	434	274	442	652	828	5
Venezuela	277	434	313	442	652	828	5
fue	90	444	101	452	652	828	5
evaluado	104	444	136	452	652	828	5
favorablemente.	138	444	196	452	652	828	5
Boletín	198	444	225	452	652	828	5
Micronutrientes	227	444	284	452	652	828	5
1999;	286	444	306	452	652	828	5
3	309	444	313	452	652	828	5
(6):4-5.	90	454	117	462	652	828	5
Pretell	90	464	113	472	652	828	5
E,	115	464	123	472	652	828	5
Medeiros-Neto	125	464	179	472	652	828	5
G.	181	464	190	472	652	828	5
The	192	464	206	472	652	828	5
past,	208	464	225	472	652	828	5
present	227	464	252	472	652	828	5
and	255	464	267	472	652	828	5
future	270	464	291	472	652	828	5
status	293	464	313	472	652	828	5
of	90	474	98	482	652	828	5
iodine	101	474	123	482	652	828	5
in	127	474	134	482	652	828	5
Latin	137	474	156	482	652	828	5
America.	159	474	192	482	652	828	5
Hot	195	474	208	482	652	828	5
Thyroidol	212	474	247	482	652	828	5
2007.	251	474	271	482	652	828	5
Disponible	274	474	313	482	652	828	5
en:http://www.hotthyroidology.com/editorial_179.html	90	484	313	492	652	828	5
[Fecha	90	494	114	502	652	828	5
de	117	494	125	502	652	828	5
consulta:	128	494	160	502	652	828	5
12	162	494	171	502	652	828	5
Diciembre	173	494	211	502	652	828	5
2013].	213	494	236	502	652	828	5
World	90	504	112	512	652	828	5
Health	114	504	138	512	652	828	5
Organization	140	504	186	512	652	828	5
Nutrition	188	504	220	512	652	828	5
Unit.	222	504	240	512	652	828	5
Indicators	242	504	278	512	652	828	5
for	280	504	290	512	652	828	5
asses-	292	504	313	512	652	828	5
sing	90	514	105	522	652	828	5
iodine	108	514	130	522	652	828	5
deficiency	133	514	169	522	652	828	5
disorders	172	514	205	522	652	828	5
and	208	514	221	522	652	828	5
their	224	514	240	522	652	828	5
control	243	514	268	522	652	828	5
through	271	514	298	522	652	828	5
salt	301	514	313	522	652	828	5
iodization.	90	524	127	532	652	828	5
Document	129	524	166	532	652	828	5
No.	168	524	181	532	652	828	5
WHO/NUT/94.6.	183	524	245	532	652	828	5
Geneva	247	524	274	532	652	828	5
1994,	276	524	296	532	652	828	5
62p.	298	524	313	532	652	828	5
Dunn	90	534	110	542	652	828	5
J,	112	534	118	542	652	828	5
Crutchfield	120	534	160	542	652	828	5
H,	162	534	171	542	652	828	5
Gutekunst	173	534	209	542	652	828	5
R,	211	534	219	542	652	828	5
Dunn	221	534	241	542	652	828	5
D.	243	534	252	542	652	828	5
Methods	254	534	285	542	652	828	5
for	287	534	297	542	652	828	5
me-	299	534	313	542	652	828	5
asuring	90	544	116	552	652	828	5
iodine	119	544	141	552	652	828	5
in	143	544	150	552	652	828	5
urine.	153	544	173	552	652	828	5
WHO/UNICEF/ICCIDD,	175	544	267	552	652	828	5
1993,	269	544	289	552	652	828	5
8p.	292	544	303	552	652	828	5
World	90	554	112	562	652	828	5
Health	115	554	139	562	652	828	5
Organization.	141	554	190	562	652	828	5
Urinary	193	554	220	562	652	828	5
iodine	223	554	245	562	652	828	5
concentrations	248	554	300	562	652	828	5
for	303	554	313	562	652	828	5
determining	90	564	135	572	652	828	5
iodine	155	564	178	572	652	828	5
status	199	564	220	572	652	828	5
