Rev	390	52	403	66	612	792	1
Obstet	407	52	428	66	612	792	1
Ginecol	432	52	457	66	612	792	1
Venez	461	52	481	66	612	792	1
2012;72(3):171-176	483	52	547	66	612	792	1
Distribución	65	110	164	141	612	792	1
genotipo-específico	169	110	324	141	612	792	1
del	329	110	353	141	612	792	1
virus	358	110	398	141	612	792	1
papiloma	403	110	477	141	612	792	1
humano	482	110	545	141	612	792	1
entre	65	132	105	162	612	792	1
hombres	110	132	178	162	612	792	1
y	183	132	193	162	612	792	1
mujeres	198	132	260	162	612	792	1
de	265	132	284	162	612	792	1
Caracas,	289	132	357	162	612	792	1
Venezuela	361	132	443	162	612	792	1
Lics.	65	169	88	187	612	792	1
Elvia	94	169	120	187	612	792	1
Rivas	123	169	150	187	612	792	1
1*	153	171	160	181	612	792	1
,	160	169	163	187	612	792	1
Silvanna	166	169	208	187	612	792	1
Verlezza	211	169	252	187	612	792	1
1	255	171	258	181	612	792	1
,	258	169	261	187	612	792	1
Mercedes	264	169	311	187	612	792	1
Flores	314	169	345	187	612	792	1
2	348	171	352	181	612	792	1
Departamento	71	195	135	212	612	792	1
de	137	195	148	212	612	792	1
Biología	151	195	188	212	612	792	1
y	191	195	196	212	612	792	1
Diagnóstico	199	195	253	212	612	792	1
Molecular,	255	195	303	212	612	792	1
Laboratorio	305	195	359	212	612	792	1
AVILAB	362	195	398	212	612	792	1
C.A.	401	195	420	212	612	792	1
Clínica	426	195	458	212	612	792	1
El	461	195	471	212	612	792	1
Ávila.	473	195	499	212	612	792	1
Caracas,	505	195	545	212	612	792	1
Venezuela.	65	207	112	224	612	792	1
*elviarb19@gmail.com	117	207	212	224	612	792	1
2	217	209	221	218	612	792	1
Dirección	223	207	267	224	612	792	1
Laboratorio	270	207	323	224	612	792	1
AVILAB	326	207	362	224	612	792	1
C.A.	365	207	384	224	612	792	1
Clínica	390	207	422	224	612	792	1
El	425	207	435	224	612	792	1
Ávila.	438	207	464	224	612	792	1
Caracas,	469	207	509	224	612	792	1
Venezuela	65	219	109	236	612	792	1
1	65	197	68	206	612	792	1
RESUMEN	286	253	326	266	612	792	1
Palabras	122	426	154	439	612	792	1
clave:	156	426	178	439	612	792	1
VPH.	180	426	199	439	612	792	1
Cáncer	204	426	230	439	612	792	1
cervical.	232	426	262	439	612	792	1
Vacuna.	267	426	295	439	612	792	1
SUMMARY	286	445	327	458	612	792	1
Key	122	611	136	623	612	792	1
words:	138	611	162	623	612	792	1
HPV.	164	611	182	623	612	792	1
Cervical	187	611	217	623	612	792	1
cancer.	219	611	244	623	612	792	1
Vaccine.	249	611	278	623	612	792	1
INTRODUCCIÓN	65	632	145	647	612	792	1
En	79	655	91	672	612	792	1
la	94	655	102	672	612	792	1
actualidad,	104	655	152	672	612	792	1
la	154	655	162	672	612	792	1
infección	164	655	205	672	612	792	1
genital	208	655	238	672	612	792	1
causada	240	655	275	672	612	792	1
por	277	655	292	672	612	792	1
el	65	667	73	684	612	792	1
virus	77	667	99	684	612	792	1
de	102	667	113	684	612	792	1
papiloma	116	667	157	684	612	792	1
humano	161	667	197	684	612	792	1
(VPH),	200	667	232	684	612	792	1
se	236	667	245	684	612	792	1
encuentra	249	667	292	684	612	792	1
como	65	679	89	696	612	792	1
una	93	679	109	696	612	792	1
de	112	679	123	696	612	792	1
las	126	679	138	696	612	792	1
infecciones	142	679	192	696	612	792	1
de	195	679	205	696	612	792	1
transmisión	209	679	260	696	612	792	1
sexual	264	679	292	696	612	792	1
más	65	691	83	708	612	792	1
común	87	691	117	708	612	792	1
en	121	691	132	708	612	792	1
Latinoamérica	136	691	199	708	612	792	1
y	204	691	209	708	612	792	1
el	213	691	221	708	612	792	1
Caribe.	226	691	258	708	612	792	1
Se	266	691	277	708	612	792	1
ha	281	691	292	708	612	792	1
determinado	320	632	375	649	612	792	1
que	379	632	395	649	612	792	1
más	398	632	416	649	612	792	1
de	419	632	430	649	612	792	1
la	433	632	441	649	612	792	1
mitad	445	632	470	649	612	792	1
de	474	632	484	649	612	792	1
las	487	632	500	649	612	792	1
mujeres	503	632	538	649	612	792	1
los	320	644	333	661	612	792	1
hombres	336	644	373	661	612	792	1
sexualmente	376	644	431	661	612	792	1
activos	433	644	464	661	612	792	1
son	467	644	482	661	612	792	1
infectados	485	644	530	661	612	792	1
por	532	644	547	661	612	792	1
el	320	656	328	673	612	792	1
VPH	331	656	353	673	612	792	1
en	355	656	366	673	612	792	1
algún	369	656	393	673	612	792	1
momento	396	656	437	673	612	792	1
de	440	656	450	673	612	792	1
sus	453	656	467	673	612	792	1
vidas	470	656	493	673	612	792	1
(1)	496	657	508	672	612	792	1
.	508	656	510	673	612	792	1
Tanto	334	668	359	685	612	792	1
en	360	668	370	685	612	792	1
hombres	371	668	409	685	612	792	1
como	410	668	434	685	612	792	1
en	435	668	446	685	612	792	1
mujeres,	447	668	484	685	612	792	1
las	485	668	497	685	612	792	1
infecciones	498	668	547	685	612	792	1
por	320	680	335	697	612	792	1
VPH	336	680	358	697	612	792	1
en	360	680	370	697	612	792	1
las	372	680	384	697	612	792	1
que	386	680	402	697	612	792	1
se	404	680	413	697	612	792	1
observan	414	680	454	697	612	792	1
lesiones	456	680	491	697	612	792	1
benignas	493	680	532	697	612	792	1
del	534	680	547	697	612	792	1
tracto	320	692	345	709	612	792	1
genital	346	692	375	709	612	792	1
se	376	692	385	709	612	792	1
asocian	386	692	419	709	612	792	1
con	420	692	435	709	612	792	1
genotipos	436	692	478	709	612	792	1
considerados	479	692	536	709	612	792	1
de	537	692	547	709	612	792	1
171	534	724	547	738	612	792	1
E.	271	52	279	67	612	792	2
RIVAS,	282	52	313	67	612	792	2
ET	315	52	327	67	612	792	2
AL	329	52	342	67	612	792	2
bajo	65	80	84	97	612	792	2
riesgo	85	80	112	97	612	792	2
(VPH-BR),	114	80	164	97	612	792	2
manifestándose	166	80	234	97	612	792	2
clínicamente	236	80	292	97	612	792	2
en	65	92	75	109	612	792	2
forma	78	92	104	109	612	792	2
de	107	92	117	109	612	792	2
condilomas	120	92	171	109	612	792	2
o	174	92	179	109	612	792	2
verrugas	182	92	220	109	612	792	2
genitales	223	92	262	109	612	792	2
(2)	264	93	276	108	612	792	2
.	276	92	279	109	612	792	2
Más	79	104	98	121	612	792	2
de	99	104	109	121	612	792	2
14	110	104	121	121	612	792	2
genotipos	122	104	163	121	612	792	2
de	164	104	175	121	612	792	2
VPH	176	104	197	121	612	792	2
están	198	104	220	121	612	792	2
relacionados	221	104	275	121	612	792	2
con	276	104	292	121	612	792	2
proliferaciones	65	116	131	133	612	792	2
epiteliales	133	116	177	133	612	792	2
en	179	116	189	133	612	792	2
las	191	116	203	133	612	792	2
superficies	205	116	252	133	612	792	2
cutáneas	254	116	292	133	612	792	2
y	65	128	70	145	612	792	2
mucosas,	76	128	116	145	612	792	2
que	122	128	138	145	612	792	2
en	143	128	154	145	612	792	2
caso	159	128	178	145	612	792	2
de	184	128	194	145	612	792	2
tornarse	200	128	235	145	612	792	2
persistentes	240	128	292	145	612	792	2
o	65	140	70	157	612	792	2
repetitivas	76	140	123	157	612	792	2
pueden	128	140	161	157	612	792	2
desencadenar	166	140	227	157	612	792	2
la	232	140	240	157	612	792	2
formación	246	140	292	157	612	792	2
de	65	152	75	169	612	792	2
lesiones	79	152	115	169	612	792	2
de	119	152	129	169	612	792	2
tipo	133	152	151	169	612	792	2
maligno.	155	152	193	169	612	792	2
Estos	202	152	226	169	612	792	2
genotipos	230	152	272	169	612	792	2
son	277	152	292	169	612	792	2
considerados	65	164	122	181	612	792	2
de	125	164	135	181	612	792	2
alto	138	164	155	181	612	792	2
riesgo	157	164	184	181	612	792	2
(VPH-AR)	187	164	235	181	612	792	2
(1,3,4).	238	165	267	180	612	792	2
En	79	176	91	193	612	792	2
mujeres,	92	176	130	193	612	792	2
la	131	176	139	193	612	792	2
infección	140	176	180	193	612	792	2
por	182	176	196	193	612	792	2
VPH-AR	197	176	238	193	612	792	2
se	239	176	248	193	612	792	2
encuentra	249	176	292	193	612	792	2
actualmente	65	188	117	205	612	792	2
bien	119	188	137	205	612	792	2
establecida	138	188	187	205	612	792	2
como	188	188	212	205	612	792	2
causante	213	188	251	205	612	792	2
de	252	188	262	205	612	792	2
cáncer	263	188	292	205	612	792	2
de	65	200	75	217	612	792	2
cervical.	79	200	117	217	612	792	2
El	125	200	134	217	612	792	2
VPH-16	137	200	170	217	612	792	2
es	174	200	182	217	612	792	2
el	186	200	193	217	612	792	2
tipo	197	200	212	217	612	792	2
de	216	200	225	217	612	792	2
alto	229	200	244	217	612	792	2
riesgo	248	200	272	217	612	792	2
más	276	200	292	217	612	792	2
común	65	212	92	229	612	792	2
encontrado	93	212	138	229	612	792	2
en	139	212	149	229	612	792	2
casi	150	212	166	229	612	792	2
la	167	212	174	229	612	792	2
mitad	176	212	198	229	612	792	2
de	200	212	209	229	612	792	2
todos	211	212	232	229	612	792	2
los	234	212	245	229	612	792	2
cánceres	247	212	281	229	612	792	2
de	282	212	292	229	612	792	2
cuello	65	224	89	241	612	792	2
uterino,	91	224	122	241	612	792	2
así	124	224	135	241	612	792	2
también	137	224	173	241	612	792	2
el	175	224	182	241	612	792	2
VPH-18,	183	224	219	241	612	792	2
el	221	224	228	241	612	792	2
cual	230	224	247	241	612	792	2
se	248	224	257	241	612	792	2
presenta	259	224	292	241	612	792	2
en	65	236	74	253	612	792	2
un	77	236	87	253	612	792	2
10	89	236	99	253	612	792	2
%	101	236	109	253	612	792	2
a	112	236	116	253	612	792	2
12	118	236	128	253	612	792	2
%	131	236	139	253	612	792	2
de	141	236	151	253	612	792	2
los	153	236	164	253	612	792	2
cánceres	167	236	201	253	612	792	2
de	203	236	213	253	612	792	2
cuello	215	236	239	253	612	792	2
uterino	242	236	270	253	612	792	2
(5,6).	272	237	292	252	612	792	2
En	79	248	91	265	612	792	2
Venezuela	94	248	139	265	612	792	2
no	142	248	153	265	612	792	2
existen	157	248	188	265	612	792	2
datos	191	248	214	265	612	792	2
oficiales	217	248	254	265	612	792	2
sobre	257	248	281	265	612	792	2
la	284	248	292	265	612	792	2
distribución	65	260	117	277	612	792	2
de	119	260	129	277	612	792	2
los	131	260	144	277	612	792	2
genotipos	145	260	188	277	612	792	2
del	189	260	203	277	612	792	2
VPH	204	260	226	277	612	792	2
en	227	260	238	277	612	792	2
la	239	260	247	277	612	792	2
población	248	260	292	277	612	792	2
general	65	272	97	289	612	792	2
y	100	272	106	289	612	792	2
en	109	272	119	289	612	792	2
aquella	122	272	154	289	612	792	2
que	157	272	173	289	612	792	2
padece	176	272	206	289	612	792	2
de	209	272	220	289	612	792	2
cáncer	223	272	251	289	612	792	2
cervical.	254	272	292	289	612	792	2
Para	65	284	84	301	612	792	2
el	86	284	94	301	612	792	2
año	96	284	112	301	612	792	2
2010,	114	284	139	301	612	792	2
se	141	284	150	301	612	792	2
estimó	152	284	181	301	612	792	2
que	183	284	199	301	612	792	2
4	201	284	206	301	612	792	2
116	208	284	224	301	612	792	2
mujeres	226	284	261	301	612	792	2
fueron	263	284	292	301	612	792	2
diagnosticadas	65	296	130	313	612	792	2
con	132	296	148	313	612	792	2
cáncer	150	296	179	313	612	792	2
cervical	181	296	215	313	612	792	2
y	218	296	223	313	612	792	2
1	225	296	231	313	612	792	2
853	233	296	249	313	612	792	2
murieron	252	296	292	313	612	792	2
de	65	308	75	325	612	792	2
la	78	308	86	325	612	792	2
enfermedad,	89	308	144	325	612	792	2
de	147	308	157	325	612	792	2
igual	160	308	182	325	612	792	2
manera	185	308	218	325	612	792	2
es	221	308	230	325	612	792	2
conocido	233	308	273	325	612	792	2
que	276	308	292	325	612	792	2
el	65	320	73	337	612	792	2
cáncer	76	320	104	337	612	792	2
cervical	107	320	142	337	612	792	2
es	145	320	154	337	612	792	2
el	157	320	164	337	612	792	2
segundo	167	320	204	337	612	792	2
más	207	320	224	337	612	792	2
frecuente	227	320	268	337	612	792	2
en	271	320	281	337	612	792	2
el	284	320	292	337	612	792	2
país.	65	332	85	349	612	792	2
En	90	332	102	349	612	792	2
América	104	332	142	349	612	792	2
del	144	332	158	349	612	792	2
Sur,	160	332	178	349	612	792	2
aproximadamente	180	332	259	349	612	792	2
13,2	261	332	280	349	612	792	2
%	283	332	292	349	612	792	2
de	65	344	75	361	612	792	2
las	76	344	89	361	612	792	2
mujeres	90	344	124	361	612	792	2
en	126	344	136	361	612	792	2
la	137	344	145	361	612	792	2
población	146	344	189	361	612	792	2
general	191	344	223	361	612	792	2
están	224	344	246	361	612	792	2
infectadas	248	344	292	361	612	792	2
con	65	356	81	373	612	792	2
el	83	356	91	373	612	792	2
VPH	93	356	115	373	612	792	2
y	118	356	123	373	612	792	2
67,7	126	356	145	373	612	792	2
%	147	356	156	373	612	792	2
de	159	356	169	373	612	792	2
los	172	356	185	373	612	792	2
casos	187	356	211	373	612	792	2
de	213	356	224	373	612	792	2
cáncer	226	356	255	373	612	792	2
cervical	257	356	292	373	612	792	2
invasivo	65	368	102	385	612	792	2
están	105	368	127	385	612	792	2
atribuidos	130	368	174	385	612	792	2
a	176	368	181	385	612	792	2
los	183	368	196	385	612	792	2
genotipos	198	368	241	385	612	792	2
16	244	368	255	385	612	792	2
y	257	368	263	385	612	792	2
18	265	368	276	385	612	792	2
del	278	368	292	385	612	792	2
VPH	65	380	87	397	612	792	2
(5).	89	381	103	396	612	792	2
En	79	392	91	409	612	792	2
hombres,	94	392	134	409	612	792	2
es	137	392	146	409	612	792	2
difícil	149	392	175	409	612	792	2
estimar	178	392	210	409	612	792	2
la	213	392	221	409	612	792	2
incidencia	223	392	268	409	612	792	2
de	271	392	281	409	612	792	2
la	284	392	292	409	612	792	2
infección	65	404	106	421	612	792	2
por	108	404	123	421	612	792	2
VPH,	125	404	150	421	612	792	2
ya	152	404	163	421	612	792	2
que	165	404	181	421	612	792	2
no	184	404	195	421	612	792	2
se	197	404	206	421	612	792	2
han	209	404	225	421	612	792	2
hecho	227	404	253	421	612	792	2
