Rev.	283	112	302	121	612	792	1
Téc.	305	112	323	121	612	792	1
Ing.	326	112	342	121	612	792	1
Univ.	345	112	368	121	612	792	1
Zulia.	371	112	397	121	612	792	1
Vol.	400	112	417	121	612	792	1
36,	419	112	433	121	612	792	1
Nº	436	112	447	121	612	792	1
2,	450	112	458	121	612	792	1
183	461	112	478	121	612	792	1
-	481	112	484	121	612	792	1
192,	487	112	507	121	612	792	1
2013	510	112	532	121	612	792	1
Ergonomic	131	142	226	158	612	792	1
improvements.	232	142	365	158	612	792	1
Good	371	142	416	158	612	792	1
effects	422	142	481	158	612	792	1
for	218	160	242	176	612	792	1
the	248	160	278	176	612	792	1
organization	283	160	394	176	612	792	1
1	286	186	292	193	612	792	1
2	450	186	455	193	612	792	1
Yordán	153	189	195	200	612	792	1
Rodríguez	198	189	257	200	612	792	1
Ruíz	261	189	287	200	612	792	1
,	292	189	295	200	612	792	1
Elizabeth	299	189	354	200	612	792	1
Pérez	358	189	389	200	612	792	1
Mergarejo	393	189	450	200	612	792	1
,	455	189	459	200	612	792	1
3	373	199	379	206	612	792	1
Lamberto	233	202	288	212	612	792	1
Vázquez	292	202	339	212	612	792	1
Veloz	343	202	373	212	612	792	1
1,	88	215	95	222	612	792	1
2	97	215	101	222	612	792	1
Instituto	103	217	143	227	612	792	1
Superior	146	217	186	227	612	792	1
Politécnico	189	217	239	227	612	792	1
José	242	217	263	227	612	792	1
Antonio	266	217	303	227	612	792	1
Echeverría,	306	217	360	227	612	792	1
Facultad	363	217	405	227	612	792	1
de	408	217	420	227	612	792	1
Ingeniería	423	217	471	227	612	792	1
Industrial,	474	217	523	227	612	792	1
Departamento	100	229	168	238	612	792	1
de	171	229	183	238	612	792	1
Ingeniería	186	229	234	238	612	792	1
Industrial.	237	229	286	238	612	792	1
Calle	289	229	314	238	612	792	1
114	317	229	335	238	612	792	1
Nº	338	229	350	238	612	792	1
11901	353	229	384	238	612	792	1
entre	387	229	411	238	612	792	1
Ciclo	414	229	437	238	612	792	1
Vía	440	229	456	238	612	792	1
y	459	229	465	238	612	792	1
Rotonda,	468	229	511	238	612	792	1
Marianao,	138	241	187	250	612	792	1
La	190	241	202	250	612	792	1
Habana,	205	241	247	250	612	792	1
Cuba.	250	241	278	250	612	792	1
Telf:	281	241	302	250	612	792	1
537	305	241	323	250	612	792	1
2663541.	326	241	373	250	612	792	1
ergcuba@gmail.com,	376	241	474	250	612	792	1
eperezmergarejo@gmail.com	238	252	373	262	612	792	1
3	176	261	181	268	612	792	1
Instituto	184	264	223	273	612	792	1
Tecnológico	226	264	281	273	612	792	1
de	284	264	296	273	612	792	1
Agua	299	264	324	273	612	792	1
Prieta.	327	264	357	273	612	792	1
Sonora,	360	264	397	273	612	792	1
México.	400	264	435	273	612	792	1
Abstract	282	290	330	300	612	792	1
Keywords	104	432	149	441	612	792	1
musculoskeletal	152	432	224	441	612	792	1
disorders,	227	432	270	441	612	792	1
ergonomic	273	432	319	441	612	792	1
design,	322	432	353	441	612	792	1
Ergonomics,	356	432	410	441	612	792	1
ERIN,	413	432	439	441	612	792	1
simulation.	442	432	492	441	612	792	1
Introducción	147	462	253	479	612	792	1
de	259	462	278	479	612	792	1
mejoras	284	462	349	479	612	792	1
ergonómicas.	355	462	465	479	612	792	1
Beneficios	177	481	261	497	612	792	1
para	266	481	304	497	612	792	1
la	310	481	325	497	612	792	1
organización	330	481	435	497	612	792	1
Resumen	280	512	332	522	612	792	1
Palabras	104	666	143	675	612	792	1
clave:	146	666	173	675	612	792	1
desorden	176	666	216	675	612	792	1
músculo-esquelético,	219	666	312	675	612	792	1
diseño	315	666	344	675	612	792	1
ergonómico	346	666	397	675	612	792	1
de	400	666	410	675	612	792	1
puestos,	413	666	450	675	612	792	1
Ergonomía,	453	666	503	675	612	792	1
ERIN,	506	666	532	675	612	792	1
simulación.	176	678	227	687	612	792	1
Rev.	204	745	223	754	612	792	1
Téc.	226	745	243	754	612	792	1
Ing.	246	745	263	754	612	792	1
Univ.	266	745	289	754	612	792	1
Zulia.	292	745	317	754	612	792	1
Vol.	320	745	337	754	612	792	1
36,	340	745	354	754	612	792	1
No.	357	745	372	754	612	792	1
2,	374	745	383	754	612	792	1
2013	386	745	408	754	612	792	1
184	80	84	97	93	612	792	2
Rodríguez	440	84	484	93	612	792	2
Ruíz	486	84	506	93	612	792	2
y	509	84	514	93	612	792	2
col.	517	84	532	93	612	792	2
Introducción	145	113	226	125	612	792	2
además	321	113	355	122	612	792	2
posibilita	359	113	400	122	612	792	2
el	404	113	412	122	612	792	2
trabajo	417	113	448	122	612	792	2
con	452	113	468	122	612	792	2
sistemas	473	113	511	122	612	792	2
que	516	113	532	122	612	792	2
aún	321	125	338	134	612	792	2
no	341	125	352	134	612	792	2
han	355	125	372	134	612	792	2
sido	375	125	393	134	612	792	2
diseñados	396	125	440	134	612	792	2
[10-12].	443	125	477	134	612	792	2
La	104	136	115	145	612	792	2
Ergonomía	117	136	164	145	612	792	2
es	167	136	176	145	612	792	2
la	178	136	186	145	612	792	2
disciplina	188	136	231	145	612	792	2
científica	233	136	273	145	612	792	2
que	275	136	291	145	612	792	2
se	80	148	89	157	612	792	2
encarga	91	148	126	157	612	792	2
de	128	148	138	157	612	792	2
estudiar	140	148	177	157	612	792	2
las	179	148	191	157	612	792	2
interacciones	193	148	252	157	612	792	2
entre	254	148	276	157	612	792	2
las	278	148	291	157	612	792	2
personas	80	160	120	169	612	792	2
y	122	160	127	169	612	792	2
los	129	160	141	169	612	792	2
otros	143	160	165	169	612	792	2
elementos	167	160	212	169	612	792	2
de	214	160	224	169	612	792	2
un	226	160	238	169	612	792	2
sistema	240	160	274	169	612	792	2
y	276	160	281	169	612	792	2
la	283	160	291	169	612	792	2
profesión	80	172	121	181	612	792	2
que	124	172	140	181	612	792	2
aplica	144	172	170	181	612	792	2
la	174	172	182	181	612	792	2
teoría,	185	172	213	181	612	792	2
los	217	172	229	181	612	792	2
principios,	233	172	279	181	612	792	2
la	283	172	291	181	612	792	2
información	80	184	133	193	612	792	2
y	135	184	140	193	612	792	2
los	143	184	155	193	612	792	2
métodos	158	184	195	193	612	792	2
para	198	184	218	193	612	792	2
optimizar	220	184	262	193	612	792	2
el	264	184	272	193	612	792	2
bie-	274	184	291	193	612	792	2
nestar	80	196	108	205	612	792	2
humano	110	196	147	205	612	792	2
y	149	196	154	205	612	792	2
el	156	196	164	205	612	792	2
desempeño	166	196	215	205	612	792	2
general	218	196	250	205	612	792	2
del	252	196	265	205	612	792	2
siste-	267	196	291	205	612	792	2
ma	80	208	94	217	612	792	2
[1].	97	208	111	217	612	792	2
Un	114	208	127	217	612	792	2
alcance	130	208	163	217	612	792	2
más	166	208	185	217	612	792	2
amplio,	188	208	220	217	612	792	2
compartido	224	208	273	217	612	792	2
por	276	208	291	217	612	792	2
los	80	220	92	229	612	792	2
autores	96	220	129	229	612	792	2
de	133	220	143	229	612	792	2
este	146	220	164	229	612	792	2
trabajo,	167	220	201	229	612	792	2
es	205	220	214	229	612	792	2
el	218	220	225	229	612	792	2
dado	229	220	250	229	612	792	2
por	254	220	268	229	612	792	2
Kar-	272	220	291	229	612	792	2
wowski,	80	232	115	241	612	792	2
donde	118	232	145	241	612	792	2
presenta	148	232	187	241	612	792	2
la	190	232	198	241	612	792	2
Ergonomía	201	232	249	241	612	792	2
como	252	232	276	241	612	792	2
un	279	232	291	241	612	792	2
paradigma	80	244	127	253	612	792	2
para	130	244	150	253	612	792	2
la	152	244	160	253	612	792	2
ciencia,	163	244	197	253	612	792	2
la	200	244	207	253	612	792	2
ingeniería,	210	244	257	253	612	792	2
el	259	244	267	253	612	792	2
dise-	270	244	291	253	612	792	2
ño,	80	256	94	265	612	792	2
la	96	256	104	265	612	792	2
tecnología	106	256	150	265	612	792	2
y	152	256	157	265	612	792	2
la	159	256	167	265	612	792	2
gestión	169	256	200	265	612	792	2
de	202	256	212	265	612	792	2
los	214	256	227	265	612	792	2
sistemas	229	256	267	265	612	792	2
com-	269	256	291	265	612	792	2
patibles	80	268	115	277	612	792	2
con	117	268	133	277	612	792	2
los	136	268	148	277	612	792	2
seres	151	268	174	277	612	792	2
humanos	177	268	218	277	612	792	2
[2].	221	268	235	277	612	792	2
El	345	141	354	149	612	792	2
objetivo	356	141	390	149	612	792	2
de	392	141	403	149	612	792	2
este	405	141	422	149	612	792	2
trabajo	424	141	456	149	612	792	2
es	458	141	467	149	612	792	2
mostrar	469	141	504	149	612	792	2
cuan-	506	141	532	149	612	792	2
titativamente	321	153	379	161	612	792	2
los	383	153	396	161	612	792	2
beneficios	400	153	444	161	612	792	2
potenciales	448	153	498	161	612	792	2
que	502	153	518	161	612	792	2
se	523	153	532	161	612	792	2
obtienen	321	165	359	173	612	792	2
al	363	165	371	173	612	792	2
introducir	375	165	419	173	612	792	2
mejoras	423	165	458	173	612	792	2
ergonómicas	462	165	517	173	612	792	2
en	521	165	532	173	612	792	2
puestos	321	177	355	185	612	792	2
de	359	177	369	185	612	792	2
trabajo	373	177	404	185	612	792	2
de	408	177	418	185	612	792	2
una	422	177	439	185	612	792	2
línea	443	177	465	185	612	792	2
de	468	177	479	185	612	792	2
producción	483	177	532	185	612	792	2
donde	321	189	348	197	612	792	2
se	350	189	360	197	612	792	2
montan	362	189	396	197	612	792	2
platos	399	189	425	197	612	792	2
con	428	189	443	197	612	792	2
productos	446	189	490	197	612	792	2
alimenti-	492	189	532	197	612	792	2
cios.	321	201	341	209	612	792	2
Actualmente	104	284	159	292	612	792	2
hay	162	284	178	292	612	792	2
una	180	284	197	292	612	792	2
tendencia	199	284	242	292	612	792	2
creciente	244	284	284	292	612	792	2
a	286	284	291	292	612	792	2
considerar	80	296	126	304	612	792	2
las	130	296	143	304	612	792	2
condiciones	147	296	199	304	612	792	2
de	202	296	213	304	612	792	2
trabajo	217	296	248	304	612	792	2
como	252	296	275	304	612	792	2
un	279	296	291	304	612	792	2
elemento	80	308	120	316	612	792	2
importante	123	308	171	316	612	792	2
en	174	308	184	316	612	792	2
la	187	308	195	316	612	792	2
competitividad	198	308	263	316	612	792	2
de	266	308	276	316	612	792	2
un	279	308	291	316	612	792	2
país	80	320	98	328	612	792	2
o	100	320	105	328	612	792	2
región	108	320	135	328	612	792	2
económica	137	320	184	328	612	792	2
[3].	186	320	200	328	612	792	2
Indiscutiblemente	202	320	281	328	612	792	2
la	283	320	291	328	612	792	2
aplicación	80	332	124	340	612	792	2
de	128	332	138	340	612	792	2
la	141	332	149	340	612	792	2
Ergonomía	152	332	200	340	612	792	2
juega	203	332	227	340	612	792	2
un	230	332	242	340	612	792	2
papel	246	332	269	340	612	792	2
cru-	273	332	291	340	612	792	2
cial	80	344	95	352	612	792	2
para	98	344	118	352	612	792	2
lograr	121	344	147	352	612	792	2
este	149	344	167	352	612	792	2
propósito.	170	344	214	352	612	792	2
Un	217	344	230	352	612	792	2
campo	232	344	261	352	612	792	2
donde	264	344	291	352	612	792	2
el	80	356	87	364	612	792	2
diseño	91	356	120	364	612	792	2
ergonómico	124	356	174	364	612	792	2
de	178	356	188	364	612	792	2
puestos	192	356	226	364	612	792	2
y	230	356	235	364	612	792	2
sistemas	238	356	277	364	612	792	2
de	281	356	291	364	612	792	2
trabajo	80	368	111	376	612	792	2
ha	114	368	125	376	612	792	2
tenido	129	368	156	376	612	792	2
gran	159	368	179	376	612	792	2
impacto	182	368	217	376	612	792	2
es	220	368	230	376	612	792	2
en	233	368	244	376	612	792	2
la	247	368	255	376	612	792	2
preven-	258	368	291	376	612	792	2
ción	80	380	98	388	612	792	2
de	111	380	121	388	612	792	2
desórdenes	134	380	184	388	612	792	2
músculo-esqueléticos	196	380	291	388	612	792	2
(DMEs)	80	392	112	400	612	792	2
ocupacionales,	116	392	181	400	612	792	2
definidos	186	392	226	400	612	792	2
como	230	392	253	400	612	792	2
trastor-	257	392	291	400	612	792	2
nos	80	404	96	412	612	792	2
y	97	404	102	412	612	792	2
daños	104	404	131	412	612	792	2
del	132	404	145	412	612	792	2
sistema	147	404	181	412	612	792	2
músculo-esquelético	183	404	273	412	612	792	2
que	275	404	291	412	612	792	2
tienen	80	416	107	424	612	792	2
una	110	416	128	424	612	792	2
probada	131	416	167	424	612	792	2
o	170	416	175	424	612	792	2
hipotética	178	416	221	424	612	792	2
relación	224	416	259	424	612	792	2
causal	262	416	291	424	612	792	2
con	80	428	96	436	612	792	2
un	98	428	110	436	612	792	2
componente	113	428	167	436	612	792	2
laboral	169	428	200	436	612	792	2
[4].	202	428	216	436	612	792	2
En	219	428	231	436	612	792	2
la	234	428	242	436	612	792	2
actualidad	245	428	291	436	612	792	2
los	80	440	92	448	612	792	2
DMEs	95	440	122	448	612	792	2
son	125	440	140	448	612	792	2
un	143	440	155	448	612	792	2
problema	158	440	199	448	612	792	2
de	202	440	212	448	612	792	2
salud	215	440	239	448	612	792	2
común	242	440	273	448	612	792	2
y	275	440	280	448	612	792	2
la	283	440	291	448	612	792	2
mayor	80	452	108	460	612	792	2
causa	111	452	137	460	612	792	2
de	141	452	151	460	612	792	2
discapacidad	155	452	212	460	612	792	2
laboral	216	452	246	460	612	792	2
[5,	250	452	261	460	612	792	2
6].	264	452	275	460	612	792	2
De	279	452	291	460	612	792	2
ahí,	80	464	97	472	612	792	2
la	99	464	107	472	612	792	2
importancia	109	464	162	472	612	792	2
de	165	464	175	472	612	792	2
dirigir	177	464	204	472	612	792	2
esfuerzos	206	464	247	472	612	792	2
en	250	464	260	472	612	792	2
la	263	464	271	472	612	792	2
pre-	273	464	291	472	612	792	2
vención	80	476	114	484	612	792	2
primaria	120	476	157	484	612	792	2
de	163	476	174	484	612	792	2
estas	180	476	202	484	612	792	2
enfermedades,	208	476	272	484	612	792	2
las	278	476	291	484	612	792	2
cuales	80	488	108	496	612	792	2
generalmente	111	488	170	496	612	792	2
están	173	488	197	496	612	792	2
asociadas	200	488	243	496	612	792	2
a	245	488	251	496	612	792	2
deficien-	254	488	291	496	612	792	2
tes	80	500	93	508	612	792	2
condiciones	96	500	147	508	612	792	2
ergonómicas	150	500	205	508	612	792	2
[7,	208	500	219	508	612	792	2
8].	222	500	233	508	612	792	2
En	104	515	116	524	612	792	2
ocasiones,	123	515	169	524	612	792	2
las	175	515	188	524	612	792	2
mejoras	194	515	229	524	612	792	2
ergonómicas	236	515	291	524	612	792	2
aunque	80	527	113	536	612	792	2
son	118	527	134	536	612	792	2
muy	139	527	159	536	612	792	2
bien	164	527	183	536	612	792	2
argumentadas	188	527	251	536	612	792	2
técnica-	256	527	291	536	612	792	2
mente,	80	539	110	548	612	792	2
no	112	539	123	548	612	792	2
se	125	539	134	548	612	792	2
llevan	136	539	162	548	612	792	2
a	164	539	169	548	612	792	2
la	171	539	179	548	612	792	2
práctica.	181	539	219	548	612	792	2
Esto	221	539	241	548	612	792	2
se	243	539	252	548	612	792	2
debe	254	539	275	548	612	792	2
en-	277	539	291	548	612	792	2
tre	80	551	92	560	612	792	2
otras	95	551	117	560	612	792	2
causas,	119	551	153	560	612	792	2
a	155	551	160	560	612	792	2
que	163	551	179	560	612	792	2
los	181	551	194	560	612	792	2
esfuerzos	196	551	237	560	612	792	2
dedicados	240	551	283	560	612	792	2
a	286	551	291	560	612	792	2
proyectar	80	563	121	572	612	792	2
los	126	563	138	572	612	792	2
beneficios	142	563	186	572	612	792	2
obtenidos,	190	563	235	572	612	792	2
así	239	563	252	572	612	792	2
como	256	563	279	572	612	792	2
el	284	563	291	572	612	792	2
análisis	80	575	114	584	612	792	2
de	118	575	128	584	612	792	2
alternativas	132	575	184	584	612	792	2
para	188	575	208	584	612	792	2
mostrarlas	212	575	259	584	612	792	2
y	263	575	268	584	612	792	2
con-	272	575	291	584	612	792	2
vencer	80	587	109	596	612	792	2
a	111	587	116	596	612	792	2
la	118	587	126	596	612	792	2
alta	129	587	145	596	612	792	2
dirección	148	587	188	596	612	792	2
de	190	587	200	596	612	792	2
que	203	587	219	596	612	792	2
sean	221	587	241	596	612	792	2
realizadas,	244	587	291	596	612	792	2
son	80	599	96	608	612	792	2
mínimos,	98	599	139	608	612	792	2
comparado	141	599	190	608	612	792	2
con	192	599	207	608	612	792	2
el	209	599	217	608	612	792	2
volumen	219	599	257	608	612	792	2
total	259	599	279	608	612	792	2
de	281	599	291	608	612	792	2
trabajo	80	611	111	620	612	792	2
realizado.	115	611	157	620	612	792	2
En	161	611	174	620	612	792	2
esta	178	611	196	620	612	792	2
investigación	200	611	257	620	612	792	2
se	261	611	270	620	612	792	2
em-	274	611	291	620	612	792	2
plea	80	623	98	632	612	792	2
la	100	623	108	632	612	792	2
simulación	111	623	159	632	612	792	2
para	161	623	181	632	612	792	2
mostrar	183	623	218	632	612	792	2
los	220	623	233	632	612	792	2
beneficios	235	623	278	632	612	792	2
de	281	623	291	632	612	792	2
propuestas	80	635	129	644	612	792	2
de	133	635	143	644	612	792	2
mejoras	147	635	182	644	612	792	2
ergonómicas.	186	635	244	644	612	792	2
El	248	635	257	644	612	792	2
uso	261	635	277	644	612	792	2
de	281	635	291	644	612	792	2
esta	80	647	98	656	612	792	2
técnica	100	647	132	656	612	792	2
numérica	134	647	176	656	612	792	2
facilita	178	647	208	656	612	792	2
la	210	647	218	656	612	792	2
toma	220	647	242	656	612	792	2
de	245	647	255	656	612	792	2
decisio-	257	647	291	656	612	792	2
nes	80	659	95	668	612	792	2
ofreciendo	98	659	144	668	612	792	2
información	147	659	200	668	612	792	2
del	203	659	216	668	612	792	2
sistema	219	659	253	668	612	792	2
[9].	256	659	270	668	612	792	2
Una	273	659	291	668	612	792	2
de	80	671	90	680	612	792	2
sus	93	671	108	680	612	792	2
principales	111	671	159	680	612	792	2
ventajas	162	671	199	680	612	792	2
es	201	671	211	680	612	792	2
que	213	671	229	680	612	792	2
no	232	671	243	680	612	792	2
es	245	671	255	680	612	792	2
necesa-	257	671	291	680	612	792	2
rio	80	683	92	692	612	792	2
experimentar	95	683	153	692	612	792	2
sobre	156	683	180	692	612	792	2
el	183	683	190	692	612	792	2
sistema	193	683	227	692	612	792	2
real	229	683	246	692	612	792	2
reducien-	249	683	291	692	612	792	2
do	80	695	91	704	612	792	2
significativamente	93	695	173	704	612	792	2
los	176	695	188	704	612	792	2
costos	191	695	219	704	612	792	2
y	222	695	226	704	612	792	2
el	229	695	237	704	612	792	2
tiempo	240	695	269	704	612	792	2
[9]	272	695	283	704	612	792	2
y	286	695	291	704	612	792	2
Parte	367	225	400	236	612	792	2
experimental	404	225	486	236	612	792	2
Se	345	248	356	256	612	792	2
estudia	359	248	392	256	612	792	2
el	396	248	403	256	612	792	2
área	407	248	426	256	612	792	2
de	430	248	440	256	612	792	2
conformado	444	248	497	256	612	792	2
de	500	248	511	256	612	792	2
una	515	248	532	256	612	792	2
empresa	321	260	358	268	612	792	2
que	360	260	376	268	612	792	2
se	378	260	388	268	612	792	2
dedica	389	260	418	268	612	792	2
a	420	260	425	268	612	792	2
la	427	260	435	268	612	792	2
elaboración	437	260	488	268	612	792	2
y	490	260	494	268	612	792	2
montaje	496	260	532	268	612	792	2
de	321	272	331	280	612	792	2
platos	334	272	360	280	612	792	2
con	363	272	378	280	612	792	2
productos	381	272	425	280	612	792	2
alimenticios,	427	272	483	280	612	792	2
para	485	272	505	280	612	792	2
abas-	508	272	532	280	612	792	2
tecer	321	284	342	292	612	792	2
a	345	284	351	292	612	792	2
las	354	284	366	292	612	792	2
aerolíneas	370	284	414	292	612	792	2
de	418	284	428	292	612	792	2
un	431	284	443	292	612	792	2
aeropuerto.	446	284	497	292	612	792	2
Cuenta	500	284	532	292	612	792	2
con	321	296	337	304	612	792	2
tres	341	296	358	304	612	792	2
estaciones	363	296	409	304	612	792	2
de	413	296	424	304	612	792	2
trabajo.	428	296	462	304	612	792	2
La	467	296	478	304	612	792	2
estación	482	296	519	304	612	792	2
1,	523	296	532	304	612	792	2
donde	321	308	348	316	612	792	2
un	351	308	363	316	612	792	2
operario	366	308	403	316	612	792	2
saca	406	308	426	316	612	792	2
cada	429	308	450	316	612	792	2
bandeja	453	308	488	316	612	792	2
(plato)	491	308	518	316	612	792	2
de	522	308	532	316	612	792	2
un	321	320	333	328	612	792	2
carrito	335	320	364	328	612	792	2
de	366	320	376	328	612	792	2
servicio	378	320	411	328	612	792	2
y	413	320	418	328	612	792	2
la	420	320	428	328	612	792	2
coloca	430	320	457	328	612	792	2
en	459	320	469	328	612	792	2
la	471	320	479	328	612	792	2
estera.	481	320	511	328	612	792	2
Este	513	320	532	328	612	792	2
operario	321	332	357	340	612	792	2
se	360	332	370	340	612	792	2
encuentra	373	332	417	340	612	792	2
sentado	421	332	455	340	612	792	2
sobre	458	332	482	340	612	792	2
una	486	332	503	340	612	792	2
caja	506	332	524	340	612	792	2
y	527	332	532	340	612	792	2
sus	321	344	336	352	612	792	2
hombros	338	344	377	352	612	792	2
quedan	379	344	412	352	612	792	2
por	414	344	428	352	612	792	2
debajo	430	344	459	352	612	792	2
de	461	344	471	352	612	792	2
la	473	344	481	352	612	792	2
altura	483	344	510	352	612	792	2
de	512	344	522	352	612	792	2
la	524	344	532	352	612	792	2
estera.	321	356	350	364	612	792	2
La	353	356	364	364	612	792	2
estación	366	356	403	364	612	792	2
2	405	356	411	364	612	792	2
en	413	356	424	364	612	792	2
la	427	356	435	364	612	792	2
cual	437	356	456	364	612	792	2
tres	458	356	475	364	612	792	2
operarios	478	356	519	364	612	792	2
en	521	356	532	364	612	792	2
posición	321	368	357	376	612	792	2
de	359	368	370	376	612	792	2
pie	372	368	385	376	612	792	2
frente	387	368	412	376	612	792	2
a	414	368	420	376	612	792	2
la	422	368	430	376	612	792	2
estera	432	368	458	376	612	792	2
colocan	460	368	494	376	612	792	2
los	496	368	508	376	612	792	2
com-	510	368	532	376	612	792	2
ponentes	321	380	361	388	612	792	2
(productos	365	380	412	388	612	792	2
alimenticios)	416	380	471	388	612	792	2
de	475	380	486	388	612	792	2
tamaño	490	380	523	388	612	792	2
y	527	380	532	388	612	792	2
peso	321	392	341	400	612	792	2
semejantes	343	392	392	400	612	792	2
dentro	394	392	423	400	612	792	2
de	425	392	435	400	612	792	2
las	437	392	449	400	612	792	2
bandejas.	451	392	494	400	612	792	2
Los	496	392	511	400	612	792	2
ope-	513	392	532	400	612	792	2
rarios	321	404	346	412	612	792	2
cogen	350	404	375	412	612	792	2