in	240	564	247	572	652	828	5
populations.	268	564	313	572	652	828	5
WHO/NMH/NHD/EPG/13.1	90	574	194	582	652	828	5
Geneva	196	574	224	582	652	828	5
2013,	226	574	246	582	652	828	5
5p.	248	574	260	582	652	828	5
Medeiros-Neto	90	584	144	592	652	828	5
G.	148	584	157	592	652	828	5
Iodine	161	584	184	592	652	828	5
nutrition	189	584	219	592	652	828	5
in	223	584	230	592	652	828	5
Brazil:	235	584	259	592	652	828	5
where	263	584	285	592	652	828	5
do	290	584	298	592	652	828	5
we	303	584	313	592	652	828	5
stand?	90	594	113	602	652	828	5
Arq	115	594	129	602	652	828	5
Bras	131	594	147	602	652	828	5
Endocrinol	150	594	189	602	652	828	5
Metab	192	594	215	602	652	828	5
2009;	217	594	237	602	652	828	5
53(4):470-474.	240	594	293	602	652	828	5
Muzzo	90	604	115	612	652	828	5
S,	117	604	125	612	652	828	5
Pretell	127	604	150	612	652	828	5
E,	153	604	161	612	652	828	5
Bueno	163	604	187	612	652	828	5
F,	189	604	196	612	652	828	5
Muñoz	198	604	223	612	652	828	5
C.	226	604	234	612	652	828	5
Nutrición	237	604	271	612	652	828	5
de	273	604	282	612	652	828	5
yodo	284	604	302	612	652	828	5
en	305	604	313	612	652	828	5
escolares	90	614	123	622	652	828	5
de	125	614	133	622	652	828	5
Calama,	135	614	165	622	652	828	5
Chile:	166	614	188	622	652	828	5
persistencia	190	614	232	622	652	828	5
de	234	614	243	622	652	828	5
niveles	245	614	270	622	652	828	5
elevados	272	614	303	622	652	828	5
de	305	614	313	622	652	828	5
yodo	90	624	108	632	652	828	5
urinario.	110	624	141	632	652	828	5
Rev	143	624	157	632	652	828	5
Chil	160	624	175	632	652	828	5
Nutr	178	624	194	632	652	828	5
2013;	196	624	217	632	652	828	5
40(1):33-38.	219	624	264	632	652	828	5
García-Solís	90	634	135	642	652	828	5
P,	138	634	144	642	652	828	5
Solís	147	634	165	642	652	828	5
J,	168	634	174	642	652	828	5
García-Gaytán	177	634	230	642	652	828	5
A,	233	634	241	642	652	828	5
Reyes-Mendoza	245	634	303	642	652	828	5
V,	306	634	313	642	652	828	5
Robles-Osorio	90	644	142	652	652	828	5
L,	145	644	153	652	652	828	5
Villarreal-Ríos	156	644	209	652	652	828	5
E,	213	644	220	652	652	828	5
et	224	644	230	652	652	828	5
al.	234	644	243	652	652	828	5
Iodine	246	644	269	652	652	828	5
nutrition	272	644	303	652	652	828	5
in	306	644	313	652	652	828	5
elementary	90	654	130	662	652	828	5
state	134	654	150	662	652	828	5
schools	154	654	181	662	652	828	5
of	184	654	192	662	652	828	5
Queretaro,	196	654	234	662	652	828	5
Mexico:	238	654	267	662	652	828	5
correlations	271	654	313	662	652	828	5
between	90	664	120	672	652	828	5
urinary	122	664	148	672	652	828	5
iodine	150	664	172	672	652	828	5
concentration	174	664	223	672	652	828	5
with	225	664	241	672	652	828	5
global	243	664	265	672	652	828	5
nutrition	268	664	298	672	652	828	5
sta-	300	664	313	672	652	828	5
tus	90	674	100	682	652	828	5
and	104	674	117	682	652	828	5
social	120	674	141	682	652	828	5
gap	145	674	158	682	652	828	5
index.	161	674	183	682	652	828	5
Arq	186	674	200	682	652	828	5
Bras	204	674	220	682	652	828	5
Endocrinol	223	674	263	682	652	828	5
