Viloria	388	22	411	33	612	792	1
M.	413	22	422	33	612	792	1
El	424	22	430	33	612	792	1
derecho	432	22	456	33	612	792	1
social	458	22	475	33	612	792	1
fundamental	477	22	517	33	612	792	1
de	519	22	526	33	612	792	1
la	528	22	534	33	612	792	1
educación.	536	22	569	33	612	792	1
EL	153	69	172	87	612	792	1
DERECHO	174	69	245	87	612	792	1
SOCIAL	249	69	302	87	612	792	1
FUNDAMENTAL	305	69	415	87	612	792	1
DE	417	69	437	87	612	792	1
LA	440	69	460	87	612	792	1
EDUCACIÓN	114	86	201	104	612	792	1
PARA	204	86	242	104	612	792	1
ESCOLARES	245	86	330	104	612	792	1
CON	333	86	364	104	612	792	1
DISCAPACIDAD	368	86	475	104	612	792	1
EN	478	86	498	104	612	792	1
VENEZUELA	263	103	350	121	612	792	1
María	271	131	298	144	612	792	1
E.	300	131	309	144	612	792	1
Viloria	312	131	341	144	612	792	1
Centro	113	142	137	154	612	792	1
de	140	142	148	154	612	792	1
Investigaciones	151	142	207	154	612	792	1
Educativas	209	142	248	154	612	792	1
de	251	142	259	154	612	792	1
la	262	142	268	154	612	792	1
Universidad	271	142	315	154	612	792	1
Nacional	317	142	350	154	612	792	1
Experimental	352	142	400	154	612	792	1
Politécnica	403	142	443	154	612	792	1
“Antonio	445	142	479	154	612	792	1
José	481	142	497	154	612	792	1
de	178	152	187	164	612	792	1
Sucre”	189	152	214	164	612	792	1
Vicerrectorado	216	152	269	164	612	792	1
de	271	152	280	164	612	792	1
Puerto	282	152	306	164	612	792	1
Ordaz.	308	152	332	164	612	792	1
Estado	334	152	359	164	612	792	1
Bolívar.	361	152	390	164	612	792	1
Venezuela.	392	152	431	164	612	792	1
Recibido	218	172	252	184	612	792	1
(13/05/2016),	254	172	303	184	612	792	1
aceptado	306	172	340	184	612	792	1
(12/08/2016).	342	172	392	184	612	792	1
Resumen:	99	193	141	206	612	792	1
Palabras	99	347	136	360	612	792	1
Clave:	139	347	167	360	612	792	1
alumnado	169	347	209	360	612	792	1
con	211	347	226	360	612	792	1
discapacidad,	228	347	282	360	612	792	1
derecho	285	347	316	360	612	792	1
a	319	347	323	360	612	792	1
la	326	347	333	360	612	792	1
educación,	336	347	379	360	612	792	1
integración	381	347	426	360	612	792	1
escolar.	429	347	459	360	612	792	1
THE	127	371	156	389	612	792	1
FUNDAMENTAL	160	371	269	389	612	792	1
SOCIAL	272	371	326	389	612	792	1
RIGHT	328	371	375	389	612	792	1
OF	378	371	398	389	612	792	1
EDUCATION	401	371	485	389	612	792	1
FOR	160	388	189	406	612	792	1
DISABLED	193	388	264	406	612	792	1
CHILDREN	268	388	343	406	612	792	1
IN	347	388	362	406	612	792	1
VENEZUELA	366	388	453	406	612	792	1
Abstract:	99	414	139	427	612	792	1
Key	99	557	115	570	612	792	1
words:	117	557	145	570	612	792	1
disabled	147	557	178	570	612	792	1
students,	180	557	213	570	612	792	1
educative	215	557	251	570	612	792	1
rights,	253	557	276	570	612	792	1
school	278	557	303	570	612	792	1
integration.	305	557	347	570	612	792	1
I.	57	595	64	611	612	792	1
INTRODUCCIÓN	67	595	164	611	612	792	1
El	71	622	81	637	612	792	1
presente	87	622	124	637	612	792	1
estudio	131	622	163	637	612	792	1
se	169	622	179	637	612	792	1
enmarca	185	622	223	637	612	792	1
en	230	622	240	637	612	792	1
la	247	622	255	637	612	792	1
línea	261	622	283	637	612	792	1
de	290	622	300	637	612	792	1
investigación	57	635	115	650	612	792	1
sobre	120	635	144	650	612	792	1
los	148	635	161	650	612	792	1
procesos	166	635	204	650	612	792	1
de	209	635	219	650	612	792	1
inclusión	224	635	264	650	612	792	1
escolar	269	635	300	650	612	792	1
y	57	648	62	663	612	792	1
el	68	648	76	663	612	792	1
respeto	81	648	113	663	612	792	1
del	119	648	132	663	612	792	1
principio	138	648	178	663	612	792	1
de	183	648	194	663	612	792	1
diversidad.	199	648	248	663	612	792	1
Lo	253	648	266	663	612	792	1
hemos	271	648	300	663	612	792	1
asumido	57	661	94	676	612	792	1
desde	97	661	122	676	612	792	1
la	126	661	134	676	612	792	1
perspectiva	137	661	187	676	612	792	1
de	190	661	201	676	612	792	1
entender	204	661	242	676	612	792	1
lo	245	661	254	676	612	792	1
educativo	257	661	300	676	612	792	1
como	57	674	81	689	612	792	1
derecho	86	674	121	689	612	792	1
social	125	674	151	689	612	792	1
fundamental	155	674	210	689	612	792	1
de	215	674	225	689	612	792	1
todos/as	234	674	270	689	612	792	1
los/as	275	674	300	689	612	792	1
niños/as	57	687	93	702	612	792	1
con	97	687	113	702	612	792	1
discapacidad.	118	687	177	702	612	792	1
Como	182	687	209	702	612	792	1
se	213	687	222	702	612	792	1
sabe,	227	687	249	702	612	792	1
este	254	687	271	702	612	792	1
es	275	687	284	702	612	792	1
un	289	687	300	702	612	792	1
fenómeno	57	700	101	715	612	792	1
que	105	700	121	715	612	792	1
tiene	125	700	147	715	612	792	1
características	151	700	213	715	612	792	1
diferentes	217	700	261	715	612	792	1
en	265	700	276	715	612	792	1
cada	280	700	300	715	612	792	1
país	57	713	74	728	612	792	1
y	78	713	83	728	612	792	1
en	87	713	97	728	612	792	1
nuestro	101	713	133	728	612	792	1
caso	137	713	156	728	612	792	1
hemos	160	713	188	728	612	792	1
hecho	192	713	218	728	612	792	1
el	222	713	230	728	612	792	1
acercamiento	233	713	292	728	612	792	1
a	295	713	300	728	612	792	1
94	25	741	42	761	612	792	1
ISSN	66	757	82	768	612	792	1
1316-4821	84	757	117	768	612	792	1
la	312	596	320	610	612	792	1
problemática	324	596	381	610	612	792	1
nacional	385	596	423	610	612	792	1
en	427	596	437	610	612	792	1
Venezuela,	441	596	489	610	612	792	1
a	493	596	498	610	612	792	1
partir	502	596	526	610	612	792	1
de	530	596	540	610	612	792	1
un	544	596	555	610	612	792	1
estudio	312	609	344	623	612	792	1
realizado	349	609	389	623	612	792	1
en	395	609	405	623	612	792	1
el	410	609	418	623	612	792	1
municipio	423	609	468	623	612	792	1
Caroní	473	609	503	623	612	792	1
del	509	609	522	623	612	792	1
estado	527	609	555	623	612	792	1
Bolívar.	312	622	347	636	612	792	1
Se	352	622	363	636	612	792	1
trata	368	622	387	636	612	792	1
del	392	622	405	636	612	792	1
derecho	410	622	445	636	612	792	1
social	449	622	475	636	612	792	1
fundamental	480	622	535	636	612	792	1
que	539	622	555	636	612	792	1
tienen	312	635	339	649	612	792	1
todos	347	635	371	649	612	792	1
las/os	379	635	404	649	612	792	1
niñas/os	412	635	448	649	612	792	1
con	456	635	472	649	612	792	1
discapacidad	480	635	537	649	612	792	1
de	545	635	555	649	612	792	1
poder	312	648	337	662	612	792	1
participar	343	648	385	662	612	792	1
activamente	390	648	443	662	612	792	1
en	449	648	459	662	612	792	1
una	465	648	481	662	612	792	1
escuela	486	648	519	662	612	792	1
regular	524	648	555	662	612	792	1
inclusiva,	312	661	354	675	612	792	1
flexible	358	661	391	675	612	792	1
y	399	661	404	675	612	792	1
de	412	661	422	675	612	792	1
calidad,	426	661	460	675	612	792	1
basada	464	661	494	675	612	792	1
en	498	661	508	675	612	792	1
el	512	661	520	675	612	792	1
respeto	524	661	555	675	612	792	1
y	312	674	318	688	612	792	1
valoración	321	674	367	688	612	792	1
a	370	674	375	688	612	792	1
la	378	674	386	688	612	792	1
diversidad.	389	674	437	688	612	792	1
En	441	674	453	688	612	792	1
esta	456	674	473	688	612	792	1
aproximación	476	674	536	688	612	792	1
a	539	674	544	688	612	792	1
la	547	674	555	688	612	792	1
realidad	312	687	347	701	612	792	1
venezolana	351	687	401	701	612	792	1
nos	405	687	420	701	612	792	1
preguntamos	424	687	481	701	612	792	1
¿Cuáles	485	687	519	701	612	792	1
son	523	687	539	701	612	792	1
los	542	687	555	701	612	792	1
fundamentos	312	700	369	714	612	792	1
conceptuales	372	700	429	714	612	792	1
y	433	700	438	714	612	792	1
normativos	442	700	491	714	612	792	1
que	495	700	511	714	612	792	1
sustentan	514	700	555	714	612	792	1
tal	312	713	323	727	612	792	1
derecho?	326	713	366	727	612	792	1
¿En	369	713	386	727	612	792	1
nuestro	389	713	422	727	612	792	1
contexto	425	713	463	727	612	792	1
nacional,	466	713	506	727	612	792	1
cuáles	509	713	537	727	612	792	1
son	540	713	555	727	612	792	1
UNIVERSIDAD,	270	759	325	769	612	792	1
CIENCIA	327	759	357	769	612	792	1
y	360	759	365	769	612	792	1
TECNOLOGÍA	368	759	415	769	612	792	1
Vol.	418	757	430	768	612	792	1
20,	432	757	442	768	612	792	1
Nº	444	757	452	768	612	792	1
80	454	757	461	768	612	792	1
Septiembre	463	757	498	768	612	792	1
2016	499	757	515	768	612	792	1
(pp.	516	757	528	768	612	792	1
94-105)	530	757	555	768	612	792	1
Viloria	388	21	411	32	612	792	2
M.	413	21	422	32	612	792	2
El	424	22	430	32	612	792	2
derecho	432	22	456	32	612	792	2
social	458	22	475	32	612	792	2
fundamental	477	22	517	32	612	792	2
de	519	22	526	32	612	792	2
la	528	22	534	32	612	792	2
educación.	536	22	569	32	612	792	2
los	57	53	70	68	612	792	2
rasgos	73	53	101	68	612	792	2
principales	105	53	154	68	612	792	2
de	157	53	168	68	612	792	2
las	172	53	184	68	612	792	2
políticas	188	53	225	68	612	792	2
públicas	229	53	265	68	612	792	2
para	269	53	288	68	612	792	2
el	292	53	300	68	612	792	2
acceso	57	66	86	81	612	792	2
a	90	66	95	81	612	792	2
los	99	66	111	81	612	792	2
centros	115	66	147	81	612	792	2
escolares	151	66	191	81	612	792	2
regulares	195	66	235	81	612	792	2
del	239	66	253	81	612	792	2
alumnado	257	66	300	81	612	792	2
con	57	79	73	94	612	792	2
discapacidad?	75	79	137	94	612	792	2
El	71	92	81	107	612	792	2
drama	87	92	114	107	612	792	2
detectado	121	92	163	107	612	792	2
en	169	92	179	107	612	792	2
el	185	92	193	107	612	792	2
ámbito	200	92	230	107	612	792	2
municipal	236	92	280	107	612	792	2
del	287	92	300	107	612	792	2
municipio	57	105	101	120	612	792	2
Caroní,	109	105	142	120	612	792	2
nos	149	105	164	120	612	792	2
da	172	105	182	120	612	792	2
elementos	190	105	234	120	612	792	2
para	242	105	261	120	612	792	2
afirmar	268	105	300	120	612	792	2
que	57	118	73	133	612	792	2
la	77	118	85	133	612	792	2
búsqueda	89	118	130	133	612	792	2
del	134	118	148	133	612	792	2
cupo	152	118	173	133	612	792	2
escolar	177	118	208	133	612	792	2
de	212	118	223	133	612	792	2
muchas	227	118	261	133	612	792	2
familias	265	118	300	133	612	792	2
con	57	131	73	146	612	792	2
niños/as	78	131	114	146	612	792	2
o	120	131	125	146	612	792	2
jóvenes	131	131	164	146	612	792	2
con	170	131	186	146	612	792	2
alguna	191	131	220	146	612	792	2
discapacidad,	226	131	285	146	612	792	2
es	291	131	300	146	612	792	2
verdaderamente	57	144	127	159	612	792	2
preocupante,	133	144	189	159	612	792	2
así	195	144	207	159	612	792	2
como	213	144	238	159	612	792	2
también,	244	144	282	159	612	792	2
las	288	144	300	159	612	792	2
limitadas	57	157	97	172	612	792	2
oportunidades	104	157	167	172	612	792	2
de	174	157	184	172	612	792	2
acceso	192	157	221	172	612	792	2
a	228	157	233	172	612	792	2
la	240	157	248	172	612	792	2
educación	255	157	300	172	612	792	2
para	57	170	76	185	612	792	2
las/os	82	170	107	185	612	792	2
niñas/os	113	170	149	185	612	792	2
con	155	170	171	185	612	792	2
discapacidad	177	170	234	185	612	792	2
de	240	170	250	185	612	792	2
las	257	170	269	185	612	792	2
zonas	275	170	300	185	612	792	2
rurales.	57	183	89	198	612	792	2
Los	95	183	112	198	612	792	2
frecuentes	115	183	160	198	612	792	2
y	163	183	168	198	612	792	2
diversos	171	183	208	198	612	792	2
obstáculos	211	183	257	198	612	792	2
por	260	183	275	198	612	792	2
parte	278	183	300	198	612	792	2
de	57	196	67	211	612	792	2
esta	71	196	88	211	612	792	2
población	92	196	136	211	612	792	2
para	140	196	159	211	612	792	2
acceder	163	196	196	211	612	792	2
a	200	196	205	211	612	792	2
uno	209	196	226	211	612	792	2
de	230	196	240	211	612	792	2
los	244	196	257	211	612	792	2
derechos	261	196	300	211	612	792	2
sociales	57	209	92	224	612	792	2
fundamentales,	99	209	166	224	612	792	2
como	173	209	197	224	612	792	2
es	205	209	214	224	612	792	2
la	221	209	229	224	612	792	2
educación,	236	209	284	224	612	792	2
es	291	209	300	224	612	792	2
inaceptable	57	222	107	237	612	792	2
en	113	222	123	237	612	792	2
esta	129	222	146	237	612	792	2
Venezuela.	152	222	200	237	612	792	2
Sobre	206	222	232	237	612	792	2
todo,	238	222	260	237	612	792	2
en	266	222	277	237	612	792	2
este	283	222	300	237	612	792	2
país	57	235	74	250	612	792	2
cuyo	81	235	102	250	612	792	2
lema	109	235	130	250	612	792	2
central	136	235	166	250	612	792	2
de	173	235	183	250	612	792	2
las	189	235	201	250	612	792	2
políticas	208	235	245	250	612	792	2
públicas	251	235	288	250	612	792	2
y	295	235	300	250	612	792	2
la	57	248	65	263	612	792	2
acción	70	248	98	263	612	792	2
concreta	103	248	140	263	612	792	2
de	145	248	156	263	612	792	2
la	161	248	169	263	612	792	2
gestión	174	248	205	263	612	792	2
del	210	248	224	263	612	792	2
Estado,	229	248	261	263	612	792	2
ha	266	248	277	263	612	792	2
sido	282	248	300	263	612	792	2
la	57	261	65	276	612	792	2
inclusión	70	261	110	276	612	792	2
social	115	261	141	276	612	792	2
y	146	261	151	276	612	792	2
el	156	261	164	276	612	792	2
reconocimiento	169	261	238	276	612	792	2
de	243	261	253	276	612	792	2
todos	258	261	282	276	612	792	2
los	287	261	300	276	612	792	2
derechos	57	274	96	289	612	792	2
humanos,	101	274	143	289	612	792	2
especialmente,	148	274	213	289	612	792	2
para	218	274	237	289	612	792	2
aquella	241	274	273	289	612	792	2
parte	278	274	300	289	612	792	2
de	57	287	67	302	612	792	2
la	70	287	78	302	612	792	2
población	81	287	124	302	612	792	2
más	127	287	145	302	612	792	2
desprotegida,	148	287	207	302	612	792	2
es	210	287	219	302	612	792	2
decir,	222	287	246	302	612	792	2
los	249	287	262	302	612	792	2
sectores	265	287	300	302	612	792	2
socioeconómicamente	57	300	154	315	612	792	2
más	157	300	175	315	612	792	2
empobrecidos.	178	300	242	315	612	792	2
A	71	313	79	328	612	792	2
continuación	86	313	142	328	612	792	2
abordaremos	150	313	207	328	612	792	2
algunos	214	313	248	328	612	792	2
elementos	255	313	300	328	612	792	2
históricos,	57	326	102	341	612	792	2
conceptuales	109	326	166	341	612	792	2
y	173	326	178	341	612	792	2
normativos,	185	326	237	341	612	792	2
a	244	326	249	341	612	792	2
objeto	255	326	283	341	612	792	2
de	290	326	300	341	612	792	2
reflexionar	57	339	104	354	612	792	2
sobre	108	339	132	354	612	792	2
la	135	339	143	354	612	792	2
respuesta	147	339	188	354	612	792	2
social	191	339	217	354	612	792	2
que	221	339	236	354	612	792	2
a	240	339	245	354	612	792	2
lo	248	339	257	354	612	792	2
largo	261	339	283	354	612	792	2
del	287	339	300	354	612	792	2
desarrollo	57	352	101	367	612	792	2
de	103	352	114	367	612	792	2
la	117	352	125	367	612	792	2
sociedad,	127	352	169	367	612	792	2
se	171	352	180	367	612	792	2
le	183	352	191	367	612	792	2
ha	194	352	204	367	612	792	2
dado	207	352	228	367	612	792	2
a	231	352	236	367	612	792	2
la	239	352	247	367	612	792	2
atención	250	352	287	367	612	792	2
de	290	352	300	367	612	792	2
las	57	365	69	380	612	792	2
personas	72	365	111	380	612	792	2
con	114	365	130	380	612	792	2
discapacidad,	133	365	193	380	612	792	2
desde	196	365	221	380	612	792	2
la	225	365	233	380	612	792	2
época	236	365	262	380	612	792	2
antigua,	265	365	300	380	612	792	2
hasta	57	378	79	393	612	792	2
la	82	378	90	393	612	792	2
actualidad,	93	378	141	393	612	792	2
para	144	378	163	393	612	792	2
luego	166	378	190	393	612	792	2
aproximarnos	193	378	253	393	612	792	2
al	256	378	264	393	612	792	2
análisis	267	378	300	393	612	792	2
del	57	391	70	406	612	792	2
caso	72	391	92	406	612	792	2
venezolano,	94	391	147	406	612	792	2
a	149	391	154	406	612	792	2
la	157	391	165	406	612	792	2
luz	167	391	180	406	612	792	2
de	183	391	193	406	612	792	2
algunos	195	391	229	406	612	792	2
datos	232	391	255	406	612	792	2
obtenidos	257	391	300	406	612	792	2
en	57	404	67	419	612	792	2
el	69	404	77	419	612	792	2
proceso	80	404	114	419	612	792	2
de	116	404	126	419	612	792	2
investigación	129	404	187	419	612	792	2
de	190	404	200	419	612	792	2
campo	202	404	232	419	612	792	2
y	234	404	239	419	612	792	2
de	242	404	252	419	612	792	2
la	254	404	262	419	612	792	2
revisión	265	404	300	419	612	792	2
documental.	57	417	111	432	612	792	2
1.	57	442	66	458	612	792	2
Respuesta	72	442	124	458	612	792	2
social	127	442	155	458	612	792	2
a	158	442	164	458	612	792	2
la	167	442	177	458	612	792	2
atención	180	442	223	458	612	792	2
de	226	442	238	458	612	792	2
las	241	442	255	458	612	792	2
perso-	258	442	290	458	612	792	2
nas	57	455	74	471	612	792	2
con	77	455	95	471	612	792	2
discapacidad	98	455	165	471	612	792	2
La	79	482	91	497	612	792	2
revisión	94	482	129	497	612	792	2
histórica	132	482	170	497	612	792	2
nos	173	482	188	497	612	792	2
sorprende	191	482	234	497	612	792	2
con	237	482	253	497	612	792	2
el	256	482	264	497	612	792	2
registro	266	482	300	497	612	792	2
sobre	57	495	81	510	612	792	2
los	84	495	97	510	612	792	2
más	101	495	118	510	612	792	2
antiguos	122	495	159	510	612	792	2
antecedentes	163	495	219	510	612	792	2
de	223	495	233	510	612	792	2
la	237	495	245	510	612	792	2
crueldad	248	495	286	510	612	792	2
en	290	495	300	510	612	792	2
el	57	508	65	523	612	792	2
tratamiento	73	508	123	523	612	792	2
social	127	508	153	523	612	792	2
que	157	508	173	523	612	792	2
recibieron	177	508	221	523	612	792	2
las	225	508	237	523	612	792	2
personas	242	508	280	523	612	792	2
con	284	508	300	523	612	792	2
discapacidad	57	521	114	536	612	792	2
[1]	119	521	132	536	612	792	2
[2].	138	521	154	536	612	792	2
Esas	160	521	180	536	612	792	2
prácticas	186	521	225	536	612	792	2
inhumanas,	231	521	281	536	612	792	2
sin	287	521	300	536	612	792	2
duda	57	534	78	549	612	792	2
alguna,	82	534	114	549	612	792	2
fueron	117	534	146	549	612	792	2
reflejos	157	534	189	549	612	792	2
de	193	534	203	549	612	792	2
una	207	534	223	549	612	792	2
época	226	534	252	549	612	792	2
empeñada	255	534	300	549	612	792	2
en	57	547	67	562	612	792	2
lograr	77	547	104	562	612	792	2
una	109	547	125	562	612	792	2
sociedad	130	547	168	562	612	792	2
lo	173	547	182	562	612	792	2
más	187	547	205	562	612	792	2
homogénea	210	547	260	562	612	792	2
posible.	265	547	300	562	612	792	2
Luego,	57	560	88	575	612	792	2
en	90	560	101	575	612	792	2
la	104	560	111	575	612	792	2
Edad	114	560	137	575	612	792	2
Media	140	560	168	575	612	792	2
junto	171	560	193	575	612	792	2
al	196	560	204	575	612	792	2
fuerte	207	560	232	575	612	792	2
liderazgo	235	560	276	575	612	792	2
de	279	560	289	575	612	792	2
la	292	560	300	575	612	792	2
iglesia	57	573	85	588	612	792	2
y	88	573	93	588	612	792	2
su	96	573	106	588	612	792	2
ideología,	108	573	152	588	612	792	2
se	155	573	164	588	612	792	2
observa	166	573	201	588	612	792	2
el	203	573	211	588	612	792	2
inicio	214	573	239	588	612	792	2
de	241	573	252	588	612	792	2
momentos	254	573	300	588	612	792	2
de	57	586	67	601	612	792	2
mayor	72	586	100	601	612	792	2
“piedad”	105	586	144	601	612	792	2
en	154	586	165	601	612	792	2
el	170	586	178	601	612	792	2
trato	183	586	203	601	612	792	2
de	208	586	218	601	612	792	2
las	223	586	236	601	612	792	2
personas	241	586	279	601	612	792	2
con	284	586	300	601	612	792	2
alguna	57	599	86	614	612	792	2
discapacidad.	89	599	148	614	612	792	2
Se	153	599	164	614	612	792	2
establecieron	167	599	225	614	612	792	2
así,	228	599	242	614	612	792	2
albergues	245	599	287	614	612	792	2
de	290	599	300	614	612	792	2
aislamiento	57	612	107	627	612	792	2
en	111	612	121	627	612	792	2
hospitales	125	612	169	627	612	792	2
y	173	612	178	627	612	792	2
conventos,	182	612	229	627	612	792	2
que	233	612	249	627	612	792	2
iban	252	612	271	627	612	792	2
desde	275	612	300	627	612	792	2
lo	57	625	65	640	612	792	2
caritativo	68	625	109	640	612	792	2
hasta	112	625	134	640	612	792	2
lo	137	625	145	640	612	792	2
penitenciario,	148	625	208	640	612	792	2
bajo	210	625	229	640	612	792	2
una	232	625	247	640	612	792	2
concepción	250	625	300	640	612	792	2
claramente	57	638	105	653	612	792	2
segregadora,	110	638	166	653	612	792	2
pero	170	638	190	653	612	792	2
no	194	638	205	653	612	792	2
obstante,	210	638	250	653	612	792	2
representó	254	638	300	653	612	792	2
un	57	651	68	666	612	792	2
período	70	651	104	666	612	792	2
de	107	651	117	666	612	792	2
avance	120	651	150	666	612	792	2
con	153	651	169	666	612	792	2
respecto	172	651	208	666	612	792	2
a	211	651	216	666	612	792	2
la	219	651	227	666	612	792	2
inhumanidad	229	651	287	666	612	792	2
de	290	651	300	666	612	792	2
épocas	57	664	87	679	612	792	2
anteriores.	89	664	135	679	612	792	2
Con	71	677	89	692	612	792	2
el	96	677	104	692	612	792	2
paso	110	677	130	692	612	792	2
de	136	677	147	692	612	792	2
los	153	677	166	692	612	792	2
siglos	172	677	198	692	612	792	2
y	205	677	210	692	612	792	2
con	216	677	232	692	612	792	2
el	238	677	246	692	612	792	2
inexorable	253	677	300	692	612	792	2
desarrollo	57	690	102	705	612	792	2
de	107	690	118	705	612	792	2
la	123	690	131	705	612	792	2
sociedad,	136	690	179	705	612	792	2
ya	184	690	194	705	612	792	2
para	200	690	219	705	612	792	2
finales	224	690	254	705	612	792	2
del	259	690	273	705	612	792	2
siglo	278	690	300	705	612	792	2
XVIII,	57	703	87	718	612	792	2
se	89	703	99	718	612	792	2
observó	101	703	137	718	612	792	2
una	139	703	156	718	612	792	2
reforma	158	703	194	718	612	792	2
de	196	703	207	718	612	792	2
las	209	703	222	718	612	792	2
instituciones	224	703	281	718	612	792	2
que	284	703	300	718	612	792	2
atendían	57	716	95	731	612	792	2
a	100	716	105	731	612	792	2
las	110	716	123	731	612	792	2
personas	128	716	167	731	612	792	2
con	173	716	189	731	612	792	2
discapacidad,	194	716	255	731	612	792	2
producto	260	716	300	731	612	792	2
ISSN	65	757	81	767	612	792	2
1316-4821	83	757	117	767	612	792	2
de	312	53	322	68	612	792	2
los	328	53	341	68	612	792	2
movimientos	346	53	404	68	612	792	2
sociales	409	53	445	68	612	792	2
emblemáticos	450	53	512	68	612	792	2
como	517	53	542	68	612	792	2
la	547	53	555	68	612	792	2
Revolución	312	66	364	81	612	792	2
Francesa,	368	66	411	81	612	792	2
de	415	66	425	81	612	792	2
teóricos	430	66	465	81	612	792	2
como	470	66	494	81	612	792	2
Rousseau	503	66	546	81	612	792	2
y	550	66	555	81	612	792	2
de	312	79	322	94	612	792	2
los	328	79	341	94	612	792	2
importantes	346	79	399	94	612	792	2
