GUÍAS	72	57	102	66	652	828	1
DE	105	57	119	66	652	828	1
MANEJO	122	57	163	66	652	828	1
CLÍNICO	166	57	208	66	652	828	1
A	108	86	120	101	652	828	1
LIMENTACIÓN	120	89	202	100	652	828	1
COMPLEMENTARIA	207	89	318	100	652	828	1
EN	321	89	337	100	652	828	1
NIÑOS	342	89	379	100	652	828	1
SANOS	383	89	422	100	652	828	1
DE	427	89	443	100	652	828	1
6	447	86	455	101	652	828	1
A	459	89	467	100	652	828	1
24	471	86	487	101	652	828	1
MESES	492	89	530	100	652	828	1
Dalmacia	101	128	135	136	652	828	1
Noguera	138	128	169	136	652	828	1
Brizuela	171	128	202	136	652	828	1
(1),	204	128	217	136	652	828	1
Julio	219	128	237	136	652	828	1
César	239	128	260	136	652	828	1
Márquez	262	128	294	136	652	828	1
(2),	297	128	310	136	652	828	1
Isabel	101	141	122	149	652	828	1
Campos	125	141	154	149	652	828	1
Cavada	157	141	184	149	652	828	1
(3),	186	141	199	149	652	828	1
Rafael	201	141	225	149	652	828	1
Santiago	227	141	259	149	652	828	1
(4).	261	141	274	149	652	828	1
RESUMEN	101	163	141	170	652	828	1
Palabras	101	244	131	251	652	828	1
clave:	133	244	153	251	652	828	1
alimentación	155	244	197	251	652	828	1
complementaria,	199	244	253	251	652	828	1
requerimientos	255	244	303	251	652	828	1
nutricionales,	305	244	348	251	652	828	1
lactantes,	350	244	380	251	652	828	1
desarrollo.	383	244	417	251	652	828	1
COMPLEMANTARY	150	280	226	287	652	828	1
FEEDING	228	280	265	287	652	828	1
IN	267	280	276	287	652	828	1
HEALTHY	278	280	317	287	652	828	1
CHILDREN	319	280	362	287	652	828	1
FROM	364	280	389	287	652	828	1
6	391	280	395	287	652	828	1
TO	397	280	408	287	652	828	1
24	411	280	419	287	652	828	1
MONTHS	421	280	456	287	652	828	1
OF	459	280	470	287	652	828	1
AGE	471	280	488	287	652	828	1
SUMMARY	101	298	143	305	652	828	1
Key	101	370	115	377	652	828	1
words:	117	370	140	377	652	828	1
complementary	143	370	192	377	652	828	1
feeding,	195	370	221	377	652	828	1
nutritional	223	370	256	377	652	828	1
requirements,	258	370	302	377	652	828	1
development,	304	370	348	377	652	828	1
nursing	350	370	374	377	652	828	1
babies	376	370	396	377	652	828	1
La	85	422	96	431	652	828	1
alimentación	99	422	151	431	652	828	1
complementaria	154	422	218	431	652	828	1
se	222	422	230	431	652	828	1
deﬁne	233	422	258	431	652	828	1
como	261	422	283	431	652	828	1
el	286	422	293	431	652	828	1
pro-	297	422	313	431	652	828	1
ceso	71	434	89	443	652	828	1
que	92	434	107	443	652	828	1
comienza	110	434	148	443	652	828	1
cuando	152	434	180	443	652	828	1
el	184	434	191	443	652	828	1
consumo	194	434	230	443	652	828	1
de	234	434	243	443	652	828	1
la	247	434	254	443	652	828	1
leche	257	434	278	443	652	828	1
humana	282	434	313	443	652	828	1
de	71	446	81	455	652	828	1
forma	83	446	107	455	652	828	1
exclusiva	109	446	147	455	652	828	1
ya	149	446	159	455	652	828	1
no	161	446	171	455	652	828	1
es	174	446	182	455	652	828	1
suﬁciente	185	446	223	455	652	828	1
para	225	446	243	455	652	828	1
cubrir	245	446	269	455	652	828	1
las	271	446	282	455	652	828	1
necesi-	285	446	313	455	652	828	1
dades	71	458	94	467	652	828	1
nutricionales	96	458	148	467	652	828	1
de	150	458	159	467	652	828	1
los	161	458	173	467	652	828	1
lactantes,	175	458	213	467	652	828	1
siendo	215	458	241	467	652	828	1
necesario	243	458	281	467	652	828	1
agregar	283	458	313	467	652	828	1
otros	71	470	91	479	652	828	1
alimentos,	94	470	135	479	652	828	1
mientras	138	470	172	479	652	828	1
se	175	470	183	479	652	828	1
continúa	186	470	220	479	652	828	1
con	223	470	237	479	652	828	1
la	240	470	247	479	652	828	1
lactancia	250	470	285	479	652	828	1
huma-	288	470	313	479	652	828	1
na	71	482	81	491	652	828	1
(1).	83	482	97	491	652	828	1
Los	85	494	100	503	652	828	1
objetivos	105	494	141	503	652	828	1
de	146	494	155	503	652	828	1
la	160	494	167	503	652	828	1
alimentación	172	494	223	503	652	828	1
complementaria	228	494	292	503	652	828	1
son:	297	494	313	503	652	828	1
aportar	71	506	99	515	652	828	1
energía	102	506	131	515	652	828	1
y	134	506	139	515	652	828	1
nutrientes	142	506	181	515	652	828	1
necesarios	184	506	226	515	652	828	1
para	228	506	246	515	652	828	1
el	248	506	256	515	652	828	1
crecimiento	258	506	306	515	652	828	1
y	308	506	313	515	652	828	1
desarrollo	71	518	111	527	652	828	1
sin	114	518	125	527	652	828	1
destetar	128	518	159	527	652	828	1
al	162	518	169	527	652	828	1
niño,	172	518	192	527	652	828	1
crear	195	518	215	527	652	828	1
hábitos	218	518	247	527	652	828	1
de	249	518	259	527	652	828	1
alimentación	262	518	313	527	652	828	1
correctos,	71	530	110	539	652	828	1
estimular	114	530	151	539	652	828	1
el	155	530	162	539	652	828	1
desarrollo	166	530	206	539	652	828	1
psico-emocional	209	530	275	539	652	828	1
y	279	530	284	539	652	828	1
senso-	288	530	313	539	652	828	1
rial	71	542	84	551	652	828	1
y	87	542	92	551	652	828	1
su	95	542	104	551	652	828	1
integración	107	542	152	551	652	828	1
a	154	542	159	551	652	828	1
la	161	542	169	551	652	828	1
dieta	171	542	191	551	652	828	1
familiar	194	542	225	551	652	828	1
(2,3).	228	542	250	551	652	828	1
(1)	72	579	82	586	652	828	1
Pediatra.	87	579	115	586	652	828	1
Especialista	117	579	155	586	652	828	1
en	158	579	165	586	652	828	1
Nutrición,	167	579	200	586	652	828	1
Crecimiento	202	579	242	586	652	828	1
y	244	579	248	586	652	828	1
Desarrollo.	250	579	286	586	652	828	1
Colaborador	87	588	127	595	652	828	1
docente	129	588	154	595	652	828	1
del	156	588	166	595	652	828	1
Postgrado	168	588	200	595	652	828	1
de	202	588	210	595	652	828	1
Gastroenterología	212	588	269	595	652	828	1
Pediátrica.	272	588	306	595	652	828	1
Hospital	87	597	114	604	652	828	1
Militar	116	597	138	604	652	828	1
“Dr.	141	597	154	604	652	828	1
Carlos	156	597	177	604	652	828	1
Arvelo”.	179	597	207	604	652	828	1
Caracas.	209	597	236	604	652	828	1
(2)	72	606	82	613	652	828	1
Pediatra.	87	606	115	613	652	828	1
Universidad	117	606	156	613	652	828	1
de	159	606	166	613	652	828	1
Carabobo.	168	606	201	613	652	828	1
Especialista	204	606	242	613	652	828	1
en	244	606	252	613	652	828	1
Neurodesarrollo.	254	606	308	613	652	828	1
Jefe	87	615	100	622	652	828	1
de	102	615	109	622	652	828	1
Departamento	112	615	157	622	652	828	1
de	159	615	167	622	652	828	1
Pediatría	169	615	197	622	652	828	1
y	200	615	204	622	652	828	1
Adjunto	205	615	232	622	652	828	1
a	234	615	237	622	652	828	1
la	239	615	245	622	652	828	1
Emergencia	247	615	286	622	652	828	1
Pediátrica	87	624	119	631	652	828	1
del	121	624	131	631	652	828	1
Centro	133	624	155	631	652	828	1
Médico	157	624	181	631	652	828	1
“Dr.	184	624	197	631	652	828	1
Rafael	199	624	220	631	652	828	1
Guerra	222	624	245	631	652	828	1
Méndez”.	247	624	278	631	652	828	1
Valencia,	280	624	310	631	652	828	1
Venezuela.	87	633	122	640	652	828	1
(3)	72	642	82	649	652	828	1
Pediatra.	87	642	115	649	652	828	1
Magister	117	642	146	649	652	828	1
en	148	642	155	649	652	828	1
Nutricion.	158	642	190	649	652	828	1
Especialista	192	642	231	649	652	828	1
en	233	642	240	649	652	828	1
Nutrición	243	642	273	649	652	828	1
Clínica.	276	642	301	649	652	828	1
Profesora	87	651	117	658	652	828	1
del	120	651	129	658	652	828	1
Postgrado	132	651	164	658	652	828	1
de	166	651	173	658	652	828	1
Nutrición	176	651	206	658	652	828	1
Clínica.	208	651	234	658	652	828	1
Universidad	236	651	275	658	652	828	1
Simón	277	651	298	658	652	828	1
Bolívar.	87	660	112	667	652	828	1
Caracas.	115	660	142	667	652	828	1
(4)	72	669	82	676	652	828	1
Pediatra	87	669	113	676	652	828	1
Gastroentérologo.	115	669	173	676	652	828	1
Magister	175	669	203	676	652	828	1
en	206	669	213	676	652	828	1
Docencia.	215	669	248	676	652	828	1
Adjunto	249	669	276	676	652	828	1
del	278	669	288	676	652	828	1
Departamento	87	678	132	685	652	828	1
de	134	678	142	685	652	828	1
Pediatría,	144	678	175	685	652	828	1
Hospital	177	678	204	685	652	828	1
Universitario	206	678	248	685	652	828	1
de	250	678	258	685	652	828	1
Valera,	260	678	282	685	652	828	1
“Dr.	285	678	298	685	652	828	1
Pedro	87	687	105	694	652	828	1
Emilio	108	687	129	694	652	828	1
Carrillo”.	132	687	162	694	652	828	1
Valera,	166	687	189	694	652	828	1
Edo.	191	687	206	694	652	828	1
Trujillo	208	687	232	694	652	828	1
Autor	71	705	90	712	652	828	1
corresponsal	92	705	132	712	652	828	1
Dra.	71	714	85	721	652	828	1
Dalmacia	87	714	118	721	652	828	1
Noguera	120	714	148	721	652	828	1
Brizuela	150	714	177	721	652	828	1
Teléfono	71	723	99	730	652	828	1
0416-4121836.	102	723	150	730	652	828	1
Correo	155	723	177	730	652	828	1
electrónico:	179	723	217	730	652	828	1
dalmanog@gmail.com.	219	723	294	730	652	828	1
128	52	762	67	771	652	828	1
BASES	342	422	373	431	652	828	1
FISIOLÓGICAS	376	422	449	431	652	828	1
PARA	452	422	479	431	652	828	1
INICIAR	481	422	522	431	652	828	1
LA	342	434	355	443	652	828	1
ALIMENTACIÓN	357	434	437	443	652	828	1
COMPLEMENTARIA	440	434	539	443	652	828	1
El	342	446	350	455	652	828	1
niño	353	446	371	455	652	828	1
alcanza	373	446	403	455	652	828	1
la	405	446	413	455	652	828	1
madurez	417	446	452	455	652	828	1
neurológica,	454	446	504	455	652	828	1
gastrointestinal,	506	446	570	455	652	828	1
inmunológica	327	458	382	467	652	828	1
y	385	458	390	467	652	828	1
renal	393	458	413	467	652	828	1
suﬁcientes	416	458	458	467	652	828	1
a	461	458	465	467	652	828	1
los	468	458	480	467	652	828	1
seis	483	458	498	467	652	828	1
meses	501	458	525	467	652	828	1
de	528	458	537	467	652	828	1
edad	540	458	559	467	652	828	1
y	565	458	570	467	652	828	1
consecuentemente,	327	470	403	479	652	828	1
demanda	406	470	442	479	652	828	1
aumento	445	470	480	479	652	828	1
de	483	470	492	479	652	828	1
los	495	470	507	479	652	828	1
requerimientos	510	470	570	479	652	828	1
energéticos	327	482	373	491	652	828	1
y	375	482	380	491	652	828	1
de	382	482	392	491	652	828	1
otros	394	482	414	491	652	828	1
nutrientes.	416	482	458	491	652	828	1
Asimismo,	460	482	503	491	652	828	1
la	505	482	513	491	652	828	1
leche	515	482	536	491	652	828	1
humana	538	482	570	491	652	828	1
por	327	494	341	503	652	828	1
sí	344	494	350	503	652	828	1
sola,	354	494	372	503	652	828	1
no	375	494	385	503	652	828	1
alcanza	388	494	418	503	652	828	1
a	421	494	426	503	652	828	1
cubrir	429	494	453	503	652	828	1
los	456	494	467	503	652	828	1
requerimientos	470	494	530	503	652	828	1
para	533	494	551	503	652	828	1
sos-	554	494	570	503	652	828	1
tener	327	506	347	515	652	828	1
un	351	506	361	515	652	828	1
crecimiento	365	506	412	515	652	828	1
y	416	506	421	515	652	828	1
desarrollo	425	506	465	515	652	828	1
adecuados	468	506	510	515	652	828	1
en	514	506	523	515	652	828	1
esta	527	506	542	515	652	828	1
etapa.	546	506	570	515	652	828	1
Por	327	518	341	527	652	828	1
lo	345	518	353	527	652	828	1
tanto	356	518	376	527	652	828	1
este	380	518	396	527	652	828	1
es	399	518	408	527	652	828	1
el	411	518	418	527	652	828	1
momento	422	518	460	527	652	828	1
óptimo	464	518	492	527	652	828	1
para	496	518	513	527	652	828	1
iniciar	516	518	542	527	652	828	1
la	546	518	553	527	652	828	1
ali-	556	518	570	527	652	828	1
mentación	327	530	369	539	652	828	1
complementaria	372	530	436	539	652	828	1
(4,5).	439	530	461	539	652	828	1
Madurez	342	542	377	551	652	828	1
neurológica:	382	542	432	551	652	828	1
es	437	542	445	551	652	828	1
el	450	542	458	551	652	828	1
desarrollo	463	542	503	551	652	828	1
psicomotor	508	542	553	551	652	828	1
del	558	542	570	551	652	828	1
niño	327	554	345	563	652	828	1
(masticación,	348	554	401	563	652	828	1
deglución,	404	554	446	563	652	828	1
desaparición	449	554	499	563	652	828	1
del	502	554	514	563	652	828	1
reﬂejo	517	554	542	563	652	828	1
de	545	554	554	563	652	828	1
ex-	557	554	570	563	652	828	1
trusión,	327	566	358	575	652	828	1
sentarse	361	566	394	575	652	828	1
con	397	566	412	575	652	828	1
apoyo,	416	566	443	575	652	828	1
sostener	446	566	479	575	652	828	1
la	483	566	490	575	652	828	1
cabeza	494	566	521	575	652	828	1
y	525	566	530	575	652	828	1
parte	534	566	554	575	652	828	1
del	558	566	570	575	652	828	1
tórax),	327	578	354	587	652	828	1
lo	357	578	364	587	652	828	1
cual	367	578	384	587	652	828	1
permite	387	578	417	587	652	828	1
la	420	578	427	587	652	828	1
introducción	430	578	480	587	652	828	1
de	483	578	493	587	652	828	1
alimentos	495	578	534	587	652	828	1
comple-	537	578	570	587	652	828	1
mentarios	327	590	367	599	652	828	1
(6).	370	590	384	599	652	828	1
Madurez	342	602	377	611	652	828	1
digestiva:	379	602	418	611	652	828	1
hay	421	602	435	611	652	828	1
producción	438	602	483	611	652	828	1
adecuada	485	602	522	611	652	828	1
de	525	602	534	611	652	828	1
las	536	602	547	611	652	828	1
enzi-	550	602	570	611	652	828	1
mas	327	614	344	623	652	828	1
digestivas,	347	614	390	623	652	828	1
la	394	614	401	623	652	828	1
amilasa	405	614	435	623	652	828	1
pancreática	439	614	485	623	652	828	1
se	489	614	497	623	652	828	1
hace	501	614	519	623	652	828	1
presente,	523	614	559	623	652	828	1
la	563	614	570	623	652	828	1
mucosa	327	626	358	635	652	828	1
intestinal	361	626	398	635	652	828	1
tiene	401	626	420	635	652	828	1
una	423	626	438	635	652	828	1
permeabilidad	441	626	498	635	652	828	1
menor	501	626	527	635	652	828	1
a	530	626	534	635	652	828	1
molécu-	537	626	570	635	652	828	1
las	327	638	339	647	652	828	1
de	343	638	352	647	652	828	1
gran	356	638	374	647	652	828	1
tamaño,	378	638	410	647	652	828	1
existe	414	638	437	647	652	828	1
una	441	638	456	647	652	828	1
inmunotolerancia	460	638	530	647	652	828	1
digestiva	534	638	570	647	652	828	1
eﬁcaz	327	650	351	659	652	828	1
(3).	353	650	368	659	652	828	1
Madurez	342	662	377	671	652	828	1
renal:	380	662	403	671	652	828	1
a	405	662	410	671	652	828	1
los	412	662	424	671	652	828	1
cuatro	427	662	452	671	652	828	1
meses	455	662	479	671	652	828	1
de	482	662	491	671	652	828	1
edad	494	662	513	671	652	828	1
el	515	662	523	671	652	828	1
lactante	525	662	557	671	652	828	1
al-	559	662	570	671	652	828	1
canza	327	674	350	683	652	828	1
una	353	674	367	683	652	828	1
ﬁltración	369	674	406	683	652	828	1
glomerular	408	674	452	683	652	828	1
que	454	674	469	683	652	828	1
le	471	674	478	683	652	828	1
permite	481	674	511	683	652	828	1
una	514	674	528	683	652	828	1
mayor	531	674	556	683	652	828	1
to-	559	674	570	683	652	828	1
lerancia	327	686	359	695	652	828	1
para	362	686	379	695	652	828	1
el	382	686	389	695	652	828	1
manejo	392	686	421	695	652	828	1
del	424	686	437	695	652	828	1
agua	442	686	461	695	652	828	1
y	464	686	469	695	652	828	1
solutos;	472	686	503	695	652	828	1
a	506	686	510	695	652	828	1
los	513	686	525	695	652	828	1
seis	528	686	543	695	652	828	1
meses	545	686	570	695	652	828	1
el	327	698	335	707	652	828	1
riñón	337	698	359	707	652	828	1
adquiere	361	698	396	707	652	828	1
madurez	399	698	433	707	652	828	1
en	436	698	446	707	652	828	1
su	448	698	457	707	652	828	1
capacidad	460	698	500	707	652	828	1
para	503	698	520	707	652	828	1
manejar	523	698	555	707	652	828	1
los	558	698	570	707	652	828	1
metabolitos	327	710	374	719	652	828	1
productos	378	710	417	719	652	828	1
de	421	710	430	719	652	828	1
los	434	710	446	719	652	828	1
nutrientes	450	710	489	719	652	828	1
especialmente	493	710	549	719	652	828	1
pro-	553	710	570	719	652	828	1
teicos	327	722	351	731	652	828	1
y	353	722	358	731	652	828	1
minerales	361	722	400	731	652	828	1
(5).	403	722	417	731	652	828	1
ARCHIVOS	73	760	111	769	652	828	1
VENEZOLANOS	113	760	168	769	652	828	1
DE	170	760	181	769	652	828	1
PUERICULTURA	183	760	241	769	652	828	1
Y	243	760	248	769	652	828	1
PEDIATRÍA	250	760	290	769	652	828	1
2013;	292	760	310	769	652	828	1
Vol	313	760	323	769	652	828	1
76	325	760	333	769	652	828	1
(3):	335	760	347	769	652	828	1
128	349	760	361	769	652	828	1
-	363	760	366	769	652	828	1
135	368	760	380	769	652	828	1
Alimentación	369	59	412	66	652	828	2
complementaria	414	59	466	66	652	828	2
en	468	59	476	66	652	828	2
niños	478	59	495	66	652	828	2
sanos	497	59	515	66	652	828	2
de	517	59	525	66	652	828	2
6	527	59	531	66	652	828	2
a	533	59	537	66	652	828	2
24	539	59	547	66	652	828	2
meses	549	59	569	66	652	828	2
ETAPAS	85	85	123	94	652	828	2
DE	126	85	140	94	652	828	2
LA	142	85	156	94	652	828	2
ALIMENTACIÓN	158	85	238	94	652	828	2
DEL	241	85	262	94	652	828	2
NIÑO	264	85	290	94	652	828	2
La	85	97	96	106	652	828	2
alimentación	98	97	150	106	652	828	2
de	153	97	162	106	652	828	2
un	165	97	175	106	652	828	2
niño	178	97	195	106	652	828	2
se	198	97	207	106	652	828	2
divide	209	97	234	106	652	828	2
en	237	97	246	106	652	828	2
tres	249	97	264	106	652	828	2
etapas	266	97	291	106	652	828	2
(5):	294	97	309	106	652	828	2
1.-	85	109	96	118	652	828	2
Lactancia:	98	109	140	118	652	828	2
comprende	142	109	187	118	652	828	2
desde	189	109	212	118	652	828	2
el	215	109	222	118	652	828	2
nacimiento	224	109	269	118	652	828	2
hasta	271	109	292	118	652	828	2
los	294	109	306	118	652	828	2
6	308	109	313	118	652	828	2
meses	71	121	95	130	652	828	2
de	98	121	107	130	652	828	2
vida,	109	121	129	130	652	828	2
etapa	131	121	152	130	652	828	2
en	155	121	164	130	652	828	2
la	166	121	174	130	652	828	2
cual	176	121	192	130	652	828	2
el	195	121	202	130	652	828	2
alimento	204	121	239	130	652	828	2
debe	242	121	260	130	652	828	2
de	263	121	272	130	652	828	2
ser	274	121	286	130	652	828	2
exclu-	288	121	313	130	652	828	2
sivamente	71	133	111	142	652	828	2
la	115	133	122	142	652	828	2
leche	126	133	147	142	652	828	2
humana	151	133	182	142	652	828	2
y,	186	133	193	142	652	828	2
en	197	133	206	142	652	828	2
circunstancias	210	133	267	142	652	828	2
especiales,	270	133	313	142	652	828	2
las	71	145	82	154	652	828	2
fórmulas	85	145	120	154	652	828	2
para	123	145	140	154	652	828	2
lactantes.	143	145	180	154	652	828	2
2.	85	157	93	166	652	828	2
Transicional:	95	157	147	166	652	828	2
comienza	149	157	188	166	652	828	2
en	190	157	199	166	652	828	2
el	202	157	209	166	652	828	2
segundo	211	157	245	166	652	828	2
semestre	247	157	282	166	652	828	2
de	284	157	294	166	652	828	2
vida	296	157	313	166	652	828	2
hasta	71	169	91	178	652	828	2
cumplir	94	169	125	178	652	828	2
un	127	169	137	178	652	828	2
año	140	169	154	178	652	828	2
de	156	169	166	178	652	828	2
edad.	168	169	190	178	652	828	2
Se	192	169	202	178	652	828	2
inicia	204	169	227	178	652	828	2
la	229	169	236	178	652	828	2
diversiﬁcación	239	169	298	178	652	828	2
ali-	300	169	313	178	652	828	2
mentaria	71	181	106	190	652	828	2
o	109	181	114	190	652	828	2
alimentación	116	181	168	190	652	828	2
complementaria.	171	181	238	190	652	828	2
3.	85	193	93	202	652	828	2
Adulto	94	193	122	202	652	828	2
modiﬁcado:	125	193	172	202	652	828	2
se	175	193	183	202	652	828	2
inicia	185	193	208	202	652	828	2
alrededor	210	193	248	202	652	828	2
del	250	193	262	202	652	828	2
año	265	193	279	202	652	828	2
de	282	193	291	202	652	828	2
vida,	294	193	313	202	652	828	2
cuando	71	205	100	214	652	828	2
el	103	205	110	214	652	828	2
desarrollo	113	205	153	214	652	828	2
del	156	205	168	214	652	828	2
sistema	171	205	201	214	652	828	2
nervioso,	204	205	241	214	652	828	2
aparato	244	205	274	214	652	828	2
digestivo	277	205	313	214	652	828	2
y	71	217	76	226	652	828	2
renal	79	217	99	226	652	828	2
alcanzan	101	217	136	226	652	828	2
un	139	217	149	226	652	828	2
grado	152	217	175	226	652	828	2
similar	177	217	205	226	652	828	2
al	208	217	215	226	652	828	2
del	218	217	230	226	652	828	2
adulto.	233	217	260	226	652	828	2
Se	85	229	95	238	652	828	2
recomienda	100	229	147	238	652	828	2
introducir	152	229	192	238	652	828	2
los	197	229	209	238	652	828	2
alimentos	214	229	253	238	652	828	2
culturalmente	258	229	313	238	652	828	2
aceptados	71	241	110	250	652	828	2
y	113	241	118	250	652	828	2
disponibles.	120	241	168	250	652	828	2
En	171	241	182	250	652	828	2
Venezuela	185	241	226	250	652	828	2
se	228	241	236	250	652	828	2
acostumbra	239	241	285	250	652	828	2
iniciar	288	241	313	250	652	828	2
con	71	253	85	262	652	828	2
tubérculos	89	253	131	262	652	828	2
y	134	253	139	262	652	828	2
carnes,	143	253	171	262	652	828	2
administrados	175	253	231	262	652	828	2
en	234	253	244	262	652	828	2
sopas	248	253	270	262	652	828	2
y	273	253	278	262	652	828	2
cremas;	282	253	313	262	652	828	2
frutas	71	265	94	274	652	828	2
en	96	265	106	274	652	828	2
forma	109	265	133	274	652	828	2
de	136	265	145	274	652	828	2
purés	148	265	169	274	652	828	2
o	172	265	177	274	652	828	2
jugos	180	265	202	274	652	828	2
ofrecidos	205	265	242	274	652	828	2
con	245	265	259	274	652	828	2
cucharillas	262	265	305	274	652	828	2
y	308	265	313	274	652	828	2
en	71	277	80	286	652	828	2
taza.	83	277	102	286	652	828	2
Se	104	277	114	286	652	828	2
debe	117	277	136	286	652	828	2
iniciar	139	277	164	286	652	828	2
con	167	277	182	286	652	828	2
frutas	184	277	207	286	652	828	2
no	210	277	220	286	652	828	2
cítricas	223	277	252	286	652	828	2
en	254	277	264	286	652	828	2
cantidad	267	277	300	286	652	828	2
no	303	277	313	286	652	828	2
mayor	71	289	96	298	652	828	2
de	99	289	108	298	652	828	2
6	111	289	116	298	652	828	2
onzas	119	289	141	298	652	828	2
por	144	289	157	298	652	828	2
día,	160	289	174	298	652	828	2
sin	177	289	189	298	652	828	2
azúcar	191	289	217	298	652	828	2
ni	220	289	228	298	652	828	2
edulcorantes	230	289	281	298	652	828	2
agrega-	283	289	313	298	652	828	2
dos,	71	301	87	310	652	828	2
ya	90	301	100	310	652	828	2
que	103	301	118	310	652	828	2
el	121	301	128	310	652	828	2
consumo	131	301	167	310	652	828	2
excesivo	171	301	206	310	652	828	2
de	209	301	218	310	652	828	2
jugos	221	301	243	310	652	828	2
de	246	301	256	310	652	828	2
frutas	259	301	282	310	652	828	2
origina	285	301	313	310	652	828	2
alteraciones	71	313	119	322	652	828	2
nutricionales	122	313	173	322	652	828	2
y	176	313	181	322	652	828	2
diarreas.	185	313	219	322	652	828	2
Las	222	313	236	322	652	828	2
frutas	239	313	262	322	652	828	2
cítricas	265	313	294	322	652	828	2
(na-	297	313	313	322	652	828	2
ranja,	71	325	93	334	652	828	2
mandarina,	96	325	141	334	652	828	2
piña,	144	325	163	334	652	828	2
fresa,	166	325	188	334	652	828	2
limón,	191	325	216	334	652	828	2
guayaba,	219	325	255	334	652	828	2
tomate,	258	325	287	334	652	828	2
mora,	290	325	313	334	652	828	2
parchita)	71	337	106	346	652	828	2
no	110	337	120	346	652	828	2
deben	124	337	147	346	652	828	2
administrarse	151	337	205	346	652	828	2
en	209	337	218	346	652	828	2
este	222	337	237	346	652	828	2
periodo,	241	337	274	346	652	828	2
se	277	337	286	346	652	828	2
deben	289	337	313	346	652	828	2
introducir	71	349	110	358	652	828	2
a	113	349	117	358	652	828	2
partir	120	349	142	358	652	828	2
del	145	349	157	358	652	828	2
primer	160	349	186	358	652	828	2
año	189	349	203	358	652	828	2
de	206	349	216	358	652	828	2
vida	218	349	236	358	652	828	2
(3,7).	238	349	260	358	652	828	2
Los	85	361	100	370	652	828	2
cereales	102	361	134	370	652	828	2
sin	136	361	148	370	652	828	2
gluten	150	361	175	370	652	828	2
(arroz	177	361	201	370	652	828	2
y	203	361	208	370	652	828	2
maíz)	211	361	233	370	652	828	2
se	235	361	244	370	652	828	2
introducen	246	361	289	370	652	828	2
a	291	361	295	370	652	828	2
par-	297	361	313	370	652	828	2
tir	71	373	80	382	652	828	2
de	84	373	94	382	652	828	2
los	98	373	110	382	652	828	2
6	114	373	119	382	652	828	2
meses	124	373	148	382	652	828	2
de	153	373	162	382	652	828	2
edad,	167	373	188	382	652	828	2
y	193	373	198	382	652	828	2
aquellos	202	373	236	382	652	828	2
con	240	373	255	382	652	828	2
gluten	259	373	284	382	652	828	2
(trigo,	289	373	313	382	652	828	2
avena,	71	385	97	394	652	828	2
cebada,	100	385	130	394	652	828	2
centeno)	133	385	168	394	652	828	2
a	171	385	175	394	652	828	2
partir	179	385	200	394	652	828	2
de	204	385	213	394	652	828	2
los	216	385	228	394	652	828	2
7	231	385	236	394	652	828	2
meses,	239	385	266	394	652	828	2
excepto	269	385	301	394	652	828	2
en	304	385	313	394	652	828	2
aquellos	71	397	104	406	652	828	2
niños	107	397	129	406	652	828	2
con	131	397	146	406	652	828	2
antecedentes	149	397	200	406	652	828	2
familiares	202	397	242	406	652	828	2
de	245	397	255	406	652	828	2
alergia	257	397	284	406	652	828	2
al	287	397	294	406	652	828	2
glu-	297	397	313	406	652	828	2
ten,	71	409	86	418	652	828	2
en	88	409	98	418	652	828	2
quienes	101	409	131	418	652	828	2
se	134	409	142	418	652	828	2
recomienda	145	409	192	418	652	828	2
a	194	409	199	418	652	828	2
partir	201	409	223	418	652	828	2
de	226	409	235	418	652	828	2
los	238	409	250	418	652	828	2
9	253	409	258	418	652	828	2
meses	260	409	285	418	652	828	2
(4,7).	287	409	309	418	652	828	2
Las	85	421	99	430	652	828	2
leguminosas	102	421	152	430	652	828	2
en	155	421	164	430	652	828	2
puré,	167	421	187	430	652	828	2
coladas	190	421	220	430	652	828	2
o	223	421	228	430	652	828	2
trituradas,	230	421	271	430	652	828	2
se	273	421	282	430	652	828	2