Metab	267	674	289	682	652	828	5
2013;	293	674	313	682	652	828	5
57(6):473-482.	90	684	144	692	652	828	5
Caballero	90	694	125	702	652	828	5
L.	128	694	136	702	652	828	5
Yoduria	139	694	167	702	652	828	5
en	171	694	179	702	652	828	5
escolares	183	694	215	702	652	828	5
y	219	694	223	702	652	828	5
embarazadas	227	694	273	702	652	828	5
del	276	694	287	702	652	828	5
estado	290	694	313	702	652	828	5
Trujillo,	90	704	119	712	652	828	5
Venezuela	122	704	158	712	652	828	5
2007-2008.	161	704	202	712	652	828	5
Rev	204	704	219	712	652	828	5
Argent	221	704	246	712	652	828	5
Endocrinol	248	704	288	712	652	828	5
Metab	290	704	313	712	652	828	5
2011;	90	714	110	722	652	828	5
48(4):206-211.	112	714	166	722	652	828	5
16.	328	85	339	93	652	828	5
Gallego	347	85	375	93	652	828	5
M,	377	85	387	93	652	828	5
Loango	389	85	416	93	652	828	5
N,	418	85	427	93	652	828	5
Londoño	429	85	461	93	652	828	5
A,	462	85	471	93	652	828	5
Landazuri	473	85	509	93	652	828	5
P.	511	85	517	93	652	828	5
Niveles	519	85	546	93	652	828	5
de	548	85	556	93	652	828	5
ex-	558	85	570	93	652	828	5
creción	347	95	373	103	652	828	5
urinaria	375	95	403	103	652	828	5
de	405	95	414	103	652	828	5
yodo	416	95	434	103	652	828	5
en	436	95	445	103	652	828	5
escolares	447	95	480	103	652	828	5
del	482	95	493	103	652	828	5
Quindío,	495	95	527	103	652	828	5
2006-2007.	529	95	570	103	652	828	5
Rev	347	105	361	113	652	828	5
Salud	363	105	384	113	652	828	5
Publ	386	105	402	113	652	828	5
2009;	405	105	425	113	652	828	5
11(6):952-960.	428	105	481	113	652	828	5
17.	328	115	339	123	652	828	5
Carvalho	347	115	379	123	652	828	5
A,	384	115	393	123	652	828	5
Souza	399	115	420	123	652	828	5
C,	426	115	434	123	652	828	5
Oliveira	440	115	469	123	652	828	5
L,	474	115	482	123	652	828	5
Braga	488	115	509	123	652	828	5
T,	514	115	521	123	652	828	5
Navarro	527	115	556	123	652	828	5
A.	561	115	570	123	652	828	5
Excessive	347	125	382	133	652	828	5
iodine	386	125	408	133	652	828	5
intake	412	125	433	133	652	828	5
in	437	125	444	133	652	828	5
schoolchildren.	448	125	502	133	652	828	5
Eur	506	125	519	133	652	828	5
J	522	125	526	133	652	828	5
Nutr	529	125	546	133	652	828	5
2012;	549	125	570	133	652	828	5
51:557-562.	347	135	390	143	652	828	5
18.	328	145	339	153	652	828	5
Gaceta	347	145	371	153	652	828	5
Oficial	374	145	399	153	652	828	5
de	402	145	410	153	652	828	5
la	413	145	419	153	652	828	5
República	422	145	458	153	652	828	5
de	461	145	469	153	652	828	5
Venezuela	472	145	508	153	652	828	5
Número	511	145	540	153	652	828	5
28.191.	543	145	570	153	652	828	5
Decreto	347	155	375	163	652	828	5
Número	377	155	406	163	652	828	5
657.	409	155	424	163	652	828	5
Noviembre,	427	155	469	163	652	828	5
1966.	472	155	492	163	652	828	5
19.	328	165	339	173	652	828	5
Ministerio	347	165	384	173	652	828	5
de	387	165	395	173	652	828	5
Salud	399	165	419	173	652	828	5
y	422	165	427	173	652	828	5
Desarrollo	430	165	468	173	652	828	5
Social.	471	165	496	173	652	828	5
Normas	499	165	527	173	652	828	5
Técnicas	530	165	562	173	652	828	5