aportes	404	79	436	94	612	792	2
del	441	79	455	94	612	792	2
desarrollo	460	79	505	94	612	792	2
científico-	510	79	555	94	612	792	2
tecnológico	312	92	364	107	612	792	2
en	370	92	380	107	612	792	2
el	385	92	393	107	612	792	2
campo	398	92	428	107	612	792	2
de	433	92	444	107	612	792	2
la	449	92	457	107	612	792	2
medicina.	462	92	506	107	612	792	2
Todo	511	92	533	107	612	792	2
ello	539	92	555	107	612	792	2
produjo	312	105	347	120	612	792	2
significativos	355	105	415	120	612	792	2
cambios	424	105	461	120	612	792	2
de	470	105	480	120	612	792	2
actitud	489	105	519	120	612	792	2
socio-	528	105	555	120	612	792	2
educativas	312	118	359	133	612	792	2
respecto	362	118	400	133	612	792	2
a	403	118	408	133	612	792	2
la	411	118	419	133	612	792	2
época	422	118	448	133	612	792	2
anterior.	451	118	488	133	612	792	2
Este	326	131	345	146	612	792	2
panorama	350	131	394	146	612	792	2
basado	399	131	430	146	612	792	2
en	435	131	445	146	612	792	2
los	450	131	463	146	612	792	2
nuevos	467	131	499	146	612	792	2
paradigmas	504	131	555	146	612	792	2
socio-culturales	312	144	383	159	612	792	2
y	394	144	399	159	612	792	2
científicos,	410	144	459	159	612	792	2
permitió	470	144	508	159	612	792	2
que	518	144	534	159	612	792	2
ya	545	144	555	159	612	792	2
para	312	157	331	172	612	792	2
finales	338	157	367	172	612	792	2
del	373	157	387	172	612	792	2
siglo	393	157	415	172	612	792	2
XIX	422	157	441	172	612	792	2
se	448	157	457	172	612	792	2
percibieran	463	157	514	172	612	792	2
algunos	520	157	555	172	612	792	2
avances	312	170	347	185	612	792	2
importantes,	353	170	409	185	612	792	2
especialmente	414	170	478	185	612	792	2
de	483	170	494	185	612	792	2
tipo	499	170	517	185	612	792	2
médico	522	170	555	185	612	792	2
y	312	183	318	198	612	792	2
pedagógico.	326	183	381	198	612	792	2
Sin	390	183	404	198	612	792	2
embargo,	413	183	455	198	612	792	2
es	464	183	473	198	612	792	2
bueno	482	183	509	198	612	792	2
recordar	518	183	555	198	612	792	2
que	312	196	328	211	612	792	2
continuaba	342	196	391	211	612	792	2
predominando	398	196	463	211	612	792	2
el	470	196	478	211	612	792	2
“modelo	484	196	523	211	612	792	2
de	530	196	540	211	612	792	2
la	547	196	555	211	612	792	2
institucionalización”,	312	209	408	224	612	792	2
cuya	412	209	433	224	612	792	2
característica	436	209	496	224	612	792	2
fundamental	499	209	555	224	612	792	2
era	312	222	326	237	612	792	2
que	330	222	346	237	612	792	2
a	350	222	355	237	612	792	2
las	359	222	371	237	612	792	2
personas	375	222	415	237	612	792	2
internadas,	419	222	468	237	612	792	2
se	472	222	481	237	612	792	2
les	485	222	498	237	612	792	2
consideraba	502	222	555	237	612	792	2
como	312	235	337	250	612	792	2
enfermos,	343	235	387	250	612	792	2
con	393	235	409	250	612	792	2
poca	415	235	436	250	612	792	2
posibilidad	442	235	492	250	612	792	2
de	498	235	508	250	612	792	2
curación.	514	235	555	250	612	792	2
Es	312	248	323	263	612	792	2
en	328	248	338	263	612	792	2
este	347	248	364	263	612	792	2
marco	369	248	397	263	612	792	2
que	401	248	417	263	612	792	2
surge	422	248	446	263	612	792	2
la	450	248	458	263	612	792	2
Educación	463	248	510	263	612	792	2
Especial,	514	248	555	263	612	792	2
de	312	261	322	276	612	792	2
la	326	261	334	276	612	792	2
mano	338	261	363	276	612	792	2
de	367	261	378	276	612	792	2
la	382	261	390	276	612	792	2
medicina	394	261	435	276	612	792	2
en	439	261	449	276	612	792	2
su	453	261	463	276	612	792	2
afán	467	261	486	276	612	792	2
por	490	261	505	276	612	792	2
tratar	509	261	533	276	612	792	2
esas	537	261	555	276	612	792	2
patologías	312	274	358	289	612	792	2
[3].	361	274	377	289	612	792	2
A	326	287	334	302	612	792	2
finales	338	287	366	302	612	792	2
del	370	287	384	302	612	792	2
siglo	388	287	409	302	612	792	2
XIX	413	287	433	302	612	792	2
y,	437	287	444	302	612	792	2
sobre	448	287	472	302	612	792	2
todo,	476	287	498	302	612	792	2
a	502	287	507	302	612	792	2
principios	511	287	555	302	612	792	2
del	312	300	325	315	612	792	2
XX,	328	300	347	315	612	792	2
es	350	300	359	315	612	792	2
cuando	362	300	394	315	612	792	2
se	396	300	406	315	612	792	2
dan	408	300	424	315	612	792	2
las	427	300	439	315	612	792	2
condiciones	442	300	495	315	612	792	2
para	498	300	517	315	612	792	2
el	519	300	527	315	612	792	2
inicio	530	300	555	315	612	792	2
y	312	313	318	328	612	792	2
desarrollo	321	313	365	328	612	792	2
de	368	313	378	328	612	792	2
la	381	313	389	328	612	792	2
llamada	393	313	427	328	612	792	2
Pedagogía	431	313	476	328	612	792	2
Terapéutica.	479	313	533	328	612	792	2
Uno	536	313	555	328	612	792	2
de	312	326	322	341	612	792	2
los	325	326	338	341	612	792	2
factores	341	326	376	341	612	792	2
más	379	326	397	341	612	792	2
importantes	400	326	452	341	612	792	2
para	455	326	474	341	612	792	2
que	477	326	493	341	612	792	2
ello	496	326	513	341	612	792	2
ocurriera	516	326	555	341	612	792	2
tuvo	312	339	332	354	612	792	2
que	336	339	352	354	612	792	2
ver	357	339	371	354	612	792	2
con	376	339	391	354	612	792	2
la	396	339	404	354	612	792	2
promoción	409	339	456	354	612	792	2
y	461	339	467	354	612	792	2
establecimiento	471	339	540	354	612	792	2
de	545	339	555	354	612	792	2
la	312	352	320	367	612	792	2
obligatoriedad	327	352	390	367	612	792	2
de	397	352	407	367	612	792	2
la	414	352	422	367	612	792	2
educación,	429	352	476	367	612	792	2
factor	483	352	509	367	612	792	2
éste	516	352	533	367	612	792	2
que	539	352	555	367	612	792	2
contribuyó	312	365	360	380	612	792	2
para	366	365	385	380	612	792	2
la	391	365	399	380	612	792	2
conformación	405	365	466	380	612	792	2
de	472	365	483	380	612	792	2
un	489	365	500	380	612	792	2
sistema	506	365	539	380	612	792	2
de	545	365	555	380	612	792	2
educación	312	378	357	393	612	792	2
especial	365	378	401	393	612	792	2
paralelo	410	378	445	393	612	792	2
al	454	378	462	393	612	792	2
sistema	471	378	504	393	612	792	2
educativo	513	378	555	393	612	792	2
general.	312	391	347	406	612	792	2
Este	326	404	345	419	612	792	2
sistema	356	404	389	419	612	792	2
dual	400	404	419	419	612	792	2
de	429	404	440	419	612	792	2
educación	450	404	496	419	612	792	2
(educación	506	404	555	419	612	792	2
ordinaria	312	417	353	432	612	792	2
y	356	417	361	432	612	792	2
educación	364	417	409	432	612	792	2
especial),	412	417	455	432	612	792	2
caracterizó	458	417	507	432	612	792	2
a	513	417	518	432	612	792	2
lo	521	417	530	432	612	792	2
largo	533	417	555	432	612	792	2
del	312	430	326	445	612	792	2
siglo	330	430	352	445	612	792	2
XX	357	430	373	445	612	792	2
el	381	430	390	445	612	792	2
modelo	394	430	428	445	612	792	2
de	432	430	443	445	612	792	2
atención	447	430	485	445	612	792	2
para	490	430	509	445	612	792	2
los	513	430	527	445	612	792	2
niños	531	430	555	445	612	792	2
y	312	443	318	458	612	792	2
niñas	322	443	346	458	612	792	2
con	356	443	372	458	612	792	2
discapacidad,	377	443	438	458	612	792	2
pero	443	443	463	458	612	792	2
incluso	468	443	500	458	612	792	2
en	505	443	516	458	612	792	2
muchos	521	443	555	458	612	792	2
países,	312	456	342	471	612	792	2
entre	346	456	369	471	612	792	2
los	373	456	386	471	612	792	2
que	390	456	406	471	612	792	2
se	410	456	419	471	612	792	2
encuentra	423	456	467	471	612	792	2
el	470	456	479	471	612	792	2
nuestro,	482	456	518	471	612	792	2
todavía	522	456	555	471	612	792	2
actualmente,	312	469	369	484	612	792	2
se	375	469	384	484	612	792	2
observa	390	469	425	484	612	792	2
el	431	469	439	484	612	792	2
predominio	450	469	502	484	612	792	2
disyuntivo	508	469	555	484	612	792	2
de	312	482	322	497	612	792	2
los	328	482	341	497	612	792	2
dos	347	482	362	497	612	792	2
sistemas	368	482	406	497	612	792	2
escolares.	412	482	456	497	612	792	2
En	467	482	479	497	612	792	2
este	485	482	502	497	612	792	2
sistema	508	482	542	497	612	792	2
la	547	482	555	497	612	792	2
característica	312	495	371	510	612	792	2
fundamental	378	495	434	510	612	792	2
es	448	495	457	510	612	792	2
la	464	495	472	510	612	792	2
clasificación	479	495	535	510	612	792	2
del	542	495	555	510	612	792	2
alumnado.	312	508	359	523	612	792	2
Ello	369	508	388	523	612	792	2
en	393	508	403	523	612	792	2
virtud	408	508	435	523	612	792	2
del	440	508	454	523	612	792	2
auge	459	508	480	523	612	792	2
de	485	508	495	523	612	792	2
la	501	508	509	523	612	792	2
medición	514	508	555	523	612	792	2
psicométrica,	312	521	372	536	612	792	2
como	376	521	401	536	612	792	2
herramienta	405	521	458	536	612	792	2
para	466	521	485	536	612	792	2
clasificar	489	521	530	536	612	792	2
a	534	521	538	536	612	792	2
los	542	521	555	536	612	792	2
estudiantes,	312	534	365	549	612	792	2
de	369	534	380	549	612	792	2
acuerdo	384	534	420	549	612	792	2
a	424	534	429	549	612	792	2
ciertos	434	534	464	549	612	792	2
parámetros	468	534	518	549	612	792	2
de	523	534	533	549	612	792	2
tipo	538	534	555	549	612	792	2
cognitivo	312	547	354	562	612	792	2
y	361	547	367	562	612	792	2
aptitudinal.	374	547	425	562	612	792	2
Esa	432	547	448	562	612	792	2
clasificación	455	547	511	562	612	792	2
arrojaba	519	547	555	562	612	792	2
como	312	560	337	575	612	792	2
resultando	341	560	388	575	612	792	2
dos	392	560	408	575	612	792	2
grupos	412	560	443	575	612	792	2
básicos:	447	560	483	575	612	792	2
los	488	560	501	575	612	792	2
estudiantes	505	560	555	575	612	792	2
“normales”	312	573	363	588	612	792	2
que	368	573	384	588	612	792	2
estarían	389	573	424	588	612	792	2
en	429	573	439	588	612	792	2
las	444	573	457	588	612	792	2
escuelas	461	573	499	588	612	792	2
regulares	504	573	545	588	612	792	2
y	550	573	555	588	612	792	2
los	312	586	325	601	612	792	2
“anormales”,	330	586	389	601	612	792	2
que	393	586	409	601	612	792	2
serían	414	586	441	601	612	792	2
tratados	445	586	481	601	612	792	2
en	486	586	496	601	612	792	2
las	501	586	513	601	612	792	2
escuelas	518	586	555	601	612	792	2
especiales	312	599	358	614	612	792	2
[4].	363	599	379	614	612	792	2
Esta	385	599	404	614	612	792	2
opción	410	599	441	614	612	792	2
de	447	599	457	614	612	792	2
tratamiento,	463	599	517	614	612	792	2
aunque	523	599	555	614	612	792	2
más	312	612	330	627	612	792	2
avanzadas	333	612	379	627	612	792	2
que	383	612	399	627	612	792	2
las	402	612	415	627	612	792	2
anteriores,	418	612	466	627	612	792	2
representó	469	612	516	627	612	792	2
también	519	612	555	627	612	792	2
una	312	625	328	640	612	792	2
concepción	337	625	388	640	612	792	2
homogeneizadora,	396	625	479	640	612	792	2
segregadora	487	625	541	640	612	792	2
y	550	625	555	640	612	792	2
tradicional.	312	638	363	653	612	792	2
Por	367	638	382	653	612	792	2
lo	386	638	395	653	612	792	2
que	399	638	415	653	612	792	2
se	419	638	428	653	612	792	2
comenzó	432	638	472	653	612	792	2
a	476	638	481	653	612	792	2
cuestionar	485	638	531	653	612	792	2
a	535	638	540	653	612	792	2
la	547	638	555	653	612	792	2
Pedagogía	312	651	359	666	612	792	2
Terapéutica,	363	651	418	666	612	792	2
como	422	651	446	666	612	792	2
un	450	651	461	666	612	792	2
enfoque	466	651	502	666	612	792	2
meramente	506	651	555	666	612	792	2
clínico	312	664	343	679	612	792	2
y	350	664	355	679	612	792	2
reduccionista.	362	664	425	679	612	792	2
Estas	432	664	456	679	612	792	2
críticas	463	664	496	679	612	792	2
tuvieron	503	664	540	679	612	792	2
el	547	664	555	679	612	792	2
mayor	312	677	341	692	612	792	2
auge	345	677	366	692	612	792	2
en	374	677	385	692	612	792	2
la	389	677	397	692	612	792	2
segunda	401	677	438	692	612	792	2
mitad	442	677	468	692	612	792	2
del	472	677	486	692	612	792	2
siglo	490	677	512	692	612	792	2
XX,	516	677	535	692	612	792	2
que	539	677	555	692	612	792	2
fue	312	690	326	705	612	792	2
cuando	331	690	364	705	612	792	2
se	369	690	378	705	612	792	2
produjeron	383	690	432	705	612	792	2
las	437	690	450	705	612	792	2
transformaciones	455	690	532	705	612	792	2
más	537	690	555	705	612	792	2
significativas,	312	703	374	718	612	792	2
desde	378	703	403	718	612	792	2
el	406	703	414	718	612	792	2
punto	418	703	443	718	612	792	2
de	447	703	457	718	612	792	2
vista	461	703	482	718	612	792	2
de	485	703	496	718	612	792	2
avance	499	703	530	718	612	792	2
en	533	703	544	718	612	792	2
la	547	703	555	718	612	792	2
atención	312	716	350	731	612	792	2
de	353	716	364	731	612	792	2
las	366	716	379	731	612	792	2
personas	382	716	421	731	612	792	2
con	424	716	440	731	612	792	2
discapacidad.	443	716	504	731	612	792	2
UNIVERSIDAD,	270	759	324	768	612	792	2
CIENCIA	327	759	357	768	612	792	2
y	360	759	365	768	612	792	2
TECNOLOGÍA	368	759	415	768	612	792	2
Vol.	418	757	430	768	612	792	2
20,	432	757	442	768	612	792	2
Nº	443	757	452	768	612	792	2
80	453	757	461	768	612	792	2
Septiembre	463	757	497	768	612	792	2
2016	499	757	514	768	612	792	2
(pp.	516	757	528	768	612	792	2
94-105)	530	757	555	768	612	792	2
95	573	741	589	761	612	792	2
Viloria	388	22	411	33	612	792	3
M.	413	22	422	33	612	792	3
El	424	22	430	33	612	792	3
derecho	432	22	456	33	612	792	3
social	458	22	475	33	612	792	3
fundamental	477	22	517	33	612	792	3
de	519	22	526	33	612	792	3
la	528	22	534	33	612	792	3
educación.	536	22	569	33	612	792	3
2.	57	53	66	69	612	792	3
Los	69	53	87	69	612	792	3
principios	90	53	142	69	612	792	3
de	145	53	157	69	612	792	3
normalización,	160	53	236	69	612	792	3
integración	239	53	297	69	612	792	3
y	57	66	63	82	612	792	3
sectorización	66	66	132	82	612	792	3
En	71	93	83	107	612	792	3
la	87	93	95	107	612	792	3
segunda	99	93	135	107	612	792	3
mitad	139	93	164	107	612	792	3
del	168	93	182	107	612	792	3
siglo	186	93	207	107	612	792	3
XX,	211	93	230	107	612	792	3
se	238	93	247	107	612	792	3
produjo	251	93	285	107	612	792	3
un	289	93	300	107	612	792	3
proceso	57	106	91	120	612	792	3
radical	94	106	124	120	612	792	3
de	127	106	138	120	612	792	3
transformación	141	106	208	120	612	792	3
en	211	106	221	120	612	792	3
lo	225	106	233	120	612	792	3
que	237	106	252	120	612	792	3
respecta	256	106	292	120	612	792	3
a	295	106	300	120	612	792	3
los	57	119	70	133	612	792	3
paradigmas	72	119	123	133	612	792	3
de	126	119	136	133	612	792	3
atención	139	119	177	133	612	792	3
educativa	180	119	222	133	612	792	3
para	225	119	243	133	612	792	3
las	246	119	259	133	612	792	3
personas	262	119	300	133	612	792	3
con	57	132	73	146	612	792	3
discapacidad,	78	132	138	146	612	792	3
especialmente	143	132	205	146	612	792	3
para	211	132	229	146	612	792	3
los	235	132	248	146	612	792	3
niños/as	253	132	289	146	612	792	3
y	294	132	300	146	612	792	3
jóvenes.	57	145	93	159	612	792	3
Esto	96	145	115	159	612	792	3
ocurrió	118	145	150	159	612	792	3
cuando	153	145	185	159	612	792	3
emergieron	188	145	237	159	612	792	3
los	240	145	253	159	612	792	3
principios	256	145	300	159	612	792	3
de	57	158	67	172	612	792	3
normalización,	72	158	139	172	612	792	3
integración	144	158	194	172	612	792	3
y	200	158	204	172	612	792	3
sectorización	210	158	268	172	612	792	3
y	273	158	279	172	612	792	3
con	284	158	300	172	612	792	3
éstos,	57	171	81	185	612	792	3
las	86	171	98	185	612	792	3
categorías:	100	171	148	185	612	792	3
necesidades	150	171	203	185	612	792	3
educativas	206	171	253	185	612	792	3
especiales	255	171	300	185	612	792	3
e	57	184	62	198	612	792	3
integración	64	184	115	198	612	792	3
escolar.	118	184	152	198	612	792	3
El	71	197	81	211	612	792	3
principio	85	197	125	211	612	792	3
matriz	129	197	157	211	612	792	3
es	161	197	170	211	612	792	3
el	179	197	187	211	612	792	3
de	191	197	201	211	612	792	3
la	205	197	213	211	612	792	3
“normalización”	218	197	290	211	612	792	3
y	295	197	300	211	612	792	3
surgió	57	210	84	224	612	792	3
al	88	210	96	224	612	792	3
fervor	101	210	128	224	612	792	3
de	132	210	142	224	612	792	3
la	147	210	155	224	612	792	3
propuesta	159	210	202	224	612	792	3
educativa	206	210	248	224	612	792	3
en	253	210	263	224	612	792	3
torno	268	210	291	224	612	792	3
a	295	210	300	224	612	792	3
una	57	223	73	237	612	792	3
escuela	79	223	112	237	612	792	3
comprensiva.	119	223	177	237	612	792	3
Sus	184	223	200	237	612	792	3
raíces	214	223	239	237	612	792	3
inspiradoras	246	223	300	237	612	792	3
desde	57	236	82	250	612	792	3
el	87	236	95	250	612	792	3
punto	100	236	125	250	612	792	3
de	130	236	141	250	612	792	3
vista	146	236	167	250	612	792	3
ideológico,	172	236	221	250	612	792	3
las	226	236	239	250	612	792	3
encontramos	244	236	300	250	612	792	3
en	57	249	67	263	612	792	3
el	74	249	82	263	612	792	3
movimiento	90	249	143	263	612	792	3
cultural	150	249	184	263	612	792	3
de	191	249	201	263	612	792	3
los	209	249	222	263	612	792	3
años	229	249	249	263	612	792	3
60,	256	249	270	263	612	792	3
y	277	249	283	263	612	792	3
su	290	249	300	263	612	792	3
cuestionamiento	57	262	129	276	612	792	3
a	138	262	143	276	612	792	3
las	152	262	164	276	612	792	3
desigualdades	173	262	235	276	612	792	3
sociales.	244	262	281	276	612	792	3
El	290	262	300	276	612	792	3
principio	57	275	97	289	612	792	3
de	102	275	112	289	612	792	3
normalización	117	275	181	289	612	792	3
se	186	275	195	289	612	792	3
instaura	200	275	235	289	612	792	3
en	240	275	250	289	612	792	3
los	255	275	268	289	612	792	3
países	273	275	300	289	612	792	3
escandinavos,	57	288	118	302	612	792	3
en	122	288	133	302	612	792	3
1959,	137	288	162	302	612	792	3
a	166	288	171	302	612	792	3
través	175	288	202	302	612	792	3
de	206	288	216	302	612	792	3
las	221	288	233	302	612	792	3
formulaciones	237	288	300	302	612	792	3
del	57	301	70	315	612	792	3
danés	74	301	99	315	612	792	3
Bank-Mikkelsen	103	301	177	315	612	792	3
quien	181	301	205	315	612	792	3
“parte	210	301	236	315	612	792	3
de	241	301	251	315	612	792	3
la	255	301	263	315	612	792	3
idea	267	301	285	315	612	792	3
de	290	301	300	315	612	792	3
la	57	314	65	328	612	792	3
necesidad	67	314	111	328	612	792	3
que	114	314	129	328	612	792	3
la	132	314	140	328	612	792	3
vida	143	314	162	328	612	792	3
de	165	314	175	328	612	792	3
una	178	314	194	328	612	792	3
persona	197	314	231	328	612	792	3
con	234	314	250	328	612	792	3
deficiencia	252	314	300	328	612	792	3
mental	57	327	87	341	612	792	3
debe	90	327	111	341	612	792	3
ser	115	327	128	341	612	792	3
lo	131	327	140	341	612	792	3
más	144	327	161	341	612	792	3
parecida	165	327	202	341	612	792	3
posible	206	327	238	341	612	792	3
a	241	327	246	341	612	792	3
la	250	327	258	341	612	792	3
del	261	327	275	341	612	792	3
resto	279	327	300	341	612	792	3
de	57	340	67	354	612	792	3
ciudadanos	71	340	120	354	612	792	3
de	124	340	134	354	612	792	3
la	138	340	146	354	612	792	3
comunidad,	149	340	201	354	612	792	3
en	205	340	215	354	612	792	3
cuanto	219	340	248	354	612	792	3
a	252	340	256	354	612	792	3
su	260	340	270	354	612	792	3
ritmo,	273	340	300	354	612	792	3
oportunidades	57	353	119	367	612	792	3
y	123	353	128	367	612	792	3
opciones,	132	353	173	367	612	792	3
y	177	353	182	367	612	792	3
en	186	353	196	367	612	792	3
las	200	353	212	367	612	792	3
distintas	215	353	252	367	612	792	3
esferas	256	353	286	367	612	792	3
de	290	353	300	367	612	792	3
la	57	366	65	380	612	792	3
vida”	67	366	91	380	612	792	3
(p.109)	94	366	126	380	612	792	3
[4].	129	366	144	380	612	792	3
Estos	71	379	95	393	612	792	3
planteamientos	102	379	168	393	612	792	3
se	175	379	185	393	612	792	3
desarrollaron	192	379	250	393	612	792	3
hacia	257	379	280	393	612	792	3
los	287	379	300	393	612	792	3
países	57	392	84	406	612	792	3
nórdicos	86	392	124	406	612	792	3
y	127	392	132	406	612	792	3
en	135	392	146	406	612	792	3
1961.	148	392	173	406	612	792	3
El	176	392	186	406	612	792	3
sueco	188	392	213	406	612	792	3
Bengt	216	392	242	406	612	792	3
Nirje,	245	392	270	406	612	792	3
define	273	392	300	406	612	792	3
el	57	405	65	419	612	792	3
principio	69	405	109	419	612	792	3
de	113	405	124	419	612	792	3
Normalización,	128	405	196	419	612	792	3
como	201	405	225	419	612	792	3
la	229	405	237	419	612	792	3
necesidad	242	405	285	419	612	792	3
de	290	405	300	419	612	792	3
“poner	57	418	87	432	612	792	3
a	92	418	97	432	612	792	3
disposición	102	418	152	432	612	792	3
de	157	418	167	432	612	792	3
los	173	418	185	432	612	792	3
retrasados	190	418	235	432	612	792	3
mentales,	240	418	282	432	612	792	3
los	287	418	300	432	612	792	3
modelos	57	431	94	445	612	792	3
y	96	431	102	445	612	792	3
condiciones	104	431	156	445	612	792	3
de	159	431	169	445	612	792	3
vida	171	431	190	445	612	792	3
cotidiana	193	431	233	445	612	792	3
lo	235	431	244	445	612	792	3
más	246	431	264	445	612	792	3
cercano	266	431	300	445	612	792	3
posible	57	444	88	458	612	792	3
a	92	444	97	458	612	792	3
la	100	444	108	458	612	792	3
norma	112	444	140	458	612	792	3
y	143	444	149	458	612	792	3
modelos	152	444	190	458	612	792	3
de	193	444	203	458	612	792	3
la	207	444	215	458	612	792	3
corriente	218	444	257	458	612	792	3
principal	261	444	300	458	612	792	3
de	57	457	67	471	612	792	3
la	75	457	83	471	612	792	3
sociedad”	90	457	134	471	612	792	3
(p.13)	141	457	168	471	612	792	3
[5].	176	457	191	471	612	792	3
Aunque	198	457	233	471	612	792	3
Nirje,	241	457	266	471	612	792	3
aclara	274	457	300	471	612	792	3
que	57	470	73	484	612	792	3
no	78	470	89	484	612	792	3
se	95	470	104	484	612	792	3
trataba	109	470	139	484	612	792	3
de	145	470	155	484	612	792	3
la	161	470	169	484	612	792	3
normalización	174	470	237	484	612	792	3
de	243	470	253	484	612	792	3
personas,	259	470	300	484	612	792	3
sino	57	483	75	497	612	792	3
más	80	483	98	497	612	792	3
bien,	103	483	125	497	612	792	3
que	130	483	146	497	612	792	3
el	151	483	159	497	612	792	3
principio	164	483	204	497	612	792	3
estaba	209	483	237	497	612	792	3
referido	242	483	277	497	612	792	3
a	282	483	287	497	612	792	3
la	292	483	300	497	612	792	3
“normalización	57	496	125	510	612	792	3
de	129	496	139	510	612	792	3
las	144	496	156	510	612	792	3
condiciones	160	496	213	510	612	792	3
de	217	496	228	510	612	792	3
para	264	496	283	510	612	792	3
las	288	496	300	510	612	792	3
personas	57	509	95	523	612	792	3
con	98	509	113	523	612	792	3