estudios	256	404	292	421	612	792	2
a	65	416	70	433	612	792	2
gran	75	416	95	433	612	792	2
escala	101	416	128	433	612	792	2
y	133	416	139	433	612	792	2
en	145	416	155	433	612	792	2
Venezuela	160	416	206	433	612	792	2
no	212	416	223	433	612	792	2
se	228	416	238	433	612	792	2
encuentran	243	416	292	433	612	792	2
estimaciones	65	428	122	445	612	792	2
al	125	428	133	445	612	792	2
respecto	135	428	172	445	612	792	2
(5,7)	175	429	194	444	612	792	2
.	194	428	197	445	612	792	2
Aún	202	428	221	445	612	792	2
así,	224	428	239	445	612	792	2
infecciones	242	428	292	445	612	792	2
por	65	440	80	457	612	792	2
los	84	440	97	457	612	792	2
denominados	102	440	160	457	612	792	2
VPH-AR,	165	440	208	457	612	792	2
están	213	440	236	457	612	792	2
asociadas	240	440	282	457	612	792	2
a	287	440	292	457	612	792	2
lesiones	65	452	100	469	612	792	2
escamosas	102	452	149	469	612	792	2
preinvasivas	151	452	206	469	612	792	2
del	208	452	222	469	612	792	2
pene	224	452	245	469	612	792	2
(neoplasia	247	452	292	469	612	792	2
intraepitelial	65	464	121	481	612	792	2
del	124	464	137	481	612	792	2
pene)	140	464	165	481	612	792	2
y	168	464	174	481	612	792	2
con	177	464	193	481	612	792	2
el	196	464	204	481	612	792	2
cáncer	207	464	236	481	612	792	2
de	239	464	250	481	612	792	2
pene,	253	464	276	481	612	792	2
así	280	464	292	481	612	792	2
como	65	476	89	493	612	792	2
con	93	476	109	493	612	792	2
las	113	476	125	493	612	792	2
lesiones	130	476	165	493	612	792	2
escamosas	169	476	215	493	612	792	2
preinvasivas	219	476	274	493	612	792	2
del	278	476	292	493	612	792	2
ano	65	488	81	505	612	792	2
(neoplasia	85	488	130	505	612	792	2
intraepitelial	135	488	190	505	612	792	2
anal)	195	488	217	505	612	792	2
y	221	488	226	505	612	792	2
con	231	488	247	505	612	792	2
el	251	488	259	505	612	792	2
cáncer	263	488	292	505	612	792	2
de	65	500	75	517	612	792	2
ano	78	500	94	517	612	792	2
(1)	97	501	108	516	612	792	2
.	108	500	111	517	612	792	2
La	79	512	90	529	612	792	2
prevalencia	91	512	137	529	612	792	2
de	138	512	148	529	612	792	2
infección	149	512	186	529	612	792	2
de	188	512	197	529	612	792	2
VPH	198	512	218	529	612	792	2
varía	219	512	239	529	612	792	2
dependiendo	241	512	292	529	612	792	2
del	65	524	77	541	612	792	2
método	81	524	111	541	612	792	2
de	116	524	125	541	612	792	2
diagnóstico,	130	524	178	541	612	792	2
de	182	524	192	541	612	792	2
la	196	524	203	541	612	792	2
demografía	208	524	253	541	612	792	2
y	258	524	263	541	612	792	2
de	267	524	276	541	612	792	2
las	281	524	292	541	612	792	2
características	65	536	122	553	612	792	2
de	126	536	136	553	612	792	2
comportamiento	141	536	206	553	612	792	2
de	211	536	221	553	612	792	2
la	226	536	233	553	612	792	2
población	238	536	277	553	612	792	2
en	282	536	292	553	612	792	2
estudio.	65	548	96	565	612	792	2
La	98	548	109	565	612	792	2
infección	110	548	147	565	612	792	2
puede	148	548	172	565	612	792	2
ser	173	548	184	565	612	792	2
diagnosticada	186	548	240	565	612	792	2
clínicamente	241	548	292	565	612	792	2
(verrugas),	65	560	108	577	612	792	2
citológicamente	111	560	175	577	612	792	2
(PAp	177	560	197	577	612	792	2
test)	200	560	217	577	612	792	2
o	219	560	224	577	612	792	2
virológicamente	227	560	292	577	612	792	2
(detección	65	572	107	589	612	792	2
de	109	572	118	589	612	792	2
ADN-VPH)	120	572	169	589	612	792	2
(8).	171	573	184	588	612	792	2
La	79	584	91	601	612	792	2
disponibilidad	93	584	156	601	612	792	2
de	158	584	169	601	612	792	2
pruebas	171	584	205	601	612	792	2
moleculares	208	584	261	601	612	792	2
de	263	584	274	601	612	792	2
alta	276	584	292	601	612	792	2
sensibilidad,	65	596	120	613	612	792	2
que	125	596	141	613	612	792	2
permiten	146	596	185	613	612	792	2
la	190	596	198	613	612	792	2
detección	203	596	245	613	612	792	2
de	250	596	260	613	612	792	2
ADN-	264	596	292	613	612	792	2
VPH	65	608	87	625	612	792	2
y	92	608	97	625	612	792	2
la	102	608	110	625	612	792	2
tipificación	114	608	164	625	612	792	2
de	168	608	179	625	612	792	2
los	183	608	196	625	612	792	2
genotipos	201	608	244	625	612	792	2
presentes,	248	608	292	625	612	792	2
proveen	65	620	100	637	612	792	2
la	105	620	113	637	612	792	2
posibilidad	117	620	166	637	612	792	2
de	170	620	181	637	612	792	2
superar	185	620	217	637	612	792	2
las	222	620	234	637	612	792	2
limitaciones	238	620	292	637	612	792	2
del	65	632	78	649	612	792	2
despistaje	81	632	124	649	612	792	2
por	127	632	141	649	612	792	2
citología	144	632	182	649	612	792	2
cervical,	185	632	222	649	612	792	2
con	225	632	241	649	612	792	2
la	243	632	251	649	612	792	2
finalidad	253	632	292	649	612	792	2
de	65	644	75	661	612	792	2
adoptar	78	644	111	661	612	792	2
oportunas	114	644	158	661	612	792	2
medidas	161	644	197	661	612	792	2
terapéuticas,	201	644	256	661	612	792	2
además	259	644	292	661	612	792	2
suministra	65	656	111	673	612	792	2
a	113	656	118	673	612	792	2
las	120	656	133	673	612	792	2
mujeres	135	656	170	673	612	792	2
mayor	172	656	200	673	612	792	2
protección	203	656	249	673	612	792	2
en	252	656	262	673	612	792	2
contra	264	656	292	673	612	792	2
del	65	668	78	685	612	792	2
cáncer	81	668	110	685	612	792	2
cervical.	113	668	150	685	612	792	2
Es	79	680	90	697	612	792	2
importante	94	680	141	697	612	792	2
conocer	145	680	179	697	612	792	2
cuáles	183	680	210	697	612	792	2
son	214	680	229	697	612	792	2
los	233	680	246	697	612	792	2
genotipos	249	680	292	697	612	792	2
virales	65	692	97	709	612	792	2
predominantes	104	692	175	709	612	792	2
en	182	692	193	709	612	792	2
nuestra	199	692	234	709	612	792	2
población,	241	692	292	709	612	792	2
172	65	724	78	738	612	792	2
especialmente	320	80	382	97	612	792	2
los	387	80	400	97	612	792	2
de	405	80	415	97	612	792	2
alto	420	80	436	97	612	792	2
riesgo,	441	80	471	97	612	792	2
para	475	80	494	97	612	792	2
adoptar	499	80	532	97	612	792	2
en	537	80	547	97	612	792	2
consecuencia,	320	92	382	109	612	792	2
la	384	92	392	109	612	792	2
conducta	395	92	435	109	612	792	2
adecuada	438	92	478	109	612	792	2
en	481	92	492	109	612	792	2
cada	494	92	514	109	612	792	2
caso	517	92	537	109	612	792	2
y,	540	92	547	109	612	792	2
en	320	104	331	121	612	792	2
virtud	332	104	359	121	612	792	2
de	361	104	371	121	612	792	2
las	373	104	385	121	612	792	2
vacunas	387	104	422	121	612	792	2
que	424	104	440	121	612	792	2
tenemos	442	104	479	121	612	792	2
a	480	104	485	121	612	792	2
la	487	104	495	121	612	792	2
disposición	497	104	547	121	612	792	2
valorar	320	116	351	133	612	792	2
cuál	355	116	373	133	612	792	2
sería	376	116	397	133	612	792	2
su	400	116	410	133	612	792	2
verdadero	413	116	457	133	612	792	2
impacto	460	116	496	133	612	792	2
en	499	116	509	133	612	792	2
la	513	116	521	133	612	792	2
salud	524	116	547	133	612	792	2
pública	320	128	353	145	612	792	2
(9).	355	129	369	144	612	792	2
Este	334	140	353	157	612	792	2
trabajo	358	140	388	157	612	792	2
tiene	392	140	414	157	612	792	2
como	418	140	443	157	612	792	2
objetivo	447	140	483	157	612	792	2
determinar	487	140	535	157	612	792	2
la	539	140	547	157	612	792	2
distribución	320	152	373	169	612	792	2
de	377	152	388	169	612	792	2
VPH	392	152	414	169	612	792	2
y	418	152	424	169	612	792	2
sus	428	152	443	169	612	792	2
genotipos	447	152	490	169	612	792	2
en	494	152	505	169	612	792	2
hombres	509	152	547	169	612	792	2
y	320	164	326	181	612	792	2
mujeres,	332	164	370	181	612	792	2
a	376	164	381	181	612	792	2
partir	387	164	411	181	612	792	2
de	417	164	428	181	612	792	2
datos	434	164	457	181	612	792	2
suministrados	463	164	526	181	612	792	2
por	532	164	547	181	612	792	2
determinaciones	320	176	392	193	612	792	2
realizadas	395	176	439	193	612	792	2
en	442	176	452	193	612	792	2
un	455	176	466	193	612	792	2
período	469	176	503	193	612	792	2
de	505	176	516	193	612	792	2
4	519	176	524	193	612	792	2
años	527	176	547	193	612	792	2
con	320	188	336	205	612	792	2
técnicas	339	188	374	205	612	792	2
de	377	188	388	205	612	792	2
biología	391	188	427	205	612	792	2
molecular,	430	188	476	205	612	792	2
con	479	188	495	205	612	792	2
la	498	188	506	205	612	792	2
finalidad	509	188	547	205	612	792	2
de	320	200	331	217	612	792	2
aportar	337	200	369	217	612	792	2
información	375	200	431	217	612	792	2
epidemiológica	437	200	507	217	612	792	2
para	513	200	533	217	612	792	2
la	539	200	547	217	612	792	2
evaluación	320	212	368	229	612	792	2
de	369	212	380	229	612	792	2
la	381	212	389	229	612	792	2
utilidad	391	212	424	229	612	792	2
del	426	212	439	229	612	792	2
uso	440	212	456	229	612	792	2
de	457	212	468	229	612	792	2
las	469	212	481	229	612	792	2
vacunas	483	212	518	229	612	792	2
contra	520	212	547	229	612	792	2
VPH	320	224	342	241	612	792	2
en	345	224	355	241	612	792	2
la	358	224	366	241	612	792	2
población	369	224	412	241	612	792	2
como	415	224	439	241	612	792	2
medida	442	224	474	241	612	792	2
preventiva	477	224	523	241	612	792	2
de	526	224	536	241	612	792	2
la	539	224	547	241	612	792	2
infección	320	236	361	253	612	792	2
por	364	236	379	253	612	792	2
el	381	236	389	253	612	792	2
virus.	392	236	417	253	612	792	2
MÉTODOS	320	260	371	275	612	792	2
Es	334	283	345	300	612	792	2
un	351	283	362	300	612	792	2
estudio	367	283	399	300	612	792	2
prospectivo	405	283	456	300	612	792	2
y	462	283	467	300	612	792	2
descriptivo.	473	283	524	300	612	792	2
La	536	283	547	300	612	792	2
población	320	295	364	312	612	792	2
estudiada	367	295	409	312	612	792	2
fueron	413	295	441	312	612	792	2
los	445	295	458	312	612	792	2
pacientes,	462	295	505	312	612	792	2
hombres	509	295	547	312	612	792	2
y	320	307	326	324	612	792	2
mujeres,	330	307	368	324	612	792	2
sin	373	307	385	324	612	792	2
rango	390	307	415	324	612	792	2
de	420	307	430	324	612	792	2
edad	435	307	456	324	612	792	2
preestablecido,	460	307	527	324	612	792	2
que	531	307	547	324	612	792	2
acudieron	320	319	364	336	612	792	2
al	369	319	377	336	612	792	2
Laboratorio	382	319	434	336	612	792	2
AVILAB	438	319	479	336	612	792	2
C.A.	484	319	505	336	612	792	2
para	515	319	534	336	612	792	2
la	539	319	547	336	612	792	2
realización	320	331	368	348	612	792	2
de	373	331	383	348	612	792	2
la	388	331	396	348	612	792	2
prueba	400	331	430	348	612	792	2
Tipificación	434	331	487	348	612	792	2
de	491	331	502	348	612	792	2
VPH	506	331	528	348	612	792	2
por	532	331	547	348	612	792	2
parte	320	343	342	360	612	792	2
del	346	343	359	360	612	792	2
Departamento	363	343	425	360	612	792	2
de	429	343	439	360	612	792	2
Biología	443	343	481	360	612	792	2
y	485	343	490	360	612	792	2
Diagnóstico	494	343	547	360	612	792	2
Molecular	320	355	365	372	612	792	2
en	368	355	379	372	612	792	2
los	382	355	395	372	612	792	2
años	398	355	418	372	612	792	2
comprendidos	421	355	483	372	612	792	2
en	486	355	496	372	612	792	2
2006-2010	499	355	547	372	612	792	2
inclusive.	320	367	363	384	612	792	2
Detección	320	390	366	407	612	792	2
de	369	390	380	407	612	792	2
ADN	382	390	406	407	612	792	2
de	408	390	419	407	612	792	2
VPH	422	390	445	407	612	792	2
y	448	390	453	407	612	792	2
genotipificación	456	390	530	407	612	792	2
Se	334	403	346	420	612	792	2
procesaron	354	403	411	420	612	792	2
muestras	419	403	464	420	612	792	2
de	473	403	484	420	612	792	2
hisopados:	492	403	547	420	612	792	2
endocervicales,	320	415	394	432	612	792	2
uretrales,	401	415	445	432	612	792	2
balano	452	415	483	432	612	792	2
prepuciales,	489	415	547	432	612	792	2
biopsias	320	427	356	444	612	792	2
de	360	427	370	444	612	792	2
piel	374	427	390	444	612	792	2
y	394	427	399	444	612	792	2
cepillados	403	427	447	444	612	792	2
cervicales,	451	427	497	444	612	792	2
a	501	427	506	444	612	792	2
partir	509	427	533	444	612	792	2
de	537	427	547	444	612	792	2
las	320	439	332	456	612	792	2
cuales	335	439	362	456	612	792	2
se	364	439	373	456	612	792	2
realizó	375	439	405	456	612	792	2
extracción	407	439	453	456	612	792	2
de	455	439	466	456	612	792	2
ADN	467	439	491	456	612	792	2
utilizando	493	439	537	456	612	792	2
el	539	439	547	456	612	792	2
Kit	320	451	334	468	612	792	2
comercial	336	451	380	468	612	792	2
AxyPrep	381	451	420	468	612	792	2
Body	422	451	446	468	612	792	2
Fluid	448	451	472	468	612	792	2
Viral	474	451	495	468	612	792	2
DNA/RNA	498	451	548	468	612	792	2
Miniprep	320	463	361	480	612	792	2
(Axygen),	363	463	408	480	612	792	2
los	410	463	423	480	612	792	2
extractos	424	463	464	480	612	792	2
se	466	463	475	480	612	792	2
almacenaron	477	463	533	480	612	792	2
a	535	463	540	480	612	792	2
–	542	463	547	480	612	792	2
70	320	475	331	492	612	792	2
°C	333	475	344	492	612	792	2
hasta	346	475	368	492	612	792	2
su	370	475	379	492	612	792	2
procesamiento.	381	475	447	492	612	792	2
Para	450	475	470	492	612	792	2
la	471	475	479	492	612	792	2
amplificación	480	475	540	492	612	792	2
y	541	475	547	492	612	792	2
genotipificación	320	487	389	504	612	792	2
se	390	487	399	504	612	792	2
utilizó	400	487	427	504	612	792	2
el	428	487	436	504	612	792	2
Kit	437	487	450	504	612	792	2
comercial	451	487	493	504	612	792	2
INNO-LIPA	494	487	548	504	612	792	2
HPV	320	499	342	516	612	792	2
Genotyping	343	499	395	516	612	792	2