y	565	165	570	173	652	828	5
Procedimientos	347	175	402	183	652	828	5
para	404	175	420	183	652	828	5
la	422	175	428	183	652	828	5
Ejecución	431	175	466	183	652	828	5
del	469	175	480	183	652	828	5
Programa	482	175	517	183	652	828	5
de	519	175	527	183	652	828	5
Yodación	529	175	563	183	652	828	5
y	565	175	570	183	652	828	5
Fluoruración	347	185	393	193	652	828	5
de	395	185	403	193	652	828	5
la	406	185	412	193	652	828	5
Sal	415	185	426	193	652	828	5
destinada	429	185	462	193	652	828	5
al	465	185	471	193	652	828	5
consumo	474	185	506	193	652	828	5
humano	508	185	537	193	652	828	5
y	540	185	544	193	652	828	5
veteri-	547	185	570	193	652	828	5
nario.	347	195	367	203	652	828	5
Gaceta	371	195	395	203	652	828	5
Oficial	399	195	424	203	652	828	5
de	427	195	436	203	652	828	5
la	439	195	445	203	652	828	5
República	449	195	485	203	652	828	5
de	489	195	497	203	652	828	5
Venezuela	500	195	537	203	652	828	5
Número	541	195	570	203	652	828	5
37009,	347	205	371	213	652	828	5
2000.	374	205	394	213	652	828	5
20.	328	215	339	223	652	828	5
Santiago-Fernández	347	215	418	223	652	828	5
P,	421	215	427	223	652	828	5
Torres-Barahona	430	215	489	223	652	828	5
R,	492	215	500	223	652	828	5
Muela-Martínez	503	215	561	223	652	828	5
J,	564	215	570	223	652	828	5
Rojo-Martínez	347	225	401	233	652	828	5
G,	407	225	416	233	652	828	5
García-Fuentes	422	225	478	233	652	828	5
E,	484	225	492	233	652	828	5
Garriga	498	225	526	233	652	828	5
M,	532	225	542	233	652	828	5
et	548	225	555	233	652	828	5
al.	561	225	570	233	652	828	5
Intelligence	347	235	389	243	652	828	5
quotient	391	235	420	243	652	828	5
and	422	235	435	243	652	828	5
iodine	438	235	460	243	652	828	5
intake:	462	235	487	243	652	828	5
a	489	235	493	243	652	828	5
cross-sectional	495	235	548	243	652	828	5
study	550	235	570	243	652	828	5
in	347	245	354	253	652	828	5
children.	356	245	387	253	652	828	5
J	390	245	393	253	652	828	5
Clin	396	245	411	253	652	828	5
Endocrinol	413	245	453	253	652	828	5
Metab	455	245	478	253	652	828	5
2004;	481	245	501	253	652	828	5
89:3851-3857.	503	245	555	253	652	828	5
21.	328	255	339	263	652	828	5
Gordon	347	255	374	263	652	828	5
R,	376	255	385	263	652	828	5
Rose	387	255	405	263	652	828	5
M,	408	255	418	263	652	828	5
Skeaff	420	255	443	263	652	828	5
S,	446	255	453	263	652	828	5
Gray	456	255	474	263	652	828	5
A,	476	255	484	263	652	828	5
Morgan	487	255	515	263	652	828	5
K,	518	255	526	263	652	828	5
Ruffman	529	255	560	263	652	828	5
T.	563	255	570	263	652	828	5
Iodine	347	265	369	273	652	828	5
supplementation	373	265	432	273	652	828	5
improves	436	265	469	273	652	828	5
cognition	473	265	506	273	652	828	5
in	510	265	517	273	652	828	5
mildly	521	265	544	273	652	828	5
iodine	548	265	570	273	652	828	5
deficient	347	275	378	283	652	828	5
children.	380	275	412	283	652	828	5
Am	413	275	427	283	652	828	5
J	429	275	433	283	652	828	5
Clin	435	275	450	283	652	828	5
Nutr	453	275	469	283	652	828	5
2009;	472	275	492	283	652	828	5
90(5):1264-1271.	494	275	557	283	652	828	5
22.	328	285	339	293	652	828	5