discapacidad,	116	509	175	523	612	792	3
condiciones	178	509	230	523	612	792	3
que	233	509	249	523	612	792	3
la	251	509	259	523	612	792	3
sociedad	262	509	300	523	612	792	3
debe	57	522	77	536	612	792	3
garantizar	82	522	126	536	612	792	3
a	131	522	136	536	612	792	3
estas	141	522	163	536	612	792	3
personas,	168	522	209	536	612	792	3
como	214	522	238	536	612	792	3
parte	244	522	266	536	612	792	3
de	271	522	281	536	612	792	3
sus	286	522	300	536	612	792	3
derechos	57	535	96	549	612	792	3
sociales.	101	535	138	549	612	792	3
Para	143	535	163	549	612	792	3
precisar	168	535	203	549	612	792	3
mejor	208	535	233	549	612	792	3
este	238	535	255	549	612	792	3
concepto	260	535	300	549	612	792	3
fundamental,	57	548	114	562	612	792	3
advertiremos	119	548	176	562	612	792	3
en	180	548	191	562	612	792	3
primer	195	548	224	562	612	792	3
lugar	229	548	251	562	612	792	3
que	255	548	271	562	612	792	3
no	276	548	287	562	612	792	3
se	291	548	300	562	612	792	3
debe	57	561	77	575	612	792	3
confundirse	80	561	132	575	612	792	3
normalización	135	561	198	575	612	792	3
con	201	561	217	575	612	792	3
normalidad,	220	561	273	575	612	792	3
como	276	561	300	575	612	792	3
lo	57	574	65	588	612	792	3
refiere	69	574	97	588	612	792	3
Muntaner	100	574	143	588	612	792	3
[6]	146	574	159	588	612	792	3
y	162	574	168	588	612	792	3
luego,	171	574	198	588	612	792	3
que	205	574	220	588	612	792	3
el	224	574	232	588	612	792	3
significado	235	574	283	588	612	792	3
del	287	574	300	588	612	792	3
principio	57	587	96	601	612	792	3
de	99	587	110	601	612	792	3
normalización	112	587	175	601	612	792	3
implicaría:	178	587	226	601	612	792	3
que	72	599	86	612	612	792	3
deben	92	599	116	612	612	792	3
proporcionarse	121	599	181	612	612	792	3
oportunidades	187	599	243	612	612	792	3
y	249	599	254	612	612	792	3
apoyo	259	599	284	612	612	792	3
para	72	610	89	623	612	792	3
permitir	96	610	128	623	612	792	3
un	136	610	146	623	612	792	3
estilo	153	610	175	623	612	792	3
de	182	610	191	623	612	792	3
vida	199	610	216	623	612	792	3
similar	223	610	251	623	612	792	3
en	258	610	268	623	612	792	3
su	275	610	284	623	612	792	3
naturaleza	72	621	113	634	612	792	3
al	116	621	123	634	612	792	3
de	126	621	135	634	612	792	3
los	138	621	150	634	612	792	3
demás	153	621	178	634	612	792	3
miembros	181	621	221	634	612	792	3
de	224	621	233	634	612	792	3
la	236	621	243	634	612	792	3
sociedad.	246	621	284	634	612	792	3
Normalización	72	632	131	645	612	792	3
significa	133	632	167	645	612	792	3
la	169	632	177	645	612	792	3
aceptación	179	632	222	645	612	792	3
de	224	632	233	645	612	792	3
las	235	632	247	645	612	792	3
personas	249	632	284	645	612	792	3
con	72	643	86	656	612	792	3
su	91	643	100	656	612	792	3
deficiencia	105	643	148	656	612	792	3
dentro	153	643	179	656	612	792	3
de	184	643	193	656	612	792	3
la	198	643	205	656	612	792	3
sociedad,	210	643	248	656	612	792	3
con	253	643	267	656	612	792	3
los	272	643	284	656	612	792	3
mismos	72	654	103	667	612	792	3
derechos,	105	654	143	667	612	792	3
responsabilidades	146	654	217	667	612	792	3
y	220	654	225	667	612	792	3
oportunidades	227	654	284	667	612	792	3
(p.97).	72	665	98	678	612	792	3
Por	71	677	86	691	612	792	3
lo	90	677	99	691	612	792	3
tanto,	103	677	128	691	612	792	3
no	132	677	143	691	612	792	3
es	147	677	156	691	612	792	3
la	160	677	168	691	612	792	3
persona	172	677	207	691	612	792	3
con	211	677	227	691	612	792	3
discapacidad	231	677	288	691	612	792	3
la	292	677	300	691	612	792	3
que	57	690	73	704	612	792	3
debe	77	690	98	704	612	792	3
buscar	102	690	130	704	612	792	3
adaptarse	135	690	176	704	612	792	3
para	180	690	199	704	612	792	3
entrar	204	690	229	704	612	792	3
en	233	690	244	704	612	792	3
el	248	690	256	704	612	792	3
rango	260	690	285	704	612	792	3
de	289	690	300	704	612	792	3
lo	57	703	65	717	612	792	3
“normal”,	70	703	113	717	612	792	3
por	118	703	133	717	612	792	3
el	137	703	145	717	612	792	3
contrario,	150	703	192	717	612	792	3
lejos	197	703	217	717	612	792	3
de	222	703	232	717	612	792	3
tratarse	237	703	269	717	612	792	3
de	274	703	284	717	612	792	3
un	289	703	300	717	612	792	3
proceso	57	716	91	730	612	792	3
de	95	716	105	730	612	792	3
normalización	109	716	172	730	612	792	3
de	176	716	186	730	612	792	3
la	190	716	198	730	612	792	3
persona,	202	716	239	730	612	792	3
es	243	716	252	730	612	792	3
más	256	716	274	730	612	792	3
bien,	278	716	300	730	612	792	3
96	25	741	42	761	612	792	3
ISSN	66	757	82	768	612	792	3
1316-4821	84	757	117	768	612	792	3
el	312	53	320	68	612	792	3
de	324	53	335	68	612	792	3
la	339	53	347	68	612	792	3
normalización	351	53	414	68	612	792	3
de	419	53	429	68	612	792	3
las	433	53	445	68	612	792	3
condiciones	450	53	502	68	612	792	3
de	507	53	517	68	612	792	3
vida	521	53	540	68	612	792	3
de	545	53	555	68	612	792	3
esa	312	66	326	81	612	792	3
persona	329	66	363	81	612	792	3
y	366	66	371	81	612	792	3
la	374	66	382	81	612	792	3
responsabilidad	384	66	453	81	612	792	3
de	456	66	466	81	612	792	3
todos	469	66	493	81	612	792	3
los	496	66	508	81	612	792	3
miembros	511	66	555	81	612	792	3
de	312	79	322	94	612	792	3
la	332	79	340	94	612	792	3
sociedad	344	79	383	94	612	792	3
en	388	79	398	94	612	792	3
hacer	403	79	427	94	612	792	3
las	431	79	444	94	612	792	3
adaptaciones	448	79	505	94	612	792	3
necesarias	510	79	555	94	612	792	3
para	312	92	331	107	612	792	3
garantizar	336	92	380	107	612	792	3
una	384	92	400	107	612	792	3
mejor	405	92	431	107	612	792	3
calidad	435	92	467	107	612	792	3
de	472	92	482	107	612	792	3
vida	487	92	506	107	612	792	3
para	511	92	530	107	612	792	3
ellos	534	92	555	107	612	792	3
en	312	105	322	120	612	792	3
particular,	325	105	370	120	612	792	3
pero	373	105	392	120	612	792	3
con	395	105	411	120	612	792	3
impacto	417	105	453	120	612	792	3
positivo	456	105	491	120	612	792	3
para	494	105	513	120	612	792	3
todos/as,	516	105	555	120	612	792	3
pues	312	118	332	133	612	792	3
esa	336	118	350	133	612	792	3
concepción	355	118	405	133	612	792	3
apunta	409	118	438	133	612	792	3
hacia	443	118	466	133	612	792	3
una	474	118	490	133	612	792	3
sociedad	495	118	533	133	612	792	3
más	537	118	555	133	612	792	3
justa,	312	131	336	146	612	792	3
respetuosa	338	131	385	146	612	792	3
de	387	131	398	146	612	792	3
lo	400	131	409	146	612	792	3
diverso,	411	131	447	146	612	792	3
tolerante	449	131	488	146	612	792	3
y	490	131	496	146	612	792	3
democrática.	499	131	555	146	612	792	3
En	326	144	338	159	612	792	3
cuanto	342	144	372	159	612	792	3
al	375	144	383	159	612	792	3
principio	387	144	427	159	612	792	3
de	431	144	441	159	612	792	3
integración,	445	144	497	159	612	792	3
los	501	144	514	159	612	792	3
pioneros	517	144	555	159	612	792	3
de	312	157	322	172	612	792	3
estas	330	157	352	172	612	792	3
formulaciones	359	157	422	172	612	792	3
plantearon	430	157	476	172	612	792	3
que	484	157	500	172	612	792	3
cuando	508	157	540	172	612	792	3
el	547	157	555	172	612	792	3
principio	312	170	352	185	612	792	3
de	358	170	369	185	612	792	3
Normalización	375	170	440	185	612	792	3
se	447	170	456	185	612	792	3
traslada	462	170	497	185	612	792	3
al	503	170	511	185	612	792	3
contexto	517	170	555	185	612	792	3
de	312	183	322	198	612	792	3
las	328	183	340	198	612	792	3
relaciones	345	183	390	198	612	792	3
humanas,	396	183	437	198	612	792	3
se	443	183	452	198	612	792	3
habla	457	183	481	198	612	792	3
de	487	183	497	198	612	792	3
Integración.	502	183	555	198	612	792	3
Para	312	196	332	211	612	792	3
Dubrovsky	337	196	386	211	612	792	3
[7]	392	196	404	211	612	792	3
la	416	196	424	211	612	792	3
integración	429	196	479	211	612	792	3
como	484	196	509	211	612	792	3
ideología	514	196	555	211	612	792	3
debe	312	209	333	224	612	792	3
sostenerse	338	209	383	224	612	792	3
en	388	209	399	224	612	792	3
un	404	209	415	224	612	792	3
principio	420	209	460	224	612	792	3
fundamental	465	209	520	224	612	792	3
que	525	209	541	224	612	792	3
es	546	209	555	224	612	792	3
la	312	222	320	237	612	792	3
valoración	323	222	370	237	612	792	3
de	373	222	384	237	612	792	3
las	387	222	399	237	612	792	3
diferencias.	403	222	454	237	612	792	3
Y	457	222	465	237	612	792	3
ello	468	222	484	237	612	792	3
debe	488	222	508	237	612	792	3
traducirse	512	222	555	237	612	792	3
en	312	235	322	250	612	792	3
la	329	235	337	250	612	792	3
práctica,	343	235	381	250	612	792	3
en	393	235	404	250	612	792	3
tener	410	235	432	250	612	792	3
iguales	439	235	470	250	612	792	3
oportunidades	476	235	539	250	612	792	3
de	545	235	555	250	612	792	3
participación	312	248	369	263	612	792	3
social	373	248	399	263	612	792	3
en	403	248	413	263	612	792	3
sus	417	248	431	263	612	792	3
distintos	435	248	472	263	612	792	3
ámbitos:	476	248	514	263	612	792	3
familiar,	518	248	555	263	612	792	3
educativo,	312	261	358	276	612	792	3
laboral,	360	261	394	276	612	792	3
recreacional,	396	261	453	276	612	792	3
entre	456	261	478	276	612	792	3
otros.	480	261	505	276	612	792	3
Cuando	326	274	360	289	612	792	3
hablamos	365	274	407	289	612	792	3
del	412	274	425	289	612	792	3
principio	435	274	475	289	612	792	3
de	479	274	490	289	612	792	3
sectorización,	495	274	555	289	612	792	3
introducimos	312	287	370	302	612	792	3
el	374	287	382	302	612	792	3
principio	386	287	426	302	612	792	3
de	430	287	441	302	612	792	3
normalización	445	287	508	302	612	792	3
al	512	287	520	302	612	792	3
terreno	524	287	555	302	612	792	3
de	312	300	322	315	612	792	3
los	326	300	339	315	612	792	3
servicios	347	300	386	315	612	792	3
y	390	300	395	315	612	792	3
su	399	300	409	315	612	792	3
accesibilidad.	413	300	473	315	612	792	3
La	477	300	489	315	612	792	3
normalización	492	300	555	315	612	792	3
y	312	313	318	328	612	792	3
la	323	313	331	328	612	792	3
integración	337	313	386	328	612	792	3
pasan	392	313	417	328	612	792	3
por	423	313	437	328	612	792	3
la	443	313	451	328	612	792	3
sectorización,	457	313	518	328	612	792	3
ya	523	313	534	328	612	792	3
que	539	313	555	328	612	792	3
sectorizar	312	326	355	341	612	792	3
significa	359	326	396	341	612	792	3
acercar	400	326	431	341	612	792	3
los	435	326	448	341	612	792	3
servicios	452	326	491	341	612	792	3
a	495	326	499	341	612	792	3
la	503	326	511	341	612	792	3
localidad	515	326	555	341	612	792	3
donde	312	339	339	354	612	792	3
se	343	339	352	354	612	792	3
produce	356	339	391	354	612	792	3
la	395	339	403	354	612	792	3
demanda.	407	339	450	354	612	792	3
Representa	453	339	502	354	612	792	3
un	506	339	517	354	612	792	3
proceso	521	339	555	354	612	792	3
de	312	352	322	367	612	792	3
descentralización,	327	352	406	367	612	792	3
ya	411	352	422	367	612	792	3
que	426	352	442	367	612	792	3
los	447	352	460	367	612	792	3
servicios	465	352	504	367	612	792	3
requeridos	509	352	555	367	612	792	3
para	312	365	331	380	612	792	3
satisfacer	336	365	378	380	612	792	3
las	383	365	395	380	612	792	3
demandas	400	365	444	380	612	792	3
de	450	365	460	380	612	792	3
las	465	365	477	380	612	792	3
personas,	483	365	524	380	612	792	3
deben	529	365	555	380	612	792	3
ser	312	378	325	393	612	792	3
ofrecidos	331	378	372	393	612	792	3
allí	378	378	392	393	612	792	3
en	398	378	409	393	612	792	3
su	415	378	425	393	612	792	3
contexto,	431	378	472	393	612	792	3
y	478	378	483	393	612	792	3
no	490	378	501	393	612	792	3
en	507	378	517	393	612	792	3
lugares	524	378	555	393	612	792	3
“especiales”	312	391	366	406	612	792	3
y	369	391	375	406	612	792	3
distantes	378	391	417	406	612	792	3
[8].	420	391	435	406	612	792	3
Como	438	391	465	406	612	792	3
ejemplo:	468	391	507	406	612	792	3
un	510	391	521	406	612	792	3
escolar	524	391	555	406	612	792	3
sordo	312	404	336	419	612	792	3
que	339	404	355	419	612	792	3
vive	358	404	377	419	612	792	3
en	380	404	391	419	612	792	3
la	394	404	402	419	612	792	3
población	405	404	448	419	612	792	3
rural,	451	404	475	419	612	792	3
no	478	404	489	419	612	792	3
debería	492	404	524	419	612	792	3
viajar	530	404	555	419	612	792	3
todos	312	417	336	432	612	792	3
los	341	417	354	432	612	792	3
días	360	417	377	432	612	792	3
a	383	417	388	432	612	792	3
otra	393	417	410	432	612	792	3
parroquia	416	417	458	432	612	792	3
urbana,	464	417	496	432	612	792	3
lejana,	502	417	531	432	612	792	3
para	536	417	555	432	612	792	3
acceder	312	430	346	445	612	792	3
a	350	430	354	445	612	792	3
su	359	430	368	445	612	792	3
derecho	372	430	407	445	612	792	3
al	411	430	419	445	612	792	3
estudio	423	430	455	445	612	792	3
en	459	430	469	445	612	792	3
un	473	430	484	445	612	792	3
centro	488	430	516	445	612	792	3
especial	520	430	555	445	612	792	3
para	312	443	331	458	612	792	3
la	338	443	346	458	612	792	3
discapacidad	353	443	410	458	612	792	3
auditiva.	417	443	455	458	612	792	3
En	462	443	474	458	612	792	3
este	482	443	499	458	612	792	3
sentido,	506	443	540	458	612	792	3
la	547	443	555	458	612	792	3
sectorización	312	456	370	471	612	792	3
se	373	456	382	471	612	792	3
lograría	386	456	420	471	612	792	3
en	423	456	433	471	612	792	3
buena	436	456	463	471	612	792	3
medida,	469	456	504	471	612	792	3
a	507	456	512	471	612	792	3
través	515	456	542	471	612	792	3
de	545	456	555	471	612	792	3
la	312	469	320	484	612	792	3
integración	323	469	373	484	612	792	3
escolar	376	469	407	484	612	792	3
de	410	469	420	484	612	792	3
este	423	469	440	484	612	792	3
alumnado	443	469	487	484	612	792	3
en	490	469	500	484	612	792	3
las	503	469	516	484	612	792	3
escuelas	519	469	555	484	612	792	3
regulares,	312	482	355	497	612	792	3
garantizando	358	482	415	497	612	792	3
las	418	482	430	497	612	792	3
condiciones	433	482	485	497	612	792	3
necesarias	488	482	533	497	612	792	3
para	536	482	555	497	612	792	3
ser	312	495	325	510	612	792	3
atendido	328	495	365	510	612	792	3
en	368	495	379	510	612	792	3
su	381	495	391	510	612	792	3
comunidad.	394	495	446	510	612	792	3
El	326	508	336	523	612	792	3
gran	341	508	361	523	612	792	3
significado	366	508	414	523	612	792	3
histórico	419	508	457	523	612	792	3
de	463	508	473	523	612	792	3
los	478	508	491	523	612	792	3
principios	496	508	540	523	612	792	3
de	545	508	555	523	612	792	3
normalización,	312	521	378	536	612	792	3
integración	385	521	435	536	612	792	3
y	442	521	448	536	612	792	3
sectorización,	455	521	516	536	612	792	3
fue	524	521	538	536	612	792	3
su	546	521	555	536	612	792	3
contribución	312	534	368	549	612	792	3
con	372	534	388	549	612	792	3
la	392	534	400	549	612	792	3
ruptura	404	534	436	549	612	792	3
de	440	534	451	549	612	792	3
los	455	534	468	549	612	792	3
valores	472	534	504	549	612	792	3
y	508	534	514	549	612	792	3
políticas	518	534	555	549	612	792	3
sociales	312	547	347	562	612	792	3
de	355	547	365	562	612	792	3
homogeneización	382	547	459	562	612	792	3
y	468	547	473	562	612	792	3
de	481	547	492	562	612	792	3
segregación.	500	547	555	562	612	792	3
La	312	560	324	575	612	792	3
propuesta	331	560	373	575	612	792	3
de	380	560	391	575	612	792	3
la	398	560	406	575	612	792	3
“normalización”	413	560	485	575	612	792	3
en	492	560	503	575	612	792	3
el	510	560	518	575	612	792	3
ámbito	525	560	555	575	612	792	3
pedagógico,	312	573	365	588	612	792	3
conllevó	368	573	406	588	612	792	3
a	409	573	413	588	612	792	3
un	416	573	427	588	612	792	3
proceso	430	573	464	588	612	792	3
de	467	573	477	588	612	792	3
transformaciones	480	573	555	588	612	792	3
y	312	586	318	601	612	792	3
cambios	321	586	357	601	612	792	3
en	361	586	371	601	612	792	3
la	374	586	382	601	612	792	3
concepción	385	586	435	601	612	792	3
de	439	586	449	601	612	792	3
la	452	586	460	601	612	792	3
educación	463	586	508	601	612	792	3
especial	511	586	547	601	612	792	3
y	550	586	555	601	612	792	3
su	312	599	322	614	612	792	3
misión,	324	599	357	614	612	792	3
originando,	359	599	409	614	612	792	3
a	411	599	416	614	612	792	3
su	419	599	428	614	612	792	3
vez,	431	599	449	614	612	792	3
un	451	599	462	614	612	792	3
movimiento	464	599	517	614	612	792	3
mundial	519	599	555	614	612	792	3
por	312	612	327	627	612	792	3
la	330	612	338	627	612	792	3
integración	345	612	394	627	612	792	3
escolar	398	612	429	627	612	792	3
que	432	612	448	627	612	792	3
cobra	451	612	476	627	612	792	3
mayor	479	612	507	627	612	792	3
fuerza	514	612	542	627	612	792	3
en	545	612	555	627	612	792	3
las	312	625	324	640	612	792	3
tres	327	625	343	640	612	792	3
últimas	346	625	378	640	612	792	3
décadas	381	625	416	640	612	792	3
del	418	625	432	640	612	792	3
siglo	435	625	456	640	612	792	3
XX.	459	625	477	640	612	792	3
Por	326	638	341	653	612	792	3
lo	346	638	354	653	612	792	3
tanto,	358	638	383	653	612	792	3
no	387	638	398	653	612	792	3
es	402	638	412	653	612	792	3
la	416	638	424	653	612	792	3
persona	428	638	462	653	612	792	3
con	466	638	482	653	612	792	3
discapacidad	486	638	543	653	612	792	3
la	547	638	555	653	612	792	3
que	312	651	328	666	612	792	3
debe	332	651	353	666	612	792	3
buscar	357	651	386	666	612	792	3
adaptarse	390	651	432	666	612	792	3
para	436	651	455	666	612	792	3
entrar	459	651	485	666	612	792	3
en	489	651	499	666	612	792	3
el	503	651	511	666	612	792	3
rango	516	651	541	666	612	792	3
de	545	651	555	666	612	792	3
lo	312	664	321	679	612	792	3
“normal”,	325	664	369	679	612	792	3
por	373	664	388	679	612	792	3
el	393	664	401	679	612	792	3
contrario,	405	664	448	679	612	792	3
lejos	452	664	473	679	612	792	3
de	477	664	488	679	612	792	3
tratarse	492	664	525	679	612	792	3
de	529	664	540	679	612	792	3
un	544	664	555	679	612	792	3
proceso	312	677	346	692	612	792	3
de	350	677	361	692	612	792	3
normalización	365	677	428	692	612	792	3
de	431	677	442	692	612	792	3
la	446	677	454	692	612	792	3
persona,	458	677	495	692	612	792	3
es	499	677	508	692	612	792	3
más	512	677	530	692	612	792	3
bien,	534	677	555	692	612	792	3
el	312	690	320	705	612	792	3
de	324	690	335	705	612	792	3
la	339	690	347	705	612	792	3
normalización	351	690	414	705	612	792	3
de	419	690	429	705	612	792	3
las	433	690	446	705	612	792	3
condiciones	450	690	503	705	612	792	3
de	507	690	517	705	612	792	3
vida	522	690	541	705	612	792	3
de	545	690	555	705	612	792	3
esa	312	703	326	718	612	792	3
persona	329	703	363	718	612	792	3
y	366	703	371	718	612	792	3
la	374	703	382	718	612	792	3
responsabilidad	384	703	453	718	612	792	3
de	456	703	467	718	612	792	3
todos	469	703	493	718	612	792	3
los	496	703	509	718	612	792	3
miembros	511	703	555	718	612	792	3
de	312	716	322	731	612	792	3
la	332	716	340	731	612	792	3
sociedad	345	716	383	731	612	792	3
en	388	716	398	731	612	792	3
hacer	403	716	427	731	612	792	3
las	432	716	444	731	612	792	3
adaptaciones	449	716	505	731	612	792	3
necesarias	510	716	555	731	612	792	3
UNIVERSIDAD,	270	759	325	769	612	792	3
CIENCIA	327	759	357	769	612	792	3
y	360	759	365	769	612	792	3
TECNOLOGÍA	368	759	415	769	612	792	3
Vol.	418	757	430	768	612	792	3
20,	432	757	442	768	612	792	3
Nº	444	757	452	768	612	792	3
80	454	757	461	768	612	792	3
Septiembre	463	757	498	768	612	792	3
2016	499	757	515	768	612	792	3
(pp.	516	757	528	768	612	792	3
94-105)	530	757	555	768	612	792	3
Viloria	388	21	411	32	612	792	4
M.	413	21	422	32	612	792	4
El	424	22	430	32	612	792	4
derecho	432	22	456	32	612	792	4
social	458	22	475	32	612	792	4
fundamental	477	22	517	32	612	792	4
de	519	22	526	32	612	792	4
la	528	22	534	32	612	792	4
educación.	536	22	569	32	612	792	4
para	57	53	76	68	612	792	4
garantizar	80	53	124	68	612	792	4
una	129	53	145	68	612	792	4
mejor	150	53	175	68	612	792	4
calidad	180	53	212	68	612	792	4
de	217	53	227	68	612	792	4
vida	232	53	251	68	612	792	4
para	256	53	274	68	612	792	4
ellos	279	53	300	68	612	792	4
en	57	66	67	81	612	792	4
particular,	70	66	115	81	612	792	4
pero	118	66	137	81	612	792	4
con	140	66	156	81	612	792	4
impacto	162	66	198	81	612	792	4
positivo	201	66	236	81	612	792	4
para	239	66	258	81	612	792	4
todos/as,	261	66	300	81	612	792	4
pues	57	79	77	94	612	792	4
esa	81	79	95	94	612	792	4
concepción	100	79	150	94	612	792	4
apunta	154	79	183	94	612	792	4
hacia	188	79	211	94	612	792	4
una	219	79	235	94	612	792	4
sociedad	239	79	278	94	612	792	4
más	282	79	300	94	612	792	4
justa,	57	92	80	107	612	792	4
respetuosa	83	92	129	107	612	792	4
de	132	92	142	107	612	792	4
lo	145	92	154	107	612	792	4
diverso,	156	92	191	107	612	792	4
tolerante	194	92	233	107	612	792	4
y	235	92	241	107	612	792	4
democrática.	244	92	300	107	612	792	4
En	71	105	83	120	612	792	4
cuanto	87	105	116	120	612	792	4
al	119	105	127	120	612	792	4
principio	131	105	171	120	612	792	4
de	175	105	185	120	612	792	4
integración,	189	105	242	120	612	792	4
los	246	105	259	120	612	792	4
pioneros	262	105	300	120	612	792	4
de	57	118	67	133	612	792	4
estas	75	118	96	133	612	792	4
formulaciones	104	118	167	133	612	792	4
plantearon	175	118	221	133	612	792	4
que	229	118	245	133	612	792	4
cuando	253	118	284	133	612	792	4
el	292	118	300	133	612	792	4
principio	57	131	96	146	612	792	4
de	103	131	113	146	612	792	4
Normalización	120	131	185	146	612	792	4
se	191	131	201	146	612	792	4
traslada	207	131	241	146	612	792	4
al	248	131	256	146	612	792	4
contexto	262	131	300	146	612	792	4
de	57	144	67	159	612	792	4
las	73	144	85	159	612	792	4
relaciones	90	144	135	159	612	792	4
humanas,	140	144	182	159	612	792	4
se	187	144	197	159	612	792	4
habla	202	144	226	159	612	792	4
de	231	144	242	159	612	792	4
Integración.	247	144	300	159	612	792	4
Para	57	157	76	172	612	792	4
Dubrovsky	82	157	131	172	612	792	4
[7]	136	157	149	172	612	792	4
la	160	157	168	172	612	792	4
integración	174	157	223	172	612	792	4
como	229	157	253	172	612	792	4
ideología	259	157	300	172	612	792	4
debe	57	170	77	185	612	792	4
sostenerse	83	170	128	185	612	792	4
en	133	170	143	185	612	792	4
un	149	170	160	185	612	792	4
principio	165	170	204	185	612	792	4
fundamental	210	170	265	185	612	792	4
que	270	170	286	185	612	792	4
es	291	170	300	185	612	792	4
la	57	183	65	198	612	792	4
valoración	68	183	115	198	612	792	4