CE,	396	499	413	516	612	792	2
el	414	499	422	516	612	792	2
cual	424	499	442	516	612	792	2
permite	443	499	477	516	612	792	2
la	478	499	486	516	612	792	2
identificación	487	499	547	516	612	792	2
simultánea	320	511	368	528	612	792	2
del	370	511	383	528	612	792	2
ADN	385	511	409	528	612	792	2
de	411	511	421	528	612	792	2
24	424	511	435	528	612	792	2
genotipos	437	511	479	528	612	792	2
de	482	511	492	528	612	792	2
VPH	494	511	516	528	612	792	2
de	518	511	528	528	612	792	2
alto	531	511	547	528	612	792	2
y	320	523	326	540	612	792	2
bajo	328	523	347	540	612	792	2
riesgo	350	523	377	540	612	792	2
más	379	523	397	540	612	792	2
importantes:	400	523	455	540	612	792	2
6,	457	523	466	540	612	792	2
11,	468	523	482	540	612	792	2
16,	484	523	498	540	612	792	2
18,	501	523	514	540	612	792	2
31,	517	523	531	540	612	792	2
33,	533	523	547	540	612	792	2
35,	320	535	334	552	612	792	2
39,	337	535	351	552	612	792	2
40,	353	535	367	552	612	792	2
42,	370	535	384	552	612	792	2
43,	387	535	400	552	612	792	2
44,	403	535	417	552	612	792	2
45,	420	535	434	552	612	792	2
51,	437	535	450	552	612	792	2
52,	453	535	467	552	612	792	2
53,	470	535	484	552	612	792	2
54,	486	535	500	552	612	792	2
56,58,	503	535	531	552	612	792	2
59,	533	535	547	552	612	792	2
66,	320	547	334	564	612	792	2
68,	337	547	350	564	612	792	2
70,	353	547	367	564	612	792	2
y	369	547	375	564	612	792	2
74	377	547	388	564	612	792	2
(10,11)	391	548	420	563	612	792	2
.	420	547	422	564	612	792	2
Posteriormente,	428	547	497	564	612	792	2
a	500	547	505	564	612	792	2
partir	507	547	531	564	612	792	2
del	534	547	547	564	612	792	2
año	320	559	336	576	612	792	2
2010	338	559	360	576	612	792	2
se	362	559	371	576	612	792	2
comenzó	374	559	413	576	612	792	2
a	415	559	420	576	612	792	2
utilizar	422	559	454	576	612	792	2
una	456	559	472	576	612	792	2
nueva	474	559	500	576	612	792	2
versión	502	559	535	576	612	792	2
de	537	559	547	576	612	792	2
este	320	571	337	588	612	792	2
kit	341	571	352	588	612	792	2
denominada	356	571	409	588	612	792	2
INNO-LIPA	413	571	467	588	612	792	2
HPV	470	571	492	588	612	792	2
Genotyping	495	571	547	588	612	792	2
Extra,	320	583	347	600	612	792	2
el	350	583	358	600	612	792	2
cual	362	583	380	600	612	792	2
cumple	384	583	416	600	612	792	2
con	420	583	436	600	612	792	2
el	439	583	447	600	612	792	2
mismo	451	583	481	600	612	792	2
principio	484	583	524	600	612	792	2
pero	528	583	547	600	612	792	2
incluye	320	595	353	612	612	792	2
la	355	595	363	612	612	792	2
identificación	366	595	426	612	612	792	2
de	428	595	439	612	612	792	2
4	441	595	447	612	612	792	2
genotipos	449	595	492	612	612	792	2
adicionales:	495	595	547	612	612	792	2
26,	320	607	334	624	612	792	2
53,	337	607	350	624	612	792	2
66,	353	607	367	624	612	792	2
69/71	370	607	395	624	612	792	2
(12)	397	608	414	623	612	792	2
.	414	607	417	624	612	792	2
Criterios	320	630	362	647	612	792	2
de	365	630	376	647	612	792	2
exclusión	379	630	422	647	612	792	2
Pacientes	334	643	376	660	612	792	2
cuyo	380	643	402	660	612	792	2
resultado	406	643	446	660	612	792	2
positivo	451	643	486	660	612	792	2
no	491	643	502	660	612	792	2
incluyera	506	643	547	660	612	792	2
en	320	655	331	672	612	792	2
el	335	655	343	672	612	792	2
reporte	347	655	379	672	612	792	2
el	383	655	391	672	612	792	2
genotipo	395	655	434	672	612	792	2
identificado.	438	655	493	672	612	792	2
Genotipos	502	655	547	672	612	792	2
indeterminados,	320	667	393	684	612	792	2
los	399	667	412	684	612	792	2
cuales	418	667	446	684	612	792	2
se	452	667	462	684	612	792	2
incluyeron	468	667	516	684	612	792	2
como	522	667	547	684	612	792	2
resultados	320	679	365	696	612	792	2
positivos,	367	679	410	696	612	792	2
más	413	679	430	696	612	792	2
no	433	679	444	696	612	792	2
se	447	679	456	696	612	792	2
tomaron	458	679	495	696	612	792	2
en	498	679	508	696	612	792	2
cuenta	511	679	540	696	612	792	2
a	542	679	547	696	612	792	2
la	320	691	328	708	612	792	2
hora	331	691	350	708	612	792	2
de	353	691	364	708	612	792	2
determinar	366	691	414	708	612	792	2
prevalencia	417	691	467	708	612	792	2
de	470	691	481	708	612	792	2
genotipos.	483	691	529	708	612	792	2
Rev	454	723	468	737	612	792	2
Obstet	470	723	493	737	612	792	2
Ginecol	496	723	523	737	612	792	2
Venez	525	723	547	737	612	792	2
DISTRIBUCIÓN	139	52	209	67	612	792	3
GENOTIPO-ESPECÍFICO	212	52	320	67	612	792	3
DEL	322	52	342	67	612	792	3
VIRUS	344	52	373	67	612	792	3
PAPILOMA	376	52	425	67	612	792	3
HUMANO	427	52	472	67	612	792	3
Se	79	80	90	97	612	792	3
recolectaron	92	80	146	97	612	792	3
los	148	80	161	97	612	792	3
datos	162	80	185	97	612	792	3
registrados	187	80	235	97	612	792	3
en	237	80	248	97	612	792	3
el	249	80	257	97	612	792	3
sistema	259	80	292	97	612	792	3
de	65	92	75	109	612	792	3
reporte	78	92	109	109	612	792	3
de	111	92	122	109	612	792	3
resultados	124	92	169	109	612	792	3
electrónico	171	92	220	109	612	792	3
INFOLAB	223	92	270	109	612	792	3
para	273	92	292	109	612	792	3
hacer	65	104	89	121	612	792	3
el	91	104	99	121	612	792	3
análisis	101	104	134	121	612	792	3
estadístico.	136	104	186	121	612	792	3
1	190	104	196	121	612	792	3
545	198	104	214	121	612	792	3
pacientes	216	104	257	121	612	792	3
en	260	104	270	121	612	792	3
total	272	104	292	121	612	792	3
fueron	65	116	94	133	612	792	3
separados	97	116	140	133	612	792	3
por	143	116	158	133	612	792	3
sexo,	161	116	183	133	612	792	3
grupo	186	116	212	133	612	792	3
etario	215	116	240	133	612	792	3
y	243	116	249	133	612	792	3
resultado	251	116	292	133	612	792	3
de	65	128	75	145	612	792	3
amplificación	77	128	137	145	612	792	3
de	138	128	148	145	612	792	3
ADN-VPH	149	128	199	145	612	792	3
(positivo	200	128	239	145	612	792	3
o	241	128	246	145	612	792	3
negativo).	248	128	292	145	612	792	3
La	79	140	91	157	612	792	3
distribución	94	140	147	157	612	792	3
de	150	140	161	157	612	792	3
los	164	140	177	157	612	792	3
genotipos	180	140	223	157	612	792	3
se	227	140	236	157	612	792	3
realizó	239	140	269	157	612	792	3
para	273	140	292	157	612	792	3
los	65	152	78	169	612	792	3
genotipos	82	152	124	169	612	792	3
de	128	152	139	169	612	792	3
VPH-AR:	142	152	186	169	612	792	3
16,	190	152	204	169	612	792	3
18,	208	152	221	169	612	792	3
31,	225	152	239	169	612	792	3
33,	243	152	257	169	612	792	3
35,	260	152	274	169	612	792	3
39,	278	152	292	169	612	792	3
45,	65	164	79	181	612	792	3
51,	82	164	95	181	612	792	3
52,	98	164	112	181	612	792	3
56,	115	164	129	181	612	792	3
58,	131	164	145	181	612	792	3
59	148	164	159	181	612	792	3
y	162	164	167	181	612	792	3
68.	170	164	184	181	612	792	3
Así	189	164	204	181	612	792	3
como	207	164	232	181	612	792	3
también	235	164	270	181	612	792	3
para	273	164	292	181	612	792	3
VPH-BR:	65	176	108	193	612	792	3
6,	111	176	119	193	612	792	3
11,	122	176	135	193	612	792	3
40,	138	176	152	193	612	792	3
43,	155	176	168	193	612	792	3
44,	171	176	185	193	612	792	3
54,	188	176	201	193	612	792	3
70	204	176	215	193	612	792	3
y	218	176	223	193	612	792	3
74.	226	176	240	193	612	792	3
RESULTADOS	65	200	130	215	612	792	3
Se	79	223	90	240	612	792	3
procesaron	91	223	139	240	612	792	3
en	140	223	151	240	612	792	3
total	152	223	171	240	612	792	3
1	172	223	178	240	612	792	3
545	179	223	196	240	612	792	3
muestras	197	223	236	240	612	792	3
de	237	223	247	240	612	792	3
pacientes,	248	223	292	240	612	792	3
1	65	235	70	252	612	792	3
068	72	235	88	252	612	792	3
(69,1	89	235	111	252	612	792	3
%)	113	235	125	252	612	792	3
fueron	126	235	155	252	612	792	3
de	156	235	166	252	612	792	3
sexo	167	235	187	252	612	792	3
femenino	188	235	229	252	612	792	3
y	230	235	236	252	612	792	3
477	237	235	253	252	612	792	3
(30,9.%)	254	235	292	252	612	792	3
de	65	247	75	264	612	792	3
sexo	78	247	98	264	612	792	3
masculino.	101	247	149	264	612	792	3
En	79	259	91	276	612	792	3
cuanto	94	259	123	276	612	792	3
a	126	259	130	276	612	792	3
detección	133	259	175	276	612	792	3
de	177	259	188	276	612	792	3
ADN-VPH	190	259	239	276	612	792	3
se	242	259	251	276	612	792	3
encontró	253	259	292	276	612	792	3
que	65	271	81	288	612	792	3
en	83	271	93	288	612	792	3
pacientes	95	271	136	288	612	792	3
del	138	271	152	288	612	792	3
sexo	154	271	174	288	612	792	3
masculino	176	271	221	288	612	792	3
el	224	271	231	288	612	792	3
porcentaje	234	271	279	288	612	792	3
de	281	271	292	288	612	792	3
positividad	65	283	114	300	612	792	3
fue	117	283	131	300	612	792	3
de	135	283	145	300	612	792	3
77,6	149	283	168	300	612	792	3
%	172	283	181	300	612	792	3
(370/477),	185	283	231	300	612	792	3
mientras	234	283	272	300	612	792	3
que	276	283	292	300	612	792	3
en	65	295	75	312	612	792	3
el	78	295	86	312	612	792	3
caso	89	295	109	312	612	792	3
de	111	295	122	312	612	792	3
las	125	295	137	312	612	792	3
pacientes	140	295	181	312	612	792	3
de	184	295	194	312	612	792	3
sexo	197	295	217	312	612	792	3
femenino	220	295	262	312	612	792	3
fue	265	295	279	312	612	792	3
de	281	295	292	312	612	792	3
67.9	65	307	84	324	612	792	3
%	87	307	96	324	612	792	3
(725/1	99	307	128	324	612	792	3
068)	130	307	150	324	612	792	3
(Figura	153	307	186	324	612	792	3
1).	188	307	200	324	612	792	3
Del	79	319	95	336	612	792	3
porcentaje	96	319	140	336	612	792	3
de	142	319	152	336	612	792	3
positividad	153	319	200	336	612	792	3
para	202	319	220	336	612	792	3
el	221	319	229	336	612	792	3
sexo	230	319	250	336	612	792	3
femenino	251	319	292	336	612	792	3
533/1	65	331	90	348	612	792	3
068	94	331	111	348	612	792	3
correspondió	115	331	173	348	612	792	3
a	177	331	182	348	612	792	3
infecciones	186	331	237	348	612	792	3
únicas	241	331	269	348	612	792	3
(por	273	331	292	348	612	792	3
un	65	343	76	360	612	792	3
solo	79	343	98	360	612	792	3
genotipo	101	343	140	360	612	792	3
de	143	343	154	360	612	792	3
VPH)	157	343	183	360	612	792	3
mientras	186	343	224	360	612	792	3
que	227	343	243	360	612	792	3
192/1	247	343	272	360	612	792	3
068	275	343	292	360	612	792	3
correspondió	65	355	122	372	612	792	3
a	126	355	131	372	612	792	3
infecciones	135	355	185	372	612	792	3
múltiples	189	355	230	372	612	792	3
(por	233	355	252	372	612	792	3
2	256	355	261	372	612	792	3
o	265	355	270	372	612	792	3
más	274	355	292	372	612	792	3
genotipos	65	367	108	384	612	792	3
de	110	367	121	384	612	792	3
VPH).	123	367	152	384	612	792	3
Figura	65	596	91	612	612	792	3
1.	92	596	100	612	612	792	3
Amplificación	103	596	159	612	612	792	3
de	161	596	170	612	612	792	3
ADN-VPH	172	596	216	612	612	792	3
en	218	596	227	612	612	792	3
relación	229	596	261	612	612	792	3
al	262	596	270	612	612	792	3
sexo.	271	596	292	612	612	792	3
En	79	638	91	655	612	792	3
el	95	638	103	655	612	792	3
caso	107	638	127	655	612	792	3
del	131	638	144	655	612	792	3
sexo	148	638	169	655	612	792	3
masculino	173	638	218	655	612	792	3
esta	222	638	239	655	612	792	3
relación	243	638	279	655	612	792	3
se	283	638	292	655	612	792	3
mantiene	65	650	105	667	612	792	3
similar	108	650	138	667	612	792	3
con	141	650	157	667	612	792	3
252/477	159	650	195	667	612	792	3
de	198	650	208	667	612	792	3
infecciones	211	650	261	667	612	792	3
únicas	264	650	292	667	612	792	3
y	65	662	70	679	612	792	3
118/477	73	662	109	679	612	792	3
de	112	662	122	679	612	792	3
infecciones	125	662	175	679	612	792	3
múltiples.	178	662	221	679	612	792	3
Se	79	674	90	691	612	792	3
realizó	93	674	123	691	612	792	3
la	126	674	134	691	612	792	3
distribución	137	674	189	691	612	792	3
por	192	674	207	691	612	792	3
grupo	210	674	235	691	612	792	3
etario	238	674	263	691	612	792	3
según	266	674	292	691	612	792	3
el	65	686	73	703	612	792	3
sexo	76	686	96	703	612	792	3
de	99	686	110	703	612	792	3
resultados	113	686	158	703	612	792	3
positivos	161	686	200	703	612	792	3
(Cuadro	204	686	240	703	612	792	3
1).	243	686	255	703	612	792	3
Para	261	686	281	703	612	792	3
el	284	686	292	703	612	792	3
Vol.	65	723	79	737	612	792	3
72,	81	723	92	737	612	792	3
Nº	95	723	104	737	612	792	3
3,	106	723	112	737	612	792	3
septiembre	115	723	153	737	612	792	3
2012	155	723	173	737	612	792	3
Cuadro	320	80	349	96	612	792	3
1.	351	80	359	96	612	792	3
Distribución	363	80	412	96	612	792	3
de	414	80	423	96	612	792	3
ADN-VPH	425	80	469	96	612	792	3
según	471	80	494	96	612	792	3
sexo	496	80	515	96	612	792	3
y	517	80	521	96	612	792	3
grupo	523	80	547	96	612	792	3
etario	320	91	343	106	612	792	3
Femenino	320	113	466	128	612	792	3
Rango	320	124	346	139	612	792	3
de	348	124	358	139	612	792	3
edades	360	124	387	139	612	792	3
*n=725	404	124	444	139	612	792	3
%	460	124	469	139	612	792	3
Menor	324	145	351	160	612	792	3
de	353	145	363	160	612	792	3
5	365	145	370	160	612	792	3
5-9	341	156	354	171	612	792	3
10-14	336	167	359	182	612	792	3
15-19	336	178	359	193	612	792	3
20-24	336	188	359	204	612	792	3
25-29	336	199	359	214	612	792	3
30-34	336	210	359	225	612	792	3
35-39	336	221	359	236	612	792	3
40-44	336	232	359	247	612	792	3
45-49	336	242	359	258	612	792	3
50-54	336	253	359	268	612	792	3
55-59	336	264	359	279	612	792	3
60-64	336	275	359	290	612	792	3
65-69	336	286	359	301	612	792	3
70-74	335	296	359	312	612	792	3
75-79	335	307	359	322	612	792	3
80-84	335	318	359	333	612	792	3