los	379	404	392	412	612	792	2
componentes	395	404	454	412	612	792	2
de	457	404	468	412	612	792	2
los	471	404	484	412	612	792	2
anaqueles	487	404	532	412	612	792	2
(estantes)	321	416	363	424	612	792	2
que	365	416	381	424	612	792	2
se	383	416	392	424	612	792	2
encuentran	394	416	445	424	612	792	2
frente	447	416	473	424	612	792	2
a	475	416	480	424	612	792	2
ellos.	482	416	504	424	612	792	2
La	506	416	517	424	612	792	2
es-	519	416	532	424	612	792	2
tación	321	428	348	436	612	792	2
3	352	428	358	436	612	792	2
donde	362	428	389	436	612	792	2
se	394	428	403	436	612	792	2
inspecciona	407	428	459	436	612	792	2
si	464	428	471	436	612	792	2
las	475	428	488	436	612	792	2
bandejas	492	428	532	436	612	792	2
fueron	321	440	350	448	612	792	2
llenadas	351	440	388	448	612	792	2
correctamente	390	440	453	448	612	792	2
y	455	440	460	448	612	792	2
luego	462	440	485	448	612	792	2
son	487	440	502	448	612	792	2
retira-	504	440	532	448	612	792	2
das	321	452	336	460	612	792	2
de	338	452	349	460	612	792	2
la	351	452	359	460	612	792	2
estera,	360	452	390	460	612	792	2
contando	392	452	433	460	612	792	2
con	435	452	450	460	612	792	2
un	452	452	464	460	612	792	2
operario	466	452	503	460	612	792	2
que	505	452	521	460	612	792	2
se	523	452	532	460	612	792	2
encuentra	321	464	366	472	612	792	2
sentado	368	464	402	472	612	792	2
sobre	404	464	428	472	612	792	2
una	430	464	448	472	612	792	2
caja	450	464	467	472	612	792	2
igual	470	464	491	472	612	792	2
que	493	464	509	472	612	792	2
en	511	464	522	472	612	792	2
la	524	464	532	472	612	792	2
estación	321	476	357	484	612	792	2
1.	359	476	368	484	612	792	2
El	370	476	379	484	612	792	2
trabajo	381	476	412	484	612	792	2
está	414	476	432	484	612	792	2
organizado	435	476	482	484	612	792	2
en	484	476	495	484	612	792	2
dos	497	476	512	484	612	792	2
tur-	514	476	532	484	612	792	2
nos	321	488	337	496	612	792	2
de	340	488	350	496	612	792	2
12	353	488	364	496	612	792	2
horas	367	488	392	496	612	792	2
cada	395	488	416	496	612	792	2
uno.	419	488	439	496	612	792	2
El	441	488	451	496	612	792	2
primero	454	488	488	496	612	792	2
desde	491	488	516	496	612	792	2
las	519	488	532	496	612	792	2
7:00	321	500	341	508	612	792	2
hasta	342	500	367	508	612	792	2
las	369	500	381	508	612	792	2
19:00	383	500	409	508	612	792	2
horas	410	500	435	508	612	792	2
y	437	500	442	508	612	792	2
el	444	500	451	508	612	792	2
segundo	453	500	490	508	612	792	2
desde	492	500	517	508	612	792	2
las	519	500	532	508	612	792	2
19:00	321	512	346	520	612	792	2
hasta	348	512	373	520	612	792	2
las	375	512	387	520	612	792	2
7:00	389	512	409	520	612	792	2
horas.	411	512	439	520	612	792	2
Los	441	512	456	520	612	792	2
turnos	458	512	487	520	612	792	2
se	489	512	499	520	612	792	2
estruc-	501	512	532	520	612	792	2
turan	321	524	346	532	612	792	2
de	349	524	359	532	612	792	2
la	363	524	371	532	612	792	2
forma	375	524	401	532	612	792	2
siguiente:	404	524	447	532	612	792	2
2	450	524	456	532	612	792	2
horas	460	524	484	532	612	792	2
de	488	524	498	532	612	792	2
tiempo	502	524	532	532	612	792	2
preparativo	321	536	371	544	612	792	2
(premontaje	378	536	430	544	612	792	2
de	437	536	447	544	612	792	2
bandejas),	453	536	499	544	612	792	2
donde	505	536	532	544	612	792	2
participan	321	548	366	556	612	792	2
todos	369	548	393	556	612	792	2
los	396	548	409	556	612	792	2
operarios	412	548	453	556	612	792	2
del	456	548	469	556	612	792	2
área;	473	548	495	556	612	792	2
9	498	548	504	556	612	792	2
horas	507	548	532	556	612	792	2
de	321	560	331	568	612	792	2
trabajo	334	560	365	568	612	792	2
en	368	560	379	568	612	792	2
la	382	560	390	568	612	792	2
estera	393	560	419	568	612	792	2
que	422	560	438	568	612	792	2
incluye	441	560	473	568	612	792	2
un	476	560	488	568	612	792	2
receso	491	560	519	568	612	792	2
de	522	560	532	568	612	792	2
15	321	572	332	580	612	792	2
minutos	334	572	371	580	612	792	2
y	373	572	378	580	612	792	2
1	380	572	385	580	612	792	2
hora	387	572	408	580	612	792	2
de	410	572	420	580	612	792	2
almuerzo	422	572	463	580	612	792	2
o	465	572	470	580	612	792	2
comida	472	572	503	580	612	792	2
según	506	572	532	580	612	792	2
el	321	584	328	592	612	792	2
turno	331	584	356	592	612	792	2
de	359	584	369	592	612	792	2
trabajo	372	584	403	592	612	792	2
[13].	406	584	425	592	612	792	2
En	345	599	357	608	612	792	2
el	359	599	367	608	612	792	2
área	368	599	388	608	612	792	2
se	389	599	399	608	612	792	2
han	401	599	418	608	612	792	2
producido	419	599	464	608	612	792	2
acumulaciones	466	599	532	608	612	792	2
de	321	611	331	620	612	792	2
productos	333	611	378	620	612	792	2
en	380	611	390	620	612	792	2
la	392	611	400	620	612	792	2
estera	403	611	429	620	612	792	2
y	431	611	436	620	612	792	2
en	438	611	449	620	612	792	2
ocasiones	451	611	494	620	612	792	2
no	496	611	507	620	612	792	2
se	509	611	518	620	612	792	2
lo-	521	611	532	620	612	792	2
gra	321	623	335	632	612	792	2
cumplir	337	623	372	632	612	792	2
con	374	623	390	632	612	792	2
el	392	623	399	632	612	792	2
volumen	402	623	439	632	612	792	2
de	442	623	452	632	612	792	2
producción	454	623	504	632	612	792	2
plani-	506	623	532	632	612	792	2
ficado	321	635	347	644	612	792	2
para	350	635	370	644	612	792	2
un	373	635	386	644	612	792	2
turno	389	635	414	644	612	792	2
de	417	635	427	644	612	792	2
trabajo,	430	635	464	644	612	792	2
lo	467	635	475	644	612	792	2
que	478	635	494	644	612	792	2
provoca	498	635	532	644	612	792	2
que	321	647	337	656	612	792	2
el	340	647	348	656	612	792	2
turno	351	647	376	656	612	792	2
siguiente	380	647	419	656	612	792	2
asuma	423	647	453	656	612	792	2
esta	456	647	474	656	612	792	2
carga.	478	647	505	656	612	792	2
En	508	647	520	656	612	792	2
la	524	647	532	656	612	792	2
programación	321	659	382	668	612	792	2
de	384	659	394	668	612	792	2
la	396	659	404	668	612	792	2
producción	407	659	456	668	612	792	2
actual	458	659	486	668	612	792	2
no	488	659	499	668	612	792	2
se	501	659	510	668	612	792	2
con-	513	659	532	668	612	792	2
sidera	321	671	348	680	612	792	2
que	350	671	366	680	612	792	2
en	368	671	379	680	612	792	2
la	381	671	389	680	612	792	2
sesión	391	671	418	680	612	792	2
de	420	671	431	680	612	792	2
la	433	671	441	680	612	792	2
mañana	443	671	479	680	612	792	2
debido	481	671	510	680	612	792	2
a	512	671	517	680	612	792	2
las	519	671	532	680	612	792	2
actividades	321	683	370	692	612	792	2
preparativas	372	683	427	692	612	792	2
y	429	683	434	692	612	792	2
los	436	683	449	692	612	792	2
recesos	451	683	483	692	612	792	2
el	485	683	493	692	612	792	2
fondo	495	683	519	692	612	792	2
de	522	683	532	692	612	792	2
tiempo	321	695	351	704	612	792	2
para	354	695	374	704	612	792	2
trabajar	377	695	412	704	612	792	2
en	415	695	426	704	612	792	2
la	429	695	437	704	612	792	2
estera,	440	695	469	704	612	792	2
es	472	695	482	704	612	792	2
menor	485	695	513	704	612	792	2
que	516	695	532	704	612	792	2
Rev.	204	745	223	754	612	792	2
Téc.	226	745	243	754	612	792	2
Ing.	246	745	263	754	612	792	2
Univ.	266	745	289	754	612	792	2
Zulia.	292	745	317	754	612	792	2
Vol.	320	745	337	754	612	792	2
36,	340	745	354	754	612	792	2
No.	357	745	372	754	612	792	2
2,	374	745	383	754	612	792	2
2013	386	745	408	754	612	792	2
Beneficios	80	84	125	93	612	792	3
de	127	84	138	93	612	792	3
mejoras	141	84	175	93	612	792	3
ergonómicas	178	84	234	93	612	792	3
185	515	84	532	93	612	792	3
en	80	113	91	122	612	792	3
la	93	113	101	122	612	792	3
sesión	103	113	131	122	612	792	3
de	133	113	144	122	612	792	3
la	146	113	154	122	612	792	3
tarde.	156	113	182	122	612	792	3
Sin	185	113	199	122	612	792	3
embargo,	202	113	242	122	612	792	3
se	245	113	254	122	612	792	3
asignan	256	113	291	122	612	792	3
pedidos	80	125	114	134	612	792	3
de	116	125	126	134	612	792	3
gran	128	125	148	134	612	792	3
tamaño	149	125	183	134	612	792	3
en	185	125	195	134	612	792	3
la	197	125	205	134	612	792	3
mañana	207	125	243	134	612	792	3
que	245	125	261	134	612	792	3
no	262	125	273	134	612	792	3
son	275	125	291	134	612	792	3
terminados,	80	137	133	146	612	792	3
permaneciendo	141	137	208	146	612	792	3
ociosas	216	137	248	146	612	792	3
durante	256	137	291	146	612	792	3
este	80	149	97	158	612	792	3
tiempo	99	149	129	158	612	792	3
las	131	149	144	158	612	792	3
áreas	146	149	169	158	612	792	3
sucesivas	171	149	213	158	612	792	3
en	215	149	226	158	612	792	3
el	228	149	235	158	612	792	3
proceso	237	149	271	158	612	792	3
pro-	273	149	291	158	612	792	3
ductivo.	80	161	115	170	612	792	3
Además,	118	161	156	170	612	792	3
no	158	161	169	170	612	792	3
se	172	161	181	170	612	792	3
ejecuta	184	161	216	170	612	792	3
la	219	161	227	170	612	792	3
rotación	229	161	265	170	612	792	3
entre	268	161	291	170	612	792	3
los	80	173	92	182	612	792	3
operarios	95	173	136	182	612	792	3
entre	138	173	160	182	612	792	3
diferentes	163	173	206	182	612	792	3
estaciones	208	173	254	182	612	792	3
ni	256	173	265	182	612	792	3
se	267	173	276	182	612	792	3
in-	279	173	291	182	612	792	3
cluyen	80	185	109	194	612	792	3
pausas,	111	185	145	194	612	792	3
aumentando	147	185	203	194	612	792	3
la	204	185	212	194	612	792	3
monotonía	214	185	261	194	612	792	3
y	263	185	268	194	612	792	3
la	269	185	277	194	612	792	3
fa-	279	185	291	194	612	792	3
tiga	80	197	96	206	612	792	3
de	98	197	108	206	612	792	3
estas	110	197	133	206	612	792	3
actividades	135	197	184	206	612	792	3
repetitivas.	186	197	235	206	612	792	3
Por	237	197	251	206	612	792	3
otra	253	197	271	206	612	792	3
par-	273	197	291	206	612	792	3
te,	80	209	91	218	612	792	3
los	99	209	112	218	612	792	3
trabajadores	120	209	175	218	612	792	3
han	184	209	201	218	612	792	3
referido	209	209	243	218	612	792	3
síntomas	251	209	291	218	612	792	3
músculo-esqueléticos	80	221	175	230	612	792	3
detectados	179	221	226	230	612	792	3
con	230	221	245	230	612	792	3
la	249	221	257	230	612	792	3
aplica-	261	221	291	230	612	792	3
ción	80	233	98	242	612	792	3
de	100	233	110	242	612	792	3
un	112	233	124	242	612	792	3
cuestionario	126	233	181	242	612	792	3
de	182	233	193	242	612	792	3
síntomas	195	233	235	242	612	792	3
musculo-es-	237	233	291	242	612	792	3
queléticos	80	245	124	254	612	792	3
(CSMEs)	126	245	163	254	612	792	3
[13,	165	245	182	254	612	792	3
14].	183	245	200	254	612	792	3
Por	202	245	216	254	612	792	3
las	218	245	231	254	612	792	3
razones	232	245	266	254	612	792	3
ante-	268	245	291	254	612	792	3
riores,	80	257	108	266	612	792	3
se	110	257	119	266	612	792	3
analizó	121	257	152	266	612	792	3
el	154	257	161	266	612	792	3
comportamiento	163	257	234	266	612	792	3
de	236	257	246	266	612	792	3
los	248	257	261	266	612	792	3
certifi-	262	257	291	266	612	792	3
cados	80	269	105	278	612	792	3
médicos	110	269	145	278	612	792	3
registrados	150	269	199	278	612	792	3
para	203	269	223	278	612	792	3
un	227	269	239	278	612	792	3
período	244	269	276	278	612	792	3
de	281	269	291	278	612	792	3
tres	80	281	97	290	612	792	3
años,	99	281	123	290	612	792	3
donde	126	281	153	290	612	792	3
se	155	281	165	290	612	792	3
detectó	167	281	199	290	612	792	3
que	202	281	218	290	612	792	3
los	220	281	233	290	612	792	3
relacionados	235	281	291	290	612	792	3
con	80	293	96	302	612	792	3
DMEs	98	293	124	302	612	792	3
constituyen	126	293	178	302	612	792	3
el	180	293	187	302	612	792	3
71%	189	293	209	302	612	792	3
de	211	293	221	302	612	792	3
los	223	293	235	302	612	792	3
presentados	237	293	291	302	612	792	3
en	80	305	91	314	612	792	3
esta	93	305	111	314	612	792	3
área	113	305	132	314	612	792	3
para	134	305	154	314	612	792	3
el	156	305	164	314	612	792	3
último	166	305	194	314	612	792	3
año,	196	305	215	314	612	792	3
como	218	305	241	314	612	792	3
se	243	305	252	314	612	792	3
muestra	254	305	291	314	612	792	3
en	80	317	91	326	612	792	3
la	94	317	101	326	612	792	3
Figura	104	317	133	326	612	792	3
1.	136	317	144	326	612	792	3
Todo	147	317	169	326	612	792	3
lo	172	317	179	326	612	792	3
anterior	182	317	217	326	612	792	3
reveló	220	317	246	326	612	792	3
la	249	317	257	326	612	792	3
necesi-	260	317	291	326	612	792	3
dad	80	329	96	338	612	792	3
de	100	329	110	338	612	792	3
realizar	113	329	146	338	612	792	3
la	149	329	157	338	612	792	3
evaluación	161	329	208	338	612	792	3
ergonómica	211	329	262	338	612	792	3
de	265	329	275	338	612	792	3
los	279	329	291	338	612	792	3
puestos	80	341	114	350	612	792	3
de	117	341	127	350	612	792	3
trabajo	130	341	161	350	612	792	3
en	164	341	175	350	612	792	3
esta	178	341	196	350	612	792	3
área.	199	341	221	350	612	792	3
Para	104	357	124	365	612	792	3
la	127	357	135	365	612	792	3
evaluación	138	357	185	365	612	792	3
ergonómica	187	357	238	365	612	792	3
de	241	357	251	365	612	792	3
las	254	357	266	365	612	792	3
esta-	269	357	291	365	612	792	3
ciones	80	369	108	377	612	792	3
de	110	369	121	377	612	792	3
trabajo	123	369	154	377	612	792	3
se	157	369	166	377	612	792	3
aplicó	169	369	195	377	612	792	3
el	197	369	205	377	612	792	3
método	207	369	240	377	612	792	3
Evaluación	242	369	291	377	612	792	3
de	80	381	90	389	612	792	3
Riesgo	93	381	122	389	612	792	3
Individual	125	381	169	389	612	792	3
(ERIN)	172	381	200	389	612	792	3
[15],	203	381	222	389	612	792	3
el	225	381	233	389	612	792	3
cual	236	381	254	389	612	792	3
permite	257	381	291	389	612	792	3
evaluar	80	393	113	401	612	792	3
la	118	393	126	401	612	792	3
exposición	131	393	177	401	612	792	3
a	183	393	188	401	612	792	3
factores	194	393	228	401	612	792	3
de	234	393	244	401	612	792	3
riesgo	249	393	275	401	612	792	3
de	281	393	291	401	612	792	3
DMEs	80	405	107	413	612	792	3
de	110	405	120	413	612	792	3
origen	124	405	151	413	612	792	3
laboral.	154	405	187	413	612	792	3
Este	191	405	210	413	612	792	3
método	213	405	246	413	612	792	3
fue	249	405	263	413	612	792	3
selec-	266	405	291	413	612	792	3
cionado	80	417	114	425	612	792	3
considerando	117	417	176	425	612	792	3
las	178	417	191	425	612	792	3
partes	193	417	221	425	612	792	3
del	223	417	236	425	612	792	3
cuerpo	239	417	269	425	612	792	3
y	271	417	276	425	612	792	3
los	279	417	291	425	612	792	3
factores	321	113	356	122	612	792	3
de	360	113	370	122	612	792	3
riesgo	374	113	400	122	612	792	3
evaluados.	404	113	451	122	612	792	3
Así	455	113	469	122	612	792	3
como	473	113	496	122	612	792	3
que	501	113	517	122	612	792	3
ha	521	113	532	122	612	792	3
sido	321	125	339	134	612	792	3
probada	342	125	378	134	612	792	3
su	381	125	392	134	612	792	3
confiabilidad	395	125	451	134	612	792	3
inter/intra	454	125	501	134	612	792	3
obser-	504	125	532	134	612	792	3
vador,	321	137	348	146	612	792	3
validez	350	137	380	146	612	792	3
concurrente,	382	137	438	146	612	792	3
predictiva	440	137	483	146	612	792	3
y	485	137	490	146	612	792	3
de	492	137	502	146	612	792	3
conte-	505	137	532	146	612	792	3
nido	321	149	340	158	612	792	3
[15].	343	149	363	158	612	792	3
ERIN	366	149	389	158	612	792	3
es	392	149	401	158	612	792	3
desarrollado	404	149	459	158	612	792	3
para	462	149	482	158	612	792	3
que	485	149	501	158	612	792	3
perso-	504	149	532	158	612	792	3
nal	321	161	335	170	612	792	3
no	337	161	348	170	612	792	3
experto	351	161	383	170	612	792	3
con	386	161	402	170	612	792	3
un	404	161	416	170	612	792	3
mínimo	419	161	452	170	612	792	3
de	455	161	465	170	612	792	3
entrenamiento	468	161	532	170	612	792	3
realice	321	173	350	182	612	792	3
la	352	173	360	182	612	792	3
evaluación	362	173	409	182	612	792	3
masiva	411	173	442	182	612	792	3
de	444	173	454	182	612	792	3
puestos	456	173	490	182	612	792	3
de	493	173	503	182	612	792	3
traba-	505	173	532	182	612	792	3
jo	321	185	329	194	612	792	3
y	330	185	335	194	612	792	3
mida	337	185	359	194	612	792	3
el	361	185	368	194	612	792	3
impacto	370	185	405	194	612	792	3
de	407	185	417	194	612	792	3
las	419	185	432	194	612	792	3
intervenciones	433	185	497	194	612	792	3
ergonó-	499	185	532	194	612	792	3
micas,	321	197	350	206	612	792	3
comparando	353	197	407	206	612	792	3
el	410	197	418	206	612	792	3
riesgo	421	197	447	206	612	792	3
global	450	197	476	206	612	792	3
antes	479	197	503	206	612	792	3
y	506	197	510	206	612	792	3
des-	513	197	532	206	612	792	3
pués,	321	209	345	218	612	792	3
esperando	348	209	393	218	612	792	3
una	397	209	414	218	612	792	3
disminución.	417	209	475	218	612	792	3
Como	478	209	503	218	612	792	3
resul-	506	209	532	218	612	792	3
tado	321	221	340	230	612	792	3
final	342	221	362	230	612	792	3
ERIN	364	221	386	230	612	792	3
ofrece	388	221	414	230	612	792	3
el	416	221	423	230	612	792	3
nivel	425	221	446	230	612	792	3
de	448	221	458	230	612	792	3
exposición	460	221	506	230	612	792	3
a	508	221	514	230	612	792	3
fac-	516	221	532	230	612	792	3
tores	321	233	343	242	612	792	3
de	345	233	355	242	612	792	3
riesgo	357	233	383	242	612	792	3
de	385	233	395	242	612	792	3
DMEs,	397	233	427	242	612	792	3
a	429	233	434	242	612	792	3
partir	436	233	461	242	612	792	3
del	462	233	475	242	612	792	3
nivel	477	233	498	242	612	792	3
de	500	233	510	242	612	792	3
ries-	512	233	532	242	612	792	3
go	321	245	331	254	612	792	3
global	334	245	360	254	612	792	3
calculado	362	245	404	254	612	792	3
por	407	245	422	254	612	792	3
la	424	245	432	254	612	792	3
suma	435	245	459	254	612	792	3
del	462	245	475	254	612	792	3
riesgo	478	245	504	254	612	792	3
de	506	245	517	254	612	792	3
las	519	245	532	254	612	792	3
siete	321	257	341	266	612	792	3
variables	343	257	383	266	612	792	3
incluidas,	385	257	428	266	612	792	3
recomendando	431	257	496	266	612	792	3
diferen-	498	257	532	266	612	792	3
tes	321	269	334	278	612	792	3
niveles	337	269	368	278	612	792	3
de	371	269	382	278	612	792	3
acción	385	269	414	278	612	792	3
ergonómica	417	269	468	278	612	792	3
que	472	269	488	278	612	792	3
se	491	269	501	278	612	792	3
mues-	504	269	532	278	612	792	3
tran	321	281	339	290	612	792	3
en	342	281	353	290	612	792	3
la	356	281	364	290	612	792	3
Tabla	367	281	391	290	612	792	3
1.	394	281	402	290	612	792	3
Fueron	345	297	376	305	612	792	3
evaluados	378	297	421	305	612	792	3
con	423	297	439	305	612	792	3
el	441	297	448	305	612	792	3
método	450	297	482	305	612	792	3
ERIN	484	297	507	305	612	792	3
todos	509	297	532	305	612	792	3
los	321	309	333	317	612	792	3
operarios	335	309	375	317	612	792	3
del	377	309	390	317	612	792	3
área	392	309	411	317	612	792	3
de	413	309	423	317	612	792	3
conformado.	426	309	480	317	612	792	3
En	482	309	494	317	612	792	3
las	496	309	509	317	612	792	3
esta-	511	309	532	317	612	792	3
ciones	321	321	348	329	612	792	3
1,	350	321	359	329	612	792	3
2	361	321	366	329	612	792	3
y	369	321	373	329	612	792	3
3	376	321	381	329	612	792	3
se	383	321	393	329	612	792	3
evaluaron	395	321	438	329	612	792	3
4,	440	321	448	329	612	792	3
9	450	321	456	329	612	792	3
y	458	321	463	329	612	792	3
4	465	321	471	329	612	792	3
operarios	473	321	513	329	612	792	3
res-	515	321	532	329	612	792	3
pectivamente,	321	333	381	341	612	792	3
sumando	383	333	423	341	612	792	3
un	425	333	437	341	612	792	3
total	439	333	459	341	612	792	3
de	461	333	471	341	612	792	3
17.	473	333	487	341	612	792	3
Para	489	333	509	341	612	792	3
esta-	511	333	532	341	612	792	3
blecer	321	345	347	353	612	792	3
el	349	345	356	353	612	792	3
riesgo	358	345	384	353	612	792	3
por	386	345	401	353	612	792	3
estación	403	345	438	353	612	792	3
en	441	345	451	353	612	792	3
los	453	345	466	353	612	792	3
casos	468	345	492	353	612	792	3
donde	494	345	521	353	612	792	3
se	523	345	532	353	612	792	3
obtuvieron	321	357	367	365	612	792	3
tres	372	357	389	365	612	792	3
o	393	357	398	365	612	792	3
más	403	357	421	365	612	792	3
puntuaciones	426	357	485	365	612	792	3
diferentes	490	357	532	365	612	792	3
por	321	369	335	377	612	792	3
variable,	338	369	375	377	612	792	3
se	378	369	387	377	612	792	3
eliminó	390	369	421	377	612	792	3
la	424	369	432	377	612	792	3
puntuación	435	369	485	377	612	792	3
más	487	369	505	377	612	792	3
alta	508	369	524	377	612	792	3
y	527	369	532	377	612	792	3
las	321	381	333	389	612	792	3
más	335	381	353	389	612	792	3
baja,	355	381	376	389	612	792	3
tomándose	378	381	425	389	612	792	3
de	427	381	437	389	612	792	3
las	439	381	452	389	612	792	3
restantes	453	381	493	389	612	792	3
la	495	381	503	389	612	792	3
mayor	505	381	532	389	612	792	3
puntuación.	321	393	374	401	612	792	3
En	378	393	391	401	612	792	3
los	395	393	407	401	612	792	3
casos	412	393	436	401	612	792	3
donde	441	393	467	401	612	792	3
se	472	393	481	401	612	792	3
obtuvieron	486	393	532	401	612	792	3
solo	321	405	338	413	612	792	3
dos	341	405	356	413	612	792	3
puntuaciones	358	405	417	413	612	792	3
se	420	405	429	413	612	792	3
tomó	431	405	453	413	612	792	3
el	456	405	463	413	612	792	3
mayor,	465	405	495	413	612	792	3
siguien-	497	405	532	413	612	792	3
do	321	417	331	425	612	792	3
las	333	417	346	425	612	792	3
sugerencias	347	417	399	425	612	792	3
del	400	417	413	425	612	792	3
autor	415	417	438	425	612	792	3
del	440	417	452	425	612	792	3
método	454	417	486	425	612	792	3
ERIN	487	417	510	425	612	792	3
[15].	511	417	531	425	612	792	3
Figura	185	571	214	580	612	792	3
1.	217	571	225	580	612	792	3
Comportamiento	228	571	301	580	612	792	3
de	304	571	315	580	612	792	3
los	317	571	330	580	612	792	3
certificados	333	571	383	580	612	792	3
médicos.	386	571	425	580	612	792	3