de	118	183	128	198	612	792	4
las	132	183	144	198	612	792	4
diferencias.	147	183	198	198	612	792	4
Y	201	183	209	198	612	792	4
ello	212	183	229	198	612	792	4
debe	232	183	253	198	612	792	4
traducirse	257	183	300	198	612	792	4
en	57	196	67	211	612	792	4
la	73	196	81	211	612	792	4
práctica,	88	196	125	211	612	792	4
en	138	196	149	211	612	792	4
tener	155	196	177	211	612	792	4
iguales	183	196	215	211	612	792	4
oportunidades	221	196	283	211	612	792	4
de	290	196	300	211	612	792	4
participación	57	209	114	224	612	792	4
social	118	209	144	224	612	792	4
en	148	209	158	224	612	792	4
sus	162	209	176	224	612	792	4
distintos	180	209	217	224	612	792	4
ámbitos:	221	209	259	224	612	792	4
familiar,	263	209	300	224	612	792	4
educativo,	57	222	102	237	612	792	4
laboral,	105	222	138	237	612	792	4
recreacional,	141	222	198	237	612	792	4
entre	200	222	222	237	612	792	4
otros.	225	222	250	237	612	792	4
Cuando	71	235	105	250	612	792	4
hablamos	110	235	152	250	612	792	4
del	156	235	170	250	612	792	4
principio	179	235	219	250	612	792	4
de	224	235	234	250	612	792	4
sectorización,	239	235	300	250	612	792	4
introducimos	57	248	115	263	612	792	4
el	119	248	127	263	612	792	4
principio	131	248	171	263	612	792	4
de	175	248	185	263	612	792	4
normalización	190	248	253	263	612	792	4
al	257	248	265	263	612	792	4
terreno	269	248	300	263	612	792	4
de	57	261	67	276	612	792	4
los	71	261	84	276	612	792	4
servicios	92	261	131	276	612	792	4
y	135	261	140	276	612	792	4
su	144	261	154	276	612	792	4
accesibilidad.	158	261	218	276	612	792	4
La	222	261	233	276	612	792	4
normalización	237	261	300	276	612	792	4
y	57	274	62	289	612	792	4
la	68	274	76	289	612	792	4
integración	82	274	131	289	612	792	4
pasan	137	274	162	289	612	792	4
por	168	274	182	289	612	792	4
la	188	274	196	289	612	792	4
sectorización,	202	274	262	289	612	792	4
ya	268	274	278	289	612	792	4
que	284	274	300	289	612	792	4
sectorizar	57	287	99	302	612	792	4
significa	103	287	141	302	612	792	4
acercar	144	287	176	302	612	792	4
los	180	287	193	302	612	792	4
servicios	196	287	236	302	612	792	4
a	239	287	244	302	612	792	4
la	248	287	256	302	612	792	4
localidad	260	287	300	302	612	792	4
donde	57	300	84	315	612	792	4
se	87	300	97	315	612	792	4
produce	101	300	136	315	612	792	4
la	140	300	148	315	612	792	4
demanda.	152	300	194	315	612	792	4
Representa	198	300	247	315	612	792	4
un	251	300	262	315	612	792	4
proceso	266	300	300	315	612	792	4
de	57	313	67	328	612	792	4
descentralización,	72	313	151	328	612	792	4
ya	156	313	166	328	612	792	4
que	171	313	187	328	612	792	4
los	192	313	205	328	612	792	4
servicios	210	313	249	328	612	792	4
requeridos	254	313	300	328	612	792	4
para	57	326	76	341	612	792	4
satisfacer	81	326	122	341	612	792	4
las	128	326	140	341	612	792	4
demandas	145	326	189	341	612	792	4
de	194	326	205	341	612	792	4
las	210	326	222	341	612	792	4
personas,	227	326	269	341	612	792	4
deben	274	326	300	341	612	792	4
ser	57	339	70	354	612	792	4
ofrecidos	76	339	117	354	612	792	4
allí	123	339	137	354	612	792	4
en	143	339	154	354	612	792	4
su	160	339	170	354	612	792	4
contexto,	176	339	216	354	612	792	4
y	223	339	228	354	612	792	4
no	234	339	245	354	612	792	4
en	252	339	262	354	612	792	4
lugares	268	339	300	354	612	792	4
“especiales”	57	352	111	367	612	792	4
y	114	352	120	367	612	792	4
distantes	123	352	161	367	612	792	4
[8].	164	352	180	367	612	792	4
Como	183	352	210	367	612	792	4
ejemplo:	213	352	252	367	612	792	4
un	255	352	266	367	612	792	4
escolar	269	352	300	367	612	792	4
sordo	57	365	81	380	612	792	4
que	84	365	100	380	612	792	4
vive	103	365	122	380	612	792	4
en	125	365	135	380	612	792	4
la	139	365	146	380	612	792	4
población	149	365	193	380	612	792	4
rural,	196	365	219	380	612	792	4
no	222	365	233	380	612	792	4
debería	237	365	269	380	612	792	4
viajar	275	365	300	380	612	792	4
todos	57	378	81	393	612	792	4
los	86	378	99	393	612	792	4
días	104	378	122	393	612	792	4
a	128	378	133	393	612	792	4
otra	138	378	155	393	612	792	4
parroquia	161	378	203	393	612	792	4
urbana,	208	378	241	393	612	792	4
lejana,	247	378	276	393	612	792	4
para	281	378	300	393	612	792	4
acceder	57	391	90	406	612	792	4
a	94	391	99	406	612	792	4
su	103	391	113	406	612	792	4
derecho	117	391	152	406	612	792	4
al	156	391	164	406	612	792	4
estudio	168	391	200	406	612	792	4
en	204	391	214	406	612	792	4
un	218	391	229	406	612	792	4
centro	233	391	261	406	612	792	4
especial	265	391	300	406	612	792	4
para	57	404	76	419	612	792	4
la	83	404	91	419	612	792	4
discapacidad	98	404	155	419	612	792	4
auditiva.	162	404	200	419	612	792	4
En	207	404	219	419	612	792	4
este	226	404	243	419	612	792	4
sentido,	250	404	285	419	612	792	4
la	292	404	300	419	612	792	4
sectorización	57	417	115	432	612	792	4
se	118	417	127	432	612	792	4
lograría	130	417	164	432	612	792	4
en	168	417	178	432	612	792	4
buena	181	417	207	432	612	792	4
medida,	214	417	249	432	612	792	4
a	252	417	257	432	612	792	4
través	260	417	286	432	612	792	4
de	290	417	300	432	612	792	4
la	57	430	65	445	612	792	4
integración	68	430	117	445	612	792	4
escolar	120	430	151	445	612	792	4
de	154	430	165	445	612	792	4
este	168	430	185	445	612	792	4
alumnado	188	430	232	445	612	792	4
en	235	430	245	445	612	792	4
las	248	430	260	445	612	792	4
escuelas	263	430	300	445	612	792	4
regulares,	57	443	100	458	612	792	4
garantizando	103	443	159	458	612	792	4
las	162	443	175	458	612	792	4
condiciones	178	443	230	458	612	792	4
necesarias	233	443	278	458	612	792	4
para	281	443	300	458	612	792	4
ser	57	456	70	471	612	792	4
atendido	72	456	110	471	612	792	4
en	113	456	123	471	612	792	4
su	126	456	136	471	612	792	4
comunidad.	139	456	190	471	612	792	4
El	71	469	81	484	612	792	4
gran	86	469	105	484	612	792	4
significado	110	469	159	484	612	792	4
histórico	164	469	202	484	612	792	4
de	207	469	218	484	612	792	4
los	223	469	235	484	612	792	4
principios	241	469	285	484	612	792	4
de	290	469	300	484	612	792	4
normalización,	57	482	122	497	612	792	4
integración	130	482	179	497	612	792	4
y	187	482	193	497	612	792	4
sectorización,	200	482	261	497	612	792	4
fue	269	482	283	497	612	792	4
su	290	482	300	497	612	792	4
contribución	57	495	112	510	612	792	4
con	117	495	132	510	612	792	4
la	137	495	145	510	612	792	4
ruptura	149	495	181	510	612	792	4
de	185	495	195	510	612	792	4
los	200	495	213	510	612	792	4
valores	217	495	249	510	612	792	4
y	253	495	258	510	612	792	4
políticas	263	495	300	510	612	792	4
sociales	57	508	92	523	612	792	4
de	101	508	112	523	612	792	4
homogeneización	122	508	199	523	612	792	4
y	209	508	215	523	612	792	4
de	224	508	235	523	612	792	4
segregación.	245	508	300	523	612	792	4
La	57	521	68	536	612	792	4
propuesta	75	521	118	536	612	792	4
de	125	521	135	536	612	792	4
la	142	521	150	536	612	792	4
“normalización”	157	521	230	536	612	792	4
en	237	521	247	536	612	792	4
el	255	521	262	536	612	792	4
ámbito	269	521	300	536	612	792	4
pedagógico,	57	534	110	549	612	792	4
conllevó	113	534	151	549	612	792	4
a	153	534	158	549	612	792	4
un	161	534	172	549	612	792	4
proceso	174	534	209	549	612	792	4
de	211	534	222	549	612	792	4
transformaciones	224	534	300	549	612	792	4
y	57	547	62	562	612	792	4
cambios	65	547	102	562	612	792	4
en	105	547	116	562	612	792	4
la	119	547	127	562	612	792	4
concepción	130	547	180	562	612	792	4
de	183	547	194	562	612	792	4
la	197	547	205	562	612	792	4
educación	208	547	253	562	612	792	4
especial	256	547	291	562	612	792	4
y	294	547	300	562	612	792	4
su	57	560	66	575	612	792	4
misión,	69	560	101	575	612	792	4
originando,	104	560	154	575	612	792	4
a	156	560	161	575	612	792	4
su	163	560	173	575	612	792	4
vez,	175	560	193	575	612	792	4
un	195	560	206	575	612	792	4
movimiento	209	560	262	575	612	792	4
mundial	264	560	300	575	612	792	4
por	57	573	71	588	612	792	4
la	75	573	83	588	612	792	4
integración	86	573	137	588	612	792	4
escolar	140	573	173	588	612	792	4
que	176	573	192	588	612	792	4
cobra	196	573	220	588	612	792	4
mayor	224	573	252	588	612	792	4
fuerza	259	573	286	588	612	792	4
en	290	573	300	588	612	792	4
las	57	586	69	601	612	792	4
tres	72	586	88	601	612	792	4
últimas	90	586	123	601	612	792	4
décadas	125	586	160	601	612	792	4
del	163	586	176	601	612	792	4
siglo	179	586	201	601	612	792	4
XX.	203	586	222	601	612	792	4
3.	57	611	66	627	612	792	4
Las	69	611	87	627	612	792	4
Necesidades	90	611	152	627	612	792	4
Educativas	155	611	212	627	612	792	4
Especiales	215	611	268	627	612	792	4
y	271	611	277	627	612	792	4
la	280	611	289	627	612	792	4
Integración	57	624	116	640	612	792	4
Escolar	119	624	158	640	612	792	4
como	160	624	188	640	612	792	4
categorías,	191	624	246	640	612	792	4
en	249	624	261	640	612	792	4
el	264	624	272	640	612	792	4
con-	275	624	297	640	612	792	4
texto	57	637	82	653	612	792	4
del	85	637	100	653	612	792	4
informe	103	637	144	653	612	792	4
Warnorck	147	637	199	653	612	792	4
y	202	637	208	653	612	792	4
la	211	637	221	653	612	792	4
Declaración	224	637	285	653	612	792	4
de	288	637	300	653	612	792	4
Salamanca	57	650	113	666	612	792	4
Las	71	677	87	692	612	792	4
necesidades	94	677	146	692	612	792	4
educativas	153	677	200	692	612	792	4
especiales	207	677	252	692	612	792	4
(NEE)	259	677	287	692	612	792	4
y	295	677	300	692	612	792	4
la	57	690	65	705	612	792	4
integración	71	690	120	705	612	792	4
escolar	127	690	158	705	612	792	4
son	164	690	180	705	612	792	4
constructos	186	690	236	705	612	792	4
básicos	242	690	275	705	612	792	4
para	281	690	300	705	612	792	4
este	57	703	74	718	612	792	4
estudio	79	703	110	718	612	792	4
que	115	703	131	718	612	792	4
debe	136	703	156	718	612	792	4
su	161	703	171	718	612	792	4
popularización,	176	703	244	718	612	792	4
entre	249	703	271	718	612	792	4
otros,	275	703	300	718	612	792	4
a	57	716	62	731	612	792	4
dos	67	716	82	731	612	792	4
hechos	88	716	118	731	612	792	4
socioeducativos	124	716	194	731	612	792	4
de	200	716	210	731	612	792	4
gran	216	716	235	731	612	792	4
significación:	241	716	300	731	612	792	4
ISSN	65	757	81	767	612	792	4
1316-4821	83	757	117	767	612	792	4
el	312	53	320	68	612	792	4
Informe	326	53	362	68	612	792	4
Warnock	368	53	407	68	612	792	4
en	414	53	424	68	612	792	4
1978	431	53	453	68	612	792	4
y	459	53	465	68	612	792	4
la	471	53	479	68	612	792	4
Declaración	485	53	539	68	612	792	4
de	545	53	555	68	612	792	4
Salamanca	312	66	360	81	612	792	4
y	363	66	368	81	612	792	4
su	372	66	382	81	612	792	4
Marco	385	66	414	81	612	792	4
de	417	66	427	81	612	792	4
Acción,	430	66	465	81	612	792	4
en	468	66	478	81	612	792	4
España	482	66	513	81	612	792	4
en	517	66	527	81	612	792	4
1994.	531	66	555	81	612	792	4
Brevemente	312	79	365	94	612	792	4
explicaremos	368	79	426	94	612	792	4
el	429	79	437	94	612	792	4
papel	439	79	463	94	612	792	4
que	466	79	482	94	612	792	4
han	484	79	500	94	612	792	4
jugado	503	79	533	94	612	792	4
cada	535	79	555	94	612	792	4
uno	312	92	328	107	612	792	4
de	331	92	342	107	612	792	4
estos	344	92	366	107	612	792	4
eventos.	369	92	405	107	612	792	4
3.1	312	117	327	133	612	792	4
El	330	117	341	133	612	792	4
informe	344	117	385	133	612	792	4
Warnorck	388	117	440	133	612	792	4
En	326	144	338	159	612	792	4
el	342	144	350	159	612	792	4
año	353	144	369	159	612	792	4
1974,	372	144	397	159	612	792	4
en	400	144	411	159	612	792	4
el	414	144	422	159	612	792	4
Reino	425	144	452	159	612	792	4
Unido,	455	144	485	159	612	792	4
se	489	144	498	159	612	792	4
conformó	501	144	544	159	612	792	4
el	547	144	555	159	612	792	4
llamado	312	157	347	172	612	792	4
Comité	352	157	384	172	612	792	4
de	388	157	399	172	612	792	4
Investigación	403	157	462	172	612	792	4
sobre	467	157	491	172	612	792	4
la	495	157	504	172	612	792	4
Educación	508	157	555	172	612	792	4
de	312	170	322	185	612	792	4
Niños	327	170	353	185	612	792	4
y	358	170	363	185	612	792	4
Jóvenes	368	170	403	185	612	792	4
Deficientes,	408	170	460	185	612	792	4
a	465	170	470	185	612	792	4
objeto	475	170	502	185	612	792	4
de	507	170	518	185	612	792	4
evaluar	523	170	555	185	612	792	4
el	312	183	320	198	612	792	4
desarrollo	325	183	369	198	612	792	4
de	373	183	384	198	612	792	4
la	388	183	396	198	612	792	4
educación	401	183	446	198	612	792	4
especial	450	183	486	198	612	792	4
en	491	183	501	198	612	792	4
dicho	506	183	530	198	612	792	4
país.	535	183	555	198	612	792	4
De	312	196	325	211	612	792	4
allí	331	196	345	211	612	792	4
surge	352	196	375	211	612	792	4
el	381	196	389	211	612	792	4
conocido	396	196	436	211	612	792	4
“Informe	442	196	483	211	612	792	4
Warnock”	489	196	533	211	612	792	4
que	539	196	555	211	612	792	4
fue	312	209	326	224	612	792	4
publicado	331	209	375	224	612	792	4
en	380	209	390	224	612	792	4
el	395	209	403	224	612	792	4
año	408	209	424	224	612	792	4
1978	429	209	451	224	612	792	4
y	456	209	462	224	612	792	4
se	467	209	476	224	612	792	4
puede	481	209	507	224	612	792	4
decir	512	209	534	224	612	792	4
que	539	209	555	224	612	792	4
representó	312	222	358	237	612	792	4
un	361	222	372	237	612	792	4
hito	375	222	392	237	612	792	4
de	395	222	406	237	612	792	4
gran	409	222	428	237	612	792	4
importancia,	431	222	487	237	612	792	4
no	490	222	501	237	612	792	4
sólo	504	222	522	237	612	792	4
para	525	222	544	237	612	792	4
el	547	222	555	237	612	792	4
proceso	312	235	346	250	612	792	4
de	350	235	360	250	612	792	4
integración	364	235	413	250	612	792	4
en	417	235	427	250	612	792	4
Inglaterra,	431	235	476	250	612	792	4
sino	480	235	498	250	612	792	4
para	502	235	521	250	612	792	4
todo	524	235	544	250	612	792	4
el	547	235	555	250	612	792	4
mundo.	312	248	345	263	612	792	4
Según	352	248	380	263	612	792	4
Pujolás	383	248	416	263	612	792	4
[9]	419	248	432	263	612	792	4
tuvo	436	248	455	263	612	792	4
“el	459	248	471	263	612	792	4
enorme	475	248	508	263	612	792	4
acierto	511	248	541	263	612	792	4
de	545	248	555	263	612	792	4
convulsionar	312	261	369	276	612	792	4
los	373	261	385	276	612	792	4
esquemas	389	261	432	276	612	792	4
vigentes	436	261	472	276	612	792	4
y	476	261	482	276	612	792	4
popularizar	486	261	536	276	612	792	4
una	539	261	555	276	612	792	4
concepción	312	274	362	289	612	792	4
diferente	365	274	404	289	612	792	4
de	407	274	418	289	612	792	4
la	421	274	428	289	612	792	4
Educación	431	274	478	289	612	792	4
Especial”	481	274	523	289	612	792	4
(p.31).	526	274	555	289	612	792	4
Las	312	287	328	302	612	792	4
razones	330	287	364	302	612	792	4
de	366	287	376	302	612	792	4
estas	379	287	400	302	612	792	4
afirmaciones,	402	287	461	302	612	792	4
las	463	287	476	302	612	792	4
podemos	478	287	518	302	612	792	4
apreciar	520	287	555	302	612	792	4
en	312	300	322	315	612	792	4
el	327	300	335	315	612	792	4
resumen	339	300	377	315	612	792	4
que	381	300	397	315	612	792	4
ofrecen	402	300	435	315	612	792	4
algunos	439	300	474	315	612	792	4
autores	478	300	510	315	612	792	4
[10,	519	300	536	315	612	792	4
11]	541	300	555	315	612	792	4
sobre	312	313	336	328	612	792	4
los	339	313	352	328	612	792	4
radicales	356	313	395	328	612	792	4
y	398	313	404	328	612	792	4
emblemáticos	407	313	468	328	612	792	4
planteamientos	475	313	542	328	612	792	4
de	545	313	555	328	612	792	4
este	312	326	329	341	612	792	4
informe,	333	326	371	341	612	792	4
que	379	326	395	341	612	792	4
planteó	399	326	432	341	612	792	4
entre	436	326	458	341	612	792	4
otros	462	326	484	341	612	792	4
postulados,	488	326	538	341	612	792	4
los	542	326	555	341	612	792	4
siguientes:	312	339	359	354	612	792	4
-	326	352	330	367	612	792	4
Ningún	336	352	369	367	612	792	4
niño	376	352	395	367	612	792	4
será	402	352	419	367	612	792	4
considerado	426	352	479	367	612	792	4
en	486	352	496	367	612	792	4
lo	502	352	511	367	612	792	4
sucesivo	517	352	555	367	612	792	4
ineducable.	334	365	384	380	612	792	4
-	326	378	330	393	612	792	4
La	331	378	343	393	612	792	4
educación	345	378	390	393	612	792	4
es	391	378	400	393	612	792	4
un	402	378	413	393	612	792	4
bien	415	378	434	393	612	792	4
al	436	378	444	393	612	792	4
que	446	378	462	393	612	792	4
todos	463	378	487	393	612	792	4
tienen	489	378	516	393	612	792	4
derecho.	518	378	555	393	612	792	4
-	326	391	330	406	612	792	4
Los	335	391	351	406	612	792	4
fines	356	391	377	406	612	792	4
de	382	391	392	406	612	792	4
la	397	391	405	406	612	792	4
educación	410	391	454	406	612	792	4
son	459	391	475	406	612	792	4
los	479	391	492	406	612	792	4
mismos	497	391	531	406	612	792	4
para	536	391	555	406	612	792	4
todos.	334	404	361	419	612	792	4
-	326	417	330	432	612	792	4
La	332	417	344	432	612	792	4
Educación	346	417	393	432	612	792	4
Especial	395	417	433	432	612	792	4
consistirá	435	417	477	432	612	792	4
en	480	417	490	432	612	792	4
la	493	417	501	432	612	792	4
satisfacción	503	417	555	432	612	792	4
de	334	430	344	445	612	792	4
las	351	430	363	445	612	792	4
necesidades	369	430	421	445	612	792	4
educativas	428	430	474	445	612	792	4
de	480	430	490	445	612	792	4
un	497	430	508	445	612	792	4
niño	514	430	533	445	612	792	4
con	539	430	555	445	612	792	4
objeto	334	443	362	458	612	792	4
de	364	443	375	458	612	792	4
acercarse	377	443	418	458	612	792	4
al	421	443	429	458	612	792	4
logro	432	443	455	458	612	792	4
de	458	443	468	458	612	792	4
estos	471	443	493	458	612	792	4
fines.	496	443	519	458	612	792	4
-	326	456	330	471	612	792	4
Las	333	456	349	471	612	792	4
necesidades	352	456	405	471	612	792	4
educativas	408	456	455	471	612	792	4
son	462	456	477	471	612	792	4
comunes	481	456	520	471	612	792	4
a	523	456	528	471	612	792	4
todos	531	456	555	471	612	792	4
los	334	469	347	484	612	792	4
niños.	350	469	376	484	612	792	4
-	326	482	330	497	612	792	4
Ya	336	482	348	497	612	792	4
no	355	482	366	497	612	792	4
existirán	373	482	411	497	612	792	4
dos	418	482	434	497	612	792	4
grupos	441	482	471	497	612	792	4
de	478	482	488	497	612	792	4
alumnos,	495	482	535	497	612	792	4
los	542	482	555	497	612	792	4
deficientes	334	495	381	510	612	792	4
que	385	495	401	510	612	792	4
reciben	405	495	438	510	612	792	4
educación	442	495	486	510	612	792	4
especial,	490	495	529	510	612	792	4
y	533	495	538	510	612	792	4
los	542	495	555	510	612	792	4
no	334	508	345	523	612	792	4
deficientes	347	508	394	523	612	792	4
que	397	508	413	523	612	792	4
reciben	415	508	447	523	612	792	4
simplemente	449	508	506	523	612	792	4
educación.	508	508	555	523	612	792	4
-	326	521	330	536	612	792	4
Actualmente	332	521	388	536	612	792	4
los	391	521	404	536	612	792	4
niños	407	521	431	536	612	792	4
son	434	521	450	536	612	792	4
clasificados	453	521	504	536	612	792	4
de	507	521	517	536	612	792	4
acuerdo	520	521	555	536	612	792	4
con	334	534	350	549	612	792	4
sus	354	534	368	549	612	792	4
deficiencias	373	534	425	549	612	792	4
y	429	534	435	549	612	792	4
no	439	534	450	549	612	792	4
según	454	534	480	549	612	792	4
sus	484	534	498	549	612	792	4
necesidades	503	534	555	549	612	792	4
educativas,	334	547	383	562	612	792	4
por	386	547	400	562	612	792	4
lo	403	547	412	562	612	792	4
que	414	547	430	562	612	792	4
se	435	547	445	562	612	792	4
recomienda,	447	547	501	562	612	792	4
la	504	547	512	562	612	792	4
abolición	514	547	555	562	612	792	4
de	334	560	344	575	612	792	4
las	348	560	361	575	612	792	4
clasificaciones	365	560	429	575	612	792	4
legales	433	560	463	575	612	792	4
de	467	560	478	575	612	792	4
los	482	560	495	575	612	792	4
deficientes	499	560	546	575	612	792	4
y	550	560	555	575	612	792	4
se	334	573	343	588	612	792	4
utilizará,	349	573	388	588	612	792	4
no	393	573	404	588	612	792	4
obstante,	410	573	450	588	612	792	4
el	455	573	463	588	612	792	4
término	469	573	503	588	612	792	4
“dificultad	509	573	555	588	612	792	4
de	334	586	344	601	612	792	4
aprendizaje”	348	586	404	601	612	792	4
para	408	586	427	601	612	792	4
describir	430	586	469	601	612	792	4
a	473	586	478	601	612	792	4
los	482	586	494	601	612	792	4
alumnos	498	586	536	601	612	792	4
que	539	586	555	601	612	792	4
necesitan	334	599	375	614	612	792	4
alguna	378	599	407	614	612	792	4
ayuda	410	599	436	614	612	792	4
especial.	439	599	477	614	612	792	4
-	326	612	330	627	612	792	4
ºSe	332	612	347	627	612	792	4
adoptará	350	612	387	627	612	792	4
un	390	612	401	627	612	792	4
sistema	404	612	437	627	612	792	4
de	440	612	450	627	612	792	4
registro	453	612	487	627	612	792	4
de	489	612	500	627	612	792	4
los	502	612	515	627	612	792	4
alumnos	518	612	555	627	612	792	4
necesitados	334	625	385	640	612	792	4
de	388	625	399	640	612	792	4
prestaciones	403	625	457	640	612	792	4
educativas	461	625	507	640	612	792	4
especiales	511	625	555	640	612	792	4
en	334	638	344	653	612	792	4
el	347	638	355	653	612	792	4
que	358	638	374	653	612	792	4
no	377	638	388	653	612	792	4
se	390	638	400	653	612	792	4
impondría	402	638	448	653	612	792	4
una	450	638	466	653	612	792	4
denominación	469	638	531	653	612	792	4
de	534	638	545	653	612	792	4
la	547	638	555	653	612	792	4
deficiencia	334	651	382	666	612	792	4
sino	386	651	404	666	612	792	4
una	408	651	424	666	612	792	4
explicación	428	651	479	666	612	792	4
de	483	651	494	666	612	792	4
la	498	651	506	666	612	792	4
prestación	510	651	555	666	612	792	4
requerida.	334	664	378	679	612	792	4
Pero	326	677	346	692	612	792	4
además	351	677	384	692	612	792	4
de	388	677	399	692	612	792	4
estos	403	677	425	692	612	792	4
importantes	430	677	482	692	612	792	4
planteamientos,	486	677	555	692	612	792	4
se	312	690	321	705	612	792	4
hizo	324	690	343	705	612	792	4
énfasis	347	690	377	705	612	792	4
en	381	690	391	705	612	792	4
la	394	690	402	705	612	792	4
sustitución	406	690	453	705	612	792	4
de	456	690	467	705	612	792	4
“la	470	690	483	705	612	792	4
categorización”	486	690	555	705	612	792	4
por	312	703	327	718	612	792	4
un	331	703	342	718	612	792	4
amplio	347	703	378	718	612	792	4
concepto	383	703	422	718	612	792	4
de	427	703	438	718	612	792	4
“Necesidades	442	703	502	718	612	792	4
Educativas	507	703	555	718	612	792	4