Mayor	322	329	348	344	612	792	3
de	351	329	360	344	612	792	3
85	362	329	372	344	612	792	3
0	419	145	444	160	612	792	3
0	419	156	444	171	612	792	3
0	419	167	444	182	612	792	3
21	414	178	444	193	612	792	3
90	414	188	444	204	612	792	3
118	410	199	444	214	612	792	3
176	409	210	444	225	612	792	3
131	409	221	444	236	612	792	3
109	409	232	444	247	612	792	3
50	414	242	444	258	612	792	3
18	414	253	444	268	612	792	3
6	419	264	444	279	612	792	3
3	419	275	444	290	612	792	3
2	419	286	444	301	612	792	3
1	419	296	444	312	612	792	3
0	419	307	443	322	612	792	3
0	419	318	443	333	612	792	3
0	419	329	443	344	612	792	3
0,0	458	145	470	160	612	792	3
0,0	458	156	470	171	612	792	3
0,0	458	167	470	182	612	792	3
2,9	458	178	470	193	612	792	3
12,4	453	188	470	204	612	792	3
16,3	453	199	470	214	612	792	3
24,3	453	210	470	225	612	792	3
18,1	453	221	470	236	612	792	3
15,0	453	232	470	247	612	792	3
6,9	458	242	470	258	612	792	3
2,5	458	253	470	268	612	792	3
0,8	458	264	470	279	612	792	3
0,4	458	275	470	290	612	792	3
0,3	458	286	470	301	612	792	3
0,1	458	296	470	312	612	792	3
0,0	458	307	470	322	612	792	3
0,0	458	318	470	333	612	792	3
0,0	458	329	470	344	612	792	3
Masculino	478	113	520	128	612	792	3
*n=370	484	124	514	139	612	792	3
%	529	124	537	139	612	792	3
0	499	145	519	160	612	792	3
0	499	156	519	171	612	792	3
1	499	167	519	182	612	792	3
8	499	178	519	193	612	792	3
56	494	188	519	204	612	792	3
72	494	199	519	214	612	792	3
74	494	210	519	225	612	792	3
67	494	221	519	236	612	792	3
45	494	232	519	247	612	792	3
20	494	242	519	258	612	792	3
15	494	253	519	268	612	792	3
6	499	264	519	279	612	792	3
3	499	275	519	290	612	792	3
0	499	286	519	301	612	792	3
2	499	296	519	312	612	792	3
0	499	307	518	322	612	792	3
1	499	318	518	333	612	792	3
0	499	329	518	344	612	792	3
0,0	528	145	540	160	612	792	3
0,0	528	156	540	171	612	792	3
0,3	528	167	540	182	612	792	3
2,2	528	178	540	193	612	792	3
15,1	523	188	540	204	612	792	3
19,5	523	199	540	214	612	792	3
20,0	523	210	540	225	612	792	3
18,1	523	221	540	236	612	792	3
12,2	523	232	540	247	612	792	3
5,4	528	242	540	258	612	792	3
4,1	528	253	540	268	612	792	3
1,6	528	264	540	279	612	792	3
0,8	528	275	540	290	612	792	3
0,0	528	286	540	301	612	792	3
0,5	528	296	540	312	612	792	3
0,0	528	307	540	322	612	792	3
0,3	528	318	540	333	612	792	3
0,0	528	329	540	344	612	792	3
sexo	320	375	340	392	612	792	3
femenino	342	375	384	392	612	792	3
el	386	375	394	392	612	792	3
grupo	396	375	421	392	612	792	3
etario	423	375	448	392	612	792	3
con	450	375	466	392	612	792	3
mayor	468	375	496	392	612	792	3
positividad	498	375	547	392	612	792	3
para	320	387	339	404	612	792	3
ADN-VPH	343	387	392	404	612	792	3
es	396	387	405	404	612	792	3
el	410	387	418	404	612	792	3
comprendido	422	387	480	404	612	792	3
entre	484	387	506	404	612	792	3
los	510	387	523	404	612	792	3
30	527	387	538	404	612	792	3
a	542	387	547	404	612	792	3
34	320	399	331	416	612	792	3
años	334	399	355	416	612	792	3
de	358	399	368	416	612	792	3
edad	372	399	392	416	612	792	3
(24,3	396	399	419	416	612	792	3
%)	422	399	435	416	612	792	3
al	438	399	446	416	612	792	3
igual	449	399	471	416	612	792	3
que	474	399	490	416	612	792	3
para	494	399	512	416	612	792	3
el	516	399	524	416	612	792	3
sexo	527	399	547	416	612	792	3
masculino	320	411	365	428	612	792	3
(20,0	368	411	391	428	612	792	3
%).	394	411	409	428	612	792	3
En	334	423	347	440	612	792	3
cuanto	350	423	380	440	612	792	3
a	383	423	388	440	612	792	3
la	392	423	400	440	612	792	3
distribución	403	423	456	440	612	792	3
de	460	423	470	440	612	792	3
los	474	423	487	440	612	792	3
genotipos	490	423	533	440	612	792	3
de	537	423	547	440	612	792	3
VPH	320	435	342	452	612	792	3
detectados,	347	435	396	452	612	792	3
en	401	435	411	452	612	792	3
el	416	435	424	452	612	792	3
sexo	428	435	448	452	612	792	3
femenino	453	435	494	452	612	792	3
50,6	499	435	518	452	612	792	3
%	523	435	532	452	612	792	3
de	537	435	547	452	612	792	3
los	320	447	333	464	612	792	3
genotipos	336	447	378	464	612	792	3
identificados	381	447	437	464	612	792	3
correspondieron	440	447	511	464	612	792	3
a	514	447	519	464	612	792	3
VPH-	521	447	547	464	612	792	3
AR,	320	459	338	476	612	792	3
22,4	341	459	360	476	612	792	3
%	363	459	372	476	612	792	3
a	375	459	379	476	612	792	3
VPH-BR	382	459	422	476	612	792	3
mientras	425	459	463	476	612	792	3
que	465	459	481	476	612	792	3
27,0	484	459	503	476	612	792	3
%	506	459	515	476	612	792	3
a	518	459	522	476	612	792	3
otros	525	459	547	476	612	792	3
genotipos	320	471	363	488	612	792	3
(genotipos	365	471	412	488	612	792	3
detectados	414	471	460	488	612	792	3
n=937).	463	471	497	488	612	792	3
En	502	471	514	488	612	792	3
el	517	471	525	488	612	792	3
sexo	527	471	547	488	612	792	3
masculino	320	483	365	500	612	792	3
41,3	369	483	388	500	612	792	3
%	391	483	400	500	612	792	3
corresponde	404	483	457	500	612	792	3
a	461	483	465	500	612	792	3
VPH-AR,	468	483	512	500	612	792	3
34,6	515	483	535	500	612	792	3
%	538	483	547	500	612	792	3
VPH-BR	320	495	360	512	612	792	3
y	361	495	367	512	612	792	3
solo	368	495	386	512	612	792	3
un	387	495	398	512	612	792	3
24,2	399	495	418	512	612	792	3
%	419	495	428	512	612	792	3
a	430	495	435	512	612	792	3
otros	436	495	457	512	612	792	3
genotipos	458	495	500	512	612	792	3
(genotipos	502	495	547	512	612	792	3
detectados	320	507	367	524	612	792	3
n=538).	369	507	404	524	612	792	3
Los	334	519	351	536	612	792	3
genotipos	355	519	397	536	612	792	3
de	401	519	412	536	612	792	3
AR	415	519	430	536	612	792	3
en	434	519	444	536	612	792	3
el	448	519	456	536	612	792	3
sexo	460	519	480	536	612	792	3
femenino	484	519	526	536	612	792	3
más	529	519	547	536	612	792	3
comunes	320	531	359	548	612	792	3
son	362	531	377	548	612	792	3
el	380	531	388	548	612	792	3
VPH-52	390	531	427	548	612	792	3
(78/477)	430	531	467	548	612	792	3
VPH-16	470	531	507	548	612	792	3
(70/477)	509	531	547	548	612	792	3
y	320	543	326	560	612	792	3
VPH-51	330	543	366	560	612	792	3
(62/477).	370	543	411	560	612	792	3
En	419	543	432	560	612	792	3
el	436	543	444	560	612	792	3
sexo	448	543	468	560	612	792	3
masculino	472	543	517	560	612	792	3
VPH-	521	543	547	560	612	792	3
51(37/222),	320	555	372	572	612	792	3
VPH-52	374	555	410	572	612	792	3
(33/222)	413	555	451	572	612	792	3
y	453	555	458	572	612	792	3
el	460	555	468	572	612	792	3
VPH-16	470	555	507	572	612	792	3
(33/222)	509	555	547	572	612	792	3
(Figura	320	567	353	584	612	792	3
2).	355	567	367	584	612	792	3
En	334	579	347	596	612	792	3
cuanto	351	579	381	596	612	792	3
a	386	579	390	596	612	792	3
genotipos	395	579	438	596	612	792	3
de	443	579	453	596	612	792	3
VPH-BR	458	579	498	596	612	792	3
en	503	579	514	596	612	792	3
ambos	518	579	547	596	612	792	3
sexos	320	591	345	608	612	792	3
los	348	591	360	608	612	792	3
dos	363	591	379	608	612	792	3
genotipos	382	591	424	608	612	792	3
más	427	591	445	608	612	792	3
comunes	448	591	487	608	612	792	3
fueron	490	591	519	608	612	792	3
VPH-	521	591	547	608	612	792	3
6	320	603	326	620	612	792	3
(mujeres:	330	603	371	620	612	792	3
91/210;	375	603	409	620	612	792	3
hombres:	413	603	454	620	612	792	3
105/186)	458	603	498	620	612	792	3
y	502	603	507	620	612	792	3
VPH-11	511	603	547	620	612	792	3
(mujeres:	320	615	362	632	612	792	3
47/210;	364	615	398	632	612	792	3
hombres:	401	615	442	632	612	792	3
32/186)	445	615	479	632	612	792	3
(Figura	482	615	514	632	612	792	3
2).	517	615	529	632	612	792	3
DISCUSIÓN	320	638	375	654	612	792	3
Este	334	661	354	678	612	792	3
estudio	359	661	392	678	612	792	3
permitió	397	661	435	678	612	792	3
estimar	441	661	474	678	612	792	3
la	480	661	488	678	612	792	3
magnitud	494	661	536	678	612	792	3
y	542	661	547	678	612	792	3
distribución	320	673	373	690	612	792	3
de	375	673	385	690	612	792	3
los	387	673	400	690	612	792	3
genotipos	401	673	444	690	612	792	3
de	446	673	456	690	612	792	3
VPH	458	673	480	690	612	792	3
en	482	673	492	690	612	792	3
la	494	673	502	690	612	792	3
población	504	673	547	690	612	792	3
estudiada.	320	685	364	702	612	792	3
Se	373	685	384	702	612	792	3
observaron	388	685	437	702	612	792	3
similitudes	441	685	490	702	612	792	3
en	494	685	504	702	612	792	3
cuanto	509	685	538	702	612	792	3
a	542	685	547	702	612	792	3
173	534	724	547	738	612	792	3
E.	271	52	279	67	612	792	4
RIVAS,	282	52	313	67	612	792	4
ET	315	52	327	67	612	792	4
AL	329	52	342	67	612	792	4
Figura	65	456	91	471	612	792	4
2.	94	456	101	471	612	792	4
Porcentajes	106	456	152	471	612	792	4
de	154	456	163	471	612	792	4
prevalencia	166	456	211	471	612	792	4
de	214	456	223	471	612	792	4
genotipos	226	456	264	471	612	792	4
de	267	456	276	471	612	792	4
VPH	278	456	298	471	612	792	4
de	301	456	310	471	612	792	4
alto	312	456	327	471	612	792	4
y	330	456	335	471	612	792	4
bajo	337	456	354	471	612	792	4
riesgo	357	456	381	471	612	792	4
en	383	456	393	471	612	792	4
relación	395	456	427	471	612	792	4
con	430	456	444	471	612	792	4
el	446	456	454	471	612	792	4
sexo.	456	456	477	471	612	792	4
porcentaje	65	499	111	516	612	792	4
de	115	499	126	516	612	792	4
positividad	130	499	179	516	612	792	4
ADN-VPH	183	499	232	516	612	792	4
entre	237	499	259	516	612	792	4
ambos	263	499	292	516	612	792	4
sexos,	65	511	92	528	612	792	4
estudios	96	511	132	528	612	792	4
señalan	135	511	168	528	612	792	4
que	171	511	187	528	612	792	4
la	191	511	199	528	612	792	4
prevalencia	202	511	253	528	612	792	4
de	256	511	267	528	612	792	4
VPH	270	511	292	528	612	792	4
tiende	65	523	92	540	612	792	4
a	94	523	99	540	612	792	4
ser	101	523	114	540	612	792	4
similar	117	523	147	540	612	792	4
entre	150	523	172	540	612	792	4
hombres	174	523	212	540	612	792	4
y	214	523	220	540	612	792	4
mujeres	222	523	257	540	612	792	4
(eso	259	523	278	540	612	792	4
es,	280	523	292	540	612	792	4
entre	65	535	87	552	612	792	4
un	89	535	100	552	612	792	4
3	103	535	108	552	612	792	4
%	111	535	120	552	612	792	4
y	123	535	128	552	612	792	4
40	131	535	142	552	612	792	4
%,	144	535	156	552	612	792	4
dependiendo	158	535	215	552	612	792	4
de	217	535	228	552	612	792	4
la	230	535	238	552	612	792	4
población	240	535	284	552	612	792	4
y	286	535	292	552	612	792	4
el	65	547	73	564	612	792	4
grupo	76	547	101	564	612	792	4
de	104	547	114	564	612	792	4
edad	117	547	138	564	612	792	4
considerado)	141	547	197	564	612	792	4
(13)	200	549	217	564	612	792	4
.	217	547	219	564	612	792	4
La	79	559	91	576	612	792	4
distribución	92	559	144	576	612	792	4
por	146	559	160	576	612	792	4
edad	162	559	183	576	612	792	4
de	184	559	194	576	612	792	4
la	196	559	204	576	612	792	4
infección	205	559	246	576	612	792	4
por	247	559	262	576	612	792	4
VPH	263	559	285	576	612	792	4
y	286	559	292	576	612	792	4
sus	65	571	79	588	612	792	4
genotipos	80	571	122	588	612	792	4
ha	124	571	134	588	612	792	4
sido	135	571	153	588	612	792	4
variable	155	571	189	588	612	792	4
en	191	571	201	588	612	792	4
regiones	202	571	239	588	612	792	4
del	240	571	254	588	612	792	4
mundo	255	571	285	588	612	792	4
y	286	571	292	588	612	792	4
aún	65	583	81	600	612	792	4
en	82	583	92	600	612	792	4
diferentes	93	583	136	600	612	792	4
grupos	137	583	167	600	612	792	4
de	168	583	179	600	612	792	4
una	180	583	196	600	612	792	4
misma	197	583	226	600	612	792	4
área	227	583	245	600	612	792	4
geográfica	247	583	292	600	612	792	4
(14).	65	597	84	612	612	792	4
En	87	595	99	612	612	792	4
este	100	595	117	612	612	792	4
estudio	119	595	150	612	612	792	4
se	152	595	161	612	612	792	4
determinó	162	595	207	612	612	792	4
que	208	595	224	612	612	792	4
en	226	595	236	612	612	792	4
ambos	237	595	266	612	612	792	4
sexos	267	595	292	612	612	792	4
se	65	607	74	624	612	792	4
presenta	75	607	111	624	612	792	4
un	113	607	124	624	612	792	4
predominio	125	607	175	624	612	792	4
de	176	607	187	624	612	792	4
positividad	188	607	236	624	612	792	4
en	237	607	248	624	612	792	4
las	249	607	261	624	612	792	4
edades	262	607	292	624	612	792	4
comprendidas	65	619	127	636	612	792	4
entre	129	619	151	636	612	792	4
los	154	619	167	636	612	792	4
30-34	170	619	196	636	612	792	4
años	198	619	219	636	612	792	4
mientras	221	619	259	636	612	792	4
que	262	619	278	636	612	792	4
un	281	619	292	636	612	792	4
segundo	65	631	102	648	612	792	4
pico	106	631	125	648	612	792	4
de	129	631	139	648	612	792	4
positividad	144	631	192	648	612	792	4
lo	197	631	205	648	612	792	4
encontramos	209	631	266	648	612	792	4
entre	270	631	292	648	612	792	4
los	65	643	78	660	612	792	4
35-39	80	643	106	660	612	792	4
años	108	643	128	660	612	792	4
en	130	643	141	660	612	792	4
mujeres	143	643	178	660	612	792	4
y	180	643	186	660	612	792	4
25-29	188	643	214	660	612	792	4
años	216	643	236	660	612	792	4
en	238	643	249	660	612	792	4
hombres.	251	643	292	660	612	792	4
Está	65	655	84	672	612	792	4
descrito	87	655	121	672	612	792	4
que	124	655	140	672	612	792	4
el	143	655	151	672	612	792	4
VPH	154	655	176	672	612	792	4
es	178	655	188	672	612	792	4
más	190	655	208	672	612	792	4
común	211	655	241	672	612	792	4
en	244	655	254	672	612	792	4
mujeres	257	655	292	672	612	792	4