Tabla	287	602	314	612	612	792	3
1	317	602	323	612	612	792	3
Nivel	107	616	131	625	612	792	3
de	134	616	145	625	612	792	3
riesgo	149	616	177	625	612	792	3
y	181	616	186	625	612	792	3
acción	189	616	221	625	612	792	3
ergonómica	224	616	280	625	612	792	3
recomendada	283	616	349	625	612	792	3
según	352	616	381	625	612	792	3
el	384	616	393	625	612	792	3
riesgo	396	616	425	625	612	792	3
global	428	616	457	625	612	792	3
en	460	616	472	625	612	792	3
ERIN.	475	616	503	625	612	792	3
Zona	96	637	118	645	612	792	3
Riesgo	142	637	170	645	612	792	3
global	173	637	199	645	612	792	3
Nivel	213	637	235	645	612	792	3
de	237	637	248	645	612	792	3
riesgo	251	637	276	645	612	792	3
Acción	365	637	394	645	612	792	3
ergonómica	397	637	448	645	612	792	3
7-14	160	654	181	662	612	792	3
Bajo	235	654	255	662	612	792	3
No	347	654	359	662	612	792	3
son	362	654	377	662	612	792	3
necesarios	380	654	426	662	612	792	3
cambios	429	654	466	662	612	792	3
Amarillo	80	671	117	679	612	792	3
15-23	157	671	183	679	612	792	3
Medio	232	671	258	679	612	792	3
Se	299	671	309	679	612	792	3
requiere	312	671	348	679	612	792	3
investigar	351	671	394	679	612	792	3
a	397	671	402	679	612	792	3
fondo,	405	671	432	679	612	792	3
es	435	671	445	679	612	792	3
posible	447	671	478	679	612	792	3
realizar	481	671	514	679	612	792	3
cambios	388	683	425	691	612	792	3
Naranja	80	700	115	708	612	792	3
24-35	157	700	183	708	612	792	3
Alto	236	700	253	708	612	792	3
Se	284	700	294	708	612	792	3
requiere	297	700	333	708	612	792	3
realizar	336	700	369	708	612	792	3
cambios	372	700	408	708	612	792	3
en	411	700	421	708	612	792	3
breve	424	700	448	708	612	792	3
periodo	451	700	483	708	612	792	3
de	486	700	497	708	612	792	3
tiempo	499	700	529	708	612	792	3
>	161	717	166	725	612	792	3
36	169	717	180	725	612	792	3
Muy	225	717	244	725	612	792	3
Alto	247	717	265	725	612	792	3
Se	330	717	340	725	612	792	3
requiere	343	717	379	725	612	792	3
de	382	717	392	725	612	792	3
cambios	395	717	432	725	612	792	3
inmediatos	435	717	483	725	612	792	3
Verde	80	654	105	662	612	792	3
Rojo	80	717	99	725	612	792	3
Rev.	204	745	223	754	612	792	3
Téc.	226	745	243	754	612	792	3
Ing.	246	745	263	754	612	792	3
Univ.	266	745	289	754	612	792	3
Zulia.	292	745	317	754	612	792	3
Vol.	320	745	337	754	612	792	3
36,	340	745	354	754	612	792	3
No.	357	745	372	754	612	792	3
2,	374	745	383	754	612	792	3
2013	386	745	408	754	612	792	3
186	80	84	97	93	612	792	4
Rodríguez	440	84	484	93	612	792	4
Ruíz	486	84	506	93	612	792	4
y	509	84	514	93	612	792	4
col.	517	84	532	93	612	792	4
Se	104	113	115	122	612	792	4
rediseñan	117	113	161	122	612	792	4
las	163	113	176	122	612	792	4
tres	179	113	196	122	612	792	4
estaciones	198	113	244	122	612	792	4
de	247	113	257	122	612	792	4
trabajo	260	113	291	122	612	792	4
con	80	125	96	134	612	792	4
el	98	125	105	134	612	792	4
fin	107	125	119	134	612	792	4
de	121	125	131	134	612	792	4
disminuir	133	125	176	134	612	792	4
los	178	125	190	134	612	792	4
niveles	192	125	222	134	612	792	4
de	224	125	235	134	612	792	4
riesgo	237	125	263	134	612	792	4
según	265	125	291	134	612	792	4
ERIN,	80	137	106	146	612	792	4
eliminar	111	137	147	146	612	792	4
movimientos	153	137	209	146	612	792	4
innecesarios	214	137	269	146	612	792	4
que	275	137	291	146	612	792	4
traen	80	149	103	158	612	792	4
consigo	105	149	138	158	612	792	4
una	140	149	158	158	612	792	4
reducción	160	149	203	158	612	792	4
de	206	149	216	158	612	792	4
los	218	149	230	158	612	792	4
tiempos	233	149	267	158	612	792	4
y	269	149	274	158	612	792	4
por	276	149	291	158	612	792	4
ende	80	161	101	170	612	792	4
un	103	161	115	170	612	792	4
aumento	116	161	155	170	612	792	4
de	157	161	167	170	612	792	4
los	169	161	182	170	612	792	4
niveles	183	161	213	170	612	792	4
de	215	161	225	170	612	792	4
productividad.	227	161	291	170	612	792	4
Para	80	173	100	182	612	792	4
apoyar	102	173	132	182	612	792	4
este	134	173	151	182	612	792	4
trabajo	154	173	185	182	612	792	4
se	187	173	196	182	612	792	4
toman	198	173	226	182	612	792	4
videos	228	173	256	182	612	792	4
de	258	173	268	182	612	792	4
cada	270	173	291	182	612	792	4
estación	80	185	116	194	612	792	4
de	120	185	130	194	612	792	4
trabajo	133	185	164	194	612	792	4
[16].	168	185	187	194	612	792	4
Se	191	185	201	194	612	792	4
realizaron	204	185	248	194	612	792	4
propues-	252	185	291	194	612	792	4
tas	80	197	93	206	612	792	4
de	96	197	106	206	612	792	4
diseño	108	197	137	206	612	792	4
de	139	197	149	206	612	792	4
medios	151	197	182	206	612	792	4
de	185	197	195	206	612	792	4
trabajo	197	197	228	206	612	792	4
(silla	231	197	251	206	612	792	4
sentado,	254	197	291	206	612	792	4
silla	80	209	98	218	612	792	4
sentado/de	101	209	151	218	612	792	4
pie,	154	209	170	218	612	792	4
plataforma	173	209	221	218	612	792	4
elevadora,	223	209	268	218	612	792	4
ana-	271	209	291	218	612	792	4
queles	80	221	108	230	612	792	4
para	110	221	130	230	612	792	4
productos)	132	221	179	230	612	792	4
en	180	221	191	230	612	792	4
las	193	221	206	230	612	792	4
estaciones	207	221	253	230	612	792	4
estudia-	255	221	291	230	612	792	4
das.	80	233	98	242	612	792	4
Para	102	233	122	242	612	792	4
ello	126	233	141	242	612	792	4
fueron	145	233	174	242	612	792	4
tomadas	178	233	215	242	612	792	4
las	219	233	232	242	612	792	4
dimensiones	236	233	291	242	612	792	4
antropométricas	80	245	152	254	612	792	4
de	156	245	167	254	612	792	4
la	171	245	179	254	612	792	4
población	183	245	225	254	612	792	4
femenina	230	245	270	254	612	792	4
[17,	274	245	291	254	612	792	4
18],	80	257	97	266	612	792	4
pues	99	257	120	266	612	792	4
era	123	257	137	266	612	792	4
el	139	257	146	266	612	792	4
género	149	257	178	266	612	792	4
predominante	180	257	242	266	612	792	4
en	244	257	255	266	612	792	4
los	257	257	270	266	612	792	4
ope-	272	257	291	266	612	792	4
rarios	80	269	106	278	612	792	4
del	108	269	121	278	612	792	4
área.	124	269	146	278	612	792	4
Se	104	285	115	293	612	792	4
realizaron	120	285	164	293	612	792	4
los	170	285	182	293	612	792	4
diagramas	188	285	234	293	612	792	4
bimanuales	240	285	291	293	612	792	4
por	80	297	95	305	612	792	4
estación,	97	297	136	305	612	792	4
que	138	297	154	305	612	792	4
permitieron	156	297	208	305	612	792	4
realizar	210	297	242	305	612	792	4
un	245	297	257	305	612	792	4
estudio	259	297	291	305	612	792	4
detallado	80	309	120	317	612	792	4
de	123	309	134	317	612	792	4
los	137	309	149	317	612	792	4
métodos	152	309	189	317	612	792	4
de	193	309	203	317	612	792	4
trabajo.	206	309	240	317	612	792	4
A	243	309	249	317	612	792	4
partir	253	309	277	317	612	792	4
de	281	309	291	317	612	792	4
esta	80	321	98	329	612	792	4
información	100	321	153	329	612	792	4
y	156	321	160	329	612	792	4
usando	163	321	195	329	612	792	4
el	198	321	205	329	612	792	4
sistema	208	321	241	329	612	792	4
de	244	321	254	329	612	792	4
tiempos	256	321	291	329	612	792	4
predeterminados	80	333	154	341	612	792	4
(STP)	157	333	179	341	612	792	4
(MTM-1)	181	333	218	341	612	792	4
[19],	220	333	240	341	612	792	4
se	242	333	251	341	612	792	4
determi-	254	333	291	341	612	792	4
naron	80	345	106	353	612	792	4
los	108	345	120	353	612	792	4
tiempos	122	345	157	353	612	792	4
de	158	345	169	353	612	792	4
ejecución	170	345	212	353	612	792	4
actuales	213	345	250	353	612	792	4
y	252	345	257	353	612	792	4
proyec-	258	345	291	353	612	792	4
tados.	80	357	107	365	612	792	4
Por	110	357	124	365	612	792	4
otra	127	357	144	365	612	792	4
parte,	147	357	173	365	612	792	4
los	176	357	188	365	612	792	4
instantes	191	357	231	365	612	792	4
de	234	357	244	365	612	792	4
llegada	247	357	278	365	612	792	4
de	281	357	291	365	612	792	4
los	80	369	92	377	612	792	4
lotes	95	369	116	377	612	792	4
fueron	119	369	148	377	612	792	4
determinados	151	369	211	377	612	792	4
a	214	369	219	377	612	792	4
partir	222	369	247	377	612	792	4
de	250	369	260	377	612	792	4
los	263	369	276	377	612	792	4
re-	279	369	291	377	612	792	4
gistros	80	381	109	389	612	792	4
de	113	381	123	389	612	792	4
la	127	381	135	389	612	792	4
planificación	138	381	194	389	612	792	4
de	198	381	208	389	612	792	4
la	211	381	219	389	612	792	4
producción,	223	381	275	389	612	792	4
los	279	381	291	389	612	792	4
cuales	80	393	108	401	612	792	4
se	111	393	121	401	612	792	4
realiza	124	393	153	401	612	792	4
a	156	393	161	401	612	792	4
partir	164	393	189	401	612	792	4
de	192	393	202	401	612	792	4
la	206	393	214	401	612	792	4
programación	217	393	277	401	612	792	4
de	281	393	291	401	612	792	4
los	80	405	92	413	612	792	4
vuelos	95	405	123	413	612	792	4
aéreos.	126	405	157	413	612	792	4
Fueron	104	420	136	429	612	792	4
realizadas	141	420	185	429	612	792	4
propuestas	190	420	239	429	612	792	4
organizati-	244	420	291	429	612	792	4
vas,	80	432	97	441	612	792	4
de	100	432	110	441	612	792	4
rediseño	112	432	149	441	612	792	4
físico	152	432	174	441	612	792	4
de	177	432	187	441	612	792	4
los	189	432	202	441	612	792	4
puestos	204	432	238	441	612	792	4
de	240	432	250	441	612	792	4
trabajo	253	432	284	441	612	792	4
y	286	432	291	441	612	792	4
combinaciones	80	444	145	453	612	792	4
de	149	444	159	453	612	792	4
ambos	163	444	192	453	612	792	4
tipos,	196	444	220	453	612	792	4
para	224	444	244	453	612	792	4
posterior-	248	444	291	453	612	792	4
mente	80	456	107	465	612	792	4
simularlas	114	456	160	465	612	792	4
siguiendo	167	456	209	465	612	792	4
la	216	456	223	465	612	792	4
secuencia	230	456	273	465	612	792	4
si-	280	456	291	465	612	792	4
guiente:	80	468	115	477	612	792	4
determinar	120	468	169	477	612	792	4
las	173	468	186	477	612	792	4
entradas	190	468	229	477	612	792	4
y	233	468	238	477	612	792	4
salidas	243	468	274	477	612	792	4
del	278	468	291	477	612	792	4
proceso,	80	480	117	489	612	792	4
modelarlo	119	480	162	489	612	792	4
en	165	480	175	489	612	792	4
el	178	480	185	489	612	792	4
software	187	480	224	489	612	792	4
Arena	227	480	253	489	612	792	4
7.01,	255	480	278	489	612	792	4
si-	280	480	291	489	612	792	4
mular	321	113	347	122	612	792	4
y	351	113	356	122	612	792	4
analizar	359	113	394	122	612	792	4
los	398	113	410	122	612	792	4
resultados.	414	113	463	122	612	792	4
Las	466	113	481	122	612	792	4
entradas	485	113	524	122	612	792	4
y	527	113	532	122	612	792	4
salidas	321	125	352	134	612	792	4
definidas	355	125	395	134	612	792	4
se	397	125	407	134	612	792	4
muestran	410	125	452	134	612	792	4
en	455	125	466	134	612	792	4
la	469	125	476	134	612	792	4
Tabla	479	125	504	134	612	792	4
2.	507	125	515	134	612	792	4
La	345	141	356	149	612	792	4
simulación	358	141	406	149	612	792	4
se	408	141	418	149	612	792	4
realizó	420	141	449	149	612	792	4
para	451	141	471	149	612	792	4
el	473	141	481	149	612	792	4
primer	483	141	512	149	612	792	4
tur-	515	141	532	149	612	792	4
no	321	153	332	161	612	792	4
de	334	153	345	161	612	792	4
trabajo	347	153	378	161	612	792	4
del	381	153	394	161	612	792	4
día	396	153	410	161	612	792	4
de	412	153	423	161	612	792	4
la	425	153	433	161	612	792	4
semana	436	153	470	161	612	792	4
donde	472	153	499	161	612	792	4
se	502	153	511	161	612	792	4
pro-	514	153	532	161	612	792	4
duce	321	165	342	173	612	792	4
la	344	165	352	173	612	792	4
mayor	355	165	382	173	612	792	4
variedad	385	165	423	173	612	792	4
de	425	165	435	173	612	792	4
pedidos	438	165	472	173	612	792	4
y	474	165	479	173	612	792	4
volumen	482	165	519	173	612	792	4
de	522	165	532	173	612	792	4
producción	321	177	370	185	612	792	4
(día	374	177	390	185	612	792	4
más	394	177	412	185	612	792	4
crítico,	416	177	446	185	612	792	4
según	449	177	476	185	612	792	4
la	479	177	487	185	612	792	4
planifica-	491	177	532	185	612	792	4
ción	321	189	339	197	612	792	4
de	342	189	352	197	612	792	4
la	355	189	363	197	612	792	4
producción).	365	189	420	197	612	792	4
Se	423	189	434	197	612	792	4
dividen	436	189	468	197	612	792	4
las	471	189	483	197	612	792	4
9	486	189	492	197	612	792	4
horas	494	189	519	197	612	792	4
de	522	189	532	197	612	792	4
trabajo	321	201	352	209	612	792	4
en	356	201	366	209	612	792	4
la	370	201	378	209	612	792	4
estera	381	201	408	209	612	792	4
en	411	201	422	209	612	792	4
dos	425	201	441	209	612	792	4
sesiones:	444	201	484	209	612	792	4
mañana	488	201	524	209	612	792	4
y	527	201	532	209	612	792	4
tarde.	321	213	347	221	612	792	4
Se	350	213	360	221	612	792	4
analizaron	363	213	409	221	612	792	4
todas	412	213	436	221	612	792	4
las	439	213	452	221	612	792	4
propuestas	454	213	503	221	612	792	4
simu-	506	213	532	221	612	792	4
ladas	321	225	344	233	612	792	4
y	347	225	352	233	612	792	4
la	354	225	362	233	612	792	4
situación	365	225	406	233	612	792	4
actual,	408	225	438	233	612	792	4
mostrando	441	225	488	233	612	792	4
los	491	225	503	233	612	792	4
resul-	506	225	532	233	612	792	4
tados	321	237	345	245	612	792	4
esperados	347	237	391	245	612	792	4
de	393	237	403	245	612	792	4
cada	405	237	426	245	612	792	4
una.	428	237	448	245	612	792	4
Las	450	237	465	245	612	792	4
alternativas	467	237	520	245	612	792	4
de	522	237	532	245	612	792	4
mejoras	321	249	356	257	612	792	4
propuestas	360	249	409	257	612	792	4
conllevan	413	249	454	257	612	792	4
a	458	249	464	257	612	792	4
variaciones	468	249	517	257	612	792	4
en	521	249	532	257	612	792	4
los	321	261	333	269	612	792	4
tiempos	335	261	370	269	612	792	4
de	372	261	382	269	612	792	4
ejecución	384	261	425	269	612	792	4
de	427	261	437	269	612	792	4
las	439	261	452	269	612	792	4
actividades	453	261	503	269	612	792	4
que	505	261	521	269	612	792	4
se	522	261	532	269	612	792	4
realizan	321	273	356	281	612	792	4
en	358	273	369	281	612	792	4
la	371	273	379	281	612	792	4
estera,	381	273	410	281	612	792	4
por	412	273	427	281	612	792	4
lo	429	273	437	281	612	792	4
que	439	273	455	281	612	792	4
el	457	273	465	281	612	792	4
objetivo	467	273	501	281	612	792	4
de	503	273	513	281	612	792	4
em-	515	273	532	281	612	792	4
plear	321	285	343	293	612	792	4
la	346	285	354	293	612	792	4
simulación	357	285	405	293	612	792	4
para	408	285	428	293	612	792	4
evaluar	431	285	464	293	612	792	4
estas	467	285	490	293	612	792	4
propues-	493	285	532	293	612	792	4
tas	321	297	334	305	612	792	4
fue	337	297	350	305	612	792	4
estudiar	353	297	389	305	612	792	4
cómo	391	297	415	305	612	792	4
se	417	297	426	305	612	792	4
comportaría	429	297	482	305	612	792	4
el	485	297	492	305	612	792	4
volumen	494	297	532	305	612	792	4
de	321	309	331	317	612	792	4
producción	334	309	383	317	612	792	4
ante	386	309	406	317	612	792	4
estas	408	309	431	317	612	792	4
variaciones.	434	309	486	317	612	792	4
Resultados	392	333	461	344	612	792	4
De	345	356	357	364	612	792	4
la	360	356	368	364	612	792	4
aplicación	371	356	416	364	612	792	4
del	419	356	432	364	612	792	4
CSMEs	435	356	467	364	612	792	4
se	470	356	480	364	612	792	4
obtuvo	483	356	513	364	612	792	4
que	516	356	532	364	612	792	4
las	321	368	334	376	612	792	4
regiones	336	368	373	376	612	792	4
corporales	376	368	421	376	612	792	4
afectadas	424	368	465	376	612	792	4
con	468	368	484	376	612	792	4
mayor	486	368	514	376	612	792	4
fre-	517	368	532	376	612	792	4
cuencia	321	380	355	388	612	792	4
fueron	359	380	388	388	612	792	4
el	392	380	400	388	612	792	4
cuello,	404	380	433	388	612	792	4
el	437	380	444	388	612	792	4
hombro-brazo	449	380	511	388	612	792	4
y	515	380	520	388	612	792	4
la	524	380	532	388	612	792	4
pierna-tobillo	321	392	380	400	612	792	4
del	382	392	395	400	612	792	4
lado	398	392	416	400	612	792	4
derecho	419	392	453	400	612	792	4
con	456	392	471	400	612	792	4
un	474	392	486	400	612	792	4
71%,	488	392	510	400	612	792	4
74%	513	392	532	400	612	792	4
y	321	404	326	412	612	792	4
76%	328	404	347	412	612	792	4
respectivamente	349	404	421	412	612	792	4
y	423	404	428	412	612	792	4
en	430	404	440	412	612	792	4
el	442	404	450	412	612	792	4
lado	452	404	470	412	612	792	4
izquierdo	472	404	513	412	612	792	4
fue-	515	404	532	412	612	792	4
ron	321	416	336	424	612	792	4
el	340	416	347	424	612	792	4
hombro-brazo	351	416	413	424	612	792	4
y	417	416	422	424	612	792	4
la	425	416	433	424	612	792	4
pierna-tobillo	437	416	496	424	612	792	4
con	500	416	516	424	612	792	4
un	520	416	532	424	612	792	4
58%	321	428	340	436	612	792	4
y	343	428	348	436	612	792	4
76%	351	428	371	436	612	792	4
respectivamente.	374	428	448	436	612	792	4
Al	451	428	460	436	612	792	4
realizar	463	428	496	436	612	792	4
los	499	428	512	436	612	792	4
dia-	515	428	532	436	612	792	4
gramas	321	440	353	448	612	792	4
bimanuales	355	440	407	448	612	792	4
se	409	440	418	448	612	792	4
obtuvo	420	440	450	448	612	792	4
que	452	440	468	448	612	792	4
en	470	440	481	448	612	792	4
las	483	440	496	448	612	792	4
estacio-	498	440	532	448	612	792	4
nes	321	452	336	460	612	792	4
de	339	452	349	460	612	792	4
trabajo	352	452	384	460	612	792	4
1	386	452	392	460	612	792	4
y	395	452	400	460	612	792	4
3	403	452	408	460	612	792	4
frecuentemente	411	452	480	460	612	792	4
ambas	483	452	512	460	612	792	4
ma-	515	452	532	460	612	792	4
nos	321	464	337	472	612	792	4
se	338	464	348	472	612	792	4
desplazan	350	464	394	472	612	792	4
en	396	464	406	472	612	792	4
sentido	408	464	440	472	612	792	4
contrario	442	464	482	472	612	792	4
hacia	484	464	508	472	612	792	4
luga-	509	464	532	472	612	792	4
res	321	476	334	484	612	792	4
distantes	336	476	377	484	612	792	4
lo	379	476	386	484	612	792	4
que	388	476	404	484	612	792	4
dificulta	406	476	442	484	612	792	4
la	444	476	452	484	612	792	4
ejecución	454	476	496	484	612	792	4
de	497	476	508	484	612	792	4
la	510	476	518	484	612	792	4
ta-	520	476	532	484	612	792	4
Tabla	287	510	314	519	612	792	4
2	317	510	323	519	612	792	4
Entradas	189	523	234	533	612	792	4
y	237	523	242	533	612	792	4
salidas	246	523	280	533	612	792	4
definidas	283	523	327	533	612	792	4
para	331	523	353	533	612	792	4
la	356	523	365	533	612	792	4
simulación	368	523	422	533	612	792	4
Entradas	201	544	242	553	612	792	4
Salidas	431	544	463	553	612	792	4
Número	83	561	118	570	612	792	4
de	121	561	131	570	612	792	4
estaciones	134	561	179	570	612	792	4
de	182	561	193	570	612	792	4
trabajo	195	561	227	570	612	792	4
Número	83	574	118	583	612	792	4
de	121	574	131	583	612	792	4
operarios	134	574	175	583	612	792	4
en	177	574	188	583	612	792	4
cada	191	574	212	583	612	792	4
estación	215	574	251	583	612	792	4
de	254	574	264	583	612	792	4
trabajo	267	574	298	583	612	792	4
Tipo	83	587	102	596	612	792	4
de	105	587	115	596	612	792	4
entidad	118	587	151	596	612	792	4
(6	154	587	162	596	612	792	4
tipos	165	587	186	596	612	792	4
diferentes	189	587	232	596	612	792	4
de	235	587	246	596	612	792	4
bandejas)	248	587	291	596	612	792	4
Tiempo	83	600	115	609	612	792	4
entre	118	600	140	609	612	792	4
arribos	143	600	174	609	612	792	4
para	177	600	197	609	612	792	4
los	200	600	213	609	612	792	4
lotes	215	600	236	609	612	792	4
Tiempo	83	613	115	622	612	792	4
de	117	613	127	622	612	792	4
servicio	130	613	163	622	612	792	4
para	165	613	185	622	612	792	4
cada	188	613	208	622	612	792	4
estación	211	613	247	622	612	792	4
de	249	613	260	622	612	792	4
trabajo	262	613	293	622	612	792	4
según	295	613	322	622	612	792	4
el	324	613	331	622	612	792	4
tipo	334	613	351	622	612	792	4
de	353	613	363	622	612	792	4
entidad	83	625	116	634	612	792	4
Tiempo	83	638	115	647	612	792	4
de	118	638	128	647	612	792	4
carga	131	638	155	647	612	792	4
y	158	638	163	647	612	792	4
descarga	165	638	204	647	612	792	4
de	207	638	217	647	612	792	4
las	220	638	233	647	612	792	4
bandejas	236	638	275	647	612	792	4
en	278	638	289	647	612	792	4
la	292	638	300	647	612	792	4
estera	303	638	329	647	612	792	4
Instante	83	651	119	660	612	792	4
de	122	651	132	660	612	792	4
llegada	135	651	166	660	612	792	4
a	169	651	174	660	612	792	4
la	177	651	185	660	612	792	4
estera	188	651	215	660	612	792	4
para	217	651	237	660	612	792	4
cada	240	651	261	660	612	792	4
tipo	264	651	281	660	612	792	4
de	283	651	294	660	612	792	4
entidad	297	651	330	660	612	792	4
Horario	83	664	116	673	612	792	4
de	119	664	129	673	612	792	4
trabajo	132	664	163	673	612	792	4
en	166	664	177	673	612	792	4
la	179	664	187	673	612	792	4
estera	190	664	217	673	612	792	4
Capacidad	83	677	129	686	612	792	4
de	132	677	142	686	612	792	4
espacio	145	677	178	686	612	792	4
de	181	677	191	686	612	792	4
la	194	677	202	686	612	792	4
estera	205	677	231	686	612	792	4
según	234	677	260	686	612	792	4
el	263	677	271	686	612	792	4
tipo	274	677	290	686	612	792	4
de	293	677	303	686	612	792	4
entidad	306	677	339	686	612	792	4
Velocidad	83	690	125	699	612	792	4
de	128	690	138	699	612	792	4
la	141	690	149	699	612	792	4
estera	152	690	179	699	612	792	4
Tamaño	83	703	118	712	612	792	4
de	121	703	131	712	612	792	4
cada	134	703	155	712	612	792	4
lote	158	703	174	712	612	792	4
de	177	703	187	712	612	792	4
bandejas	190	703	229	712	612	792	4
Volumen	83	716	122	725	612	792	4
de	125	716	135	725	612	792	4
producción	138	716	187	725	612	792	4
de	190	716	201	725	612	792	4
cada	203	716	224	725	612	792	4
entidad	227	716	260	725	612	792	4
Número	369	561	404	570	612	792	4
medio	406	561	433	570	612	792	4
de	435	561	445	570	612	792	4
bandejas	448	561	487	570	612	792	4
termina-	490	561	528	570	612	792	4
das	369	573	385	582	612	792	4
en	387	573	398	582	612	792	4
la	401	573	409	582	612	792	4