Especiales”	312	716	363	731	612	792	4
que	367	716	383	731	612	792	4
comprende	386	716	435	731	612	792	4
a	442	716	447	731	612	792	4
un	450	716	461	731	612	792	4
alumnado	465	716	508	731	612	792	4
con	512	716	527	731	612	792	4
cierta	531	716	555	731	612	792	4
UNIVERSIDAD,	270	759	324	768	612	792	4
CIENCIA	327	759	357	768	612	792	4
y	360	759	365	768	612	792	4
TECNOLOGÍA	368	759	415	768	612	792	4
Vol.	418	757	430	768	612	792	4
20,	432	757	442	768	612	792	4
Nº	443	757	452	768	612	792	4
80	453	757	461	768	612	792	4
Septiembre	463	757	497	768	612	792	4
2016	499	757	514	768	612	792	4
(pp.	516	757	528	768	612	792	4
94-105)	530	757	555	768	612	792	4
97	573	741	589	761	612	792	4
Viloria	388	22	411	33	612	792	5
M.	413	22	422	33	612	792	5
El	424	22	430	33	612	792	5
derecho	432	22	456	33	612	792	5
social	458	22	475	33	612	792	5
fundamental	477	22	517	33	612	792	5
de	519	22	526	33	612	792	5
la	528	22	534	33	612	792	5
educación.	536	22	569	33	612	792	5
clase	57	53	79	68	612	792	5
de	82	53	92	68	612	792	5
dificultades	95	53	146	68	612	792	5
de	149	53	159	68	612	792	5
aprendizaje,	162	53	216	68	612	792	5
cualquiera	219	53	264	68	612	792	5
que	267	53	283	68	612	792	5
sea	286	53	300	68	612	792	5
su	57	66	66	81	612	792	5
causa.	69	66	96	81	612	792	5
La	98	66	110	81	612	792	5
autora	112	66	139	81	612	792	5
Lus	142	66	158	81	612	792	5
[3]	160	66	173	81	612	792	5
expresa	175	66	209	81	612	792	5
bastante	211	66	247	81	612	792	5
claro	249	66	271	81	612	792	5
lo	274	66	282	81	612	792	5
que	284	66	300	81	612	792	5
eso	57	79	71	94	612	792	5
representa:	75	79	123	94	612	792	5
“se	127	79	141	94	612	792	5
trata	145	79	164	94	612	792	5
de	168	79	178	94	612	792	5
un	182	79	193	94	612	792	5
cambio	197	79	229	94	612	792	5
muy	233	79	252	94	612	792	5
saludable,	256	79	300	94	612	792	5
y	57	92	62	107	612	792	5
de	67	92	77	107	612	792	5
un	81	92	92	107	612	792	5
gran	97	92	116	107	612	792	5
aporte	120	92	148	107	612	792	5
para	152	92	171	107	612	792	5
todos	176	92	199	107	612	792	5
aquellos	204	92	240	107	612	792	5
que	245	92	261	107	612	792	5
estamos	265	92	300	107	612	792	5
empeñados	57	105	106	120	612	792	5
en	111	105	121	120	612	792	5
lograr	126	105	152	120	612	792	5
una	156	105	172	120	612	792	5
creciente	177	105	216	120	612	792	5
despatologización	221	105	300	120	612	792	5
de	57	118	67	133	612	792	5
la	70	118	78	133	612	792	5
educación	81	118	125	133	612	792	5
especial”	128	118	168	133	612	792	5
(p.34).	171	118	200	133	612	792	5
Definiremos	71	131	125	146	612	792	5
la	133	131	141	146	612	792	5
categoría	149	131	189	146	612	792	5
sobre	196	131	220	146	612	792	5
las	228	131	240	146	612	792	5
necesidades	248	131	300	146	612	792	5
educativas	57	144	103	159	612	792	5
especiales,	108	144	156	159	612	792	5
como	161	144	186	159	612	792	5
el	191	144	199	159	612	792	5
conjunto	204	144	243	159	612	792	5
de	248	144	258	159	612	792	5
recursos	264	144	300	159	612	792	5
educativos	57	157	104	172	612	792	5
a	106	157	111	172	612	792	5
la	113	157	121	172	612	792	5
disposición	124	157	174	172	612	792	5
de	176	157	187	172	612	792	5
los	189	157	202	172	612	792	5
alumnos	204	157	242	172	612	792	5
cuando	244	157	276	172	612	792	5
éstos	278	157	300	172	612	792	5
lo	57	170	65	185	612	792	5
requieran,	68	170	113	185	612	792	5
bien	116	170	135	185	612	792	5
sea	138	170	152	185	612	792	5
de	155	170	166	185	612	792	5
forma	169	170	195	185	612	792	5
temporal	198	170	237	185	612	792	5
o	240	170	246	185	612	792	5
permanente	249	170	300	185	612	792	5
dado	57	183	78	198	612	792	5
algún	81	183	105	198	612	792	5
problema	108	183	149	198	612	792	5
de	152	183	162	198	612	792	5
aprendizaje,	165	183	218	198	612	792	5
y	221	183	226	198	612	792	5
que	229	183	245	198	612	792	5
por	247	183	262	198	612	792	5
lo	264	183	273	198	612	792	5
tanto,	276	183	300	198	612	792	5
requieren	57	196	98	211	612	792	5
de	101	196	111	211	612	792	5
una	114	196	130	211	612	792	5
atención	133	196	170	211	612	792	5
más	173	196	191	211	612	792	5
específica	194	196	237	211	612	792	5
y,	240	196	248	211	612	792	5
de	250	196	261	211	612	792	5
recursos	264	196	300	211	612	792	5
educativos	57	209	104	224	612	792	5
más	108	209	126	224	612	792	5
especializados,	130	209	197	224	612	792	5
que	201	209	217	224	612	792	5
los	221	209	234	224	612	792	5
que	239	209	254	224	612	792	5
requieren	259	209	300	224	612	792	5
sus	57	222	71	237	612	792	5
compañeros	75	222	128	237	612	792	5
de	133	222	143	237	612	792	5
edad	148	222	168	237	612	792	5
similar	173	222	203	237	612	792	5
[8].	208	222	223	237	612	792	5
En	228	222	240	237	612	792	5
este	244	222	261	237	612	792	5
sentido,	266	222	300	237	612	792	5
cuando	57	235	88	250	612	792	5
hacemos	90	235	129	250	612	792	5
referencia	130	235	174	250	612	792	5
a	176	235	181	250	612	792	5
un	183	235	194	250	612	792	5
alumno	195	235	228	250	612	792	5
con	230	235	246	250	612	792	5
necesidades	248	235	300	250	612	792	5
educativas	57	248	103	263	612	792	5
especiales,	108	248	156	263	612	792	5
estamos	161	248	196	263	612	792	5
asumiendo	202	248	249	263	612	792	5
que	255	248	271	263	612	792	5
dicho	276	248	300	263	612	792	5
alumno	57	261	90	276	612	792	5
necesita	94	261	129	276	612	792	5
de	133	261	144	276	612	792	5
una	148	261	164	276	612	792	5
serie	168	261	189	276	612	792	5
de	193	261	203	276	612	792	5
ayudas	208	261	238	276	612	792	5
(pedagógicas	242	261	300	276	612	792	5
o	57	274	62	289	612	792	5
de	66	274	76	289	612	792	5
servicios)	80	274	122	289	612	792	5
no	126	274	137	289	612	792	5
comunes,	141	274	182	289	612	792	5
que	186	274	202	289	612	792	5
le	205	274	213	289	612	792	5
posibiliten	217	274	263	289	612	792	5
el	267	274	275	289	612	792	5
éxito	278	274	300	289	612	792	5
escolar.	57	287	90	302	612	792	5
3.2	57	312	72	328	612	792	5
La	75	312	89	328	612	792	5
Declaración	92	312	153	328	612	792	5
de	156	312	168	328	612	792	5
Salamanca	171	312	227	328	612	792	5
y	233	312	239	328	612	792	5
su	242	312	253	328	612	792	5
Marco	256	312	290	328	612	792	5
de	57	325	69	341	612	792	5
Acción	71	325	106	341	612	792	5
En	71	352	83	367	612	792	5
este	88	352	105	367	612	792	5
apartado	111	352	149	367	612	792	5
abordaremos	154	352	211	367	612	792	5
el	216	352	224	367	612	792	5
segundo	229	352	266	367	612	792	5
evento	271	352	300	367	612	792	5
socioeducativo	57	365	123	380	612	792	5
de	129	365	139	380	612	792	5
importancia	146	365	198	380	612	792	5
para	205	365	224	380	612	792	5
el	230	365	238	380	612	792	5
desarrollo	244	365	288	380	612	792	5
y	295	365	300	380	612	792	5
consolidación	57	378	118	393	612	792	5
mundial	126	378	162	393	612	792	5
del	169	378	183	393	612	792	5
proceso	191	378	225	393	612	792	5
de	233	378	243	393	612	792	5
integración	251	378	300	393	612	792	5
escolar	57	391	88	406	612	792	5
del	92	391	105	406	612	792	5
alumnado	110	391	153	406	612	792	5
con	157	391	173	406	612	792	5
discapacidad,	177	391	237	406	612	792	5
se	241	391	250	406	612	792	5
trata	254	391	274	406	612	792	5
de	278	391	288	406	612	792	5
la	292	391	300	406	612	792	5
Conferencia	57	404	111	419	612	792	5
Mundial	117	404	154	419	612	792	5
sobre	160	404	184	419	612	792	5
Necesidades	190	404	245	419	612	792	5
Educativas	251	404	300	419	612	792	5
Especiales:	57	417	107	432	612	792	5
Acceso	110	417	141	432	612	792	5
y	144	417	149	432	612	792	5
Calidad,	152	417	190	432	612	792	5
evento	192	417	222	432	612	792	5
que	225	417	240	432	612	792	5
fue	243	417	257	432	612	792	5
realizado	260	417	300	432	612	792	5
en	57	430	67	445	612	792	5
Salamanca,	73	430	123	445	612	792	5
España,	129	430	164	445	612	792	5
en	170	430	180	445	612	792	5
año	186	430	202	445	612	792	5
1994.	208	430	232	445	612	792	5
De	238	430	251	445	612	792	5
allí	257	430	271	445	612	792	5
surge	277	430	300	445	612	792	5
la	57	443	65	458	612	792	5
conocida	70	443	110	458	612	792	5
Declaración	116	443	169	458	612	792	5
de	175	443	185	458	612	792	5
Salamanca	191	443	239	458	612	792	5
y	245	443	250	458	612	792	5
su	256	443	266	458	612	792	5
Marco	272	443	300	458	612	792	5
de	57	456	67	471	612	792	5
Acción,	74	456	109	471	612	792	5
un	116	456	127	471	612	792	5
documento	135	456	184	471	612	792	5
que	192	456	208	471	612	792	5
fue	215	456	229	471	612	792	5
aprobado	237	456	278	471	612	792	5
por	286	456	300	471	612	792	5
unanimidad,	57	469	111	484	612	792	5
por	113	469	128	484	612	792	5
más	129	469	147	484	612	792	5
de	149	469	159	484	612	792	5
300	161	469	177	484	612	792	5
participantes	179	469	235	484	612	792	5
representando	239	469	300	484	612	792	5
a	57	482	62	497	612	792	5
92	66	482	77	497	612	792	5
gobiernos	81	482	124	497	612	792	5
del	128	482	141	497	612	792	5
mundo,	145	482	179	497	612	792	5
por	187	482	201	497	612	792	5
lo	205	482	214	497	612	792	5
que	218	482	234	497	612	792	5
ha	238	482	248	497	612	792	5
significado	252	482	300	497	612	792	5
una	57	495	73	510	612	792	5
valiosa	88	495	119	510	612	792	5
herramienta	127	495	179	510	612	792	5
conceptual	187	495	235	510	612	792	5
y	243	495	248	510	612	792	5
normativa	256	495	300	510	612	792	5
para	57	508	76	523	612	792	5
la	82	508	90	523	612	792	5
orientación	97	508	146	523	612	792	5
de	153	508	163	523	612	792	5
los	170	508	182	523	612	792	5
procesos	189	508	227	523	612	792	5
de	234	508	244	523	612	792	5
integración	251	508	300	523	612	792	5
social	57	521	82	536	612	792	5
y	89	521	94	536	612	792	5
educativos	98	521	145	536	612	792	5
a	148	521	153	536	612	792	5
nivel	156	521	178	536	612	792	5
mundial	182	521	218	536	612	792	5
del	221	521	234	536	612	792	5
alumnado	238	521	281	536	612	792	5
con	284	521	300	536	612	792	5
necesidades	57	534	109	549	612	792	5
educativas	112	534	158	549	612	792	5
especiales.	161	534	209	549	612	792	5
Dicho	71	547	98	562	612	792	5
documento	106	547	155	562	612	792	5
es	159	547	169	562	612	792	5
de	173	547	183	562	612	792	5
mucha	187	547	217	562	612	792	5
significación	221	547	277	562	612	792	5
para	281	547	300	562	612	792	5
esta	57	560	74	575	612	792	5
temática,	79	560	119	575	612	792	5
por	124	560	139	575	612	792	5
lo	144	560	153	575	612	792	5
que	158	560	174	575	612	792	5
su	179	560	189	575	612	792	5
consulta	194	560	231	575	612	792	5
es	236	560	245	575	612	792	5
esencial.	250	560	288	575	612	792	5
A	293	560	301	575	612	792	5
continuación	57	573	114	588	612	792	5
haremos	122	573	159	588	612	792	5
un	164	573	175	588	612	792	5
resumen	179	573	216	588	612	792	5
de	220	573	231	588	612	792	5
los	235	573	248	588	612	792	5
principales	252	573	300	588	612	792	5
planteamientos.	57	586	126	601	612	792	5
Lo	132	586	145	601	612	792	5
primero	151	586	186	601	612	792	5
que	192	586	208	601	612	792	5
resaltaremos	215	586	270	601	612	792	5
es	277	586	286	601	612	792	5
el	292	586	300	601	612	792	5
enunciado	57	599	102	614	612	792	5
conceptual	105	599	152	614	612	792	5
sobre	155	599	179	614	612	792	5
las	184	599	196	614	612	792	5
necesidades	199	599	251	614	612	792	5
educativas	254	599	300	614	612	792	5
especiales	57	612	101	627	612	792	5
[12].	104	612	125	627	612	792	5
En	71	624	82	637	612	792	5
el	85	624	93	637	612	792	5
contexto	96	624	131	637	612	792	5
de	134	624	144	637	612	792	5
este	148	624	163	637	612	792	5
Marco	167	624	193	637	612	792	5
de	197	624	206	637	612	792	5
Acción	209	624	238	637	612	792	5
el	242	624	249	637	612	792	5
término	253	624	284	637	612	792	5
“necesidades	71	635	123	648	612	792	5
educativas	125	635	167	648	612	792	5
especiales”	170	635	215	648	612	792	5
se	217	635	225	648	612	792	5
refiere	227	635	253	648	612	792	5
a	255	635	260	648	612	792	5
todos	262	635	284	648	612	792	5
los	71	646	82	659	612	792	5
niños	84	646	106	659	612	792	5
y	108	646	113	659	612	792	5
jóvenes	115	646	145	659	612	792	5
cuyas	147	646	170	659	612	792	5
necesidades	172	646	220	659	612	792	5
se	221	646	230	659	612	792	5
derivan	232	646	262	659	612	792	5
de	263	646	273	659	612	792	5
su	275	646	284	659	612	792	5
capacidad	71	657	111	670	612	792	5
o	114	657	119	670	612	792	5
sus	122	657	135	670	612	792	5
dificultades	138	657	184	670	612	792	5
de	187	657	197	670	612	792	5
aprendizaje.	200	657	248	670	612	792	5
Muchos	251	657	284	670	612	792	5
niños	71	668	92	681	612	792	5
experimentan	98	668	153	681	612	792	5
dificultades	159	668	205	681	612	792	5
de	211	668	221	681	612	792	5
aprendizaje	227	668	273	681	612	792	5
y	279	668	284	681	612	792	5
tienen	71	679	95	692	612	792	5
por	99	679	112	692	612	792	5
lo	116	679	124	692	612	792	5
tanto	127	679	147	692	612	792	5
necesidades	151	679	199	692	612	792	5
educativas	202	679	245	692	612	792	5
en	248	679	258	692	612	792	5
algún	261	679	284	692	612	792	5
momento	71	690	108	703	612	792	5
de	113	690	122	703	612	792	5
su	126	690	135	703	612	792	5
escolarización.	139	690	199	703	612	792	5
Las	203	690	218	703	612	792	5
escuelas	222	690	255	703	612	792	5
tienen	259	690	284	703	612	792	5
que	71	701	85	714	612	792	5
encontrar	88	701	126	714	612	792	5
la	129	701	136	714	612	792	5
manera	139	701	169	714	612	792	5
de	172	701	181	714	612	792	5
educar	184	701	211	714	612	792	5
con	214	701	228	714	612	792	5
éxito	231	701	251	714	612	792	5
a	255	701	259	714	612	792	5
todos	262	701	284	714	612	792	5
los	71	712	82	725	612	792	5
niños,	89	712	113	725	612	792	5
incluidos	120	712	156	725	612	792	5
aquellos	163	712	196	725	612	792	5
con	203	712	217	725	612	792	5
discapacidades	224	712	284	725	612	792	5
graves…	71	723	107	736	612	792	5
Esta	113	723	130	736	612	792	5
idea	137	723	153	736	612	792	5
ha	160	723	169	736	612	792	5
llevado	176	723	205	736	612	792	5
al	211	723	219	736	612	792	5
de	225	723	234	736	612	792	5
la	241	723	248	736	612	792	5
escuela	254	723	284	736	612	792	5
98	25	741	42	761	612	792	5
ISSN	66	757	82	768	612	792	5
1316-4821	84	757	117	768	612	792	5
integradora…	326	54	382	67	612	792	5
El	385	54	394	67	612	792	5
mérito	397	54	423	67	612	792	5
de	426	54	436	67	612	792	5
estas	439	54	458	67	612	792	5
escuelas	462	54	495	67	612	792	5
no	498	54	508	67	612	792	5
es	511	54	520	67	612	792	5
sólo	523	54	539	67	612	792	5
que	326	65	341	78	612	792	5
sean	344	65	362	78	612	792	5
capaces	365	65	396	78	612	792	5
de	400	65	409	78	612	792	5
dar	412	65	425	78	612	792	5
una	428	65	443	78	612	792	5
educación	446	65	487	78	612	792	5
de	490	65	499	78	612	792	5
calidad	503	65	532	78	612	792	5
a	535	65	539	78	612	792	5
todos	326	76	348	89	612	792	5
los	351	76	363	89	612	792	5
niños;	367	76	391	89	612	792	5
con	394	76	409	89	612	792	5
su	412	76	421	89	612	792	5
creación	425	76	458	89	612	792	5
se	462	76	470	89	612	792	5
da	474	76	483	89	612	792	5
un	486	76	496	89	612	792	5
paso	500	76	518	89	612	792	5
muy	522	76	539	89	612	792	5
importante	326	87	370	100	612	792	5
para	375	87	392	100	612	792	5
intentar	398	87	429	100	612	792	5
cambiar	434	87	466	100	612	792	5
las	472	87	483	100	612	792	5
actitudes	489	87	524	100	612	792	5
de	530	87	539	100	612	792	5
discriminación	326	98	386	111	612	792	5
y	391	98	396	111	612	792	5
crear	401	98	421	111	612	792	5
comunidades	426	98	479	111	612	792	5
que	484	98	499	111	612	792	5
acojan	504	98	530	111	612	792	5
a	535	98	539	111	612	792	5
todos	326	109	348	122	612	792	5
y	351	109	356	122	612	792	5
sociedades	358	109	401	122	612	792	5
integradoras	404	109	453	122	612	792	5
(p.6).	456	109	477	122	612	792	5
Este	327	121	345	135	612	792	5
marco	355	121	383	135	612	792	5
conceptual	392	121	440	135	612	792	5
y	450	121	455	135	612	792	5
paradigmático,	465	121	530	135	612	792	5
que	540	121	556	135	612	792	5
repetimos,	312	134	358	148	612	792	5
fue	362	134	376	148	612	792	5
aprobado	379	134	420	148	612	792	5
por	423	134	438	148	612	792	5
unanimidad	441	134	493	148	612	792	5
por	497	134	511	148	612	792	5
92	515	134	526	148	612	792	5
países	529	134	556	148	612	792	5
en	312	147	323	161	612	792	5
el	326	147	334	161	612	792	5
año	338	147	354	161	612	792	5
1994,	358	147	383	161	612	792	5
en	386	147	397	161	612	792	5
el	400	147	408	161	612	792	5
cual	412	147	430	161	612	792	5
estaba	434	147	462	161	612	792	5
incluida	465	147	501	161	612	792	5
Venezuela,	508	147	556	161	612	792	5
planteó	312	160	345	174	612	792	5
y	351	160	357	174	612	792	5
orientó	363	160	394	174	612	792	5
hace	401	160	421	174	612	792	5
22	427	160	438	174	612	792	5
años	445	160	465	174	612	792	5
lo	471	160	480	174	612	792	5
siguiente:	486	160	529	174	612	792	5
“Las	535	160	556	174	612	792	5
escuelas	312	173	349	187	612	792	5
tienen	355	173	382	187	612	792	5
que	388	173	404	187	612	792	5
encontrar	410	173	452	187	612	792	5
la	458	173	466	187	612	792	5
manera	472	173	504	187	612	792	5
de	510	173	521	187	612	792	5
educar	527	173	556	187	612	792	5
con	312	186	328	200	612	792	5
éxito	334	186	356	200	612	792	5
a	361	186	366	200	612	792	5
todos	372	186	396	200	612	792	5
los	401	186	414	200	612	792	5
niños,	420	186	446	200	612	792	5
incluidos	452	186	492	200	612	792	5
aquellos	498	186	535	200	612	792	5
con	540	186	556	200	612	792	5
discapacidades	312	199	378	213	612	792	5
grave”	384	199	414	213	612	792	5
[12].	420	199	441	213	612	792	5
Esta	447	199	466	213	612	792	5
idea	472	199	490	213	612	792	5
ha	496	199	507	213	612	792	5
llevado	513	199	545	213	612	792	5
a	551	199	556	213	612	792	5
la	312	212	320	226	612	792	5
de	326	212	336	226	612	792	5
la	341	212	349	226	612	792	5
escuela	355	212	387	226	612	792	5
integradora	392	212	443	226	612	792	5
y	448	212	453	226	612	792	5
¿por	464	212	484	226	612	792	5
qué	489	212	505	226	612	792	5
la	510	212	518	226	612	792	5
escuela	524	212	556	226	612	792	5
integradora?	312	225	367	239	612	792	5
La	369	225	381	239	612	792	5
respuesta	383	225	424	239	612	792	5
es	426	225	435	239	612	792	5
porque	438	225	468	239	612	792	5
se	470	225	479	239	612	792	5
están	482	225	504	239	612	792	5
refiriendo	506	225	549	239	612	792	5
a	551	225	556	239	612	792	5
que	312	238	328	252	612	792	5
la	331	238	339	252	612	792	5
atención	341	238	379	252	612	792	5
de	381	238	392	252	612	792	5
todos	394	238	418	252	612	792	5
los	421	238	434	252	612	792	5
escolares,	436	238	480	252	612	792	5
incluso	482	238	514	252	612	792	5
aquellos,	517	238	556	252	612	792	5
con	312	251	328	265	612	792	5
discapacidades	335	251	401	265	612	792	5
graves,	407	251	439	265	612	792	5
debe	445	251	466	265	612	792	5
hacerse	473	251	506	265	612	792	5
desde	512	251	537	265	612	792	5
las	544	251	556	265	612	792	5
escuelas	312	264	349	278	612	792	5
regulares	352	264	392	278	612	792	5
y	395	264	400	278	612	792	5
no	403	264	414	278	612	792	5
en	417	264	427	278	612	792	5
las	430	264	442	278	612	792	5
escuelas	445	264	482	278	612	792	5
especiales.	485	264	532	278	612	792	5
Ello	538	264	556	278	612	792	5
porque	312	277	343	291	612	792	5
así	346	277	359	291	612	792	5
se	362	277	371	291	612	792	5
garantiza	375	277	415	291	612	792	5
el	419	277	427	291	612	792	5
acceso	430	277	460	291	612	792	5
al	463	277	471	291	612	792	5
derecho	475	277	510	291	612	792	5
educativo	513	277	556	291	612	792	5
y	312	290	318	304	612	792	5
porque	323	290	353	304	612	792	5
está	358	290	376	304	612	792	5
demostrado	381	290	432	304	612	792	5
que	437	290	453	304	612	792	5
cuando	458	290	490	304	612	792	5
el	495	290	503	304	612	792	5
proceso	508	290	542	304	612	792	5
se	547	290	556	304	612	792	5
hace	312	303	333	317	612	792	5
integralmente	337	303	398	317	612	792	5
y	403	303	408	317	612	792	5
progresivamente,	413	303	489	317	612	792	5
los	494	303	507	317	612	792	5
resultados	511	303	556	317	612	792	5
son	312	316	328	330	612	792	5
favorables	331	316	377	330	612	792	5
en	380	316	391	330	612	792	5
cuanto	394	316	423	330	612	792	5
a	427	316	431	330	612	792	5
mejoramiento	435	316	496	330	612	792	5
de	499	316	510	330	612	792	5
la	513	316	521	330	612	792	5
calidad	524	316	556	330	612	792	5
educativa	312	329	355	343	612	792	5
para	357	329	376	343	612	792	5
todo	379	329	398	343	612	792	5
el	401	329	409	343	612	792	5
alumnado.	412	329	458	343	612	792	5
Esta	327	342	345	356	612	792	5
radical	348	342	378	356	612	792	5
postura	380	342	412	356	612	792	5
es	414	342	423	356	612	792	5
verdaderamente	426	342	496	356	612	792	5
trascendental	498	342	556	356	612	792	5
para	312	355	331	369	612	792	5
asumir	333	355	363	369	612	792	5
los	365	355	378	369	612	792	5
nuevos	380	355	411	369	612	792	5
retos	413	355	435	369	612	792	5
para	437	355	456	369	612	792	5
los	458	355	471	369	612	792	5
cambios	473	355	509	369	612	792	5
en	511	355	522	369	612	792	5
nuestro	524	355	556	369	612	792	5
país.	312	368	333	382	612	792	5
Claro	337	368	361	382	612	792	5
está,	365	368	385	382	612	792	5
que	389	368	405	382	612	792	5
dicho	409	368	433	382	612	792	5
proceso	437	368	471	382	612	792	5
de	475	368	486	382	612	792	5
transformación	489	368	556	382	612	792	5
debe	312	381	333	395	612	792	5
estar	342	381	363	395	612	792	5
basado	371	381	402	395	612	792	5
en	411	381	421	395	612	792	5
una	430	381	446	395	612	792	5
rigurosa	455	381	491	395	612	792	5
organización	499	381	556	395	612	792	5
y	312	394	318	408	612	792	5
gestión,	326	394	361	408	612	792	5
que	369	394	385	408	612	792	5
garantice	393	394	433	408	612	792	5
el	450	394	457	408	612	792	5
cambio	466	394	498	408	612	792	5
progresivo,	506	394	556	408	612	792	5
consensuado	312	407	369	421	612	792	5
y	375	407	380	421	612	792	5
exitoso.	387	407	421	421	612	792	5
Entre	428	407	451	421	612	792	5
otras	458	407	479	421	612	792	5
razones	486	407	519	421	612	792	5
porque	525	407	556	421	612	792	5
son	312	420	328	434	612	792	5
diversos	332	420	369	434	612	792	5
los	374	420	387	434	612	792	5
factores	392	420	426	434	612	792	5
que	431	420	447	434	612	792	5
habría	452	420	479	434	612	792	5
que	484	420	500	434	612	792	5
cuidar	505	420	532	434	612	792	5
para	537	420	556	434	612	792	5
lograr	312	433	339	447	612	792	5
una	342	433	358	447	612	792	5