Vanderpump	347	285	392	293	652	828	5
M,	396	285	406	293	652	828	5
Lazarus	410	285	438	293	652	828	5
J,	441	285	447	293	652	828	5
Smyth	451	285	474	293	652	828	5
P,	478	285	484	293	652	828	5
Laurberg	487	285	520	293	652	828	5
P,	523	285	530	293	652	828	5
Holder	533	285	558	293	652	828	5
R,	562	285	570	293	652	828	5
Boelaert	347	295	377	303	652	828	5
K,	379	295	388	303	652	828	5
et	391	295	397	303	652	828	5
al.	400	295	409	303	652	828	5
Iodine	411	295	434	303	652	828	5
satus	437	295	455	303	652	828	5
of	457	295	465	303	652	828	5
UK	468	295	481	303	652	828	5
schoolgirls:	483	295	525	303	652	828	5
a	527	295	531	303	652	828	5
cross-sec-	534	295	570	303	652	828	5
tional	347	305	367	313	652	828	5
survey.	369	305	395	313	652	828	5
Lancet	397	305	421	313	652	828	5
2011;	424	305	444	313	652	828	5
377:2007-2012.	446	305	503	313	652	828	5
23.	328	315	339	323	652	828	5
WHO/UNICEF/ICCIDD.	347	315	438	323	652	828	5
Assessment	443	315	485	323	652	828	5
of	490	315	498	323	652	828	5
Iodine	503	315	525	323	652	828	5
Deficiency	531	315	570	323	652	828	5
Disorders	347	325	381	333	652	828	5
and	386	325	399	333	652	828	5
Monitoring	405	325	445	333	652	828	5
their	450	325	467	333	652	828	5
Elimination.	472	325	516	333	652	828	5
A	521	325	528	333	652	828	5
Guide	532	325	554	333	652	828	5
for	559	325	570	333	652	828	5
Programme	347	335	388	343	652	828	5
Managers.	391	335	428	343	652	828	5
Geneva	430	335	458	343	652	828	5
2001,	460	335	480	343	652	828	5
107p.	482	335	503	343	652	828	5
24.	328	345	339	353	652	828	5
Teng	347	345	364	353	652	828	5
X,	367	345	375	353	652	828	5
Shan	378	345	396	353	652	828	5
Z,	398	345	406	353	652	828	5
Chen	408	345	427	353	652	828	5
Y,	429	345	436	353	652	828	5
Lai	439	345	451	353	652	828	5
Y,	453	345	460	353	652	828	5
Yu	462	345	472	353	652	828	5
J,	475	345	480	353	652	828	5
Shan	483	345	500	353	652	828	5
L,	503	345	511	353	652	828	5
et	513	345	519	353	652	828	5
al.	522	345	530	353	652	828	5
More	533	345	552	353	652	828	5
than	554	345	570	353	652	828	5
adequate	347	355	378	363	652	828	5
iodine	382	355	404	363	652	828	5
intake	408	355	430	363	652	828	5
may	433	355	449	363	652	828	5
increase	453	355	482	363	652	828	5
subclinical	485	355	524	363	652	828	5
hypothyroi-	528	355	570	363	652	828	5
dism	347	365	364	373	652	828	5
and	366	365	379	373	652	828	5
autoimmune	381	365	425	373	652	828	5
thyroiditis:	427	365	466	373	652	828	5
a	468	365	472	373	652	828	5
cross-sectional	474	365	526	373	652	828	5
study	528	365	548	373	652	828	5
based	549	365	570	373	652	828	5
on	347	375	356	383	652	828	5
two	359	375	372	383	652	828	5
Chinese	376	375	404	383	652	828	5
communities	408	375	454	383	652	828	5
with	457	375	473	383	652	828	5
different	476	375	506	383	652	828	5
iodine	510	375	532	383	652	828	5
intake	535	375	557	383	652	828	5
le-	560	375	570	383	652	828	5
vels.	347	385	363	393	652	828	5
Europ	366	385	387	393	652	828	5
J	390	385	393	393	652	828	5
Endocrinol	396	385	435	393	652	828	5
2011;	438	385	458	393	652	828	5