mañana	412	573	448	582	612	792	4
y	451	573	456	582	612	792	4
en	458	573	469	582	612	792	4
la	472	573	480	582	612	792	4
tarde	483	573	506	582	612	792	4
Número	369	587	404	596	612	792	4
medio	408	587	435	596	612	792	4
de	439	587	450	596	612	792	4
bandejas	454	587	493	596	612	792	4
que	498	587	514	596	612	792	4
se	518	587	528	596	612	792	4
dejan	369	599	393	608	612	792	4
de	396	599	406	608	612	792	4
hacer	409	599	433	608	612	792	4
en	436	599	447	608	612	792	4
la	449	599	457	608	612	792	4
mañana	460	599	496	608	612	792	4
y	499	599	504	608	612	792	4
en	506	599	517	608	612	792	4
la	520	599	528	608	612	792	4
tarde	369	611	392	620	612	792	4
Número	369	625	404	634	612	792	4
medio	406	625	433	634	612	792	4
de	435	625	445	634	612	792	4
bandejas	448	625	487	634	612	792	4
termina-	490	625	528	634	612	792	4
das	369	637	385	646	612	792	4
en	387	637	398	646	612	792	4
la	401	637	409	646	612	792	4
jornada	412	637	445	646	612	792	4
laboral	448	637	479	646	612	792	4
Número	369	651	404	660	612	792	4
medio	408	651	435	660	612	792	4
de	439	651	450	660	612	792	4
bandejas	454	651	493	660	612	792	4
que	498	651	514	660	612	792	4
se	518	651	528	660	612	792	4
dejan	369	663	393	672	612	792	4
de	395	663	405	672	612	792	4
hacer	407	663	431	672	612	792	4
en	433	663	444	672	612	792	4
la	446	663	453	672	612	792	4
jornada	455	663	489	672	612	792	4
laboral	491	663	521	672	612	792	4
Número	369	677	404	686	612	792	4
medio	406	677	433	686	612	792	4
de	435	677	445	686	612	792	4
pedidos	448	677	482	686	612	792	4
que	484	677	500	686	612	792	4
se	502	677	512	686	612	792	4
sa-	514	677	528	686	612	792	4
tisfacen	369	689	403	698	612	792	4
en	406	689	417	698	612	792	4
la	420	689	428	698	612	792	4
jornada	431	689	464	698	612	792	4
laboral	467	689	497	698	612	792	4
Número	369	703	404	712	612	792	4
medio	407	703	433	712	612	792	4
de	436	703	446	712	612	792	4
pedidos	449	703	483	712	612	792	4
que	486	703	502	712	612	792	4
no	504	703	515	712	612	792	4
se	518	703	528	712	612	792	4
satisfacen	369	715	413	724	612	792	4
en	416	715	427	724	612	792	4
la	430	715	438	724	612	792	4
jornada	440	715	474	724	612	792	4
laboral	477	715	507	724	612	792	4
Rev.	204	745	223	754	612	792	4
Téc.	226	745	243	754	612	792	4
Ing.	246	745	263	754	612	792	4
Univ.	266	745	289	754	612	792	4
Zulia.	292	745	317	754	612	792	4
Vol.	320	745	337	754	612	792	4
36,	340	745	354	754	612	792	4
No.	357	745	372	754	612	792	4
2,	374	745	383	754	612	792	4
2013	386	745	408	754	612	792	4
Beneficios	80	84	125	93	612	792	5
de	127	84	138	93	612	792	5
mejoras	141	84	175	93	612	792	5
ergonómicas	178	84	234	93	612	792	5
rea;	80	113	97	122	612	792	5
también	101	113	137	122	612	792	5
las	140	113	153	122	612	792	5
dos	157	113	172	122	612	792	5
manos	176	113	205	122	612	792	5
deben	209	113	235	122	612	792	5
esperar	239	113	272	122	612	792	5
fre-	276	113	291	122	612	792	5
cuentemente	80	125	137	134	612	792	5
pues	139	125	160	134	612	792	5
la	163	125	170	134	612	792	5
estación	173	125	209	134	612	792	5
2	212	125	217	134	612	792	5
trabaja	220	125	251	134	612	792	5
más	253	125	272	134	612	792	5
len-	274	125	291	134	612	792	5
to.	80	137	91	146	612	792	5
En	94	137	107	146	612	792	5
la	110	137	118	146	612	792	5
estación	121	137	157	146	612	792	5
de	161	137	171	146	612	792	5
trabajo	174	137	205	146	612	792	5
2	208	137	214	146	612	792	5
ambas	217	137	246	146	612	792	5
manos	249	137	278	146	612	792	5
se	282	137	291	146	612	792	5
desplazan	80	149	124	158	612	792	5
constantemente	126	149	196	158	612	792	5
en	198	149	208	158	612	792	5
la	210	149	218	158	612	792	5
misma	220	149	249	158	612	792	5
dirección	251	149	291	158	612	792	5
hacia	80	161	104	170	612	792	5
lugares	107	161	139	170	612	792	5
lejanos	142	161	173	170	612	792	5
para	176	161	196	170	612	792	5
el	199	161	206	170	612	792	5
alcance	209	161	242	170	612	792	5
de	245	161	255	170	612	792	5
las	258	161	271	170	612	792	5
ma-	274	161	291	170	612	792	5
nos.	80	173	99	182	612	792	5
Estos	102	173	126	182	612	792	5
resultados	129	173	175	182	612	792	5
fueron	178	173	207	182	612	792	5
considerados	210	173	268	182	612	792	5
para	271	173	291	182	612	792	5
la	80	185	88	194	612	792	5
elaboración	90	185	141	194	612	792	5
de	142	185	153	194	612	792	5
las	155	185	167	194	612	792	5
propuestas	169	185	218	194	612	792	5
de	220	185	230	194	612	792	5
mejoras	232	185	267	194	612	792	5
ergo-	269	185	291	194	612	792	5
nómicas	80	197	117	206	612	792	5
realizadas	125	197	170	206	612	792	5
y	178	197	183	206	612	792	5
que	192	197	208	206	612	792	5
se	217	197	226	206	612	792	5
describen	235	197	277	206	612	792	5
a	286	197	291	206	612	792	5
continuación.	80	209	140	218	612	792	5
Propuestas	80	233	137	242	612	792	5
de	140	233	153	242	612	792	5
rediseños	156	233	206	242	612	792	5
físicos	209	233	242	242	612	792	5
en	80	246	93	256	612	792	5
las	96	246	110	256	612	792	5
estaciones	114	246	169	256	612	792	5
de	172	246	184	256	612	792	5
trabajo	188	246	224	256	612	792	5
Estaciones	104	266	155	275	612	792	5
1	158	266	164	275	612	792	5
y	167	266	172	275	612	792	5
3	175	266	181	275	612	792	5
–	92	280	96	289	612	792	5
Diseño	104	280	134	289	612	792	5
de	136	280	146	289	612	792	5
una	148	280	166	289	612	792	5
silla,	168	280	189	289	612	792	5
que	191	280	207	289	612	792	5
permita	209	280	243	289	612	792	5
al	245	280	253	289	612	792	5
operario	255	280	291	289	612	792	5
alternar	104	292	139	301	612	792	5
las	144	292	156	301	612	792	5
posiciones	161	292	206	301	612	792	5
de	211	292	221	301	612	792	5
trabajo	225	292	256	301	612	792	5
(senta-	261	292	291	301	612	792	5
do/de	104	304	130	313	612	792	5
pie)	133	304	148	313	612	792	5
facilitando	151	304	197	313	612	792	5
los	200	304	212	313	612	792	5
cambios	214	304	251	313	612	792	5
postura-	253	304	291	313	612	792	5
les.	104	316	119	325	612	792	5
Se	121	316	132	325	612	792	5
tomó	135	316	156	325	612	792	5
como	159	316	182	325	612	792	5
referencia	185	316	228	325	612	792	5
la	231	316	239	325	612	792	5
altura	241	316	268	325	612	792	5
de	270	316	281	325	612	792	5
la	283	316	291	325	612	792	5
estera.	104	328	133	337	612	792	5
–	92	343	96	352	612	792	5
Diseño	104	343	134	352	612	792	5
de	138	343	148	352	612	792	5
plataforma	151	343	199	352	612	792	5
elevadora	203	343	244	352	612	792	5
de	248	343	258	352	612	792	5
los	262	343	274	352	612	792	5
ca-	277	343	291	352	612	792	5
rritos	104	355	128	364	612	792	5
de	131	355	141	364	612	792	5
servicio.	144	355	180	364	612	792	5
Estación	104	375	145	383	612	792	5
2	148	375	154	383	612	792	5
–	92	389	96	397	612	792	5
Diseño	104	389	134	397	612	792	5
de	138	389	148	397	612	792	5
una	152	389	170	397	612	792	5
silla	174	389	192	397	612	792	5
(sentado/de	196	389	248	397	612	792	5
pie),	252	389	271	397	612	792	5
que	275	389	291	397	612	792	5
permita	104	401	138	409	612	792	5
al	141	401	149	409	612	792	5
operario	152	401	188	409	612	792	5
alternar	191	401	227	409	612	792	5
las	230	401	242	409	612	792	5
posiciones	245	401	291	409	612	792	5
de	104	413	114	421	612	792	5
trabajo	117	413	148	421	612	792	5
y	151	413	156	421	612	792	5
disminuir	158	413	201	421	612	792	5
la	204	413	212	421	612	792	5
carga	214	413	238	421	612	792	5
postural	241	413	278	421	612	792	5
en	280	413	291	421	612	792	5
las	104	425	117	433	612	792	5
extremidades	120	425	179	433	612	792	5
inferiores,	183	425	227	433	612	792	5
pues	231	425	252	433	612	792	5
realizan	256	425	291	433	612	792	5
el	104	437	111	445	612	792	5
trabajo	113	437	144	445	612	792	5
de	146	437	157	445	612	792	5
pie.	158	437	174	445	612	792	5
Se	176	437	187	445	612	792	5
tomó	189	437	211	445	612	792	5
como	212	437	236	445	612	792	5
referencia	238	437	281	445	612	792	5
la	283	437	291	445	612	792	5
altura	104	449	131	457	612	792	5
de	133	449	144	457	612	792	5
la	147	449	155	457	612	792	5
estera.	157	449	187	457	612	792	5
–	92	464	96	472	612	792	5
Diseño	104	464	134	472	612	792	5
de	136	464	147	472	612	792	5
anaqueles	149	464	193	472	612	792	5
(estantes	195	464	235	472	612	792	5
donde	237	464	264	472	612	792	5
se	266	464	275	472	612	792	5
co-	278	464	291	472	612	792	5
locan	104	476	128	484	612	792	5
los	130	476	142	484	612	792	5
depósitos	144	476	186	484	612	792	5
de	188	476	198	484	612	792	5
los	200	476	213	484	612	792	5
componentes	215	476	273	484	612	792	5
que	275	476	291	484	612	792	5
se	104	488	113	496	612	792	5
colocan	116	488	149	496	612	792	5
en	152	488	162	496	612	792	5
las	165	488	178	496	612	792	5
bandejas).	180	488	225	496	612	792	5
Esto	228	488	248	496	612	792	5
se	250	488	260	496	612	792	5
realiza	262	488	291	496	612	792	5
debido	104	500	133	508	612	792	5
a	135	500	140	508	612	792	5
que	143	500	159	508	612	792	5
según	161	500	187	508	612	792	5
ERIN	189	500	212	508	612	792	5
y	214	500	219	508	612	792	5
la	221	500	229	508	612	792	5
opinión	231	500	264	508	612	792	5
de	266	500	276	508	612	792	5
los	279	500	291	508	612	792	5
trabajadores	104	512	159	520	612	792	5
es	162	512	172	520	612	792	5
la	175	512	183	520	612	792	5
actividad	186	512	226	520	612	792	5
crítica	229	512	256	520	612	792	5
en	259	512	270	520	612	792	5
esta	273	512	291	520	612	792	5
estación.	104	524	143	532	612	792	5
Se	146	524	157	532	612	792	5
proponen	160	524	201	532	612	792	5
dos	204	524	220	532	612	792	5
alternativas:	222	524	277	532	612	792	5
(a)	280	524	291	532	612	792	5
un	104	536	116	544	612	792	5
anaquel	119	536	154	544	612	792	5
formado	158	536	194	544	612	792	5
por	198	536	212	544	612	792	5
una	215	536	233	544	612	792	5
plancha	236	536	271	544	612	792	5
a	275	536	280	544	612	792	5
lo	283	536	291	544	612	792	5
largo	104	548	126	556	612	792	5
de	130	548	140	556	612	792	5
la	144	548	152	556	612	792	5
estera	156	548	183	556	612	792	5
que	187	548	203	556	612	792	5
permita	207	548	241	556	612	792	5
incorporar	245	548	291	556	612	792	5
un	104	560	116	568	612	792	5
conjunto	119	560	158	568	612	792	5
de	161	560	171	568	612	792	5
depósitos	174	560	215	568	612	792	5
para	218	560	238	568	612	792	5
los	241	560	253	568	612	792	5
produc-	256	560	291	568	612	792	5
tos	104	572	117	580	612	792	5
por	119	572	134	580	612	792	5
operario,	135	572	175	580	612	792	5
(b)	176	572	187	580	612	792	5
un	189	572	201	580	612	792	5
anaquel	203	572	238	580	612	792	5
en	240	572	251	580	612	792	5
forma	253	572	279	580	612	792	5
de	281	572	291	580	612	792	5
semicírculo,	104	584	157	592	612	792	5
con	160	584	176	592	612	792	5
el	179	584	186	592	612	792	5
fin	189	584	200	592	612	792	5
de	203	584	213	592	612	792	5
reducir	216	584	248	592	612	792	5
el	251	584	258	592	612	792	5
ángulo	261	584	291	592	612	792	5
de	104	596	114	604	612	792	5
flexión	116	596	145	604	612	792	5
del	147	596	160	604	612	792	5
brazo	162	596	186	604	612	792	5
facilitando	188	596	234	604	612	792	5
el	236	596	243	604	612	792	5
alcance	245	596	279	604	612	792	5
de	280	596	291	604	612	792	5
los	104	608	116	616	612	792	5
productos,	120	608	167	616	612	792	5
que	170	608	186	616	612	792	5
igualmente	189	608	238	616	612	792	5
permita	241	608	275	616	612	792	5
in-	279	608	291	616	612	792	5
corporar	104	620	141	628	612	792	5
los	144	620	157	628	612	792	5
depósitos	160	620	201	628	612	792	5
de	204	620	214	628	612	792	5
productos.	217	620	264	628	612	792	5
–	92	635	96	644	612	792	5
Diseño	104	635	134	644	612	792	5
de	136	635	146	644	612	792	5
los	148	635	161	644	612	792	5
depósitos	163	635	204	644	612	792	5
para	206	635	226	644	612	792	5
los	228	635	240	644	612	792	5
componen-	242	635	291	644	612	792	5
tes	104	647	117	656	612	792	5
de	119	647	129	656	612	792	5
la	131	647	139	656	612	792	5
bandeja,	140	647	178	656	612	792	5
permite	180	647	214	656	612	792	5
organizar	216	647	257	656	612	792	5
los	258	647	271	656	612	792	5
pro-	273	647	291	656	612	792	5
ductos	104	659	133	668	612	792	5
y	136	659	141	668	612	792	5
la	144	659	152	668	612	792	5
accesibilidad	155	659	212	668	612	792	5
a	214	659	220	668	612	792	5
estos.	223	659	248	668	612	792	5
Propuestas	80	683	137	692	612	792	5
organizativas	140	683	210	692	612	792	5
–	92	700	96	709	612	792	5
Rotación	104	700	142	709	612	792	5
de	145	700	155	709	612	792	5
los	158	700	171	709	612	792	5
operarios	173	700	214	709	612	792	5
de	217	700	227	709	612	792	5
las	230	700	242	709	612	792	5
estaciones	245	700	291	709	612	792	5
1	104	712	110	721	612	792	5
y	112	712	117	721	612	792	5
3	120	712	125	721	612	792	5
con	128	712	144	721	612	792	5
la	146	712	154	721	612	792	5
estación	157	712	193	721	612	792	5
2	196	712	202	721	612	792	5
cada	204	712	225	721	612	792	5
vez	228	712	241	721	612	792	5
que	244	712	260	721	612	792	5
se	263	712	272	721	612	792	5
ter-	275	712	291	721	612	792	5
187	515	84	532	93	612	792	5
mine	345	113	367	122	612	792	5
un	369	113	381	122	612	792	5
pedido,	384	113	416	122	612	792	5
variando	419	113	457	122	612	792	5
el	460	113	467	122	612	792	5
uso	470	113	486	122	612	792	5
de	489	113	499	122	612	792	5
grupos	502	113	532	122	612	792	5
musculares.	345	125	399	134	612	792	5
Pues	401	125	422	134	612	792	5
la	424	125	432	134	612	792	5
rotación	434	125	470	134	612	792	5
entre	471	125	494	134	612	792	5
las	496	125	509	134	612	792	5
esta-	510	125	532	134	612	792	5
ciones	345	137	373	146	612	792	5
1	375	137	380	146	612	792	5
y	383	137	387	146	612	792	5
3	390	137	395	146	612	792	5
no	397	137	408	146	612	792	5
tendría	411	137	442	146	612	792	5
el	444	137	452	146	612	792	5
efecto	454	137	479	146	612	792	5
deseado,	481	137	520	146	612	792	5
ya	522	137	532	146	612	792	5
que	345	149	361	158	612	792	5
las	364	149	377	158	612	792	5
actividades	380	149	429	158	612	792	5
realizadas	432	149	476	158	612	792	5
en	479	149	490	158	612	792	5
estas	493	149	516	158	612	792	5
es-	519	149	532	158	612	792	5
taciones	345	161	381	170	612	792	5
son	388	161	403	170	612	792	5
prácticamente	410	161	472	170	612	792	5
las	479	161	491	170	612	792	5
mismas	498	161	532	170	612	792	5
[19].	345	173	364	182	612	792	5
–	333	189	337	197	612	792	5
Redistribuir	345	189	398	197	612	792	5
la	401	189	408	197	612	792	5
carga	412	189	435	197	612	792	5
de	438	189	449	197	612	792	5
trabajo	452	189	483	197	612	792	5
durante	486	189	521	197	612	792	5
la	524	189	532	197	612	792	5
jornada	345	201	379	209	612	792	5
laboral,	383	201	416	209	612	792	5
asignando	419	201	465	209	612	792	5
los	468	201	481	209	612	792	5
pedidos	484	201	518	209	612	792	5
de	522	201	532	209	612	792	5
menor	345	213	373	221	612	792	5
volumen	376	213	414	221	612	792	5
al	416	213	424	221	612	792	5
horario	427	213	459	221	612	792	5
de	462	213	472	221	612	792	5
la	475	213	483	221	612	792	5
mañana.	486	213	525	221	612	792	5
–	333	228	337	237	612	792	5
Rediseño	345	228	385	237	612	792	5
de	387	228	397	237	612	792	5
los	399	228	412	237	612	792	5
métodos	414	228	451	237	612	792	5
de	453	228	463	237	612	792	5
trabajo	465	228	496	237	612	792	5
en	498	228	509	237	612	792	5
cada	511	228	532	237	612	792	5
estación	345	240	381	249	612	792	5
en	385	240	396	249	612	792	5
correspondencia	400	240	472	249	612	792	5
con	476	240	491	249	612	792	5
los	495	240	508	249	612	792	5
nue-	512	240	532	249	612	792	5
vos	345	252	359	261	612	792	5
medios	363	252	394	261	612	792	5
de	398	252	409	261	612	792	5
trabajo	413	252	444	261	612	792	5
y	448	252	453	261	612	792	5
considerando	456	252	516	261	612	792	5
los	519	252	532	261	612	792	5
principios	345	264	389	273	612	792	5
de	395	264	405	273	612	792	5
economía	411	264	453	273	612	792	5
de	460	264	470	273	612	792	5
movimientos	476	264	532	273	612	792	5
[20].	345	276	364	285	612	792	5
–	333	291	337	300	612	792	5
Establecer	345	291	391	300	612	792	5
tiempos	393	291	428	300	612	792	5
de	430	291	440	300	612	792	5
descanso	442	291	483	300	612	792	5
de	485	291	495	300	612	792	5
5	497	291	503	300	612	792	5
minu-	505	291	532	300	612	792	5
tos	345	303	358	312	612	792	5
cada	361	303	381	312	612	792	5
una	384	303	401	312	612	792	5
hora	404	303	424	312	612	792	5
de	427	303	437	312	612	792	5
en	474	303	484	312	612	792	5
cada	487	303	508	312	612	792	5
esta-	510	303	532	312	612	792	5
ción	345	315	363	324	612	792	5
siguiendo	367	315	409	324	612	792	5
las	412	315	425	324	612	792	5
consideraciones	428	315	498	324	612	792	5
de	502	315	512	324	612	792	5
[21,	515	315	532	324	612	792	5
22].	345	327	362	336	612	792	5
Teniendo	345	343	385	351	612	792	5
en	387	343	398	351	612	792	5
cuenta	400	343	430	351	612	792	5
los	433	343	445	351	612	792	5
rediseños	447	343	489	351	612	792	5
físicos	492	343	519	351	612	792	5
en	521	343	532	351	612	792	5
las	321	355	334	363	612	792	5
estaciones	336	355	382	363	612	792	5
y	385	355	389	363	612	792	5
las	392	355	405	363	612	792	5
propuestas	407	355	456	363	612	792	5
organizativas,	459	355	520	363	612	792	5
se	523	355	532	363	612	792	5
realizan	321	367	356	375	612	792	5
las	358	367	371	375	612	792	5
siguientes	373	367	417	375	612	792	5
propuestas	419	367	468	375	612	792	5
con	471	367	486	375	612	792	5
el	488	367	496	375	612	792	5
objetivo	498	367	532	375	612	792	5
de	321	379	331	387	612	792	5
simularlas	334	379	381	387	612	792	5
y	383	379	388	387	612	792	5
analizar	391	379	426	387	612	792	5
sus	429	379	445	387	612	792	5
resultados.	448	379	497	387	612	792	5
Propuestas	321	402	378	412	612	792	5
simuladas	381	402	433	412	612	792	5
0.	333	420	341	429	612	792	5
Estado	345	420	375	429	612	792	5
actual.	378	420	408	429	612	792	5
1.	333	435	341	444	612	792	5
Descanso	345	435	387	444	612	792	5
de	389	435	399	444	612	792	5
5	401	435	407	444	612	792	5
minutos	409	435	445	444	612	792	5
cada	447	435	468	444	612	792	5
una	470	435	487	444	612	792	5
hora,	489	435	512	444	612	792	5
pro-	514	435	532	444	612	792	5
piciando	345	447	382	456	612	792	5
pausas	385	447	416	456	612	792	5
que	418	447	434	456	612	792	5
contribuyen	436	447	489	456	612	792	5
a	491	447	497	456	612	792	5
la	499	447	507	456	612	792	5
recu-	509	447	532	456	612	792	5
peración	345	459	383	468	612	792	5
de	385	459	395	468	612	792	5
las	397	459	410	468	612	792	5
estructuras	412	459	463	468	612	792	5
músculo-tendi-	465	459	532	468	612	792	5
nosas	345	471	371	480	612	792	5
de	373	471	384	480	612	792	5
las	386	471	399	480	612	792	5
extremidades	402	471	460	480	612	792	5
superiores	463	471	509	480	612	792	5
e	512	471	517	480	612	792	5
in-	520	471	532	480	612	792	5
feriores.	345	483	380	492	612	792	5
2.	333	498	341	507	612	792	5
Redistribución	345	498	409	507	612	792	5
de	413	498	423	507	612	792	5
la	427	498	435	507	612	792	5
carga	439	498	463	507	612	792	5
de	467	498	478	507	612	792	5
trabajo	481	498	513	507	612	792	5
du-	517	498	532	507	612	792	5
rante	345	510	368	519	612	792	5
la	371	510	379	519	612	792	5
jornada	382	510	416	519	612	792	5
laboral,	418	510	452	519	612	792	5
asignando	455	510	500	519	612	792	5
los	503	510	515	519	612	792	5
pe-	518	510	532	519	612	792	5
didos	345	522	369	531	612	792	5
(tipos	371	522	396	531	612	792	5
de	398	522	409	531	612	792	5
entidad)	412	522	447	531	612	792	5
de	450	522	460	531	612	792	5
menor	463	522	491	531	612	792	5
volumen	494	522	532	531	612	792	5
al	345	534	353	543	612	792	5
horario	356	534	388	543	612	792	5
de	390	534	401	543	612	792	5
la	404	534	412	543	612	792	5
mañana.	414	534	453	543	612	792	5
3.	333	549	341	558	612	792	5
Disminución	345	549	401	558	612	792	5
en	403	549	414	558	612	792	5
los	415	549	428	558	612	792	5
tiempos	430	549	464	558	612	792	5
de	466	549	476	558	612	792	5
ejecución	478	549	520	558	612	792	5
de	521	549	532	558	612	792	5
las	345	561	358	570	612	792	5
actividades,	361	561	413	570	612	792	5
calculados	417	561	464	570	612	792	5
a	468	561	473	570	612	792	5
partir	477	561	501	570	612	792	5
de	505	561	515	570	612	792	5
las	519	561	532	570	612	792	5
tablas	345	573	372	582	612	792	5
del	374	573	387	582	612	792	5
STP	389	573	406	582	612	792	5
(MTM-1)	408	573	444	582	612	792	5
disponibles.	446	573	499	582	612	792	5
Esto	501	573	520	582	612	792	5
es	522	573	532	582	612	792	5
resultado	345	585	386	594	612	792	5
de	389	585	399	594	612	792	5
los	401	585	414	594	612	792	5
diseños	416	585	449	594	612	792	5
de	452	585	462	594	612	792	5
las	464	585	477	594	612	792	5
sillas	479	585	502	594	612	792	5
senta-	504	585	532	594	612	792	5
do/	345	597	361	606	612	792	5
de	364	597	374	606	612	792	5
pie,	377	597	393	606	612	792	5
anaqueles,	395	597	443	606	612	792	5
plataforma	445	597	493	606	612	792	5
elevado-	496	597	532	606	612	792	5
ra,	345	609	357	618	612	792	5
depósitos	362	609	403	618	612	792	5
para	408	609	428	618	612	792	5
componentes	432	609	490	618	612	792	5
y	495	609	500	618	612	792	5
de	505	609	515	618	612	792	5
los	519	609	532	618	612	792	5
métodos	345	621	382	630	612	792	5
de	385	621	395	630	612	792	5
trabajo.	398	621	432	630	612	792	5
4.	333	636	341	645	612	792	5
Disminución	345	636	401	645	612	792	5
en	403	636	414	645	612	792	5
los	416	636	429	645	612	792	5
tiempos	431	636	466	645	612	792	5
de	468	636	478	645	612	792	5
servicio	480	636	513	645	612	792	5
cal-	516	636	532	645	612	792	5
culados	345	648	379	657	612	792	5
a	385	648	390	657	612	792	5
partir	397	648	421	657	612	792	5
de	428	648	438	657	612	792	5
las	444	648	457	657	612	792	5
tablas	463	648	490	657	612	792	5