verdadera	362	433	405	447	612	792	5
y	409	433	414	447	612	792	5
masiva	418	433	449	447	612	792	5
integración	453	433	503	447	612	792	5
escolar.	506	433	539	447	612	792	5
De	543	433	556	447	612	792	5
esa	312	446	326	460	612	792	5
manera,	331	446	366	460	612	792	5
no	374	446	385	460	612	792	5
se	389	446	399	460	612	792	5
repetirán	403	446	442	460	612	792	5
experiencias	446	446	501	460	612	792	5
traumáticas	505	446	556	460	612	792	5
que	312	459	328	473	612	792	5
lo	333	459	341	473	612	792	5
único	346	459	370	473	612	792	5
que	375	459	390	473	612	792	5
han	395	459	411	473	612	792	5
logrado,	415	459	452	473	612	792	5
es	456	459	465	473	612	792	5
afianzar	470	459	504	473	612	792	5
modelos	509	459	546	473	612	792	5
y	551	459	556	473	612	792	5
concepciones	312	472	372	486	612	792	5
tradicionales	375	472	431	486	612	792	5
en	434	472	445	486	612	792	5
este	448	472	465	486	612	792	5
campo,	468	472	500	486	612	792	5
producto	503	472	542	486	612	792	5
de	546	472	556	486	612	792	5
la	312	485	320	499	612	792	5
natural	323	485	354	499	612	792	5
resistencia	357	485	404	499	612	792	5
al	407	485	415	499	612	792	5
cambio,	418	485	453	499	612	792	5
ante	456	485	474	499	612	792	5
los	478	485	490	499	612	792	5
graves	494	485	522	499	612	792	5
errores	525	485	556	499	612	792	5
cometidos	312	498	358	512	612	792	5
por	361	498	375	512	612	792	5
la	378	498	386	512	612	792	5
gestión	389	498	421	512	612	792	5
gubernamental,	424	498	492	512	612	792	5
en	495	498	506	512	612	792	5
ocasión	509	498	543	512	612	792	5
de	546	498	556	512	612	792	5
plantearse	312	511	357	525	612	792	5
un	360	511	371	525	612	792	5
proceso	374	511	408	525	612	792	5
de	411	511	422	525	612	792	5
transformación	425	511	491	525	612	792	5
en	494	511	505	525	612	792	5
la	508	511	516	525	612	792	5
atención	519	511	556	525	612	792	5
de	312	524	323	538	612	792	5
los	325	524	338	538	612	792	5
escolares	341	524	381	538	612	792	5
con	384	524	400	538	612	792	5
discapacidad.	403	524	462	538	612	792	5
Ahora	327	537	354	551	612	792	5
bien,	359	537	380	551	612	792	5
cuando	385	537	417	551	612	792	5
en	422	537	432	551	612	792	5
el	437	537	445	551	612	792	5
documento	450	537	498	551	612	792	5
se	503	537	512	551	612	792	5
habla	517	537	541	551	612	792	5
de	546	537	556	551	612	792	5
necesidades	312	550	365	564	612	792	5
educativas	368	550	414	564	612	792	5
especiales,	417	550	464	564	612	792	5
no	467	550	478	564	612	792	5
se	481	550	490	564	612	792	5
está	493	550	510	564	612	792	5
refiriendo	513	550	556	564	612	792	5
sólo	312	563	331	577	612	792	5
y	333	563	338	577	612	792	5
exclusivamente	340	563	409	577	612	792	5
al	411	563	419	577	612	792	5
alumnado	421	563	464	577	612	792	5
con	467	563	482	577	612	792	5
discapacidad,	485	563	544	577	612	792	5
su	546	563	556	577	612	792	5
alcance	312	576	345	590	612	792	5
es	347	576	356	590	612	792	5
mucho	358	576	388	590	612	792	5
más	390	576	407	590	612	792	5
abarcador.	409	576	455	590	612	792	5
Veamos	456	576	491	590	612	792	5
a	493	576	497	590	612	792	5
continuación	499	576	556	590	612	792	5
una	312	589	328	603	612	792	5
muestra	331	589	366	603	612	792	5
de	369	589	379	603	612	792	5
lo	382	589	390	603	612	792	5
que	393	589	409	603	612	792	5
estamos	412	589	447	603	612	792	5
señalando	450	589	494	603	612	792	5
[12].	497	589	518	603	612	792	5
3.	325	601	333	614	612	792	5
El	337	601	346	614	612	792	5
principio	351	601	387	614	612	792	5
rector	392	601	415	614	612	792	5
de	419	601	429	614	612	792	5
este	433	601	449	614	612	792	5
Marco	453	601	480	614	612	792	5
de	484	601	494	614	612	792	5
Acción	498	601	526	614	612	792	5
es	531	601	539	614	612	792	5
que	325	612	340	625	612	792	5
las	345	612	356	625	612	792	5
escuelas	362	612	395	625	612	792	5
deben	400	612	424	625	612	792	5
acoger	429	612	456	625	612	792	5
a	461	612	466	625	612	792	5
todos	471	612	493	625	612	792	5
los	498	612	510	625	612	792	5
niños,	515	612	539	625	612	792	5
independientemente	325	623	406	636	612	792	5
de	415	623	424	636	612	792	5
sus	433	623	446	636	612	792	5
condiciones	455	623	502	636	612	792	5
físicas,	511	623	539	636	612	792	5
intelectuales,	325	634	378	647	612	792	5
sociales,	384	634	418	647	612	792	5
emocionales,	424	634	477	647	612	792	5
lingüísticas	483	634	528	647	612	792	5
u	534	634	539	647	612	792	5
otras.	325	645	347	658	612	792	5
Deben	350	645	376	658	612	792	5
acoger	379	645	406	658	612	792	5
a	409	645	413	658	612	792	5
niños	416	645	438	658	612	792	5
discapacitados	441	645	499	658	612	792	5
y	502	645	507	658	612	792	5
a	510	645	515	658	612	792	5
niños	518	645	539	658	612	792	5
bien	325	656	343	669	612	792	5
dotados,	347	656	381	669	612	792	5
a	385	656	390	669	612	792	5
niños	394	656	416	669	612	792	5
que	420	656	435	669	612	792	5
viven	439	656	462	669	612	792	5
en	466	656	476	669	612	792	5
la	480	656	487	669	612	792	5
calle	492	656	511	669	612	792	5
y	515	656	520	669	612	792	5
que	525	656	539	669	612	792	5
trabajan,	325	667	360	680	612	792	5
niños	364	667	386	680	612	792	5
de	390	667	400	680	612	792	5
poblaciones	404	667	452	680	612	792	5
remotas	456	667	488	680	612	792	5
o	492	667	497	680	612	792	5
nómadas,	501	667	539	680	612	792	5
niños	325	678	347	691	612	792	5
de	352	678	361	691	612	792	5
minorías	366	678	401	691	612	792	5
lingüísticas,	406	678	454	691	612	792	5
étnicas	458	678	486	691	612	792	5
o	491	678	496	691	612	792	5
culturales	500	678	539	691	612	792	5
y	325	689	330	702	612	792	5
niños	335	689	357	702	612	792	5
de	362	689	371	702	612	792	5
otros	376	689	396	702	612	792	5
grupos	401	689	428	702	612	792	5
o	433	689	438	702	612	792	5
zonas	443	689	465	702	612	792	5
desfavorecidas	470	689	530	702	612	792	5
o	534	689	539	702	612	792	5
marginadas	325	702	371	715	612	792	5
(p.6).	374	702	395	715	612	792	5
En	327	714	339	728	612	792	5
otras	341	714	363	728	612	792	5
palabras,	366	714	405	728	612	792	5
este	408	714	425	728	612	792	5
principio	427	714	467	728	612	792	5
rector	470	714	495	728	612	792	5
del	498	714	512	728	612	792	5
Marco	514	714	543	728	612	792	5
de	546	714	556	728	612	792	5
UNIVERSIDAD,	270	759	325	769	612	792	5
CIENCIA	327	759	357	769	612	792	5
y	360	759	365	769	612	792	5
TECNOLOGÍA	368	759	415	769	612	792	5
Vol.	418	757	430	768	612	792	5
20,	432	757	442	768	612	792	5
Nº	444	757	452	768	612	792	5
80	454	757	461	768	612	792	5
Septiembre	463	757	498	768	612	792	5
2016	499	757	515	768	612	792	5
(pp.	516	757	528	768	612	792	5
94-105)	530	757	555	768	612	792	5
Viloria	388	21	411	32	612	792	6
M.	413	21	422	32	612	792	6
El	424	22	430	32	612	792	6
derecho	432	22	456	32	612	792	6
social	458	22	475	32	612	792	6
fundamental	477	22	517	32	612	792	6
de	519	22	526	32	612	792	6
la	528	22	534	32	612	792	6
educación.	536	22	569	32	612	792	6
Acción	57	53	88	68	612	792	6
que	92	53	108	68	612	792	6
acabamos	112	53	156	68	612	792	6
de	160	53	170	68	612	792	6
referir,	174	53	204	68	612	792	6
es	208	53	217	68	612	792	6
en	221	53	231	68	612	792	6
esencia	235	53	268	68	612	792	6
lo	272	53	280	68	612	792	6
que	284	53	300	68	612	792	6
asumimos,	57	66	104	81	612	792	6
defendemos	107	66	160	81	612	792	6
y	162	66	168	81	612	792	6
conocemos	170	66	220	81	612	792	6
como	222	66	247	81	612	792	6
el	249	66	257	81	612	792	6
Principio	260	66	300	81	612	792	6
de	57	79	67	94	612	792	6
Atención	69	79	109	94	612	792	6
a	112	79	116	94	612	792	6
la	119	79	127	94	612	792	6
Diversidad	129	79	177	94	612	792	6
Escolar.	180	79	215	94	612	792	6
Y	217	79	225	94	612	792	6
su	227	79	237	94	612	792	6
orientación	239	79	288	94	612	792	6
es	291	79	300	94	612	792	6
muy	57	92	76	107	612	792	6
clara:	78	92	103	107	612	792	6
“las	104	92	122	107	612	792	6
escuelas	123	92	160	107	612	792	6
deben	162	92	188	107	612	792	6
acoger	190	92	219	107	612	792	6
a	221	92	226	107	612	792	6
todos	228	92	252	107	612	792	6
los	254	92	267	107	612	792	6
niños”,	269	92	300	107	612	792	6
incluidos,	57	105	100	120	612	792	6
como	104	105	128	120	612	792	6
se	132	105	142	120	612	792	6
mencionó	146	105	189	120	612	792	6
antes,	193	105	219	120	612	792	6
los	223	105	236	120	612	792	6
escolares	240	105	280	120	612	792	6
con	284	105	300	120	612	792	6
discapacidad.	57	118	116	133	612	792	6
De	119	118	131	133	612	792	6
esta	134	118	151	133	612	792	6
forma	153	118	179	133	612	792	6
las	182	118	194	133	612	792	6
escuelas	196	118	233	133	612	792	6
se	235	118	245	133	612	792	6
convertirían	247	118	300	133	612	792	6
no	57	131	68	146	612	792	6
sólo	73	131	92	146	612	792	6
en	98	131	108	146	612	792	6
escuelas	114	131	150	146	612	792	6
integradoras,	156	131	213	146	612	792	6
sino	219	131	237	146	612	792	6
más	243	131	261	146	612	792	6
allá,	266	131	285	146	612	792	6
se	291	131	300	146	612	792	6
convertirían	57	144	110	159	612	792	6
en	112	144	123	159	612	792	6
lo	125	144	134	159	612	792	6
que	136	144	152	159	612	792	6
a	155	144	159	159	612	792	6
nivel	162	144	184	159	612	792	6
mundial	186	144	222	159	612	792	6
se	225	144	234	159	612	792	6
conocen	236	144	273	159	612	792	6
como	276	144	300	159	612	792	6
escuelas	57	157	93	172	612	792	6
inclusivas,	98	157	145	172	612	792	6
donde	150	157	177	172	612	792	6
participen	182	157	226	172	612	792	6
activamente,	231	157	287	172	612	792	6
el	292	157	300	172	612	792	6
alumnado	57	170	100	185	612	792	6
con	103	170	119	185	612	792	6
discapacidad,	121	170	181	185	612	792	6
junto	184	170	206	185	612	792	6
al	209	170	217	185	612	792	6
resto	220	170	241	185	612	792	6
de	244	170	254	185	612	792	6
escolares.	257	170	300	185	612	792	6
Ese	71	183	87	198	612	792	6
es	92	183	101	198	612	792	6
precisamente	106	183	164	198	612	792	6
el	169	183	177	198	612	792	6
reto	183	183	200	198	612	792	6
para	205	183	224	198	612	792	6
nuestro	229	183	261	198	612	792	6
país,	266	183	287	198	612	792	6
el	292	183	300	198	612	792	6
garantizar	57	196	101	211	612	792	6
a	104	196	109	211	612	792	6
todos/as	113	196	149	211	612	792	6
el	152	196	160	211	612	792	6
derecho	164	196	198	211	612	792	6
social	202	196	228	211	612	792	6
fundamental	231	196	286	211	612	792	6
de	290	196	300	211	612	792	6
la	57	209	65	224	612	792	6
educación,	70	209	117	224	612	792	6
en	122	209	133	224	612	792	6
escuelas	138	209	175	224	612	792	6
abiertas	180	209	214	224	612	792	6
e	219	209	224	224	612	792	6
inclusivas,	229	209	276	224	612	792	6
para	281	209	300	224	612	792	6
lo	57	222	65	237	612	792	6
cual	70	222	88	237	612	792	6
sostenemos,	97	222	151	237	612	792	6
que	156	222	171	237	612	792	6
estas	176	222	198	237	612	792	6
escuelas	202	222	239	237	612	792	6
tendrían	243	222	279	237	612	792	6
que	284	222	300	237	612	792	6
estar	57	235	77	250	612	792	6
preparadas	83	235	130	250	612	792	6
(en	133	235	147	250	612	792	6
formación	150	235	195	250	612	792	6
docente,	198	235	235	250	612	792	6
equipamiento,	237	235	300	250	612	792	6
eliminación	57	248	109	263	612	792	6
de	115	248	125	263	612	792	6
barreras	132	248	167	263	612	792	6
arquitectónicas,	173	248	243	263	612	792	6
equipos	249	248	283	263	612	792	6
de	290	248	300	263	612	792	6
apoyo	57	261	84	276	612	792	6
suficientes,	86	261	135	276	612	792	6
cultura	137	261	167	276	612	792	6
para	169	261	188	276	612	792	6
la	190	261	198	276	612	792	6
diversidad,	200	261	248	276	612	792	6
entre	250	261	272	276	612	792	6
otros)	274	261	300	276	612	792	6
para	57	274	76	289	612	792	6
recibir	80	274	109	289	612	792	6
con	114	274	130	289	612	792	6
entusiasmo	134	274	184	289	612	792	6
y	193	274	198	289	612	792	6
eficiencia	203	274	245	289	612	792	6
pedagógica	250	274	300	289	612	792	6
a	57	287	62	302	612	792	6
todo	66	287	86	302	612	792	6
el	91	287	99	302	612	792	6
alumnado,	103	287	149	302	612	792	6
pero	154	287	174	302	612	792	6
especialmente	178	287	241	302	612	792	6
a	245	287	250	302	612	792	6
ese	255	287	269	302	612	792	6
sector	274	287	300	302	612	792	6
social	57	300	82	315	612	792	6
tan	86	300	100	315	612	792	6
vulnerable,	103	300	153	315	612	792	6
como	156	300	181	315	612	792	6
son	185	300	200	315	612	792	6
los	204	300	216	315	612	792	6
niños	220	300	244	315	612	792	6
y	248	300	253	315	612	792	6
niñas	257	300	280	315	612	792	6
con	284	300	300	315	612	792	6
discapacidad.	57	313	116	328	612	792	6
Esa	120	313	136	328	612	792	6
es	140	313	149	328	612	792	6
la	153	313	161	328	612	792	6
tendencia	164	313	206	328	612	792	6
mundial	210	313	246	328	612	792	6
y	250	313	256	328	612	792	6
sin	259	313	272	328	612	792	6
duda,	276	313	300	328	612	792	6
que	57	326	73	341	612	792	6
Venezuela	75	326	120	341	612	792	6
debe	123	326	144	341	612	792	6
dar	147	326	161	341	612	792	6
pasos	164	326	188	341	612	792	6
más	191	326	209	341	612	792	6
significativos	211	326	270	341	612	792	6
en	273	326	283	341	612	792	6
esa	286	326	300	341	612	792	6
vía,	57	339	73	354	612	792	6
a	76	339	80	354	612	792	6
objeto	83	339	111	354	612	792	6
de	113	339	124	354	612	792	6
avanzar	126	339	161	354	612	792	6
hacia	163	339	187	354	612	792	6
una	189	339	205	354	612	792	6
educación	208	339	252	354	612	792	6
de	255	339	266	354	612	792	6
calidad	268	339	300	354	612	792	6
y	57	352	62	367	612	792	6
más	65	352	83	367	612	792	6
justa.	85	352	109	367	612	792	6
4.	57	377	66	393	612	792	6
El	69	377	80	393	612	792	6
papel	83	377	111	393	612	792	6
protagónico	114	377	175	393	612	792	6
de	178	377	190	393	612	792	6
la	193	377	202	393	612	792	6
Educación	205	377	260	393	612	792	6
Espe-	263	377	291	393	612	792	6
cial	57	390	75	406	612	792	6
para	78	390	102	406	612	792	6
la	105	390	114	406	612	792	6
integración	117	390	175	406	612	792	6
escolar	178	390	214	406	612	792	6
Los	71	417	87	432	612	792	6
ya	91	417	101	432	612	792	6
referidos	108	417	147	432	612	792	6
cambios	151	417	188	432	612	792	6
que	191	417	207	432	612	792	6
se	210	417	220	432	612	792	6
produjeron	223	417	271	432	612	792	6
desde	275	417	300	432	612	792	6
la	57	430	65	445	612	792	6
segunda	70	430	106	445	612	792	6
mitad	111	430	136	445	612	792	6
del	141	430	155	445	612	792	6
siglo	160	430	182	445	612	792	6
XX,	187	430	205	445	612	792	6
no	211	430	222	445	612	792	6
sólo	227	430	245	445	612	792	6
impactaron	251	430	300	445	612	792	6
en	57	443	67	458	612	792	6
lo	71	443	80	458	612	792	6
que	83	443	99	458	612	792	6
concierne	103	443	146	458	612	792	6
a	150	443	155	458	612	792	6
la	158	443	166	458	612	792	6
atención	170	443	208	458	612	792	6
de	211	443	222	458	612	792	6
las	226	443	238	458	612	792	6
personas	242	443	280	458	612	792	6
con	284	443	300	458	612	792	6
discapacidad,	57	456	116	471	612	792	6
sino	119	456	138	471	612	792	6
que	141	456	157	471	612	792	6
también	160	456	195	471	612	792	6
y	198	456	204	471	612	792	6
de	207	456	217	471	612	792	6
manera	220	456	252	471	612	792	6
particular,	256	456	300	471	612	792	6
influyeron	57	469	102	484	612	792	6
en	103	469	113	484	612	792	6
la	115	469	123	484	612	792	6
Educación	124	469	170	484	612	792	6
Especial	171	469	209	484	612	792	6
(EE)	210	469	230	484	612	792	6
como	232	469	256	484	612	792	6
disciplina	257	469	300	484	612	792	6
pedagógica.	57	482	110	497	612	792	6
De	111	482	124	497	612	792	6
esta	126	482	143	497	612	792	6
forma,	144	482	173	497	612	792	6
y	175	482	181	497	612	792	6
especialmente	182	482	245	497	612	792	6
en	248	482	258	497	612	792	6
la	260	482	268	497	612	792	6
década	269	482	300	497	612	792	6
de	57	495	67	510	612	792	6
los	70	495	83	510	612	792	6
años	86	495	106	510	612	792	6
80,	109	495	123	510	612	792	6
se	126	495	135	510	612	792	6
hicieron	138	495	174	510	612	792	6
grandes	177	495	211	510	612	792	6
esfuerzos	214	495	256	510	612	792	6
en	259	495	269	510	612	792	6
pro	272	495	287	510	612	792	6
de	290	495	300	510	612	792	6
la	57	508	65	523	612	792	6
integración	69	508	119	523	612	792	6
escolar	124	508	155	523	612	792	6
y	160	508	165	523	612	792	6
el	175	508	182	523	612	792	6
subsistema	187	508	236	523	612	792	6
de	240	508	251	523	612	792	6
educación	255	508	300	523	612	792	6
especial	57	521	92	536	612	792	6
jugó	96	521	116	536	612	792	6
un	120	521	131	536	612	792	6
papel	135	521	159	536	612	792	6
importante	163	521	210	536	612	792	6
en	214	521	225	536	612	792	6
el	229	521	237	536	612	792	6
tránsito	241	521	274	536	612	792	6
de	278	521	288	536	612	792	6
la	292	521	300	536	612	792	6
atención	57	534	94	549	612	792	6
en	98	534	108	549	612	792	6
institutos	113	534	153	549	612	792	6
de	157	534	167	549	612	792	6
educación	172	534	216	549	612	792	6
especial	220	534	256	549	612	792	6
hacia	260	534	283	549	612	792	6
los	287	534	300	549	612	792	6
centros	57	547	88	562	612	792	6
de	91	547	102	562	612	792	6
educación	104	547	149	562	612	792	6
regular.	152	547	185	562	612	792	6
En	75	560	87	575	612	792	6
el	91	560	99	575	612	792	6
mismo	103	560	133	575	612	792	6
emblemático	137	560	193	575	612	792	6
documento	197	560	246	575	612	792	6
del	254	560	267	575	612	792	6
Marco	271	560	300	575	612	792	6
de	57	573	67	588	612	792	6
Acción	72	573	103	588	612	792	6
de	109	573	119	588	612	792	6
la	124	573	132	588	612	792	6
Declaración	138	573	191	588	612	792	6
de	196	573	206	588	612	792	6
Salamanca	212	573	259	588	612	792	6
[12],	265	573	286	588	612	792	6
se	291	573	300	588	612	792	6
formularon	57	586	106	601	612	792	6
orientaciones	115	586	174	601	612	792	6
precisas	183	586	218	601	612	792	6
al	227	586	235	601	612	792	6
respecto,	244	586	283	601	612	792	6
al	292	586	300	601	612	792	6
destacar	57	599	93	614	612	792	6
que	97	599	113	614	612	792	6
se	118	599	127	614	612	792	6
debía:	131	599	158	614	612	792	6
“Transformar	163	599	222	614	612	792	6
progresivamente	227	599	300	614	612	792	6
los	57	612	70	627	612	792	6
servicios	74	612	113	627	612	792	6
de	118	612	128	627	612	792	6
educación	133	612	177	627	612	792	6
especial	182	612	217	627	612	792	6
como	222	612	246	627	612	792	6
apoyo	251	612	278	627	612	792	6
a	283	612	287	627	612	792	6
la	292	612	300	627	612	792	6
educación	57	625	101	640	612	792	6
regular”.	108	625	147	640	612	792	6
Estas	154	625	178	640	612	792	6
recomendaciones	185	625	261	640	612	792	6
forman	268	625	300	640	612	792	6
parte	57	638	79	653	612	792	6
de	82	638	92	653	612	792	6
los	95	638	108	653	612	792	6
lineamientos	111	638	168	653	612	792	6
fundamentales	171	638	235	653	612	792	6
para	238	638	257	653	612	792	6
todos	260	638	284	653	612	792	6
los	287	638	300	653	612	792	6
países	57	651	84	666	612	792	6
del	86	651	99	666	612	792	6
mundo	101	651	132	666	612	792	6
y	134	651	140	666	612	792	6
Venezuela	142	651	187	666	612	792	6
está	189	651	206	666	612	792	6
todavía	208	651	241	666	612	792	6
en	243	651	253	666	612	792	6
deuda	256	651	282	666	612	792	6
con	284	651	300	666	612	792	6
estas	57	664	78	679	612	792	6
innovaciones.	81	664	142	679	612	792	6
Hablar	71	677	101	692	612	792	6
hoy	107	677	124	692	612	792	6
de	130	677	141	692	612	792	6
educación	147	677	192	692	612	792	6
especial	198	677	234	692	612	792	6
debería	240	677	273	692	612	792	6
estar	279	677	300	692	612	792	6
en	57	690	67	705	612	792	6
conexión	73	690	113	705	612	792	6
con	120	690	135	705	612	792	6
la	141	690	149	705	612	792	6
escuela	155	690	188	705	612	792	6
integradora	194	690	244	705	612	792	6
o	250	690	256	705	612	792	6
escuela	268	690	300	705	612	792	6
inclusiva,	57	703	99	718	612	792	6
en	103	703	114	718	612	792	6
un	118	703	129	718	612	792	6
rol	133	703	145	718	612	792	6
de	149	703	159	718	612	792	6
promoción	164	703	211	718	612	792	6
y	215	703	221	718	612	792	6
acompañamiento	225	703	300	718	612	792	6
directo	57	716	87	731	612	792	6
hacia	93	716	116	731	612	792	6
los	122	716	135	731	612	792	6
procesos	140	716	179	731	612	792	6
de	185	716	195	731	612	792	6
integración	201	716	250	731	612	792	6
escolar,	256	716	289	731	612	792	6
a	295	716	300	731	612	792	6
ISSN	65	757	81	767	612	792	6
1316-4821	83	757	117	767	612	792	6
objeto	312	53	340	68	612	792	6
de	343	53	353	68	612	792	6
intervenir	357	53	400	68	612	792	6
como	403	53	427	68	612	792	6
equipos	431	53	465	68	612	792	6
efectivos	469	53	508	68	612	792	6
de	512	53	522	68	612	792	6
apoyo.	526	53	555	68	612	792	6
Los	312	66	328	81	612	792	6
planteamientos	333	66	399	81	612	792	6
de	403	66	414	81	612	792	6
Freidin,	418	66	452	81	612	792	6
una	456	66	472	81	612	792	6
importante	476	66	524	81	612	792	6
autora	528	66	555	81	612	792	6
argentina	312	79	353	94	612	792	6
[referida	355	79	393	94	612	792	6
en	396	79	406	94	612	792	6
7]	409	79	418	94	612	792	6
son	421	79	436	94	612	792	6
claros	439	79	465	94	612	792	6
al	468	79	476	94	612	792	6
respecto:	479	79	519	94	612	792	6
A	326	91	333	104	612	792	6
partir	337	91	359	104	612	792	6
de	363	91	373	104	612	792	6
la	377	91	385	104	612	792	6
implementación	389	91	454	104	612	792	6
de	458	91	467	104	612	792	6
las	477	91	488	104	612	792	6
políticas	492	91	526	104	612	792	6
de	531	91	540	104	612	792	6
integración,	326	102	373	115	612	792	6
la	381	102	388	115	612	792	6
escuela	395	102	425	115	612	792	6
común	432	102	460	115	612	792	6
debe	467	102	486	115	612	792	6
aprender	493	102	528	115	612	792	6
a	536	102	540	115	612	792	6
trabajar	326	113	357	126	612	792	6
con	359	113	373	126	612	792	6
niños	376	113	397	126	612	792	6
con	400	113	414	126	612	792	6
NEE	416	113	436	126	612	792	6
y	438	113	443	126	612	792	6
la	445	113	453	126	612	792	6
escuela	455	113	484	126	612	792	6
especial	487	113	519	126	612	792	6
debe	521	113	540	126	612	792	6
apoyarla,	326	124	363	137	612	792	6
sostenerla	367	124	407	137	612	792	6
y	412	124	417	137	612	792	6
aconsejarla.	421	124	469	137	612	792	6
En	473	124	484	137	612	792	6
este	489	124	504	137	612	792	6
sentido,	509	124	540	137	612	792	6
se	326	135	334	148	612	792	6
presenta,	337	135	373	148	612	792	6
para	376	135	394	148	612	792	6
la	397	135	404	148	612	792	6
escuela	407	135	437	148	612	792	6
especial,	440	135	474	148	612	792	6