164:943-950.	460	385	508	393	652	828	5
25.	328	395	339	403	652	828	5
Camargo	347	395	379	403	652	828	5
R,	382	395	390	403	652	828	5
Tomimori	392	395	428	403	652	828	5
E,	430	395	438	403	652	828	5
Neves	440	395	462	403	652	828	5
S,	465	395	472	403	652	828	5
Rubio	474	395	496	403	652	828	5
I,	499	395	504	403	652	828	5
Galrão	506	395	530	403	652	828	5
A,	532	395	541	403	652	828	5
Knobel	544	395	570	403	652	828	5
M,	347	405	357	413	652	828	5
et	360	405	366	413	652	828	5
al.	369	405	377	413	652	828	5
Thyroid	380	405	409	413	652	828	5
and	411	405	424	413	652	828	5
the	427	405	438	413	652	828	5
environment:	441	405	488	413	652	828	5
exposure	491	405	523	413	652	828	5
to	526	405	533	413	652	828	5
excessive	536	405	570	413	652	828	5
nutritional	347	415	384	423	652	828	5
iodine	386	415	408	423	652	828	5
increases	410	415	443	423	652	828	5
the	445	415	456	423	652	828	5
prevalence	459	415	497	423	652	828	5
of	499	415	507	423	652	828	5
thyroid	509	415	535	423	652	828	5
disorders	537	415	570	423	652	828	5
in	347	425	354	433	652	828	5
São	356	425	369	433	652	828	5
Paulo,	372	425	394	433	652	828	5
Brazil.	397	425	421	433	652	828	5
Europ	423	425	445	433	652	828	5
J	447	425	451	433	652	828	5
Endocrinol	453	425	493	433	652	828	5
2008;	495	425	515	433	652	828	5
159:293-299.	518	425	566	433	652	828	5
26.	328	435	339	443	652	828	5
Velázquez-Maldonado	347	435	426	443	652	828	5
E,	428	435	436	443	652	828	5
Borges	438	435	463	443	652	828	5
M,	465	435	475	443	652	828	5
Zambrano	478	435	514	443	652	828	5
R,	516	435	524	443	652	828	5
Villarroel	527	435	560	443	652	828	5
V,	562	435	570	443	652	828	5
Mendoza	347	445	380	453	652	828	5
E,	382	445	390	453	652	828	5
Solano	392	445	417	453	652	828	5
T,	419	445	426	453	652	828	5
et	429	445	435	453	652	828	5
al.	438	445	446	453	652	828	5
Autoinmunidad	448	445	504	453	652	828	5
y	506	445	511	453	652	828	5
función	513	445	540	453	652	828	5
tiroidea	543	445	570	453	652	828	5
en	347	455	355	463	652	828	5
escolares	357	455	389	463	652	828	5
de	391	455	400	463	652	828	5
2	402	455	406	463	652	828	5
regiones	409	455	438	463	652	828	5
del	441	455	451	463	652	828	5
estado	453	455	476	463	652	828	5
Mérida	478	455	504	463	652	828	5
con	506	455	519	463	652	828	5
deficiencia	521	455	559	463	652	828	5
de	561	455	570	463	652	828	5
yodo	347	465	364	473	652	828	5
corregida.	366	465	402	473	652	828	5
Rev	403	465	418	473	652	828	5
Venez	419	465	441	473	652	828	5
Endocrinol	443	465	482	473	652	828	5
Metab	484	465	506	473	652	828	5
2003;	508	465	528	473	652	828	5
1(2):17-21.	530	465	570	473	652	828	5
27.	328	475	339	483	652	828	5
INN.	347	475	365	483	652	828	5
Estado	367	475	392	483	652	828	5
del	394	475	405	483	652	828	5
yodo	408	475	426	483	652	828	5
en	428	475	437	483	652	828	5
las	439	475	449	483	652	828	5
embarazadas	452	475	498	483	652	828	5
de	500	475	509	483	652	828	5
la	512	475	518	483	652	828	5
región	521	475	543	483	652	828	5
andina	546	475	570	483	652	828	5
venezolana	347	485	388	493	652	828	5