del	496	648	509	657	612	792	5
STP	515	648	532	657	612	792	5
(MTM-1)	345	660	382	669	612	792	5
disponibles	386	660	436	669	612	792	5
(propuesta	440	660	487	669	612	792	5
anterior),	491	660	532	669	612	792	5
adicionando	345	672	399	681	612	792	5
el	401	672	409	681	612	792	5
descanso	412	672	452	681	612	792	5
de	455	672	465	681	612	792	5
5	468	672	474	681	612	792	5
minutos.	477	672	516	681	612	792	5
5.	333	687	341	696	612	792	5
Redistribución	345	687	409	696	612	792	5
de	413	687	423	696	612	792	5
la	427	687	435	696	612	792	5
carga	439	687	463	696	612	792	5
de	467	687	477	696	612	792	5
trabajo	481	687	513	696	612	792	5
du-	517	687	532	696	612	792	5
rante	345	699	368	708	612	792	5
la	374	699	382	708	612	792	5
jornada	387	699	421	708	612	792	5
laboral,	426	699	460	708	612	792	5
adicionando	465	699	519	708	612	792	5
el	525	699	532	708	612	792	5
descanso	345	711	385	720	612	792	5
de	388	711	399	720	612	792	5
5	401	711	407	720	612	792	5
minutos.	410	711	449	720	612	792	5
Rev.	204	745	223	754	612	792	5
Téc.	226	745	243	754	612	792	5
Ing.	246	745	263	754	612	792	5
Univ.	266	745	289	754	612	792	5
Zulia.	292	745	317	754	612	792	5
Vol.	320	745	337	754	612	792	5
36,	340	745	354	754	612	792	5
No.	357	745	372	754	612	792	5
2,	374	745	383	754	612	792	5
2013	386	745	408	754	612	792	5
188	80	84	97	93	612	792	6
Rodríguez	440	84	484	93	612	792	6
Ruíz	486	84	506	93	612	792	6
y	509	84	514	93	612	792	6
col.	517	84	532	93	612	792	6
6.	92	113	100	122	612	792	6
Disminución	104	113	160	122	612	792	6
en	162	113	173	122	612	792	6
los	175	113	188	122	612	792	6
tiempos	190	113	225	122	612	792	6
de	227	113	237	122	612	792	6
servicio	239	113	272	122	612	792	6
cal-	275	113	291	122	612	792	6
culados	104	125	138	134	612	792	6
a	144	125	149	134	612	792	6
partir	156	125	180	134	612	792	6
de	187	125	197	134	612	792	6
las	203	125	216	134	612	792	6
tablas	222	125	249	134	612	792	6
del	255	125	268	134	612	792	6
STP	274	125	291	134	612	792	6
(MTM-1)	104	137	141	146	612	792	6
disponibles	143	137	193	146	612	792	6
y	195	137	200	146	612	792	6
descanso	202	137	242	146	612	792	6
de	244	137	254	146	612	792	6
5	256	137	262	146	612	792	6
minu-	264	137	291	146	612	792	6
tos,	104	149	120	158	612	792	6
adicionando	122	149	176	158	612	792	6
la	178	149	186	158	612	792	6
redistribución	188	149	249	158	612	792	6
de	251	149	262	158	612	792	6
la	264	149	271	158	612	792	6
car-	273	149	291	158	612	792	6
ga	104	161	114	170	612	792	6
de	117	161	127	170	612	792	6
trabajo	130	161	161	170	612	792	6
durante	164	161	199	170	612	792	6
la	202	161	210	170	612	792	6
jornada	213	161	246	170	612	792	6
laboral.	249	161	283	170	612	792	6
Discusión	111	185	172	197	612	792	6
de	176	185	191	197	612	792	6
resultados	195	185	260	197	612	792	6
Los	104	208	119	217	612	792	6
resultados	127	208	173	217	612	792	6
obtenidos	181	208	224	217	612	792	6
a	232	208	237	217	612	792	6
partir	245	208	270	217	612	792	6
del	278	208	291	217	612	792	6
CSMEs	80	220	112	229	612	792	6
se	114	220	124	229	612	792	6
corresponden	126	220	186	229	612	792	6
con	188	220	204	229	612	792	6
los	206	220	219	229	612	792	6
elevados	221	220	258	229	612	792	6
niveles	261	220	291	229	612	792	6
de	80	232	90	241	612	792	6
exposición	93	232	139	241	612	792	6
a	142	232	147	241	612	792	6
factores	150	232	185	241	612	792	6
de	188	232	198	241	612	792	6
riesgo	201	232	227	241	612	792	6
de	230	232	240	241	612	792	6
DMEs	243	232	270	241	612	792	6
pre-	273	232	291	241	612	792	6
sentes	80	244	108	253	612	792	6
en	110	244	121	253	612	792	6
los	122	244	135	253	612	792	6
puestos	137	244	171	253	612	792	6
estudiados.	173	244	223	253	612	792	6
A	225	244	231	253	612	792	6
continuación	233	244	291	253	612	792	6
se	80	256	89	265	612	792	6
analizan	92	256	129	265	612	792	6
las	131	256	144	265	612	792	6
propuestas	146	256	195	265	612	792	6
de	197	256	207	265	612	792	6
mejoras	210	256	244	265	612	792	6
ergonómi-	247	256	291	265	612	792	6
cas	80	268	95	277	612	792	6
dirigidas	98	268	136	277	612	792	6
a	140	268	145	277	612	792	6
disminuir	149	268	192	277	612	792	6
los	196	268	208	277	612	792	6
niveles	212	268	242	277	612	792	6
de	246	268	256	277	612	792	6
exposi-	260	268	291	277	612	792	6
ción.	80	280	101	289	612	792	6
Propuestas	80	304	137	313	612	792	6
de	140	304	153	313	612	792	6
rediseños	156	304	206	313	612	792	6
físicos	209	304	242	313	612	792	6
en	80	317	93	327	612	792	6
las	96	317	110	327	612	792	6
estaciones	114	317	169	327	612	792	6
de	172	317	184	327	612	792	6
trabajo	188	317	224	327	612	792	6
Estaciones	104	337	155	346	612	792	6
1	158	337	164	346	612	792	6
y	167	337	172	346	612	792	6
3	175	337	181	346	612	792	6
Con	104	351	122	360	612	792	6
el	125	351	132	360	612	792	6
diseño	135	351	163	360	612	792	6
de	166	351	177	360	612	792	6
la	179	351	187	360	612	792	6
silla	190	351	208	360	612	792	6
y	211	351	216	360	612	792	6
de	219	351	229	360	612	792	6
la	232	351	240	360	612	792	6
plataforma	243	351	291	360	612	792	6
elevadora	80	363	122	372	612	792	6
de	124	363	134	372	612	792	6
los	136	363	148	372	612	792	6
carritos	150	363	184	372	612	792	6
de	186	363	196	372	612	792	6
servicio	198	363	231	372	612	792	6
se	233	363	243	372	612	792	6
disminuyó	245	363	291	372	612	792	6
el	80	375	87	384	612	792	6
riesgo	90	375	116	384	612	792	6
total	119	375	138	384	612	792	6
con	141	375	157	384	612	792	6
el	159	375	167	384	612	792	6
método	169	375	202	384	612	792	6
ERIN	204	375	227	384	612	792	6
de	230	375	240	384	612	792	6
un	243	375	255	384	612	792	6
nivel	257	375	278	384	612	792	6
de	281	375	291	384	612	792	6
riesgo	80	387	106	396	612	792	6
alto	108	387	124	396	612	792	6
(35)	126	387	143	396	612	792	6
a	145	387	150	396	612	792	6
un	152	387	164	396	612	792	6
nivel	166	387	187	396	612	792	6
de	189	387	199	396	612	792	6
riesgo	201	387	227	396	612	792	6
moderado	229	387	272	396	612	792	6
(16)	274	387	291	396	612	792	6
en	80	399	91	408	612	792	6
las	94	399	107	408	612	792	6
estaciones	111	399	156	408	612	792	6
1	160	399	166	408	612	792	6
y	170	399	174	408	612	792	6
3,	178	399	187	408	612	792	6
esto	190	399	208	408	612	792	6
se	212	399	221	408	612	792	6
debe	225	399	246	408	612	792	6
a	250	399	255	408	612	792	6
que	259	399	275	408	612	792	6
las	278	399	291	408	612	792	6
puntuaciones	80	411	140	420	612	792	6
obtenidas	143	411	186	420	612	792	6
por	188	411	203	420	612	792	6
cada	206	411	226	420	612	792	6
variable	229	411	264	420	612	792	6
se	267	411	276	420	612	792	6
re-	279	411	291	420	612	792	6
dujeron	80	423	114	432	612	792	6
(Tabla	117	423	144	432	612	792	6
3).	147	423	158	432	612	792	6
Estación	104	442	145	451	612	792	6
2	148	442	154	451	612	792	6
Con	104	456	122	465	612	792	6
el	124	456	132	465	612	792	6
diseño	135	456	163	465	612	792	6
de	166	456	176	465	612	792	6
la	179	456	187	465	612	792	6
silla,	190	456	210	465	612	792	6
los	213	456	226	465	612	792	6
anaqueles,	228	456	276	465	612	792	6
los	279	456	291	465	612	792	6
depósitos	80	468	121	477	612	792	6
donde	125	468	151	477	612	792	6
se	155	468	164	477	612	792	6
colocan	167	468	200	477	612	792	6
los	204	468	216	477	612	792	6
componentes	219	468	277	477	612	792	6
de	281	468	291	477	612	792	6
las	80	480	93	489	612	792	6
bandejas	94	480	134	489	612	792	6
y	136	480	141	489	612	792	6
el	142	480	150	489	612	792	6
método	152	480	184	489	612	792	6
de	186	480	196	489	612	792	6
trabajo,	198	480	232	489	612	792	6
se	234	480	243	489	612	792	6
disminuyó	245	480	291	489	612	792	6
el	80	492	87	501	612	792	6
riesgo	90	492	116	501	612	792	6
total	118	492	138	501	612	792	6
y	140	492	145	501	612	792	6
el	147	492	154	501	612	792	6
nivel	157	492	177	501	612	792	6
de	180	492	190	501	612	792	6
riesgo	192	492	218	501	612	792	6
según	220	492	247	501	612	792	6
el	249	492	256	501	612	792	6
método	259	492	291	501	612	792	6
ERIN	80	504	103	513	612	792	6
de	105	504	115	513	612	792	6
un	117	504	129	513	612	792	6
nivel	131	504	152	513	612	792	6
de	154	504	164	513	612	792	6
(34)	167	504	183	513	612	792	6
riesgo	185	504	211	513	612	792	6
alto	213	504	230	513	612	792	6
a	232	504	237	513	612	792	6
(15)	239	504	256	513	612	792	6
nivel	258	504	279	513	612	792	6
de	281	504	291	513	612	792	6
riesgo	321	113	347	122	612	792	6
medio	349	113	376	122	612	792	6
en	379	113	389	122	612	792	6
la	392	113	400	122	612	792	6
estación	402	113	439	122	612	792	6
2,	441	113	450	122	612	792	6
esto	452	113	470	122	612	792	6
se	473	113	482	122	612	792	6
debe	485	113	505	122	612	792	6
a	508	113	513	122	612	792	6
que	516	113	532	122	612	792	6
las	321	125	334	134	612	792	6
puntuaciones	336	125	396	134	612	792	6
obtenidas	399	125	442	134	612	792	6
por	445	125	459	134	612	792	6
cada	462	125	482	134	612	792	6
variable	485	125	520	134	612	792	6
se	523	125	532	134	612	792	6
redujeron	321	137	364	146	612	792	6
(Tabla	367	137	394	146	612	792	6
4).	397	137	408	146	612	792	6
Propuestas	321	161	378	170	612	792	6
organizativas	381	161	451	170	612	792	6
Es	345	179	356	187	612	792	6
reconocido	360	179	407	187	612	792	6
y	411	179	416	187	612	792	6
aceptado	420	179	459	187	612	792	6
la	463	179	471	187	612	792	6
influencia	474	179	518	187	612	792	6
de	522	179	532	187	612	792	6
los	321	191	333	199	612	792	6
factores	337	191	372	199	612	792	6
organizacionales	375	191	448	199	612	792	6
en	451	191	462	199	612	792	6
la	466	191	474	199	612	792	6
aparición	477	191	518	199	612	792	6
de	522	191	532	199	612	792	6
enfermedades	321	203	382	211	612	792	6
músculo-esqueléticas	385	203	480	211	612	792	6
[21].	483	203	503	211	612	792	6
Gene-	506	203	532	211	612	792	6
ralmente	321	215	360	223	612	792	6
los	362	215	374	223	612	792	6
cambios	376	215	413	223	612	792	6
que	415	215	431	223	612	792	6
se	433	215	442	223	612	792	6
realicen	444	215	479	223	612	792	6
en	481	215	492	223	612	792	6
este	494	215	511	223	612	792	6
sen-	513	215	532	223	612	792	6
tido	321	227	338	235	612	792	6
no	340	227	351	235	612	792	6
requieren	353	227	395	235	612	792	6
de	397	227	408	235	612	792	6
costos	410	227	438	235	612	792	6
importantes	440	227	493	235	612	792	6
y	495	227	500	235	612	792	6
al	502	227	510	235	612	792	6
mis-	512	227	532	235	612	792	6
mo	321	239	334	247	612	792	6
tiempo	336	239	366	247	612	792	6
tienen	368	239	395	247	612	792	6
un	397	239	409	247	612	792	6
impacto	411	239	446	247	612	792	6
directo	448	239	478	247	612	792	6
en	480	239	490	247	612	792	6
la	492	239	500	247	612	792	6
mejora	502	239	532	247	612	792	6
de	321	251	331	259	612	792	6
las	335	251	348	259	612	792	6
condiciones	352	251	403	259	612	792	6
de	407	251	417	259	612	792	6
trabajo	421	251	452	259	612	792	6
[23].	456	251	476	259	612	792	6
Por	480	251	494	259	612	792	6
ejemplo	498	251	532	259	612	792	6
una	321	263	338	271	612	792	6
práctica	340	263	376	271	612	792	6
común	378	263	408	271	612	792	6
es	410	263	419	271	612	792	6
la	421	263	429	271	612	792	6
programación	431	263	491	271	612	792	6
de	493	263	504	271	612	792	6
relati-	506	263	532	271	612	792	6
vamente	321	275	358	283	612	792	6
largos	361	275	388	283	612	792	6
tiempos	391	275	425	283	612	792	6
de	428	275	439	283	612	792	6
descanso,	442	275	485	283	612	792	6
los	488	275	501	283	612	792	6
cuáles	504	275	532	283	612	792	6
pueden	321	287	354	295	612	792	6
aumentar	356	287	399	295	612	792	6
su	401	287	412	295	612	792	6
efectividad	414	287	461	295	612	792	6
en	463	287	474	295	612	792	6
reducir	476	287	508	295	612	792	6
la	510	287	518	295	612	792	6
fa-	520	287	532	295	612	792	6
tiga	321	299	337	307	612	792	6
del	340	299	353	307	612	792	6
trabajador	355	299	401	307	612	792	6
si	403	299	411	307	612	792	6
son	413	299	429	307	612	792	6
distribuidos	431	299	484	307	612	792	6
durante	487	299	522	307	612	792	6
la	524	299	532	307	612	792	6
jornada	321	311	355	319	612	792	6
de	360	311	370	319	612	792	6
trabajo	375	311	406	319	612	792	6
[22].	411	311	430	319	612	792	6
En	435	311	447	319	612	792	6
esta	452	311	470	319	612	792	6
investigación	475	311	532	319	612	792	6
una	321	323	338	331	612	792	6
de	341	323	352	331	612	792	6
las	355	323	367	331	612	792	6
propuestas	370	323	419	331	612	792	6
organizativas	422	323	480	331	612	792	6
fue	483	323	497	331	612	792	6
el	500	323	507	331	612	792	6
esta-	510	323	532	331	612	792	6
blecimiento	321	335	372	343	612	792	6
de	376	335	386	343	612	792	6
tiempos	391	335	425	343	612	792	6
de	430	335	440	343	612	792	6
descanso	445	335	485	343	612	792	6
de	490	335	500	343	612	792	6
5	505	335	510	343	612	792	6
cada	321	347	342	355	612	792	6
una	344	347	361	355	612	792	6
hora	363	347	383	355	612	792	6
de	385	347	396	355	612	792	6
trabajo,	398	347	432	355	612	792	6
lo	434	347	442	355	612	792	6
que	444	347	460	355	612	792	6
debe	462	347	483	355	612	792	6
favorecer	485	347	525	355	612	792	6
a	527	347	532	355	612	792	6
la	321	359	329	367	612	792	6
recuperación	331	359	388	367	612	792	6
del	390	359	403	367	612	792	6
trabajador	405	359	451	367	612	792	6
de	453	359	463	367	612	792	6
la	465	359	473	367	612	792	6
fatiga	475	359	499	367	612	792	6
ocasio-	501	359	532	367	612	792	6
nada	321	371	343	379	612	792	6
por	345	371	359	379	612	792	6
el	361	371	369	379	612	792	6
trabajo,	371	371	405	379	612	792	6
de	407	371	417	379	612	792	6
esta	419	371	437	379	612	792	6
forma	439	371	465	379	612	792	6
debe	467	371	488	379	612	792	6
mantener	490	371	532	379	612	792	6
similares	321	383	361	391	612	792	6
niveles	363	383	393	391	612	792	6
productividad	394	383	455	391	612	792	6
en	457	383	468	391	612	792	6
la	470	383	478	391	612	792	6
mañana	479	383	515	391	612	792	6
y	517	383	522	391	612	792	6
la	524	383	532	391	612	792	6
tarde.	321	395	347	403	612	792	6
Lo	349	395	360	403	612	792	6
anterior	362	395	397	403	612	792	6
fue	400	395	413	403	612	792	6
contemplado	416	395	472	403	612	792	6
en	475	395	485	403	612	792	6
la	488	395	496	403	612	792	6
simula-	498	395	532	403	612	792	6
ción	321	407	339	415	612	792	6
pues	341	407	362	415	612	792	6
en	365	407	375	415	612	792	6
los	377	407	390	415	612	792	6
casos	392	407	416	415	612	792	6
en	418	407	429	415	612	792	6
que	431	407	447	415	612	792	6
no	449	407	460	415	612	792	6
se	462	407	472	415	612	792	6
establecieron	474	407	532	415	612	792	6
descansos	321	419	366	427	612	792	6
se	369	419	378	427	612	792	6
consideró	380	419	423	427	612	792	6
una	425	419	442	427	612	792	6
reducción	445	419	488	427	612	792	6
de	491	419	501	427	612	792	6
la	503	419	511	427	612	792	6
pro-	514	419	532	427	612	792	6
ductividad	321	431	367	439	612	792	6
de	371	431	381	439	612	792	6
la	384	431	392	439	612	792	6
tarde	396	431	419	439	612	792	6
respecto	422	431	459	439	612	792	6
a	462	431	467	439	612	792	6
la	471	431	479	439	612	792	6
mañana	482	431	518	439	612	792	6
de	522	431	532	439	612	792	6
un	321	443	333	451	612	792	6
5%.	335	443	352	451	612	792	6
Este	354	443	374	451	612	792	6
valor	376	443	398	451	612	792	6
se	400	443	410	451	612	792	6
basó	412	443	432	451	612	792	6
en	435	443	446	451	612	792	6
datos	448	443	472	451	612	792	6
históricos	474	443	517	451	612	792	6
re-	520	443	532	451	612	792	6
gistrados	321	455	361	463	612	792	6
en	364	455	375	463	612	792	6
el	378	455	385	463	612	792	6
objeto	388	455	415	463	612	792	6
de	418	455	428	463	612	792	6
estudio	431	455	463	463	612	792	6
y	466	455	471	463	612	792	6
en	474	455	485	463	612	792	6
la	488	455	496	463	612	792	6
opinión	499	455	532	463	612	792	6
del	321	467	334	475	612	792	6
responsable	336	467	389	475	612	792	6
de	391	467	401	475	612	792	6
producción	403	467	453	475	612	792	6
y	455	467	459	475	612	792	6
trabajadores	462	467	517	475	612	792	6
del	519	467	532	475	612	792	6
área.	321	479	343	487	612	792	6
Aunque	346	479	380	487	612	792	6
la	383	479	390	487	612	792	6
planificación	393	479	449	487	612	792	6
en	452	479	462	487	612	792	6
ocasiones	465	479	508	487	612	792	6
se	510	479	520	487	612	792	6
ve	523	479	532	487	612	792	6
modificada	321	491	369	499	612	792	6
por	371	491	386	499	612	792	6
los	388	491	400	499	612	792	6
cambios	403	491	439	499	612	792	6
operativos	441	491	486	499	612	792	6
que	488	491	504	499	612	792	6
impo-	507	491	532	499	612	792	6
ne	321	503	332	511	612	792	6
la	334	503	342	511	612	792	6
realidad,	345	503	384	511	612	792	6
se	387	503	396	511	612	792	6
hizo	399	503	417	511	612	792	6
énfasis	420	503	450	511	612	792	6
en	453	503	464	511	612	792	6
lograr	467	503	492	511	612	792	6
una	495	503	513	511	612	792	6
dis-	515	503	532	511	612	792	6
Tabla	288	529	315	538	612	792	6
3	318	529	324	538	612	792	6
Puntuaciones	193	542	259	552	612	792	6
de	263	542	274	552	612	792	6
ERIN	277	542	302	552	612	792	6
en	306	542	317	552	612	792	6
las	321	542	335	552	612	792	6
estaciones	338	542	389	552	612	792	6
1	392	542	398	552	612	792	6
y	401	542	407	552	612	792	6
3.	410	542	419	552	612	792	6
Variables	173	563	214	572	612	792	6
Puntuación	323	563	373	572	612	792	6
actual	376	563	404	572	612	792	6
Puntuación	431	563	481	572	612	792	6
después	484	563	520	572	612	792	6
Postura	80	580	114	589	612	792	6
y	117	580	122	589	612	792	6
frecuencia	124	580	170	589	612	792	6
movimiento	173	580	224	589	612	792	6
del	227	580	240	589	612	792	6
tronco	243	580	271	589	612	792	6
6	360	580	366	589	612	792	6
1	473	580	478	589	612	792	6
Postura	80	597	114	606	612	792	6
y	117	597	122	606	612	792	6
frecuencia	124	597	170	606	612	792	6
movimiento	173	597	224	606	612	792	6
del	227	597	240	606	612	792	6
brazo	243	597	267	606	612	792	6
7	360	597	366	606	612	792	6
2	473	597	478	606	612	792	6
Postura	80	614	114	623	612	792	6
y	117	614	122	623	612	792	6
frecuencia	124	614	170	623	612	792	6
movimiento	173	614	224	623	612	792	6
de	227	614	237	623	612	792	6
las	240	614	253	623	612	792	6
muñecas	255	614	295	623	612	792	6
5	360	614	366	623	612	792	6
2	473	614	478	623	612	792	6
Postura	80	631	114	640	612	792	6
y	117	631	122	640	612	792	6
frecuencia	124	631	170	640	612	792	6
movimiento	173	631	224	640	612	792	6
del	227	631	240	640	612	792	6
cuello	243	631	269	640	612	792	6
7	360	631	366	640	612	792	6
1	473	631	478	640	612	792	6
Ritmo	80	648	106	657	612	792	6
5	360	648	366	657	612	792	6
5	473	648	478	657	612	792	6
Intensidad	80	665	127	674	612	792	6
del	129	665	142	674	612	792	6
Esfuerzo	145	665	183	674	612	792	6
2	360	665	366	674	612	792	6
2	473	665	478	674	612	792	6
Autovaloración	80	682	146	691	612	792	6
2	360	682	366	691	612	792	6
2	473	682	478	691	612	792	6
Riesgo	80	699	108	708	612	792	6
Global	111	699	140	708	612	792	6
34	357	699	369	708	612	792	6
15	470	699	481	708	612	792	6
Nivel	80	716	101	725	612	792	6
de	104	716	114	725	612	792	6
riesgo	117	716	143	725	612	792	6
Alto	354	716	372	725	612	792	6
Medio	462	716	489	725	612	792	6
Rev.	204	745	223	754	612	792	6
Téc.	226	745	243	754	612	792	6
Ing.	246	745	263	754	612	792	6
Univ.	266	745	289	754	612	792	6
Zulia.	292	745	317	754	612	792	6
Vol.	320	745	337	754	612	792	6
36,	340	745	354	754	612	792	6
No.	357	745	372	754	612	792	6
2,	374	745	383	754	612	792	6
2013	386	745	408	754	612	792	6
Beneficios	80	84	125	93	612	792	7
de	127	84	138	93	612	792	7
mejoras	141	84	175	93	612	792	7
ergonómicas	178	84	234	93	612	792	7
189	515	84	532	93	612	792	7
Tabla	287	115	314	124	612	792	7
4	317	115	324	124	612	792	7
Puntuaciones	211	128	277	138	612	792	7
de	281	128	292	138	612	792	7
ERIN	295	128	320	138	612	792	7
en	324	128	335	138	612	792	7
la	339	128	347	138	612	792	7
estación	351	128	391	138	612	792	7
2	394	128	400	138	612	792	7
Variables	170	149	211	158	612	792	7
Puntuación	319	149	370	158	612	792	7
actual	372	149	400	158	612	792	7
Puntuación	429	149	480	158	612	792	7
después	483	149	519	158	612	792	7
Postura	79	166	113	175	612	792	7
y	116	166	121	175	612	792	7
frecuencia	124	166	169	175	612	792	7
movimiento	172	166	223	175	612	792	7
del	226	166	239	175	612	792	7
tronco	242	166	270	175	612	792	7
6	356	166	362	175	612	792	7
1	472	166	477	175	612	792	7
Postura	79	183	113	192	612	792	7
y	116	183	121	192	612	792	7
frecuencia	124	183	169	192	612	792	7
movimiento	172	183	223	192	612	792	7
del	226	183	239	192	612	792	7
brazo	242	183	266	192	612	792	7
8	356	183	362	192	612	792	7
2	472	183	477	192	612	792	7
Postura	79	200	113	209	612	792	7
y	116	200	121	209	612	792	7
frecuencia	124	200	169	209	612	792	7
movimiento	172	200	223	209	612	792	7
de	226	200	236	209	612	792	7
las	239	200	252	209	612	792	7
muñecas	255	200	295	209	612	792	7
5	356	200	362	209	612	792	7
2	472	200	477	209	612	792	7
Postura	79	217	113	226	612	792	7
y	116	217	121	226	612	792	7
frecuencia	124	217	169	226	612	792	7
movimiento	172	217	223	226	612	792	7
del	226	217	239	226	612	792	7
cuello	242	217	268	226	612	792	7
7	356	217	362	226	612	792	7
2	472	217	477	226	612	792	7
Ritmo	79	234	105	243	612	792	7
de	108	234	118	243	612	792	7
trabajo	121	234	152	243	612	792	7
5	356	234	362	243	612	792	7
5	472	234	477	243	612	792	7
Intensidad	79	251	126	260	612	792	7
del	129	251	142	260	612	792	7
Esfuerzo	145	251	183	260	612	792	7
2	356	251	362	260	612	792	7
2	472	251	477	260	612	792	7
Autovaloración	79	268	145	277	612	792	7
2	356	268	362	277	612	792	7
2	472	268	477	277	612	792	7
Riesgo	79	285	108	294	612	792	7
Global	110	285	139	294	612	792	7