pueden	284	421	313	430	652	828	2
iniciar	71	433	96	442	652	828	2
a	99	433	104	442	652	828	2
partir	106	433	128	442	652	828	2
de	131	433	140	442	652	828	2
los	143	433	155	442	652	828	2
7-8	157	433	171	442	652	828	2
meses	173	433	198	442	652	828	2
de	201	433	210	442	652	828	2
edad	213	433	232	442	652	828	2
(8).	234	433	249	442	652	828	2
Los	85	445	100	454	652	828	2
vegetales	102	445	140	454	652	828	2
verdes	142	445	168	454	652	828	2
pueden	171	445	199	454	652	828	2
agregarse	202	445	240	454	652	828	2
a	243	445	247	454	652	828	2
la	249	445	257	454	652	828	2
dieta	259	445	278	454	652	828	2
del	281	445	293	454	652	828	2
niño	295	445	313	454	652	828	2
a	71	457	75	466	652	828	2
partir	78	457	99	466	652	828	2
del	102	457	114	466	652	828	2
séptimo	116	457	148	466	652	828	2
mes	150	457	167	466	652	828	2
de	169	457	178	466	652	828	2
vida,	181	457	201	466	652	828	2
en	203	457	212	466	652	828	2
la	215	457	222	466	652	828	2
preparación	224	457	272	466	652	828	2
de	274	457	283	466	652	828	2
los	286	457	298	466	652	828	2
ali-	300	457	313	466	652	828	2
mentos	71	469	100	478	652	828	2
(8).	103	469	117	478	652	828	2
No	85	481	97	490	652	828	2
hay	101	481	116	490	652	828	2
evidencia	120	481	158	490	652	828	2
que	162	481	176	490	652	828	2
valide	180	481	205	490	652	828	2
la	209	481	216	490	652	828	2
necesidad	220	481	259	490	652	828	2
de	263	481	273	490	652	828	2
restringir	277	481	313	490	652	828	2
alimentos	71	493	110	502	652	828	2
con	113	493	127	502	652	828	2
potencial	130	493	167	502	652	828	2
alergénico,	170	493	214	502	652	828	2
tales	216	493	235	502	652	828	2
como	238	493	260	502	652	828	2
huevos,	263	493	294	502	652	828	2
pes-	297	493	313	502	652	828	2
cado,	71	505	92	514	652	828	2
mariscos,	96	505	134	514	652	828	2
cerdo	137	505	159	514	652	828	2
y	162	505	167	514	652	828	2
frutos	171	505	194	514	652	828	2
secos,	197	505	222	514	652	828	2
durante	225	505	255	514	652	828	2
el	258	505	265	514	652	828	2
primer	269	505	295	514	652	828	2
año	299	505	313	514	652	828	2
de	71	517	80	526	652	828	2
vida	83	517	101	526	652	828	2
en	104	517	113	526	652	828	2
niños	116	517	138	526	652	828	2
sanos	141	517	163	526	652	828	2
o	166	517	171	526	652	828	2
en	174	517	183	526	652	828	2
los	186	517	198	526	652	828	2
que	201	517	215	526	652	828	2
tengan	218	517	245	526	652	828	2
antecedentes	248	517	299	526	652	828	2
fa-	302	517	313	526	652	828	2
Edad	71	557	92	565	652	828	2
6	71	590	76	598	652	828	2
a	79	590	84	598	652	828	2
8	86	590	91	598	652	828	2
meses	94	590	121	598	652	828	2
9	71	634	76	643	652	828	2
a	79	634	84	643	652	828	2
11	86	634	96	643	652	828	2
meses	99	634	125	643	652	828	2
12	71	679	81	687	652	828	2
a	84	679	89	687	652	828	2
23	91	679	101	687	652	828	2
meses	104	679	131	687	652	828	2
miliares	327	85	360	94	652	828	2
de	362	85	371	94	652	828	2
alergias;	374	85	408	94	652	828	2
por	410	85	423	94	652	828	2
el	426	85	433	94	652	828	2
contrario,	435	85	474	94	652	828	2
su	476	85	485	94	652	828	2
restricción	488	85	530	94	652	828	2
puede	532	85	556	94	652	828	2
re-	559	85	570	94	652	828	2
lacionarse	327	97	368	106	652	828	2
con	372	97	387	106	652	828	2
deﬁciencia	391	97	434	106	652	828	2
de	439	97	448	106	652	828	2
algunos	453	97	484	106	652	828	2
nutrientes,	488	97	530	106	652	828	2
especial-	534	97	570	106	652	828	2
mente,	327	109	354	118	652	828	2
de	357	109	367	118	652	828	2
algunos	370	109	401	118	652	828	2
ácidos	404	109	430	118	652	828	2
grasos	433	109	459	118	652	828	2
de	462	109	471	118	652	828	2
cadena	474	109	502	118	652	828	2
larga	505	109	525	118	652	828	2
(omega-3)	528	109	570	118	652	828	2
(4).	327	121	342	130	652	828	2
Este	345	121	362	130	652	828	2
consenso	366	121	402	130	652	828	2
recomienda	406	121	452	130	652	828	2
la	456	121	463	130	652	828	2
introducción	466	121	517	130	652	828	2
de	520	121	530	130	652	828	2
estos	533	121	553	130	652	828	2
ali-	556	121	570	130	652	828	2
mentos	327	133	356	142	652	828	2
al	358	133	366	142	652	828	2
noveno	368	133	397	142	652	828	2
mes	399	133	415	142	652	828	2
de	418	133	427	142	652	828	2
vida,	429	133	449	142	652	828	2
excepto	451	133	482	142	652	828	2
en	484	133	494	142	652	828	2
pacientes	496	133	533	142	652	828	2
con	535	133	550	142	652	828	2
aler-	552	133	570	142	652	828	2
gia	327	145	340	154	652	828	2
demostrada.	342	145	391	154	652	828	2
La	342	157	352	166	652	828	2
densidad	356	157	391	166	652	828	2
energética	395	157	436	166	652	828	2
de	439	157	449	166	652	828	2
los	452	157	464	166	652	828	2
alimentos	468	157	507	166	652	828	2
ofrecidos	510	157	547	166	652	828	2
debe	551	157	570	166	652	828	2
ser	327	169	339	178	652	828	2
mayor	342	169	368	178	652	828	2
a	370	169	375	178	652	828	2
la	378	169	385	178	652	828	2
aportada	388	169	422	178	652	828	2
por	425	169	439	178	652	828	2
la	441	169	449	178	652	828	2
leche	452	169	473	178	652	828	2
humana,	476	169	510	178	652	828	2
es	513	169	521	178	652	828	2
decir,	524	169	546	178	652	828	2
>	549	169	554	178	652	828	2
0,8	557	169	570	178	652	828	2
kcal/g;	327	181	355	190	652	828	2
si	358	181	365	190	652	828	2
es	369	181	377	190	652	828	2
menor,	380	181	408	190	652	828	2
debe	412	181	431	190	652	828	2
incrementarse	434	181	490	190	652	828	2
el	494	181	501	190	652	828	2
volumen	505	181	540	190	652	828	2
de	543	181	553	190	652	828	2
ali-	556	181	570	190	652	828	2
mentos,	327	193	359	202	652	828	2
fraccionándolos	361	193	425	202	652	828	2
en	428	193	437	202	652	828	2
mayor	439	193	465	202	652	828	2
número	467	193	498	202	652	828	2
de	500	193	510	202	652	828	2
comidas	512	193	546	202	652	828	2
al	548	193	555	202	652	828	2
día	558	193	570	202	652	828	2
(1,9,10).	327	205	362	214	652	828	2
Con	342	217	358	226	652	828	2
base	361	217	379	226	652	828	2
en	382	217	391	226	652	828	2
las	394	217	405	226	652	828	2
sugerencias	408	217	454	226	652	828	2
de	457	217	467	226	652	828	2
la	469	217	477	226	652	828	2
Organización	479	217	533	226	652	828	2
Mundial	536	217	570	226	652	828	2
de	327	229	337	238	652	828	2
la	341	229	348	238	652	828	2
Salud	352	229	375	238	652	828	2
(OMS)	379	229	407	238	652	828	2
y	411	229	416	238	652	828	2
la	420	229	427	238	652	828	2
Organización	431	229	485	238	652	828	2
Panamericana	489	229	545	238	652	828	2
de	549	229	559	238	652	828	2
la	563	229	570	238	652	828	2
Salud	327	241	350	250	652	828	2
(OPS)	354	241	379	250	652	828	2
se	384	241	392	250	652	828	2
recomienda	396	241	443	250	652	828	2
comenzar	447	241	486	250	652	828	2
la	490	241	497	250	652	828	2
alimentación	502	241	553	250	652	828	2
del	558	241	570	250	652	828	2
niño	327	253	345	262	652	828	2
de	348	253	357	262	652	828	2
forma	359	253	383	262	652	828	2
gradual,	386	253	418	262	652	828	2
tanto	420	253	440	262	652	828	2
en	443	253	452	262	652	828	2
textura	454	253	482	262	652	828	2
como	485	253	507	262	652	828	2
en	509	253	519	262	652	828	2
consistencia	521	253	570	262	652	828	2
y	327	265	332	274	652	828	2
cantidad	335	265	369	274	652	828	2
de	372	265	381	274	652	828	2
los	384	265	396	274	652	828	2
alimentos	398	265	437	274	652	828	2
(Tabla	440	265	465	274	652	828	2
1)	468	265	477	274	652	828	2
(1,2).	479	265	501	274	652	828	2
Se	342	277	352	286	652	828	2
sugiere	355	277	384	286	652	828	2
que	388	277	402	286	652	828	2
la	406	277	413	286	652	828	2
alimentación	417	277	469	286	652	828	2
complementaria	472	277	537	286	652	828	2
cumpla	540	277	570	286	652	828	2
con	327	289	342	298	652	828	2
los	345	289	356	298	652	828	2
siguientes	359	289	399	298	652	828	2
requisitos	402	289	441	298	652	828	2
(7):	443	289	458	298	652	828	2
Oportuna:	342	301	382	310	652	828	2
se	386	301	394	310	652	828	2
debe	397	301	416	310	652	828	2
introducir	420	301	459	310	652	828	2
cuando	462	301	491	310	652	828	2
las	495	301	506	310	652	828	2
necesidades	509	301	557	310	652	828	2
de	560	301	570	310	652	828	2
energía	327	313	357	322	652	828	2
y	359	313	364	322	652	828	2
nutrientes	367	313	406	322	652	828	2
sobrepasan	409	313	453	322	652	828	2
lo	456	313	464	322	652	828	2
que	466	313	481	322	652	828	2
puede	483	313	507	322	652	828	2
proporcionarse	510	313	570	322	652	828	2
mediante	327	325	364	334	652	828	2
la	367	325	374	334	652	828	2
lactancia	377	325	412	334	652	828	2
humana	415	325	447	334	652	828	2
exclusiva.	449	325	490	334	652	828	2
Adecuada:	342	337	384	346	652	828	2
debe	387	337	406	346	652	828	2
proporcionar	408	337	460	346	652	828	2
energía,	462	337	494	346	652	828	2
proteínas	497	337	533	346	652	828	2
y	536	337	541	346	652	828	2
micro-	543	337	570	346	652	828	2
nutrientes	327	349	367	358	652	828	2
suﬁcientes	371	349	413	358	652	828	2
para	417	349	434	358	652	828	2
satisfacer	439	349	476	358	652	828	2
las	480	349	492	358	652	828	2
necesidades	496	349	543	358	652	828	2
nutri-	548	349	570	358	652	828	2
cionales	327	361	360	370	652	828	2
de	363	361	372	370	652	828	2
un	375	361	385	370	652	828	2
niño	388	361	406	370	652	828	2
en	408	361	418	370	652	828	2
crecimiento.	421	361	470	370	652	828	2
Inocua:	342	373	372	382	652	828	2
debe	374	373	393	382	652	828	2
prepararse,	395	373	439	382	652	828	2
almacenarse	442	373	491	382	652	828	2
y	493	373	498	382	652	828	2
servirse	501	373	532	382	652	828	2
de	534	373	544	382	652	828	2
forma	546	373	570	382	652	828	2
higiénica.	327	385	367	394	652	828	2
Perceptiva:	342	397	387	406	652	828	2
debe	389	397	408	406	652	828	2
atender	411	397	440	406	652	828	2
a	443	397	448	406	652	828	2
las	450	397	462	406	652	828	2
señales	464	397	493	406	652	828	2
de	496	397	505	406	652	828	2
apetito	508	397	535	406	652	828	2
y	538	397	543	406	652	828	2
de	546	397	555	406	652	828	2
sa-	558	397	570	406	652	828	2
ciedad	327	409	354	418	652	828	2
del	356	409	368	418	652	828	2
niño,	371	409	392	418	652	828	2
promoviendo	394	409	448	418	652	828	2
su	450	409	459	418	652	828	2
independencia.	462	409	522	418	652	828	2
ASPECTOS	342	433	394	442	652	828	2
PRÁCTICOS	397	433	456	442	652	828	2
SOBRE	459	433	492	442	652	828	2
LA	495	433	509	442	652	828	2
ALIMENTACIÓN	342	445	420	454	652	828	2
COMPLEMENTARIA	423	445	519	454	652	828	2
(1,3,7,9-11)	522	445	567	454	652	828	2
1.-	342	457	352	466	652	828	2
Iniciar	355	457	381	466	652	828	2
la	384	457	391	466	652	828	2
alimentación	394	457	445	466	652	828	2
complementaria	448	457	512	466	652	828	2
a	515	457	519	466	652	828	2
partir	522	457	544	466	652	828	2
de	546	457	556	466	652	828	2
los	558	457	570	466	652	828	2
6	327	469	332	478	652	828	2
meses	337	469	361	478	652	828	2
y	365	469	370	478	652	828	2
continuar	375	469	413	478	652	828	2
con	417	469	431	478	652	828	2
la	436	469	443	478	652	828	2
leche	447	469	468	478	652	828	2
humana,	473	469	507	478	652	828	2
de	511	469	521	478	652	828	2
ser	525	469	537	478	652	828	2
posible	541	469	570	478	652	828	2
hasta	327	481	348	490	652	828	2
los	351	481	362	490	652	828	2
2	365	481	370	490	652	828	2
años	373	481	391	490	652	828	2
de	394	481	403	490	652	828	2
edad.	406	481	428	490	652	828	2
2.-	342	493	352	502	652	828	2
Alimentar	355	493	396	502	652	828	2
a	399	493	403	502	652	828	2
los	406	493	418	502	652	828	2
lactantes	421	493	456	502	652	828	2
directamente,	460	493	514	502	652	828	2
sin	517	493	529	502	652	828	2
forzarlos,	532	493	570	502	652	828	2
y	327	505	332	514	652	828	2
asistir	335	505	359	514	652	828	2
al	361	505	369	514	652	828	2
niño	371	505	389	514	652	828	2
cuando	391	505	420	514	652	828	2
come	423	505	444	514	652	828	2
por	447	505	460	514	652	828	2
sí	463	505	469	514	652	828	2
solo,	472	505	491	514	652	828	2
respondiendo	494	505	548	514	652	828	2
a	550	505	554	514	652	828	2
sus	557	505	570	514	652	828	2
signos	327	517	353	526	652	828	2
de	356	517	365	526	652	828	2
hambre	368	517	398	526	652	828	2
y	401	517	406	526	652	828	2
saciedad.	408	517	445	526	652	828	2
Tabla	182	542	203	550	652	828	2
1.	206	542	213	550	652	828	2
Cantidad,	216	542	255	550	652	828	2
variedad	257	542	292	550	652	828	2
y	295	542	299	550	652	828	2
frecuencia	302	542	343	550	652	828	2
de	346	542	356	550	652	828	2
alimentos	359	542	397	550	652	828	2
a	400	542	405	550	652	828	2
ser	408	542	420	550	652	828	2
ofrecidos	423	542	460	550	652	828	2
Cantidad	427	552	463	560	652	828	2
de	466	552	476	560	652	828	2
alimentos	478	552	517	560	652	828	2
a	520	552	525	560	652	828	2
ser	527	552	540	560	652	828	2
Frecuencia	284	557	328	565	652	828	2
ofrecidos	427	562	463	571	652	828	2
en	469	562	479	571	652	828	2
cada	482	562	501	571	652	828	2
comida	504	562	533	571	652	828	2
2-3	284	575	297	583	652	828	2
comidas	299	575	333	583	652	828	2
por	336	575	349	583	652	828	2
día	351	575	364	583	652	828	2
y	367	575	371	583	652	828	2
mantener	374	575	412	583	652	828	2
Comenzar	427	580	468	588	652	828	2
con	471	580	486	588	652	828	2
2-3	488	580	501	588	652	828	2
cucharadas	504	580	551	588	652	828	2
Comenzar	141	585	182	593	652	828	2
con	185	585	199	593	652	828	2
papillas	202	585	233	593	652	828	2
espesas,	235	585	271	593	652	828	2
lactancia	284	585	319	593	652	828	2
humana.	322	585	357	593	652	828	2
por	427	590	440	598	652	828	2
comida.	442	590	474	598	652	828	2
Incrementar	477	590	525	598	652	828	2
Dependiendo	284	595	337	603	652	828	2
del	340	595	352	603	652	828	2
apetito	355	595	382	603	652	828	2
del	385	595	397	603	652	828	2
niño,	399	595	419	603	652	828	2
alimentos	141	595	179	603	652	828	2
bien	182	595	199	603	652	828	2
triturados.	202	595	242	603	652	828	2
gradualmente	427	600	482	608	652	828	2
a	485	600	490	608	652	828	2
4	492	600	497	608	652	828	2
onzas	500	600	524	608	652	828	2
se	284	605	293	613	652	828	2
pueden	296	605	326	613	652	828	2
ofrecer	329	605	357	613	652	828	2
1-2	360	605	373	613	652	828	2
meriendas	375	605	417	613	652	828	2
Textura	141	557	170	565	652	828	2
Alimentos	141	624	180	633	652	828	2
ﬁnamente	183	624	222	633	652	828	2
picados	225	624	256	633	652	828	2
y	259	624	263	633	652	828	2
alimentos	141	634	179	643	652	828	2
que	182	634	197	643	652	828	2
el	200	634	207	643	652	828	2
lactante	209	634	241	643	652	828	2
pueda	244	634	269	643	652	828	2
agarrar	141	644	170	653	652	828	2
con	172	644	187	653	652	828	2
la	190	644	197	653	652	828	2
mano.	199	644	224	653	652	828	2
3-4	284	619	297	628	652	828	2
comidas	299	619	333	628	652	828	2
por	336	619	349	628	652	828	2
día	351	619	364	628	652	828	2
y	367	619	371	628	652	828	2
lactancia	374	619	410	628	652	828	2
humana.	284	629	319	638	652	828	2
Dependiendo	321	629	375	638	652	828	2
del	378	629	390	638	652	828	2
apetito	284	639	311	648	652	828	2
del	313	639	325	648	652	828	2
niño	328	639	345	648	652	828	2
se	348	639	358	648	652	828	2
pueden	360	639	390	648	652	828	2
ofrecer	284	649	312	658	652	828	2
1-2	314	649	327	658	652	828	2
meriendas.	330	649	375	658	652	828	2
Incorporación	141	679	195	687	652	828	2
a	198	679	203	687	652	828	2
la	206	679	213	687	652	828	2
dieta	215	679	235	687	652	828	2
familiar.	238	679	269	687	652	828	2
3-4	284	664	297	672	652	828	2
comidas	299	664	333	672	652	828	2
por	336	664	349	672	652	828	2
día	351	664	364	672	652	828	2
y	367	664	371	672	652	828	2
lactancia	374	664	410	672	652	828	2
humana.	284	674	319	682	652	828	2
Taza	427	679	446	687	652	828	2
o	448	679	453	687	652	828	2
plato	456	679	476	687	652	828	2
de	479	679	489	687	652	828	2
4	491	679	496	687	652	828	2
onzas	499	679	523	687	652	828	2
Dependiendo	284	684	337	692	652	828	2
del	340	684	352	692	652	828	2
apetito	355	684	382	692	652	828	2
del	385	684	397	692	652	828	2
niño	399	684	416	692	652	828	2
se	284	694	293	702	652	828	2
pueden	296	694	326	702	652	828	2
ofrecer	329	694	357	702	652	828	2
1-2	360	694	373	702	652	828	2
meriendas.	375	694	420	702	652	828	2
Taza	427	634	446	643	652	828	2
o	448	634	453	643	652	828	2
plato	456	634	476	643	652	828	2
de	479	634	489	643	652	828	2
4	491	634	496	643	652	828	2
onzas	499	634	523	643	652	828	2
Si	71	708	79	716	652	828	2
el	82	708	89	716	652	828	2
lactante	91	708	123	716	652	828	2
no	126	708	136	716	652	828	2
es	138	708	148	716	652	828	2
amamantado,	151	708	206	716	652	828	2
darle	208	708	229	716	652	828	2
además	231	708	263	716	652	828	2
8	266	708	271	716	652	828	2
a	274	708	279	716	652	828	2
16	282	708	292	716	652	828	2
onzas	294	708	318	716	652	828	2
por	321	708	334	716	652	828	2
día	337	708	349	716	652	828	2
de	352	708	362	716	652	828	2
fórmula	365	708	395	716	652	828	2
infantil	398	708	424	716	652	828	2
y	426	708	431	716	652	828	2
1-2	434	708	447	716	652	828	2
comidas	449	708	483	716	652	828	2
adicionales	486	708	531	716	652	828	2
por	533	708	546	716	652	828	2
día.	549	708	564	716	652	828	2
Fuente:	71	722	98	729	652	828	2
Adaptado	100	722	134	729	652	828	2
de:	137	722	148	729	652	828	2
OPS-OMS,	150	722	190	729	652	828	2
2003	193	722	211	729	652	828	2
(1),	213	722	225	729	652	828	2
OMS,	230	722	250	729	652	828	2
2010	253	722	271	729	652	828	2
(2).	273	722	285	729	652	828	2
ARCHIVOS	254	760	292	768	652	828	2
VENEZOLANOS	294	760	349	768	652	828	2
DE	351	760	362	768	652	828	2
PUERICULTURA	364	760	422	768	652	828	2
Y	425	760	429	768	652	828	2
PEDIATRÍA	431	760	471	768	652	828	2
2013;	473	760	492	768	652	828	2
Vol	494	760	504	768	652	828	2
76	506	760	514	768	652	828	2
(3):	516	760	528	768	652	828	2
128	530	760	542	768	652	828	2
-	545	760	547	768	652	828	2
135	550	760	562	768	652	828	2
129	571	762	586	771	652	828	2
Alimentación	72	58	115	66	652	828	3
complementaria	118	58	169	66	652	828	3
en	171	58	179	66	652	828	3
niños	181	58	198	66	652	828	3
sanos	201	58	218	66	652	828	3
de	221	58	228	66	652	828	3
6	230	58	234	66	652	828	3
a	237	58	240	66	652	828	3
24	242	58	250	66	652	828	3
meses	253	58	272	66	652	828	3
3.-	85	85	96	94	652	828	3
Introducir	99	85	139	94	652	828	3
al	143	85	150	94	652	828	3
principio	153	85	189	94	652	828	3
un	192	85	202	94	652	828	3
solo	206	85	222	94	652	828	3
alimento	226	85	261	94	652	828	3
a	264	85	268	94	652	828	3
la	271	85	279	94	652	828	3
vez,	282	85	298	94	652	828	3
sin	302	85	313	94	652	828	3
mezclarlo.	71	97	113	106	652	828	3
Ofrecerlo	116	97	154	106	652	828	3
durante	157	97	187	106	652	828	3
dos	190	97	204	106	652	828	3
o	207	97	212	106	652	828	3
tres	215	97	230	106	652	828	3
días,	233	97	251	106	652	828	3
lo	254	97	262	106	652	828	3
que	265	97	280	106	652	828	3
permite	283	97	313	106	652	828	3
que	71	109	86	118	652	828	3
el	88	109	95	118	652	828	3
niño	97	109	115	118	652	828	3
conozca	117	109	150	118	652	828	3
su	152	109	161	118	652	828	3
sabor	164	109	185	118	652	828	3
y	188	109	193	118	652	828	3
la	195	109	202	118	652	828	3
madre	204	109	229	118	652	828	3
evalúe	232	109	258	118	652	828	3
su	260	109	269	118	652	828	3
tolerancia.	271	109	313	118	652	828	3
4.-	85	121	96	130	652	828	3
En	98	121	109	130	652	828	3
caso	112	121	129	130	652	828	3
de	132	121	141	130	652	828	3
rechazo	143	121	174	130	652	828	3
a	176	121	181	130	652	828	3
algún	183	121	205	130	652	828	3
alimento,	208	121	245	130	652	828	3
la	247	121	254	130	652	828	3
exposición	257	121	300	130	652	828	3
re-	302	121	313	130	652	828	3
petida	71	133	96	142	652	828	3
al	101	133	108	142	652	828	3
mismo,	114	133	143	142	652	828	3
en	149	133	158	142	652	828	3
pequeñas	164	133	201	142	652	828	3
cantidades,	207	133	251	142	652	828	3
favorecerá	257	133	299	142	652	828	3
su	304	133	313	142	652	828	3
aceptación.	71	145	116	154	652	828	3
Experimentar	119	145	173	154	652	828	3
con	175	145	190	154	652	828	3
diversas	192	145	225	154	652	828	3
combinaciones,	227	145	289	154	652	828	3
sabo-	292	145	313	154	652	828	3
res,	71	157	85	166	652	828	3
texturas	88	157	120	166	652	828	3
y	122	157	127	166	652	828	3
métodos	130	157	164	166	652	828	3
para	167	157	184	166	652	828	3
animar	187	157	215	166	652	828	3
al	217	157	224	166	652	828	3
niño	227	157	245	166	652	828	3
a	248	157	252	166	652	828	3
comer.	255	157	282	166	652	828	3
5.-	85	169	96	178	652	828	3
Evitar	100	169	124	178	652	828	3
las	127	169	139	178	652	828	3
distracciones	142	169	194	178	652	828	3
durante	198	169	228	178	652	828	3
las	231	169	242	178	652	828	3
horas	246	169	267	178	652	828	3
de	271	169	280	178	652	828	3
comida	284	169	313	178	652	828	3
(televisión,	71	181	116	190	652	828	3
videojuegos).	118	181	172	190	652	828	3
La	175	181	185	190	652	828	3
alimentación	188	181	239	190	652	828	3
debe	242	181	261	190	652	828	3
realizarse	263	181	301	190	652	828	3
en	304	181	313	190	652	828	3
el	71	193	78	202	652	828	3
lugar	82	193	103	202	652	828	3
más	106	193	122	202	652	828	3
apropiado	126	193	166	202	652	828	3
disponible	170	193	211	202	652	828	3
y	215	193	220	202	652	828	3
evitar	224	193	247	202	652	828	3
sitios	250	193	271	202	652	828	3
donde	275	193	300	202	652	828	3
no	303	193	313	202	652	828	3
sea	71	205	84	214	652	828	3
posible	86	205	115	214	652	828	3
controlar	117	205	153	214	652	828	3
al	156	205	163	214	652	828	3
niño,	165	205	186	214	652	828	3
tales	188	205	206	214	652	828	3
como	209	205	231	214	652	828	3
el	233	205	240	214	652	828	3
carro.	243	205	266	214	652	828	3
No	268	205	280	214	652	828	3
alimen-	283	205	313	214	652	828	3
tarlo	71	217	89	226	652	828	3
muy	92	217	110	226	652	828	3
tarde	113	217	133	226	652	828	3
(Ej.	135	217	150	226	652	828	3
luego	153	217	175	226	652	828	3
de	178	217	187	226	652	828	3
las	190	217	201	226	652	828	3
9	204	217	209	226	652	828	3
de	212	217	221	226	652	828	3
la	224	217	231	226	652	828	3
noche).	234	217	264	226	652	828	3
6.-	85	229	96	238	652	828	3
Lavarse	99	229	131	238	652	828	3
las	134	229	145	238	652	828	3
manos	149	229	175	238	652	828	3
antes	178	229	199	238	652	828	3
de	202	229	211	238	652	828	3
preparar	215	229	248	238	652	828	3
los	251	229	263	238	652	828	3
alimentos	266	229	305	238	652	828	3
y	308	229	313	238	652	828	3
lavar	71	241	91	250	652	828	3
las	94	241	105	250	652	828	3
manos	108	241	134	250	652	828	3
de	137	241	146	250	652	828	3
los	149	241	160	250	652	828	3
niños	163	241	185	250	652	828	3
antes	188	241	208	250	652	828	3
de	211	241	220	250	652	828	3
suministrárselos.	223	241	291	250	652	828	3
7.-	85	253	96	262	652	828	3
Servir	100	253	125	262	652	828	3
los	129	253	140	262	652	828	3
alimentos	144	253	183	262	652	828	3
inmediatamente	187	253	251	262	652	828	3
después	255	253	287	262	652	828	3
de	291	253	300	262	652	828	3
su	304	253	313	262	652	828	3
preparación	71	265	118	274	652	828	3
y	121	265	126	274	652	828	3
guardarlos	130	265	172	274	652	828	3
de	175	265	184	274	652	828	3
forma	188	265	212	274	652	828	3
segura,	215	265	243	274	652	828	3
si	246	265	253	274	652	828	3
no	256	265	266	274	652	828	3
son	270	265	283	274	652	828	3
consu-	287	265	313	274	652	828	3
midos	71	277	96	286	652	828	3
al	100	277	107	286	652	828	3
momento.	112	277	152	286	652	828	3
Usar	156	277	175	286	652	828	3
utensilios	180	277	218	286	652	828	3
limpios	222	277	252	286	652	828	3
y	257	277	262	286	652	828	3
seguros,	266	277	299	286	652	828	3
de	304	277	313	286	652	828	3
fácil	71	289	89	298	652	828	3
manipulación	92	289	146	298	652	828	3
por	149	289	162	298	652	828	3
el	165	289	172	298	652	828	3
niño.	175	289	195	298	652	828	3
Evitar	198	289	222	298	652	828	3
el	225	289	232	298	652	828	3
uso	235	289	249	298	652	828	3
de	252	289	261	298	652	828	3
biberones.	264	289	305	298	652	828	3
8.-	85	301	96	310	652	828	3
Iniciar	100	301	126	310	652	828	3
con	130	301	144	310	652	828	3
cantidades	148	301	190	310	652	828	3
pequeñas	194	301	232	310	652	828	3
de	235	301	245	310	652	828	3
alimentos	249	301	288	310	652	828	3
y	292	301	297	310	652	828	3
au-	300	301	313	310	652	828	3
mentar	71	313	99	322	652	828	3
la	102	313	109	322	652	828	3
cantidad,	113	313	149	322	652	828	3
consistencia	152	313	201	322	652	828	3
y	205	313	210	322	652	828	3
variedad	213	313	247	322	652	828	3
conforme	251	313	289	322	652	828	3
crece	292	313	313	322	652	828	3
el	71	325	78	334	652	828	3
niño.	81	325	101	334	652	828	3
9.-	85	337	96	346	652	828	3
No	99	337	111	346	652	828	3
añadir	114	337	139	346	652	828	3
sal	142	337	153	346	652	828	3
ni	156	337	163	346	652	828	3
azúcar,	166	337	194	346	652	828	3
los	197	337	209	346	652	828	3
cuales	212	337	237	346	652	828	3
están	239	337	260	346	652	828	3
relacionados	263	337	313	346	652	828	3
con	71	349	86	358	652	828	3
el	90	349	97	358	652	828	3
desarrollo	101	349	141	358	652	828	3
de	145	349	155	358	652	828	3
enfermedades	159	349	215	358	652	828	3
crónicas	219	349	252	358	652	828	3
del	256	349	268	358	652	828	3
adulto.	273	349	300	358	652	828	3
El	304	349	313	358	652	828	3
azúcar	71	361	97	370	652	828	3
también	99	361	132	370	652	828	3
está	134	361	150	370	652	828	3
relacionado	152	361	198	370	652	828	3
con	201	361	215	370	652	828	3
la	217	361	225	370	652	828	3
aparición	227	361	264	370	652	828	3