jóvenes	65	667	99	684	612	792	4
sexualmente	100	667	155	684	612	792	4
activas	157	667	188	684	612	792	4
de	190	667	200	684	612	792	4
18	202	667	213	684	612	792	4
a	215	667	219	684	612	792	4
30	221	667	232	684	612	792	4
años	234	667	254	684	612	792	4
de	256	667	266	684	612	792	4
edad,	268	667	292	684	612	792	4
después	65	679	100	696	612	792	4
de	103	679	114	696	612	792	4
los	118	679	130	696	612	792	4
30	134	679	145	696	612	792	4
años	149	679	169	696	612	792	4
decrece	173	679	206	696	612	792	4
la	210	679	218	696	612	792	4
prevalencia,	222	679	275	696	612	792	4
sin	279	679	292	696	612	792	4
embargo,	65	691	106	708	612	792	4
el	108	691	116	708	612	792	4
cáncer	119	691	148	708	612	792	4
de	150	691	160	708	612	792	4
cérvix	163	691	190	708	612	792	4
es	193	691	202	708	612	792	4
más	204	691	222	708	612	792	4
común	225	691	255	708	612	792	4
después	257	691	292	708	612	792	4
174	65	724	78	738	612	792	4
de	320	499	331	516	612	792	4
los	334	499	346	516	612	792	4
35	349	499	360	516	612	792	4
años,	363	499	386	516	612	792	4
lo	389	499	398	516	612	792	4
que	401	499	417	516	612	792	4
sugiere	420	499	451	516	612	792	4
infección	454	499	495	516	612	792	4
a	498	499	503	516	612	792	4
temprana	506	499	547	516	612	792	4
edad	320	511	341	528	612	792	4
y	344	511	349	528	612	792	4
progresión	352	511	399	528	612	792	4
lenta	402	511	423	528	612	792	4
del	426	511	439	528	612	792	4
cáncer	442	511	471	528	612	792	4
(15).	473	513	492	528	612	792	4
Los	334	523	351	540	612	792	4
genotipos	356	523	399	540	612	792	4
de	404	523	414	540	612	792	4
VPH-AR	419	523	460	540	612	792	4
son	465	523	480	540	612	792	4
los	486	523	498	540	612	792	4
de	503	523	514	540	612	792	4
mayor	519	523	547	540	612	792	4
prevalencia	320	535	371	552	612	792	4
en	374	535	385	552	612	792	4
ambos	388	535	417	552	612	792	4
sexos	421	535	445	552	612	792	4
superando	449	535	494	552	612	792	4
el	498	535	506	552	612	792	4
40	509	535	520	552	612	792	4
%	524	535	533	552	612	792	4
en	537	535	547	552	612	792	4
ambos	320	547	349	564	612	792	4
casos,	352	547	379	564	612	792	4
resultado	382	547	422	564	612	792	4
compatible	426	547	475	564	612	792	4
con	478	547	494	564	612	792	4
estadísticas	497	547	547	564	612	792	4
que	320	559	336	576	612	792	4
señalan	339	559	372	576	612	792	4
que	374	559	390	576	612	792	4
la	393	559	401	576	612	792	4
incidencia	403	559	448	576	612	792	4
de	451	559	461	576	612	792	4
infección	464	559	505	576	612	792	4
con	507	559	523	576	612	792	4
tipos	526	559	547	576	612	792	4
virales	320	571	350	588	612	792	4
oncogénicos	352	571	407	588	612	792	4
parece	410	571	439	588	612	792	4
ser	442	571	455	588	612	792	4
más	457	571	475	588	612	792	4
alta	478	571	494	588	612	792	4
que	497	571	512	588	612	792	4
aquella	515	571	547	588	612	792	4
con	320	583	336	600	612	792	4
tipos	337	583	359	600	612	792	4
virales	360	583	390	600	612	792	4
no	391	583	402	600	612	792	4
oncogénicos	403	583	458	600	612	792	4
(15)	460	585	476	600	612	792	4
.	476	583	479	600	612	792	4
La	482	583	493	600	612	792	4
distribución	495	583	547	600	612	792	4
de	320	595	331	612	612	792	4
genotipos	335	595	378	612	612	792	4
VPH-AR	382	595	423	612	612	792	4
es	427	595	436	612	612	792	4
diferente	441	595	480	612	612	792	4
a	484	595	489	612	612	792	4
la	494	595	502	612	612	792	4
citada	506	595	532	612	612	792	4
en	537	595	547	612	612	792	4
la	320	607	328	624	612	792	4
literatura,	332	607	375	624	612	792	4
la	379	607	387	624	612	792	4
cual	391	607	409	624	612	792	4
señala,	413	607	444	624	612	792	4
en	448	607	458	624	612	792	4
su	462	607	472	624	612	792	4
mayoría,	476	607	515	624	612	792	4
que	519	607	535	624	612	792	4
el	539	607	547	624	612	792	4
genotipo	320	619	359	636	612	792	4
de	362	619	373	636	612	792	4
mayor	377	619	405	636	612	792	4
prevalencia	409	619	459	636	612	792	4
en	463	619	474	636	612	792	4
Venezuela	477	619	522	636	612	792	4
es	526	619	535	636	612	792	4
el	539	619	547	636	612	792	4
VPH-16	320	631	357	648	612	792	4
(16)	360	633	376	648	612	792	4
.	376	631	379	648	612	792	4
Así	384	631	399	648	612	792	4
también,	402	631	440	648	612	792	4
a	443	631	448	648	612	792	4
pesar	451	631	474	648	612	792	4
de	477	631	487	648	612	792	4
no	490	631	501	648	612	792	4
tener	504	631	526	648	612	792	4
data	529	631	547	648	612	792	4
registrada	320	643	364	660	612	792	4
acerca	368	643	396	660	612	792	4
de	400	643	410	660	612	792	4
nuestro	415	643	447	660	612	792	4
país,	451	643	472	660	612	792	4
la	476	643	484	660	612	792	4
Organización	488	643	547	660	612	792	4
Mundial	320	655	357	672	612	792	4
de	362	655	372	672	612	792	4
la	376	655	384	672	612	792	4
Salud	389	655	414	672	612	792	4
señala	418	655	446	672	612	792	4
que	450	655	466	672	612	792	4
en	470	655	480	672	612	792	4
Suramérica	485	655	535	672	612	792	4
el	539	655	547	672	612	792	4
genotipo	320	667	359	684	612	792	4
más	360	667	378	684	612	792	4
común	380	667	410	684	612	792	4
detectado	411	667	453	684	612	792	4
en	455	667	465	684	612	792	4
muestras	467	667	506	684	612	792	4
de	508	667	518	684	612	792	4
cérvix	520	667	547	684	612	792	4
es	320	679	329	696	612	792	4
VPH-16	332	679	368	696	612	792	4
(5).	371	681	385	696	612	792	4
Sin	391	679	405	696	612	792	4
embargo,	408	679	449	696	612	792	4
para	452	679	471	696	612	792	4
esta	473	679	490	696	612	792	4
población	493	679	536	696	612	792	4
el	539	679	547	696	612	792	4
comportamiento	320	691	392	708	612	792	4
no	395	691	406	708	612	792	4
es	410	691	419	708	612	792	4
igual.	422	691	447	708	612	792	4
Si	453	691	462	708	612	792	4
bien	465	691	484	708	612	792	4
el	487	691	495	708	612	792	4
VPH-16	498	691	535	708	612	792	4
se	538	691	547	708	612	792	4
Rev	454	723	468	737	612	792	4
Obstet	470	723	493	737	612	792	4
Ginecol	496	723	523	737	612	792	4
Venez	525	723	547	737	612	792	4
DISTRIBUCIÓN	139	52	209	67	612	792	5
GENOTIPO-ESPECÍFICO	212	52	320	67	612	792	5
DEL	322	52	342	67	612	792	5
VIRUS	344	52	373	67	612	792	5
PAPILOMA	376	52	425	67	612	792	5
HUMANO	427	52	472	67	612	792	5
encuentra	65	80	108	97	612	792	5
en	109	80	120	97	612	792	5
los	121	80	134	97	612	792	5
primeros	136	80	175	97	612	792	5
lugares,	177	80	211	97	612	792	5
resulta	213	80	242	97	612	792	5
interesante	244	80	292	97	612	792	5
que	65	92	81	109	612	792	5
el	84	92	92	109	612	792	5
mismo	96	92	126	109	612	792	5
sea	130	92	144	109	612	792	5
superado	148	92	187	109	612	792	5
por	191	92	206	109	612	792	5
genotipos	209	92	252	109	612	792	5
como	256	92	280	109	612	792	5
el	284	92	292	109	612	792	5
VPH-52	65	104	102	121	612	792	5
y	104	104	109	121	612	792	5
VPH-51,	111	104	151	121	612	792	5
los	153	104	166	121	612	792	5
cuales	168	104	195	121	612	792	5
no	197	104	208	121	612	792	5
han	211	104	226	121	612	792	5
sido	229	104	247	121	612	792	5
señalados	249	104	292	121	612	792	5
de	65	116	75	133	612	792	5
alta	79	116	95	133	612	792	5
prevalencia	98	116	149	133	612	792	5
en	153	116	163	133	612	792	5
nuestro	167	116	199	133	612	792	5
país.	203	116	223	133	612	792	5
¿A	231	116	244	133	612	792	5
caso	247	116	266	133	612	792	5
otros	270	116	292	133	612	792	5
genotipos	65	128	108	145	612	792	5
de	111	128	122	145	612	792	5
VPH	125	128	147	145	612	792	5
están	150	128	173	145	612	792	5
empezando	176	128	226	145	612	792	5
a	230	128	235	145	612	792	5
tener	238	128	260	145	612	792	5
mayor	264	128	292	145	612	792	5
distribución	65	140	117	157	612	792	5
en	122	140	133	157	612	792	5
la	137	140	145	157	612	792	5
población	150	140	193	157	612	792	5
sexualmente	198	140	253	157	612	792	5
activa?,	258	140	292	157	612	792	5
pregunta	65	152	104	169	612	792	5
particularmente	109	152	178	169	612	792	5
importante	184	152	232	169	612	792	5
tomando	237	152	276	169	612	792	5
en	282	152	292	169	612	792	5
cuenta	65	164	94	181	612	792	5
el	96	164	104	181	612	792	5
desarrollo	107	164	151	181	612	792	5
de	154	164	164	181	612	792	5
vacunas	167	164	202	181	612	792	5
que	205	164	221	181	612	792	5
protegen	223	164	262	181	612	792	5
contra	264	164	292	181	612	792	5
determinados	65	176	124	193	612	792	5
genotipos	127	176	170	193	612	792	5
de	172	176	183	193	612	792	5
VPH.	185	176	210	193	612	792	5
En	79	188	91	205	612	792	5
el	92	188	100	205	612	792	5
caso	100	188	119	205	612	792	5
del	120	188	133	205	612	792	5
VPH-BR	134	188	173	205	612	792	5
los	174	188	186	205	612	792	5
genotipos	187	188	228	205	612	792	5
predominantes	229	188	292	205	612	792	5
para	65	200	85	217	612	792	5
ambos	92	200	122	217	612	792	5
sexos	129	200	155	217	612	792	5
fueron	161	200	193	217	612	792	5
VPH-6	199	200	232	217	612	792	5
y	238	200	244	217	612	792	5
VPH-11.	250	200	292	217	612	792	5
Consistente	65	212	118	229	612	792	5
con	124	212	140	229	612	792	5
estos	146	212	169	229	612	792	5
datos,	175	212	202	229	612	792	5
otros	208	212	231	229	612	792	5
autores	237	212	269	229	612	792	5
han	275	212	292	229	612	792	5
referido	65	224	100	241	612	792	5
un	104	224	115	241	612	792	5
patrón	119	224	147	241	612	792	5
epidemiológico	152	224	220	241	612	792	5
de	225	224	235	241	612	792	5
distribución	239	224	292	241	612	792	5
similar	65	236	95	253	612	792	5
(9,14).	98	237	125	252	612	792	5
Dos	79	248	97	265	612	792	5
vacunas	98	248	133	265	612	792	5
se	134	248	143	265	612	792	5
encuentran	145	248	192	265	612	792	5
actualmente	194	248	246	265	612	792	5
aprobadas	248	248	292	265	612	792	5
para	65	260	84	277	612	792	5
la	85	260	93	277	612	792	5
distribución	94	260	145	277	612	792	5
general;	146	260	181	277	612	792	5
una	182	260	198	277	612	792	5
bivalente,	199	260	241	277	612	792	5
que	243	260	258	277	612	792	5
protege	259	260	292	277	612	792	5
contra	65	272	92	289	612	792	5
VPH-16	95	272	132	289	612	792	5
y	134	272	140	289	612	792	5
VPH-18,	142	272	182	289	612	792	5
y	184	272	190	289	612	792	5
una	193	272	209	289	612	792	5
cuadrivalente,	211	272	273	289	612	792	5
que	276	272	292	289	612	792	5
protege	65	284	97	301	612	792	5
contra	98	284	125	301	612	792	5
los	126	284	139	301	612	792	5
genotipos	140	284	182	301	612	792	5
VPH-6,	182	284	216	301	612	792	5
VPH-11,	217	284	255	301	612	792	5
VPH-16	256	284	292	301	612	792	5
y	65	296	70	313	612	792	5
VPH-18.	71	296	110	313	612	792	5
(17)	113	297	129	312	612	792	5
.	129	296	132	313	612	792	5
La	134	296	146	313	612	792	5
eficacia	147	296	180	313	612	792	5
de	181	296	191	313	612	792	5
la	193	296	201	313	612	792	5
vacuna	202	296	232	313	612	792	5
cuadrivalente	234	296	292	313	612	792	5
se	65	308	74	325	612	792	5
ha	75	308	86	325	612	792	5
estudiado	87	308	128	325	612	792	5
principalmente	130	308	195	325	612	792	5
en	196	308	206	325	612	792	5
mujeres	208	308	242	325	612	792	5
jóvenes	243	308	276	325	612	792	5
(de	278	308	292	325	612	792	5
16	65	320	76	337	612	792	5
a	79	320	84	337	612	792	5
26	87	320	98	337	612	792	5
años	101	320	121	337	612	792	5
de	125	320	135	337	612	792	5
edad)	138	320	162	337	612	792	5
que	166	320	182	337	612	792	5
no	185	320	196	337	612	792	5
han	199	320	215	337	612	792	5
estado	218	320	246	337	612	792	5
expuestas	249	320	292	337	612	792	5
anteriormente	65	332	126	349	612	792	5
a	129	332	134	349	612	792	5
los	136	332	149	349	612	792	5
tipos	152	332	173	349	612	792	5
de	176	332	186	349	612	792	5
VPH	189	332	211	349	612	792	5
específicos	213	332	262	349	612	792	5
contra	264	332	292	349	612	792	5
los	65	344	78	361	612	792	5
cuales	82	344	109	361	612	792	5
está	114	344	131	361	612	792	5
dirigida	135	344	169	361	612	792	5
la	173	344	181	361	612	792	5
vacuna.	185	344	219	361	612	792	5
Estos	228	344	252	361	612	792	5
estudios	256	344	292	361	612	792	5
clínicos	65	356	99	373	612	792	5
indicaron	101	356	143	373	612	792	5
una	145	356	161	373	612	792	5
eficacia	164	356	197	373	612	792	5
de	199	356	210	373	612	792	5
la	212	356	220	373	612	792	5
vacuna	222	356	254	373	612	792	5
de	256	356	266	373	612	792	5
cerca	269	356	292	373	612	792	5
del	65	368	78	385	612	792	5
100	81	368	97	385	612	792	5
%	100	368	109	385	612	792	5
en	111	368	121	385	612	792	5
la	124	368	132	385	612	792	5
prevención	134	368	183	385	612	792	5
de	185	368	196	385	612	792	5
precánceres	198	368	250	385	612	792	5
de	252	368	263	385	612	792	5
cuello	265	368	292	385	612	792	5
uterino,	65	380	99	397	612	792	5
de	102	380	112	397	612	792	5
vulva	115	380	139	397	612	792	5
y	142	380	148	397	612	792	5
de	150	380	161	397	612	792	5
vagina,	164	380	196	397	612	792	5
así	198	380	211	397	612	792	5
como	214	380	238	397	612	792	5
de	241	380	251	397	612	792	5
verrugas	254	380	292	397	612	792	5
genitales,	65	392	107	409	612	792	5
afecciones	109	392	155	409	612	792	5
causadas	157	392	196	409	612	792	5
por	198	392	212	409	612	792	5
los	214	392	227	409	612	792	5
cuatro	229	392	256	409	612	792	5
tipos	258	392	280	409	612	792	5
de	281	392	292	409	612	792	5
virus	65	404	87	421	612	792	5
contra	90	404	117	421	612	792	5
los	120	404	133	421	612	792	5
que	135	404	151	421	612	792	5
protege	154	404	187	421	612	792	5
la	190	404	198	421	612	792	5
vacuna	201	404	232	421	612	792	5
(18).	234	405	253	420	612	792	5
Tomando	79	416	120	433	612	792	5
en	123	416	133	433	612	792	5