35	354	285	365	294	612	792	7
16	469	285	480	294	612	792	7
Nivel	79	302	101	311	612	792	7
de	103	302	114	311	612	792	7
riesgo	117	302	143	311	612	792	7
Alto	351	302	368	311	612	792	7
Medio	461	302	487	311	612	792	7
tribución	80	332	120	340	612	792	7
equilibrada	122	332	172	340	612	792	7
de	174	332	184	340	612	792	7
la	186	332	194	340	612	792	7
carga	197	332	220	340	612	792	7
de	223	332	233	340	612	792	7
trabajo	235	332	266	340	612	792	7
entre	268	332	291	340	612	792	7
la	80	344	88	352	612	792	7
mañana	92	344	128	352	612	792	7
y	131	344	136	352	612	792	7
la	140	344	148	352	612	792	7
tarde	152	344	175	352	612	792	7
considerando	178	344	238	352	612	792	7
el	241	344	249	352	612	792	7
fondo	252	344	277	352	612	792	7
de	281	344	291	352	612	792	7
tiempo	80	356	110	364	612	792	7
disponible,	112	356	160	364	612	792	7
evitando	163	356	200	364	612	792	7
los	202	356	215	364	612	792	7
picos	217	356	240	364	612	792	7
de	242	356	252	364	612	792	7
carga	254	356	278	364	612	792	7
de	281	356	291	364	612	792	7
trabajo	80	368	111	376	612	792	7
que	115	368	131	376	612	792	7
aumentan	136	368	181	376	612	792	7
la	185	368	193	376	612	792	7
fatiga	197	368	221	376	612	792	7
del	226	368	239	376	612	792	7
trabajador.	243	368	291	376	612	792	7
También	80	380	118	388	612	792	7
se	123	380	132	388	612	792	7
establecieron	136	380	195	388	612	792	7
medidas	199	380	236	388	612	792	7
de	240	380	250	388	612	792	7
rotación	255	380	291	388	612	792	7
entre	80	392	103	400	612	792	7
puestos	105	392	139	400	612	792	7
que	141	392	157	400	612	792	7
involucren	159	392	205	400	612	792	7
grupos	207	392	237	400	612	792	7
musculares	239	392	291	400	612	792	7
diferentes,	80	404	126	412	612	792	7
de	128	404	138	412	612	792	7
esta	140	404	158	412	612	792	7
forma	160	404	186	412	612	792	7
se	188	404	197	412	612	792	7
recuperan	199	404	244	412	612	792	7
las	245	404	258	412	612	792	7
estruc-	260	404	291	412	612	792	7
turas	80	416	103	424	612	792	7
no	106	416	117	424	612	792	7
involucradas	120	416	177	424	612	792	7
sin	179	416	193	424	612	792	7
que	196	416	212	424	612	792	7
el	214	416	222	424	612	792	7
trabajador	225	416	270	424	612	792	7
deje	273	416	291	424	612	792	7
de	80	428	90	436	612	792	7
producir.	93	428	133	436	612	792	7
La	135	428	146	436	612	792	7
planificación	149	428	205	436	612	792	7
de	207	428	218	436	612	792	7
estas	220	428	243	436	612	792	7
rotaciones	246	428	291	436	612	792	7
debe	80	439	100	448	612	792	7
ser	103	439	116	448	612	792	7
consultada	118	439	167	448	612	792	7
con	169	439	184	448	612	792	7
los	186	439	199	448	612	792	7
trabajadores	201	439	256	448	612	792	7
y	258	439	263	448	612	792	7
moni-	265	439	291	448	612	792	7
toreada	80	451	113	460	612	792	7
para	116	451	136	460	612	792	7
comprobar	138	451	185	460	612	792	7
su	188	451	199	460	612	792	7
cumplimiento,	201	451	264	460	612	792	7
siem-	267	451	291	460	612	792	7
pre	80	463	94	472	612	792	7
tratando	96	463	134	472	612	792	7
que	136	463	152	472	612	792	7
los	153	463	166	472	612	792	7
períodos	168	463	205	472	612	792	7
entre	207	463	229	472	612	792	7
las	231	463	244	472	612	792	7
rotaciones	245	463	291	472	612	792	7
sean	80	475	100	484	612	792	7
lo	105	475	113	484	612	792	7
más	117	475	136	484	612	792	7
pequeños	140	475	182	484	612	792	7
posible.	187	475	221	484	612	792	7
Por	225	475	240	484	612	792	7
último	244	475	273	484	612	792	7
fue	277	475	291	484	612	792	7
considerado	80	487	133	496	612	792	7
el	136	487	143	496	612	792	7
diseño	145	487	174	496	612	792	7
de	176	487	187	496	612	792	7
nuevos	189	487	220	496	612	792	7
métodos	223	487	260	496	612	792	7
de	262	487	272	496	612	792	7
tra-	275	487	291	496	612	792	7
bajo	80	499	99	508	612	792	7
en	101	499	112	508	612	792	7
la	114	499	122	508	612	792	7
ejecución	124	499	166	508	612	792	7
de	168	499	178	508	612	792	7
las	181	499	194	508	612	792	7
tareas	196	499	223	508	612	792	7
en	226	499	236	508	612	792	7
el	239	499	246	508	612	792	7
puesto	249	499	278	508	612	792	7
de	281	499	291	508	612	792	7
trabajo	80	511	111	520	612	792	7
como	113	511	137	520	612	792	7
consecuencia	139	511	198	520	612	792	7
de	200	511	211	520	612	792	7
los	213	511	225	520	612	792	7
nuevos	228	511	259	520	612	792	7
redise-	261	511	291	520	612	792	7
ños	80	523	96	532	612	792	7
físicos.	100	523	130	532	612	792	7
Estos	134	523	158	532	612	792	7
se	162	523	171	532	612	792	7
proyectan	175	523	219	532	612	792	7
que	222	523	239	532	612	792	7
no	242	523	253	532	612	792	7
difieran	257	523	291	532	612	792	7
sustancialmente	80	535	153	544	612	792	7
pues	155	535	176	544	612	792	7
las	179	535	192	544	612	792	7
actividades	195	535	244	544	612	792	7
realizadas	247	535	291	544	612	792	7
son	80	547	96	556	612	792	7
esencialmente	98	547	160	556	612	792	7
las	162	547	175	556	612	792	7
mismas,	177	547	214	556	612	792	7
aunque	216	547	250	556	612	792	7
si	252	547	259	556	612	792	7
se	261	547	271	556	612	792	7
pro-	273	547	291	556	612	792	7
yectó	80	559	103	568	612	792	7
una	105	559	122	568	612	792	7
disminución	125	559	179	568	612	792	7
en	182	559	192	568	612	792	7
el	195	559	202	568	612	792	7
tiempo	205	559	235	568	612	792	7
de	237	559	247	568	612	792	7
ejecución	250	559	291	568	612	792	7
con	80	571	96	580	612	792	7
los	99	571	111	580	612	792	7
STP	114	571	131	580	612	792	7
(MTM-1).	134	571	173	580	612	792	7
de	321	332	331	340	612	792	7
la	334	332	342	340	612	792	7
tarde.	345	332	370	340	612	792	7
En	373	332	386	340	612	792	7
el	388	332	396	340	612	792	7
área	399	332	418	340	612	792	7
de	421	332	431	340	612	792	7
conformado	434	332	486	340	612	792	7
se	489	332	498	340	612	792	7
deja	501	332	519	340	612	792	7
de	522	332	532	340	612	792	7
producir	321	344	359	352	612	792	7
en	362	344	373	352	612	792	7
la	376	344	384	352	612	792	7
jornada	388	344	422	352	612	792	7
laboral	425	344	456	352	612	792	7
el	459	344	467	352	612	792	7
42%	470	344	490	352	612	792	7
del	493	344	506	352	612	792	7
volu-	510	344	532	352	612	792	7
men	321	356	340	364	612	792	7
de	345	356	355	364	612	792	7
producción	360	356	410	364	612	792	7
planificado.	415	356	466	364	612	792	7
Esto	471	356	491	364	612	792	7
equivale	496	356	532	364	612	792	7
como	321	368	344	376	612	792	7
promedio	347	368	389	376	612	792	7
a	392	368	397	376	612	792	7
2.1	400	368	414	376	612	792	7
pedidos	418	368	452	376	612	792	7
de	455	368	465	376	612	792	7
productos	468	368	513	376	612	792	7
que	516	368	532	376	612	792	7
se	321	380	330	388	612	792	7
dejan	334	380	358	388	612	792	7
de	362	380	372	388	612	792	7
realizar	375	380	408	388	612	792	7
en	412	380	422	388	612	792	7
ese	426	380	440	388	612	792	7
turno	443	380	468	388	612	792	7
de	472	380	482	388	612	792	7
trabajo	486	380	517	388	612	792	7
te-	520	380	532	388	612	792	7
niendo	321	391	351	400	612	792	7
que	353	391	369	400	612	792	7
asumir	370	391	401	400	612	792	7
esta	403	391	421	400	612	792	7
carga	423	391	447	400	612	792	7
el	449	391	456	400	612	792	7
turno	458	391	482	400	612	792	7
siguiente.	484	391	527	400	612	792	7
La	345	407	356	415	612	792	7
primera	360	407	394	415	612	792	7
propuesta	398	407	442	415	612	792	7
de	446	407	457	415	612	792	7
establecer	461	407	505	415	612	792	7
tiem-	509	407	532	415	612	792	7
pos	321	419	336	427	612	792	7
de	339	419	349	427	612	792	7
descanso	352	419	392	427	612	792	7
de	395	419	405	427	612	792	7
5	408	419	414	427	612	792	7
minutos	416	419	453	427	612	792	7
cada	455	419	476	427	612	792	7
una	479	419	496	427	612	792	7
hora	499	419	519	427	612	792	7
de	522	419	532	427	612	792	7
trabajo	321	431	352	439	612	792	7
en	355	431	366	439	612	792	7
cada	368	431	389	439	612	792	7
estación,	392	431	431	439	612	792	7
aunque	434	431	467	439	612	792	7
favorece	470	431	506	439	612	792	7
la	509	431	517	439	612	792	7
re-	520	431	532	439	612	792	7
cuperación	321	443	370	451	612	792	7
del	371	443	384	451	612	792	7
trabajador	386	443	432	451	612	792	7
disminuye	434	443	480	451	612	792	7
la	481	443	489	451	612	792	7
producti-	491	443	532	451	612	792	7
vidad	321	455	345	463	612	792	7
en	347	455	357	463	612	792	7
la	359	455	367	463	612	792	7
jornada	369	455	403	463	612	792	7
laboral	405	455	435	463	612	792	7
con	437	455	453	463	612	792	7
respecto	455	455	491	463	612	792	7
al	493	455	501	463	612	792	7
estado	503	455	532	463	612	792	7
actual.	321	467	351	475	612	792	7
Se	353	467	364	475	612	792	7
deja	365	467	384	475	612	792	7
de	385	467	396	475	612	792	7
producir	398	467	435	475	612	792	7
el	437	467	444	475	612	792	7
45%	446	467	465	475	612	792	7
del	467	467	480	475	612	792	7
volumen	482	467	520	475	612	792	7
de	522	467	532	475	612	792	7
producción	321	479	370	487	612	792	7
planificado	372	479	421	487	612	792	7
lo	423	479	431	487	612	792	7
que	433	479	449	487	612	792	7
equivale	451	479	487	487	612	792	7
a	489	479	494	487	612	792	7
2.28	496	479	516	487	612	792	7
pe-	518	479	532	487	612	792	7
didos	321	491	345	499	612	792	7
sin	347	491	361	499	612	792	7
terminar	364	491	402	499	612	792	7
en	405	491	416	499	612	792	7
la	419	491	427	499	612	792	7
jornada	429	491	463	499	612	792	7
laboral.	466	491	500	499	612	792	7
En	104	613	116	621	612	792	7
la	118	613	126	621	612	792	7
Tabla	128	613	153	621	612	792	7
5	155	613	160	621	612	792	7
se	162	613	172	621	612	792	7
muestran	174	613	216	621	612	792	7
los	218	613	231	621	612	792	7
resultados	233	613	279	621	612	792	7
de	281	613	291	621	612	792	7
interés	80	625	110	633	612	792	7
obtenidos	112	625	155	633	612	792	7
a	157	625	162	633	612	792	7
partir	164	625	189	633	612	792	7
de	191	625	201	633	612	792	7
la	203	625	211	633	612	792	7
simulación	213	625	261	633	612	792	7
del	263	625	276	633	612	792	7
es-	278	625	291	633	612	792	7
tado	80	637	99	645	612	792	7
actual	102	637	130	645	612	792	7
y	133	637	138	645	612	792	7
de	141	637	151	645	612	792	7
cada	155	637	175	645	612	792	7
propuesta	179	637	223	645	612	792	7
de	226	637	237	645	612	792	7
simulación.	240	637	291	645	612	792	7
En	80	649	92	657	612	792	7
el	95	649	102	657	612	792	7
turno	104	649	129	657	612	792	7
de	131	649	141	657	612	792	7
trabajo	143	649	174	657	612	792	7
seleccionado	177	649	232	657	612	792	7
estaba	234	649	263	657	612	792	7
plani-	265	649	291	657	612	792	7
ficada	80	661	106	669	612	792	7
la	108	661	116	669	612	792	7
producción	119	661	168	669	612	792	7
de	170	661	180	669	612	792	7
6	183	661	188	669	612	792	7
pedidos	190	661	224	669	612	792	7
de	227	661	237	669	612	792	7
tipo	239	661	256	669	612	792	7
y	258	661	263	669	612	792	7
tama-	265	661	291	669	612	792	7
ño	80	673	91	681	612	792	7
diferentes.	94	673	140	681	612	792	7
Dado	345	506	368	515	612	792	7
que	371	506	387	515	612	792	7
en	390	506	400	515	612	792	7
el	403	506	410	515	612	792	7
estado	413	506	442	515	612	792	7
actual	445	506	472	515	612	792	7
y	475	506	480	515	612	792	7
para	483	506	503	515	612	792	7
la	505	506	513	515	612	792	7
pri-	516	506	532	515	612	792	7
mera	321	518	343	527	612	792	7
propuesta	345	518	389	527	612	792	7
no	391	518	402	527	612	792	7
se	404	518	414	527	612	792	7
logra	416	518	437	527	612	792	7
completar	439	518	483	527	612	792	7
el	485	518	492	527	612	792	7
volumen	494	518	532	527	612	792	7
de	321	530	331	539	612	792	7
producción	335	530	385	539	612	792	7
planificado	389	530	437	539	612	792	7
para	441	530	461	539	612	792	7
la	466	530	473	539	612	792	7
sesión	478	530	505	539	612	792	7
de	510	530	520	539	612	792	7
la	524	530	532	539	612	792	7
mañana,	321	542	360	551	612	792	7
se	362	542	372	551	612	792	7
procedió	374	542	412	551	612	792	7
como	414	542	437	551	612	792	7
segunda	440	542	477	551	612	792	7
propuesta	480	542	524	551	612	792	7
a	527	542	532	551	612	792	7
redistribuir	321	554	371	563	612	792	7
la	376	554	384	563	612	792	7
carga	388	554	412	563	612	792	7
de	417	554	427	563	612	792	7
trabajo.	432	554	466	563	612	792	7
Considerando	471	554	532	563	612	792	7
además,	321	566	358	575	612	792	7
que	360	566	376	575	612	792	7
el	379	566	387	575	612	792	7
fondo	389	566	414	575	612	792	7
de	417	566	427	575	612	792	7
tiempo	430	566	460	575	612	792	7
disponible	463	566	508	575	612	792	7
en	511	566	521	575	612	792	7
la	524	566	532	575	612	792	7
sesión	321	578	349	587	612	792	7
de	351	578	362	587	612	792	7
la	364	578	372	587	612	792	7
mañana	375	578	411	587	612	792	7
es	414	578	423	587	612	792	7
menor	426	578	454	587	612	792	7
que	457	578	473	587	612	792	7
el	475	578	483	587	612	792	7
de	485	578	496	587	612	792	7
la	498	578	506	587	612	792	7
tarde	509	578	532	587	612	792	7
se	321	590	330	599	612	792	7
agruparon	333	590	379	599	612	792	7
en	381	590	391	599	612	792	7
la	394	590	402	599	612	792	7
sesión	404	590	432	599	612	792	7
de	434	590	444	599	612	792	7
la	447	590	454	599	612	792	7
mañana	457	590	493	599	612	792	7
los	495	590	507	599	612	792	7
pedi-	510	590	532	599	612	792	7
dos	321	602	336	611	612	792	7
de	338	602	348	611	612	792	7
menor	350	602	378	611	612	792	7
tamaño.	380	602	416	611	612	792	7
Como	418	602	443	611	612	792	7
resultado	445	602	487	611	612	792	7
se	489	602	498	611	612	792	7
obtiene	500	602	532	611	612	792	7
un	321	614	333	623	612	792	7
aumento	336	614	374	623	612	792	7
en	377	614	388	623	612	792	7
el	390	614	397	623	612	792	7
volumen	400	614	438	623	612	792	7
de	440	614	450	623	612	792	7
producción	453	614	502	623	612	792	7
termi-	505	614	532	623	612	792	7
nado	321	626	343	635	612	792	7
con	347	626	362	635	612	792	7
respecto	366	626	403	635	612	792	7
a	407	626	412	635	612	792	7
las	416	626	428	635	612	792	7
propuestas	432	626	481	635	612	792	7
anteriores,	485	626	532	635	612	792	7
aunque	321	638	354	647	612	792	7
no	357	638	368	647	612	792	7
se	371	638	381	647	612	792	7
logra	384	638	405	647	612	792	7
completar	409	638	452	647	612	792	7
en	455	638	466	647	612	792	7
la	469	638	477	647	612	792	7
sesión	480	638	508	647	612	792	7
de	511	638	521	647	612	792	7
la	524	638	532	647	612	792	7
mañana	321	650	357	659	612	792	7
la	362	650	369	659	612	792	7
producción	374	650	423	659	612	792	7
planificada.	428	650	479	659	612	792	7
Queda	484	650	513	659	612	792	7
por	517	650	532	659	612	792	7
hacer	321	662	345	671	612	792	7
el	347	662	355	671	612	792	7
37%	356	662	376	671	612	792	7
de	377	662	388	671	612	792	7
la	389	662	397	671	612	792	7
producción,	399	662	451	671	612	792	7
que	453	662	469	671	612	792	7
representa	471	662	518	671	612	792	7
un	520	662	532	671	612	792	7
aproximado	321	674	373	683	612	792	7
de	376	674	386	683	612	792	7
1.71	389	674	408	683	612	792	7
pedidos.	411	674	448	683	612	792	7
Para	104	688	124	697	612	792	7
el	126	688	134	697	612	792	7
estado	136	688	165	697	612	792	7
actual	167	688	195	697	612	792	7
en	197	688	208	697	612	792	7
la	210	688	218	697	612	792	7
sesión	220	688	248	697	612	792	7
de	251	688	261	697	612	792	7
la	263	688	271	697	612	792	7
ma-	274	688	291	697	612	792	7
ñana	80	700	102	709	612	792	7
no	105	700	116	709	612	792	7
se	118	700	127	709	612	792	7
logra	130	700	152	709	612	792	7
producir	154	700	192	709	612	792	7
el	194	700	201	709	612	792	7
volumen	204	700	241	709	612	792	7
de	244	700	254	709	612	792	7
produc-	256	700	291	709	612	792	7
ción	80	712	98	721	612	792	7
planificado	100	712	148	721	612	792	7
por	150	712	165	721	612	792	7
lo	166	712	174	721	612	792	7
que	176	712	192	721	612	792	7
se	194	712	203	721	612	792	7
termina	205	712	239	721	612	792	7
en	241	712	252	721	612	792	7
la	254	712	261	721	612	792	7
sesión	263	712	291	721	612	792	7
La	345	689	356	698	612	792	7
tercera	358	689	389	698	612	792	7
propuesta	391	689	436	698	612	792	7
simulada	438	689	479	698	612	792	7
fue	481	689	495	698	612	792	7
resulta-	497	689	532	698	612	792	7
do	321	701	332	710	612	792	7
de	335	701	345	710	612	792	7
los	348	701	361	710	612	792	7
rediseños	364	701	406	710	612	792	7
de	409	701	420	710	612	792	7
los	423	701	435	710	612	792	7
medios	439	701	470	710	612	792	7
y	473	701	478	710	612	792	7
métodos	481	701	518	710	612	792	7
de	522	701	532	710	612	792	7
trabajo	321	713	352	722	612	792	7
en	354	713	365	722	612	792	7
las	366	713	379	722	612	792	7
estaciones,	381	713	429	722	612	792	7
lo	431	713	439	722	612	792	7
que	441	713	457	722	612	792	7
produjo	459	713	493	722	612	792	7
la	494	713	502	722	612	792	7
dismi-	504	713	532	722	612	792	7
Propuestas	80	595	137	604	612	792	7
simuladas	140	595	192	604	612	792	7
Rev.	204	745	223	754	612	792	7
Téc.	226	745	243	754	612	792	7
Ing.	246	745	263	754	612	792	7
Univ.	266	745	289	754	612	792	7
Zulia.	292	745	317	754	612	792	7
Vol.	320	745	337	754	612	792	7
36,	340	745	354	754	612	792	7
No.	357	745	372	754	612	792	7
2,	374	745	383	754	612	792	7
2013	386	745	408	754	612	792	7
190	80	84	97	93	612	792	8
Rodríguez	440	84	484	93	612	792	8
Ruíz	486	84	506	93	612	792	8
y	509	84	514	93	612	792	8
col.	517	84	532	93	612	792	8
Tabla	288	114	315	123	612	792	8
5	318	114	325	123	612	792	8
Impacto	216	127	255	137	612	792	8
de	258	127	270	137	612	792	8
las	273	127	287	137	612	792	8
propuestas	290	127	345	137	612	792	8
realizadas	348	127	397	137	612	792	8
Propuestas	372	148	421	157	612	792	8
Planificación	105	165	161	174	612	792	8
de	164	165	174	174	612	792	8
la	177	165	185	174	612	792	8
producción	188	165	237	174	612	792	8
Estado	266	165	296	174	612	792	8
Actual	267	177	295	186	612	792	8
1	317	165	322	174	612	792	8
2	355	165	361	174	612	792	8
3	394	165	400	174	612	792	8
4	433	165	438	174	612	792	8
5	471	165	477	174	612	792	8
6	510	165	516	174	612	792	8
728	272	194	289	203	612	792	8
728	311	194	328	203	612	792	8
680	350	194	366	203	612	792	8
728	388	194	405	203	612	792	8
728	427	194	444	203	612	792	8
680	466	194	483	203	612	792	8
680	504	194	521	203	612	792	8
Volumen	81	211	120	220	612	792	8
de	123	211	133	220	612	792	8
producción	136	211	185	220	612	792	8
(tarde)	188	211	216	220	612	792	8
1072	270	211	292	220	612	792	8
1072	308	211	331	220	612	792	8
1120	347	211	369	220	612	792	8
1072	386	211	408	220	612	792	8
1072	424	211	447	220	612	792	8
1120	463	211	485	220	612	792	8
1120	502	211	524	220	612	792	8
Volumen	81	228	120	237	612	792	8
de	123	228	133	237	612	792	8
producción	136	228	185	237	612	792	8
(jornada	188	228	225	237	612	792	8
laboral)	227	228	261	237	612	792	8
1800	270	228	292	237	612	792	8
1800	308	228	331	237	612	792	8
1800	347	228	369	237	612	792	8
1800	386	228	408	237	612	792	8
1800	424	228	447	237	612	792	8
1800	463	228	485	237	612	792	8
1800	502	228	524	237	612	792	8
Volumen	81	194	120	203	612	792	8
de	123	194	133	203	612	792	8
producción	136	194	185	203	612	792	8
(mañana)	188	194	230	203	612	792	8
Salidas	289	245	321	254	612	792	8
Bandejas	81	262	121	271	612	792	8
terminadas	124	262	174	271	612	792	8
(mañana)	177	262	218	271	612	792	8
467.3	268	262	293	271	612	792	8
445.4	307	262	332	271	612	792	8
608.1	346	262	371	271	612	792	8
728	388	262	405	271	612	792	8
728	427	262	444	271	612	792	8
533.7	462	262	487	271	612	792	8
680	504	262	521	271	612	792	8
Bandejas	81	279	121	288	612	792	8
terminadas	124	279	174	288	612	792	8
(tarde)	177	279	205	288	612	792	8
584.7	268	279	293	288	612	792	8
545.9	307	279	332	288	612	792	8
514.8	346	279	371	288	612	792	8
1072	386	279	408	288	612	792	8
1072	424	279	447	288	612	792	8
507	466	279	483	288	612	792	8
1120	502	279	524	288	612	792	8
Bandejas	81	296	121	305	612	792	8
terminadas	124	296	174	305	612	792	8
(jornada	177	296	213	305	612	792	8
laboral)	216	296	249	305	612	792	8
1052	270	296	292	305	612	792	8
991.3	307	296	332	305	612	792	8
1122.9	343	296	374	305	612	792	8
1800	386	296	408	305	612	792	8
1800	424	296	447	305	612	792	8
1040.8	459	296	490	305	612	792	8
1800	502	296	524	305	612	792	8
Bandejas	81	313	121	322	612	792	8
sin	124	313	138	322	612	792	8
hacer	141	313	165	322	612	792	8
(mañana)	168	313	209	322	612	792	8
260.7	268	313	293	322	612	792	8
282.6	307	313	332	322	612	792	8
71.9	348	313	368	322	612	792	8
0	394	313	400	322	612	792	8
0	433	313	438	322	612	792	8
146.3	462	313	487	322	612	792	8
0	510	313	516	322	612	792	8
Bandejas	81	330	121	339	612	792	8
sin	124	330	138	339	612	792	8
hacer	141	330	165	339	612	792	8
(tarde)	168	330	196	339	612	792	8
739.3	268	330	293	339	612	792	8
778.1	307	330	332	339	612	792	8
677.2	346	330	371	339	612	792	8
0	394	330	400	339	612	792	8
0	433	330	438	339	612	792	8
760	466	330	483	339	612	792	8
0	510	330	516	339	612	792	8
Bandejas	81	347	121	356	612	792	8
sin	124	347	138	356	612	792	8
hacer	141	347	165	356	612	792	8
(jornada	168	347	204	356	612	792	8
laboral)	207	347	240	356	612	792	8
739.3	268	347	293	356	612	792	8
778.1	307	347	332	356	612	792	8
677.2	346	347	371	356	612	792	8
0	394	347	400	356	612	792	8
0	433	347	438	356	612	792	8
760	466	347	483	356	612	792	8
0	510	347	516	356	612	792	8
Pedidos	81	364	115	373	612	792	8
terminados	117	364	167	373	612	792	8
(jornada	170	364	206	373	612	792	8
laboral)	209	364	242	373	612	792	8
3.9	274	364	288	373	612	792	8
3.72	310	364	329	373	612	792	8
4.29	348	364	368	373	612	792	8
6	394	364	400	373	612	792	8
6	433	364	438	373	612	792	8
4.07	464	364	484	373	612	792	8
6	510	364	516	373	612	792	8
Pedidos	81	381	115	390	612	792	8
no	117	381	128	390	612	792	8
terminados	131	381	181	390	612	792	8
(jornada	184	381	220	390	612	792	8