de	266	361	276	370	652	828	3
caries	278	361	302	370	652	828	3
en	304	361	313	370	652	828	3
niños.	71	373	95	382	652	828	3
No	99	373	111	382	652	828	3
deben	114	373	138	382	652	828	3
administrarse	141	373	195	382	652	828	3
fórmulas	198	373	234	382	652	828	3
infantiles	237	373	274	382	652	828	3
que	278	373	292	382	652	828	3
con-	295	373	313	382	652	828	3
tengan	71	385	98	394	652	828	3
sacarosa	102	385	136	394	652	828	3
en	139	385	149	394	652	828	3
su	153	385	162	394	652	828	3
composición,	166	385	219	394	652	828	3
ni	223	385	231	394	652	828	3
bebidas	235	385	265	394	652	828	3
azucaradas	269	385	313	394	652	828	3
como	71	397	93	406	652	828	3
refrescos	96	397	132	406	652	828	3
y	135	397	140	406	652	828	3
jugos	143	397	164	406	652	828	3
pasteurizados.	167	397	224	406	652	828	3
10.-	85	409	101	418	652	828	3
Por	104	409	117	418	652	828	3
el	120	409	127	418	652	828	3
riesgo	130	409	154	418	652	828	3
de	157	409	166	418	652	828	3
ahogamiento,	169	409	223	418	652	828	3
no	225	409	235	418	652	828	3
deben	238	409	262	418	652	828	3
administrar-	264	409	313	418	652	828	3
se	71	421	79	430	652	828	3
alimentos	83	421	122	430	652	828	3
que	126	421	140	430	652	828	3
por	144	421	157	430	652	828	3
su	161	421	170	430	652	828	3
tamaño	173	421	203	430	652	828	3
representen	207	421	253	430	652	828	3
riesgo	256	421	281	430	652	828	3
en	285	421	294	430	652	828	3
esta	298	421	313	430	652	828	3
edad:	71	433	93	442	652	828	3
uvas,	97	433	118	442	652	828	3
frutos	122	433	145	442	652	828	3
secos	149	433	171	442	652	828	3
(maní,	175	433	201	442	652	828	3
nueces,	205	433	235	442	652	828	3
avellanas,	239	433	278	442	652	828	3
merey),	282	433	313	442	652	828	3
cotufas,	327	85	359	94	652	828	3
caramelos	362	85	402	94	652	828	3
redondos,	405	85	444	94	652	828	3
salchichas	447	85	488	94	652	828	3
y	491	85	496	94	652	828	3
palitos	498	85	525	94	652	828	3
de	528	85	537	94	652	828	3
queso).	540	85	569	94	652	828	3
11.-	342	97	357	106	652	828	3
Se	360	97	370	106	652	828	3
recomienda	374	97	421	106	652	828	3
utilizar	424	97	452	106	652	828	3
grasas	456	97	481	106	652	828	3
en	484	97	494	106	652	828	3
pequeñas	497	97	534	106	652	828	3
cantida-	538	97	570	106	652	828	3
des	327	109	341	118	652	828	3
en	343	109	353	118	652	828	3
la	355	109	362	118	652	828	3
preparación	365	109	412	118	652	828	3
de	414	109	424	118	652	828	3
los	426	109	438	118	652	828	3
alimentos.	440	109	482	118	652	828	3
Los	484	109	499	118	652	828	3
aceites	502	109	529	118	652	828	3
sugeridos	531	109	570	118	652	828	3
son:	327	121	344	130	652	828	3
maíz,	347	121	369	130	652	828	3
girasol,	371	121	401	130	652	828	3
soya,	404	121	424	130	652	828	3
oliva	427	121	447	130	652	828	3
y	450	121	455	130	652	828	3
canola.	457	121	486	130	652	828	3
Minimizar	488	121	531	130	652	828	3
el	533	121	541	130	652	828	3
consu-	543	121	570	130	652	828	3
mo	327	133	340	142	652	828	3
de	343	133	353	142	652	828	3
grasas	356	133	381	142	652	828	3
saturadas	384	133	421	142	652	828	3
(mantequilla,	424	133	477	142	652	828	3
manteca,	484	133	520	142	652	828	3
quesos	523	133	550	142	652	828	3
fun-	553	133	570	142	652	828	3
didos	327	145	349	154	652	828	3
para	352	145	369	154	652	828	3
untar)	372	145	395	154	652	828	3
y	398	145	403	154	652	828	3
evitar	406	145	428	154	652	828	3
las	431	145	442	154	652	828	3
grasas	445	145	470	154	652	828	3
transhidrogenadas	472	145	545	154	652	828	3
(mar-	548	145	570	154	652	828	3
garina,	327	157	355	166	652	828	3
productos	358	157	397	166	652	828	3
de	400	157	409	166	652	828	3
paniﬁcación	412	157	461	166	652	828	3
industrial).	464	157	507	166	652	828	3
RIESGOS	342	181	386	190	652	828	3
DE	389	181	403	190	652	828	3
INICIAR	405	181	446	190	652	828	3
LA	449	181	463	190	652	828	3
ALIMENTACIÓN	464	181	545	190	652	828	3
COMPLEMENTARIA	342	193	440	202	652	828	3
TEMPRANA	442	193	500	202	652	828	3
O	502	193	510	202	652	828	3
TARDÍAMENTE	342	205	417	214	652	828	3
(3,7,9)	420	205	446	214	652	828	3
Cuando	342	217	373	226	652	828	3
se	375	217	384	226	652	828	3
inicia	387	217	409	226	652	828	3
tempranamente	411	217	473	226	652	828	3
puede:	476	217	503	226	652	828	3
•	342	229	345	238	652	828	3
Disminuir	352	229	393	238	652	828	3
la	398	229	405	238	652	828	3
lactancia	410	229	446	238	652	828	3
humana,	451	229	485	238	652	828	3
provocando	490	229	538	238	652	828	3
que	543	229	557	238	652	828	3
el	563	229	570	238	652	828	3
niño	352	241	370	250	652	828	3
no	373	241	383	250	652	828	3
alcance	387	241	417	250	652	828	3
sus	420	241	433	250	652	828	3
requerimientos	437	241	497	250	652	828	3
nutricionales,	500	241	555	250	652	828	3
es-	558	241	570	250	652	828	3
pecialmente	352	253	400	262	652	828	3
cuando	405	253	434	262	652	828	3
los	439	253	451	262	652	828	3
alimentos	456	253	495	262	652	828	3
ofrecidos	499	253	537	262	652	828	3
son	542	253	555	262	652	828	3
de	560	253	570	262	652	828	3
bajo	352	265	369	274	652	828	3
contenido	372	265	411	274	652	828	3
energético,	414	265	458	274	652	828	3
lo	460	265	468	274	652	828	3
cual	470	265	487	274	652	828	3
conlleva	489	265	523	274	652	828	3
a	526	265	530	274	652	828	3
malnutri-	533	265	570	274	652	828	3
ción	352	277	369	286	652	828	3
por	372	277	385	286	652	828	3
déﬁcit.	388	277	416	286	652	828	3
•	342	289	345	298	652	828	3
Incrementar	352	289	400	298	652	828	3
el	404	289	411	298	652	828	3
riesgo	414	289	439	298	652	828	3
de	442	289	452	298	652	828	3
enfermedades,	455	289	513	298	652	828	3
debido	517	289	544	298	652	828	3
a	547	289	552	298	652	828	3
que	555	289	570	298	652	828	3
se	352	301	360	310	652	828	3
reduce	364	301	391	310	652	828	3
el	395	301	402	310	652	828	3
aporte	406	301	431	310	652	828	3
de	436	301	445	310	652	828	3
los	449	301	461	310	652	828	3
factores	465	301	496	310	652	828	3
protectores	501	301	545	310	652	828	3
de	549	301	558	310	652	828	3
la	563	301	570	310	652	828	3
leche	352	313	373	322	652	828	3
humana.	376	313	410	322	652	828	3
•	342	325	345	334	652	828	3
Aumentar	351	325	391	334	652	828	3
el	394	325	401	334	652	828	3
riesgo	405	325	429	334	652	828	3
de	432	325	442	334	652	828	3
padecer	445	325	476	334	652	828	3
diarreas,	480	325	514	334	652	828	3
debido	517	325	544	334	652	828	3
a	548	325	552	334	652	828	3
que	555	325	570	334	652	828	3
los	352	337	364	346	652	828	3
alimentos	368	337	406	346	652	828	3
complementarios	410	337	479	346	652	828	3
pueden	483	337	512	346	652	828	3
ser	516	337	528	346	652	828	3
vehículos	531	337	570	346	652	828	3
de	352	349	361	358	652	828	3
agentes	364	349	394	358	652	828	3
infecciosos.	397	349	444	358	652	828	3
•	342	361	345	370	652	828	3
Incrementar	351	361	399	370	652	828	3
el	403	361	410	370	652	828	3
riesgo	414	361	439	370	652	828	3
de	443	361	452	370	652	828	3
alergias,	456	361	489	370	652	828	3
debido	493	361	521	370	652	828	3
a	525	361	529	370	652	828	3
la	533	361	540	370	652	828	3
mayor	544	361	570	370	652	828	3
permeabilidad	352	373	409	382	652	828	3
de	412	373	421	382	652	828	3
la	424	373	431	382	652	828	3
mucosa	434	373	465	382	652	828	3
intestinal	467	373	504	382	652	828	3
e	507	373	511	382	652	828	3
inmadurez	514	373	556	382	652	828	3
in-	559	373	570	382	652	828	3
munológica.	352	385	402	394	652	828	3
Los	342	397	357	406	652	828	3
riesgos	359	397	388	406	652	828	3
de	390	397	400	406	652	828	3
un	403	397	413	406	652	828	3
inicio	415	397	438	406	652	828	3
tardío	441	397	464	406	652	828	3
son:	467	397	484	406	652	828	3
•	342	409	345	418	652	828	3
Disminución	351	409	402	418	652	828	3
de	405	409	415	418	652	828	3
la	417	409	424	418	652	828	3
velocidad	427	409	466	418	652	828	3
de	469	409	478	418	652	828	3
crecimiento.	481	409	531	418	652	828	3
•	342	421	345	430	652	828	3
Deﬁciencias	351	421	400	430	652	828	3
de	403	421	412	430	652	828	3
vitaminas	415	421	454	430	652	828	3
y	457	421	462	430	652	828	3
minerales.	464	421	506	430	652	828	3
•	342	433	345	442	652	828	3
Alteraciones	351	433	401	442	652	828	3
en	405	433	414	442	652	828	3
la	418	433	425	442	652	828	3
conducta	428	433	464	442	652	828	3
alimentaria	468	433	513	442	652	828	3
y	517	433	522	442	652	828	3
en	525	433	534	442	652	828	3
el	538	433	545	442	652	828	3
desa-	549	433	570	442	652	828	3
rrollo	352	445	374	454	652	828	3
psicomotor.	377	445	424	454	652	828	3
•	342	457	345	466	652	828	3
Riesgo	351	457	378	466	652	828	3
de	381	457	391	466	652	828	3
sensibilización.	393	457	455	466	652	828	3
Tabla	81	453	102	461	652	828	3
2.	105	453	113	461	652	828	3
Requerimientos	115	453	178	461	652	828	3
de	181	453	191	461	652	828	3
energía	194	453	224	461	652	828	3
según	227	453	252	461	652	828	3
edad	254	453	274	461	652	828	3
y	277	453	282	461	652	828	3
sexo	284	453	303	461	652	828	3
Edad	70	467	91	475	652	828	3
meses	70	480	97	489	652	828	3
Varones	146	467	179	475	652	828	3
Hembras	245	467	281	475	652	828	3
Kcal/d	125	480	150	489	652	828	3
Kcal/kg/d	169	480	206	489	652	828	3
Kcal/d	225	480	250	489	652	828	3
Kcal/kg/d	270	480	307	489	652	828	3
6-7	70	494	83	502	652	828	3
653	130	494	145	502	652	828	3
79	183	494	193	502	652	828	3
604	230	494	245	502	652	828	3
78	283	494	293	502	652	828	3
7-8	70	508	83	516	652	828	3
680	130	508	145	516	652	828	3
79	183	508	193	516	652	828	3
629	230	508	245	516	652	828	3
78	283	508	293	516	652	828	3
8-9	70	521	83	530	652	828	3
702	130	521	145	530	652	828	3
79	183	521	193	530	652	828	3
652	230	521	245	530	652	828	3
78	283	521	293	530	652	828	3
9-10	70	535	88	543	652	828	3
731	130	535	145	543	652	828	3
80	183	535	193	543	652	828	3
676	230	535	245	543	652	828	3
79	283	535	293	543	652	828	3
10-11	70	549	93	557	652	828	3
752	130	549	145	557	652	828	3
80	183	549	193	557	652	828	3
694	230	549	245	557	652	828	3
79	283	549	293	557	652	828	3
11-12	70	562	93	571	652	828	3
775	130	562	145	571	652	828	3
81	183	562	193	571	652	828	3
712	230	562	245	571	652	828	3
79	283	562	293	571	652	828	3
Años	70	576	91	584	652	828	3
Varones	146	576	179	584	652	828	3
Hembras	245	576	281	584	652	828	3
1-2	70	590	83	598	652	828	3
948	130	590	145	598	652	828	3
82,4	179	590	196	598	652	828	3
865	230	590	245	598	652	828	3
80,1	279	590	297	598	652	828	3
2-3	70	603	83	612	652	828	3
1129	128	603	147	612	652	828	3
83,6	179	603	196	612	652	828	3
1047	228	603	248	612	652	828	3
80,6	279	603	297	612	652	828	3
Fuente	70	615	95	623	652	828	3
WHO-FAO-UNU,	98	615	158	623	652	828	3
2001	161	615	178	623	652	828	3
(12)	181	615	195	623	652	828	3
Tabla	79	632	101	640	652	828	3
3.Requerimientos	103	632	174	640	652	828	3
proteicos	82	642	118	650	652	828	3
según	121	642	145	650	652	828	3
edad	148	642	168	650	652	828	3
Años	71	655	91	664	652	828	3
Proteínas	109	655	147	664	652	828	3
g/kg/d	150	655	175	664	652	828	3
0,5	71	669	83	677	652	828	3
1,12	133	669	151	677	652	828	3
1	71	683	76	691	652	828	3
0,95	133	683	151	691	652	828	3
1,5	71	696	83	704	652	828	3
2	71	710	76	718	652	828	3
Edad	187	653	208	661	652	828	3
REQUERIMIENTOS	342	478	435	487	652	828	3
NUTRICIONALES	438	478	522	487	652	828	3
A	342	490	349	499	652	828	3
continuación	351	490	403	499	652	828	3
se	406	490	414	499	652	828	3
presentan	417	490	455	499	652	828	3
las	458	490	469	499	652	828	3
tablas	472	490	495	499	652	828	3
de	498	490	507	499	652	828	3
energía,	510	490	542	499	652	828	3
macro	545	490	570	499	652	828	3
y	327	502	332	511	652	828	3
micronutrientes	338	502	400	511	652	828	3
basadas	406	502	437	511	652	828	3
en	442	502	452	511	652	828	3
las	457	502	468	511	652	828	3
recomendaciones	473	502	543	511	652	828	3
de	548	502	557	511	652	828	3
la	563	502	570	511	652	828	3
Organización	327	514	381	523	652	828	3
de	385	514	394	523	652	828	3
las	397	514	409	523	652	828	3
Naciones	412	514	449	523	652	828	3
Unidas	453	514	481	523	652	828	3
para	485	514	502	523	652	828	3
la	505	514	512	523	652	828	3
Alimentación	515	514	570	523	652	828	3
(FAO-WHO-UNU–USDA-siglas	327	526	461	535	652	828	3
en	467	526	477	535	652	828	3
inglés-)	483	526	513	535	652	828	3
(12-14),	520	526	552	535	652	828	3
así	559	526	570	535	652	828	3
como	327	538	350	547	652	828	3
las	353	538	364	547	652	828	3
del	368	538	380	547	652	828	3
Instituto	383	538	417	547	652	828	3
Nacional	420	538	456	547	652	828	3
de	459	538	469	547	652	828	3
Nutrición	472	538	511	547	652	828	3
(INN)	514	538	539	547	652	828	3
para	542	538	559	547	652	828	3
la	563	538	570	547	652	828	3
población	327	550	367	559	652	828	3
venezolana	370	550	415	559	652	828	3
(15).	417	550	436	559	652	828	3
Requerimientos	342	562	407	571	652	828	3
de	409	562	419	571	652	828	3
proteínas	422	562	460	571	652	828	3
El	342	574	351	583	652	828	3
Instituto	355	574	389	583	652	828	3
Nacional	394	574	431	583	652	828	3
de	436	574	445	583	652	828	3
Nutrición	450	574	489	583	652	828	3
publicó	494	574	524	583	652	828	3
en	529	574	538	583	652	828	3
el	543	574	550	583	652	828	3
año	555	574	570	583	652	828	3
2000	327	586	348	595	652	828	3
los	351	586	363	595	652	828	3
requerimientos	366	586	428	595	652	828	3
proteicos	431	586	469	595	652	828	3
para	472	586	489	595	652	828	3
la	493	586	500	595	652	828	3
población	504	586	544	595	652	828	3
vene-	547	586	570	595	652	828	3
zolana	327	598	354	607	652	828	3
(15),	357	598	376	607	652	828	3
única	379	598	401	607	652	828	3
referencia	403	598	444	607	652	828	3
nacional	447	598	481	607	652	828	3
hasta	484	598	505	607	652	828	3
el	507	598	515	607	652	828	3
presente.	517	598	554	607	652	828	3
Sin	556	598	570	607	652	828	3
embargo,	327	610	365	619	652	828	3
durante	369	610	400	619	652	828	3
los	403	610	415	619	652	828	3
últimos	419	610	450	619	652	828	3
años,	453	610	474	619	652	828	3
dichos	478	610	505	619	652	828	3
requerimientos	509	610	570	619	652	828	3
Tabla	278	635	299	643	652	828	3
4.	302	635	310	643	652	828	3
Requerimientos	312	635	375	643	652	828	3
de	378	635	388	643	652	828	3
minerales	391	635	430	643	652	828	3
según	433	635	457	643	652	828	3
edad	460	635	480	643	652	828	3
Hierro	243	648	268	656	652	828	3
Calcio	276	648	301	656	652	828	3
Fósforo	311	648	342	656	652	828	3
Magnesio	349	648	388	656	652	828	3
Flúor	397	648	418	656	652	828	3
Yodo	435	648	455	656	652	828	3
Cobre	470	648	495	656	652	828	3
Selenio	503	648	533	656	652	828	3
Zinc	544	648	561	656	652	828	3
(mg/d)	243	658	269	666	652	828	3
(mg/d)	276	658	302	666	652	828	3
(mg/d)	313	658	339	666	652	828	3
(mg/d)	355	658	381	666	652	828	3
(mg/d)	395	658	421	666	652	828	3
(µg[1]/d)	428	658	462	666	652	828	3
(mg/d)	469	658	495	666	652	828	3
(µg/d)	506	658	529	666	652	828	3
(mg/d)	540	658	566	666	652	828	3
6-11	187	677	205	685	652	828	3
meses	207	677	234	685	652	828	3
10	251	677	261	685	652	828	3
270	281	677	296	685	652	828	3
300	319	677	334	685	652	828	3
75	363	677	373	685	652	828	3
0,5	401	677	414	685	652	828	3
50	440	677	450	685	652	828	3
0,7	476	677	489	685	652	828	3
15	513	677	523	685	652	828	3
6	550	677	555	685	652	828	3
0,85	133	696	151	704	652	828	3
1año	187	692	207	700	652	828	3
12	251	692	261	700	652	828	3
400	281	692	296	700	652	828	3
400	319	692	334	700	652	828	3
50	363	692	373	700	652	828	3
0,5	401	692	414	700	652	828	3
70	440	692	450	700	652	828	3
0,8	476	692	489	700	652	828	3
20	513	692	523	700	652	828	3
8	550	692	555	700	652	828	3
0,79	133	710	151	718	652	828	3
2	187	707	192	715	652	828	3
años	195	707	214	715	652	828	3
12	251	707	261	715	652	828	3
500	281	707	296	715	652	828	3
400	319	707	334	715	652	828	3
50	363	707	373	715	652	828	3
0,5	401	707	414	715	652	828	3
90	440	707	450	715	652	828	3
0,8	476	707	489	715	652	828	3
20	513	707	523	715	652	828	3
8	550	707	555	715	652	828	3
Fuente	71	722	92	729	652	828	3
WHO-FAO-UNU,	94	722	147	729	652	828	3
2007	149	722	165	729	652	828	3
(13)	167	722	179	729	652	828	3
Fuente	187	721	212	729	652	828	3
Instituto	215	721	243	729	652	828	3
Nacional	245	721	276	729	652	828	3
de	279	721	287	729	652	828	3
Nutricion,	290	721	324	729	652	828	3
2000	326	721	344	729	652	828	3
(15)	346	721	361	729	652	828	3
130	52	762	67	771	652	828	3
ARCHIVOS	73	760	111	768	652	828	3
VENEZOLANOS	113	760	168	768	652	828	3
DE	170	760	181	768	652	828	3
PUERICULTURA	183	760	241	768	652	828	3
Y	243	760	248	768	652	828	3
PEDIATRÍA	250	760	290	768	652	828	3
2013;	292	760	311	768	652	828	3
Vol	313	760	323	768	652	828	3
76	325	760	333	768	652	828	3
(3):	335	760	347	768	652	828	3
128	349	760	361	768	652	828	3
-	364	760	366	768	652	828	3
135	369	760	381	768	652	828	3
Alimentación	369	59	412	66	652	828	4
complementaria	414	59	466	66	652	828	4
en	468	59	476	66	652	828	4
niños	478	59	495	66	652	828	4
sanos	497	59	515	66	652	828	4
de	517	59	525	66	652	828	4
6	527	59	531	66	652	828	4
a	533	59	537	66	652	828	4
24	539	59	547	66	652	828	4
meses	549	59	569	66	652	828	4
6-11,9	71	118	96	126	652	828	4
meses	99	118	125	126	652	828	4
1año	71	131	91	139	652	828	4
2	71	144	76	152	652	828	4
años	79	144	98	152	652	828	4
Vit	143	96	153	105	652	828	4
A	155	96	161	105	652	828	4
(UI)	144	105	159	114	652	828	4
1166	142	118	162	126	652	828	4
1332	142	131	162	139	652	828	4
1332	142	144	162	152	652	828	4
Tabla	219	86	241	94	652	828	4
5.	243	86	251	94	652	828	4
Requerimientos	254	86	317	94	652	828	4
de	320	86	330	94	652	828	4
Vitaminas	332	86	372	94	652	828	4
según	374	86	399	94	652	828	4
edad	402	86	422	94	652	828	4
Vit	182	96	192	105	652	828	4
E	195	96	201	105	652	828	4
Vit	261	96	271	105	652	828	4
K	274	96	280	105	652	828	4
Vit	300	96	311	105	652	828	4
C	314	96	320	105	652	828	4
Tiamina	334	96	366	105	652	828	4
Riboﬂavin	370	96	409	105	652	828	4
Niacina	414	96	444	105	652	828	4
(mg/d)	178	105	204	114	652	828	4
Vit	212	105	223	114	652	828	4
D	225	105	232	114	652	828	4
(UI)	235	105	250	114	652	828	4
(µg/d)	259	105	283	114	652	828	4
(mg/d)	297	105	323	114	652	828	4
(mg/d)	337	105	363	114	652	828	4
a(mg/d)	374	105	405	114	652	828	4
(mg/d)	416	105	442	114	652	828	4
4	189	118	194	126	652	828	4
400	224	118	239	126	652	828	4
10	266	118	276	126	652	828	4
35	305	118	315	126	652	828	4
0,3	344	118	356	126	652	828	4
0,4	383	118	396	126	652	828	4
4	427	118	432	126	652	828	4
6	189	131	194	139	652	828	4
400	224	131	239	139	652	828	4
15	266	131	276	139	652	828	4
40	305	131	315	139	652	828	4
0,5	344	131	356	139	652	828	4
0,5	383	131	396	139	652	828	4
6	427	131	432	139	652	828	4
6	189	144	194	152	652	828	4
400	224	144	239	152	652	828	4
15	266	144	276	152	652	828	4
40	305	144	315	152	652	828	4
0,5	344	144	356	152	652	828	4
0,5	383	144	396	152	652	828	4
6	427	144	432	152	652	828	4
Folatos	454	96	483	105	652	828	4
(µg/d)	457	105	480	114	652	828	4
80	464	118	474	126	652	828	4
150	461	131	476	139	652	828	4
150	461	144	476	152	652	828	4
Vit	496	96	506	105	652	828	4
B12	509	96	525	105	652	828	4
(µg/d)	499	105	522	114	652	828	4
0,5	504	118	517	126	652	828	4
0,9	504	131	517	139	652	828	4
0,9	504	144	517	152	652	828	4
Vit	539	96	549	105	652	828	4
B6	552	96	563	105	652	828	4
(mg/d)	538	105	564	114	652	828	4
0,3	545	118	557	126	652	828	4
0,5	545	131	557	139	652	828	4
0,5	545	144	557	152	652	828	4
Equivalencia	71	156	117	163	652	828	4
de	119	156	128	163	652	828	4
conversión:	130	156	171	163	652	828	4
1ER	174	156	189	163	652	828	4
Vit	192	156	201	163	652	828	4
A	203	156	208	163	652	828	4
=	210	156	215	163	652	828	4
3.33	217	156	233	163	652	828	4
UI	235	156	243	163	652	828	4
Vit	246	156	255	163	652	828	4
A	257	156	262	163	652	828	4
1	267	156	271	163	652	828	4
µg	274	156	283	163	652	828	4
Vit	285	156	294	163	652	828	4
D	297	156	303	163	652	828	4
=	305	156	310	163	652	828	4
40	312	156	321	163	652	828	4
UI	323	156	331	163	652	828	4
Vit	334	156	343	163	652	828	4
D	346	156	351	163	652	828	4
UI:	71	164	81	171	652	828	4
Unidades	84	164	118	171	652	828	4
internacionales.	120	164	176	171	652	828	4
ER:	179	164	192	171	652	828	4
Equivalentes	194	164	240	171	652	828	4
de	243	164	251	171	652	828	4
retinol	254	164	276	171	652	828	4
Fuente	71	172	96	179	652	828	4
Adaptado	101	172	135	179	652	828	4
de	137	172	146	179	652	828	4
referencias:	149	172	190	179	652	828	4
15,	193	172	204	179	652	828	4
21,22	206	172	226	179	652	828	4
proteicos	71	192	108	201	652	828	4
han	111	192	125	201	652	828	4
disminuido	128	192	174	201	652	828	4
progresivamente	176	192	244	201	652	828	4
hasta	246	192	267	201	652	828	4
los	270	192	281	201	652	828	4
valores	284	192	313	201	652	828	4
que	71	204	86	213	652	828	4
establecen	88	204	131	213	652	828	4
la	133	204	140	213	652	828	4
mayoría	143	204	176	213	652	828	4
de	179	204	188	213	652	828	4
los	191	204	203	213	652	828	4
organismos	205	204	252	213	652	828	4
e	255	204	259	213	652	828	4
instituciones	262	204	313	213	652	828	4
internacionales	71	216	133	225	652	828	4
(13,14),	138	216	171	225	652	828	4
los	176	216	188	225	652	828	4
cuales	194	216	219	225	652	828	4
se	225	216	234	225	652	828	4
especifican	239	216	285	225	652	828	4
en	291	216	300	225	652	828	4
la	306	216	313	225	652	828	4
Tabla	71	228	93	237	652	828	4
3.	96	228	104	237	652	828	4
Requerimientos	85	240	150	249	652	828	4
de	153	240	162	249	652	828	4
carbohidratos	165	240	222	249	652	828	4
El	85	252	94	261	652	828	4
Instituto	99	252	133	261	652	828	4
Nacional	137	252	174	261	652	828	4
de	179	252	188	261	652	828	4
Nutrición	193	252	232	261	652	828	4
(INN)	236	252	261	261	652	828	4
recomienda	266	252	313	261	652	828	4
que	71	264	86	273	652	828	4
los	89	264	101	273	652	828	4
requerimientos	104	264	166	273	652	828	4
de	169	264	179	273	652	828	4
carbohidratos	182	264	238	273	652	828	4
para	241	264	259	273	652	828	4
la	262	264	270	273	652	828	4
población	273	264	313	273	652	828	4
general	71	276	101	285	652	828	4
venezolana	104	276	149	285	652	828	4
deben	152	276	176	285	652	828	4
oscilar	179	276	206	285	652	828	4
entre	209	276	229	285	652	828	4
56-69%	232	276	264	285	652	828	4
de	267	276	276	285	652	828	4
las	279	276	290	285	652	828	4
calo-	293	276	313	285	652	828	4
rías	71	288	86	297	652	828	4
totales	88	288	115	297	652	828	4
de	118	288	127	297	652	828	4
la	130	288	138	297	652	828	4
dieta	140	288	160	297	652	828	4
diaria	163	288	186	297	652	828	4
(15),	189	288	209	297	652	828	4
sin	211	288	223	297	652	828	4
embargo,	226	288	264	297	652	828	4
una	267	288	282	297	652	828	4
ingesta	284	288	313	297	652	828	4
de	71	300	80	309	652	828	4
carbohidratos,	84	300	142	309	652	828	4
mayor	146	300	172	309	652	828	4
del	176	300	188	309	652	828	4
60%	192	300	211	309	652	828	4
de	215	300	224	309	652	828	4
la	228	300	235	309	652	828	4
energía	239	300	269	309	652	828	4
total,	273	300	294	309	652	828	4
está	297	300	313	309	652	828	4
relacionada	71	312	118	321	652	828	4
al	121	312	128	321	652	828	4
descenso	131	312	168	321	652	828	4
del	170	312	183	321	652	828	4
HDL	185	312	206	321	652	828	4
y	209	312	214	321	652	828	4
aumento	216	312	251	321	652	828	4
de	254	312	264	321	652	828	4
los	266	312	278	321	652	828	4
triglicé-	281	312	313	321	652	828	4
ridos	71	324	91	333	652	828	4
(14,16-18),	95	324	141	333	652	828	4
por	144	324	158	333	652	828	4
lo	161	324	169	333	652	828	4
cual	173	324	190	333	652	828	4
se	193	324	201	333	652	828	4
recomienda	205	324	253	333	652	828	4
no	256	324	266	333	652	828	4
sobrepasar	270	324	313	333	652	828	4
este	71	336	87	345	652	828	4
valor.	90	336	113	345	652	828	4
El	117	336	126	345	652	828	4
consumo	129	336	166	345	652	828	4
de	169	336	179	345	652	828	4
azúcar	182	336	209	345	652	828	4
no	212	336	223	345	652	828	4
debe	226	336	245	345	652	828	4
exceder	249	336	280	345	652	828	4
el	284	336	291	345	652	828	4
10%	295	336	313	345	652	828	4
de	71	348	80	357	652	828	4
las	84	348	95	357	652	828	4
calorías,	99	348	133	357	652	828	4
lo	136	348	144	357	652	828	4
que	148	348	162	357	652	828	4
representa	166	348	208	357	652	828	4
un	211	348	221	357	652	828	4
consumo	224	348	261	357	652	828	4
aproximado	265	348	313	357	652	828	4
de	71	360	80	369	652	828	4
25g/1000	83	360	122	369	652	828	4
Kcal	125	360	144	369	652	828	4
(15).	147	360	166	369	652	828	4
Requerimientos	85	372	150	381	652	828	4
de	153	372	162	381	652	828	4
grasas	165	372	192	381	652	828	4
(17,19)	194	372	224	381	652	828	4
Recomendaciones	85	384	158	393	652	828	4
de	160	384	170	393	652	828	4
ingesta:	172	384	203	393	652	828	4
El	205	384	214	393	652	828	4
consumo	217	384	253	393	652	828	4
de	255	384	265	393	652	828	4
grasas	267	384	292	393	652	828	4
debe	294	384	313	393	652	828	4
llegar	71	396	94	405	652	828	4
hasta	96	396	117	405	652	828	4
un	120	396	130	405	652	828	4
30%	132	396	151	405	652	828	4
del	154	396	166	405	652	828	4
requerimiento	168	396	225	405	652	828	4
calórico	227	396	260	405	652	828	4
total	262	396	280	405	652	828	4
Ácidos	85	408	113	417	652	828	4
Grasos	116	408	144	417	652	828	4
Saturados	147	408	186	417	652	828	4