cuenta	135	416	164	433	612	792	5
los	166	416	179	433	612	792	5
resultados	181	416	226	433	612	792	5
de	228	416	238	433	612	792	5
este	241	416	258	433	612	792	5
estudio	260	416	292	433	612	792	5
para	65	428	83	445	612	792	5
VPH-AR,	84	428	127	445	612	792	5
estas	128	428	149	445	612	792	5
vacunas	150	428	184	445	612	792	5
no	185	428	196	445	612	792	5
cubrirían	197	428	236	445	612	792	5
los	237	428	249	445	612	792	5
genotipos	250	428	292	445	612	792	5
con	65	440	81	457	612	792	5
mayor	82	440	110	457	612	792	5
distribución	111	440	163	457	612	792	5
entre	164	440	186	457	612	792	5
hombres	187	440	225	457	612	792	5
y	226	440	231	457	612	792	5
mujeres.	233	440	270	457	612	792	5
Esto	272	440	292	457	612	792	5
nos	65	452	80	469	612	792	5
lleva	83	452	105	469	612	792	5
a	108	452	113	469	612	792	5
otra	116	452	133	469	612	792	5
interrogante	136	452	189	469	612	792	5
¿Es	193	452	208	469	612	792	5
acaso	212	452	236	469	612	792	5
necesario	239	452	281	469	612	792	5
el	284	452	292	469	612	792	5
desarrollo	65	464	109	481	612	792	5
de	110	464	120	481	612	792	5
nuevas	122	464	152	481	612	792	5
vacunas	154	464	189	481	612	792	5
que	190	464	206	481	612	792	5
incluyan	207	464	245	481	612	792	5
una	247	464	262	481	612	792	5
mayor	264	464	292	481	612	792	5
gama	65	476	88	493	612	792	5
de	90	476	100	493	612	792	5
genotipos	101	476	143	493	612	792	5
de	144	476	154	493	612	792	5
AR?.	155	476	177	493	612	792	5
Es	180	476	190	493	612	792	5
necesaria	192	476	232	493	612	792	5
la	233	476	240	493	612	792	5
elaboración	242	476	292	493	612	792	5
de	65	488	75	505	612	792	5
estudios	79	488	115	505	612	792	5
epidemiológicos	118	488	191	505	612	792	5
a	195	488	200	505	612	792	5
mayor	203	488	231	505	612	792	5
escala	235	488	262	505	612	792	5
en	265	488	275	505	612	792	5
los	279	488	292	505	612	792	5
cuales	65	500	92	517	612	792	5
se	97	500	106	517	612	792	5
cuente	111	500	140	517	612	792	5
con	145	500	161	517	612	792	5
información	166	500	219	517	612	792	5
detallada	224	500	264	517	612	792	5
de	269	500	279	517	612	792	5
la	284	500	292	517	612	792	5
condición	65	512	108	529	612	792	5
del	110	512	123	529	612	792	5
paciente	125	512	162	529	612	792	5
y	163	512	169	529	612	792	5
sus	170	512	184	529	612	792	5
manifestaciones	186	512	257	529	612	792	5
clínicas	258	512	292	529	612	792	5
para	65	524	84	541	612	792	5
conocer	87	524	122	541	612	792	5
el	125	524	133	541	612	792	5
comportamiento	136	524	208	541	612	792	5
de	211	524	221	541	612	792	5
estos	224	524	246	541	612	792	5
genotipos	249	524	292	541	612	792	5
predominantes	65	536	130	553	612	792	5
y	131	536	137	553	612	792	5
el	138	536	146	553	612	792	5
impacto	148	536	183	553	612	792	5
que	185	536	201	553	612	792	5
puedan	202	536	234	553	612	792	5
generar	236	536	269	553	612	792	5
estas	270	536	292	553	612	792	5
vacunas	65	548	100	565	612	792	5
sobre	103	548	127	565	612	792	5
las	130	548	142	565	612	792	5
pacientes	145	548	186	565	612	792	5
afectadas.	188	548	232	565	612	792	5
En	79	560	91	577	612	792	5
nuestro	94	560	127	577	612	792	5
país	130	560	148	577	612	792	5
el	151	560	159	577	612	792	5
uso	162	560	177	577	612	792	5
de	180	560	191	577	612	792	5
la	194	560	202	577	612	792	5
vacuna	205	560	236	577	612	792	5
todavía	239	560	272	577	612	792	5
está	275	560	292	577	612	792	5
en	65	572	75	589	612	792	5
estudio	80	572	111	589	612	792	5
por	116	572	130	589	612	792	5
parte	135	572	157	589	612	792	5
de	161	572	172	589	612	792	5
las	176	572	188	589	612	792	5
autoridades	192	572	243	589	612	792	5
sanitarias,	248	572	292	589	612	792	5
según	65	584	91	601	612	792	5
este	93	584	110	601	612	792	5
trabajo,	113	584	146	601	612	792	5
se	149	584	158	601	612	792	5
considera	161	584	203	601	612	792	5
fundamental	205	584	260	601	612	792	5
incluir	263	584	292	601	612	792	5
dicha	65	596	89	613	612	792	5
vacuna	91	596	122	613	612	792	5
en	124	596	134	613	612	792	5
el	137	596	144	613	612	792	5
esquema	147	596	185	613	612	792	5
de	187	596	198	613	612	792	5
vacunación	200	596	250	613	612	792	5
nacional,	252	596	292	613	612	792	5
tomando	65	608	103	625	612	792	5
en	107	608	117	625	612	792	5
cuenta	121	608	149	625	612	792	5
la	153	608	161	625	612	792	5
experiencia	164	608	215	625	612	792	5
positiva	218	608	253	625	612	792	5
que	257	608	273	625	612	792	5
han	276	608	292	625	612	792	5
tenido	65	620	92	637	612	792	5
otros	94	620	116	637	612	792	5
países	118	620	145	637	612	792	5
con	147	620	163	637	612	792	5
su	165	620	174	637	612	792	5
uso	176	620	191	637	612	792	5
(19-21)	193	621	223	636	612	792	5
,	223	620	226	637	612	792	5
en	228	620	238	637	612	792	5
nuestro	240	620	272	637	612	792	5
país	274	620	292	637	612	792	5
se	65	632	74	649	612	792	5
disminuirían	75	632	130	649	612	792	5
considerablemente	131	632	212	649	612	792	5
las	214	632	226	649	612	792	5
infecciones	227	632	276	649	612	792	5
por	277	632	292	649	612	792	5
VPH	65	644	87	661	612	792	5
tanto	89	644	111	661	612	792	5
por	112	644	127	661	612	792	5
los	128	644	141	661	612	792	5
genotipos	143	644	186	661	612	792	5
de	187	644	198	661	612	792	5
VPH-AR	199	644	240	661	612	792	5
y	242	644	247	661	612	792	5
VPH-BR,	249	644	292	661	612	792	5
logrando	65	656	104	673	612	792	5
un	105	656	116	673	612	792	5
máximo	117	656	153	673	612	792	5
costo-beneficio	155	656	222	673	612	792	5
si	223	656	230	673	612	792	5
los	232	656	244	673	612	792	5
programas	246	656	292	673	612	792	5
de	65	668	75	685	612	792	5
vacunación	78	668	128	685	612	792	5
se	131	668	140	685	612	792	5
enfocan	143	668	178	685	612	792	5
de	180	668	191	685	612	792	5
la	193	668	201	685	612	792	5
manera	204	668	237	685	612	792	5
adecuada.	239	668	283	685	612	792	5
Vol.	65	723	79	737	612	792	5
72,	81	723	92	737	612	792	5
Nº	95	723	104	737	612	792	5
3,	106	723	112	737	612	792	5
septiembre	115	723	153	737	612	792	5
2012	155	723	173	737	612	792	5
CONCLUSIONES	320	80	399	95	612	792	5
El	334	91	344	108	612	792	5
cáncer	350	91	379	108	612	792	5
cervical	385	91	421	108	612	792	5
es	427	91	436	108	612	792	5
un	442	91	453	108	612	792	5
problema	459	91	501	108	612	792	5
de	507	91	518	108	612	792	5
salud	523	91	547	108	612	792	5
pública	320	103	353	120	612	792	5
en	355	103	365	120	612	792	5
nuestro	368	103	400	120	612	792	5
país.	403	103	423	120	612	792	5
La	428	103	440	120	612	792	5
pesquisa	442	103	480	120	612	792	5
citológica	482	103	526	120	612	792	5
para	528	103	547	120	612	792	5
determinar	320	115	368	132	612	792	5
la	370	115	378	132	612	792	5
prevalencia	380	115	431	132	612	792	5
y	433	115	438	132	612	792	5
detección	440	115	483	132	612	792	5
de	485	115	495	132	612	792	5
las	497	115	510	132	612	792	5
lesiones	512	115	547	132	612	792	5
preinvasoras	320	127	376	144	612	792	5
del	378	127	391	144	612	792	5
cáncer	393	127	422	144	612	792	5
de	424	127	434	144	612	792	5
cuello	436	127	463	144	612	792	5
uterino	465	127	496	144	612	792	5
no	498	127	509	144	612	792	5
han	511	127	527	144	612	792	5
sido	529	127	547	144	612	792	5
suficiente	320	139	362	156	612	792	5
efectivas.	366	139	408	156	612	792	5
De	416	139	429	156	612	792	5
allí	433	139	447	156	612	792	5
que	451	139	467	156	612	792	5
sugerimos	471	139	516	156	612	792	5
el	520	139	528	156	612	792	5
uso	532	139	547	156	612	792	5
de	320	151	331	168	612	792	5
pruebas	335	151	369	168	612	792	5
complementarias	374	151	449	168	612	792	5
más	453	151	471	168	612	792	5
sensibles,	476	151	518	168	612	792	5
como	523	151	547	168	612	792	5
aquellas	320	163	356	180	612	792	5
que	359	163	374	180	612	792	5
detectan	377	163	413	180	612	792	5
el	416	163	424	180	612	792	5
ADN-VPH	425	163	475	180	612	792	5
y	477	163	483	180	612	792	5
sus	485	163	499	180	612	792	5
genotipos,	502	163	547	180	612	792	5
tanto	320	175	342	192	612	792	5
en	345	175	355	192	612	792	5
la	357	175	365	192	612	792	5
mujer	368	175	393	192	612	792	5
como	396	175	420	192	612	792	5
en	423	175	433	192	612	792	5
el	436	175	444	192	612	792	5
hombre.	446	175	482	192	612	792	5
Ello	487	175	506	192	612	792	5
aportaría	508	175	547	192	612	792	5
información	320	187	374	204	612	792	5
valiosa	375	187	406	204	612	792	5
que	407	187	423	204	612	792	5
permitiría	424	187	467	204	612	792	5
detectar	468	187	503	204	612	792	5
y	504	187	510	204	612	792	5
eliminar	511	187	547	204	612	792	5
esas	320	199	339	216	612	792	5
lesiones	342	199	378	216	612	792	5
preinvasoras	382	199	437	216	612	792	5
y	441	199	447	216	612	792	5
por	451	199	466	216	612	792	5
ende,	470	199	493	216	612	792	5
disminuiría	497	199	547	216	612	792	5
considerablemente	320	211	403	228	612	792	5
la	406	211	414	228	612	792	5
elevada	418	211	451	228	612	792	5
morbimortalidad	455	211	529	228	612	792	5
por	532	211	547	228	612	792	5
dicho	320	223	345	240	612	792	5
cáncer.	347	223	378	240	612	792	5
En	334	235	347	252	612	792	5
nuestro	352	235	385	252	612	792	5
estudio,	391	235	426	252	612	792	5
a	431	235	436	252	612	792	5
diferencia	442	235	487	252	612	792	5
de	492	235	503	252	612	792	5
otros,	508	235	533	252	612	792	5
la	539	235	547	252	612	792	5
prevalencia	320	247	370	264	612	792	5
de	372	247	382	264	612	792	5
genotipos	383	247	426	264	612	792	5
de	427	247	437	264	612	792	5
VPH-AR	438	247	479	264	612	792	5
51	480	247	491	264	612	792	5
y	493	247	498	264	612	792	5
52,	500	247	513	264	612	792	5
además	514	247	547	264	612	792	5
de	320	259	331	276	612	792	5
los	335	259	348	276	612	792	5
16	352	259	363	276	612	792	5
y	368	259	373	276	612	792	5
18,	378	259	392	276	612	792	5
presenta	396	259	433	276	612	792	5
información	437	259	491	276	612	792	5
valiosa	496	259	527	276	612	792	5
que	531	259	547	276	612	792	5
señala	320	271	348	288	612	792	5
la	352	271	360	288	612	792	5
importancia	364	271	416	288	612	792	5
de	421	271	431	288	612	792	5
incluirlos	435	271	477	288	612	792	5
en	481	271	491	288	612	792	5
las	495	271	508	288	612	792	5
vacunas	512	271	547	288	612	792	5
para	320	283	339	300	612	792	5
proteger	344	283	381	300	612	792	5
del	385	283	399	300	612	792	5
VPH	403	283	425	300	612	792	5
oncogénico	430	283	481	300	612	792	5
a	486	283	490	300	612	792	5
las	495	283	507	300	612	792	5
mujeres	512	283	547	300	612	792	5
venezolanas.	320	295	377	312	612	792	5
Es	334	307	345	324	612	792	5
necesario	349	307	390	324	612	792	5
evaluar	394	307	426	324	612	792	5
el	430	307	438	324	612	792	5
esquema	441	307	480	324	612	792	5
de	483	307	494	324	612	792	5
vacunación	497	307	547	324	612	792	5
en	320	319	331	336	612	792	5
conjunto	336	319	374	336	612	792	5
con	380	319	396	336	612	792	5
otras	401	319	423	336	612	792	5
estrategias	428	319	474	336	612	792	5
de	480	319	490	336	612	792	5
prevención,	495	319	547	336	612	792	5
realizando	320	331	366	348	612	792	5
un	369	331	380	348	612	792	5
análisis	384	331	417	348	612	792	5
identificando	420	331	478	348	612	792	5
las	481	331	494	348	612	792	5
debilidades	497	331	547	348	612	792	5
y	320	343	326	360	612	792	5
fortalezas,	328	343	373	360	612	792	5
con	375	343	391	360	612	792	5
la	393	343	401	360	612	792	5
finalidad	402	343	441	360	612	792	5
de	443	343	453	360	612	792	5
establecer	455	343	499	360	612	792	5
programas	501	343	547	360	612	792	5
de	320	355	331	372	612	792	5
prevención	333	355	382	372	612	792	5
óptimos.	385	355	423	372	612	792	5
REFERENCIAS	398	379	469	394	612	792	5
1.	327	402	334	417	612	792	5
Center	341	402	368	417	612	792	5
for	370	402	381	417	612	792	5
Disease	383	402	414	417	612	792	5
Control	415	402	446	417	612	792	5
and	447	402	462	417	612	792	5
Prevention.	463	402	509	417	612	792	5
Virus	512	402	533	417	612	792	5
del	535	402	547	417	612	792	5
papiloma	341	413	378	428	612	792	5
humano:	379	413	414	428	612	792	5
Información	415	413	464	428	612	792	5
sobre	465	413	487	428	612	792	5
el	488	413	495	428	612	792	5
VPH	496	413	516	428	612	792	5
para	517	413	534	428	612	792	5
los	535	413	547	428	612	792	5
médicos.	341	424	377	439	612	792	5
2007.	382	424	404	439	612	792	5
2.	327	434	334	450	612	792	5
Castle	341	434	366	450	612	792	5
P.	370	434	377	450	612	792	5
The	383	434	399	450	612	792	5
potential	402	434	437	450	612	792	5
utility	440	434	464	450	612	792	5
of	468	434	476	450	612	792	5
HPV	479	434	499	450	612	792	5
genotyping	503	434	547	450	612	792	5
in	341	445	349	460	612	792	5
screening	354	445	393	460	612	792	5
and	398	445	412	460	612	792	5
clinical	417	445	447	460	612	792	5
management.	452	445	506	460	612	792	5
JNCCN	516	445	547	460	612	792	5
2008;6:83-95.	341	456	397	471	612	792	5
3.	328	467	334	482	612	792	5
Valdivia	341	467	371	482	612	792	5
I,	374	467	379	482	612	792	5
Aguayo	382	467	410	482	612	792	5
F,	413	467	419	482	612	792	5
Pruyas	422	467	446	482	612	792	5
M,	449	467	459	482	612	792	5
Snijders	462	467	492	482	612	792	5
P,	494	467	500	482	612	792	5
Corvalán	503	467	536	482	612	792	5
A,	538	467	547	482	612	792	5
Ferreccio	341	478	375	493	612	792	5
C.	379	478	387	493	612	792	5
Genotipos	394	478	434	493	612	792	5
de	438	478	447	493	612	792	5
virus	451	478	471	493	612	792	5
papiloma	475	478	512	493	612	792	5
humano	515	478	547	493	612	792	5