la	478	135	485	148	612	792	6
necesidad	488	135	527	148	612	792	6
de	531	135	540	148	612	792	6
poder	326	146	349	159	612	792	6
abrirse	352	146	379	159	612	792	6
a	382	146	386	159	612	792	6
un	389	146	399	159	612	792	6
nuevo	402	146	426	159	612	792	6
modo	429	146	452	159	612	792	6
de	454	146	464	159	612	792	6
encarar	467	146	496	159	612	792	6
su	499	146	508	159	612	792	6
tarea…	511	146	540	159	612	792	6
Los	326	157	341	170	612	792	6
procesos	345	157	380	170	612	792	6
de	385	157	394	170	612	792	6
aprendizaje	398	157	444	170	612	792	6
se	449	157	457	170	612	792	6
constituyen	461	157	508	170	612	792	6
en	512	157	521	170	612	792	6
una	526	157	540	170	612	792	6
responsabilidad	326	168	389	181	612	792	6
compartida	391	168	436	181	612	792	6
entre	439	168	459	181	612	792	6
la	461	168	468	181	612	792	6
escuela	471	168	500	181	612	792	6
común	503	168	530	181	612	792	6
y	535	168	540	181	612	792	6
la	326	179	333	192	612	792	6
escuela	336	179	365	192	612	792	6
especial	368	179	400	192	612	792	6
(p.30).	402	179	429	192	612	792	6
De	326	191	339	206	612	792	6
allí	343	191	357	206	612	792	6
nuestro	360	191	393	206	612	792	6
pleno	396	191	421	206	612	792	6
convencimiento	424	191	495	206	612	792	6
de	498	191	508	206	612	792	6
que	512	191	528	206	612	792	6
no	532	191	543	206	612	792	6
se	546	191	555	206	612	792	6
trata,	312	204	334	219	612	792	6
en	336	204	347	219	612	792	6
ningún	350	204	381	219	612	792	6
caso	383	204	402	219	612	792	6
de	406	204	417	219	612	792	6
eliminar	419	204	455	219	612	792	6
la	457	204	465	219	612	792	6
Educación	467	204	513	219	612	792	6
Especial,	515	204	555	219	612	792	6
como	312	217	336	232	612	792	6
sí	340	217	348	232	612	792	6
lo	352	217	360	232	612	792	6
plantean	364	217	402	232	612	792	6
algunos	406	217	440	232	612	792	6
teóricos	452	217	487	232	612	792	6
como	491	217	515	232	612	792	6
Booth	519	217	546	232	612	792	6
y	550	217	555	232	612	792	6
Ainscow	312	230	351	245	612	792	6
[referido	354	230	393	245	612	792	6
en	396	230	406	245	612	792	6
10],	410	230	427	245	612	792	6
en	430	230	441	245	612	792	6
los	444	230	457	245	612	792	6
términos	460	230	498	245	612	792	6
de	501	230	512	245	612	792	6
superarla	515	230	555	245	612	792	6
como	312	243	336	258	612	792	6
disciplina	342	243	384	258	612	792	6
profesional.	389	243	442	258	612	792	6
Más	447	243	466	258	612	792	6
bien,	471	243	493	258	612	792	6
hablamos	498	243	540	258	612	792	6
de	545	243	555	258	612	792	6
que	312	256	328	271	612	792	6
la	330	256	338	271	612	792	6
EE	341	256	354	271	612	792	6
debe	357	256	378	271	612	792	6
asumir	380	256	410	271	612	792	6
nuevos	413	256	444	271	612	792	6
retos	447	256	468	271	612	792	6
históricos	471	256	513	271	612	792	6
y	516	256	522	271	612	792	6
nuevos	524	256	555	271	612	792	6
roles	312	269	333	284	612	792	6
como	340	269	365	284	612	792	6
equipos	368	269	402	284	612	792	6
de	406	269	416	284	612	792	6
apoyo	420	269	447	284	612	792	6
con	450	269	466	284	612	792	6
protagonismo	470	269	530	284	612	792	6
en	534	269	544	284	612	792	6
la	547	269	555	284	612	792	6
construcción	312	282	368	297	612	792	6
de	374	282	384	297	612	792	6
una	387	282	403	297	612	792	6
escuela	406	282	439	297	612	792	6
inclusiva	441	282	481	297	612	792	6
e	484	282	489	297	612	792	6
integradora	492	282	542	297	612	792	6
en	545	282	555	297	612	792	6
Venezuela	312	295	357	310	612	792	6
y	360	295	365	310	612	792	6
el	368	295	376	310	612	792	6
mundo.	379	295	412	310	612	792	6
Dichos	326	308	357	323	612	792	6
cambios,	362	308	401	323	612	792	6
con	405	308	421	323	612	792	6
sus	426	308	440	323	612	792	6
diversos	444	308	481	323	612	792	6
matices,	485	308	522	323	612	792	6
se	526	308	535	323	612	792	6
han	539	308	555	323	612	792	6
producido	312	321	357	336	612	792	6
en	361	321	371	336	612	792	6
varios	375	321	402	336	612	792	6
países	406	321	433	336	612	792	6
del	437	321	451	336	612	792	6
mundo,	455	321	488	336	612	792	6
como,	492	321	519	336	612	792	6
Suecia,	523	321	555	336	612	792	6
España,	312	334	347	349	612	792	6
Italia,	348	334	373	349	612	792	6
Dinamarca,	375	334	426	349	612	792	6
Noruega,	427	334	468	349	612	792	6
Finlandia,	469	334	514	349	612	792	6
Portugal,	515	334	555	349	612	792	6
Reino	312	347	338	362	612	792	6
Unido	342	347	370	362	612	792	6
(Agencia	374	347	414	362	612	792	6
Europea	418	347	455	362	612	792	6
para	459	347	478	362	612	792	6
el	482	347	490	362	612	792	6
Desarrollo	494	347	541	362	612	792	6
de	545	347	555	362	612	792	6
la	312	360	320	375	612	792	6
Educación	325	360	371	375	612	792	6
Especial,	377	360	417	375	612	792	6
2003),	422	360	450	375	612	792	6
Canadá,	455	360	491	375	612	792	6
EEUU,	496	360	528	375	612	792	6
entre	533	360	555	375	612	792	6
muchos	312	373	346	388	612	792	6
otros.	351	373	376	388	612	792	6
Pero	381	373	401	388	612	792	6
también	407	373	442	388	612	792	6
esas	447	373	466	388	612	792	6
trasformaciones	471	373	541	388	612	792	6
se	546	373	555	388	612	792	6
han	312	386	328	401	612	792	6
generado	333	386	373	401	612	792	6
en	378	386	388	401	612	792	6
buena	393	386	419	401	612	792	6
parte	424	386	446	401	612	792	6
de	451	386	461	401	612	792	6
países	466	386	493	401	612	792	6
en	498	386	508	401	612	792	6
América	517	386	555	401	612	792	6
Latina.	312	399	343	414	612	792	6
Claro,	350	399	378	414	612	792	6
que	381	399	397	414	612	792	6
cada	401	399	421	414	612	792	6
país	425	399	443	414	612	792	6
con	447	399	463	414	612	792	6
su	470	399	480	414	612	792	6
especificidad	484	399	541	414	612	792	6
en	545	399	555	414	612	792	6
cuanto	312	412	341	427	612	792	6
a	345	412	350	427	612	792	6
desarrollo	354	412	398	427	612	792	6
y	402	412	407	427	612	792	6
consolidación	411	412	472	427	612	792	6
de	476	412	486	427	612	792	6
dicho	490	412	515	427	612	792	6
proceso,	518	412	555	427	612	792	6
destacándose	312	425	370	440	612	792	6
en	373	425	384	440	612	792	6
este	387	425	404	440	612	792	6
momento	407	425	449	440	612	792	6
países	452	425	479	440	612	792	6
como	482	425	506	440	612	792	6
Argentina,	509	425	555	440	612	792	6
México,	312	438	348	453	612	792	6
Chile,	353	438	379	453	612	792	6
Cuba,	383	438	409	453	612	792	6
El	413	438	423	453	612	792	6
Salvador,	427	438	469	453	612	792	6
etc.	473	438	489	453	612	792	6
En	493	438	505	453	612	792	6
el	509	438	517	453	612	792	6
caso	521	438	541	453	612	792	6
de	545	438	555	453	612	792	6
Venezuela,	312	451	360	466	612	792	6
según	367	451	393	466	612	792	6
declaraciones	400	451	460	466	612	792	6
autocríticas	467	451	518	466	612	792	6
de	525	451	536	466	612	792	6
las	543	451	555	466	612	792	6
autoridades	312	464	363	479	612	792	6
educativas	366	464	412	479	612	792	6
[13],	415	464	437	479	612	792	6
se	440	464	449	479	612	792	6
reconoce	452	464	492	479	612	792	6
un	495	464	506	479	612	792	6
atraso	512	464	539	479	612	792	6
en	545	464	555	479	612	792	6
materia	312	477	345	492	612	792	6
de	351	477	361	492	612	792	6
atención	366	477	404	492	612	792	6
del	409	477	423	492	612	792	6
alumnado	428	477	472	492	612	792	6
con	477	477	493	492	612	792	6
discapacidad	499	477	555	492	612	792	6
y	312	490	318	505	612	792	6
plantean	324	490	361	505	612	792	6
que	368	490	384	505	612	792	6
el	390	490	398	505	612	792	6
país	404	490	422	505	612	792	6
también	429	490	464	505	612	792	6
debe	471	490	491	505	612	792	6
ponerse	504	490	538	505	612	792	6
en	545	490	555	505	612	792	6
consonancia	312	503	366	518	612	792	6
con	373	503	389	518	612	792	6
lo	396	503	405	518	612	792	6
suscrito	412	503	446	518	612	792	6
en	453	503	463	518	612	792	6
recientes	470	503	509	518	612	792	6
acuerdos	516	503	555	518	612	792	6
internacionales.	312	516	381	531	612	792	6
Acuerdos	383	516	426	531	612	792	6
tales	428	516	449	531	612	792	6
como:	451	516	479	531	612	792	6
Cumbres	337	528	373	541	612	792	6
de	378	528	388	541	612	792	6
los	392	528	404	541	612	792	6
Ministros	409	528	447	541	612	792	6
de	452	528	462	541	612	792	6
Educación	467	528	509	541	612	792	6
de	514	528	523	541	612	792	6
los	528	528	540	541	612	792	6
países	338	539	362	552	612	792	6
de	369	539	379	552	612	792	6
la	386	539	393	552	612	792	6
Alternativa	399	539	444	552	612	792	6
Bolivariana	451	539	497	552	612	792	6
para	504	539	522	552	612	792	6
los	528	539	540	552	612	792	6
Pueblos	338	550	370	563	612	792	6
de	372	550	381	563	612	792	6
Nuestra	383	550	415	563	612	792	6
América	416	550	451	563	612	792	6
(ALBA);	453	550	490	563	612	792	6
Declaración	492	550	540	563	612	792	6
de	338	561	347	574	612	792	6
Margarita	354	561	394	574	612	792	6
(marzo	401	561	429	574	612	792	6
2009);	436	561	462	574	612	792	6
así	469	561	480	574	612	792	6
como	487	561	509	574	612	792	6
en	516	561	526	574	612	792	6
la	533	561	540	574	612	792	6
firma	338	572	359	585	612	792	6
de	364	572	374	585	612	792	6
declaraciones	383	572	438	585	612	792	6
conjuntas	443	572	481	585	612	792	6
de	491	572	501	585	612	792	6
Jefes	506	572	526	585	612	792	6
de	531	572	540	585	612	792	6
Estado	338	583	365	596	612	792	6
y	369	583	374	596	612	792	6
de	377	583	387	596	612	792	6
Gobierno	390	583	428	596	612	792	6
producidas	431	583	475	596	612	792	6
en	479	583	488	596	612	792	6
el	491	583	499	596	612	792	6
marco	502	583	527	596	612	792	6
de	531	583	540	596	612	792	6
Cumbres:	338	594	377	607	612	792	6
Declaración	384	594	432	607	612	792	6
del	440	594	452	607	612	792	6
Milenio	459	594	491	607	612	792	6
(setiembre	498	594	540	607	612	792	6
2000),	338	605	364	618	612	792	6
Declaración	367	605	416	618	612	792	6
Presidencial	419	605	468	618	612	792	6
de	471	605	481	618	612	792	6
la	484	605	491	618	612	792	6
Cumbre	495	605	527	618	612	792	6
de	531	605	540	618	612	792	6
la	338	616	345	629	612	792	6
Unidad	348	616	378	629	612	792	6
de	381	616	390	629	612	792	6
América	393	616	428	629	612	792	6
Latina	431	616	456	629	612	792	6
y	459	616	464	629	612	792	6
el	468	616	475	629	612	792	6
Caribe	478	616	505	629	612	792	6
(febrero	508	616	540	629	612	792	6
2010),	338	627	364	640	612	792	6
Declaración	365	627	414	640	612	792	6
final	415	627	433	640	612	792	6
de	435	627	444	640	612	792	6
la	446	627	453	640	612	792	6
IX	454	627	465	640	612	792	6
Cumbre	466	627	499	640	612	792	6
del	500	627	512	640	612	792	6
ALBA	513	627	541	640	612	792	6
(abril	338	638	360	651	612	792	6
2010)	364	638	387	651	612	792	6
titulada:	391	638	424	651	612	792	6
Manifiesto	428	638	471	651	612	792	6
Bicentenario	475	638	526	651	612	792	6
de	531	638	540	651	612	792	6
Caracas,	338	649	372	662	612	792	6
consolidando	374	649	428	662	612	792	6
la	430	649	437	662	612	792	6
nueva	439	649	463	662	612	792	6
independencia	466	649	523	662	612	792	6
y	526	649	531	662	612	792	6
la	533	649	540	662	612	792	6
X	338	660	345	673	612	792	6
Cumbre	348	660	380	673	612	792	6
del	382	660	394	673	612	792	6
ALBA	396	660	423	673	612	792	6
–Tratado	425	660	461	673	612	792	6
de	463	660	473	673	612	792	6
Comercio	475	660	514	673	612	792	6
de	517	660	526	673	612	792	6
los	528	660	540	673	612	792	6
Pueblos	338	671	370	684	612	792	6
(TCP),	373	671	401	684	612	792	6
con	405	671	419	684	612	792	6
autoridades	423	671	469	684	612	792	6
indígenas	473	671	511	684	612	792	6
y	515	671	520	684	612	792	6
afro	524	671	540	684	612	792	6
descendientes	338	684	394	697	612	792	6
(junio	396	684	420	697	612	792	6
2010)	422	684	446	697	612	792	6
(p.4).	451	684	472	697	612	792	6
Este	326	696	345	711	612	792	6
es	347	696	356	711	612	792	6
un	358	696	369	711	612	792	6
reto	370	696	387	711	612	792	6
que	389	696	405	711	612	792	6
requiere	406	696	442	711	612	792	6
ser	444	696	457	711	612	792	6
asumido	459	696	496	711	612	792	6
con	497	696	513	711	612	792	6
prontitud	515	696	555	711	612	792	6
y	312	709	318	724	612	792	6
con	320	709	336	724	612	792	6
eficiencia.	342	709	386	724	612	792	6
Y	389	709	397	724	612	792	6
el	399	709	407	724	612	792	6
recurso	410	709	442	724	612	792	6
humano	445	709	480	724	612	792	6
que	486	709	502	724	612	792	6
forma	504	709	531	724	612	792	6
parte	533	709	555	724	612	792	6
de	312	722	322	737	612	792	6
la	324	722	332	737	612	792	6
modalidad	334	722	381	737	612	792	6
de	383	722	393	737	612	792	6
la	395	722	403	737	612	792	6
Educación	405	722	452	737	612	792	6
Especial	454	722	491	737	612	792	6
en	495	722	506	737	612	792	6
Venezuela,	507	722	555	737	612	792	6
UNIVERSIDAD,	270	759	324	768	612	792	6
CIENCIA	327	759	357	768	612	792	6
y	360	759	365	768	612	792	6
TECNOLOGÍA	368	759	415	768	612	792	6
Vol.	418	757	430	768	612	792	6
20,	432	757	442	768	612	792	6
Nº	443	757	452	768	612	792	6
80	453	757	461	768	612	792	6
Septiembre	463	757	497	768	612	792	6
2016	499	757	514	768	612	792	6
(pp.	516	757	528	768	612	792	6
94-105)	530	757	555	768	612	792	6
99	573	741	589	761	612	792	6
Viloria	388	22	411	33	612	792	7
M.	413	22	422	33	612	792	7
El	424	22	430	33	612	792	7
derecho	432	22	456	33	612	792	7
social	458	22	475	33	612	792	7
fundamental	477	22	517	33	612	792	7
de	519	22	526	33	612	792	7
la	528	22	534	33	612	792	7
educación.	536	22	569	33	612	792	7
representa	57	53	102	68	612	792	7
un	105	53	116	68	612	792	7
factor	118	53	144	68	612	792	7
favorable,	147	53	191	68	612	792	7
pues	194	53	214	68	612	792	7
es	216	53	226	68	612	792	7
un	231	53	242	68	612	792	7
personal	245	53	282	68	612	792	7
con	284	53	300	68	612	792	7
muchas	57	66	90	81	612	792	7
fortalezas,	101	66	147	81	612	792	7
por	152	66	167	81	612	792	7
su	173	66	182	81	612	792	7
experiencia	188	66	239	81	612	792	7
y	244	66	250	81	612	792	7
formación	255	66	300	81	612	792	7
como	57	79	81	94	612	792	7
especialistas,	86	79	144	94	612	792	7
pudiendo	149	79	190	94	612	792	7
asumir	195	79	225	94	612	792	7
tareas	235	79	260	94	612	792	7
de	265	79	276	94	612	792	7
gran	281	79	300	94	612	792	7
importancia,	57	92	112	107	612	792	7
como	116	92	141	107	612	792	7
por	145	92	160	107	612	792	7
jemplo:	164	92	198	107	612	792	7
el	202	92	210	107	612	792	7
asesoramiento	214	92	277	107	612	792	7
para	281	92	300	107	612	792	7
la	57	105	65	120	612	792	7
evaluación	68	105	116	120	612	792	7
y	119	105	125	120	612	792	7
seguimiento	128	105	182	120	612	792	7
de	185	105	196	120	612	792	7
los	199	105	212	120	612	792	7
casos,	216	105	242	120	612	792	7
con	246	105	261	120	612	792	7
especial	265	105	300	120	612	792	7
énfasis	57	118	87	133	612	792	7
en	92	118	102	133	612	792	7
los	107	118	120	133	612	792	7
temas	124	118	150	133	612	792	7
asociados	154	118	197	133	612	792	7
en	202	118	212	133	612	792	7
las	217	118	229	133	612	792	7
adaptaciones	233	118	290	133	612	792	7
y	295	118	300	133	612	792	7
flexibilidad	57	131	107	146	612	792	7
curricular,	114	131	159	146	612	792	7
la	165	131	173	146	612	792	7
elaboración	180	131	231	146	612	792	7
de	238	131	248	146	612	792	7
materiales	255	131	300	146	612	792	7
y	57	144	62	159	612	792	7
métodos,	68	144	108	159	612	792	7
la	113	144	121	159	612	792	7
formación	127	144	172	159	612	792	7
y	177	144	183	159	612	792	7
capacitación	188	144	243	159	612	792	7
a	249	144	254	159	612	792	7
docentes,	259	144	300	159	612	792	7
padres	57	157	85	172	612	792	7
y	88	157	94	172	612	792	7
comunidad	97	157	146	172	612	792	7
educativa	149	157	191	172	612	792	7
en	194	157	205	172	612	792	7
general,	208	157	243	172	612	792	7
el	246	157	254	172	612	792	7
apoyo	260	157	287	172	612	792	7
en	290	157	300	172	612	792	7
el	57	170	65	185	612	792	7
proceso	69	170	104	185	612	792	7
de	108	170	119	185	612	792	7
integración	123	170	173	185	612	792	7
laboral,	177	170	211	185	612	792	7
la	215	170	223	185	612	792	7
participación	228	170	285	185	612	792	7
en	290	170	300	185	612	792	7
investigaciones	57	183	125	198	612	792	7
educativas,	128	183	177	198	612	792	7
la	181	183	189	198	612	792	7
organización	193	183	249	198	612	792	7
de	253	183	263	198	612	792	7
eventos	267	183	300	198	612	792	7
pro	57	196	71	211	612	792	7
integración,	74	196	126	211	612	792	7
entre	129	196	151	211	612	792	7
muchas	154	196	187	211	612	792	7
otras.	190	196	214	211	612	792	7
Su	71	209	82	224	612	792	7
rol	85	209	97	224	612	792	7
definitivamente	99	209	168	224	612	792	7
debe	170	209	191	224	612	792	7
ser	193	209	206	224	612	792	7
protagónico	208	209	260	224	612	792	7
ante	263	209	281	224	612	792	7
este	283	209	300	224	612	792	7
noble	57	222	81	237	612	792	7
reto	83	222	100	237	612	792	7
de	103	222	113	237	612	792	7
mejorar	115	222	149	237	612	792	7
la	152	222	160	237	612	792	7
calidad	162	222	193	237	612	792	7
educativa	196	222	238	237	612	792	7
en	240	222	250	237	612	792	7
Venezuela,	252	222	300	237	612	792	7
y	57	235	62	250	612	792	7
lo	64	235	73	250	612	792	7
planteamos	75	235	125	250	612	792	7
en	127	235	138	250	612	792	7
estos	140	235	162	250	612	792	7
términos,	164	235	205	250	612	792	7
porque	207	235	238	250	612	792	7
consideramos	240	235	300	250	612	792	7
que	57	248	73	263	612	792	7
avanzar	76	248	110	263	612	792	7
hacia	113	248	136	263	612	792	7
un	139	248	150	263	612	792	7
adecuado	153	248	194	263	612	792	7
proceso	197	248	232	263	612	792	7
de	235	248	245	263	612	792	7
integración	251	248	300	263	612	792	7
escolar	57	261	88	276	612	792	7
del	95	261	109	276	612	792	7
alumnado	116	261	160	276	612	792	7
con	167	261	183	276	612	792	7
discapacidad,	191	261	250	276	612	792	7
requeriría	258	261	300	276	612	792	7
hacer	57	274	81	289	612	792	7
cambios	84	274	121	289	612	792	7
también	125	274	161	289	612	792	7
radicales	164	274	204	289	612	792	7
para	208	274	226	289	612	792	7
toda	230	274	249	289	612	792	7
la	253	274	261	289	612	792	7
escuela.	265	274	300	289	612	792	7
En	57	287	69	302	612	792	7
ese	73	287	87	302	612	792	7
sentido,	90	287	125	302	612	792	7
un	129	287	140	302	612	792	7
proceso	143	287	177	302	612	792	7
de	181	287	192	302	612	792	7
transformación	195	287	262	302	612	792	7
hacia	266	287	289	302	612	792	7
la	292	287	300	302	612	792	7
escuela	57	300	89	315	612	792	7
inclusiva	93	300	132	315	612	792	7
e	136	300	141	315	612	792	7
integradora,	145	300	198	315	612	792	7
debe	201	300	222	315	612	792	7
ser	226	300	239	315	612	792	7
concebido	242	300	287	315	612	792	7
y	295	300	300	315	612	792	7
asumido	57	313	94	328	612	792	7
desde	97	313	122	328	612	792	7
la	125	313	133	328	612	792	7
gestión	136	313	167	328	612	792	7
de	170	313	181	328	612	792	7
gubernamental,	184	313	252	328	612	792	7
con	255	313	271	328	612	792	7
visión	273	313	300	328	612	792	7
sistémica,	57	326	100	341	612	792	7
consensuada	104	326	160	341	612	792	7
y	164	326	169	341	612	792	7
holística	173	326	210	341	612	792	7
y	214	326	219	341	612	792	7
con	223	326	239	341	612	792	7
participación	243	326	300	341	612	792	7
de	57	339	67	354	612	792	7
las	73	339	85	354	612	792	7
escuelas	91	339	127	354	612	792	7
y	133	339	138	354	612	792	7
toda	144	339	163	354	612	792	7
la	168	339	176	354	612	792	7
comunidad	182	339	231	354	612	792	7
educativa.	236	339	281	354	612	792	7
No	287	339	300	354	612	792	7
asumirlo	57	352	95	367	612	792	7
de	98	352	108	367	612	792	7
esta	111	352	128	367	612	792	7
manera,	131	352	166	367	612	792	7
sería	169	352	190	367	612	792	7
comprometer	192	352	251	367	612	792	7
su	254	352	264	367	612	792	7
éxito.	266	352	291	367	612	792	7
II.	57	377	69	393	612	792	7
DESARROLLO	72	377	156	393	612	792	7
5.	57	403	66	419	612	792	7
Metodología	69	403	133	419	612	792	7
El	71	430	81	445	612	792	7
estudio	83	430	115	445	612	792	7
está	117	430	134	445	612	792	7
circunscrito	136	430	188	445	612	792	7
en	190	430	200	445	612	792	7
el	202	430	210	445	612	792	7
marco	212	430	240	445	612	792	7
de	242	430	252	445	612	792	7
un	254	430	265	445	612	792	7
análisis	267	430	300	445	612	792	7
descriptivo	57	443	106	458	612	792	7
sobre	111	443	135	458	612	792	7
el	140	443	148	458	612	792	7
proceso	154	443	188	458	612	792	7
de	193	443	204	458	612	792	7
integración	209	443	258	458	612	792	7
escolar	269	443	300	458	612	792	7
del	57	456	70	471	612	792	7
alumnado	76	456	119	471	612	792	7
con	124	456	140	471	612	792	7
necesidades	146	456	198	471	612	792	7
educativas	204	456	250	471	612	792	7
especiales	256	456	300	471	612	792	7
asociado	57	469	95	484	612	792	7
a	100	469	105	484	612	792	7
una	110	469	126	484	612	792	7
discapacidad	131	469	188	484	612	792	7
intelectual,	192	469	241	484	612	792	7
físico-motor	246	469	300	484	612	792	7
o	57	482	62	497	612	792	7
sensorial.	65	482	107	497	612	792	7
En	110	482	122	497	612	792	7
esta	125	482	142	497	612	792	7
oportunidad	145	482	198	497	612	792	7
estamos	201	482	237	497	612	792	7
reflexionando	240	482	300	497	612	792	7
sobre	57	495	81	510	612	792	7
las	84	495	96	510	612	792	7
políticas	99	495	136	510	612	792	7
públicas	139	495	176	510	612	792	7
del	179	495	192	510	612	792	7
Estado	195	495	225	510	612	792	7
venezolano	228	495	278	510	612	792	7
para	281	495	300	510	612	792	7
garantizar	57	508	101	523	612	792	7
el	106	508	113	523	612	792	7
derecho	118	508	153	523	612	792	7
fundamental	158	508	213	523	612	792	7
de	218	508	228	523	612	792	7
la	233	508	241	523	612	792	7
educación	246	508	291	523	612	792	7
a	295	508	300	523	612	792	7
estos	312	53	334	68	612	792	7
escolares.	337	53	381	68	612	792	7
Lo	384	53	396	68	612	792	7
hemos	399	53	428	68	612	792	7
hecho	431	53	457	68	612	792	7
a	460	53	465	68	612	792	7
la	468	53	476	68	612	792	7
luz	479	53	493	68	612	792	7
de	496	53	506	68	612	792	7
la	510	53	517	68	612	792	7
revisión	521	53	556	68	612	792	7
de	312	66	323	81	612	792	7
las	325	66	338	81	612	792	7
principales	340	66	388	81	612	792	7
herramientas	394	66	450	81	612	792	7
legales	453	66	484	81	612	792	7
y	486	66	492	81	612	792	7
normativas	494	66	543	81	612	792	7
de	546	66	556	81	612	792	7
carácter	312	79	347	94	612	792	7
nacional	351	79	388	94	612	792	7
e	392	79	397	94	612	792	7
internacional	400	79	458	94	612	792	7
y	461	79	467	94	612	792	7
de	471	79	481	94	612	792	7
la	485	79	492	94	612	792	7