laboral)	223	381	256	390	612	792	8
2.1	274	381	288	390	612	792	8
2.28	310	381	329	390	612	792	8
1.71	348	381	368	390	612	792	8
0	394	381	400	390	612	792	8
0	433	381	438	390	612	792	8
1.93	464	381	484	390	612	792	8
0	510	381	516	390	612	792	8
nución	80	412	110	421	612	792	8
de	114	412	124	421	612	792	8
los	127	412	140	421	612	792	8
tiempos	143	412	178	421	612	792	8
de	181	412	191	421	612	792	8
ciclo,	195	412	217	421	612	792	8
que	221	412	237	421	612	792	8
fueron	240	412	269	421	612	792	8
esti-	272	412	291	421	612	792	8
mados	80	424	109	433	612	792	8
a	113	424	118	433	612	792	8
partir	122	424	147	433	612	792	8
de	151	424	161	433	612	792	8
las	166	424	178	433	612	792	8
tablas	182	424	209	433	612	792	8
del	213	424	226	433	612	792	8
STP	230	424	247	433	612	792	8
(MTM-1).	251	424	291	433	612	792	8
Esta	80	436	100	445	612	792	8
propuesta	102	436	147	445	612	792	8
favorece	149	436	185	445	612	792	8
la	188	436	195	445	612	792	8
salud	198	436	222	445	612	792	8
y	225	436	230	445	612	792	8
seguridad	232	436	275	445	612	792	8
del	278	436	291	445	612	792	8
trabajador	80	448	126	457	612	792	8
disminuyendo	128	448	190	457	612	792	8
la	192	448	200	457	612	792	8
exposición	201	448	247	457	612	792	8
a	249	448	254	457	612	792	8
factores	256	448	291	457	612	792	8
de	80	460	90	469	612	792	8
riesgo	94	460	120	469	612	792	8
de	124	460	134	469	612	792	8
DMEs	138	460	164	469	612	792	8
como	168	460	191	469	612	792	8
fue	195	460	209	469	612	792	8
demostrado	213	460	264	469	612	792	8
ante-	268	460	291	469	612	792	8
riormente	80	472	123	481	612	792	8
y	126	472	131	481	612	792	8
se	133	472	143	481	612	792	8
completa	145	472	185	481	612	792	8
todo	188	472	207	481	612	792	8
el	209	472	217	481	612	792	8
volumen	220	472	257	481	612	792	8
de	260	472	270	481	612	792	8
pro-	273	472	291	481	612	792	8
ducción	80	484	115	493	612	792	8
planificado	116	484	165	493	612	792	8
para	166	484	186	493	612	792	8
ambas	188	484	217	493	612	792	8
sesiones	219	484	256	493	612	792	8
del	258	484	271	493	612	792	8
día.	273	484	289	493	612	792	8
La	104	499	115	508	612	792	8
cuarta	119	499	148	508	612	792	8
propuesta	153	499	197	508	612	792	8
simulada	202	499	243	508	612	792	8
se	248	499	257	508	612	792	8
realiza	262	499	291	508	612	792	8
considerando	80	511	139	520	612	792	8
los	141	511	153	520	612	792	8
rediseños	155	511	197	520	612	792	8
de	199	511	210	520	612	792	8
los	211	511	224	520	612	792	8
medios	226	511	257	520	612	792	8
y	259	511	264	520	612	792	8
méto-	266	511	291	520	612	792	8
dos	80	523	95	532	612	792	8
de	98	523	108	532	612	792	8
trabajo	111	523	143	532	612	792	8
y	145	523	150	532	612	792	8
se	153	523	163	532	612	792	8
adicionan	166	523	209	532	612	792	8
5	211	523	217	532	612	792	8
minutos	220	523	256	532	612	792	8
de	259	523	269	532	612	792	8
des-	272	523	291	532	612	792	8
canso	80	535	106	544	612	792	8
cada	109	535	130	544	612	792	8
una	133	535	150	544	612	792	8
hora	153	535	174	544	612	792	8
en	177	535	187	544	612	792	8
cada	191	535	211	544	612	792	8
estación.	215	535	254	544	612	792	8
Al	257	535	266	544	612	792	8
igual	269	535	291	544	612	792	8
que	80	547	96	556	612	792	8
en	99	547	109	556	612	792	8
la	112	547	120	556	612	792	8
propuesta	123	547	167	556	612	792	8
anterior	170	547	205	556	612	792	8
se	207	547	217	556	612	792	8
completa	219	547	259	556	612	792	8
todo	262	547	281	556	612	792	8
el	284	547	291	556	612	792	8
volumen	80	559	118	568	612	792	8
de	121	559	131	568	612	792	8
producción	134	559	184	568	612	792	8
planificado	187	559	235	568	612	792	8
para	239	559	259	568	612	792	8
ambas	262	559	291	568	612	792	8
sesiones	80	571	117	580	612	792	8
del	119	571	132	580	612	792	8
día	134	571	148	580	612	792	8
y	150	571	155	580	612	792	8
las	157	571	170	580	612	792	8
pausas	172	571	203	580	612	792	8
establecidas	206	571	259	580	612	792	8
permi-	262	571	291	580	612	792	8
ten	80	583	94	592	612	792	8
la	97	583	105	592	612	792	8
recuperación	108	583	165	592	612	792	8
del	168	583	181	592	612	792	8
trabajador.	184	583	232	592	612	792	8
La	104	599	115	607	612	792	8
quinta	117	599	146	607	612	792	8
propuesta	148	599	193	607	612	792	8
simulada	196	599	237	607	612	792	8
fue	239	599	253	607	612	792	8
la	255	599	264	607	612	792	8
de	266	599	276	607	612	792	8
re-	278	599	291	607	612	792	8
distribuir	80	611	122	619	612	792	8
la	125	611	133	619	612	792	8
carga	135	611	159	619	612	792	8
de	161	611	172	619	612	792	8
trabajo	174	611	206	619	612	792	8
durante	208	611	244	619	612	792	8
la	246	611	254	619	612	792	8
jornada	256	611	291	619	612	792	8
laboral	80	623	111	631	612	792	8
y	115	623	120	631	612	792	8
adicionar	125	623	167	631	612	792	8
el	171	623	179	631	612	792	8
descanso	183	623	224	631	612	792	8
de	229	623	239	631	612	792	8
5	244	623	249	631	612	792	8
minutos	254	623	291	631	612	792	8
cada	80	635	101	643	612	792	8
una	104	635	121	643	612	792	8
hora	124	635	144	643	612	792	8
para	146	635	167	643	612	792	8
las	169	635	182	643	612	792	8
estaciones.	185	635	234	643	612	792	8
Como	237	635	262	643	612	792	8
resul-	265	635	291	643	612	792	8
tado	80	647	100	655	612	792	8
se	104	647	113	655	612	792	8
deja	117	647	136	655	612	792	8
de	140	647	150	655	612	792	8
hacer	154	647	179	655	612	792	8
en	183	647	194	655	612	792	8
la	198	647	206	655	612	792	8
jornada	210	647	244	655	612	792	8
laboral	248	647	279	655	612	792	8
el	283	647	291	655	612	792	8
42%	80	659	99	667	612	792	8
de	103	659	113	667	612	792	8
la	116	659	124	667	612	792	8
producción	127	659	177	667	612	792	8
planificada,	180	659	233	667	612	792	8
empeorando	236	659	291	667	612	792	8
esta	80	671	98	679	612	792	8
situación	102	671	144	679	612	792	8
con	148	671	164	679	612	792	8
respecto	168	671	205	679	612	792	8
a	209	671	214	679	612	792	8
la	219	671	227	679	612	792	8
segunda	231	671	268	679	612	792	8
pro-	272	671	291	679	612	792	8
puesta	80	683	110	691	612	792	8
simulada.	113	683	157	691	612	792	8
Con	104	698	122	707	612	792	8
la	124	698	131	707	612	792	8
sexta	133	698	156	707	612	792	8
propuesta	158	698	203	707	612	792	8
simulada	205	698	245	707	612	792	8
se	247	698	257	707	612	792	8
cumple	259	698	291	707	612	792	8
con	80	710	96	719	612	792	8
el	99	710	107	719	612	792	8
volumen	110	710	148	719	612	792	8
de	152	710	162	719	612	792	8
producción	166	710	215	719	612	792	8
planificado	219	710	267	719	612	792	8
para	271	710	291	719	612	792	8
ambas	321	412	350	421	612	792	8
sesiones	353	412	390	421	612	792	8
del	392	412	405	421	612	792	8
día.	408	412	424	421	612	792	8
Debe	426	412	449	421	612	792	8
señalarse	451	412	493	421	612	792	8
que	495	412	511	421	612	792	8
esta	514	412	532	421	612	792	8
propuesta	321	424	365	433	612	792	8
integra	368	424	399	433	612	792	8
todas	402	424	426	433	612	792	8
las	429	424	442	433	612	792	8
propuestas	445	424	494	433	612	792	8
anterio-	497	424	532	433	612	792	8
res	321	436	334	445	612	792	8
(disminución	336	436	393	445	612	792	8
en	395	436	406	445	612	792	8
los	407	436	420	445	612	792	8
tiempos	422	436	456	445	612	792	8
de	458	436	468	445	612	792	8
servicio	470	436	503	445	612	792	8
calcu-	505	436	532	445	612	792	8
lados	321	448	344	457	612	792	8
a	347	448	352	457	612	792	8
partir	355	448	380	457	612	792	8
de	382	448	393	457	612	792	8
las	395	448	408	457	612	792	8
tablas	411	448	438	457	612	792	8
del	440	448	453	457	612	792	8
STP	456	448	473	457	612	792	8
(MTM-1)	476	448	513	457	612	792	8
dis-	515	448	532	457	612	792	8
ponibles,	321	460	361	469	612	792	8
descanso	363	460	404	469	612	792	8
de	407	460	417	469	612	792	8
5	419	460	425	469	612	792	8
minutos	428	460	464	469	612	792	8
y	467	460	472	469	612	792	8
la	474	460	482	469	612	792	8
redistribu-	485	460	532	469	612	792	8
ción	321	472	339	481	612	792	8
de	342	472	352	481	612	792	8
la	354	472	362	481	612	792	8
carga	364	472	388	481	612	792	8
de	391	472	401	481	612	792	8
trabajo	403	472	434	481	612	792	8
durante	437	472	472	481	612	792	8
la	474	472	482	481	612	792	8
jornada	484	472	518	481	612	792	8
la-	520	472	532	481	612	792	8
boral),	321	484	349	493	612	792	8
evidenciando	352	484	410	493	612	792	8
los	413	484	425	493	612	792	8
beneficios	428	484	472	493	612	792	8
que	475	484	491	493	612	792	8
se	494	484	504	493	612	792	8
obtie-	507	484	532	493	612	792	8
nen	321	496	338	505	612	792	8
con	340	496	356	505	612	792	8
un	359	496	371	505	612	792	8
enfoque	374	496	408	505	612	792	8
sistémico.	411	496	455	505	612	792	8
Las	345	511	360	520	612	792	8
intervenciones	364	511	428	520	612	792	8
ergonómicas	431	511	486	520	612	792	8
en	490	511	501	520	612	792	8
países	504	511	532	520	612	792	8
en	321	523	332	532	612	792	8
desarrollo	334	523	378	532	612	792	8
es	381	523	390	532	612	792	8
necesario	393	523	435	532	612	792	8
que	437	523	453	532	612	792	8
sean	456	523	477	532	612	792	8
realizadas	480	523	524	532	612	792	8
a	527	523	532	532	612	792	8
un	321	535	333	544	612	792	8
costo	336	535	359	544	612	792	8
mínimo,	362	535	398	544	612	792	8
incluso	401	535	433	544	612	792	8
sin	436	535	450	544	612	792	8
costo;	453	535	479	544	612	792	8
aunque	482	535	515	544	612	792	8
de-	518	535	532	544	612	792	8
ben	321	547	337	556	612	792	8
ser	339	547	353	556	612	792	8
efectivas	355	547	392	556	612	792	8
en	395	547	405	556	612	792	8
su	408	547	418	556	612	792	8
fin	421	547	432	556	612	792	8
de	434	547	444	556	612	792	8
aliviar	447	547	474	556	612	792	8
el	476	547	483	556	612	792	8
estrés	486	547	512	556	612	792	8
pre-	514	547	532	556	612	792	8
sente	321	559	344	568	612	792	8
en	347	559	358	568	612	792	8
trabajadores	361	559	416	568	612	792	8
sometidos	419	559	463	568	612	792	8
a	466	559	472	568	612	792	8
exigentes	474	559	515	568	612	792	8
de-	518	559	532	568	612	792	8
mandas	321	571	356	580	612	792	8
de	359	571	369	580	612	792	8
trabajo	372	571	404	580	612	792	8
[7].	407	571	421	580	612	792	8
Las	424	571	439	580	612	792	8
propuestas	442	571	491	580	612	792	8
de	494	571	504	580	612	792	8
mejo-	507	571	532	580	612	792	8
ras	321	583	335	592	612	792	8
realizadas	337	583	381	592	612	792	8
son	383	583	399	592	612	792	8
clasificadas	401	583	452	592	612	792	8
en	454	583	465	592	612	792	8
dos	467	583	482	592	612	792	8
grupos:	484	583	517	592	612	792	8
las	519	583	532	592	612	792	8
que	321	595	337	604	612	792	8
no	339	595	350	604	612	792	8
requieren	352	595	394	604	612	792	8
inversión	397	595	437	604	612	792	8
y	439	595	444	604	612	792	8
las	446	595	459	604	612	792	8
que	461	595	477	604	612	792	8
sí.	479	595	490	604	612	792	8
En	492	595	504	604	612	792	8
el	506	595	514	604	612	792	8
pri-	516	595	532	604	612	792	8
mer	321	607	338	616	612	792	8
grupo	342	607	368	616	612	792	8
(no	372	607	385	616	612	792	8
requieren	390	607	432	616	612	792	8
inversión)	436	607	479	616	612	792	8
se	483	607	492	616	612	792	8
encuen-	496	607	532	616	612	792	8
tran	321	619	339	628	612	792	8
la	344	619	352	628	612	792	8
primera,	357	619	395	628	612	792	8
segunda	399	619	437	628	612	792	8
y	441	619	446	628	612	792	8
quinta	451	619	480	628	612	792	8
propuesta,	485	619	532	628	612	792	8
además	321	631	355	640	612	792	8
de	357	631	367	640	612	792	8
la	369	631	377	640	612	792	8
opción	378	631	407	640	612	792	8
de	409	631	420	640	612	792	8
continuar	421	631	464	640	612	792	8
en	466	631	477	640	612	792	8
el	479	631	486	640	612	792	8
estado	488	631	517	640	612	792	8
ac-	518	631	532	640	612	792	8
tual.	321	643	341	652	612	792	8
Con	344	643	362	652	612	792	8
ninguna	365	643	401	652	612	792	8
de	404	643	414	652	612	792	8
estas	417	643	440	652	612	792	8
alternativas	443	643	495	652	612	792	8
se	498	643	507	652	612	792	8
logra	510	643	532	652	612	792	8
cumplir	321	655	355	664	612	792	8
con	358	655	373	664	612	792	8
el	376	655	383	664	612	792	8
volumen	386	655	423	664	612	792	8
de	426	655	436	664	612	792	8
producción	439	655	488	664	612	792	8
planifica-	491	655	532	664	612	792	8
do,	321	667	334	676	612	792	8
no	337	667	348	676	612	792	8
obstante	351	667	389	676	612	792	8
con	392	667	408	676	612	792	8
la	410	667	418	676	612	792	8
segunda	421	667	458	676	612	792	8
propuesta	461	667	506	676	612	792	8
se	508	667	518	676	612	792	8
lo-	521	667	532	676	612	792	8
gran	321	679	341	688	612	792	8
terminar	346	679	385	688	612	792	8
mayor	390	679	418	688	612	792	8
cantidad	423	679	461	688	612	792	8
de	467	679	477	688	612	792	8
pedidos	482	679	516	688	612	792	8
en	521	679	532	688	612	792	8
comparación	321	691	377	700	612	792	8
con	380	691	395	700	612	792	8
el	398	691	405	700	612	792	8
resto	407	691	429	700	612	792	8
y	432	691	436	700	612	792	8
el	439	691	446	700	612	792	8
estado	448	691	477	700	612	792	8
actual.	479	691	510	700	612	792	8
Ade-	512	691	532	700	612	792	8
más,	321	703	342	712	612	792	8
evita	346	703	366	712	612	792	8
que	370	703	386	712	612	792	8
se	390	703	399	712	612	792	8
generen	403	703	437	712	612	792	8
picos	441	703	464	712	612	792	8
de	467	703	478	712	612	792	8
trabajo	481	703	512	712	612	792	8
que	516	703	532	712	612	792	8
contribuyen	321	715	374	724	612	792	8
a	378	715	383	724	612	792	8
aumentar	387	715	430	724	612	792	8
la	434	715	442	724	612	792	8
fatiga	446	715	470	724	612	792	8
de	474	715	485	724	612	792	8
los	488	715	501	724	612	792	8
traba-	505	715	532	724	612	792	8
Rev.	204	745	223	754	612	792	8
Téc.	226	745	243	754	612	792	8
Ing.	246	745	263	754	612	792	8
Univ.	266	745	289	754	612	792	8
Zulia.	292	745	317	754	612	792	8
Vol.	320	745	337	754	612	792	8
36,	340	745	354	754	612	792	8
No.	357	745	372	754	612	792	8
2,	374	745	383	754	612	792	8
2013	386	745	408	754	612	792	8
Beneficios	80	84	125	93	612	792	9
de	127	84	138	93	612	792	9
mejoras	141	84	175	93	612	792	9
ergonómicas	178	84	234	93	612	792	9
jadores.	80	113	115	122	612	792	9
Dentro	120	113	151	122	612	792	9
del	155	113	168	122	612	792	9
segundo	173	113	210	122	612	792	9
grupo	215	113	241	122	612	792	9
(requieren	245	113	291	122	612	792	9
inversión)	80	125	124	134	612	792	9
se	129	125	138	134	612	792	9
encuentran	143	125	195	134	612	792	9
la	200	125	208	134	612	792	9
tercera,	213	125	247	134	612	792	9
cuarta	252	125	281	134	612	792	9
y	286	125	291	134	612	792	9
sexta	80	137	103	146	612	792	9
propuesta.	107	137	155	146	612	792	9
Con	158	137	176	146	612	792	9
estas	180	137	203	146	612	792	9
se	206	137	216	146	612	792	9
logra	219	137	242	146	612	792	9
cumplir	245	137	280	146	612	792	9
el	283	137	291	146	612	792	9
volumen	80	149	118	158	612	792	9
de	120	149	130	158	612	792	9
producción	132	149	183	158	612	792	9
planificado	185	149	234	158	612	792	9
y	236	149	241	158	612	792	9
se	243	149	252	158	612	792	9
mejoran	254	149	291	158	612	792	9
las	80	161	93	170	612	792	9
condiciones	95	161	148	170	612	792	9
de	150	161	160	170	612	792	9
trabajo.	163	161	197	170	612	792	9
La	200	161	210	170	612	792	9
sexta	213	161	236	170	612	792	9
propuesta	238	161	283	170	612	792	9
a	286	161	291	170	612	792	9
criterio	80	173	112	182	612	792	9
de	114	173	125	182	612	792	9
los	127	173	140	182	612	792	9
autores	142	173	176	182	612	792	9
es	178	173	188	182	612	792	9
la	190	173	198	182	612	792	9
más	201	173	219	182	612	792	9
conveniente,	222	173	278	182	612	792	9
ya	281	173	291	182	612	792	9
que	80	185	96	194	612	792	9
integra	99	185	130	194	612	792	9
todas	133	185	157	194	612	792	9
las	160	185	173	194	612	792	9
medidas	175	185	213	194	612	792	9
que	215	185	232	194	612	792	9
benefician	234	185	280	194	612	792	9
al	283	185	291	194	612	792	9
trabajador	80	197	127	206	612	792	9
desde	129	197	154	206	612	792	9
la	157	197	165	206	612	792	9
perspectiva	167	197	218	206	612	792	9
de	220	197	230	206	612	792	9
la	232	197	240	206	612	792	9
Ergonomía	242	197	291	206	612	792	9
y	80	209	85	218	612	792	9
la	88	209	96	218	612	792	9
Seguridad	99	209	144	218	612	792	9
y	147	209	152	218	612	792	9
Salud	155	209	181	218	612	792	9
Ocupacional	184	209	240	218	612	792	9
y	242	209	247	218	612	792	9
al	250	209	258	218	612	792	9
mismo	261	209	291	218	612	792	9
tiempo	80	221	110	230	612	792	9
mejora	113	221	144	230	612	792	9
la	146	221	154	230	612	792	9
producción.	157	221	210	230	612	792	9
Queda	213	221	243	230	612	792	9
a	245	221	251	230	612	792	9
conside-	253	221	291	230	612	792	9
ración	80	233	108	242	612	792	9
de	111	233	121	242	612	792	9
la	124	233	132	242	612	792	9
empresa	135	233	173	242	612	792	9
objeto	176	233	203	242	612	792	9
de	206	233	216	242	612	792	9
estudio	219	233	252	242	612	792	9
la	255	233	263	242	612	792	9
selec-	265	233	291	242	612	792	9
ción	80	245	99	254	612	792	9
de	100	245	111	254	612	792	9
la	113	245	121	254	612	792	9
propuesta	123	245	168	254	612	792	9
a	170	245	175	254	612	792	9
implementar.	177	245	236	254	612	792	9
Para	238	245	258	254	612	792	9
ello	260	245	275	254	612	792	9
de-	277	245	291	254	612	792	9
ben	80	257	96	266	612	792	9
considerar	99	257	146	266	612	792	9
factores	148	257	183	266	612	792	9
económicos,	185	257	240	266	612	792	9
legales,	242	257	275	266	612	792	9
so-	277	257	291	266	612	792	9
ciales,	80	269	108	278	612	792	9
ergonómicos,	111	269	170	278	612	792	9
de	173	269	184	278	612	792	9
seguridad	187	269	231	278	612	792	9
y	234	269	239	278	612	792	9
salud	242	269	266	278	612	792	9
en	270	269	280	278	612	792	9
el	283	269	291	278	612	792	9
trabajo,	80	281	115	290	612	792	9
entre	117	281	140	290	612	792	9
otros,	143	281	169	290	612	792	9
que	172	281	188	290	612	792	9
pudieran	191	281	231	290	612	792	9
incidir	234	281	262	290	612	792	9
direc-	265	281	291	290	612	792	9
tamente	80	293	116	302	612	792	9
en	120	293	131	302	612	792	9
la	134	293	142	302	612	792	9
empresa	146	293	184	302	612	792	9
y	187	293	192	302	612	792	9
en	196	293	207	302	612	792	9
particular	210	293	255	302	612	792	9
en	258	293	269	302	612	792	9
esta	273	293	291	302	612	792	9
área	80	305	99	314	612	792	9
de	102	305	113	314	612	792	9
producción.	116	305	169	314	612	792	9
Conclusiones	144	335	227	347	612	792	9
La	104	358	115	367	612	792	9
aplicación	118	358	163	367	612	792	9
de	167	358	177	367	612	792	9
la	181	358	189	367	612	792	9
Ergonomía	192	358	240	367	612	792	9
ha	244	358	255	367	612	792	9
demos-	259	358	291	367	612	792	9
trado	80	370	103	379	612	792	9
ser	106	370	119	379	612	792	9
un	122	370	134	379	612	792	9
enfoque	137	370	171	379	612	792	9
que	174	370	190	379	612	792	9
genera	193	370	222	379	612	792	9
beneficios	225	370	268	379	612	792	9
para	271	370	291	379	612	792	9
las	80	382	93	391	612	792	9
organizaciones,	96	382	164	391	612	792	9
sin	167	382	180	391	612	792	9
embargo	183	382	221	391	612	792	9
la	224	382	232	391	612	792	9
introducción	235	382	291	391	612	792	9
de	80	394	90	403	612	792	9
esta	93	394	111	403	612	792	9
disciplina	114	394	157	403	612	792	9
científica	160	394	199	403	612	792	9
en	202	394	213	403	612	792	9
países	216	394	244	403	612	792	9
en	247	394	257	403	612	792	9
vías	260	394	278	403	612	792	9
de	281	394	291	403	612	792	9
desarrollo	80	406	124	415	612	792	9
es	125	406	135	415	612	792	9
aún	137	406	154	415	612	792	9
incipiente.	156	406	202	415	612	792	9
Esto	204	406	223	415	612	792	9
está	225	406	243	415	612	792	9
dado	245	406	266	415	612	792	9
entre	268	406	291	415	612	792	9
muchas	80	418	115	427	612	792	9
razones	117	418	151	427	612	792	9
por	152	418	167	427	612	792	9
el	169	418	176	427	612	792	9
desconocimiento	178	418	251	427	612	792	9
de	253	418	263	427	612	792	9
los	265	418	277	427	612	792	9
di-	279	418	291	427	612	792	9
rectivos	80	430	114	439	612	792	9
de	117	430	127	439	612	792	9
los	129	430	142	439	612	792	9
beneficios	144	430	188	439	612	792	9
que	191	430	207	439	612	792	9
se	209	430	219	439	612	792	9
obtienen	221	430	259	439	612	792	9
con	262	430	278	439	612	792	9
su	280	430	291	439	612	792	9
aplicación,	80	442	127	451	612	792	9
la	129	442	137	451	612	792	9
no	139	442	150	451	612	792	9
existencia	152	442	196	451	612	792	9
de	197	442	208	451	612	792	9
un	210	442	222	451	612	792	9
marco	223	442	251	451	612	792	9
legal	253	442	273	451	612	792	9
que	275	442	291	451	612	792	9
obligue	80	454	112	463	612	792	9
su	114	454	125	463	612	792	9
introducción	128	454	183	463	612	792	9
en	186	454	197	463	612	792	9
la	199	454	207	463	612	792	9
empresa,	210	454	250	463	612	792	9
la	252	454	260	463	612	792	9
caren-	263	454	291	463	612	792	9
cia	80	466	93	475	612	792	9
de	95	466	106	475	612	792	9
personal	108	466	146	475	612	792	9
calificado	149	466	190	475	612	792	9
en	193	466	204	475	612	792	9
esta	206	466	224	475	612	792	9
temática	227	466	265	475	612	792	9
y	267	466	272	475	612	792	9
a	275	466	280	475	612	792	9
la	283	466	291	475	612	792	9
escasez	80	478	113	487	612	792	9
de	115	478	125	487	612	792	9
esfuerzos	127	478	168	487	612	792	9
dirigidos	170	478	208	487	612	792	9
a	210	478	215	487	612	792	9
cuantificar	217	478	265	487	612	792	9
el	267	478	274	487	612	792	9
im-	276	478	291	487	612	792	9
pacto	80	490	104	499	612	792	9
sobre	108	490	132	499	612	792	9
indicadores	135	490	186	499	612	792	9
empresariales.	190	490	254	499	612	792	9
En	257	490	270	499	612	792	9
este	273	490	291	499	612	792	9
estudio	80	502	112	511	612	792	9
se	116	502	125	511	612	792	9
muestra	129	502	165	511	612	792	9
como	169	502	192	511	612	792	9