<	189	408	194	417	652	828	4
7%	197	408	211	417	652	828	4
Ácidos	85	420	113	429	652	828	4
Grasos	116	420	144	429	652	828	4
Polinsaturados	147	420	206	429	652	828	4
10%	208	420	227	429	652	828	4
Ácidos	85	432	113	441	652	828	4
Grasos	116	432	144	441	652	828	4
Monosaturados	147	432	208	441	652	828	4
≥	211	432	217	441	652	828	4
13%	219	432	238	441	652	828	4
Colesterol	85	444	126	453	652	828	4
<300	129	444	150	453	652	828	4
mg/d	152	444	173	453	652	828	4
Relación	85	456	121	465	652	828	4
Omega	123	456	152	465	652	828	4
6/Omega	155	456	192	465	652	828	4
3:	194	456	202	465	652	828	4
5/1	205	456	218	465	652	828	4
Los	85	468	100	477	652	828	4
ácidos	103	468	128	477	652	828	4
grasos	131	468	156	477	652	828	4
trans	159	468	178	477	652	828	4
deben	181	468	205	477	652	828	4
representar	207	468	252	477	652	828	4
menos	254	468	280	477	652	828	4
del	283	468	295	477	652	828	4
1%.	297	468	313	477	652	828	4
Requerimientos	85	480	150	489	652	828	4
de	153	480	162	489	652	828	4
ﬁbra	165	480	184	489	652	828	4
Los	85	492	100	501	652	828	4
requerimientos	103	492	164	501	652	828	4
de	167	492	176	501	652	828	4
fibra	179	492	198	501	652	828	4
en	200	492	210	501	652	828	4
niños	213	492	235	501	652	828	4
de	237	492	247	501	652	828	4
6	249	492	254	501	652	828	4
a	257	492	261	501	652	828	4
12	264	492	274	501	652	828	4
meses	276	492	301	501	652	828	4
de	304	492	313	501	652	828	4
edad	71	504	90	513	652	828	4
no	93	504	103	513	652	828	4
se	106	504	114	513	652	828	4
han	117	504	132	513	652	828	4
determinado	135	504	186	513	652	828	4
por	189	504	202	513	652	828	4
existir	205	504	231	513	652	828	4
escasos	233	504	264	513	652	828	4
datos	267	504	288	513	652	828	4
sobre	291	504	313	513	652	828	4
efectos	71	516	100	525	652	828	4
adversos	103	516	138	525	652	828	4
y	141	516	146	525	652	828	4
la	149	516	157	525	652	828	4
preocupación	160	516	215	525	652	828	4
respecto	218	516	252	525	652	828	4
a	255	516	259	525	652	828	4
la	262	516	269	525	652	828	4
capacidad	272	516	313	525	652	828	4
del	71	528	83	537	652	828	4
niño	87	528	105	537	652	828	4
para	109	528	126	537	652	828	4
manejar	130	528	163	537	652	828	4
las	167	528	178	537	652	828	4
cantidades	182	528	225	537	652	828	4
en	229	528	238	537	652	828	4
exceso.	242	528	272	537	652	828	4
De	276	528	288	537	652	828	4
1	291	528	296	537	652	828	4
a	300	528	305	537	652	828	4
3	308	528	313	537	652	828	4
años	71	540	89	549	652	828	4
de	93	540	103	549	652	828	4
edad,	106	540	128	549	652	828	4
se	131	540	140	549	652	828	4
recomienda	143	540	191	549	652	828	4
la	194	540	202	549	652	828	4
ingesta	205	540	234	549	652	828	4
de	238	540	247	549	652	828	4
19	251	540	261	549	652	828	4
g/d	264	540	277	549	652	828	4
de	281	540	290	549	652	828	4
fibra	294	540	313	549	652	828	4
total	71	552	89	561	652	828	4
(14).	92	552	112	561	652	828	4
Durante	115	552	148	561	652	828	4
la	151	552	158	561	652	828	4
introducción	161	552	213	561	652	828	4
de	216	552	226	561	652	828	4
alimentos	229	552	268	561	652	828	4
sólidos	272	552	301	561	652	828	4
en	304	552	313	561	652	828	4
la	71	564	78	573	652	828	4
dieta	81	564	101	573	652	828	4
del	103	564	116	573	652	828	4
niño,	118	564	139	573	652	828	4
deben	142	564	166	573	652	828	4
ser	168	564	180	573	652	828	4
incluidos	183	564	220	573	652	828	4
cereales	223	564	256	573	652	828	4
de	258	564	268	573	652	828	4
granos	271	564	298	573	652	828	4
en-	300	564	313	573	652	828	4
teros,	71	576	93	585	652	828	4
panes,	97	576	123	585	652	828	4
frutas	126	576	150	585	652	828	4
y	153	576	158	585	652	828	4
vegetales,	162	576	203	585	652	828	4
fuentes	206	576	236	585	652	828	4
de	239	576	249	585	652	828	4
fibra	253	576	272	585	652	828	4
soluble	276	576	305	585	652	828	4
e	309	576	313	585	652	828	4
insoluble	71	588	108	597	652	828	4
(20).	111	588	131	597	652	828	4
La	85	600	96	609	652	828	4
fórmula	98	600	130	609	652	828	4
Fibra	132	600	153	609	652	828	4
(g)=	156	600	173	609	652	828	4
edad	175	600	194	609	652	828	4
(años)	197	600	222	609	652	828	4
+	224	600	230	609	652	828	4
5,	232	600	240	609	652	828	4
está	242	600	258	609	652	828	4
recomendada	260	600	313	609	652	828	4
para	71	612	88	621	652	828	4
niños	91	612	113	621	652	828	4
de	115	612	125	621	652	828	4
3	128	612	133	621	652	828	4
a	136	612	140	621	652	828	4
19	143	612	153	621	652	828	4
años,	156	612	177	621	652	828	4
con	179	612	194	621	652	828	4
un	197	612	207	621	652	828	4
mínimo	210	612	241	621	652	828	4
de	244	612	253	621	652	828	4
14g/1000	256	612	294	621	652	828	4
kcal	297	612	313	621	652	828	4
(15,20).	71	624	103	633	652	828	4
Requerimientos	85	636	150	645	652	828	4
de	153	636	162	645	652	828	4
minerales	165	636	206	645	652	828	4
y	208	636	213	645	652	828	4
vitaminas	215	636	255	645	652	828	4
Los	85	648	100	657	652	828	4
requerimientos	102	648	161	657	652	828	4
de	163	648	173	657	652	828	4
estos	175	648	195	657	652	828	4
micronutrientes	197	648	258	657	652	828	4
para	261	648	278	657	652	828	4
niños	280	648	301	657	652	828	4
de	304	648	313	657	652	828	4
uno	71	660	86	669	652	828	4
u	88	660	93	669	652	828	4
otro	96	660	112	669	652	828	4
sexo,	114	660	135	669	652	828	4
se	137	660	145	669	652	828	4
presentan	148	660	185	669	652	828	4
según	188	660	211	669	652	828	4
edad	213	660	232	669	652	828	4
en	235	660	244	669	652	828	4
las	246	660	257	669	652	828	4
Tablas	260	660	285	669	652	828	4
4	288	660	293	669	652	828	4
y	295	660	300	669	652	828	4
5.	303	660	310	669	652	828	4
GRUPOS	85	684	127	693	652	828	4
DE	129	684	143	693	652	828	4
ALIMENTOS	146	684	206	693	652	828	4
El	85	696	94	705	652	828	4
requerimiento	96	696	152	705	652	828	4
total	155	696	172	705	652	828	4
se	175	696	183	705	652	828	4
debe	185	696	204	705	652	828	4
cubrir	207	696	231	705	652	828	4
con	233	696	247	705	652	828	4
los	250	696	261	705	652	828	4
6	264	696	269	705	652	828	4
grupos	271	696	298	705	652	828	4
bá-	300	696	313	705	652	828	4
sicos	71	708	91	717	652	828	4
de	93	708	103	717	652	828	4
alimentos:	105	708	147	717	652	828	4
lácteos,	149	708	179	717	652	828	4
vegetales,	182	708	222	717	652	828	4
frutas,	224	708	249	717	652	828	4
almidones,	252	708	295	717	652	828	4
car-	298	708	313	717	652	828	4
nes,	71	720	87	729	652	828	4
grasas	89	720	114	729	652	828	4
(Tabla	117	720	143	729	652	828	4
6).	145	720	156	729	652	828	4
Tabla	398	180	420	188	652	828	4
6.	423	180	430	188	652	828	4
Raciones	433	180	470	188	652	828	4
diarias	473	180	500	188	652	828	4
Grupo	332	193	357	201	652	828	4
de	360	193	370	201	652	828	4
alimentos	373	193	411	201	652	828	4
Edad	498	193	519	201	652	828	4
<1	466	206	476	214	652	828	4
año	479	206	494	214	652	828	4
1-2	519	206	532	214	652	828	4
años	535	206	555	214	652	828	4
Lácteos	332	218	364	227	652	828	4
2-3*	472	218	488	227	652	828	4
1-2	530	218	543	227	652	828	4
Vegetales	332	231	372	239	652	828	4
½-1	472	231	488	239	652	828	4
1	534	231	539	239	652	828	4
2-	474	244	482	252	652	828	4
3	482	243	487	252	652	828	4
Frutas	332	244	358	252	652	828	4
3-4	530	244	543	252	652	828	4
Harinas,	332	257	366	265	652	828	4
pastas	368	257	395	265	652	828	4
y	398	257	402	265	652	828	4
tubérculos	405	257	446	265	652	828	4
3-4	474	257	487	265	652	828	4
4-6	530	257	543	265	652	828	4
Carnes	332	269	361	278	652	828	4
y	364	269	368	278	652	828	4
quesos	371	269	400	278	652	828	4
2-3	474	269	487	278	652	828	4
1-2	530	269	543	278	652	828	4
Grasas	332	282	361	290	652	828	4
1-1	469	282	482	290	652	828	4
½	484	282	492	290	652	828	4
2-4	530	282	543	290	652	828	4
*Incluye	332	294	361	301	652	828	4
leche	363	294	382	301	652	828	4
humana,	385	294	416	301	652	828	4
fórmulas	418	294	449	301	652	828	4
infantiles	451	294	483	301	652	828	4
y	485	294	489	301	652	828	4
leche	492	294	511	301	652	828	4
de	513	294	522	301	652	828	4
vaca.	525	294	544	301	652	828	4
Fuente	332	305	357	312	652	828	4
Adaptado	359	305	393	312	652	828	4
de	396	305	405	312	652	828	4
Garcia	407	305	431	312	652	828	4
y	433	305	437	312	652	828	4
Dini,	440	305	456	312	652	828	4
2009	458	305	476	312	652	828	4
(9)	478	305	488	312	652	828	4
ESTATUS	342	326	386	335	652	828	4
DE	388	326	402	335	652	828	4
DEFICIENCIA	405	326	472	335	652	828	4
DE	474	326	488	335	652	828	4
MICRONUTRIENTES	342	338	442	347	652	828	4
EN	445	338	459	347	652	828	4
EL	462	338	475	347	652	828	4
NIÑO	477	338	503	347	652	828	4
VENEZOLANO	342	350	413	359	652	828	4
ENTRE	415	350	450	359	652	828	4
6	453	350	458	359	652	828	4
Y	460	350	467	359	652	828	4
24	470	350	480	359	652	828	4
MESES	482	350	516	359	652	828	4
Hierro:	342	362	374	371	652	828	4
la	377	362	384	371	652	828	4
anemia	387	362	416	371	652	828	4
y	419	362	424	371	652	828	4
deﬁciencia	427	362	471	371	652	828	4
de	474	362	483	371	652	828	4
hierro	486	362	510	371	652	828	4
constituyen	513	362	559	371	652	828	4
el	563	362	570	371	652	828	4
problema	327	374	365	383	652	828	4
nutricional	370	374	413	383	652	828	4
más	418	374	434	383	652	828	4
frecuente	439	374	476	383	652	828	4
a	481	374	485	383	652	828	4
nivel	490	374	510	383	652	828	4
mundial.	515	374	550	383	652	828	4
Los	555	374	570	383	652	828	4
grupos	327	386	355	395	652	828	4
más	357	386	373	395	652	828	4
susceptibles	375	386	424	395	652	828	4
a	426	386	430	395	652	828	4
la	433	386	440	395	652	828	4
pérdida	442	386	472	395	652	828	4
de	475	386	484	395	652	828	4
este	486	386	502	395	652	828	4
nutriente	504	386	540	395	652	828	4
son	542	386	556	395	652	828	4
los	558	386	570	395	652	828	4
lactantes,	327	398	365	407	652	828	4
preescolares	368	398	418	407	652	828	4
y	421	398	426	407	652	828	4
escolares,	429	398	469	407	652	828	4
mujeres	472	398	504	407	652	828	4
en	507	398	516	407	652	828	4
edad	520	398	539	407	652	828	4
fértil	542	398	561	407	652	828	4
y	565	398	570	407	652	828	4
embarazadas	327	410	379	419	652	828	4
(23).	382	410	401	419	652	828	4
La	342	422	352	431	652	828	4
realidad	356	422	388	431	652	828	4
venezolana	391	422	436	431	652	828	4
con	440	422	454	431	652	828	4
respecto	458	422	491	431	652	828	4
a	495	422	499	431	652	828	4
la	503	422	510	431	652	828	4
deﬁciencia	514	422	557	431	652	828	4
de	560	422	570	431	652	828	4
hierro	327	434	351	443	652	828	4
y/o	354	434	366	443	652	828	4
anemia	368	434	397	443	652	828	4
no	400	434	410	443	652	828	4
se	412	434	420	443	652	828	4
conoce	422	434	451	443	652	828	4
en	453	434	462	443	652	828	4
forma	465	434	488	443	652	828	4
global.	491	434	518	443	652	828	4
En	520	434	531	443	652	828	4
la	534	434	541	443	652	828	4
ciudad	543	434	570	443	652	828	4
de	327	446	337	455	652	828	4
Caracas	340	446	371	455	652	828	4
se	374	446	382	455	652	828	4
reportó	385	446	414	455	652	828	4
en	417	446	426	455	652	828	4
el	429	446	436	455	652	828	4
año	439	446	454	455	652	828	4
2003	456	446	476	455	652	828	4
que	479	446	494	455	652	828	4
57%	496	446	515	455	652	828	4
de	518	446	527	455	652	828	4
los	530	446	541	455	652	828	4
meno-	544	446	570	455	652	828	4
res	327	458	339	467	652	828	4
de	342	458	352	467	652	828	4
dos	355	458	368	467	652	828	4
años	371	458	390	467	652	828	4
de	393	458	402	467	652	828	4
edad	405	458	424	467	652	828	4
presentaban	427	458	475	467	652	828	4
anemia	478	458	507	467	652	828	4
(24)	510	458	526	467	652	828	4
y	529	458	534	467	652	828	4
en	537	458	547	467	652	828	4
2007	550	458	570	467	652	828	4
la	327	470	335	479	652	828	4
prevalencia	338	470	384	479	652	828	4
fue	388	470	401	479	652	828	4
de	405	470	414	479	652	828	4
67,86%	418	470	449	479	652	828	4
en	452	470	462	479	652	828	4
lactantes	465	470	500	479	652	828	4
y	504	470	509	479	652	828	4
de	513	470	522	479	652	828	4
33,18%	526	470	557	479	652	828	4
en	560	470	570	479	652	828	4
preescolares	327	482	377	491	652	828	4
(25).	380	482	399	491	652	828	4
En	402	482	413	491	652	828	4
2012	415	482	435	491	652	828	4
ern	441	482	454	491	652	828	4
Caracas,	457	482	491	491	652	828	4
se	494	482	502	491	652	828	4
reportó	505	482	534	491	652	828	4
una	536	482	551	491	652	828	4
pre-	554	482	570	491	652	828	4
valencia	327	494	361	503	652	828	4
de	364	494	373	503	652	828	4
anemia	376	494	405	503	652	828	4
de	408	494	418	503	652	828	4
14,3%	421	494	447	503	652	828	4
en	450	494	459	503	652	828	4
escolares	462	494	499	503	652	828	4
entre	502	494	522	503	652	828	4
6	525	494	530	503	652	828	4
y	533	494	538	503	652	828	4
8	541	494	546	503	652	828	4
años,	549	494	570	503	652	828	4
siendo	327	506	354	515	652	828	4
el	356	506	363	515	652	828	4
grupo	365	506	388	515	652	828	4
más	391	506	407	515	652	828	4
afectado	409	506	443	515	652	828	4
el	445	506	452	515	652	828	4
estrato	454	506	481	515	652	828	4
social	483	506	506	515	652	828	4
V	508	506	516	515	652	828	4
y	518	506	523	515	652	828	4
los	525	506	537	515	652	828	4
varones	539	506	570	515	652	828	4
de	327	518	337	527	652	828	4
8	339	518	344	527	652	828	4
años.	347	518	368	527	652	828	4
La	370	518	381	527	652	828	4
deﬁciencia	384	518	427	527	652	828	4
de	430	518	439	527	652	828	4
hierro	442	518	466	527	652	828	4
(niveles	468	518	500	527	652	828	4
bajo	502	518	520	527	652	828	4
de	522	518	532	527	652	828	4
ferritina)	534	518	570	527	652	828	4
afectó	327	530	352	539	652	828	4
al	355	530	362	539	652	828	4
67,3%	365	530	391	539	652	828	4
de	393	530	403	539	652	828	4
los	406	530	417	539	652	828	4
escolares	420	530	457	539	652	828	4
independientemente	460	530	540	539	652	828	4
del	543	530	555	539	652	828	4
es-	558	530	570	539	652	828	4
tado	327	542	345	551	652	828	4
nutricional	347	542	391	551	652	828	4
(26).	393	542	413	551	652	828	4
En	342	554	353	563	652	828	4
los	356	554	367	563	652	828	4
estados	370	554	400	563	652	828	4
Cojedes,	402	554	437	563	652	828	4
Guárico	440	554	472	563	652	828	4
y	475	554	480	563	652	828	4
Portuguesa,	483	554	530	563	652	828	4
en	533	554	542	563	652	828	4
el	545	554	552	563	652	828	4
año	555	554	570	563	652	828	4
2004,	327	566	350	575	652	828	4
la	353	566	360	575	652	828	4
anemia	364	566	393	575	652	828	4
estuvo	396	566	422	575	652	828	4
presente	425	566	459	575	652	828	4
en	462	566	471	575	652	828	4
71,4%	474	566	500	575	652	828	4
de	504	566	513	575	652	828	4
los	516	566	528	575	652	828	4
niños.	531	566	555	575	652	828	4
En	559	566	570	575	652	828	4
Vargas	327	578	354	587	652	828	4
para	358	578	375	587	652	828	4
2001,	378	578	400	587	652	828	4
la	404	578	411	587	652	828	4
prevalencia	414	578	460	587	652	828	4
era	463	578	475	587	652	828	4
de	479	578	488	587	652	828	4
63,7%	491	578	517	587	652	828	4
de	520	578	530	587	652	828	4
anemia	533	578	562	587	652	828	4
y	565	578	570	587	652	828	4
64%	327	590	346	599	652	828	4
para	350	590	367	599	652	828	4
deﬁciencia	371	590	415	599	652	828	4
de	419	590	428	599	652	828	4
hierro	432	590	456	599	652	828	4
en	461	590	470	599	652	828	4
menores	474	590	508	599	652	828	4
de	512	590	522	599	652	828	4
2	526	590	531	599	652	828	4
años;	535	590	556	599	652	828	4
en	560	590	570	599	652	828	4
niños	327	602	349	611	652	828	4
entre	351	602	371	611	652	828	4
2	374	602	379	611	652	828	4
y	381	602	386	611	652	828	4
4	388	602	393	611	652	828	4
años,	395	602	416	611	652	828	4
fue	418	602	431	611	652	828	4
de	434	602	443	611	652	828	4
46,7%	445	602	471	611	652	828	4
y	473	602	478	611	652	828	4
40,2%	481	602	506	611	652	828	4
respectivamen-	509	602	570	611	652	828	4
te	327	614	335	623	652	828	4
(27).	337	614	357	623	652	828	4
La	342	626	352	635	652	828	4
deﬁciencia	356	626	399	635	652	828	4
de	403	626	412	635	652	828	4
hierro	416	626	440	635	652	828	4
en	444	626	453	635	652	828	4
14	457	626	467	635	652	828	4
ciudades	471	626	506	635	652	828	4
del	510	626	522	635	652	828	4
país	525	626	542	635	652	828	4
indica	545	626	570	635	652	828	4
que	327	638	342	647	652	828	4
en	346	638	355	647	652	828	4
los	359	638	371	647	652	828	4
estratos	374	638	405	647	652	828	4
IV	409	638	419	647	652	828	4
y	423	638	428	647	652	828	4
V	432	638	439	647	652	828	4
de	443	638	452	647	652	828	4
Graffar	456	638	485	647	652	828	4
Mendez	489	638	521	647	652	828	4
Castellano,	525	638	570	647	652	828	4
48%	327	650	346	659	652	828	4
de	348	650	358	659	652	828	4
los	360	650	372	659	652	828	4
niños	374	650	396	659	652	828	4
entre	398	650	418	659	652	828	4
6	421	650	426	659	652	828	4
meses	428	650	453	659	652	828	4
y	455	650	460	659	652	828	4
2	463	650	468	659	652	828	4
años	470	650	488	659	652	828	4
tiene	491	650	510	659	652	828	4
anemia	513	650	542	659	652	828	4
y	544	650	549	659	652	828	4
52%	551	650	570	659	652	828	4
deﬁciencia	327	662	371	671	652	828	4
de	375	662	385	671	652	828	4
hierro.	390	662	416	671	652	828	4
En	421	662	432	671	652	828	4
menores	437	662	471	671	652	828	4
de	475	662	485	671	652	828	4
5	490	662	495	671	652	828	4
años,	499	662	520	671	652	828	4
de	525	662	534	671	652	828	4
estratos	539	662	570	671	652	828	4
bajos,	327	674	351	683	652	828	4
la	355	674	362	683	652	828	4
prevalencia	366	674	412	683	652	828	4
de	415	674	425	683	652	828	4
anemia	428	674	457	683	652	828	4
fue	461	674	474	683	652	828	4
de	477	674	487	683	652	828	4
43%	491	674	509	683	652	828	4
(27).	513	674	532	683	652	828	4
Estudios	535	674	570	683	652	828	4
publicados	327	686	371	695	652	828	4
en	374	686	383	695	652	828	4
2005	386	686	406	695	652	828	4
reportaron	409	686	450	695	652	828	4
que	453	686	467	695	652	828	4
hay	470	686	485	695	652	828	4
deﬁciencia	488	686	531	695	652	828	4
de	534	686	543	695	652	828	4
hierro	546	686	570	695	652	828	4
hasta	327	698	348	707	652	828	4
un	351	698	361	707	652	828	4
77,7%	363	698	389	707	652	828	4
y	392	698	397	707	652	828	4
de	400	698	409	707	652	828	4
anemia	412	698	441	707	652	828	4
ferropénica	444	698	489	707	652	828	4
de	492	698	501	707	652	828	4
23,6%	504	698	530	707	652	828	4
(28).	533	698	552	707	652	828	4
Estudios	342	710	376	719	652	828	4
en	378	710	387	719	652	828	4
poblaciones	389	710	437	719	652	828	4
indígenas,	439	710	479	719	652	828	4
tales	481	710	500	719	652	828	4
como,	502	710	526	719	652	828	4
el	529	710	536	719	652	828	4
poblado	538	710	570	719	652	828	4
Piaroa	327	722	353	731	652	828	4
del	355	722	367	731	652	828	4
estado	370	722	395	731	652	828	4
Amazonas,	397	722	442	731	652	828	4
la	444	722	451	731	652	828	4
prevalencia	454	722	499	731	652	828	4
de	502	722	511	731	652	828	4
anemia	514	722	543	731	652	828	4
fue	545	722	558	731	652	828	4
de	560	722	570	731	652	828	4
ARCHIVOS	254	760	292	768	652	828	4
VENEZOLANOS	294	760	349	768	652	828	4
DE	351	760	362	768	652	828	4
PUERICULTURA	364	760	422	768	652	828	4
Y	425	760	429	768	652	828	4
PEDIATRÍA	431	760	471	768	652	828	4
2013;	473	760	492	768	652	828	4
Vol	494	760	504	768	652	828	4
76	506	760	514	768	652	828	4
(3):	516	760	528	768	652	828	4
128	530	760	542	768	652	828	4
-	545	760	547	768	652	828	4
135	550	760	562	768	652	828	4
131	571	762	586	771	652	828	4
Alimentación	72	58	115	66	652	828	5
complementaria	118	58	169	66	652	828	5
en	171	58	179	66	652	828	5
niños	181	58	198	66	652	828	5
sanos	201	58	218	66	652	828	5
de	221	58	228	66	652	828	5
6	230	58	234	66	652	828	5
a	237	58	240	66	652	828	5
24	242	58	250	66	652	828	5
meses	253	58	272	66	652	828	5
100%	71	85	94	94	652	828	5
en	97	85	106	94	652	828	5
las	109	85	120	94	652	828	5
niñas	122	85	143	94	652	828	5
menores	146	85	179	94	652	828	5
de	182	85	191	94	652	828	5
10	194	85	204	94	652	828	5
años	206	85	225	94	652	828	5
y	227	85	232	94	652	828	5
de	235	85	244	94	652	828	5
90%	247	85	265	94	652	828	5
en	267	85	277	94	652	828	5
las	279	85	290	94	652	828	5
ado-	296	85	313	94	652	828	5
lescentes	71	97	107	106	652	828	5
de	110	97	119	106	652	828	5
11	126	97	136	106	652	828	5
a	139	97	143	106	652	828	5
20	147	97	157	106	652	828	5
años.	160	97	181	106	652	828	5
El	184	97	193	106	652	828	5
déﬁcit	196	97	221	106	652	828	5
de	224	97	234	106	652	828	5
hierro	237	97	261	106	652	828	5
fue	264	97	277	106	652	828	5
de	280	97	289	106	652	828	5
56%,	293	97	313	106	652	828	5
31%	71	109	89	118	652	828	5
y	92	109	97	118	652	828	5
55%	99	109	118	118	652	828	5
en	120	109	130	118	652	828	5
los	132	109	144	118	652	828	5
grupos	146	109	173	118	652	828	5
de	176	109	185	118	652	828	5
1	188	109	193	118	652	828	5
a	195	109	200	118	652	828	5
3	202	109	207	118	652	828	5
años,	210	109	230	118	652	828	5
4	233	109	238	118	652	828	5
a	240	109	245	118	652	828	5
10	247	109	257	118	652	828	5
y	260	109	265	118	652	828	5
11-20	267	109	290	118	652	828	5
años,	293	109	313	118	652	828	5
respectivamente.	71	121	138	130	652	828	5
En	141	121	152	130	652	828	5
los	156	121	168	130	652	828	5
varones	171	121	202	130	652	828	5
se	206	121	214	130	652	828	5
reportó	218	121	246	130	652	828	5
una	250	121	264	130	652	828	5
prevalencia	268	121	313	130	652	828	5
de	71	133	80	142	652	828	5
anemia	84	133	112	142	652	828	5
de	115	133	125	142	652	828	5
100%,	128	133	153	142	652	828	5
91%	157	133	175	142	652	828	5
y	178	133	183	142	652	828	5
83%,	186	133	207	142	652	828	5
así	210	133	221	142	652	828	5
como	224	133	246	142	652	828	5
déﬁcit	249	133	274	142	652	828	5
de	277	133	286	142	652	828	5
hierro	290	133	313	142	652	828	5
de	71	145	80	154	652	828	5
50%,	83	145	104	154	652	828	5
36%	106	145	125	154	652	828	5
y	127	145	132	154	652	828	5
25%	135	145	153	154	652	828	5
en	156	145	165	154	652	828	5
los	168	145	179	154	652	828	5
mismos	182	145	213	154	652	828	5
grupos	216	145	243	154	652	828	5
de	245	145	255	154	652	828	5
edad	257	145	276	154	652	828	5
(23).	279	145	298	154	652	828	5
Vitamina	85	157	125	166	652	828	5
A:	127	157	137	166	652	828	5
en	140	157	149	166	652	828	5
los	151	157	163	166	652	828	5
países	165	157	190	166	652	828	5
en	192	157	202	166	652	828	5
vías	204	157	220	166	652	828	5
de	222	157	232	166	652	828	5
desarrollo	234	157	274	166	652	828	5
se	276	157	285	166	652	828	5
estima	287	157	313	166	652	828	5
que	71	169	86	178	652	828	5
hay	89	169	104	178	652	828	5
127	107	169	122	178	652	828	5
millones	126	169	160	178	652	828	5
de	164	169	173	178	652	828	5
niños	177	169	198	178	652	828	5
preescolares	202	169	251	178	652	828	5
con	255	169	269	178	652	828	5
Déﬁcit	273	169	300	178	652	828	5
de	304	169	313	178	652	828	5
Vitamina	71	181	108	190	652	828	5
A	110	181	117	190	652	828	5
(DVA)	119	181	146	190	652	828	5
(29).	149	181	168	190	652	828	5
Estudios	85	193	120	202	652	828	5
realizados	123	193	163	202	652	828	5
en	166	193	176	202	652	828	5
niños	178	193	200	202	652	828	5
de	203	193	212	202	652	828	5
2	215	193	220	202	652	828	5
a	223	193	228	202	652	828	5
6	231	193	236	202	652	828	5
años	239	193	257	202	652	828	5
de	260	193	269	202	652	828	5
edad,	272	193	294	202	652	828	5
pro-	297	193	313	202	652	828	5
venientes	71	205	109	214	652	828	5
de	112	205	122	214	652	828	5
zonas	125	205	148	214	652	828	5
de	152	205	161	214	652	828	5
bajos	165	205	186	214	652	828	5
recursos	193	205	226	214	652	828	5
urbanas	230	205	261	214	652	828	5
y	264	205	269	214	652	828	5
rurales	273	205	300	214	652	828	5
de	304	205	313	214	652	828	5
Maracaibo,	71	217	116	226	652	828	5
reportaron	121	217	162	226	652	828	5
un	166	217	176	226	652	828	5
DVA	181	217	201	226	652	828	5
de	205	217	214	226	652	828	5
35,4%	219	217	244	226	652	828	5
en	249	217	258	226	652	828	5
la	262	217	270	226	652	828	5
población	274	217	313	226	652	828	5
total	71	229	89	238	652	828	5
y	91	229	96	238	652	828	5
48,3%	99	229	125	238	652	828	5
para	127	229	145	238	652	828	5
los	147	229	159	238	652	828	5
provenientes	161	229	213	238	652	828	5
de	215	229	225	238	652	828	5
las	227	229	238	238	652	828	5
zonas	241	229	264	238	652	828	5
rurales	266	229	293	238	652	828	5
para	296	229	313	238	652	828	5
el	71	241	78	250	652	828	5
año	81	241	95	250	652	828	5
2002	98	241	118	250	652	828	5
(30).	121	241	140	250	652	828	5
En	85	253	96	262	652	828	5
2003,	99	253	121	262	652	828	5
en	123	253	133	262	652	828	5
la	135	253	142	262	652	828	5
población	145	253	184	262	652	828	5
rural	187	253	205	262	652	828	5
del	208	253	220	262	652	828	5
estado	222	253	248	262	652	828	5
Lara,	250	253	271	262	652	828	5
el	273	253	280	262	652	828	5
DVA	283	253	303	262	652	828	5
se	305	253	313	262	652	828	5
presentó	71	265	105	274	652	828	5
en	107	265	117	274	652	828	5
el	119	265	127	274	652	828	5
100%	129	265	152	274	652	828	5
de	155	265	164	274	652	828	5
los	167	265	178	274	652	828	5
menores	181	265	215	274	652	828	5
de	217	265	227	274	652	828	5
2	229	265	234	274	652	828	5
años;	236	265	258	274	652	828	5
91,43%	260	265	291	274	652	828	5
entre	293	265	313	274	652	828	5
2	71	277	76	286	652	828	5
y	79	277	84	286	652	828	5
6,	87	277	94	286	652	828	5
y	97	277	102	286	652	828	5
78,18%	105	277	136	286	652	828	5
de	139	277	149	286	652	828	5
6	151	277	156	286	652	828	5
a	159	277	164	286	652	828	5
14	167	277	177	286	652	828	5
años	180	277	198	286	652	828	5