2008-2009.	396	485	438	493	652	828	5
Caracas	446	485	475	493	652	828	5
2012.	482	485	503	493	652	828	5
Disponible	510	485	551	493	652	828	5
en:	559	485	570	493	652	828	5
http://www.inn.gob.ve/pdf/libros/embarazo.pdf	347	495	515	503	652	828	5
[Fecha	517	495	541	503	652	828	5
de	543	495	552	503	652	828	5
con-	554	495	570	503	652	828	5
sulta:	347	505	366	513	652	828	5
20	368	505	377	513	652	828	5
de	380	505	388	513	652	828	5
Diciembre	393	505	431	513	652	828	5
2013].	433	505	456	513	652	828	5
28.	328	515	339	523	652	828	5
Gowachirapant	347	515	403	523	652	828	5
S,	410	515	418	523	652	828	5
Winichagoon	424	515	474	523	652	828	5
P,	481	515	487	523	652	828	5
Wyss	494	515	514	523	652	828	5
L,	521	515	529	523	652	828	5
Tong	536	515	554	523	652	828	5
B,	561	515	570	523	652	828	5
Baumgartner	347	525	393	533	652	828	5
J,	396	525	402	533	652	828	5
Melse-Boonstra	405	525	462	533	652	828	5
A,	465	525	473	533	652	828	5
et	476	525	483	533	652	828	5
al.	486	525	495	533	652	828	5
Urinary	498	525	525	533	652	828	5
iodine	529	525	551	533	652	828	5
con-	554	525	570	533	652	828	5
centrations	347	535	386	543	652	828	5
indicate	388	535	416	543	652	828	5
iodine	418	535	441	543	652	828	5
deficiency	443	535	480	543	652	828	5
in	482	535	489	543	652	828	5
pregnant	492	535	523	543	652	828	5
Thai	525	535	541	543	652	828	5
women	543	535	570	543	652	828	5
but	347	545	358	553	652	828	5
iodine	362	545	384	553	652	828	5
sufficiency	388	545	428	553	652	828	5
in	432	545	439	553	652	828	5
their	443	545	459	553	652	828	5
school-aged	463	545	506	553	652	828	5
children.	510	545	542	553	652	828	5
J	546	545	549	553	652	828	5
Nutr	553	545	570	553	652	828	5
2009;	347	555	367	563	652	828	5
139:1169-1172.	369	555	425	563	652	828	5
29.	328	565	339	573	652	828	5
Caballero	347	565	381	573	652	828	5
L.	384	565	392	573	652	828	5
Suplementación:	395	565	455	573	652	828	5
una	458	565	470	573	652	828	5
estrategia	473	565	507	573	652	828	5
adicional	510	565	543	573	652	828	5
y	546	565	550	573	652	828	5
tem-	553	565	570	573	652	828	5
poral	347	575	365	583	652	828	5
para	368	575	383	583	652	828	5
corregir	386	575	414	583	652	828	5
deficiencia	417	575	456	583	652	828	5
de	459	575	468	583	652	828	5
yodo	471	575	489	583	652	828	5
en	492	575	500	583	652	828	5
embarazadas	503	575	549	583	652	828	5
de	552	575	560	583	652	828	5
la	563	575	570	583	652	828	5
región	347	585	369	593	652	828	5
andina,	372	585	398	593	652	828	5
Venezuela.	400	585	439	593	652	828	5
Rev	441	585	456	593	652	828	5
Obstet	458	585	481	593	652	828	5
Ginecol	484	585	512	593	652	828	5
Venez	514	585	536	593	652	828	5
2013;	538	585	558	593	652	828	5
73	561	585	570	593	652	828	5
(2):116-121.	347	595	391	603	652	828	5
30.	328	605	339	613	652	828	5
Carreto-Molina	347	605	402	613	652	828	5
N,	406	605	414	613	652	828	5
García-Solís	418	605	462	613	652	828	5
P,	466	605	472	613	652	828	5
Solís	476	605	494	613	652	828	5
J,	497	605	503	613	652	828	5
Robles-Osorio	507	605	558	613	652	828	5
L,	562	605	570	613	652	828	5