el	196	502	203	511	612	792	9
empleo	206	502	238	511	612	792	9
de	241	502	251	511	612	792	9
técnicas	255	502	291	511	612	792	9
cuantitativas	80	514	137	523	612	792	9
es	140	514	149	523	612	792	9
de	152	514	162	523	612	792	9
gran	165	514	185	523	612	792	9
utilidad	187	514	221	523	612	792	9
para	224	514	244	523	612	792	9
mostrar	246	514	281	523	612	792	9
el	284	514	291	523	612	792	9
impacto	80	526	115	535	612	792	9
en	118	526	129	535	612	792	9
la	132	526	140	535	612	792	9
producción	143	526	192	535	612	792	9
de	195	526	206	535	612	792	9
mejoras	209	526	244	535	612	792	9
ergonómi-	247	526	291	535	612	792	9
cas,	80	538	97	547	612	792	9
siendo	100	538	129	547	612	792	9
este	131	538	148	547	612	792	9
un	151	538	163	547	612	792	9
enfoque	165	538	200	547	612	792	9
que	202	538	218	547	612	792	9
facilita	221	538	250	547	612	792	9
su	253	538	264	547	612	792	9
intro-	266	538	291	547	612	792	9
ducción	80	550	115	559	612	792	9
en	118	550	128	559	612	792	9
las	131	550	144	559	612	792	9
empresas.	147	550	191	559	612	792	9
Referencias	105	580	178	591	612	792	9
bibliográficas	182	580	265	591	612	792	9
191	515	84	532	93	612	792	9
3.	321	113	329	122	612	792	9
Koningsveld,	339	113	395	122	612	792	9
E.A.P.,	400	113	429	122	612	792	9
P.J.M.	434	113	461	122	612	792	9
Settels,	466	113	498	122	612	792	9
y	503	113	508	122	612	792	9
R.N.	513	113	532	122	612	792	9
Pikaar:	339	125	370	134	612	792	9
“Meeting	375	125	413	134	612	792	9
Diversity	417	125	456	134	612	792	9
in	461	125	469	134	612	792	9
Ergonomics”,	474	125	532	134	612	792	9
en	339	137	350	146	612	792	9
Meeting	357	137	391	146	612	792	9
Diversity	399	137	437	146	612	792	9
in	445	137	453	146	612	792	9
Ergonomics,	461	137	515	146	612	792	9
K.	523	137	532	146	612	792	9
Pikaar,	339	149	370	158	612	792	9
and	372	149	389	158	612	792	9
Settels,	392	149	424	158	612	792	9
Editor	427	149	454	158	612	792	9
p.	457	149	466	158	612	792	9
1-12,	469	149	492	158	612	792	9
2007.	495	149	520	158	612	792	9
4.	321	164	329	173	612	792	9
Kuorinka,	339	164	383	173	612	792	9
I.	389	164	395	173	612	792	9
y	401	164	406	173	612	792	9
L.	412	164	421	173	612	792	9
Forcier:	427	164	461	173	612	792	9
“Work	467	164	493	173	612	792	9
Related	499	164	532	173	612	792	9
Musculoskeletal	339	176	410	185	612	792	9
Disorders	413	176	456	185	612	792	9
(WMSDs):	459	176	502	185	612	792	9
A	505	176	511	185	612	792	9
Ref-	514	176	532	185	612	792	9
erence	339	188	368	197	612	792	9
Book	370	188	392	197	612	792	9
for	395	188	407	197	612	792	9
Prevention.”,	409	188	465	197	612	792	9
Taylor	468	188	495	197	612	792	9
&	498	188	505	197	612	792	9
Fran-	507	188	532	197	612	792	9
cis,	339	200	354	209	612	792	9
London,	357	200	393	209	612	792	9
1995.	395	200	421	209	612	792	9
5.	321	215	329	224	612	792	9
NIOSH:	339	215	372	224	612	792	9
“Musculoskeletal	381	215	455	224	612	792	9
Disorders	464	215	507	224	612	792	9
and	515	215	532	224	612	792	9
Workplace	339	227	384	236	612	792	9
Factors:	392	227	427	236	612	792	9
A	434	227	440	236	612	792	9
Critical	447	227	480	236	612	792	9
Review	487	227	517	236	612	792	9
of	524	227	532	236	612	792	9
Epidemiologic	339	239	400	248	612	792	9
Evidence	407	239	447	248	612	792	9
for	454	239	466	248	612	792	9
Work-Related	473	239	532	248	612	792	9
Musculoskeletal	339	251	410	260	612	792	9
Disorders	414	251	456	260	612	792	9
of	459	251	467	260	612	792	9
the	471	251	485	260	612	792	9
Neck,	488	251	512	260	612	792	9
Up-	516	251	532	260	612	792	9
per	339	263	353	272	612	792	9
Extremity,	356	263	402	272	612	792	9
and	404	263	421	272	612	792	9
Low	423	263	441	272	612	792	9
Back”.	443	263	472	272	612	792	9
(97)	474	263	491	272	612	792	9
(1997)	493	263	521	272	612	792	9
p.	523	263	532	272	612	792	9
97-147.	339	275	373	284	612	792	9
6.	321	290	329	299	612	792	9
Work,	339	290	364	299	612	792	9
E.A.f.S.a.H.a.:	374	290	437	299	612	792	9
“OSH	447	290	470	299	612	792	9
in	480	290	489	299	612	792	9
figures:	499	290	532	299	612	792	9
Work-related	339	302	395	311	612	792	9
musculoskeletal	401	302	472	311	612	792	9
disorders	477	302	518	311	612	792	9
in	523	302	532	311	612	792	9
the	339	314	353	323	612	792	9
EU-Facts	356	314	397	323	612	792	9
and	400	314	416	323	612	792	9
figures”.	419	314	456	323	612	792	9
(2010)	459	314	486	323	612	792	9
p.	489	314	498	323	612	792	9
3-176.	500	314	529	323	612	792	9
7.	321	329	329	338	612	792	9
Scott,	339	329	364	338	612	792	9
P.,	367	329	378	338	612	792	9
K.	381	329	390	338	612	792	9
Kogi,	393	329	415	338	612	792	9
y	417	329	422	338	612	792	9
B.	425	329	434	338	612	792	9
McPhee:	437	329	474	338	612	792	9
“Ergonomics	477	329	532	338	612	792	9
guidelines	339	341	384	350	612	792	9
for	385	341	397	350	612	792	9
occupational	399	341	455	350	612	792	9
health	457	341	485	350	612	792	9
practice	487	341	522	350	612	792	9
in	523	341	532	350	612	792	9
industrially	339	353	390	362	612	792	9
developing	393	353	439	362	612	792	9
countries”.	442	353	490	362	612	792	9
(2010)	493	353	520	362	612	792	9
p.	523	353	532	362	612	792	9
1-26.	339	365	362	374	612	792	9
8.	321	380	329	389	612	792	9
Colombini,	339	380	387	389	612	792	9
D.	391	380	401	389	612	792	9
y	406	380	411	389	612	792	9
E.	415	380	424	389	612	792	9
Occhipinti:	429	380	477	389	612	792	9
“Preventing	482	380	532	389	612	792	9
upper	339	392	365	401	612	792	9
limb	372	392	391	401	612	792	9
work-related	398	392	454	401	612	792	9
musculoskeletal	460	392	532	401	612	792	9
disorders	339	404	380	413	612	792	9
(UL-WMSDS):	383	404	444	413	612	792	9
New	447	404	466	413	612	792	9
approaches	469	404	520	413	612	792	9
in	523	404	532	413	612	792	9
job	339	416	352	425	612	792	9
(re)design	357	416	399	425	612	792	9
and	404	416	421	425	612	792	9
current	425	416	458	425	612	792	9
trends	463	416	491	425	612	792	9
in	496	416	504	425	612	792	9
stan-	509	416	532	425	612	792	9
dardization”.	339	428	395	437	612	792	9
Applied	398	428	431	437	612	792	9
Ergonomics,	433	428	488	437	612	792	9
37	490	428	502	437	612	792	9
(2006)	504	428	532	437	612	792	9
p.	339	440	347	449	612	792	9
441-450.	350	440	390	449	612	792	9
9.	321	455	329	464	612	792	9
Lieberman,	339	455	389	464	612	792	9
G.J.	392	455	410	464	612	792	9
y	413	455	418	464	612	792	9
F.S.	421	455	438	464	612	792	9
Hillier:	441	455	470	464	612	792	9
“Introduction	473	455	532	464	612	792	9
to	339	467	347	476	612	792	9
Operations	349	467	398	476	612	792	9
Research”.	399	467	446	476	612	792	9
Seventh	448	467	483	476	612	792	9
Edition	485	467	517	476	612	792	9
ed,	519	467	532	476	612	792	9
Thomas	339	479	374	488	612	792	9
Casson,	377	479	412	488	612	792	9
New	415	479	433	488	612	792	9
York	436	479	456	488	612	792	9
2001.	459	479	484	488	612	792	9
10.	321	494	335	503	612	792	9
Meister,	339	494	374	503	612	792	9
D.:	377	494	390	503	612	792	9
“Simulation	393	494	445	503	612	792	9
and	449	494	465	503	612	792	9
Modelling”,	469	494	518	503	612	792	9
en	521	494	532	503	612	792	9
Evaluation	339	506	386	515	612	792	9
of	389	506	397	515	612	792	9
Human	399	506	432	515	612	792	9
Work:	434	506	459	515	612	792	9
A	461	506	467	515	612	792	9
practical	470	506	508	515	612	792	9
ergo-	510	506	532	515	612	792	9
nomics	339	518	370	527	612	792	9
methodology,	377	518	435	527	612	792	9
J.R.	442	518	459	527	612	792	9
Wilson	466	518	495	527	612	792	9
y	502	518	507	527	612	792	9
E.N.	513	518	532	527	612	792	9
Corlett,	339	530	372	539	612	792	9
Editors	375	530	406	539	612	792	9
p.	409	530	418	539	612	792	9
202-228,	421	530	461	539	612	792	9
2001.	463	530	489	539	612	792	9
11.	321	545	335	554	612	792	9
Park,	339	545	362	554	612	792	9
H.	365	545	375	554	612	792	9
y	378	545	383	554	612	792	9
P.A.	386	545	403	554	612	792	9
Fishwick:	406	545	448	554	612	792	9
“A	451	545	460	554	612	792	9
GPU-Based	463	545	514	554	612	792	9
Ap-	517	545	532	554	612	792	9
plication	339	557	377	566	612	792	9
Framework	382	557	431	566	612	792	9
Supporting	436	557	485	566	612	792	9
Fast	490	557	509	566	612	792	9
Dis-	514	557	532	566	612	792	9
crete-Event	339	569	389	578	612	792	9
Simulation”.	392	569	447	578	612	792	9
Simulation,	450	569	501	578	612	792	9
86(10)	504	569	532	578	612	792	9
(2010)	339	581	367	590	612	792	9
p.	370	581	378	590	612	792	9
613–628.	381	581	422	590	612	792	9
1.	80	603	88	612	612	792	9
Wilson,	98	603	130	612	612	792	9
J.R.:	134	603	155	612	612	792	9
“Fundamentals	158	603	226	612	612	792	9
of	229	603	237	612	612	792	9
ergonomics	241	603	291	612	612	792	9
in	98	615	107	624	612	792	9
theory	109	615	137	624	612	792	9
and	139	615	156	624	612	792	9
practice”.	158	615	199	624	612	792	9
Applied	201	615	234	624	612	792	9
Ergonomics,	236	615	291	624	612	792	9
31	98	627	109	636	612	792	9
(2000)	112	627	140	636	612	792	9
p.	143	627	151	636	612	792	9
557-568.	154	627	194	636	612	792	9
12.	321	596	335	605	612	792	9
Padhi,	339	596	367	605	612	792	9
S.S.	370	596	388	605	612	792	9
y	391	596	396	605	612	792	9
P.K.J.	400	596	425	605	612	792	9
Mohapatra:	429	596	479	605	612	792	9
“A	483	596	492	605	612	792	9
Discrete	496	596	532	605	612	792	9
Event	339	608	364	617	612	792	9
Simulation	371	608	419	617	612	792	9
Model	425	608	451	617	612	792	9
for	458	608	470	617	612	792	9
Awarding	476	608	518	617	612	792	9
of	524	608	532	617	612	792	9
Works	339	620	366	629	612	792	9
Contract	370	620	408	629	612	792	9
in	412	620	421	629	612	792	9
the	425	620	439	629	612	792	9
Government-A	443	620	507	629	612	792	9
Case	511	620	532	629	612	792	9
Study”.	339	632	371	641	612	792	9
(2008)	374	632	402	641	612	792	9
p.	405	632	413	641	612	792	9
284-293.	416	632	456	641	612	792	9
2.	80	642	88	651	612	792	9
Karwowski,	98	642	149	651	612	792	9
W.:	155	642	169	651	612	792	9
“Ergonomics	175	642	230	651	612	792	9
and	236	642	253	651	612	792	9
human	259	642	291	651	612	792	9
factors:	98	654	131	663	612	792	9
the	133	654	147	663	612	792	9
paradigms	150	654	196	663	612	792	9
for	198	654	210	663	612	792	9
science,	213	654	247	663	612	792	9
engineer-	250	654	291	663	612	792	9
ing,	98	666	114	675	612	792	9
design,	118	666	149	675	612	792	9
technology	152	666	199	675	612	792	9
and	203	666	220	675	612	792	9
management	223	666	280	675	612	792	9
of	283	666	291	675	612	792	9
human-compatible	98	678	181	687	612	792	9
systems”.	188	678	230	687	612	792	9
Ergonomics,	236	678	291	687	612	792	9
48(5)	98	690	120	699	612	792	9
(2005)	123	690	151	699	612	792	9
p.	154	690	162	699	612	792	9
436-463.	165	690	205	699	612	792	9
13.	321	647	335	656	612	792	9
Amores,	339	647	375	656	612	792	9
Y.G.:	377	647	398	656	612	792	9
“Estudio	400	647	437	656	612	792	9
ergonómico	439	647	489	656	612	792	9
en	491	647	502	656	612	792	9
el	504	647	511	656	612	792	9
área	513	647	532	656	612	792	9
de	339	659	349	668	612	792	9
Armado	352	659	386	668	612	792	9
de	389	659	399	668	612	792	9
la	401	659	409	668	612	792	9
UEB	412	659	432	668	612	792	9
Catering	434	659	472	668	612	792	9
Habana”.	474	659	515	668	612	792	9
Fa-	517	659	532	668	612	792	9
cultad	339	671	367	680	612	792	9
de	373	671	383	680	612	792	9
Ingeniería	390	671	433	680	612	792	9
Industrial	440	671	483	680	612	792	9
(2010)	489	671	517	680	612	792	9
p.	523	671	532	680	612	792	9
23-91.	339	683	368	692	612	792	9
Rev.	204	745	223	754	612	792	9
Téc.	226	745	243	754	612	792	9
Ing.	246	745	263	754	612	792	9
Univ.	266	745	289	754	612	792	9
Zulia.	292	745	317	754	612	792	9
Vol.	320	745	337	754	612	792	9
36,	340	745	354	754	612	792	9
No.	357	745	372	754	612	792	9
2,	374	745	383	754	612	792	9
2013	386	745	408	754	612	792	9
192	80	84	97	93	612	792	10
Rodríguez	440	84	484	93	612	792	10
Ruíz	486	84	506	93	612	792	10
y	509	84	514	93	612	792	10
col.	517	84	532	93	612	792	10
14.	80	113	94	122	612	792	10
Corlett,	98	113	131	122	612	792	10
E.N.	133	113	152	122	612	792	10
y	155	113	160	122	612	792	10
R.P.	162	113	180	122	612	792	10
Bishop:	182	113	216	122	612	792	10
“A	218	113	228	122	612	792	10
Technique	231	113	276	122	612	792	10
for	279	113	291	122	612	792	10
Assessing	98	125	141	134	612	792	10
Postural	146	125	183	134	612	792	10
Discomfort”.	188	125	242	134	612	792	10
Ergonom-	248	125	291	134	612	792	10
ics,	98	137	113	146	612	792	10
19(2)	116	137	138	146	612	792	10
(1976)	141	137	169	146	612	792	10
p.	171	137	180	146	612	792	10
175-182.	183	137	223	146	612	792	10
19.	321	113	335	122	612	792	10
Konz,	339	113	364	122	612	792	10
S.A.	366	113	383	122	612	792	10
y	386	113	390	122	612	792	10
S.	392	113	401	122	612	792	10
Johnson:	403	113	444	122	612	792	10
“Work	446	113	472	122	612	792	10
desing:	474	113	506	122	612	792	10
occu-	508	113	532	122	612	792	10
pational	339	125	375	134	612	792	10
ergonomics”.	383	125	440	134	612	792	10
6th	448	125	463	134	612	792	10
ed,	472	125	485	134	612	792	10
Holcomb	493	125	532	134	612	792	10
Hathway,	339	137	381	146	612	792	10
Scottsdale,	384	137	432	146	612	792	10
Arizona,	435	137	471	146	612	792	10
2004.	474	137	499	146	612	792	10
15.	80	152	94	161	612	792	10
Rodríguez,	98	152	145	161	612	792	10
Y.:	148	152	159	161	612	792	10
“ERIN:	163	152	192	161	612	792	10
método	196	152	228	161	612	792	10
práctico	232	152	267	161	612	792	10
para	271	152	291	161	612	792	10
evaluar	98	164	131	173	612	792	10
la	133	164	141	173	612	792	10
exposición	144	164	190	173	612	792	10
a	193	164	198	173	612	792	10
factores	201	164	236	173	612	792	10
de	239	164	249	173	612	792	10
riesgo	252	164	278	173	612	792	10
de	281	164	291	173	612	792	10
desórdenes	98	176	148	185	612	792	10
músculo-esqueléticos”.	154	176	255	185	612	792	10
Depar-	261	176	291	185	612	792	10
tamento	98	188	134	197	612	792	10
Ingeniería	141	188	185	197	612	792	10
Industrial,	191	188	238	197	612	792	10
Doctor	244	188	274	197	612	792	10
en	280	188	291	197	612	792	10
Ciencias	98	200	135	209	612	792	10
Técnicas	138	200	176	209	612	792	10
(2011)	179	200	207	209	612	792	10
p.	210	200	218	209	612	792	10
1-168.	221	200	250	209	612	792	10
20.	321	152	335	161	612	792	10
Niebel,	339	152	369	161	612	792	10
B.	372	152	381	161	612	792	10
y	384	152	389	161	612	792	10
A.	391	152	400	161	612	792	10
Freivalds:	403	152	446	161	612	792	10
“Diseño	449	152	482	161	612	792	10
del	485	152	498	161	612	792	10
trabajo	501	152	532	161	612	792	10
manual”,	339	164	379	173	612	792	10
en	383	164	394	173	612	792	10
Métodos,	398	164	438	173	612	792	10
estándares	442	164	490	173	612	792	10
y	494	164	499	173	612	792	10
diseño	503	164	532	173	612	792	10
del	339	176	352	185	612	792	10
trabajo.	357	176	391	185	612	792	10
Ingeniería	395	176	439	185	612	792	10
Industrial	444	176	487	185	612	792	10
181-232.	492	176	532	185	612	792	10
Alfaomega,	339	188	387	197	612	792	10
2004.	390	188	415	197	612	792	10
16.	80	215	94	224	612	792	10
Cochran,	98	215	138	224	612	792	10
D.J.,	141	215	163	224	612	792	10
y	165	215	170	224	612	792	10
otros:	173	215	198	224	612	792	10
“Guide	201	215	231	224	612	792	10
for	234	215	246	224	612	792	10
Videotap-	249	215	291	224	612	792	10
ing	98	227	111	236	612	792	10
and	115	227	132	236	612	792	10
Gathering	136	227	180	236	612	792	10
Data	183	227	205	236	612	792	10
on	208	227	219	236	612	792	10
Jobs	223	227	244	236	612	792	10
Anlysis	248	227	279	236	612	792	10
of	283	227	291	236	612	792	10
Risks	98	239	122	248	612	792	10
of	125	239	133	248	612	792	10
Musculoskeletal	136	239	207	248	612	792	10
Disorders”,	210	239	259	248	612	792	10
en	261	239	272	248	612	792	10
The	275	239	291	248	612	792	10
Occupational	98	251	156	260	612	792	10
Ergonomics	164	251	216	260	612	792	10
Handbook,	224	251	272	260	612	792	10
W.	280	251	291	260	612	792	10
Karwoski	98	263	139	272	612	792	10
y	142	263	147	272	612	792	10
W.S.	150	263	170	272	612	792	10
Marras,	173	263	207	272	612	792	10
Editors	210	263	242	272	612	792	10
p.	245	263	253	272	612	792	10
511-24.	257	263	291	272	612	792	10
University	98	275	143	284	612	792	10
of	146	275	154	284	612	792	10
Nebraska-Lincoln,	157	275	237	284	612	792	10
Boca	240	275	262	284	612	792	10
Ratón	265	275	291	284	612	792	10
Florida,	98	287	132	296	612	792	10
1999.	135	287	160	296	612	792	10
17.	80	302	94	311	612	792	10
Bernard,	98	302	137	311	612	792	10
T.E.	147	302	165	311	612	792	10
Anthropometry:	175	302	244	311	612	792	10
Analysis	254	302	291	311	612	792	10
Package	98	314	134	323	612	792	10
V2.1	139	314	160	323	612	792	10
2009	165	314	187	323	612	792	10
21	193	314	204	323	612	792	10
de	210	314	220	323	612	792	10
Julio	225	314	247	323	612	792	10
de	253	314	263	323	612	792	10
2009	269	314	291	323	612	792	10
[citado	98	326	127	335	612	792	10
2010	132	326	154	335	612	792	10
1	158	326	164	335	612	792	10
de	168	326	178	335	612	792	10
octubre];	183	326	222	335	612	792	10
Disponible	226	326	273	335	612	792	10
en:	277	326	291	335	612	792	10
http://personal.health.usf.edu/tbernard/	98	338	284	347	612	792	10
regotools/index.html.	98	350	193	359	612	792	10
18.	80	365	94	374	612	792	10
Chaurand,	98	365	145	374	612	792	10
R.Á.,	150	365	171	374	612	792	10
L.R.P.	175	365	200	374	612	792	10
León,	204	365	228	374	612	792	10
y	232	365	237	374	612	792	10
E.L.G.	241	365	269	374	612	792	10
Mu-	273	365	291	374	612	792	10
ñoz:	98	377	116	386	612	792	10
“Dimensiones	121	377	181	386	612	792	10
antropométricas	185	377	257	386	612	792	10
de	262	377	272	386	612	792	10
po-	277	377	291	386	612	792	10
blación	98	389	130	398	612	792	10
latinoamericana”.	136	389	213	398	612	792	10
2da	219	389	235	398	612	792	10
edición	241	389	272	398	612	792	10
ed,	278	389	291	398	612	792	10
Guadalajara,	98	401	155	410	612	792	10
México,	158	401	191	410	612	792	10
2007.	194	401	219	410	612	792	10
21.	321	203	335	212	612	792	10
Colombini,	339	203	387	212	612	792	10
D.,	391	203	404	212	612	792	10
y	409	203	414	212	612	792	10
otros:	419	203	444	212	612	792	10
“Exposure	449	203	494	212	612	792	10
Assess-	499	203	532	212	612	792	10
ment	339	215	361	224	612	792	10
of	363	215	371	224	612	792	10
Upper	373	215	400	224	612	792	10
Limb	402	215	424	224	612	792	10
Repetitive	426	215	469	224	612	792	10
Movements:	471	215	524	224	612	792	10
A	526	215	532	224	612	792	10
Consensus	339	227	387	236	612	792	10
Document”.	391	227	443	236	612	792	10
International	446	227	503	236	612	792	10
Ency-	506	227	532	236	612	792	10
clopedia	339	239	375	248	612	792	10
of	378	239	386	248	612	792	10
Ergonomics	389	239	441	248	612	792	10
and	444	239	460	248	612	792	10
Human	463	239	496	248	612	792	10
Factors	499	239	532	248	612	792	10
(2001)	339	251	367	260	612	792	10
p.	370	251	378	260	612	792	10
55-72.	381	251	410	260	612	792	10
22.	321	266	335	275	612	792	10
Konz,	339	266	364	275	612	792	10
S.:	367	266	379	275	612	792	10
“Work/rest:	382	266	433	275	612	792	10
Part	436	266	454	275	612	792	10
II-.	458	266	470	275	612	792	10
The	473	266	490	275	612	792	10
scientific	493	266	532	275	612	792	10
basis	339	278	362	287	612	792	10
(knowledge	365	278	414	287	612	792	10
base)	417	278	440	287	612	792	10
for	444	278	456	287	612	792	10
the	459	278	473	287	612	792	10
guide	477	278	501	287	612	792	10
1".	504	278	516	287	612	792	10
In-	519	278	532	287	612	792	10
ternational	339	290	387	299	612	792	10
Journal	391	290	426	299	612	792	10
of	430	290	438	299	612	792	10
Industrial	441	290	485	299	612	792	10
Ergonom-	489	290	532	299	612	792	10
ics,	339	302	354	311	612	792	10
22	357	302	368	311	612	792	10
(1998)	371	302	399	311	612	792	10
p.	401	302	410	311	612	792	10
73-99.	413	302	442	311	612	792	10
23.	321	317	335	326	612	792	10
Norman,	339	317	377	326	612	792	10
R.	380	317	389	326	612	792	10
y	392	317	396	326	612	792	10
R.	399	317	408	326	612	792	10
Wells:	411	317	436	326	612	792	10
“Ergonomic	439	317	490	326	612	792	10
Interven-	492	317	532	326	612	792	10
tions	339	329	361	338	612	792	10
for	366	329	378	338	612	792	10
Reducing	382	329	424	338	612	792	10
Musculoskeletal	428	329	500	338	612	792	10
Disor-	505	329	532	338	612	792	10
ders:	339	341	361	350	612	792	10
An	365	341	377	350	612	792	10
Overview,	381	341	423	350	612	792	10
Related	427	341	460	350	612	792	10
Issues	464	341	492	350	612	792	10
and	496	341	512	350	612	792	10
Fu-	516	341	532	350	612	792	10
ture	339	353	357	362	612	792	10
Directions”.	360	353	412	362	612	792	10
(N2L	414	353	435	362	612	792	10
3G1)	438	353	459	362	612	792	10
(1998)	462	353	489	362	612	792	10
p.	492	353	501	362	612	792	10
1-34.	504	353	527	362	612	792	10
Recibido	405	378	438	386	612	792	10
el	441	378	447	386	612	792	10
26	450	378	460	386	612	792	10
de	462	378	472	386	612	792	10
Marzo	474	378	498	386	612	792	10
de	501	378	510	386	612	792	10
2012	512	378	532	386	612	792	10
En	370	391	381	399	612	792	10
forma	383	391	406	399	612	792	10
revisada	409	391	441	399	612	792	10
el	444	391	450	399	612	792	10
27	453	391	463	399	612	792	10
de	465	391	475	399	612	792	10
Mayo	477	391	498	399	612	792	10
de	501	391	510	399	612	792	10
2013	512	391	532	399	612	792	10
Rev.	204	745	223	754	612	792	10
Téc.	226	745	243	754	612	792	10
Ing.	246	745	263	754	612	792	10
Univ.	266	745	289	754	612	792	10
Zulia.	292	745	317	754	612	792	10
Vol.	320	745	337	754	612	792	10
36,	340	745	354	754	612	792	10
No.	357	745	372	754	612	792	10
2,	374	745	383	754	612	792	10
2013	386	745	408	754	612	792	10