de	201	277	210	286	652	828	5
edad,	213	277	235	286	652	828	5
con	238	277	252	286	652	828	5
lo	255	277	263	286	652	828	5
cual	266	277	282	286	652	828	5
en	285	277	295	286	652	828	5
esta	298	277	313	286	652	828	5
población	71	289	111	298	652	828	5
es	114	289	122	298	652	828	5
un	126	289	136	298	652	828	5
problema	139	289	177	298	652	828	5
de	180	289	190	298	652	828	5
salud	193	289	214	298	652	828	5
pública.	218	289	250	298	652	828	5
La	253	289	264	298	652	828	5
prevalencia	267	289	313	298	652	828	5
de	71	301	81	310	652	828	5
helmintiasis	83	301	132	310	652	828	5
es	134	301	143	310	652	828	5
de	145	301	155	310	652	828	5
42,7%,	158	301	186	310	652	828	5
lo	189	301	196	310	652	828	5
cual	199	301	216	310	652	828	5
agudiza	219	301	250	310	652	828	5
el	252	301	260	310	652	828	5
DVA	262	301	283	310	652	828	5
(31).	285	301	304	310	652	828	5
En	85	313	96	322	652	828	5
escolares	99	313	136	322	652	828	5
de	138	313	148	322	652	828	5
6	150	313	155	322	652	828	5
a	158	313	162	322	652	828	5
8	165	313	170	322	652	828	5
años	172	313	190	322	652	828	5
de	193	313	202	322	652	828	5
edad	205	313	224	322	652	828	5
de	226	313	236	322	652	828	5
Caracas,	238	313	273	322	652	828	5
se	275	313	283	322	652	828	5
encon-	286	313	313	322	652	828	5
tró	71	325	82	334	652	828	5
prevalencia	85	325	131	334	652	828	5
del	134	325	146	334	652	828	5
déﬁcit	149	325	174	334	652	828	5
de	176	325	186	334	652	828	5
57,1%	188	325	214	334	652	828	5
en	217	325	226	334	652	828	5
todos	229	325	251	334	652	828	5
los	253	325	265	334	652	828	5
estratos	268	325	298	334	652	828	5
so-	301	325	313	334	652	828	5
ciales	71	337	94	346	652	828	5
e	97	337	101	346	652	828	5
independientes	104	337	164	346	652	828	5
del	167	337	179	346	652	828	5
estado	181	337	207	346	652	828	5
nutricional	210	337	253	346	652	828	5
(26).	256	337	275	346	652	828	5
Zinc:	85	349	108	358	652	828	5
en	111	349	120	358	652	828	5
Venezuela	123	349	164	358	652	828	5
el	169	349	176	358	652	828	5
déﬁcit	179	349	204	358	652	828	5
de	207	349	216	358	652	828	5
zinc	219	349	236	358	652	828	5
se	238	349	247	358	652	828	5
relaciona	250	349	286	358	652	828	5
con	289	349	303	358	652	828	5
el	306	349	313	358	652	828	5
estrato	71	361	98	370	652	828	5
socioeconómico	101	361	166	370	652	828	5
y	170	361	175	370	652	828	5
educativo,	178	361	219	370	652	828	5
lo	223	361	231	370	652	828	5
cual	234	361	251	370	652	828	5
afecta	254	361	278	370	652	828	5
a	281	361	286	370	652	828	5
la	289	361	297	370	652	828	5
po-	300	361	313	370	652	828	5
blación	71	373	101	382	652	828	5
de	103	373	112	382	652	828	5
más	115	373	131	382	652	828	5
bajo	133	373	150	382	652	828	5
nivel.	153	373	175	382	652	828	5
En	178	373	189	382	652	828	5
el	191	373	199	382	652	828	5
estado	201	373	226	382	652	828	5
Zulia	229	373	250	382	652	828	5
se	252	373	261	382	652	828	5
ha	263	373	273	382	652	828	5
reportado	275	373	313	382	652	828	5
deﬁciencia	71	385	114	394	652	828	5
en	117	385	126	394	652	828	5
19,6%,	129	385	157	394	652	828	5
principalmente	160	385	220	394	652	828	5
en	222	385	232	394	652	828	5
niños	234	385	256	394	652	828	5
de	258	385	268	394	652	828	5
3	270	385	275	394	652	828	5
a	278	385	282	394	652	828	5
7	285	385	290	394	652	828	5
años.	292	385	313	394	652	828	5
En	71	397	82	406	652	828	5
otra	87	397	103	406	652	828	5
población	107	397	147	406	652	828	5
de	152	397	161	406	652	828	5
la	166	397	173	406	652	828	5
ciudad	178	397	205	406	652	828	5
de	209	397	219	406	652	828	5
Maracaibo	224	397	266	406	652	828	5
se	271	397	280	406	652	828	5
reportó	284	397	313	406	652	828	5
38,36%	71	409	102	418	652	828	5
en	104	409	114	418	652	828	5
niños	116	409	138	418	652	828	5
de	140	409	150	418	652	828	5
3	152	409	157	418	652	828	5
meses	160	409	184	418	652	828	5
a	187	409	191	418	652	828	5
8	193	409	198	418	652	828	5
años	201	409	219	418	652	828	5
integrantes	222	409	266	418	652	828	5
de	268	409	277	418	652	828	5
comuni-	280	409	313	418	652	828	5
dades	71	421	94	430	652	828	5
de	97	421	106	430	652	828	5
bajos	109	421	130	430	652	828	5
ingresos	132	421	166	430	652	828	5
(32).	168	421	188	430	652	828	5
En	190	421	201	430	652	828	5
Mérida	204	421	233	430	652	828	5
se	236	421	244	430	652	828	5
detectó	247	421	276	430	652	828	5
deﬁcien-	278	421	313	430	652	828	5
cia	71	433	83	442	652	828	5
de	85	433	94	442	652	828	5
este	97	433	112	442	652	828	5
oligoelemento	114	433	172	442	652	828	5
entre	174	433	194	442	652	828	5
38,5%	196	433	222	442	652	828	5
y	224	433	229	442	652	828	5
45%	232	433	250	442	652	828	5
de	252	433	262	442	652	828	5
preescolares	264	433	313	442	652	828	5
(33).	71	445	90	454	652	828	5
En	93	445	105	454	652	828	5
un	108	445	118	454	652	828	5
poblado	121	445	153	454	652	828	5
rural,	156	445	178	454	652	828	5
del	181	445	193	454	652	828	5
estado	197	445	222	454	652	828	5
Lara,	225	445	246	454	652	828	5
el	249	445	257	454	652	828	5
19,7%	260	445	286	454	652	828	5
de	289	445	298	454	652	828	5
los	302	445	313	454	652	828	5
niños	71	457	93	466	652	828	5
presentó	96	457	130	466	652	828	5
deﬁciencia	133	457	176	466	652	828	5
de	179	457	189	466	652	828	5
zinc,	192	457	211	466	652	828	5
afectando	214	457	253	466	652	828	5
más	256	457	272	466	652	828	5
a	275	457	280	466	652	828	5
los	283	457	295	466	652	828	5
me-	298	457	313	466	652	828	5
nores	71	469	93	478	652	828	5
de	96	469	105	478	652	828	5
2	109	469	114	478	652	828	5
años.	117	469	138	478	652	828	5
La	141	469	152	478	652	828	5
deﬁciencia	155	469	198	478	652	828	5
de	202	469	211	478	652	828	5
zinc	214	469	231	478	652	828	5
ha	234	469	244	478	652	828	5
sido	247	469	264	478	652	828	5
relacionada	267	469	313	478	652	828	5
como	71	481	93	490	652	828	5
factor	96	481	119	490	652	828	5
de	122	481	132	490	652	828	5
riesgo	134	481	159	490	652	828	5
para	161	481	179	490	652	828	5
diarrea	181	481	209	490	652	828	5
persistente	212	481	255	490	652	828	5
(34).	257	481	277	490	652	828	5
Yodo:	85	493	110	502	652	828	5
La	113	493	124	502	652	828	5
deﬁciencia	126	493	170	502	652	828	5
de	172	493	182	502	652	828	5
yodo	185	493	205	502	652	828	5
es	207	493	216	502	652	828	5
reconocida	218	493	262	502	652	828	5
actualmente	265	493	313	502	652	828	5
como	71	505	93	514	652	828	5
la	98	505	105	514	652	828	5
principal	109	505	145	514	652	828	5
causa	149	505	171	514	652	828	5
de	176	505	185	514	652	828	5
discapacidad	190	505	241	514	652	828	5
humana	246	505	277	514	652	828	5
(retardo	282	505	313	514	652	828	5
mental)	71	517	102	526	652	828	5
que	104	517	118	526	652	828	5
puede	121	517	145	526	652	828	5
ser	147	517	159	526	652	828	5
prevenida	161	517	201	526	652	828	5
(35).	203	517	222	526	652	828	5
La	225	517	235	526	652	828	5
nutrición	238	517	274	526	652	828	5
adecuada	276	517	313	526	652	828	5
de	71	529	81	538	652	828	5
yodo	84	529	104	538	652	828	5
en	107	529	116	538	652	828	5
una	119	529	134	538	652	828	5
población	137	529	176	538	652	828	5
es	179	529	188	538	652	828	5
evaluada	191	529	226	538	652	828	5
mediante	229	529	266	538	652	828	5
la	269	529	276	538	652	828	5
determi-	279	529	313	538	652	828	5
nación	71	541	98	550	652	828	5
de	100	541	110	550	652	828	5
la	113	541	120	550	652	828	5
Concentración	123	541	181	550	652	828	5
de	184	541	193	550	652	828	5
Yodo	196	541	217	550	652	828	5
Urinario	219	541	253	550	652	828	5
(CYU)	256	541	284	550	652	828	5
en	287	541	296	550	652	828	5
una	299	541	313	550	652	828	5
muestra	71	553	103	562	652	828	5
representativa	105	553	161	562	652	828	5
de	164	553	173	562	652	828	5
niños	175	553	197	562	652	828	5
en	199	553	209	562	652	828	5
edad	211	553	230	562	652	828	5
escolar.	233	553	263	562	652	828	5
La	265	553	276	562	652	828	5
OMS	278	553	300	562	652	828	5
re-	302	553	313	562	652	828	5
comienda	71	565	110	574	652	828	5
una	112	565	127	574	652	828	5
mediana	129	565	163	574	652	828	5
de	165	565	175	574	652	828	5
CYU	177	565	198	574	652	828	5
≥	200	565	206	574	652	828	5
100	208	565	223	574	652	828	5
μg/L,	226	565	247	574	652	828	5
siempre	250	565	281	574	652	828	5
y	284	565	289	574	652	828	5
cuan-	291	565	313	574	652	828	5
do	71	577	81	586	652	828	5
no	84	577	94	586	652	828	5
menos	97	577	123	586	652	828	5
del	126	577	138	586	652	828	5
20%	141	577	159	586	652	828	5
de	162	577	171	586	652	828	5
muestras	174	577	210	586	652	828	5
individuales	213	577	261	586	652	828	5
reporten	264	577	298	586	652	828	5
va-	300	577	313	586	652	828	5
lores	71	589	91	598	652	828	5
menores	93	589	127	598	652	828	5
de	130	589	139	598	652	828	5
50	142	589	152	598	652	828	5
μg/L,	155	589	176	598	652	828	5
como	179	589	201	598	652	828	5
indicativo	204	589	244	598	652	828	5
de	247	589	256	598	652	828	5
una	259	589	273	598	652	828	5
adecuada	276	589	313	598	652	828	5
nutrición	71	601	107	610	652	828	5
de	110	601	119	610	652	828	5
yodo	122	601	142	610	652	828	5
en	145	601	154	610	652	828	5
la	157	601	164	610	652	828	5
población	167	601	206	610	652	828	5
(36).	209	601	228	610	652	828	5
Un	85	613	97	622	652	828	5
adecuado	100	613	138	622	652	828	5
aporte	140	613	165	622	652	828	5
de	167	613	177	622	652	828	5
yodo	179	613	199	622	652	828	5
es	202	613	210	622	652	828	5
esencial	212	613	244	622	652	828	5
para	247	613	264	622	652	828	5
mantener	266	613	304	622	652	828	5
la	306	613	313	622	652	828	5
función	71	625	102	634	652	828	5
tiroidea	104	625	135	634	652	828	5
normal.	138	625	169	634	652	828	5
El	171	625	180	634	652	828	5
monitoreo	183	625	224	634	652	828	5
de	227	625	237	634	652	828	5
yoduria	239	625	270	634	652	828	5
en	273	625	282	634	652	828	5
escola-	285	625	313	634	652	828	5
res	71	637	83	646	652	828	5
de	85	637	94	646	652	828	5
la	97	637	104	646	652	828	5
zona	106	637	125	646	652	828	5
andina	128	637	154	646	652	828	5
mostró	157	637	184	646	652	828	5
un	187	637	197	646	652	828	5
incremento	199	637	244	646	652	828	5
en	246	637	256	646	652	828	5
la	258	637	265	646	652	828	5
mediana	268	637	302	646	652	828	5
de	304	637	313	646	652	828	5
133	71	649	86	658	652	828	5
μg/L	90	649	109	658	652	828	5
en	112	649	122	658	652	828	5
1993-1996	126	649	169	658	652	828	5
a	173	649	177	658	652	828	5
187	181	649	196	658	652	828	5
μg/L	200	649	219	658	652	828	5
en	222	649	232	658	652	828	5
1999.	235	649	258	658	652	828	5
Durante	262	649	294	658	652	828	5
este	298	649	313	658	652	828	5
mismo	71	661	98	670	652	828	5
intervalo,	102	661	140	670	652	828	5
la	144	661	151	670	652	828	5
proporción	155	661	199	670	652	828	5
de	203	661	212	670	652	828	5
muestras	216	661	252	670	652	828	5
con	256	661	270	670	652	828	5
una	274	661	288	670	652	828	5
CYU	292	661	313	670	652	828	5
menor	71	673	97	682	652	828	5
de	100	673	109	682	652	828	5
50	112	673	122	682	652	828	5
μg/L	126	673	145	682	652	828	5
disminuyó	148	673	190	682	652	828	5
desde	193	673	216	682	652	828	5
16,5%	219	673	245	682	652	828	5
a	248	673	253	682	652	828	5
2,4%	256	673	277	682	652	828	5
(37).	280	673	299	682	652	828	5
En	302	673	313	682	652	828	5
el	71	685	78	694	652	828	5
2005,	80	685	103	694	652	828	5
en	105	685	115	694	652	828	5
30	117	685	127	694	652	828	5
poblaciones	129	685	177	694	652	828	5
de	179	685	188	694	652	828	5
Los	190	685	205	694	652	828	5
Andes,	207	685	235	694	652	828	5
se	237	685	246	694	652	828	5
midió	248	685	271	694	652	828	5
la	273	685	281	694	652	828	5
yoduria	283	685	313	694	652	828	5
en	71	697	81	706	652	828	5
1198	85	697	105	706	652	828	5
escolares,	109	697	148	706	652	828	5
hallándose	153	697	196	706	652	828	5
una	200	697	215	706	652	828	5
mediana	219	697	253	706	652	828	5
de	258	697	267	706	652	828	5
185	272	697	287	706	652	828	5
μg/L,	291	697	313	706	652	828	5
concentraciones	71	709	135	718	652	828	5
por	139	709	152	718	652	828	5
debajo	155	709	182	718	652	828	5
de	185	709	194	718	652	828	5
50	197	709	207	718	652	828	5
μg/L	210	709	229	718	652	828	5
en	232	709	242	718	652	828	5
2,83%	245	709	270	718	652	828	5
y	274	709	279	718	652	828	5
concen-	282	709	313	718	652	828	5
traciones	71	721	107	730	652	828	5
mayores	110	721	144	730	652	828	5
de	146	721	156	730	652	828	5
300	158	721	173	730	652	828	5
μg/L	176	721	195	730	652	828	5
en	197	721	207	730	652	828	5
30%	209	721	228	730	652	828	5
del	230	721	243	730	652	828	5
total	245	721	263	730	652	828	5
de	266	721	275	730	652	828	5
muestras	278	721	313	730	652	828	5
132	52	762	67	771	652	828	5
analizadas	327	85	369	94	652	828	5
(36).	372	85	391	94	652	828	5
En	395	85	406	94	652	828	5
2007	409	85	429	94	652	828	5
se	432	85	441	94	652	828	5
realizó	444	85	471	94	652	828	5
en	474	85	484	94	652	828	5
el	487	85	494	94	652	828	5
estado	498	85	523	94	652	828	5
Trujillo	526	85	557	94	652	828	5
un	560	85	570	94	652	828	5
estudio	327	97	356	106	652	828	5
en	360	97	370	106	652	828	5
el	374	97	381	106	652	828	5
cual	385	97	402	106	652	828	5
se	406	97	414	106	652	828	5
analizaron	418	97	460	106	652	828	5
400	464	97	479	106	652	828	5
muestras	483	97	519	106	652	828	5
casuales	523	97	556	106	652	828	5
de	560	97	570	106	652	828	5
orina	327	109	348	118	652	828	5
en	350	109	360	118	652	828	5
escolares.	362	109	401	118	652	828	5
La	403	109	414	118	652	828	5
mediana	416	109	450	118	652	828	5
de	452	109	462	118	652	828	5
excreción	464	109	503	118	652	828	5
urinaria	505	109	536	118	652	828	5
de	538	109	548	118	652	828	5
yodo	550	109	570	118	652	828	5
fue	327	121	340	130	652	828	5
166	342	121	357	130	652	828	5
μg/L;	360	121	382	130	652	828	5
solo	384	121	401	130	652	828	5
6,25%	403	121	429	130	652	828	5
de	431	121	441	130	652	828	5
los	443	121	455	130	652	828	5
niños	457	121	478	130	652	828	5
presentaron	481	121	527	130	652	828	5
niveles	530	121	558	130	652	828	5
de	560	121	570	130	652	828	5
CYU	327	133	349	142	652	828	5
menores	352	133	385	142	652	828	5
de	389	133	398	142	652	828	5
50	401	133	411	142	652	828	5
μg/L	414	133	433	142	652	828	5
y	436	133	441	142	652	828	5
8,75%	444	133	470	142	652	828	5
presentaron	473	133	520	142	652	828	5
niveles	523	133	551	142	652	828	5
ma-	554	133	570	142	652	828	5
yores	327	145	349	154	652	828	5
de	352	145	361	154	652	828	5
300	364	145	379	154	652	828	5
μg/L.	382	145	404	154	652	828	5
En	409	145	420	154	652	828	5
2003,	423	145	445	154	652	828	5
en	448	145	458	154	652	828	5
la	460	145	468	154	652	828	5
cuenca	470	145	498	154	652	828	5
del	501	145	513	154	652	828	5
Orinoco	516	145	549	154	652	828	5
tam-	551	145	570	154	652	828	5
bién	327	157	345	166	652	828	5
se	347	157	356	166	652	828	5
ha	358	157	368	166	652	828	5
demostrado	371	157	417	166	652	828	5
poblaciones	420	157	468	166	652	828	5
yodo	471	157	491	166	652	828	5
suﬁciente	493	157	532	166	652	828	5
(38).	534	157	554	166	652	828	5
La	342	169	352	178	652	828	5
encuesta	355	169	389	178	652	828	5
nacional	392	169	425	178	652	828	5
de	428	169	437	178	652	828	5
yodo,	440	169	462	178	652	828	5
realizada	465	169	501	178	652	828	5
en	503	169	513	178	652	828	5
1998,	515	169	538	178	652	828	5
demos-	540	169	570	178	652	828	5
tró	327	181	339	190	652	828	5
la	341	181	348	190	652	828	5
alta	351	181	365	190	652	828	5
incidencia	368	181	409	190	652	828	5
de	411	181	421	190	652	828	5
bocio	423	181	446	190	652	828	5
en	448	181	458	190	652	828	5
escolares,	460	181	499	190	652	828	5
por	502	181	515	190	652	828	5
lo	518	181	526	190	652	828	5
que	528	181	542	190	652	828	5
se	545	181	553	190	652	828	5
ini-	556	181	570	190	652	828	5
ció,	327	193	342	202	652	828	5
el	345	193	352	202	652	828	5
programa	355	193	393	202	652	828	5
de	396	193	405	202	652	828	5
yodación	408	193	445	202	652	828	5
de	448	193	457	202	652	828	5
la	460	193	467	202	652	828	5
sal	470	193	481	202	652	828	5
de	484	193	493	202	652	828	5
consumo	496	193	532	202	652	828	5
humano,	535	193	570	202	652	828	5
resultando	327	205	369	214	652	828	5
en	371	205	381	214	652	828	5
la	383	205	390	214	652	828	5
eliminación	392	205	440	214	652	828	5
del	442	205	454	214	652	828	5
déﬁcit	456	205	481	214	652	828	5
de	483	205	493	214	652	828	5
yodo	495	205	515	214	652	828	5
en	517	205	527	214	652	828	5
Venezuela	529	205	570	214	652	828	5
y	327	217	332	226	652	828	5
las	335	217	346	226	652	828	5
perspectivas	348	217	398	226	652	828	5
para	400	217	417	226	652	828	5
su	419	217	428	226	652	828	5
sostenibilidad	431	217	486	226	652	828	5
son	488	217	502	226	652	828	5
buenas	505	217	532	226	652	828	5
si	535	217	541	226	652	828	5
el	544	217	551	226	652	828	5
pro-	553	217	570	226	652	828	5
grama	327	229	352	238	652	828	5
mantiene	355	229	392	238	652	828	5
su	394	229	403	238	652	828	5
situación	406	229	442	238	652	828	5
actual	445	229	469	238	652	828	5
con	471	229	486	238	652	828	5
reforzamiento	488	229	544	238	652	828	5
de	547	229	557	238	652	828	5
al-	559	229	570	238	652	828	5
gunas	327	241	351	250	652	828	5
actividades	353	241	398	250	652	828	5
(37).	401	241	420	250	652	828	5
ESTRATEGIAS	342	265	412	274	652	828	5
PARA	415	265	442	274	652	828	5
LA	444	265	458	274	652	828	5
PREVENCIÓN	460	265	527	274	652	828	5
DE	342	277	355	286	652	828	5
DÉFICIT	358	277	400	286	652	828	5
DE	402	277	416	286	652	828	5
MICRONUTRIENTES	419	277	520	286	652	828	5
EN	342	289	355	298	652	828	5
NIÑOS	358	289	390	298	652	828	5
DE	393	289	407	298	652	828	5
6	409	289	414	298	652	828	5
A	416	289	424	298	652	828	5
24	426	289	436	298	652	828	5
MESES	439	289	473	298	652	828	5
La	342	301	352	310	652	828	5
alimentación	354	301	405	310	652	828	5
del	407	301	419	310	652	828	5
lactante	421	301	451	310	652	828	5
a	454	301	458	310	652	828	5
partir	460	301	481	310	652	828	5
de	483	301	493	310	652	828	5
los	495	301	506	310	652	828	5
6	509	301	514	310	652	828	5
a	516	301	520	310	652	828	5
24	522	301	532	310	652	828	5
meses	534	301	558	310	652	828	5
de	560	301	570	310	652	828	5
edad	327	313	346	322	652	828	5
y	348	313	353	322	652	828	5
del	356	313	368	322	652	828	5
preescolar	371	313	411	322	652	828	5
es	413	313	421	322	652	828	5
el	424	313	431	322	652	828	5
eje	434	313	445	322	652	828	5
principal	448	313	482	322	652	828	5
para	485	313	502	322	652	828	5
el	504	313	511	322	652	828	5
adecuado	514	313	551	322	652	828	5
des-	553	313	570	322	652	828	5
arrollo	327	325	353	334	652	828	5
infantil,	356	325	386	334	652	828	5
entendiendo	389	325	436	334	652	828	5
este	439	325	454	334	652	828	5
desarrollo	456	325	495	334	652	828	5
como	497	325	519	334	652	828	5
el	522	325	529	334	652	828	5
avance	531	325	558	334	652	828	5
en	560	325	570	334	652	828	5
todas	327	337	348	346	652	828	5
las	350	337	361	346	652	828	5
áreas	363	337	383	346	652	828	5
del	385	337	397	346	652	828	5
individuo,	400	337	440	346	652	828	5
es	442	337	450	346	652	828	5
decir,	452	337	474	346	652	828	5
su	476	337	484	346	652	828	5
parte	486	337	506	346	652	828	5
física,	508	337	532	346	652	828	5
orgánica,	534	337	570	346	652	828	5
cognitiva	327	349	364	358	652	828	5
y	367	349	372	358	652	828	5
conductual.	375	349	420	358	652	828	5
Según	423	349	448	358	652	828	5
la	451	349	458	358	652	828	5
OMS,	461	349	485	358	652	828	5
30%	488	349	506	358	652	828	5
de	510	349	519	358	652	828	5
los	522	349	533	358	652	828	5
menores	536	349	570	358	652	828	5
de	327	361	337	370	652	828	5
5	339	361	344	370	652	828	5
años	347	361	365	370	652	828	5
de	367	361	377	370	652	828	5
edad	379	361	398	370	652	828	5
en	400	361	410	370	652	828	5
el	412	361	419	370	652	828	5
mundo	422	361	449	370	652	828	5
tiene	451	361	471	370	652	828	5
retraso	473	361	500	370	652	828	5
del	502	361	514	370	652	828	5
crecimiento	517	361	563	370	652	828	5
e	565	361	570	370	652	828	5
incluso	327	373	356	382	652	828	5
afección	360	373	393	382	652	828	5
en	397	373	406	382	652	828	5
ganancia,	410	373	447	382	652	828	5
progreso	451	373	485	382	652	828	5
y	489	373	494	382	652	828	5
mantenimiento	498	373	557	382	652	828	5
de	560	373	570	382	652	828	5
habilidades,	327	385	374	394	652	828	5
debido	377	385	403	394	652	828	5
a	406	385	410	394	652	828	5
una	413	385	427	394	652	828	5
mala	429	385	448	394	652	828	5
alimentación,	451	385	504	394	652	828	5
así	506	385	517	394	652	828	5
como	519	385	541	394	652	828	5
a	543	385	548	394	652	828	5
otros	550	385	570	394	652	828	5
factores	327	397	358	406	652	828	5
asociados	361	397	399	406	652	828	5
como	402	397	424	406	652	828	5
infecciones	427	397	472	406	652	828	5
recurrentes,	474	397	520	406	652	828	5
alteraciones	523	397	570	406	652	828	5
metabólicas	327	409	374	418	652	828	5
y	378	409	383	418	652	828	5
enfermedades	387	409	442	418	652	828	5
congénitas.	445	409	490	418	652	828	5
A	493	409	500	418	652	828	5
esto	504	409	520	418	652	828	5
se	524	409	532	418	652	828	5
añade	536	409	559	418	652	828	5
el	563	409	570	418	652	828	5
factor	327	421	350	430	652	828	5
social,	353	421	378	430	652	828	5
por	380	421	393	430	652	828	5
lo	396	421	403	430	652	828	5
que	406	421	420	430	652	828	5
se	422	421	430	430	652	828	5
ha	433	421	442	430	652	828	5
comprobado	444	421	494	430	652	828	5
que,	496	421	512	430	652	828	5
incluso	515	421	543	430	652	828	5
en	545	421	555	430	652	828	5
en-	557	421	570	430	652	828	5
tornos	327	433	352	442	652	828	5
con	354	433	369	442	652	828	5
escasos	371	433	400	442	652	828	5
recursos,	403	433	438	442	652	828	5
la	440	433	448	442	652	828	5
mejoría	450	433	480	442	652	828	5
de	482	433	492	442	652	828	5
las	494	433	505	442	652	828	5
prácticas	508	433	542	442	652	828	5
de	545	433	554	442	652	828	5
ali-	557	433	570	442	652	828	5
mentación	327	445	368	454	652	828	5
puede	371	445	394	454	652	828	5
optimizar	397	445	434	454	652	828	5
la	437	445	444	454	652	828	5
ingesta	446	445	474	454	652	828	5
de	477	445	486	454	652	828	5
calorías	488	445	519	454	652	828	5
y	521	445	526	454	652	828	5
nutrientes,	529	445	570	454	652	828	5
y	327	457	332	466	652	828	5
por	335	457	348	466	652	828	5
consiguiente	351	457	400	466	652	828	5
el	403	457	410	466	652	828	5
estado	412	457	437	466	652	828	5
nutricional	440	457	482	466	652	828	5
(39,	485	457	500	466	652	828	5
40).	503	457	518	466	652	828	5
En	342	469	353	478	652	828	5
las	355	469	366	478	652	828	5
últimas	368	469	398	478	652	828	5
décadas	400	469	432	478	652	828	5
se	434	469	443	478	652	828	5
ha	445	469	454	478	652	828	5
obtenido	457	469	492	478	652	828	5
suﬁciente	494	469	532	478	652	828	5
informa-	535	469	570	478	652	828	5
ción,	327	481	347	490	652	828	5
tanto	349	481	369	490	652	828	5
clínica	372	481	398	490	652	828	5
como	401	481	423	490	652	828	5
estadística,	425	481	469	490	652	828	5
sobre	472	481	493	490	652	828	5
los	496	481	507	490	652	828	5
requerimientos	510	481	570	490	652	828	5
adecuados	327	493	369	502	652	828	5
de	372	493	382	502	652	828	5
la	385	493	392	502	652	828	5
nutrición	395	493	431	502	652	828	5
infantil	434	493	463	502	652	828	5
y	466	493	471	502	652	828	5
de	474	493	483	502	652	828	5
las	487	493	498	502	652	828	5
prácticas	501	493	536	502	652	828	5
alimen-	539	493	570	502	652	828	5
tarias	327	505	349	514	652	828	5
recomendables.	352	505	414	514	652	828	5
Igualmente	417	505	462	514	652	828	5
se	465	505	473	514	652	828	5
ha	476	505	485	514	652	828	5
tomado	488	505	518	514	652	828	5
información	521	505	570	514	652	828	5
sobre	327	517	349	526	652	828	5
factores	352	517	383	526	652	828	5
adversos	386	517	421	526	652	828	5
que	423	517	438	526	652	828	5
limitan	441	517	469	526	652	828	5
y/o	471	517	484	526	652	828	5
impiden	487	517	520	526	652	828	5
una	522	517	537	526	652	828	5
alimen-	539	517	570	526	652	828	5
tación	327	529	352	538	652	828	5
adecuada.	355	529	395	538	652	828	5
Estos	398	529	420	538	652	828	5
datos	423	529	444	538	652	828	5
han	448	529	462	538	652	828	5
demostrado	465	529	512	538	652	828	5
que	515	529	530	538	652	828	5
existe	533	529	556	538	652	828	5
un	560	529	570	538	652	828	5
verdadero	327	541	367	550	652	828	5
impacto	370	541	402	550	652	828	5
por	404	541	418	550	652	828	5
asesoramiento,	420	541	480	550	652	828	5
tanto	482	541	502	550	652	828	5
en	504	541	514	550	652	828	5
la	516	541	523	550	652	828	5
comunidad	525	541	570	550	652	828	5
como	327	553	350	562	652	828	5
en	352	553	362	562	652	828	5
los	365	553	376	562	652	828	5
servicios	379	553	415	562	652	828	5
de	417	553	427	562	652	828	5
salud,	430	553	453	562	652	828	5
que	456	553	470	562	652	828	5
conllevan	473	553	512	562	652	828	5
a	515	553	519	562	652	828	5
una	522	553	536	562	652	828	5
mejoría	539	553	570	562	652	828	5
en	327	565	337	574	652	828	5
la	341	565	348	574	652	828	5
ingesta	351	565	380	574	652	828	5
de	383	565	393	574	652	828	5
alimentos	397	565	435	574	652	828	5
y	439	565	444	574	652	828	5
por	448	565	461	574	652	828	5
ende,	465	565	486	574	652	828	5
en	490	565	499	574	652	828	5
el	503	565	510	574	652	828	5
crecimiento	514	565	561	574	652	828	5
y	565	565	570	574	652	828	5