(VPH)	341	488	368	504	612	792	5
en	370	488	379	504	612	792	5
pacientes	381	488	418	504	612	792	5
con	420	488	434	504	612	792	5
cáncer	436	488	462	504	612	792	5
cervico-uterino	464	488	524	504	612	792	5
en	526	488	535	504	612	792	5
un	537	488	547	504	612	792	5
hospital	341	499	373	514	612	792	5
público	376	499	406	514	612	792	5
y	409	499	414	514	612	792	5
una	417	499	432	514	612	792	5
clínica	435	499	461	514	612	792	5
privada	464	499	494	514	612	792	5
de	497	499	507	514	612	792	5
Santiago,	510	499	547	514	612	792	5
Chile.	341	511	365	526	612	792	5
Rev	370	511	385	526	612	792	5
Chil	387	511	403	526	612	792	5
Infect.	405	511	428	526	612	792	5
2010;27:11-16.	433	511	487	526	612	792	5
4.	327	521	334	537	612	792	5
García	341	521	368	537	612	792	5
A,	370	521	379	537	612	792	5
Berumen	382	521	418	537	612	792	5
J,	420	521	427	537	612	792	5
Jiménez	429	521	462	537	612	792	5
R,	464	521	473	537	612	792	5
Escobedo	475	521	514	537	612	792	5
A,	516	521	525	537	612	792	5
Cruz	528	521	547	537	612	792	5
O.	341	532	351	547	612	792	5
Utilidad	356	532	388	547	612	792	5
de	390	532	400	547	612	792	5
las	402	532	413	547	612	792	5
técnicas	415	532	447	547	612	792	5
de	450	532	459	547	612	792	5
biología	461	532	494	547	612	792	5
molecular	496	532	535	547	612	792	5
en	538	532	547	547	612	792	5
el	341	543	349	558	612	792	5
virus	350	543	370	558	612	792	5
del	372	543	384	558	612	792	5
papiloma	385	543	422	558	612	792	5
humano.	424	543	458	558	612	792	5
Gamo	461	543	486	558	612	792	5
2006;5(4):109-	487	543	547	558	612	792	5
110.	341	554	358	569	612	792	5
5.	327	565	334	580	612	792	5
WHO/ICO	341	565	388	580	612	792	5
Information	394	565	447	580	612	792	5
Centre	453	565	482	580	612	792	5
on	488	565	499	580	612	792	5
HPV	505	565	526	580	612	792	5
and	532	565	547	580	612	792	5
Cervical	341	575	375	591	612	792	5
Cancer	377	575	405	591	612	792	5
(HPV	407	575	430	591	612	792	5
Information	432	575	480	591	612	792	5
Centre).	482	575	514	591	612	792	5
Human	518	575	547	591	612	792	5
Papillomavirus	341	586	401	601	612	792	5
and	405	586	419	601	612	792	5
Related	423	586	453	601	612	792	5
Cancers	457	586	489	601	612	792	5
in	493	586	500	601	612	792	5
Venezuela.	504	586	547	601	612	792	5
Summary	341	597	380	612	612	792	5
Report	382	597	409	612	612	792	5
2010.	412	597	434	612	612	792	5
Disponible	439	597	482	612	612	792	5
en:	485	597	497	612	612	792	5
www.	499	597	523	612	612	792	5
who.	528	597	547	612	612	792	5
int/	341	608	355	623	612	792	5
hpvcentre	357	608	396	623	612	792	5
6.	328	619	334	634	612	792	5
Bosch	341	619	364	634	612	792	5
F,	366	619	372	634	612	792	5
De	374	619	384	634	612	792	5
Sanjose	386	619	414	634	612	792	5
S.	416	619	423	634	612	792	5
Chapter	426	619	455	634	612	792	5
1:	456	619	463	634	612	792	5
Human	465	619	491	634	612	792	5
papillomavirus	493	619	547	634	612	792	5
and	341	629	354	645	612	792	5
cervical	356	629	385	645	612	792	5
cancer	387	629	410	645	612	792	5
burden	412	629	437	645	612	792	5
and	439	629	452	645	612	792	5
assessment	454	629	494	645	612	792	5
of	496	629	504	645	612	792	5
causality.	506	629	540	645	612	792	5
J	544	629	547	645	612	792	5
Natl	341	640	357	655	612	792	5
Cancer	359	640	385	655	612	792	5
Inst	387	640	400	655	612	792	5
Monogr.	403	640	433	655	612	792	5
2003;3:3-13.	438	640	484	655	612	792	5
7.	327	651	334	666	612	792	5
Del	341	651	356	666	612	792	5
Pazo	357	651	376	666	612	792	5
R,	378	651	387	666	612	792	5
Lukaszuk	388	651	427	666	612	792	5
B,	428	651	438	666	612	792	5
Leite	439	651	459	666	612	792	5
M,	461	651	472	666	612	792	5
Iribas	474	651	496	666	612	792	5
J.	498	651	504	666	612	792	5
Deteccion	507	651	547	666	612	792	5
de	341	662	351	677	612	792	5
la	352	662	359	677	612	792	5
infección	360	662	396	677	612	792	5
por	397	662	410	677	612	792	5
virus	411	662	430	677	612	792	5
papiloma	431	662	468	677	612	792	5
humano	469	662	500	677	612	792	5
en	501	662	510	677	612	792	5
hombres.	511	662	547	677	612	792	5
Penescopía	341	673	386	688	612	792	5
como	390	673	412	688	612	792	5
método	415	673	445	688	612	792	5
de	448	673	458	688	612	792	5
cribado.	461	673	494	688	612	792	5
Rev	501	673	517	688	612	792	5
Argent	520	673	547	688	612	792	5
Dermatol.	341	684	381	699	612	792	5
2008;89:146-152.	386	684	457	699	612	792	5
8.	327	695	334	710	612	792	5
ACOG	341	695	371	710	612	792	5
Practice	377	695	412	710	612	792	5
Bulletin	418	695	454	710	612	792	5
No.	459	695	475	710	612	792	5
61.	486	695	500	710	612	792	5
“Human	511	695	547	710	612	792	5
175	534	724	547	738	612	792	5
E.	271	52	279	67	612	792	6
RIVAS,	282	52	313	67	612	792	6
ET	315	52	327	67	612	792	6
AL	329	52	342	67	612	792	6
9.	72	102	79	117	612	792	6
10.	67	145	79	160	612	792	6
11.	67	178	79	193	612	792	6
12.	67	199	79	214	612	792	6
13.	67	221	79	236	612	792	6
14.	67	264	79	279	612	792	6
15.	67	307	79	322	612	792	6
Papillomavirus.	86	80	149	96	612	792	6
Clinical	157	80	189	96	612	792	6
Management	193	80	245	96	612	792	6
Guidelines	249	80	292	96	612	792	6
for	86	91	98	106	612	792	6
Obstetrician-Gynecologists.”	100	91	215	106	612	792	6
2005.	218	91	240	106	612	792	6
Somogyi	86	102	122	117	612	792	6
L,	124	102	132	117	612	792	6
Malpica	134	102	166	117	612	792	6
C,	168	102	177	117	612	792	6
Alvarado	178	102	215	117	612	792	6
B,	217	102	226	117	612	792	6
García	228	102	254	117	612	792	6
M.	256	102	267	117	612	792	6
Virus	270	102	292	117	612	792	6
del	86	113	98	128	612	792	6
papiloma	100	113	137	128	612	792	6
humano	139	113	171	128	612	792	6
(VPH)	173	113	199	128	612	792	6
detección	201	113	239	128	612	792	6
y	241	113	245	128	612	792	6
tipificación	247	113	292	128	612	792	6
en	86	124	95	139	612	792	6
la	99	124	106	139	612	792	6
consulta	109	124	142	139	612	792	6
privada.	145	124	177	139	612	792	6
Rev	183	124	199	139	612	792	6
Obstet	202	124	228	139	612	792	6
Ginecol	231	124	262	139	612	792	6
Venez.	265	124	292	139	612	792	6
2010;70(3):160-166.	86	134	168	150	612	792	6
Asociación	86	145	132	160	612	792	6
de	137	145	147	160	612	792	6
microbiología	152	145	210	160	612	792	6
y	215	145	220	160	612	792	6
salud.	225	145	249	160	612	792	6
Primera	260	145	292	160	612	792	6
Reunión:	86	156	122	171	612	792	6
Infección	125	156	162	171	612	792	6
por	165	156	178	171	612	792	6
Papiloma	181	156	218	171	612	792	6
Humano.	221	156	258	171	612	792	6
Bilbao.	263	156	292	171	612	792	6
2005.	86	167	108	182	612	792	6
Innogenetics®	86	178	144	193	612	792	6
INNO	149	178	174	193	612	792	6
LIPA	179	178	200	193	612	792	6
Genotyping	204	178	251	193	612	792	6
V2	256	178	268	193	612	792	6
User	273	178	292	193	612	792	6
Guide	86	188	110	204	612	792	6
Manual.	113	188	146	204	612	792	6
Innogenetics®	86	199	144	214	612	792	6
INNO	145	199	170	214	612	792	6
LIPA	171	199	192	214	612	792	6
Genotyping	192	199	239	214	612	792	6
EXTRA	240	199	273	214	612	792	6
User	273	199	292	214	612	792	6
Guide	86	210	110	225	612	792	6
Manual.	113	210	146	225	612	792	6
Aguilar	86	221	116	236	612	792	6
L,	119	221	128	236	612	792	6
Lazcano-Ponce	131	221	192	236	612	792	6
E,	195	221	203	236	612	792	6
Vaccarella	206	221	247	236	612	792	6
S,	250	221	258	236	612	792	6
Cruz	261	221	280	236	612	792	6
A,	282	221	292	236	612	792	6
Hernández	86	232	129	247	612	792	6
P,	131	232	138	247	612	792	6
Smith	139	232	163	247	612	792	6
J	165	232	168	247	612	792	6
S,	170	232	178	247	612	792	6
et	180	232	187	247	612	792	6
al.	189	232	198	247	612	792	6
Human	202	232	231	247	612	792	6
papillomavirus	232	232	292	247	612	792	6
in	86	242	94	258	612	792	6
men:	97	242	117	258	612	792	6
Comparison	120	242	168	258	612	792	6
of	172	242	180	258	612	792	6
different	183	242	217	258	612	792	6
genital	220	242	247	258	612	792	6
sites.	250	242	271	258	612	792	6
Sex	277	242	292	258	612	792	6
Transm	86	253	116	268	612	792	6
Infect.	119	253	144	268	612	792	6
2006;82:31-33.	149	253	210	268	612	792	6
Contreras	86	264	125	279	612	792	6
L,	127	264	135	279	612	792	6
Correnti	137	264	170	279	612	792	6
M,	173	264	184	279	612	792	6
Avila	186	264	207	279	612	792	6
M,	209	264	220	279	612	792	6
Guerrero	222	264	258	279	612	792	6
A,	260	264	269	279	612	792	6
León	272	264	292	279	612	792	6
A.	86	275	96	290	612	792	6
Virus	105	275	127	290	612	792	6
Papiloma	131	275	169	290	612	792	6
Humano	174	275	208	290	612	792	6
(VPH)	212	275	239	290	612	792	6
en	244	275	253	290	612	792	6
contexto	258	275	292	290	612	792	6
ecológico	86	286	125	301	612	792	6
venezolano.	127	286	175	301	612	792	6
(I):	181	286	193	301	612	792	6
diagnóstico	196	286	242	301	612	792	6
citológico	245	286	284	301	612	792	6
y	287	286	292	301	612	792	6
molecular.	86	296	128	312	612	792	6
Salud	133	296	155	312	612	792	6
online.	158	296	185	312	612	792	6
2008;12(3):68-77.	190	296	262	312	612	792	6
López	86	307	111	322	612	792	6
A,	112	307	122	322	612	792	6
Lizano	124	307	151	322	612	792	6
M.	153	307	164	322	612	792	6
Cáncer	168	307	196	322	612	792	6
cérvicouterino	197	307	255	322	612	792	6
y	256	307	261	322	612	792	6
el	263	307	270	322	612	792	6
virus	272	307	292	322	612	792	6
del	86	318	98	333	612	792	6
papiloma	100	318	137	333	612	792	6
humano.	139	318	173	333	612	792	6
Cancerología.	177	318	232	333	612	792	6
2006;1:31-55.	236	318	292	333	612	792	6
16.	322	80	334	96	612	792	6
Cavazza	341	80	375	96	612	792	6
M,	377	80	388	96	612	792	6
Correnti	390	80	423	96	612	792	6
M.	425	80	436	96	612	792	6
Actualidades	440	80	491	96	612	792	6
sobre	493	80	515	96	612	792	6
el	517	80	524	96	612	792	6
Virus	526	80	547	96	612	792	6
del	341	91	353	106	612	792	6
Papiloma	355	91	392	106	612	792	6
Humano.	393	91	429	106	612	792	6
Dermatología	431	91	485	106	612	792	6
Iberoamericana	486	91	547	106	612	792	6
Online.	341	102	371	117	612	792	6
2011;	376	102	398	117	612	792	6
Capítulo	400	102	435	117	612	792	6
60.	437	102	449	117	612	792	6
17.	322	113	334	128	612	792	6
Instituto	341	113	374	128	612	792	6
Nacional	378	113	414	128	612	792	6
del	418	113	430	128	612	792	6
Cáncer.	433	113	463	128	612	792	6
Vacunas	470	113	503	128	612	792	6
contra	507	113	532	128	612	792	6
los	536	113	547	128	612	792	6
virus	341	124	361	139	612	792	6
del	362	124	374	139	612	792	6
papiloma	375	124	411	139	612	792	6
humano.	412	124	446	139	612	792	6
Disponible	448	124	491	139	612	792	6
en:	492	124	504	139	612	792	6
http://www.	505	124	547	139	612	792	6
cancer.gov/espanol/cancer/hojasinformativas/vacuna-VPH	341	134	547	150	612	792	6
18.	322	145	334	160	612	792	6
Centro	341	145	368	160	612	792	6
para	369	145	385	160	612	792	6
el	386	145	393	160	612	792	6
Control	394	145	423	160	612	792	6
y	424	145	429	160	612	792	6
la	430	145	437	160	612	792	6
Prevención	438	145	481	160	612	792	6
de	482	145	491	160	612	792	6
Enfermedades	492	145	547	160	612	792	6
(CDC).	341	156	371	171	612	792	6
Vacuna	375	156	404	171	612	792	6
contra	407	156	431	171	612	792	6
el	434	156	441	171	612	792	6
VPH	443	156	463	171	612	792	6
Información	465	156	514	171	612	792	6
para	516	156	533	171	612	792	6
los	536	156	547	171	612	792	6
médicos.	341	167	376	182	612	792	6
Disponible	378	167	421	182	612	792	6
en:	422	167	433	182	612	792	6
http://www.cdc.gov/std/spanish/	434	167	547	182	612	792	6
STDFact-HPV-Vaccine-HCP-s.htm#vaccrec	341	178	501	193	612	792	6
19.	322	188	334	204	612	792	6
Altamonte	341	188	383	204	612	792	6
M,	387	188	398	204	612	792	6
Murillo	401	188	432	204	612	792	6
R,	435	188	444	204	612	792	6
Sánchez	448	188	481	204	612	792	6
GI,	484	188	497	204	612	792	6
Jerónimo	500	188	537	204	612	792	6
J,	541	188	547	204	612	792	6
Salmerón	341	199	379	214	612	792	6
J,	382	199	388	214	612	792	6
Ferreccio	391	199	429	214	612	792	6
C,	431	199	441	214	612	792	6
et	443	199	450	214	612	792	6
al.	453	199	463	214	612	792	6
Nuevos	468	199	499	214	612	792	6
paradigmas	502	199	547	214	612	792	6
y	341	210	346	225	612	792	6
desafíos	349	210	382	225	612	792	6
en	385	210	394	225	612	792	6
la	397	210	404	225	612	792	6
prevención	408	210	452	225	612	792	6
y	455	210	460	225	612	792	6
control	463	210	491	225	612	792	6
del	494	210	506	225	612	792	6
cáncer	509	210	535	225	612	792	6
de	538	210	547	225	612	792	6
cuello	341	221	366	236	612	792	6
uterino	367	221	395	236	612	792	6
en	396	221	405	236	612	792	6
America	406	221	440	236	612	792	6
Latina.	442	221	469	236	612	792	6
Salud	472	221	494	236	612	792	6
Pública	496	221	525	236	612	792	6
Mex.	526	221	547	236	612	792	6
2010;52:544-559.	341	232	412	247	612	792	6
20.	322	242	334	258	612	792	6
McIntyre	341	242	378	258	612	792	6
PB,	382	242	396	258	612	792	6
Brotherton	400	242	443	258	612	792	6
JM,	447	242	462	258	612	792	6
Burgess	465	242	497	258	612	792	6
MA,	501	242	519	258	612	792	6
Kemp	523	242	547	258	612	792	6
AS.	341	253	357	268	612	792	6
More	361	253	382	268	612	792	6
data	385	253	401	268	612	792	6
from	403	253	422	268	612	792	6
Australia	424	253	460	268	612	792	6
on	463	253	473	268	612	792	6
sensitivity	475	253	515	268	612	792	6
to	518	253	525	268	612	792	6
HPV	527	253	547	268	612	792	6
vaccine.	341	264	374	279	612	792	6
BMJ.	379	264	401	279	612	792	6