Hernández-Montiel	347	615	416	623	652	828	5
H,	419	615	427	623	652	828	5
Vega-Malagón	429	615	482	623	652	828	5
G.	484	615	493	623	652	828	5
Importance	495	615	536	623	652	828	5
of	538	615	545	623	652	828	5
iodine	548	615	570	623	652	828	5
in	347	625	354	633	652	828	5
pregnancy.	356	625	395	633	652	828	5
Arch	397	625	414	633	652	828	5
Latinoam	417	625	451	633	652	828	5
Nutr	453	625	470	633	652	828	5
2012;	472	625	492	633	652	828	5
62	495	625	504	633	652	828	5
(3):213-219.	506	625	551	633	652	828	5
31.	328	635	339	643	652	828	5
Swanson	347	635	379	643	652	828	5
C,	382	635	391	643	652	828	5
Zimmermann	394	635	443	643	652	828	5
M,	446	635	457	643	652	828	5
Skeaff	460	635	483	643	652	828	5
S,	487	635	494	643	652	828	5
Pearce	498	635	521	643	652	828	5
E,	525	635	533	643	652	828	5
Dwyer	536	635	560	643	652	828	5
J,	564	635	570	643	652	828	5
Trumbo	347	645	375	653	652	828	5
P,	378	645	384	653	652	828	5
et	386	645	393	653	652	828	5
al.	395	645	404	653	652	828	5
Summary	406	645	441	653	652	828	5
of	443	645	451	653	652	828	5
an	453	645	462	653	652	828	5
NIH	464	645	480	653	652	828	5
workshop	483	645	518	653	652	828	5
to	520	645	527	653	652	828	5
identify	530	645	557	653	652	828	5
re-	560	645	570	653	652	828	5
search	347	655	369	663	652	828	5
needs	372	655	392	663	652	828	5
to	395	655	402	663	652	828	5
improve	404	655	434	663	652	828	5
the	436	655	447	663	652	828	5
monitoring	450	655	489	663	652	828	5
of	492	655	499	663	652	828	5
iodine	502	655	524	663	652	828	5
status	527	655	547	663	652	828	5
in	549	655	556	663	652	828	5
the	559	655	570	663	652	828	5
United	347	665	371	673	652	828	5
States	373	665	395	673	652	828	5
and	397	665	410	673	652	828	5
to	412	665	419	673	652	828	5
inform	421	665	446	673	652	828	5
the	448	665	459	673	652	828	5
DRI.	461	665	479	673	652	828	5
J	481	665	485	673	652	828	5
Nutr	487	665	503	673	652	828	5
2012;	506	665	526	673	652	828	5
142:1175S-	529	665	570	673	652	828	5
1185S.	347	675	371	683	652	828	5
32.	328	685	339	693	652	828	5
Instituto	347	685	376	693	652	828	5
Nacional	381	685	413	693	652	828	5
de	418	685	426	693	652	828	5
Estadística.	431	685	472	693	652	828	5
XIV	477	685	493	693	652	828	5
Censo	497	685	520	693	652	828	5
Nacional	524	685	557	693	652	828	5
de	561	685	570	693	652	828	5
Población	347	695	383	703	652	828	5
y	388	695	393	703	652	828	5
Vivienda	398	695	431	703	652	828	5
Resultados	436	695	476	703	652	828	5
por	481	695	493	703	652	828	5
Entidad	499	695	527	703	652	828	5
Federal	533	695	560	703	652	828	5
y	565	695	570	703	652	828	5
Municipio.	347	705	386	713	652	828	5
Caracas	388	705	417	713	652	828	5
2013.	419	705	439	713	652	828	5
ARCHIVOS	254	760	292	767	652	828	5
VENEZOLANOS	294	760	349	767	652	828	5
DE	351	760	362	767	652	828	5
PUERICULTURA	364	760	422	767	652	828	5
Y	425	760	429	767	652	828	5
PEDIATRÍA	431	760	471	767	652	828	5
2014;	473	760	492	767	652	828	5
Vol	494	760	504	767	652	828	5
77	506	760	514	767	652	828	5
(1):	516	760	528	767	652	828	5
19	573	762	583	771	652	828	5