desarrollo	327	577	367	586	652	828	5
(40).	370	577	389	586	652	828	5
En	342	589	353	598	652	828	5
relación	355	589	388	598	652	828	5
a	390	589	395	598	652	828	5
las	398	589	409	598	652	828	5
deﬁciencias	411	589	459	598	652	828	5
especíﬁcas:	461	589	508	598	652	828	5
Vitamina	342	601	381	610	652	828	5
A:	384	601	395	610	652	828	5
la	399	601	406	610	652	828	5
lactancia	409	601	445	610	652	828	5
materna	449	601	481	610	652	828	5
protege	484	601	514	610	652	828	5
contra	518	601	543	610	652	828	5
la	547	601	554	610	652	828	5
ca-	558	601	570	610	652	828	5
rencia	327	613	352	622	652	828	5
de	355	613	365	622	652	828	5
vitamina	368	613	403	622	652	828	5
A.	406	613	416	622	652	828	5
El	419	613	428	622	652	828	5
calostro	431	613	463	622	652	828	5
es	466	613	475	622	652	828	5
rico	478	613	494	622	652	828	5
en	497	613	507	622	652	828	5
vitamina	510	613	545	622	652	828	5
A.	548	613	558	622	652	828	5
El	561	613	570	622	652	828	5
niño	327	625	345	634	652	828	5
que	348	625	362	634	652	828	5
es	365	625	373	634	652	828	5
exclusivamente	376	625	438	634	652	828	5
amamantado	441	625	492	634	652	828	5
durante	495	625	525	634	652	828	5
seis	528	625	543	634	652	828	5
meses	545	625	570	634	652	828	5
está	327	637	343	646	652	828	5
protegido	345	637	384	646	652	828	5
contra	386	637	411	646	652	828	5
la	413	637	420	646	652	828	5
xeroftalmia	422	637	468	646	652	828	5
y,	471	637	478	646	652	828	5
a	480	637	484	646	652	828	5
los	486	637	498	646	652	828	5
niños	500	637	522	646	652	828	5
de	524	637	534	646	652	828	5
seis	536	637	551	646	652	828	5
a	553	637	558	646	652	828	5
24	560	637	570	646	652	828	5
meses	327	649	352	658	652	828	5
de	356	649	365	658	652	828	5
edad,	369	649	391	658	652	828	5
la	395	649	402	658	652	828	5
lactancia	406	649	441	658	652	828	5
les	445	649	456	658	652	828	5
suministra	460	649	502	658	652	828	5
cantidades	506	649	548	658	652	828	5
muy	552	649	570	658	652	828	5
importantes	327	661	375	670	652	828	5
de	377	661	387	670	652	828	5
vitamina	389	661	424	670	652	828	5
A.	426	661	436	670	652	828	5
Por	439	661	453	670	652	828	5
estos	455	661	475	670	652	828	5
motivos,	478	661	513	670	652	828	5
la	515	661	522	670	652	828	5
protección,	525	661	570	670	652	828	5
apoyo	327	673	352	682	652	828	5
y	355	673	360	682	652	828	5
promoción	362	673	406	682	652	828	5
de	408	673	418	682	652	828	5
la	421	673	428	682	652	828	5
lactancia	431	673	466	682	652	828	5
humana	469	673	500	682	652	828	5
es	503	673	512	682	652	828	5
una	514	673	529	682	652	828	5
estrategia	531	673	570	682	652	828	5
importante	327	685	371	694	652	828	5
en	374	685	383	694	652	828	5
el	386	685	394	694	652	828	5
control	397	685	425	694	652	828	5
de	428	685	438	694	652	828	5
la	441	685	448	694	652	828	5
carencia	451	685	484	694	652	828	5
de	487	685	497	694	652	828	5
esta	500	685	516	694	652	828	5
vitamina.	519	685	556	694	652	828	5
La	559	685	570	694	652	828	5
leche	327	697	349	706	652	828	5
humana	352	697	383	706	652	828	5
aportará	386	697	419	706	652	828	5
más	422	697	438	706	652	828	5
vitamina	442	697	477	706	652	828	5
A	479	697	486	706	652	828	5
si	489	697	496	706	652	828	5
la	499	697	506	706	652	828	5
madre	509	697	534	706	652	828	5
tiene	537	697	557	706	652	828	5
un	560	697	570	706	652	828	5
consumo	327	709	364	718	652	828	5
adecuado	367	709	405	718	652	828	5
de	409	709	418	718	652	828	5
ella.	422	709	439	718	652	828	5
Por	442	709	456	718	652	828	5
lo	460	709	467	718	652	828	5
tanto,	471	709	494	718	652	828	5
se	497	709	506	718	652	828	5
debe	509	709	528	718	652	828	5
alentar	532	709	559	718	652	828	5
el	563	709	570	718	652	828	5
consumo	327	721	364	730	652	828	5
de	366	721	376	730	652	828	5
alimentos	379	721	418	730	652	828	5
ricos	421	721	440	730	652	828	5
en	443	721	452	730	652	828	5
vitamina	455	721	490	730	652	828	5
A,	493	721	502	730	652	828	5
no	505	721	515	730	652	828	5
sólo	518	721	535	730	652	828	5
para	538	721	555	730	652	828	5
los	558	721	570	730	652	828	5
ARCHIVOS	73	760	111	768	652	828	5
VENEZOLANOS	113	760	168	768	652	828	5
DE	170	760	181	768	652	828	5
PUERICULTURA	183	760	241	768	652	828	5
Y	243	760	248	768	652	828	5
PEDIATRÍA	250	760	290	768	652	828	5
2013;	292	760	311	768	652	828	5
Vol	313	760	323	768	652	828	5
76	325	760	333	768	652	828	5
(3):	335	760	347	768	652	828	5
128	349	760	361	768	652	828	5
-	364	760	366	768	652	828	5
135	369	760	381	768	652	828	5
Alimentación	369	59	412	66	652	828	6
complementaria	414	59	466	66	652	828	6
en	468	59	476	66	652	828	6
niños	478	59	495	66	652	828	6
sanos	497	59	515	66	652	828	6
de	517	59	525	66	652	828	6
6	527	59	531	66	652	828	6
a	533	59	537	66	652	828	6
24	539	59	547	66	652	828	6
meses	549	59	569	66	652	828	6
niños	71	85	93	94	652	828	6
pequeños,	96	85	136	94	652	828	6
sino	140	85	157	94	652	828	6
también	160	85	192	94	652	828	6
para	196	85	213	94	652	828	6
las	217	85	228	94	652	828	6
mujeres	231	85	263	94	652	828	6
en	267	85	276	94	652	828	6
edad	280	85	299	94	652	828	6
re-	302	85	313	94	652	828	6
productiva	71	97	114	106	652	828	6
y	116	97	121	106	652	828	6
las	124	97	135	106	652	828	6
que	138	97	152	106	652	828	6
amamantan	155	97	201	106	652	828	6
a	204	97	208	106	652	828	6
sus	211	97	224	106	652	828	6
hijos.	226	97	248	106	652	828	6
La	251	97	262	106	652	828	6
fortiﬁcación	264	97	313	106	652	828	6
es	71	109	79	118	652	828	6
una	82	109	97	118	652	828	6
estrategia	100	109	138	118	652	828	6
de	141	109	150	118	652	828	6
relativo	153	109	184	118	652	828	6
bajo	187	109	204	118	652	828	6
costo	207	109	228	118	652	828	6
para	231	109	248	118	652	828	6
los	251	109	263	118	652	828	6
gobiernos	266	109	305	118	652	828	6
y	308	109	313	118	652	828	6
de	71	121	80	130	652	828	6
alto	83	121	98	130	652	828	6
impacto	101	121	133	130	652	828	6
(41).	136	121	155	130	652	828	6
Hierro:	85	133	114	142	652	828	6
para	116	133	133	142	652	828	6
reducir	136	133	164	142	652	828	6
la	166	133	174	142	652	828	6
probabilidad	176	133	226	142	652	828	6
de	229	133	238	142	652	828	6
deﬁciencia	240	133	284	142	652	828	6
de	286	133	295	142	652	828	6
hie-	298	133	313	142	652	828	6
rro	71	145	83	154	652	828	6
es	86	145	95	154	652	828	6
importante	99	145	142	154	652	828	6
contar	146	145	171	154	652	828	6
con	175	145	189	154	652	828	6
una	193	145	207	154	652	828	6
diversidad	211	145	253	154	652	828	6
dietética	257	145	291	154	652	828	6
y	294	145	299	154	652	828	6
un	303	145	313	154	652	828	6
buen	71	157	90	166	652	828	6
equilibrio	94	157	133	166	652	828	6
de	136	157	146	166	652	828	6
alimentos.	149	157	191	166	652	828	6
La	194	157	205	166	652	828	6
lactancia	208	157	244	166	652	828	6
humana	247	157	279	166	652	828	6
se	283	157	291	166	652	828	6
debe	294	157	313	166	652	828	6
mantener	71	169	108	178	652	828	6
durante	112	169	142	178	652	828	6
18	146	169	156	178	652	828	6
a	160	169	164	178	652	828	6
24	168	169	178	178	652	828	6
meses	182	169	206	178	652	828	6
luego	210	169	232	178	652	828	6
de	236	169	246	178	652	828	6
que	249	169	264	178	652	828	6
el	268	169	275	178	652	828	6
niño	279	169	297	178	652	828	6
co-	300	169	313	178	652	828	6
mienza	71	181	100	190	652	828	6
a	103	181	107	190	652	828	6
consumir	110	181	147	190	652	828	6
otros	150	181	170	190	652	828	6
alimentos,	173	181	215	190	652	828	6
entre	218	181	238	190	652	828	6
los	241	181	252	190	652	828	6
cuales	255	181	280	190	652	828	6
se	283	181	291	190	652	828	6
debe	294	181	313	190	652	828	6
recomendar	71	193	118	202	652	828	6
pequeñas	121	193	158	202	652	828	6
cantidades	162	193	204	202	652	828	6
de	207	193	217	202	652	828	6
aquellos	220	193	253	202	652	828	6
de	256	193	266	202	652	828	6
origen	269	193	295	202	652	828	6
ani-	298	193	313	202	652	828	6
mal,	71	205	88	214	652	828	6
como	92	205	114	214	652	828	6
carne,	117	205	141	214	652	828	6
pollo	144	205	165	214	652	828	6
e	168	205	172	214	652	828	6
hígado.	175	205	205	214	652	828	6
Los	208	205	223	214	652	828	6
cereales	226	205	259	214	652	828	6
(arroz,	262	205	288	214	652	828	6
maíz,	291	205	313	214	652	828	6
trigo)	71	217	93	226	652	828	6
y	96	217	101	226	652	828	6
leguminosas	105	217	155	226	652	828	6
suministran	158	217	205	226	652	828	6
la	208	217	215	226	652	828	6
mayor	219	217	244	226	652	828	6
parte	248	217	268	226	652	828	6
del	271	217	283	226	652	828	6
hierro;	287	217	313	226	652	828	6
sin	71	229	83	238	652	828	6
embargo	85	229	120	238	652	828	6
está	123	229	139	238	652	828	6
en	141	229	151	238	652	828	6
forma	154	229	177	238	652	828	6
no-hem	180	229	211	238	652	828	6
y	214	229	219	238	652	828	6
su	221	229	230	238	652	828	6
absorción	233	229	272	238	652	828	6
puede	275	229	299	238	652	828	6
ser	302	229	313	238	652	828	6
relativamente	71	241	125	250	652	828	6
pobre.	130	241	155	250	652	828	6
Las	160	241	175	250	652	828	6
dietas	179	241	203	250	652	828	6
que	207	241	222	250	652	828	6
se	227	241	235	250	652	828	6
recomiendan	240	241	291	250	652	828	6
para	296	241	313	250	652	828	6
controlar	71	253	107	262	652	828	6
las	110	253	121	262	652	828	6
anemias	125	253	157	262	652	828	6
nutricionales	161	253	212	262	652	828	6
incluyen	216	253	250	262	652	828	6
un	253	253	263	262	652	828	6
mayor	267	253	292	262	652	828	6
con-	295	253	313	262	652	828	6
sumo	71	265	93	274	652	828	6
de	95	265	104	274	652	828	6
hierro,	107	265	133	274	652	828	6
pero	135	265	153	274	652	828	6
además	156	265	186	274	652	828	6
alimentos	188	265	227	274	652	828	6
ricos	229	265	249	274	652	828	6
en	251	265	260	274	652	828	6
folatos	263	265	290	274	652	828	6
y,	292	265	299	274	652	828	6
es-	302	265	313	274	652	828	6
pecialmente	71	277	119	286	652	828	6
en	122	277	131	286	652	828	6
vitamina	134	277	169	286	652	828	6
C,	172	277	181	286	652	828	6
que	184	277	198	286	652	828	6
aumenta	201	277	235	286	652	828	6
la	238	277	245	286	652	828	6
absorción	248	277	286	286	652	828	6
(41).	289	277	308	286	652	828	6
Zinc:	85	289	106	298	652	828	6
la	109	289	116	298	652	828	6
deﬁciencia	120	289	163	298	652	828	6
severa	166	289	191	298	652	828	6
de	195	289	204	298	652	828	6
zinc	208	289	224	298	652	828	6
provoca	228	289	259	298	652	828	6
retraso	263	289	290	298	652	828	6
en	293	289	303	298	652	828	6
el	306	289	313	298	652	828	6
crecimiento	71	301	117	310	652	828	6
y	121	301	126	310	652	828	6
en	131	301	140	310	652	828	6
la	144	301	151	310	652	828	6
maduración	156	301	202	310	652	828	6
sexual.	206	301	234	310	652	828	6
La	238	301	249	310	652	828	6
falta	253	301	270	310	652	828	6
moderada	275	301	313	310	652	828	6
afecta	71	313	94	322	652	828	6
principalmente	98	313	156	322	652	828	6
a	160	313	164	322	652	828	6
los	167	313	179	322	652	828	6
niños	182	313	203	322	652	828	6
menores	207	313	240	322	652	828	6
y	243	313	248	322	652	828	6
las	251	313	262	322	652	828	6
mujeres	266	313	297	322	652	828	6
du-	300	313	313	322	652	828	6
rante	71	325	90	334	652	828	6
el	93	325	100	334	652	828	6
embarazo	102	325	140	334	652	828	6
y	142	325	147	334	652	828	6
la	149	325	156	334	652	828	6
lactancia.	158	325	195	334	652	828	6
Generalmente	198	325	253	334	652	828	6
la	255	325	262	334	652	828	6
insuﬁciencia	264	325	313	334	652	828	6
de	71	337	80	346	652	828	6
este	83	337	98	346	652	828	6
nutriente	100	337	135	346	652	828	6
está	138	337	153	346	652	828	6
relacionada	155	337	200	346	652	828	6
con	203	337	217	346	652	828	6
una	219	337	234	346	652	828	6
baja	236	337	252	346	652	828	6
ingesta	255	337	283	346	652	828	6
de	285	337	294	346	652	828	6
pro-	297	337	313	346	652	828	6
teínas	71	349	94	358	652	828	6
de	97	349	107	358	652	828	6
origen	110	349	135	358	652	828	6
animal.	139	349	168	358	652	828	6
La	171	349	182	358	652	828	6
mayoría	185	349	217	358	652	828	6
de	221	349	230	358	652	828	6
los	234	349	245	358	652	828	6
estudios	249	349	281	358	652	828	6
revelan	284	349	313	358	652	828	6
que	71	361	85	370	652	828	6
sujetos	88	361	115	370	652	828	6
con	119	361	133	370	652	828	6
deﬁciencia	136	361	178	370	652	828	6
moderada	181	361	220	370	652	828	6
presentan	223	361	261	370	652	828	6
retraso	264	361	291	370	652	828	6
en	294	361	303	370	652	828	6
el	306	361	313	370	652	828	6
crecimiento	71	373	117	382	652	828	6
lineal,	120	373	144	382	652	828	6
que	147	373	161	382	652	828	6
se	164	373	173	382	652	828	6
revierte	175	373	205	382	652	828	6
al	208	373	215	382	652	828	6
suplementarse	218	373	274	382	652	828	6
con	277	373	292	382	652	828	6
zinc.	295	373	313	382	652	828	6
También	71	385	105	394	652	828	6
puede	109	385	132	394	652	828	6
producir	136	385	169	394	652	828	6
un	172	385	182	394	652	828	6
efecto	186	385	210	394	652	828	6
negativo	213	385	247	394	652	828	6
en	251	385	260	394	652	828	6
la	263	385	271	394	652	828	6
capacidad	274	385	313	394	652	828	6
para	71	397	88	406	652	828	6
detectar	91	397	121	406	652	828	6
sabor	124	397	145	406	652	828	6
y	148	397	153	406	652	828	6
por	156	397	169	406	652	828	6
tanto	172	397	191	406	652	828	6
una	194	397	208	406	652	828	6
disminución	211	397	260	406	652	828	6
en	262	397	272	406	652	828	6
el	274	397	282	406	652	828	6
apetito.	284	397	313	406	652	828	6
Además,	71	409	106	418	652	828	6
existen	108	409	136	418	652	828	6
evidencias	138	409	179	418	652	828	6
de	182	409	191	418	652	828	6
que	193	409	208	418	652	828	6
la	210	409	217	418	652	828	6
falta	219	409	237	418	652	828	6
de	239	409	248	418	652	828	6
zinc	251	409	267	418	652	828	6
provoca	269	409	301	418	652	828	6
un	303	409	313	418	652	828	6
aumento	71	421	105	430	652	828	6
de	107	421	116	430	652	828	6
enfermedades	118	421	173	430	652	828	6
respiratorias,	175	421	225	430	652	828	6
digestivas	227	421	266	430	652	828	6
y	269	421	274	430	652	828	6
de	276	421	285	430	652	828	6
la	287	421	294	430	652	828	6
piel,	296	421	313	430	652	828	6
por	71	433	84	442	652	828	6
una	87	433	101	442	652	828	6
disminución	103	433	152	442	652	828	6
en	154	433	164	442	652	828	6
la	166	433	173	442	652	828	6
respuesta	176	433	212	442	652	828	6
inmune	215	433	244	442	652	828	6
(41).	247	433	266	442	652	828	6
Yodo:	85	445	109	454	652	828	6
la	112	445	119	454	652	828	6
estrategia	121	445	160	454	652	828	6
recomendada	162	445	216	454	652	828	6
es	218	445	226	454	652	828	6
la	229	445	236	454	652	828	6
yodación	239	445	275	454	652	828	6
de	278	445	287	454	652	828	6
la	290	445	297	454	652	828	6
sal.	300	445	313	454	652	828	6
Esta	71	457	88	466	652	828	6
fortiﬁcación	91	457	139	466	652	828	6
es	142	457	150	466	652	828	6
la	153	457	160	466	652	828	6
estrategia	162	457	201	466	652	828	6
más	203	457	219	466	652	828	6
efectiva	222	457	253	466	652	828	6
para	256	457	273	466	652	828	6
el	275	457	283	466	652	828	6
control	285	457	313	466	652	828	6
de	71	469	80	478	652	828	6
los	83	469	95	478	652	828	6
trastornos	97	469	137	478	652	828	6
por	140	469	153	478	652	828	6
carencia	156	469	189	478	652	828	6
de	192	469	201	478	652	828	6
yodo	204	469	224	478	652	828	6
(41).	227	469	246	478	652	828	6
Vitamina	85	481	122	490	652	828	6
D:	125	481	135	490	652	828	6
está	138	481	153	490	652	828	6
incluida	156	481	189	490	652	828	6
dentro	192	481	217	490	652	828	6
de	220	481	230	490	652	828	6
las	233	481	244	490	652	828	6
deﬁciencias	247	481	294	490	652	828	6
más	297	481	313	490	652	828	6
comunes	71	493	106	502	652	828	6
de	109	493	119	502	652	828	6
micronutrientes	121	493	184	502	652	828	6
y	187	493	192	502	652	828	6
se	194	493	203	502	652	828	6
recomienda	205	493	252	502	652	828	6
suplementar	255	493	303	502	652	828	6
la	306	493	313	502	652	828	6
dieta	71	505	90	514	652	828	6
del	93	505	106	514	652	828	6
niño	109	505	126	514	652	828	6
con	129	505	144	514	652	828	6
la	147	505	154	514	652	828	6
ingesta	157	505	186	514	652	828	6
de	189	505	198	514	652	828	6
aceite	201	505	224	514	652	828	6
de	227	505	237	514	652	828	6
hígado	240	505	267	514	652	828	6
de	270	505	280	514	652	828	6
bacalao	283	505	313	514	652	828	6
y	71	517	76	526	652	828	6
otros	79	517	99	526	652	828	6
similares	101	517	137	526	652	828	6
(41).	140	517	159	526	652	828	6
En	85	529	96	538	652	828	6
concordancia	98	529	152	538	652	828	6
con	154	529	168	538	652	828	6
las	171	529	182	538	652	828	6
instituciones	184	529	235	538	652	828	6
mundiales	237	529	278	538	652	828	6
de	280	529	290	538	652	828	6
salud	292	529	313	538	652	828	6
y	71	541	76	550	652	828	6
apoyo	79	541	104	550	652	828	6
a	107	541	111	550	652	828	6
la	115	541	122	550	652	828	6
infancia,	125	541	160	550	652	828	6
la	163	541	170	550	652	828	6
estrategia	174	541	212	550	652	828	6
de	215	541	225	550	652	828	6
prevención	228	541	272	550	652	828	6
de	276	541	285	550	652	828	6
déﬁcit	288	541	313	550	652	828	6
de	71	553	80	562	652	828	6
nutrientes	83	553	122	562	652	828	6
debe	125	553	144	562	652	828	6
contemplar	147	553	192	562	652	828	6
los	195	553	206	562	652	828	6
siguientes	209	553	249	562	652	828	6
puntos	252	553	278	562	652	828	6
(40):	281	553	301	562	652	828	6
•	85	565	89	574	652	828	6
Formulación,	95	565	149	574	652	828	6
aplicación	152	565	193	574	652	828	6
y	196	565	201	574	652	828	6
fomento	204	565	237	574	652	828	6
de	240	565	249	574	652	828	6
una	252	565	267	574	652	828	6
política	269	565	299	574	652	828	6
in-	302	565	313	574	652	828	6
tegral	95	577	118	586	652	828	6
sobre	122	577	144	586	652	828	6
alimentación	148	577	199	586	652	828	6
del	203	577	215	586	652	828	6
lactante	219	577	250	586	652	828	6
y	254	577	259	586	652	828	6
del	263	577	275	586	652	828	6
niño	279	577	297	586	652	828	6
pe-	301	577	313	586	652	828	6
queño,	95	589	122	598	652	828	6
en	125	589	135	598	652	828	6
el	138	589	145	598	652	828	6
contexto	148	589	183	598	652	828	6
de	186	589	195	598	652	828	6
las	198	589	209	598	652	828	6
políticas	212	589	246	598	652	828	6
nacionales	249	589	292	598	652	828	6
e	295	589	299	598	652	828	6
in-	302	589	313	598	652	828	6
ternacionales	95	601	148	610	652	828	6
de	151	601	161	610	652	828	6
nutrición,	164	601	202	610	652	828	6
salud	205	601	226	610	652	828	6
infantil	229	601	258	610	652	828	6
y	261	601	266	610	652	828	6
reproducti-	269	601	313	610	652	828	6
va	95	613	105	622	652	828	6
y	108	613	113	622	652	828	6
reducción	115	613	155	622	652	828	6
de	158	613	167	622	652	828	6
la	170	613	177	622	652	828	6
pobreza.	180	613	214	622	652	828	6
•	85	625	89	634	652	828	6
Todas	95	625	119	634	652	828	6
las	122	625	133	634	652	828	6
madres	136	625	164	634	652	828	6
deben	167	625	191	634	652	828	6
tener	194	625	214	634	652	828	6
acceso	216	625	243	634	652	828	6
a	245	625	250	634	652	828	6
un	252	625	262	634	652	828	6
apoyo	265	625	290	634	652	828	6
espe-	292	625	313	634	652	828	6
cializado	95	637	132	646	652	828	6
para	135	637	152	646	652	828	6
el	156	637	163	646	652	828	6
momento	167	637	205	646	652	828	6
de	208	637	218	646	652	828	6
iniciar	222	637	247	646	652	828	6
la	251	637	258	646	652	828	6
alimentación	262	637	313	646	652	828	6
complementaria	95	649	160	658	652	828	6
con	164	649	178	658	652	828	6
alimentos	182	649	221	658	652	828	6
adecuados,	225	649	269	658	652	828	6
inocuos	273	649	304	658	652	828	6
y	308	649	313	658	652	828	6
oportunos,	95	661	138	670	652	828	6
sin	140	661	152	670	652	828	6
abandonar	154	661	196	670	652	828	6
la	198	661	205	670	652	828	6
lactancia	207	661	243	670	652	828	6
humana	245	661	277	670	652	828	6
hasta	279	661	299	670	652	828	6
los	302	661	313	670	652	828	6
2	95	673	100	682	652	828	6
años.	103	673	124	682	652	828	6
•	85	685	89	694	652	828	6
Los	95	685	110	694	652	828	6
profesionales	114	685	167	694	652	828	6
del	170	685	182	694	652	828	6
área	185	685	202	694	652	828	6
de	205	685	214	694	652	828	6
la	218	685	225	694	652	828	6
salud	228	685	249	694	652	828	6
deben	252	685	276	694	652	828	6
estar	279	685	298	694	652	828	6
ca-	301	685	313	694	652	828	6
pacitados	95	697	134	706	652	828	6
para	141	697	158	706	652	828	6
proporcionar	165	697	218	706	652	828	6
asesoramiento	224	697	283	706	652	828	6
eﬁcaz	289	697	313	706	652	828	6
sobre	95	709	117	718	652	828	6
la	120	709	127	718	652	828	6
alimentación,	130	709	184	718	652	828	6
y	187	709	192	718	652	828	6
sus	195	709	208	718	652	828	6
servicios	210	709	246	718	652	828	6
deben	249	709	273	718	652	828	6
extender-	275	709	313	718	652	828	6
se	95	721	104	730	652	828	6
a	107	721	111	730	652	828	6
la	114	721	121	730	652	828	6
comunidad.	124	721	171	730	652	828	6
•	342	85	345	94	652	828	6
Debe	352	85	373	94	652	828	6
implementarse	378	85	437	94	652	828	6
y	442	85	447	94	652	828	6
vigilar	452	85	478	94	652	828	6
el	484	85	491	94	652	828	6
adecuado	496	85	534	94	652	828	6
cumpli-	539	85	570	94	652	828	6
miento	352	97	380	106	652	828	6
del	383	97	395	106	652	828	6
Código	398	97	428	106	652	828	6
Internacional	431	97	484	106	652	828	6
de	487	97	496	106	652	828	6
Comercialización	499	97	570	106	652	828	6
de	352	109	361	118	652	828	6
Sucedáneos	364	109	411	118	652	828	6
de	414	109	423	118	652	828	6
la	426	109	433	118	652	828	6
Leche	436	109	460	118	652	828	6
Materna,	463	109	499	118	652	828	6
protegiendo	501	109	549	118	652	828	6
a	552	109	556	118	652	828	6
las	559	109	570	118	652	828	6
madres	352	121	381	130	652	828	6
y	384	121	389	130	652	828	6
sus	392	121	405	130	652	828	6
hijos	408	121	428	130	652	828	6
de	431	121	440	130	652	828	6
inﬂuencias	443	121	487	130	652	828	6
comerciales	490	121	538	130	652	828	6
inapro-	541	121	570	130	652	828	6
piadas	352	133	378	142	652	828	6
y	380	133	385	142	652	828	6
negativas.	388	133	428	142	652	828	6
•	342	145	345	154	652	828	6
Debe	352	145	374	154	652	828	6
vigilarse	380	145	416	154	652	828	6
el	422	145	429	154	652	828	6
cumplimiento	436	145	493	154	652	828	6
por	499	145	513	154	652	828	6
parte	519	145	540	154	652	828	6
de	546	145	556	154	652	828	6
la	562	145	570	154	652	828	6
Industria	352	157	388	166	652	828	6
Farmacéutica	392	157	445	166	652	828	6
y	449	157	454	166	652	828	6
Alimentaria	458	157	506	166	652	828	6
de	510	157	519	166	652	828	6
las	523	157	534	166	652	828	6
referen-	538	157	570	166	652	828	6
cias	352	169	368	178	652	828	6
internacionales	370	169	431	178	652	828	6
de	433	169	442	178	652	828	6
fortiﬁcación	445	169	494	178	652	828	6
de	496	169	506	178	652	828	6
fórmulas	508	169	543	178	652	828	6
infan-	546	169	570	178	652	828	6
tiles	352	181	369	190	652	828	6
y	372	181	377	190	652	828	6
alimentos	380	181	419	190	652	828	6
de	423	181	432	190	652	828	6
consumo	436	181	472	190	652	828	6
especíﬁco	475	181	515	190	652	828	6
y/o	518	181	531	190	652	828	6
masivos,	535	181	570	190	652	828	6
relacionados	352	193	403	202	652	828	6
a	405	193	409	202	652	828	6
la	412	193	419	202	652	828	6
nutrición	422	193	458	202	652	828	6
infantil,	460	193	492	202	652	828	6
incluyendo	494	193	538	202	652	828	6
valores	541	193	570	202	652	828	6
de	352	205	361	214	652	828	6
nutrientes	364	205	403	214	652	828	6
compatibles	406	205	454	214	652	828	6
con	456	205	471	214	652	828	6
requerimientos	473	205	533	214	652	828	6
nutricio-	535	205	570	214	652	828	6
nales,	352	217	375	226	652	828	6
mejoramiento	379	217	434	226	652	828	6
de	438	217	448	226	652	828	6
características	451	217	508	226	652	828	6
organolépticas	512	217	570	226	652	828	6
y	352	229	357	238	652	828	6
costos	360	229	385	238	652	828	6
accesibles.	388	229	431	238	652	828	6
Esta	342	241	359	250	652	828	6
estrategia	362	241	400	250	652	828	6
para	403	241	420	250	652	828	6
la	423	241	430	250	652	828	6
prevención	433	241	478	250	652	828	6
de	481	241	490	250	652	828	6
déﬁcit	493	241	518	250	652	828	6
de	521	241	530	250	652	828	6
micronu-	533	241	570	250	652	828	6
trientes	327	253	357	262	652	828	6
es	359	253	368	262	652	828	6
una	370	253	385	262	652	828	6
responsabilidad	387	253	450	262	652	828	6
compartida	452	253	497	262	652	828	6
entre	500	253	520	262	652	828	6
el	522	253	529	262	652	828	6
gobierno,	532	253	570	262	652	828	6
las	327	265	339	274	652	828	6
organizaciones	341	265	401	274	652	828	6
internacionales,	404	265	467	274	652	828	6
nacionales,	470	265	514	274	652	828	6
gubernamen-	517	265	570	274	652	828	6
tales,	327	277	348	286	652	828	6
no	351	277	361	286	652	828	6
gubernamentales,	365	277	435	286	652	828	6
sociedades	438	277	481	286	652	828	6
cientíﬁcas,	485	277	528	286	652	828	6
industrias	531	277	570	286	652	828	6
farmacéuticas	327	289	383	298	652	828	6
y	385	289	390	298	652	828	6
alimentarias,	393	289	444	298	652	828	6
así	446	289	458	298	652	828	6
como	460	289	482	298	652	828	6
medios	485	289	513	298	652	828	6
de	516	289	525	298	652	828	6
comunica-	528	289	570	298	652	828	6
ción	327	301	345	310	652	828	6
social	348	301	371	310	652	828	6
y	374	301	379	310	652	828	6
todo	382	301	400	310	652	828	6
aquel	403	301	424	310	652	828	6
interlocutor	427	301	474	310	652	828	6