2009;338:b26.	406	264	463	279	612	792	6
21.	322	275	334	290	612	792	6
Lexchin	341	275	374	290	612	792	6
J,	377	275	383	290	612	792	6
Arya	386	275	406	290	612	792	6
N,	409	275	419	290	612	792	6
Singh	422	275	445	290	612	792	6
S.	448	275	456	290	612	792	6
Gardasil	463	275	496	290	612	792	6
®	496	277	501	285	612	792	6
–	504	275	509	290	612	792	6
The	512	275	527	290	612	792	6
new	531	275	547	290	612	792	6
HPV	341	286	361	301	612	792	6
vaccine:	365	286	398	301	612	792	6
The	401	286	417	301	612	792	6
right	420	286	439	301	612	792	6
product,	443	286	475	301	612	792	6
the	479	286	491	301	612	792	6
right	495	286	513	301	612	792	6
time:	517	286	537	301	612	792	6
A	541	286	548	301	612	792	6
commentary.	341	296	393	312	612	792	6
Healthc	398	296	428	312	612	792	6
Policy.	431	296	458	312	612	792	6
2010;5:26-36.	463	296	519	312	612	792	6
Agradecimientos:	320	319	399	336	612	792	6
a	405	319	410	336	612	792	6
la	415	319	423	336	612	792	6
dirección	429	319	470	336	612	792	6
del	476	319	489	336	612	792	6
Laboratorio	495	319	547	336	612	792	6
Avilab	320	331	349	348	612	792	6
C.A.,	351	331	374	348	612	792	6
por	376	331	390	348	612	792	6
apoyar	392	331	422	348	612	792	6
las	423	331	435	348	612	792	6
actividades	437	331	486	348	612	792	6
científicas	488	331	532	348	612	792	6
del	534	331	547	348	612	792	6
Departamento	320	343	382	360	612	792	6
de	385	343	395	360	612	792	6
Biología	397	343	435	360	612	792	6
y	437	343	442	360	612	792	6
Diagnóstico	445	343	498	360	612	792	6
Molecular.	500	343	547	360	612	792	6
Viene	65	377	87	392	612	792	6
de	89	377	99	392	612	792	6
página	101	377	129	392	612	792	6
144	131	377	146	392	612	792	6
Tipos	65	403	91	420	612	792	6
de	94	403	105	420	612	792	6
vacunas	107	403	145	420	612	792	6
Durante	79	416	114	433	612	792	6
la	117	416	125	433	612	792	6
gestación,	128	416	172	433	612	792	6
se	175	416	185	433	612	792	6
pueden	187	416	219	433	612	792	6
utilizar	222	416	253	433	612	792	6
vacunas	256	416	292	433	612	792	6
elaboradas	65	428	112	445	612	792	6
con	114	428	130	445	612	792	6
virus	133	428	155	445	612	792	6
(vivos	157	428	185	445	612	792	6
inactivados	187	428	238	445	612	792	6
o	240	428	246	445	612	792	6
muertos	248	428	284	445	612	792	6
o	286	428	292	445	612	792	6
atenuados),	65	440	114	457	612	792	6
vacunas	115	440	150	457	612	792	6
antibacterianas	151	440	215	457	612	792	6
o	216	440	222	457	612	792	6
toxoides,	223	440	262	457	612	792	6
puesto	263	440	291	457	612	792	6
que	65	452	81	469	612	792	6
no	83	452	94	469	612	792	6
existen	96	452	128	469	612	792	6
pruebas	130	452	164	469	612	792	6
de	166	452	177	469	612	792	6
riesgo	179	452	206	469	612	792	6
alguno	208	452	238	469	612	792	6
al	240	452	248	469	612	792	6
recibirlas	251	452	292	469	612	792	6
durante	65	464	98	481	612	792	6
este	101	464	118	481	612	792	6
período.	120	464	157	481	612	792	6
En	79	476	91	493	612	792	6
estos	93	476	115	493	612	792	6
casos	117	476	141	493	612	792	6
en	143	476	153	493	612	792	6
concordancia	155	476	213	493	612	792	6
con	215	476	231	493	612	792	6
los	233	476	246	493	612	792	6
principios	248	476	292	493	612	792	6
que	65	488	81	505	612	792	6
señalamos	82	488	128	505	612	792	6
anteriormente,	129	488	193	505	612	792	6
el	194	488	202	505	612	792	6
beneficio	204	488	244	505	612	792	6
de	245	488	256	505	612	792	6
vacunar	257	488	292	505	612	792	6
a	65	500	70	517	612	792	6
las	73	500	85	517	612	792	6
embarazadas	88	500	144	517	612	792	6
normalmente	147	500	205	517	612	792	6
sobrepasa	208	500	251	517	612	792	6
el	254	500	262	517	612	792	6
riesgo	265	500	292	517	612	792	6
potencial	65	512	105	529	612	792	6
cuando	108	512	139	529	612	792	6
las	142	512	154	529	612	792	6
probabilidades	157	512	221	529	612	792	6
de	224	512	234	529	612	792	6
exposición	237	512	284	529	612	792	6
a	287	512	292	529	612	792	6
una	65	524	81	541	612	792	6
enfermedad	84	524	136	541	612	792	6
son	140	524	155	541	612	792	6
elevadas,	159	524	200	541	612	792	6
cuando	203	524	235	541	612	792	6
la	239	524	247	541	612	792	6
infección	251	524	292	541	612	792	6
implicaría	65	536	110	553	612	792	6
un	113	536	124	553	612	792	6
riesgo	127	536	154	553	612	792	6
para	158	536	177	553	612	792	6
la	180	536	188	553	612	792	6
madre	192	536	219	553	612	792	6
o	223	536	228	553	612	792	6
para	232	536	251	553	612	792	6
el	254	536	262	553	612	792	6
feto	265	536	283	553	612	792	6
y	286	536	291	553	612	792	6
cuando	65	548	97	565	612	792	6
es	100	548	109	565	612	792	6
poco	112	548	133	565	612	792	6
probable	137	548	175	565	612	792	6
que	178	548	194	565	612	792	6
la	197	548	205	565	612	792	6
vacuna	208	548	239	565	612	792	6
cause	243	548	267	565	612	792	6
daño	270	548	291	565	612	792	6
alguno.	65	560	98	577	612	792	6
Asimismo,	79	572	127	589	612	792	6
sigue	129	572	152	589	612	792	6
vigente	154	572	187	589	612	792	6
la	189	572	197	589	612	792	6
recomendación	199	572	266	589	612	792	6
de	268	572	278	589	612	792	6
no	281	572	292	589	612	792	6
aplicar	65	584	95	601	612	792	6
vacunas	98	584	133	601	612	792	6
de	136	584	146	601	612	792	6
virus	149	584	171	601	612	792	6
vivos	174	584	198	601	612	792	6
durante	201	584	234	601	612	792	6
la	236	584	244	601	612	792	6
gestación,	247	584	292	601	612	792	6
debido	65	596	95	613	612	792	6
al	100	596	108	613	612	792	6
riesgo	113	596	139	613	612	792	6
teórico	144	596	175	613	612	792	6
de	180	596	190	613	612	792	6
transmisión	195	596	246	613	612	792	6
del	251	596	265	613	612	792	6
virus	270	596	292	613	612	792	6
presente	65	608	102	625	612	792	6
en	104	608	114	625	612	792	6
la	116	608	124	625	612	792	6
vacuna	127	608	158	625	612	792	6
al	160	608	168	625	612	792	6
feto	170	608	187	625	612	792	6
y	189	608	195	625	612	792	6
obtener	197	608	230	625	612	792	6
una	232	608	248	625	612	792	6
respuesta	251	608	292	625	612	792	6
semejante	65	620	109	637	612	792	6
a	112	620	117	637	612	792	6
la	119	620	127	637	612	792	6
producida	130	620	174	637	612	792	6
por	177	620	191	637	612	792	6
la	194	620	202	637	612	792	6
enfermedad,	205	620	260	637	612	792	6
la	262	620	270	637	612	792	6
cual	273	620	292	637	612	792	6
varía	65	632	87	649	612	792	6
desde	90	632	115	649	612	792	6
malformaciones	118	632	188	649	612	792	6
congénitas	191	632	238	649	612	792	6
orgánicas	241	632	283	649	612	792	6
o	286	632	292	649	612	792	6
funcionales	65	644	115	661	612	792	6
a	116	644	121	661	612	792	6
la	123	644	131	661	612	792	6
muerte	132	644	162	661	612	792	6
del	163	644	177	661	612	792	6
producto	178	644	217	661	612	792	6
de	218	644	228	661	612	792	6
la	230	644	238	661	612	792	6
concepción.	239	644	291	661	612	792	6
Sin	65	656	80	673	612	792	6
embargo,	85	656	127	673	612	792	6
la	133	656	141	673	612	792	6
Organización	147	656	207	673	612	792	6
Panamericana	213	656	275	673	612	792	6
de	281	656	291	673	612	792	6
la	65	668	73	685	612	792	6
Salud	78	668	103	685	612	792	6
(OPS),	109	668	139	685	612	792	6
tiene	150	668	171	685	612	792	6
evidencias	177	668	223	685	612	792	6
documentadas	229	668	292	685	612	792	6
del	65	680	78	697	612	792	6
seguimiento	82	680	136	697	612	792	6
realizado	139	680	180	697	612	792	6
a	183	680	188	697	612	792	6
todas	192	680	215	697	612	792	6
las	219	680	231	697	612	792	6
embarazadas	235	680	292	697	612	792	6
vacunadas	65	692	111	709	612	792	6
inadvertidamente	116	692	192	709	612	792	6
con	197	692	213	709	612	792	6
la	218	692	226	709	612	792	6
vacuna	231	692	262	709	612	792	6
doble	267	692	292	709	612	792	6
176	65	724	78	738	612	792	6
viral	320	420	340	437	612	792	6
sarampión	344	420	390	437	612	792	6
rubéola	394	420	427	437	612	792	6
(S-R)	430	420	455	437	612	792	6
de	459	420	469	437	612	792	6
vivos	473	420	497	437	612	792	6
atenuados,	500	420	547	437	612	792	6
durante	320	432	353	449	612	792	6
la	357	432	365	449	612	792	6
campaña	369	432	408	449	612	792	6
2005-2008	411	432	459	449	612	792	6
en	463	432	473	449	612	792	6
América,	476	432	517	449	612	792	6
en	521	432	531	449	612	792	6
las	535	432	547	449	612	792	6
que	320	444	336	461	612	792	6
no	340	444	351	461	612	792	6
se	355	444	364	461	612	792	6
observaron	368	444	417	461	612	792	6
ni	421	444	430	461	612	792	6
abortos,	434	444	469	461	612	792	6
ni	473	444	482	461	612	792	6
ningún	486	444	516	461	612	792	6
efecto	520	444	547	461	612	792	6
teratogénico	320	456	375	473	612	792	6
en	378	456	388	473	612	792	6
los	391	456	404	473	612	792	6
niños.	407	456	434	473	612	792	6
Por	440	456	455	473	612	792	6
tanto,	459	456	483	473	612	792	6
y	486	456	492	473	612	792	6
con	495	456	511	473	612	792	6
base	514	456	534	473	612	792	6
en	537	456	547	473	612	792	6
estas	320	468	342	485	612	792	6
experiencias,	345	468	402	485	612	792	6
no	405	468	416	485	612	792	6
se	419	468	429	485	612	792	6
recomienda	432	468	483	485	612	792	6
interrumpir	486	468	536	485	612	792	6
el	539	468	547	485	612	792	6
embarazo	320	480	363	497	612	792	6
en	366	480	376	497	612	792	6
estos	379	480	401	497	612	792	6
casos.	404	480	430	497	612	792	6
Debemos	334	492	376	509	612	792	6
enfatizar	380	492	419	509	612	792	6
que	423	492	439	509	612	792	6
independientemente	444	492	532	509	612	792	6
de	537	492	547	509	612	792	6
que	320	504	336	521	612	792	6
se	339	504	348	521	612	792	6
usen	351	504	371	521	612	792	6
vacunas	374	504	410	521	612	792	6
con	413	504	429	521	612	792	6
virus	432	504	454	521	612	792	6
vivos	457	504	480	521	612	792	6
inactivados,	483	504	536	521	612	792	6
la	539	504	547	521	612	792	6
vacunación	320	516	370	533	612	792	6
de	373	516	384	533	612	792	6
embarazadas	386	516	443	533	612	792	6
debe	446	516	467	533	612	792	6
decidirse	470	516	510	533	612	792	6
sobre	512	516	536	533	612	792	6
la	539	516	547	533	612	792	6
base	320	528	340	545	612	792	6
de	341	528	351	545	612	792	6
la	353	528	361	545	612	792	6
valoración	362	528	408	545	612	792	6
entre	409	528	431	545	612	792	6
los	433	528	445	545	612	792	6
riesgos	447	528	478	545	612	792	6
y	479	528	485	545	612	792	6
los	486	528	499	545	612	792	6
beneficios,	500	528	547	545	612	792	6
es	320	540	329	557	612	792	6
decir,	331	540	355	557	612	792	6
el	356	540	364	557	612	792	6
riesgo	366	540	393	557	612	792	6
teórico	394	540	424	557	612	792	6
de	426	540	436	557	612	792	6
la	438	540	446	557	612	792	6
vacunación	447	540	497	557	612	792	6
comparado	498	540	547	557	612	792	6
con	320	552	336	569	612	792	6
los	340	552	353	569	612	792	6
beneficios	358	552	402	569	612	792	6
de	407	552	417	569	612	792	6
la	421	552	429	569	612	792	6
protección	434	552	480	569	612	792	6
que	485	552	500	569	612	792	6
ofrece	505	552	532	569	612	792	6
en	537	552	547	569	612	792	6
circunstancias	320	564	383	581	612	792	6
particulares.	385	564	439	581	612	792	6
Momento	320	576	365	593	612	792	6
de	368	576	379	593	612	792	6
administrar	382	576	438	593	612	792	6
las	441	576	454	593	612	792	6
vacunas	456	576	494	593	612	792	6
Es	334	588	345	605	612	792	6
recomendable	351	588	414	605	612	792	6
administrar	420	588	471	605	612	792	6
las	477	588	489	605	612	792	6
vacunas	495	588	531	605	612	792	6
en	537	588	547	605	612	792	6
períodos	320	600	358	617	612	792	6
de	364	600	374	617	612	792	6
menos	379	600	408	617	612	792	6
sensibilidad	414	600	466	617	612	792	6
del	472	600	485	617	612	792	6
feto.	491	600	510	617	612	792	6
En	521	600	534	617	612	792	6
el	539	600	547	617	612	792	6
período	320	612	354	629	612	792	6
0	357	612	363	629	612	792	6
a	366	612	371	629	612	792	6
15	375	612	386	629	612	792	6
días	389	612	407	629	612	792	6
del	411	612	424	629	612	792	6
embarazo	428	612	470	629	612	792	6
que	474	612	490	629	612	792	6
corresponde	493	612	547	629	612	792	6
a	320	624	325	641	612	792	6
la	331	624	339	641	612	792	6
blastogénesis,	344	624	407	641	612	792	6
las	412	624	425	641	612	792	6
células	431	624	462	641	612	792	6
del	467	624	481	641	612	792	6
producto	486	624	526	641	612	792	6
son	532	624	547	641	612	792	6
totipotenciales,	320	636	387	653	612	792	6
por	389	636	404	653	612	792	6
tanto	406	636	428	653	612	792	6
responden	431	636	476	653	612	792	6
a	478	636	483	653	612	792	6
la	486	636	494	653	612	792	6
ley	496	636	509	653	612	792	6
del	512	636	525	653	612	792	6
todo	528	636	547	653	612	792	6
o	320	648	326	665	612	792	6
nada,	329	648	353	665	612	792	6
es	356	648	366	665	612	792	6
decir,	369	648	394	665	612	792	6
se	397	648	406	665	612	792	6
afecta	410	648	436	665	612	792	6
totalmente	440	648	486	665	612	792	6
y	490	648	495	665	612	792	6
se	499	648	508	665	612	792	6
produce	512	648	547	665	612	792	6
la	320	660	328	677	612	792	6
interrupción	333	660	387	677	612	792	6
del	392	660	406	677	612	792	6
embarazo	411	660	453	677	612	792	6
o	458	660	464	677	612	792	6
este	469	660	486	677	612	792	6
continúa	491	660	529	677	612	792	6
sin	534	660	547	677	612	792	6
afectación	320	672	365	689	612	792	6
alguna.	368	672	400	689	612	792	6
Continúa	451	690	488	704	612	792	6
en	490	690	500	704	612	792	6
página	502	690	530	704	612	792	6
181	532	690	547	704	612	792	6
Rev	454	723	468	737	612	792	6
Obstet	470	723	493	737	612	792	6
Ginecol	496	723	523	737	612	792	6
Venez	525	723	547	737	612	792	6