pertinente	477	301	517	310	652	828	6
a	520	301	524	310	652	828	6
ofrecer	527	301	556	310	652	828	6
in-	559	301	570	310	652	828	6
formación,	327	313	371	322	652	828	6
acciones	375	313	410	322	652	828	6
y	414	313	419	322	652	828	6
nuevos	423	313	452	322	652	828	6
aportes	456	313	485	322	652	828	6
relacionados	489	313	540	322	652	828	6
con	544	313	558	322	652	828	6
la	563	313	570	322	652	828	6
nutrición	327	325	364	334	652	828	6
infantil	366	325	395	334	652	828	6
(40,	398	325	414	334	652	828	6
42).	416	325	432	334	652	828	6
En	342	337	353	346	652	828	6
conclusión,	355	337	401	346	652	828	6
en	404	337	413	346	652	828	6
base	416	337	434	346	652	828	6
a	437	337	441	346	652	828	6
los	444	337	456	346	652	828	6
datos	458	337	479	346	652	828	6
nacionales	482	337	524	346	652	828	6
sobre	527	337	549	346	652	828	6
deﬁ-	551	337	570	346	652	828	6
ciencia	327	349	356	358	652	828	6
de	360	349	370	358	652	828	6
micronutrientes	374	349	437	358	652	828	6
y	442	349	447	358	652	828	6
las	451	349	462	358	652	828	6
estrategias	467	349	509	358	652	828	6
planteadas	514	349	556	358	652	828	6
en	560	349	570	358	652	828	6
este	327	361	343	370	652	828	6
consenso,	348	361	388	370	652	828	6
se	393	361	401	370	652	828	6
recomienda	407	361	453	370	652	828	6
su	459	361	468	370	652	828	6
implementación	473	361	538	370	652	828	6
en	543	361	553	370	652	828	6
los	558	361	570	370	652	828	6
niños	327	373	349	382	652	828	6
prematuros	352	373	397	382	652	828	6
y	399	373	404	382	652	828	6
lactantes,	407	373	444	382	652	828	6
con	447	373	461	382	652	828	6
énfasis	464	373	492	382	652	828	6
en	494	373	504	382	652	828	6
la	506	373	514	382	652	828	6
práctica	516	373	548	382	652	828	6
de	551	373	560	382	652	828	6
la	563	373	570	382	652	828	6
lactancia	327	385	363	394	652	828	6
materna	366	385	398	394	652	828	6
y	401	385	406	394	652	828	6
evaluación	410	385	453	394	652	828	6
nutricional.	456	385	502	394	652	828	6
El	505	385	514	394	652	828	6
papel	517	385	539	394	652	828	6
del	542	385	554	394	652	828	6
pe-	557	385	570	394	652	828	6
diatra	327	397	350	406	652	828	6
como	353	397	375	406	652	828	6
agente	377	397	403	406	652	828	6
multiplicador	406	397	460	406	652	828	6
de	462	397	472	406	652	828	6
esta	474	397	490	406	652	828	6
información	492	397	541	406	652	828	6
y	543	397	548	406	652	828	6
vigi-	551	397	570	406	652	828	6
lante	327	409	347	418	652	828	6
de	351	409	360	418	652	828	6
su	364	409	373	418	652	828	6
implementación	377	409	441	418	652	828	6
es	445	409	453	418	652	828	6
fundamental	457	409	507	418	652	828	6
para	511	409	528	418	652	828	6
lograr	532	409	556	418	652	828	6
un	560	409	570	418	652	828	6
impacto	327	421	360	430	652	828	6
positivo	362	421	395	430	652	828	6
que	397	421	412	430	652	828	6
permita	414	421	445	430	652	828	6
la	448	421	455	430	652	828	6
mejoría	457	421	488	430	652	828	6
del	491	421	503	430	652	828	6
estatus	505	421	533	430	652	828	6
nutricio-	535	421	570	430	652	828	6
nal	327	433	340	442	652	828	6
de	342	433	352	442	652	828	6
la	355	433	362	442	652	828	6
población	365	433	404	442	652	828	6
venezolana.	407	433	454	442	652	828	6
REFERENCIAS	342	458	413	467	652	828	6
1.-	328	481	338	489	652	828	6
OPS-OMS.	347	481	388	489	652	828	6
Principios	393	481	429	489	652	828	6
de	434	481	442	489	652	828	6
orientación	447	481	487	489	652	828	6
para	492	481	507	489	652	828	6
la	512	481	519	489	652	828	6
alimentación	523	481	570	489	652	828	6
complementaria	347	491	405	499	652	828	6
del	407	491	418	499	652	828	6
niño	420	491	436	499	652	828	6
amamantado.	438	491	486	499	652	828	6
Washington,	488	491	533	499	652	828	6
DC	535	491	547	499	652	828	6
2003,	550	491	570	499	652	828	6
pp.	347	501	358	509	652	828	6
1-38.	365	501	384	509	652	828	6
Disponible	391	501	432	509	652	828	6
en:	438	501	450	509	652	828	6
http://www1.paho.org/spanish	456	501	570	509	652	828	6
/ad/fch/nu/Guiding_Principles_CF.htm	347	511	487	519	652	828	6
[Fecha	489	511	514	519	652	828	6
de	517	511	525	519	652	828	6
consulta	528	511	558	519	652	828	6
16	561	511	570	519	652	828	6
de	347	521	355	529	652	828	6
mayo	358	521	378	529	652	828	6
de	380	521	389	529	652	828	6
2013].	391	521	414	529	652	828	6
2.-	328	531	338	539	652	828	6
Organización	347	531	395	539	652	828	6
Mundial	398	531	429	539	652	828	6
de	432	531	440	539	652	828	6
la	444	531	450	539	652	828	6
Salud.	453	531	476	539	652	828	6
La	480	531	489	539	652	828	6
alimentación	492	531	539	539	652	828	6
del	542	531	553	539	652	828	6
lac-	556	531	570	539	652	828	6
tante	347	541	364	549	652	828	6
y	367	541	371	549	652	828	6
del	374	541	385	549	652	828	6
niño	387	541	403	549	652	828	6
pequeño.	405	541	438	549	652	828	6
Washington,	441	541	486	549	652	828	6
DC	488	541	501	549	652	828	6
2010,	503	541	523	549	652	828	6
pp.	526	541	537	549	652	828	6
19-27.	539	541	563	549	652	828	6
3.-	328	551	338	559	652	828	6
Figueroa	347	551	379	559	652	828	6
O,	381	551	390	559	652	828	6
López	393	551	415	559	652	828	6
A,	418	551	427	559	652	828	6
Vera	429	551	446	559	652	828	6
L.	449	551	456	559	652	828	6
Alimentación	459	551	508	559	652	828	6
del	510	551	521	559	652	828	6
lactante.	524	551	554	559	652	828	6
En:	557	551	570	559	652	828	6
L.	347	561	354	569	652	828	6
Machado	357	561	390	569	652	828	6
de	393	561	401	569	652	828	6
Ponte,	403	561	426	569	652	828	6
I.	429	561	434	569	652	828	6
Izaguirre	436	561	469	569	652	828	6
de	471	561	480	569	652	828	6
Espinoza,	482	561	517	569	652	828	6
R.J.	520	561	534	569	652	828	6
Santiago.	536	561	570	569	652	828	6
Nutrición	347	571	381	579	652	828	6
Pediátrica.	386	571	424	579	652	828	6
Editorial	428	571	460	579	652	828	6
Médica	464	571	491	579	652	828	6
Panamericana,	496	571	548	579	652	828	6
C.A.	553	571	570	579	652	828	6
Caracas	347	581	375	589	652	828	6
2009,	378	581	398	589	652	828	6
pp.	400	581	412	589	652	828	6
125-126.	414	581	446	589	652	828	6
4.-	328	591	338	599	652	828	6
Agostoni	347	591	380	599	652	828	6
C,	384	591	393	599	652	828	6
Decsi	398	591	418	599	652	828	6
T,	423	591	430	599	652	828	6
Fewtrell	435	591	465	599	652	828	6
M,	470	591	480	599	652	828	6
Goulet	485	591	509	599	652	828	6
O,	514	591	523	599	652	828	6
Kolacek	528	591	558	599	652	828	6
S,	563	591	570	599	652	828	6
Koletzko	347	601	380	609	652	828	6
B,	382	601	391	609	652	828	6
et	393	601	400	609	652	828	6
al.	402	601	411	609	652	828	6
Complementary	414	601	472	609	652	828	6
feeding:	474	601	504	609	652	828	6
a	507	601	510	609	652	828	6
commentary	513	601	558	609	652	828	6
by	561	601	570	609	652	828	6
the	347	611	358	619	652	828	6
ESPGHAN	367	611	409	619	652	828	6
Committee	418	611	459	619	652	828	6
on	468	611	477	619	652	828	6
Nutrition.	486	611	522	619	652	828	6
J	531	611	535	619	652	828	6
Pediatr	543	611	570	619	652	828	6
Gastroenterol	347	621	396	629	652	828	6
Nutr	398	621	415	629	652	828	6
2008;	417	621	438	629	652	828	6
46(1):	440	621	462	629	652	828	6
99–110.	464	621	493	629	652	828	6
5.-	328	631	338	639	652	828	6
Almarza	347	631	378	639	652	828	6
AL,	380	631	395	639	652	828	6
Martínez	398	631	431	639	652	828	6
BM.	434	631	450	639	652	828	6
Alimentación	453	631	502	639	652	828	6
del	505	631	516	639	652	828	6
lactante	520	631	548	639	652	828	6
sano.	551	631	570	639	652	828	6
Protocolos	347	641	386	649	652	828	6
diagnóstico-terapéuticos	392	641	482	649	652	828	6
de	487	641	496	649	652	828	6
Gastroenterología,	502	641	570	649	652	828	6
Hepatología	347	651	391	659	652	828	6
y	394	651	398	659	652	828	6
Nutrición	401	651	436	659	652	828	6
Pediátrica	439	651	475	659	652	828	6
SEGHNP-AEP	478	651	533	659	652	828	6
2010,	535	651	556	659	652	828	6
pp.	559	651	570	659	652	828	6
311–320.	347	661	380	669	652	828	6
6.-	328	671	338	679	652	828	6
Flores-Huerta	347	671	397	679	652	828	6
S,	401	671	408	679	652	828	6
Martínez-Andrade	412	671	479	679	652	828	6
G,	483	671	492	679	652	828	6
Toussaint	496	671	530	679	652	828	6
G,	534	671	543	679	652	828	6
Adell-	547	671	570	679	652	828	6
Gras	347	681	364	689	652	828	6
A,	367	681	375	689	652	828	6
Copto-García.	379	681	430	689	652	828	6
Alimentación	433	681	482	689	652	828	6
complementaria	486	681	544	689	652	828	6
en	547	681	556	689	652	828	6
los	559	681	570	689	652	828	6
niños	347	691	366	699	652	828	6
mayores	368	691	399	699	652	828	6
de	401	691	409	699	652	828	6
seis	411	691	425	699	652	828	6
meses	426	691	448	699	652	828	6
de	450	691	459	699	652	828	6
edad.	461	691	480	699	652	828	6
Bases	482	691	503	699	652	828	6
técnicas.	505	691	536	699	652	828	6
Bol	538	691	551	699	652	828	6
Med	553	691	570	699	652	828	6
Hosp	347	701	366	709	652	828	6
Infant	368	701	390	709	652	828	6
Mex	392	701	409	709	652	828	6
2006;63(2):	411	701	454	709	652	828	6
129-144.	456	701	488	709	652	828	6
7.-	328	711	338	719	652	828	6
American	347	711	382	719	652	828	6
Academy	386	711	420	719	652	828	6
of	425	711	432	719	652	828	6
Pediatrics.	437	711	475	719	652	828	6
Committee	479	711	519	719	652	828	6
on	523	711	532	719	652	828	6
Nutrition	537	711	570	719	652	828	6
2007-2008.	347	721	388	729	652	828	6
Feeding	394	721	423	729	652	828	6
the	429	721	440	729	652	828	6
child.	446	721	466	729	652	828	6
In:	472	721	482	729	652	828	6
R.	488	721	496	729	652	828	6
Kleinman,	501	721	540	729	652	828	6
Editor.	545	721	570	729	652	828	6
ARCHIVOS	254	760	292	768	652	828	6
VENEZOLANOS	294	760	349	768	652	828	6
DE	351	760	362	768	652	828	6
PUERICULTURA	364	760	422	768	652	828	6
Y	425	760	429	768	652	828	6
PEDIATRÍA	431	760	471	768	652	828	6
2013;	473	760	492	768	652	828	6
Vol	494	760	504	768	652	828	6
76	506	760	514	768	652	828	6
(3):	516	760	528	768	652	828	6
128	530	760	542	768	652	828	6
-	545	760	547	768	652	828	6
135	550	760	562	768	652	828	6
133	571	762	586	771	652	828	6
Alimentación	72	58	115	66	652	828	7
complementaria	118	58	169	66	652	828	7
en	171	58	179	66	652	828	7
niños	181	58	198	66	652	828	7
sanos	201	58	218	66	652	828	7
de	221	58	228	66	652	828	7
6	230	58	234	66	652	828	7
a	237	58	240	66	652	828	7
24	242	58	250	66	652	828	7
meses	253	58	272	66	652	828	7
Pediatric	90	85	122	93	652	828	7
Nutrition	126	85	159	93	652	828	7
Handbook.	164	85	203	93	652	828	7
6a	207	85	216	93	652	828	7
edición.	220	85	249	93	652	828	7
USA.	253	85	273	93	652	828	7
2009.	277	85	298	93	652	828	7
pp:	302	85	313	93	652	828	7
145-174.	90	95	123	103	652	828	7
8.-	72	105	81	113	652	828	7
Mennella	90	105	124	113	652	828	7
JA,	128	105	140	113	652	828	7
Trabulsi	143	105	173	113	652	828	7
JC.	176	105	188	113	652	828	7
Complementary	191	105	249	113	652	828	7
foods	252	105	272	113	652	828	7
and	275	105	288	113	652	828	7
flavor	292	105	313	113	652	828	7
experiences:	90	115	135	123	652	828	7
setting	138	115	162	123	652	828	7
the	164	115	175	123	652	828	7
foundation.	178	115	219	123	652	828	7
Ann	221	115	237	123	652	828	7
Nutr	239	115	256	123	652	828	7
Metab	258	115	281	123	652	828	7
2012;60	284	115	313	123	652	828	7
Suppl	90	125	111	133	652	828	7
2:40–50.	114	125	145	133	652	828	7
9.-	72	135	81	143	652	828	7
García	90	135	114	143	652	828	7
M,	117	135	127	143	652	828	7
Dini	130	135	146	143	652	828	7
E.	148	135	156	143	652	828	7
Alimentación	158	135	207	143	652	828	7
en	210	135	218	143	652	828	7
el	221	135	227	143	652	828	7
lactante.	230	135	260	143	652	828	7
En:	263	135	275	143	652	828	7
Centro	278	135	302	143	652	828	7
de	305	135	313	143	652	828	7
Atención	90	145	123	153	652	828	7
Nutricional	127	145	168	153	652	828	7
Infantil	171	145	198	153	652	828	7
de	201	145	210	153	652	828	7
Antímano	213	145	249	153	652	828	7
(CANIA),	252	145	289	153	652	828	7
edito-	292	145	313	153	652	828	7
res.	90	155	103	163	652	828	7
Nutrición	105	155	140	163	652	828	7
en	142	155	151	163	652	828	7
Pediatría.	153	155	188	163	652	828	7
Empresas	190	155	225	163	652	828	7
Polar.	227	155	248	163	652	828	7
Caracas	251	155	279	163	652	828	7
2009.	282	155	302	163	652	828	7
pp	304	155	313	163	652	828	7
265-293.	90	165	123	173	652	828	7
10.-	72	175	86	183	652	828	7
Gil-Hernández	90	175	144	183	652	828	7
A,	148	175	156	183	652	828	7
Uauy-Dagach	161	175	211	183	652	828	7
R,	215	175	223	183	652	828	7
Dalmau-Serra	227	175	278	183	652	828	7
J.	282	175	288	183	652	828	7
Bases	292	175	313	183	652	828	7
para	90	185	106	193	652	828	7
una	109	185	122	193	652	828	7
alimentación	126	185	172	193	652	828	7
complementaria	176	185	234	193	652	828	7
adecuada	237	185	270	193	652	828	7
de	274	185	282	193	652	828	7
los	286	185	296	193	652	828	7
lac-	300	185	313	193	652	828	7
tantes	90	195	111	203	652	828	7
y	114	195	119	203	652	828	7
los	122	195	132	203	652	828	7
niños	135	195	155	203	652	828	7
de	158	195	166	203	652	828	7
corta	169	195	187	203	652	828	7
edad.	190	195	209	203	652	828	7
An	212	195	223	203	652	828	7
Pediatr	226	195	251	203	652	828	7
2006;65(5):481-	254	195	313	203	652	828	7
495.	90	205	106	213	652	828	7
11.-	72	215	86	223	652	828	7
Organización	90	215	138	223	652	828	7
Mundial	140	215	170	223	652	828	7
de	171	215	180	223	652	828	7
la	182	215	188	223	652	828	7
Salud,	190	215	213	223	652	828	7
Organización	214	215	262	223	652	828	7
Panamericana	264	215	313	223	652	828	7
de	90	225	99	233	652	828	7
la	101	225	107	233	652	828	7
Salud.	110	225	132	233	652	828	7
Consejería	134	225	172	233	652	828	7
para	174	225	189	233	652	828	7
la	192	225	198	233	652	828	7
Alimentación	200	225	248	233	652	828	7
del	250	225	261	233	652	828	7
Lactante	263	225	293	233	652	828	7
y	296	225	300	233	652	828	7
del	302	225	313	233	652	828	7
Niño	90	235	108	243	652	828	7
Pequeño:	110	235	143	243	652	828	7
Curso	145	235	167	243	652	828	7
Integrado.	169	235	205	243	652	828	7
Ginebra	207	235	236	243	652	828	7
2009,	238	235	258	243	652	828	7
pp.	260	235	271	243	652	828	7
171-191.	273	235	305	243	652	828	7
12.-	72	245	86	253	652	828	7
World	90	245	113	253	652	828	7
Health	123	245	148	253	652	828	7
Organization,	158	245	209	253	652	828	7
Food	219	245	238	253	652	828	7
and	247	245	261	253	652	828	7
Agriculture	270	245	313	253	652	828	7
Organization	90	255	139	263	652	828	7
of	146	255	154	263	652	828	7
the	161	255	173	263	652	828	7
United	180	255	205	263	652	828	7
Nations,	213	255	244	263	652	828	7
United	251	255	277	263	652	828	7
Nations	284	255	313	263	652	828	7
University.	90	265	130	273	652	828	7
Human	134	265	161	273	652	828	7
energy	165	265	189	273	652	828	7
requirements.	194	265	243	273	652	828	7
Report	247	265	271	273	652	828	7
of	276	265	283	273	652	828	7
a	287	265	291	273	652	828	7
Joint	296	265	313	273	652	828	7
FAO/WHO/UNU	90	275	154	283	652	828	7
Expert	159	275	183	283	652	828	7
Consultation.	188	275	236	283	652	828	7
Roma	241	275	262	283	652	828	7
2001.	267	275	288	283	652	828	7
96	292	275	301	283	652	828	7
p.	306	275	313	283	652	828	7
Disponible	90	285	131	293	652	828	7
en:	143	285	154	293	652	828	7
ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/007/y5686e	165	285	313	293	652	828	7
/y5686e00.pdf.	90	295	145	303	652	828	7
[Fecha	147	295	172	303	652	828	7
de	174	295	183	303	652	828	7
consulta:	185	295	218	303	652	828	7
08	220	295	229	303	652	828	7
de	232	295	240	303	652	828	7
marzo	243	295	265	303	652	828	7
de	268	295	276	303	652	828	7
2013]	279	295	300	303	652	828	7
13.-	72	305	86	313	652	828	7
World	90	305	113	313	652	828	7
Health	123	305	148	313	652	828	7
Organization,	158	305	209	313	652	828	7
Food	219	305	238	313	652	828	7
and	247	305	261	313	652	828	7
Agriculture	270	305	313	313	652	828	7
Organization	90	315	139	323	652	828	7
of	146	315	154	323	652	828	7
the	161	315	173	323	652	828	7
United	180	315	205	323	652	828	7
Nations,	213	315	244	323	652	828	7
United	251	315	277	323	652	828	7
Nations	284	315	313	323	652	828	7
University.	90	325	130	333	652	828	7
Protein	132	325	158	333	652	828	7
and	160	325	173	333	652	828	7
amino	175	325	198	333	652	828	7
acid	200	325	215	333	652	828	7
requirements	217	325	264	333	652	828	7
in	266	325	273	333	652	828	7
human	275	325	299	333	652	828	7
nu-	301	325	313	333	652	828	7
trition.	90	335	115	343	652	828	7
Report	117	335	141	343	652	828	7
of	144	335	151	343	652	828	7
a	154	335	158	343	652	828	7
joint	160	335	176	343	652	828	7
FAO/WHO/UNU	179	335	242	343	652	828	7
expert	244	335	267	343	652	828	7
consultation	269	335	313	343	652	828	7
(WHO	90	345	115	353	652	828	7
Technical	117	345	152	353	652	828	7
Report	154	345	179	353	652	828	7
Series	181	345	203	353	652	828	7
935).	205	345	224	353	652	828	7
2007.	226	345	247	353	652	828	7
p.	249	345	256	353	652	828	7
265	258	345	271	353	652	828	7
Disponible	274	345	313	353	652	828	7
en:.	90	355	104	363	652	828	7
http://whqlibdoc.who.int/trs/WHO_TRS_935_eng.pdf	110	355	313	363	652	828	7
[Fecha	90	365	115	373	652	828	7
de	117	365	126	373	652	828	7
consulta:	128	365	161	373	652	828	7
27	163	365	172	373	652	828	7
de	175	365	183	373	652	828	7
abril	186	365	202	373	652	828	7
de	205	365	213	373	652	828	7
2013].	216	365	239	373	652	828	7
14.-	72	375	86	383	652	828	7
Unites	88	375	111	383	652	828	7
States	114	375	135	383	652	828	7
Department	137	375	180	383	652	828	7
of	182	375	189	383	652	828	7
Agriculture.	191	375	235	383	652	828	7
National	237	375	268	383	652	828	7
Agricultural	269	375	313	383	652	828	7
Library.	90	385	119	393	652	828	7
National	121	385	152	393	652	828	7
Academy	154	385	188	393	652	828	7
of	190	385	198	393	652	828	7
Sciences.	200	385	234	393	652	828	7
Institute	236	385	265	393	652	828	7
of	267	385	275	393	652	828	7
Medicine.	277	385	313	393	652	828	7
Food	90	395	109	403	652	828	7
and	114	395	127	403	652	828	7
Nutrition	132	395	165	403	652	828	7
Board.	169	395	194	403	652	828	7
Dietary	199	395	226	403	652	828	7
Reference	230	395	267	403	652	828	7
Intakes	272	395	298	403	652	828	7
for	303	395	313	403	652	828	7
Energy,	90	405	118	413	652	828	7
Carbohydrate.	122	405	173	413	652	828	7
Fiber,	177	405	198	413	652	828	7
Fat,	202	405	216	413	652	828	7
Fatty	220	405	239	413	652	828	7
Acids,	242	405	265	413	652	828	7
Cholesterol,	269	405	313	413	652	828	7
Protein,	90	415	120	423	652	828	7
and	126	415	139	423	652	828	7
Amino	145	415	170	423	652	828	7
Acids.	176	415	200	423	652	828	7
2002/2005.	206	415	249	423	652	828	7
Disponible	255	415	296	423	652	828	7
en:	302	415	313	423	652	828	7
http://www.iom.edu/Global/News%20Announcements/~/med	90	425	313	433	652	828	7
ia/C5CD2DD7840544979A549EC47E56A02B.ashx.	90	435	283	443	652	828	7
[Fecha	289	435	313	443	652	828	7
de	90	445	99	453	652	828	7
consulta:	101	445	134	453	652	828	7
08	136	445	145	453	652	828	7
de	148	445	156	453	652	828	7
abril	159	445	175	453	652	828	7
de	178	445	186	453	652	828	7
2013.]	189	445	212	453	652	828	7
15.-	72	455	86	463	652	828	7
Instituto	91	455	121	463	652	828	7
Nacional	125	455	158	463	652	828	7
de	162	455	171	463	652	828	7
Nutrición.	175	455	212	463	652	828	7
Valores	216	455	243	463	652	828	7
de	248	455	257	463	652	828	7
Referencia	261	455	300	463	652	828	7
de	305	455	313	463	652	828	7
Energía	90	465	118	473	652	828	7
y	121	465	125	473	652	828	7
Nutrientes	128	465	166	473	652	828	7
para	168	465	184	473	652	828	7
la	187	465	193	473	652	828	7
Población	196	465	232	473	652	828	7
Venezolana.	235	465	278	473	652	828	7
Revisión	281	465	313	473	652	828	7
2000.	90	475	111	483	652	828	7
Serie	113	475	131	483	652	828	7
de	134	475	142	483	652	828	7
Cuadernos	145	475	183	483	652	828	7
Azules.	185	475	212	483	652	828	7
Publicación	215	475	257	483	652	828	7
Nº	259	475	269	483	652	828	7
53.	271	475	282	483	652	828	7
Caracas	285	475	313	483	652	828	7
2001,	90	485	111	493	652	828	7
76p.	113	485	129	493	652	828	7
16.-	72	495	86	503	652	828	7
Mann	89	495	110	503	652	828	7
J.	113	495	119	503	652	828	7
Dietary	122	495	149	503	652	828	7
carbohydrate:	152	495	202	503	652	828	7
relationship	205	495	247	503	652	828	7
to	251	495	258	503	652	828	7
cardiovascular	261	495	313	503	652	828	7
disease	90	505	116	513	652	828	7
and	120	505	133	513	652	828	7
disorders	137	505	170	513	652	828	7
of	174	505	181	513	652	828	7
carbohydrate	185	505	232	513	652	828	7
metabolism.	236	505	280	513	652	828	7
Europ	284	505	306	513	652	828	7
J	310	505	313	513	652	828	7
Clin	90	515	106	523	652	828	7
Nutr	108	515	125	523	652	828	7
2007;	127	515	148	523	652	828	7
61	150	515	159	523	652	828	7
(Suppl	162	515	186	523	652	828	7
1):	188	515	198	523	652	828	7
S100-S111.	201	515	242	523	652	828	7
17.-	72	525	86	533	652	828	7
Uauy	90	525	110	533	652	828	7
R,	112	525	121	533	652	828	7
Dangour	123	525	155	533	652	828	7
A.D.	157	525	174	533	652	828	7
Fat	177	525	189	533	652	828	7
and	191	525	204	533	652	828	7
Fatty	207	525	225	533	652	828	7
Acid	227	525	245	533	652	828	7
Requirements	248	525	298	533	652	828	7
and	300	525	313	533	652	828	7
Recommendations	90	535	157	543	652	828	7
for	159	535	170	543	652	828	7
Infants	172	535	197	543	652	828	7
of	199	535	206	543	652	828	7
0–2	209	535	222	543	652	828	7
Years	224	535	244	543	652	828	7
and	246	535	259	543	652	828	7
Children	261	535	293	543	652	828	7
of	295	535	302	543	652	828	7
2–	304	535	313	543	652	828	7
18	90	545	99	553	652	828	7
Years.	101	545	124	553	652	828	7
Ann	126	545	141	553	652	828	7
Nutr	144	545	160	553	652	828	7
Metab	163	545	186	553	652	828	7
2009;	188	545	209	553	652	828	7
55:76–96	211	545	245	553	652	828	7
18.-	72	555	86	563	652	828	7
National	90	555	122	563	652	828	7
Cholesterol	127	555	169	563	652	828	7
Education	175	555	212	563	652	828	7
Program	217	555	249	563	652	828	7
(NCEP)	254	555	283	563	652	828	7
Expert	289	555	313	563	652	828	7
Panel.	90	565	113	573	652	828	7
Third	115	565	135	573	652	828	7
Report	138	565	162	573	652	828	7
on	165	565	174	573	652	828	7
Detection,	177	565	214	573	652	828	7
Evaluation,	217	565	258	573	652	828	7
and	261	565	274	573	652	828	7
Treatment	277	565	313	573	652	828	7
of	90	575	98	583	652	828	7
High	101	575	119	583	652	828	7
Cholesterol	147	575	188	583	652	828	7
in	191	575	198	583	652	828	7
Adults	200	575	224	583	652	828	7
(Adult	227	575	251	583	652	828	7
Treatment	254	575	290	583	652	828	7
Panel	293	575	313	583	652	828	7
III)	90	585	102	593	652	828	7
Final	105	585	123	593	652	828	7
Report.Circulation	126	585	193	593	652	828	7
2002;106:3143-3421.	195	585	273	593	652	828	7
19.-	72	595	86	603	652	828	7
Nuñez-Sansón	91	595	144	603	652	828	7
V,	146	595	154	603	652	828	7
Pérez	157	595	177	603	652	828	7
A,	179	595	187	603	652	828	7
Rached-Paoli	190	595	239	603	652	828	7
I.	241	595	247	603	652	828	7
Dislipidemia.	249	595	298	603	652	828	7
En:	301	595	313	603	652	828	7
G.	90	605	99	613	652	828	7
Henríquez,	102	605	141	613	652	828	7
E.	144	605	152	613	652	828	7
Dini	155	605	171	613	652	828	7
(eds).	173	605	194	613	652	828	7
Nutrición	196	605	231	613	652	828	7
en	233	605	242	613	652	828	7
Pediatría.	245	605	279	613	652	828	7
Tomo	281	605	302	613	652	828	7
II.	305	605	313	613	652	828	7
2da	90	615	104	623	652	828	7
Edición.	110	615	142	623	652	828	7
Centro	148	615	174	623	652	828	7
de	180	615	189	623	652	828	7
Atención	195	615	229	623	652	828	7
Nutricional	236	615	279	623	652	828	7
Infantil	285	615	313	623	652	828	7
Antímano	90	625	126	633	652	828	7
CANIA.	129	625	159	633	652	828	7
Caracas	162	625	190	633	652	828	7
2009,	193	625	213	633	652	828	7
pp.	216	625	227	633	652	828	7
601-633.	229	625	262	633	652	828	7
20.-	72	635	86	643	652	828	7
American	90	635	125	643	652	828	7
Academy	129	635	164	643	652	828	7
of	168	635	176	643	652	828	7
Pediatrics.	180	635	218	643	652	828	7
Committee	222	635	262	643	652	828	7
on	267	635	276	643	652	828	7
Nutrition	280	635	313	643	652	828	7
2007-2008.	90	645	132	653	652	828	7
Carbohydrate	135	645	184	653	652	828	7
and	187	645	200	653	652	828	7
dietary	203	645	228	653	652	828	7
fiber	231	645	248	653	652	828	7
In:	251	645	261	653	652	828	7
R.	264	645	272	653	652	828	7
Kleinman,	276	645	313	653	652	828	7
editor.	90	655	113	663	652	828	7
En:	117	655	130	663	652	828	7
Pediatric	134	655	166	663	652	828	7
Nutrition	171	655	204	663	652	828	7
Handbook	208	655	245	663	652	828	7
6a	250	655	258	663	652	828	7
edición.	263	655	291	663	652	828	7
USA	296	655	314	663	652	828	7
2009,	90	665	111	673	652	828	7
pp.	113	665	124	673	652	828	7
343-356.	127	665	159	673	652	828	7
21.-	72	675	86	683	652	828	7
American	90	675	125	683	652	828	7
Academy	129	675	164	683	652	828	7
of	168	675	176	683	652	828	7
Pediatrics.	180	675	218	683	652	828	7
Committee	222	675	262	683	652	828	7
on	267	675	276	683	652	828	7
Nutrition	280	675	313	683	652	828	7
2007-2008.	90	685	132	693	652	828	7
Fat	136	685	147	693	652	828	7
soluble	152	685	178	693	652	828	7
vitamins.	182	685	215	693	652	828	7
In:	220	685	230	693	652	828	7
R.	234	685	242	693	652	828	7
Kleinman,	247	685	285	693	652	828	7
Editor.	289	685	313	693	652	828	7
Pediatric	90	695	122	703	652	828	7
Nutrition	127	695	160	703	652	828	7
Handbook	164	695	202	703	652	828	7
6a	206	695	215	703	652	828	7
edición.	219	695	248	703	652	828	7
USA.	252	695	273	703	652	828	7
2009.	277	695	297	703	652	828	7
pp.	302	695	313	703	652	828	7
461-474.	90	705	123	713	652	828	7
22.-	72	715	86	723	652	828	7
Macías-Tomei	90	715	142	723	652	828	7
C,	145	715	154	723	652	828	7
Palacios	157	715	187	723	652	828	7
C,	190	715	198	723	652	828	7
Mariño	201	715	228	723	652	828	7
M,	231	715	241	723	652	828	7
Carías	244	715	267	723	652	828	7
D,	270	715	279	723	652	828	7
Noguera	282	715	313	723	652	828	7
D,	90	725	99	733	652	828	7
Chávez	101	725	128	733	652	828	7
JF.	131	725	141	733	652	828	7
Revisión	143	725	175	733	652	828	7
de	177	725	186	733	652	828	7
los	188	725	199	733	652	828	7
valores	201	725	227	733	652	828	7
de	229	725	238	733	652	828	7
referencia	240	725	276	733	652	828	7
de	279	725	287	733	652	828	7
calcio,	290	725	313	733	652	828	7
134	52	762	67	771	652	828	7
vitamina	347	85	378	93	652	828	7
D,	382	85	391	93	652	828	7
fósforo,	395	85	423	93	652	828	7
magnesio	428	85	462	93	652	828	7
y	466	85	471	93	652	828	7
flúor	475	85	492	93	652	828	7
en	496	85	505	93	652	828	7
Venezuela.	509	85	548	93	652	828	7
Arch	552	85	570	93	652	828	7
Latinoam	347	95	381	103	652	828	7
Nutr	384	95	400	103	652	828	7
2013.	403	95	423	103	652	828	7
Suplemento	425	95	468	103	652	828	7
especial	471	95	500	103	652	828	7
(en	502	95	514	103	652	828	7
prensa)	516	95	543	103	652	828	7
23-	328	105	340	113	652	828	7
García-Casal	343	105	390	113	652	828	7
MN,	393	105	409	113	652	828	7
Leets	412	105	432	113	652	828	7
I,	435	105	440	113	652	828	7
Bracho	443	105	469	113	652	828	7
C,	472	105	480	113	652	828	7
Hidalgo	483	105	512	113	652	828	7
M,	515	105	525	113	652	828	7
Bastidas	528	105	558	113	652	828	7
G,	561	105	570	113	652	828	7
Gomez	347	115	373	123	652	828	7
A,	374	115	383	123	652	828	7
et	385	115	391	123	652	828	7
al.	393	115	402	123	652	828	7
Prevalence	404	115	444	123	652	828	7
of	446	115	453	123	652	828	7
anemia	455	115	481	123	652	828	7
and	483	115	496	123	652	828	7
deficiencies	498	115	541	123	652	828	7
of	544	115	551	123	652	828	7
iron,	553	115	570	123	652	828	7
folic	347	125	363	133	652	828	7
acid	366	125	381	133	652	828	7
and	383	125	396	133	652	828	7
vitamin	398	125	426	133	652	828	7
B12	428	125	443	133	652	828	7
in	446	125	453	133	652	828	7
an	455	125	464	133	652	828	7
Indigenous	466	125	506	133	652	828	7
community	509	125	550	133	652	828	7
from	552	125	570	133	652	828	7
the	347	135	358	143	652	828	7
Venezuelan	362	135	403	143	652	828	7
Amazon	407	135	437	143	652	828	7
with	442	135	458	143	652	828	7
a	462	135	466	143	652	828	7
high	470	135	486	143	652	828	7
incidence	490	135	525	143	652	828	7
of	529	135	536	143	652	828	7
malaria.	541	135	570	143	652	828	7
Arch	347	145	365	153	652	828	7
Latinoam	367	145	402	153	652	828	7
Nutr	404	145	421	153	652	828	7
2008;58(1):12-18.	423	145	489	153	652	828	7
24.-	328	155	342	163	652	828	7
García-Casal	345	155	392	163	652	828	7
MN.	394	155	411	163	652	828	7
La	413	155	423	163	652	828	7
deficiencia	425	155	465	163	652	828	7
de	467	155	476	163	652	828	7
hierro	478	155	500	163	652	828	7
como	502	155	522	163	652	828	7
problema	525	155	559	163	652	828	7
de	561	155	570	163	652	828	7
salud	347	165	366	173	652	828	7
pública.	368	165	397	173	652	828	7
An	399	165	410	173	652	828	7
Venez	412	165	434	173	652	828	7
Nutr	437	165	453	173	652	828	7
2005;18(1):45-48.	456	165	521	173	652	828	7
25.-	328	175	342	183	652	828	7
Vásquez	344	175	375	183	652	828	7
N,	378	175	387	183	652	828	7
Bisiacchi	389	175	422	183	652	828	7
B	425	175	431	183	652	828	7
y	433	175	438	183	652	828	7
Sánchez	440	175	470	183	652	828	7
L.	472	175	480	183	652	828	7
Despistaje	482	175	520	183	652	828	7
de	522	175	531	183	652	828	7
anemia	533	175	559	183	652	828	7
en	561	175	570	183	652	828	7
habitantes	347	185	383	193	652	828	7
del	386	185	397	193	652	828	7
Área	400	185	418	193	652	828	7
Metropolitana	421	185	472	193	652	828	7
de	475	185	483	193	652	828	7
Caracas	487	185	515	193	652	828	7
por	518	185	530	193	652	828	7
el	533	185	540	193	652	828	7
sistema	543	185	570	193	652	828	7
HemoCue®.	347	195	392	203	652	828	7
An	394	195	405	203	652	828	7
Venez	407	195	429	203	652	828	7
Nutr	432	195	448	203	652	828	7
2007;20(2):71-75.	451	195	517	203	652	828	7
26.	328	205	340	213	652	828	7
Ávila	346	205	366	213	652	828	7
AM,	372	205	389	213	652	828	7
Morón	395	205	421	213	652	828	7
M,	427	205	437	213	652	828	7
Córdova	443	205	475	213	652	828	7
M,	481	205	492	213	652	828	7
García-Casal	498	205	547	213	652	828	7
AM.	553	205	570	213	652	828	7
Evaluación	347	215	387	223	652	828	7
y	390	215	395	223	652	828	7
correlación	398	215	439	223	652	828	7
de	442	215	451	223	652	828	7
variables	454	215	486	223	652	828	7
bioquímicas,	490	215	536	223	652	828	7
antropo-	539	215	570	223	652	828	7
métricas	347	225	377	233	652	828	7
y	380	225	384	233	652	828	7
de	387	225	395	233	652	828	7
consumo	398	225	430	233	652	828	7
de	433	225	441	233	652	828	7
riboflavina,	444	225	486	233	652	828	7
hierro	488	225	510	233	652	828	7
y	512	225	517	233	652	828	7
vitamina	519	225	551	233	652	828	7
A	553	225	559	233	652	828	7
en	561	225	570	233	652	828	7
escolares	347	235	380	243	652	828	7
venezolanos.	382	235	429	243	652	828	7
An	431	235	442	243	652	828	7
Venez	444	235	466	243	652	828	7
Nutr	469	235	485	243	652	828	7
2012;25(1):16-24.	488	235	553	243	652	828	7
27.-	328	245	342	253	652	828	7
Fundacredesa.	345	245	397	253	652	828	7
Impacto	400	245	429	253	652	828	7
poblacional	432	245	474	253	652	828	7
en	477	245	486	253	652	828	7
Venezuela	489	245	525	253	652	828	7
por	528	245	540	253	652	828	7
el	543	245	550	253	652	828	7
enri-	553	245	570	253	652	828	7
quecimiento	347	255	391	263	652	828	7
con	394	255	407	263	652	828	7
hierro	410	255	431	263	652	828	7
y	434	255	438	263	652	828	7
vitaminas	441	255	476	263	652	828	7
de	479	255	487	263	652	828	7
las	490	255	500	263	652	828	7
harinas	503	255	529	263	652	828	7
precocidas	531	255	570	263	652	828	7
de	347	265	355	273	652	828	7
consumo	358	265	390	273	652	828	7
humano.	393	265	424	273	652	828	7
Una	427	265	442	273	652	828	7
visión	445	265	467	273	652	828	7
integral	469	265	497	273	652	828	7
de	500	265	508	273	652	828	7
Venezuela	511	265	548	273	652	828	7
XXV	550	265	570	273	652	828	7
años.	347	275	365	283	652	828	7
Primera	371	275	399	283	652	828	7
Edición.	404	275	435	283	652	828	7
Ministerio	440	275	477	283	652	828	7
de	483	275	491	283	652	828	7
Salud	496	275	517	283	652	828	7
y	522	275	527	283	652	828	7
Desarrollo	532	275	570	283	652	828	7
Social/	347	285	372	293	652	828	7
UNICEF.	374	285	408	293	652	828	7
Caracas	411	285	439	293	652	828	7
2002;	442	285	462	293	652	828	7
120	465	285	478	293	652	828	7
p.	480	285	487	293	652	828	7
28.-	328	295	342	303	652	828	7
Suárez	347	295	371	303	652	828	7
T,	374	295	382	303	652	828	7
Torrealba	385	295	419	303	652	828	7
M,	423	295	433	303	652	828	7
Villegas	436	295	466	303	652	828	7
N,	469	295	478	303	652	828	7
Osorio	482	295	506	303	652	828	7
C,	510	295	518	303	652	828	7
García–Casal	521	295	570	303	652	828	7
MN.	347	305	363	313	652	828	7
Deficiencias	365	305	410	313	652	828	7
de	412	305	421	313	652	828	7
hierro,	423	305	446	313	652	828	7
acido	448	305	468	313	652	828	7
fólico	470	305	491	313	652	828	7
y	493	305	497	313	652	828	7
vitamina	499	305	531	313	652	828	7
B12	532	305	547	313	652	828	7
en	549	305	558	313	652	828	7
re-	560	305	570	313	652	828	7
lación	347	315	369	323	652	828	7
a	371	315	375	323	652	828	7
anemia,	377	315	405	323	652	828	7
en	407	315	416	323	652	828	7
adolescentes	418	315	463	323	652	828	7
de	465	315	474	323	652	828	7
una	476	315	489	323	652	828	7
zona	491	315	508	323	652	828	7
con	510	315	523	323	652	828	7
alta	525	315	538	323	652	828	7
inciden-	540	315	570	323	652	828	7
cia	347	325	357	333	652	828	7
de	363	325	372	333	652	828	7
malformaciones	378	325	438	333	652	828	7
congénitas	444	325	484	333	652	828	7
en	490	325	499	333	652	828	7
Venezuela.	505	325	546	333	652	828	7
Arch	551	325	570	333	652	828	7
Latinoam	347	335	381	343	652	828	7
Nutr	384	335	400	343	652	828	7
2005;	403	335	423	343	652	828	7
55(2):118–123.	426	335	481	343	652	828	7
29.-	328	345	342	353	652	828	7
Mora	347	345	366	353	652	828	7
JO,	369	345	381	353	652	828	7
Gueri	384	345	405	353	652	828	7
M.	408	345	418	353	652	828	7
Mora	421	345	440	353	652	828	7
OL.	443	345	457	353	652	828	7
Vitamin	460	345	489	353	652	828	7
A	492	345	498	353	652	828	7
deficiency	500	345	538	353	652	828	7
in	541	345	548	353	652	828	7
Latin	551	345	570	353	652	828	7
America	347	355	378	363	652	828	7
and	382	355	395	363	652	828	7
the	399	355	410	363	652	828	7
Caribbean:	415	355	454	363	652	828	7
An	458	355	469	363	652	828	7
overview.	473	355	508	363	652	828	7
Rev	513	355	527	363	652	828	7
Pan	531	355	545	363	652	828	7
Salud	549	355	570	363	652	828	7
Pública.	347	365	376	373	652	828	7
Pan	378	365	392	373	652	828	7
Am	394	365	407	373	652	828	7
J	410	365	413	373	652	828	7
Public	416	365	439	373	652	828	7
Health	441	365	465	373	652	828	7
1998;4(3):179-186.	468	365	538	373	652	828	7
30.-	328	375	342	383	652	828	7
Amaya–Castellanos	347	375	419	383	652	828	7
D,	421	375	430	383	652	828	7
Viloria–Castejón	433	375	494	383	652	828	7
H,	496	375	505	383	652	828	7
Ortega	508	375	532	383	652	828	7
P,	535	375	541	383	652	828	7
Gómez	544	375	570	383	652	828	7
G,	347	385	355	393	652	828	7
Urrieta	358	385	383	393	652	828	7
JR,	386	385	397	393	652	828	7
Lobo	400	385	419	393	652	828	7
P,	421	385	427	393	652	828	7
et	430	385	436	393	652	828	7
al.	438	385	447	393	652	828	7
Deficiencia	450	385	491	393	652	828	7
de	493	385	502	393	652	828	7
vitamina	504	385	536	393	652	828	7
A	538	385	544	393	652	828	7
y	546	385	550	393	652	828	7
esta-	553	385	570	393	652	828	7
do	347	395	356	403	652	828	7
nutricional	358	395	397	403	652	828	7
antropométrico	400	395	455	403	652	828	7
en	458	395	467	403	652	828	7
niños	469	395	489	403	652	828	7
marginales	492	395	531	403	652	828	7
urbanos	534	395	562	403	652	828	7
y	565	395	570	403	652	828	7
rurales	347	405	371	413	652	828	7
en	376	405	385	413	652	828	7
el	390	405	396	413	652	828	7
Estado	401	405	426	413	652	828	7
Zulia,	431	405	452	413	652	828	7
Venezuela.	457	405	496	413	652	828	7
Invest	502	405	524	413	652	828	7
Clín	529	405	544	413	652	828	7
2002;	549	405	570	413	652	828	7
43(2):89–106.	347	415	398	423	652	828	7
31.-	328	425	342	433	652	828	7
Papale	348	425	372	433	652	828	7
JF,	378	425	388	433	652	828	7
García	394	425	418	433	652	828	7
MN,	424	425	440	433	652	828	7
Torres	446	425	469	433	652	828	7
M,	475	425	485	433	652	828	7
Berné	491	425	512	433	652	828	7
Y,	518	425	525	433	652	828	7
Dellan	531	425	555	433	652	828	7
G,	561	425	570	433	652	828	7
Rodríguez	347	435	384	443	652	828	7
D,	387	435	396	443	652	828	7
et	399	435	405	443	652	828	7
al.	408	435	417	443	652	828	7
Anemia,	419	435	450	443	652	828	7
deficiencias	453	435	496	443	652	828	7
de	499	435	507	443	652	828	7
hierro	510	435	532	443	652	828	7
y	534	435	539	443	652	828	7
de	542	435	550	443	652	828	7
vita-	553	435	570	443	652	828	7
mina	347	445	365	453	652	828	7
A	367	445	373	453	652	828	7
y	375	445	380	453	652	828	7
helmintiasis	382	445	426	453	652	828	7
en	428	445	437	453	652	828	7
una	439	445	452	453	652	828	7
población	455	445	490	453	652	828	7
rural	493	445	510	453	652	828	7
del	512	445	523	453	652	828	7
estado	526	445	549	453	652	828	7
Lara.	551	445	570	453	652	828	7
An	347	455	358	463	652	828	7
Venez	360	455	382	463	652	828	7
Nutr	384	455	401	463	652	828	7
2008;21(2):70-76	403	455	467	463	652	828	7
32.-	328	465	342	473	652	828	7
Peña	347	465	364	473	652	828	7
BY,	366	465	380	473	652	828	7
Papale	382	465	406	473	652	828	7
JF,	408	465	418	473	652	828	7
Torres	420	465	443	473	652	828	7
M,	445	465	455	473	652	828	7
Mendoza	457	465	491	473	652	828	7
N,	493	465	502	473	652	828	7
Dellan	504	465	528	473	652	828	7
Rodríguez,	530	465	570	473	652	828	7
Rodríguez	347	475	384	483	652	828	7
D,	387	475	395	483	652	828	7
et	398	475	404	483	652	828	7
al.	407	475	415	483	652	828	7
Zinc	418	475	434	483	652	828	7
sérico	437	475	458	483	652	828	7
en	461	475	469	483	652	828	7
menores	472	475	502	483	652	828	7
de	505	475	513	483	652	828	7
15	515	475	524	483	652	828	7
años	527	475	543	483	652	828	7
de	546	475	554	483	652	828	7
una	557	475	570	483	652	828	7
comunidad	347	485	387	493	652	828	7
rural	392	485	409	493	652	828	7
del	415	485	426	493	652	828	7
estado	431	485	454	493	652	828	7
Lara.	460	485	478	493	652	828	7
An	483	485	494	493	652	828	7
Venez	500	485	522	493	652	828	7
Nutr	527	485	544	493	652	828	7
2008;	549	485	570	493	652	828	7
21(2):77-84.	347	495	392	503	652	828	7
33.-	328	505	342	513	652	828	7
Silva	347	505	365	513	652	828	7
T,	368	505	375	513	652	828	7
Alarcón	378	505	407	513	652	828	7
O,	411	505	419	513	652	828	7
Alarcón	422	505	451	513	652	828	7
AO,	454	505	469	513	652	828	7
Ramírez	473	505	503	513	652	828	7
de	507	505	515	513	652	828	7
Fernández	519	505	556	513	652	828	7
M,	560	505	570	513	652	828	7
D´Jesús	347	515	375	523	652	828	7
O,	377	515	386	523	652	828	7
Mejía	388	515	409	523	652	828	7
A.	411	515	420	523	652	828	7
Niveles	422	515	450	523	652	828	7
séricos	452	515	477	523	652	828	7
de	479	515	488	523	652	828	7
Zinc	490	515	506	523	652	828	7
(Zn),	509	515	527	523	652	828	7
Hierro	529	515	553	523	652	828	7
(Fe)	555	515	570	523	652	828	7
y	347	525	351	533	652	828	7
Cobre	353	525	375	533	652	828	7
(Cu)	377	525	394	533	652	828	7
de	396	525	404	533	652	828	7
preescolares	406	525	450	533	652	828	7
que	452	525	465	533	652	828	7
acuden	467	525	493	533	652	828	7
a	495	525	499	533	652	828	7
consulta	501	525	531	533	652	828	7
en	533	525	541	533	652	828	7
los	543	525	554	533	652	828	7
am-	556	525	570	533	652	828	7
bulatorios	347	535	383	543	652	828	7
urbanos	385	535	414	543	652	828	7
tipo	416	535	430	543	652	828	7
III	433	535	442	543	652	828	7
de	444	535	453	543	652	828	7
la	455	535	462	543	652	828	7
ciudad	464	535	488	543	652	828	7
de	491	535	499	543	652	828	7
Mérida.	502	535	530	543	652	828	7
MedULA.	533	535	570	543	652	828	7
2003;	347	545	367	553	652	828	7
12(1-4):18-	370	545	411	553	652	828	7
25.	414	545	425	553	652	828	7
34.-	328	555	342	563	652	828	7
Marin	345	555	367	563	652	828	7
O,	369	555	378	563	652	828	7
Rosas	381	555	402	563	652	828	7
F,	405	555	411	563	652	828	7
Villarroel	414	555	448	563	652	828	7
J.	451	555	456	563	652	828	7
Niveles	459	555	486	563	652	828	7
séricos	489	555	514	563	652	828	7
de	517	555	525	563	652	828	7
zinc	528	555	543	563	652	828	7
en	545	555	554	563	652	828	7
lac-	556	555	570	563	652	828	7
tantes	347	565	368	573	652	828	7
con	370	565	383	573	652	828	7
síndrome	386	565	419	573	652	828	7
diarreico	422	565	454	573	652	828	7
agudo.	456	565	480	573	652	828	7
Universidad	483	565	527	573	652	828	7
de	530	565	538	573	652	828	7
Oriente,	541	565	570	573	652	828	7
Venezuela.	347	575	386	583	652	828	7
Saber	388	575	409	583	652	828	7
2008;	411	575	432	583	652	828	7
20(1):124-128.	434	575	488	583	652	828	7
35.-	328	585	342	593	652	828	7
World	345	585	367	593	652	828	7
Health	369	585	393	593	652	828	7
Organization	395	585	441	593	652	828	7
Nutrition	443	585	476	593	652	828	7
Unit.	478	585	496	593	652	828	7
Indicators	498	585	533	593	652	828	7
for	536	585	546	593	652	828	7
asses-	549	585	570	593	652	828	7
sing	347	595	361	603	652	828	7
iodine	364	595	386	603	652	828	7
deficiency	389	595	426	603	652	828	7
disorders	429	595	461	603	652	828	7
and	464	595	477	603	652	828	7
their	480	595	496	603	652	828	7
control	499	595	524	603	652	828	7
through	527	595	555	603	652	828	7
salt	558	595	570	603	652	828	7
iodization.	347	605	384	613	652	828	7
document	386	605	421	613	652	828	7
no.	423	605	434	613	652	828	7
WHO/NUT/94.6.	436	605	498	613	652	828	7
Geneva	500	605	527	613	652	828	7
1994;	530	605	550	613	652	828	7
66	552	605	561	613	652	828	7
p.	563	605	570	613	652	828	7
36.-	328	615	342	623	652	828	7
Caballero	345	615	380	623	652	828	7
L,	383	615	391	623	652	828	7
Cárdenas	393	615	427	623	652	828	7
L,	433	615	440	623	652	828	7
Omaña	443	615	469	623	652	828	7
M,	472	615	482	623	652	828	7
Avendaño	484	615	521	623	652	828	7
T.	523	615	530	623	652	828	7
Excreción	533	615	570	623	652	828	7
urinaria	347	625	375	633	652	828	7
de	377	625	385	633	652	828	7
yodo	388	625	406	633	652	828	7
(yoduria)	408	625	442	633	652	828	7
en	444	625	452	633	652	828	7
escolares	455	625	488	633	652	828	7
de	490	625	499	633	652	828	7
la	501	625	507	633	652	828	7
región	510	625	533	633	652	828	7
andina	535	625	559	633	652	828	7
de	561	625	570	633	652	828	7
Venezuela	347	635	384	643	652	828	7
durante	386	635	413	643	652	828	7
el	415	635	421	643	652	828	7
periodo	423	635	451	643	652	828	7
2003	453	635	471	643	652	828	7
2005.	473	635	493	643	652	828	7
2007.	495	635	516	643	652	828	7
Disponible	520	635	559	643	652	828	7
en	561	635	570	643	652	828	7
http://www.portalesmedicos.com/publicaciones/articles/747/1	347	645	569	653	652	828	7
/Excreci%F3n-urinaria-de-yodo-%28yoduria%29-en-escola-	347	655	570	663	652	828	7
res-de-la-region-andina-de-Venezuela-durante-el-periodo-	347	665	570	673	652	828	7
2003-2005.	347	675	388	683	652	828	7
[Fecha	390	675	415	683	652	828	7
de	417	675	426	683	652	828	7
consulta:	428	675	461	683	652	828	7
17	463	675	472	683	652	828	7
de	475	675	483	683	652	828	7
abril	486	675	502	683	652	828	7
de	505	675	513	683	652	828	7
2013.]	516	675	539	683	652	828	7
37.-	328	685	342	693	652	828	7
Torres	347	685	370	693	652	828	7
E.	375	685	382	693	652	828	7
Desórdenes	387	685	429	693	652	828	7
por	434	685	446	693	652	828	7
deficiencia	451	685	490	693	652	828	7
de	495	685	503	693	652	828	7
yodo	508	685	526	693	652	828	7
(DDY)	531	685	556	693	652	828	7
en	561	685	570	693	652	828	7
Venezuela.	347	695	386	703	652	828	7
Rev	388	695	403	703	652	828	7
Venez	405	695	427	703	652	828	7
Endocrinol	430	695	470	703	652	828	7
Metab	472	695	495	703	652	828	7
2004;	498	695	518	703	652	828	7
2	520	695	525	703	652	828	7
(2):	527	695	540	703	652	828	7
22-25	543	695	564	703	652	828	7
38.-	328	705	342	713	652	828	7
Caballero	347	705	382	713	652	828	7
L.	385	705	393	713	652	828	7
Yoduria	395	705	424	713	652	828	7
en	427	705	436	713	652	828	7
escolares	439	705	472	713	652	828	7
y	475	705	480	713	652	828	7
embarazadas	483	705	529	713	652	828	7
del	533	705	544	713	652	828	7
estado	547	705	570	713	652	828	7
Trujillo,	347	715	376	723	652	828	7
Venezuela	378	715	415	723	652	828	7
2007-2008.	418	715	459	723	652	828	7
Arch	461	715	479	723	652	828	7
Endocrinol	482	715	522	723	652	828	7
Metab	524	715	547	723	652	828	7
2011:	550	715	570	723	652	828	7
48:	347	725	358	733	652	828	7
206-211.	361	725	392	733	652	828	7
ARCHIVOS	73	760	111	768	652	828	7
VENEZOLANOS	113	760	168	768	652	828	7
DE	170	760	181	768	652	828	7
PUERICULTURA	183	760	241	768	652	828	7
Y	243	760	248	768	652	828	7
PEDIATRÍA	250	760	290	768	652	828	7
2013;	292	760	311	768	652	828	7
Vol	313	760	323	768	652	828	7
76	325	760	333	768	652	828	7
(3):	335	760	347	768	652	828	7
128	349	760	361	768	652	828	7
-	364	760	366	768	652	828	7
135	369	760	381	768	652	828	7
Alimentación	369	59	412	66	652	828	8
complementaria	414	59	466	66	652	828	8
en	468	59	476	66	652	828	8
niños	478	59	495	66	652	828	8
sanos	497	59	515	66	652	828	8
de	517	59	525	66	652	828	8
6	527	59	531	66	652	828	8
a	533	59	537	66	652	828	8
24	539	59	547	66	652	828	8
meses	549	59	569	66	652	828	8
39.-	71	85	86	93	652	828	8
Caballero	90	85	124	93	652	828	8
L,	128	85	136	93	652	828	8
Quintero	140	85	171	93	652	828	8
M,	175	85	185	93	652	828	8
Guerra	189	85	213	93	652	828	8
I,	217	85	223	93	652	828	8
Calderón	227	85	259	93	652	828	8
Y,	262	85	270	93	652	828	8
Carrillo	274	85	301	93	652	828	8
A,	305	85	313	93	652	828	8
Medina	90	95	117	103	652	828	8
O,	119	95	128	103	652	828	8
Pérez	130	95	149	103	652	828	8
A.	151	95	159	103	652	828	8
Excreción	161	95	197	103	652	828	8
urinaria	199	95	226	103	652	828	8
de	228	95	236	103	652	828	8
yodo	238	95	256	103	652	828	8
(yoduria)	258	95	290	103	652	828	8
en	292	95	301	103	652	828	8
es-	303	95	313	103	652	828	8
colares	90	105	115	113	652	828	8
de	117	105	126	113	652	828	8
comunidades	128	105	174	113	652	828	8
indígenas	177	105	210	113	652	828	8
de	213	105	221	113	652	828	8
la	223	105	230	113	652	828	8
cuenca	232	105	257	113	652	828	8
del	259	105	270	113	652	828	8
río	272	105	282	113	652	828	8
Orinoco	285	105	313	113	652	828	8
en	90	115	98	123	652	828	8
Venezuela.	101	115	139	123	652	828	8
Disponible:	141	115	182	123	652	828	8
http://www.portalesmedicos.com/pu-	184	115	313	123	652	828	8
blicaciones/articles/990/1/Yoduria.-Excrecion-urinaria-de-yodo-	90	125	313	133	652	828	8
en-escolares-de-comunidades-indigenas-de-la-cuenca-del-rio-	90	135	313	143	652	828	8
Orinoco-en-Venezuela.	90	145	171	153	652	828	8
[Fecha	172	145	196	153	652	828	8
de	198	145	206	153	652	828	8
consulta:	208	145	240	153	652	828	8
17	242	145	251	153	652	828	8
de	252	145	261	153	652	828	8
abril	263	145	279	153	652	828	8
de	280	145	289	153	652	828	8
2013].	291	145	313	153	652	828	8
40.-	71	155	86	163	652	828	8
Organización	88	155	137	163	652	828	8
Mundial	139	155	170	163	652	828	8
de	172	155	181	163	652	828	8
la	183	155	190	163	652	828	8
Salud.	192	155	215	163	652	828	8
Estrategia	217	155	253	163	652	828	8
Mundial	256	155	286	163	652	828	8
para	289	155	304	163	652	828	8
la	307	155	313	163	652	828	8
Alimentación	90	165	139	173	652	828	8
del	143	165	154	173	652	828	8
Lactante	157	165	188	173	652	828	8
y	192	165	197	173	652	828	8
del	200	165	211	173	652	828	8
Niño	215	165	233	173	652	828	8
Pequeño.	237	165	270	173	652	828	8
Disponible	274	165	313	173	652	828	8
en:	347	85	358	93	652	828	8
http://www.who.int/nutrition/publications/gs_infant_fee-	363	85	570	93	652	828	8
ding_text_spa.pdf	347	95	411	103	652	828	8
Fecha	414	95	435	103	652	828	8
de	438	95	446	103	652	828	8
consulta:	449	95	481	103	652	828	8
26	484	95	493	103	652	828	8
de	495	95	504	103	652	828	8
abril	506	95	523	103	652	828	8
de	525	95	534	103	652	828	8
2013.	536	95	556	103	652	828	8
41.-	328	105	342	113	652	828	8
Latham	347	105	374	113	652	828	8
M.	377	105	387	113	652	828	8
Prevención	391	105	431	113	652	828	8
de	434	105	443	113	652	828	8
carencias	446	105	479	113	652	828	8
específicas	483	105	522	113	652	828	8
de	525	105	534	113	652	828	8
micronu-	537	105	570	113	652	828	8
trientes.	347	115	375	123	652	828	8
En:	379	115	391	123	652	828	8
Nutrición	395	115	429	123	652	828	8
Humana	433	115	463	123	652	828	8
en	466	115	475	123	652	828	8
el	478	115	485	123	652	828	8
Mundo	488	115	514	123	652	828	8
en	518	115	526	123	652	828	8
Desarrollo.	530	115	570	123	652	828	8
FAO.	347	125	366	133	652	828	8
2013.	371	125	392	133	652	828	8
Disponible	397	125	436	133	652	828	8
en:	441	125	452	133	652	828	8
ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/005	457	125	570	133	652	828	8
/w0073s/W0073S03.pdf	347	135	434	143	652	828	8
[Fecha	438	135	462	143	652	828	8
de	466	135	474	143	652	828	8
consulta:	478	135	510	143	652	828	8
06	514	135	523	143	652	828	8
de	526	135	534	143	652	828	8
mayo	538	135	558	143	652	828	8
de	561	135	570	143	652	828	8
2013.]	347	145	370	153	652	828	8
42.-	328	155	342	163	652	828	8
Pizarro	345	155	371	163	652	828	8
F,	374	155	380	163	652	828	8
Olivares	383	155	414	163	652	828	8
M,	416	155	427	163	652	828	8
Kain	429	155	447	163	652	828	8
J.	450	155	455	163	652	828	8
Hierro	458	155	482	163	652	828	8
y	485	155	489	163	652	828	8
Zinc	492	155	508	163	652	828	8
en	511	155	520	163	652	828	8
la	522	155	529	163	652	828	8
dieta	532	155	549	163	652	828	8
de	552	155	560	163	652	828	8
la	563	155	570	163	652	828	8
población	347	165	382	173	652	828	8
de	385	165	393	173	652	828	8
Santiago.	396	165	429	173	652	828	8
Rev	432	165	446	173	652	828	8
Chil	449	165	464	173	652	828	8
Nutr	467	165	483	173	652	828	8
2005;	488	165	509	173	652	828	8
32(1):19-27	511	165	554	173	652	828	8
ARCHIVOS	254	760	292	768	652	828	8
VENEZOLANOS	294	760	349	768	652	828	8
DE	351	760	362	768	652	828	8
PUERICULTURA	364	760	422	768	652	828	8
Y	425	760	429	768	652	828	8
PEDIATRÍA	431	760	471	768	652	828	8
2013;	473	760	492	768	652	828	8
Vol	494	760	504	768	652	828	8
76	506	760	514	768	652	828	8
(3):	516	760	528	768	652	828	8
128	530	760	542	768	652	828	8
-	545	760	547	768	652	828	8
135	550	760	562	768	652	828	8
135	571	762	586	771	652	828	8