identificación	496	79	556	94	612	792	7
de	312	92	323	107	612	792	7
algunas	330	92	364	107	612	792	7
estructuras	372	92	419	107	612	792	7
institucionales.	427	92	493	107	612	792	7
También	501	92	539	107	612	792	7
se	547	92	556	107	612	792	7
recurrió	312	105	347	120	612	792	7
a	349	105	354	120	612	792	7
las	356	105	368	120	612	792	7
técnicas	370	105	406	120	612	792	7
de	410	105	420	120	612	792	7
las	422	105	434	120	612	792	7
entrevistas	436	105	483	120	612	792	7
y	485	105	491	120	612	792	7
encuestas	493	105	535	120	612	792	7
para	537	105	556	120	612	792	7
analizar	312	118	347	133	612	792	7
algunos	349	118	383	133	612	792	7
factores	386	118	420	133	612	792	7
de	422	118	433	133	612	792	7
acceso	435	118	464	133	612	792	7
al	466	118	474	133	612	792	7
derecho	476	118	511	133	612	792	7
educativo	513	118	556	133	612	792	7
en	312	131	323	146	612	792	7
escuelas	328	131	365	146	612	792	7
regulares	370	131	410	146	612	792	7
adscritas	415	131	454	146	612	792	7
al	459	131	467	146	612	792	7
Municipio	472	131	518	146	612	792	7
Escolar	523	131	556	146	612	792	7
Caroní,	312	144	345	159	612	792	7
como	350	144	375	159	612	792	7
factor	380	144	406	159	612	792	7
que	411	144	427	159	612	792	7
nos	432	144	448	159	612	792	7
permitió	453	144	490	159	612	792	7
aproximarnos	496	144	556	159	612	792	7
a	312	157	317	172	612	792	7
la	321	157	329	172	612	792	7
realidad	332	157	368	172	612	792	7
venezolana.	371	157	424	172	612	792	7
De	427	157	440	172	612	792	7
esta	443	157	461	172	612	792	7
forma	464	157	490	172	612	792	7
se	494	157	503	172	612	792	7
optó	507	157	526	172	612	792	7
por	530	157	545	172	612	792	7
el	548	157	556	172	612	792	7
uso	312	170	328	185	612	792	7
de	330	170	341	185	612	792	7
herramientas	344	170	400	185	612	792	7
de	403	170	414	185	612	792	7
orientación	416	170	466	185	612	792	7
metodológica,	469	170	531	185	612	792	7
tanto	534	170	556	185	612	792	7
cuantitativas	312	183	368	198	612	792	7
como	371	183	395	198	612	792	7
cualitativas.	398	183	451	198	612	792	7
6.	312	208	321	224	612	792	7
Resultados:	324	208	384	224	612	792	7
presentación	387	208	452	224	612	792	7
y	455	208	461	224	612	792	7
discusión	464	208	512	224	612	792	7
de	515	208	527	224	612	792	7
resultados	312	221	365	237	612	792	7
En	327	248	339	263	612	792	7
los	342	248	354	263	612	792	7
primeros	357	248	395	263	612	792	7
apartados	398	248	438	263	612	792	7
expusimos	442	248	487	263	612	792	7
buena	490	248	516	263	612	792	7
parte	519	248	540	263	612	792	7
del	543	248	556	263	612	792	7
basamento	312	261	358	276	612	792	7
normativo	362	261	406	276	612	792	7
y	411	261	416	276	612	792	7
legal	421	261	441	276	612	792	7
de	446	261	456	276	612	792	7
carácter	461	261	494	276	612	792	7
internacional,	499	261	556	276	612	792	7
que	312	274	328	289	612	792	7
sustentaba	334	274	377	289	612	792	7
y	383	274	389	289	612	792	7
promovía	394	274	435	289	612	792	7
la	441	274	448	289	612	792	7
atención	454	274	490	289	612	792	7
del	495	274	508	289	612	792	7
alumnado	514	274	556	289	612	792	7
con	312	287	328	302	612	792	7
discapacidad	333	287	387	302	612	792	7
en	392	287	402	302	612	792	7
la	412	287	420	302	612	792	7
escuela	425	287	456	302	612	792	7
inclusiva,	461	287	501	302	612	792	7
a	506	287	511	302	612	792	7
través	516	287	541	302	612	792	7
de	546	287	556	302	612	792	7
una	312	300	328	315	612	792	7
integración	334	300	381	315	612	792	7
escolar	387	300	417	315	612	792	7
principalmente	422	300	486	315	612	792	7
en	491	300	502	315	612	792	7
los	507	300	520	315	612	792	7
centros	526	300	556	315	612	792	7
educativos	312	313	357	328	612	792	7
regulares	372	313	410	328	612	792	7
y	415	313	420	328	612	792	7
no	425	313	436	328	612	792	7
en	440	313	450	328	612	792	7
las	455	313	467	328	612	792	7
escuelas	471	313	506	328	612	792	7
especiales.	511	313	556	328	612	792	7
Señalábamos	312	326	368	341	612	792	7
también	372	326	406	341	612	792	7
que	409	326	425	341	612	792	7
en	428	326	438	341	612	792	7
muchos	442	326	475	341	612	792	7
países	478	326	504	341	612	792	7
del	507	326	520	341	612	792	7
mundo,	524	326	556	341	612	792	7
esa	312	339	326	354	612	792	7
era	329	339	342	354	612	792	7
la	346	339	353	354	612	792	7
tendencia	357	339	397	354	612	792	7
y	404	339	409	354	612	792	7
que	412	339	428	354	612	792	7
nuestro	431	339	462	354	612	792	7
país	466	339	483	354	612	792	7
debía	486	339	509	354	612	792	7
dar	516	339	529	354	612	792	7
pasos	532	339	556	354	612	792	7
más	312	352	330	367	612	792	7
contundentes	335	352	391	367	612	792	7
hacia	397	352	419	367	612	792	7
esa	425	352	438	367	612	792	7
dirección.	444	352	486	367	612	792	7
Los	492	352	508	367	612	792	7
resultados	513	352	556	367	612	792	7
encontrados	312	365	363	380	612	792	7
con	371	365	387	380	612	792	7
la	395	365	402	380	612	792	7
investigación,	410	365	469	380	612	792	7
corroboraron	477	365	532	380	612	792	7
esta	540	365	556	380	612	792	7
necesidad	312	378	354	393	612	792	7
detectada.	355	378	398	393	612	792	7
Veamos	399	378	433	393	612	792	7
a	434	378	439	393	612	792	7
continuación	440	378	495	393	612	792	7
los	496	378	509	393	612	792	7
principales	510	378	556	393	612	792	7
hallazgos	312	391	352	406	612	792	7
de	354	391	365	406	612	792	7
la	367	391	375	406	612	792	7
realidad	377	391	411	406	612	792	7
venezolana	413	391	461	406	612	792	7
en	463	391	473	406	612	792	7
esta	475	391	492	406	612	792	7
materia.	494	391	528	406	612	792	7
6.1	312	416	327	432	612	792	7
El	330	416	341	432	612	792	7
derecho	344	416	384	432	612	792	7
a	386	416	392	432	612	792	7
la	395	416	404	432	612	792	7
educación	407	416	457	432	612	792	7
en	460	416	472	432	612	792	7
Venezuela,	475	416	528	432	612	792	7
para	531	416	555	432	612	792	7
el	312	429	321	445	612	792	7
alumnado	324	429	374	445	612	792	7
con	377	429	395	445	612	792	7
discapacidad.	397	429	466	445	612	792	7
Bases	468	429	497	445	612	792	7
legales	499	429	533	445	612	792	7
Desde	327	456	353	471	612	792	7
el	356	456	364	471	612	792	7
punto	368	456	392	471	612	792	7
de	395	456	405	471	612	792	7
vista	408	456	428	471	612	792	7
de	432	456	442	471	612	792	7
las	445	456	457	471	612	792	7
herramientas	460	456	515	471	612	792	7
legales	518	456	547	471	612	792	7
y	551	456	556	471	612	792	7
normativas,	312	469	362	484	612	792	7
como	364	469	387	484	612	792	7
parte	389	469	410	484	612	792	7
de	412	469	422	484	612	792	7
las	424	469	436	484	612	792	7
políticas	437	469	473	484	612	792	7
públicas	475	469	510	484	612	792	7
nacionales	512	469	556	484	612	792	7
para	312	482	331	497	612	792	7
garantizar	333	482	375	497	612	792	7
el	378	482	386	497	612	792	7
derecho	389	482	422	497	612	792	7
educativo	425	482	466	497	612	792	7
del	469	482	482	497	612	792	7
estudiantado	485	482	538	497	612	792	7
con	541	482	556	497	612	792	7
discapacidad,	312	495	369	510	612	792	7
en	374	495	384	510	612	792	7
nuestro	386	495	417	510	612	792	7
país	419	495	436	510	612	792	7
existen	438	495	468	510	612	792	7
los	470	495	482	510	612	792	7
instrumentos	484	495	539	510	612	792	7
que	541	495	556	510	612	792	7
se	312	508	321	523	612	792	7
muestran	324	508	362	523	612	792	7
a	365	508	370	523	612	792	7
continuación	372	508	426	523	612	792	7
en	429	508	439	523	612	792	7
la	441	508	449	523	612	792	7
figura	451	508	476	523	612	792	7
1:	478	508	487	523	612	792	7
Figura	74	709	102	723	612	792	7
1:	105	709	113	723	612	792	7
Principales	116	709	164	723	612	792	7
leyes	166	709	187	723	612	792	7
y	189	709	194	723	612	792	7
normativas	197	709	245	723	612	792	7
venezolanas	247	709	299	723	612	792	7
que	301	709	317	723	612	792	7
contemplan	319	709	369	723	612	792	7
medidas	372	709	407	723	612	792	7
para	410	709	430	723	612	792	7
la	432	709	440	723	612	792	7
integración	442	709	491	723	612	792	7
escolar	493	709	523	723	612	792	7
del	526	709	538	723	612	792	7
alumnado	246	720	288	734	612	792	7
con	291	720	306	734	612	792	7
discapacidad.	308	720	366	734	612	792	7
100	21	741	46	761	612	792	7
ISSN	66	757	82	768	612	792	7
1316-4821	84	757	117	768	612	792	7
UNIVERSIDAD,	270	759	325	769	612	792	7
CIENCIA	327	759	357	769	612	792	7
y	360	759	365	769	612	792	7
TECNOLOGÍA	368	759	415	769	612	792	7
Vol.	418	757	430	768	612	792	7
20,	432	757	442	768	612	792	7
Nº	444	757	452	768	612	792	7
80	454	757	461	768	612	792	7
Septiembre	463	757	498	768	612	792	7
2016	499	757	515	768	612	792	7
(pp.	516	757	528	768	612	792	7
94-105)	530	757	555	768	612	792	7
Viloria	388	21	411	32	612	792	8
M.	413	21	422	32	612	792	8
El	424	22	430	32	612	792	8
derecho	432	22	456	32	612	792	8
social	458	22	475	32	612	792	8
fundamental	477	22	517	32	612	792	8
de	519	22	526	32	612	792	8
la	528	22	534	32	612	792	8
educación.	536	22	569	32	612	792	8
Lamentablemente,	71	53	152	68	612	792	8
de	161	53	172	68	612	792	8
todas	181	53	204	68	612	792	8
estas	213	53	234	68	612	792	8
herramientas	243	53	300	68	612	792	8
de	57	66	67	81	612	792	8
tipo	72	66	89	81	612	792	8
legislativas	93	66	143	81	612	792	8
referidas	152	66	190	81	612	792	8
en	195	66	205	81	612	792	8
la	209	66	217	81	612	792	8
figura	222	66	248	81	612	792	8
1,	252	66	260	81	612	792	8
sólo	265	66	283	81	612	792	8
la	292	66	300	81	612	792	8
Resolución	57	79	106	94	612	792	8
Ministerial	107	79	156	94	612	792	8
N°	158	79	170	94	612	792	8
2005,	172	79	197	94	612	792	8
emanada	198	79	237	94	612	792	8
del	239	79	252	94	612	792	8
Ministerio	254	79	300	94	612	792	8
de	57	92	67	107	612	792	8
Educación	72	92	118	107	612	792	8
en	123	92	134	107	612	792	8
el	139	92	147	107	612	792	8
año	152	92	167	107	612	792	8
1996,	172	92	197	107	612	792	8
es	202	92	211	107	612	792	8
la	216	92	224	107	612	792	8
más	229	92	247	107	612	792	8
explícita	252	92	290	107	612	792	8
y	295	92	300	107	612	792	8
específica	57	105	100	120	612	792	8
conceptual	106	105	154	120	612	792	8
y	160	105	166	120	612	792	8
reglamentariamente	172	105	260	120	612	792	8
en	266	105	277	120	612	792	8
esta	283	105	300	120	612	792	8
materia,	57	118	92	133	612	792	8
ya	97	118	107	133	612	792	8
que	112	118	128	133	612	792	8
fue	132	118	146	133	612	792	8
promulgada	151	118	204	133	612	792	8
exclusivamente	208	118	277	133	612	792	8
para	281	118	300	133	612	792	8
promover	57	131	99	146	612	792	8
y	102	131	108	146	612	792	8
normar	110	131	142	146	612	792	8
los	147	131	160	146	612	792	8
procesos	163	131	201	146	612	792	8
de	204	131	214	146	612	792	8
integración	217	131	266	146	612	792	8
escolar	269	131	300	146	612	792	8
en	57	144	67	159	612	792	8
la	71	144	79	159	612	792	8
escuela	83	144	115	159	612	792	8
regular,	119	144	152	159	612	792	8
del	156	144	170	159	612	792	8
alumnado	173	144	217	159	612	792	8
con	221	144	237	159	612	792	8
discapacidad.	240	144	300	159	612	792	8
Lo	57	157	69	172	612	792	8
cual	73	157	92	172	612	792	8
es	96	157	105	172	612	792	8
muy	109	157	129	172	612	792	8
significativo,	133	157	190	172	612	792	8
porque	195	157	225	172	612	792	8
ello	230	157	246	172	612	792	8
denota	250	157	280	172	612	792	8
una	284	157	300	172	612	792	8
importante	57	170	104	185	612	792	8
debilidad,	109	170	153	185	612	792	8
desde	158	170	183	185	612	792	8
el	188	170	196	185	612	792	8
punto	201	170	226	185	612	792	8
de	231	170	242	185	612	792	8
vista	247	170	267	185	612	792	8
de	272	170	283	185	612	792	8
las	288	170	300	185	612	792	8
políticas	57	183	94	198	612	792	8
públicas	97	183	134	198	612	792	8
en	137	183	147	198	612	792	8
materia	151	183	183	198	612	792	8
educativa	187	183	229	198	612	792	8
para	232	183	251	198	612	792	8
promover	257	183	300	198	612	792	8
y	57	196	62	211	612	792	8
estructurar	65	196	112	211	612	792	8
dicho	115	196	139	211	612	792	8
proceso.	142	196	179	211	612	792	8
A	71	209	79	224	612	792	8
pesar	83	209	106	224	612	792	8
de	111	209	121	224	612	792	8
lo	126	209	135	224	612	792	8
señalado	140	209	178	224	612	792	8
en	183	209	193	224	612	792	8
el	198	209	206	224	612	792	8
párrafo	211	209	243	224	612	792	8
anterior,	248	209	284	224	612	792	8
no	289	209	300	224	612	792	8
obstante,	57	222	96	237	612	792	8
se	104	222	114	237	612	792	8
debe	118	222	138	237	612	792	8
decir,	143	222	167	237	612	792	8
que	171	222	187	237	612	792	8
también	191	222	226	237	612	792	8
existen	231	222	262	237	612	792	8
algunos	266	222	300	237	612	792	8
lineamientos,	57	235	116	250	612	792	8
de	118	235	129	250	612	792	8
tipo	131	235	148	250	612	792	8
más	151	235	169	250	612	792	8
general	171	235	204	250	612	792	8
que	206	235	222	250	612	792	8
sí	225	235	232	250	612	792	8
propugnan	234	235	282	250	612	792	8
una	284	235	300	250	612	792	8
integración	57	248	106	263	612	792	8
escolar	109	248	140	263	612	792	8
para	143	248	162	263	612	792	8
el	165	248	173	263	612	792	8
alumnado	176	248	219	263	612	792	8
con	222	248	238	263	612	792	8
discapacidad.	240	248	300	263	612	792	8
Ejemplo	57	261	94	276	612	792	8
de	97	261	108	276	612	792	8
ello	111	261	128	276	612	792	8
es	131	261	140	276	612	792	8
la	144	261	151	276	612	792	8
propia	155	261	183	276	612	792	8
Constitución	186	261	243	276	612	792	8
Nacional	246	261	286	276	612	792	8
de	290	261	300	276	612	792	8
la	57	274	65	289	612	792	8
República	68	274	113	289	612	792	8
Bolivariana	115	274	168	289	612	792	8
de	171	274	181	289	612	792	8
Venezuela	184	274	228	289	612	792	8
(CNRBV)	231	274	276	289	612	792	8
[14],	279	274	300	289	612	792	8
que	57	287	73	302	612	792	8
en	75	287	86	302	612	792	8
el	88	287	96	302	612	792	8
artículo	99	287	133	302	612	792	8
81,	136	287	149	302	612	792	8
plantea:	155	287	190	302	612	792	8
Toda	73	299	93	312	612	792	8
persona	101	299	132	312	612	792	8
con	140	299	154	312	612	792	8
discapacidad	162	299	214	312	612	792	8
o	222	299	227	312	612	792	8
necesidades	235	299	283	312	612	792	8
especiales	72	310	112	323	612	792	8
tiene	121	310	140	323	612	792	8
derecho	149	310	180	323	612	792	8
al	189	310	196	323	612	792	8
ejercicio	204	310	239	323	612	792	8
pleno	247	310	269	323	612	792	8
y	278	310	283	323	612	792	8
autónomo	72	321	112	334	612	792	8
de	117	321	126	334	612	792	8
sus	132	321	145	334	612	792	8
capacidades	150	321	198	334	612	792	8
y	203	321	208	334	612	792	8
a	214	321	218	334	612	792	8
su	224	321	232	334	612	792	8
integración	238	321	283	334	612	792	8
familiar	72	332	103	345	612	792	8
y	105	332	110	345	612	792	8
comunitaria.	112	332	163	345	612	792	8
El	165	332	174	345	612	792	8
Estado	176	332	203	345	612	792	8
con	205	332	219	345	612	792	8
la	221	332	228	345	612	792	8
participación	230	332	283	345	612	792	8
solidaria	72	343	106	356	612	792	8
de	109	343	118	356	612	792	8
las	121	343	132	356	612	792	8
familias	135	343	167	356	612	792	8
y	170	343	175	356	612	792	8
la	178	343	185	356	612	792	8
sociedad,	188	343	225	356	612	792	8
le	228	343	235	356	612	792	8
garantizará	238	343	283	356	612	792	8
el	72	354	79	367	612	792	8
respeto	82	354	111	367	612	792	8
a	114	354	118	367	612	792	8
su	121	354	130	367	612	792	8
dignidad	133	354	168	367	612	792	8
humana,	171	354	205	367	612	792	8
la	208	354	216	367	612	792	8
equiparación	219	354	270	367	612	792	8
de	273	354	283	367	612	792	8
oportunidades,	72	365	131	378	612	792	8
condiciones	135	365	183	378	612	792	8
laborales	187	365	224	378	612	792	8
satisfactorias,	228	365	283	378	612	792	8
y	72	376	77	389	612	792	8
promoverá	80	376	123	389	612	792	8
la	127	376	134	389	612	792	8
formación,	137	376	181	389	612	792	8
capacitación	184	376	234	389	612	792	8
y	237	376	242	389	612	792	8
acceso	246	376	272	389	612	792	8
al	275	376	283	389	612	792	8
empleo	72	387	101	400	612	792	8
acorde	104	387	131	400	612	792	8
con	133	387	148	400	612	792	8
sus	151	387	163	400	612	792	8
condiciones,	166	387	217	400	612	792	8
de	219	387	229	400	612	792	8
conformidad	232	387	283	400	612	792	8
con	72	400	86	413	612	792	8
la	89	400	96	413	612	792	8
ley.	98	400	112	413	612	792	8
También	71	412	109	427	612	792	8
en	113	412	124	427	612	792	8
la	128	412	136	427	612	792	8
Ley	140	412	156	427	612	792	8
Orgánica	160	412	202	427	612	792	8
de	206	412	216	427	612	792	8
Educación	220	412	267	427	612	792	8
(LOE-	271	412	300	427	612	792	8
09)	57	425	71	440	612	792	8
[15]	78	425	97	440	612	792	8
-	100	425	104	440	612	792	8
aunque	107	425	139	440	612	792	8
esta	143	425	160	440	612	792	8
Ley,	163	425	182	440	612	792	8
en	186	425	196	440	612	792	8
términos	200	425	238	440	612	792	8
generales,	242	425	286	440	612	792	8
en	290	425	300	440	612	792	8
muy	57	438	76	453	612	792	8
escueta	80	438	112	453	612	792	8
en	115	438	126	453	612	792	8
esta	129	438	146	453	612	792	8
materia-	149	438	186	453	612	792	8
en	192	438	203	453	612	792	8
su	206	438	216	453	612	792	8
artículo	219	438	253	453	612	792	8
6,	256	438	264	453	612	792	8
planteó	268	438	300	453	612	792	8
de	57	451	67	466	612	792	8
manera	72	451	104	466	612	792	8
no	108	451	119	466	612	792	8
específica,	124	451	170	466	612	792	8
pero	174	451	194	466	612	792	8
clara,	198	451	223	466	612	792	8
lo	227	451	236	466	612	792	8
siguiente:	240	451	283	466	612	792	8
“la	287	451	300	466	612	792	8
educación	57	464	101	479	612	792	8
es	106	464	116	479	612	792	8
un	121	464	132	479	612	792	8
derecho	137	464	172	479	612	792	8
humano	177	464	213	479	612	792	8
y	218	464	223	479	612	792	8
un	228	464	239	479	612	792	8
deber	245	464	269	479	612	792	8
social	274	464	300	479	612	792	8
fundamental	57	477	112	492	612	792	8
concebida	115	477	159	492	612	792	8
como	162	477	187	492	612	792	8
un	190	477	201	492	612	792	8
proceso	204	477	238	492	612	792	8
de	241	477	252	492	612	792	8
formación	255	477	300	492	612	792	8
integral,	57	490	93	505	612	792	8
gratuita,	95	490	131	505	612	792	8
laica,	133	490	156	505	612	792	8
inclusiva	158	490	198	505	612	792	8
y	200	490	205	505	612	792	8
de	207	490	217	505	612	792	8
calidad”.	219	490	258	505	612	792	8
También	262	490	300	505	612	792	8
se	57	503	66	518	612	792	8
debe	69	503	90	518	612	792	8
señalar	93	503	124	518	612	792	8
que,	127	503	145	518	612	792	8
dos	151	503	167	518	612	792	8
años	169	503	190	518	612	792	8
antes	193	503	215	518	612	792	8
a	218	503	223	518	612	792	8
la	226	503	234	518	612	792	8
LOE-09,	237	503	276	518	612	792	8
en	279	503	289	518	612	792	8
el	292	503	300	518	612	792	8
año	57	516	73	531	612	792	8
2007,	75	516	100	531	612	792	8
con	103	516	119	531	612	792	8
la	124	516	132	531	612	792	8
Ley	135	516	151	531	612	792	8
para	153	516	174	531	612	792	8
Personas	177	516	218	531	612	792	8
con	220	516	236	531	612	792	8
Discapacidad	239	516	300	531	612	792	8
[16],	57	529	78	544	612	792	8
se	81	529	91	544	612	792	8
estableció	94	529	138	544	612	792	8
en	142	529	152	544	612	792	8
forma	156	529	182	544	612	792	8
precisa,	186	529	220	544	612	792	8
en	223	529	234	544	612	792	8
el	237	529	245	544	612	792	8
artículo	249	529	283	544	612	792	8
16,	286	529	300	544	612	792	8
el	57	542	65	557	612	792	8
problema	68	542	109	557	612	792	8
del	112	542	126	557	612	792	8
derecho	129	542	163	557	612	792	8
a	166	542	171	557	612	792	8
la	174	542	182	557	612	792	8
educación	185	542	230	557	612	792	8
de	233	542	243	557	612	792	8
las	246	542	259	557	612	792	8
personas	262	542	300	557	612	792	8
con	57	555	73	570	612	792	8
alguna	75	555	105	570	612	792	8
discapacidad:	107	555	167	570	612	792	8
Toda	70	567	90	580	612	792	8
persona	96	567	128	580	612	792	8
con	134	567	149	580	612	792	8
discapacidad	156	567	207	580	612	792	8
tiene	214	567	234	580	612	792	8
derecho	241	567	272	580	612	792	8
a	279	567	284	580	612	792	8
asistir	71	578	95	591	612	792	8
a	101	578	105	591	612	792	8
una	111	578	125	591	612	792	8
institución	131	578	174	591	612	792	8
o	180	578	185	591	612	792	8
centro	191	578	216	591	612	792	8
educativo	222	578	261	591	612	792	8
para	266	578	284	591	612	792	8
obtener	71	589	101	602	612	792	8
educación,	107	589	150	602	612	792	8
formación	155	589	196	602	612	792	8
o	202	589	207	602	612	792	8
capacitación.	213	589	266	602	612	792	8
No	271	589	284	602	612	792	8
deben	71	600	95	613	612	792	8
exponerse	103	600	143	613	612	792	8
razones	151	600	182	613	612	792	8
de	190	600	199	613	612	792	8
discapacidad	207	600	259	613	612	792	8
para	266	600	284	613	612	792	8
impedir	71	611	102	624	612	792	8
el	105	611	113	624	612	792	8
ingreso	116	611	146	624	612	792	8
a	150	611	154	624	612	792	8
institutos	158	611	194	624	612	792	8
de	198	611	207	624	612	792	8
educación	211	611	252	624	612	792	8
regular	255	611	284	624	612	792	8
[subrayado	71	622	116	635	612	792	8
nuestro]	123	622	156	635	612	792	8
básica,	162	622	190	635	612	792	8
media,	197	622	223	635	612	792	8
diversificada,	230	622	284	635	612	792	8
técnica	71	633	99	646	612	792	8
o	106	633	111	646	612	792	8
superior,	119	633	154	646	612	792	8
formación	161	633	202	646	612	792	8
profesional	209	633	254	646	612	792	8
o	262	633	267	646	612	792	8
en	274	633	284	646	612	792	8
disciplinas	71	644	113	657	612	792	8
o	117	644	122	657	612	792	8
técnicas	126	644	158	657	612	792	8
que	162	644	176	657	612	792	8
capaciten	180	644	218	657	612	792	8
para	222	644	239	657	612	792	8
el	242	644	250	657	612	792	8
trabajo.	253	644	284	657	612	792	8
No	71	655	83	668	612	792	8
deben	85	655	109	668	612	792	8
exponerse	111	655	151	668	612	792	8
razones	154	655	184	668	612	792	8
de	186	655	196	668	612	792	8
edad	198	655	217	668	612	792	8
para	219	655	236	668	612	792	8
el	238	655	245	668	612	792	8
ingreso	247	655	277	668	612	792	8
o	279	655	284	668	612	792	8
permanencia	71	666	122	679	612	792	8
de	124	666	133	679	612	792	8
personas	136	666	171	679	612	792	8
con	173	666	187	679	612	792	8
discapacidad	189	666	241	679	612	792	8
en	243	666	253	679	612	792	8
centros	255	666	284	679	612	792	8
o	71	679	76	692	612	792	8
instituciones	78	679	129	692	612	792	8
educativas	131	679	173	692	612	792	8
de	176	679	185	692	612	792	8
cualquier	188	679	225	692	612	792	8
nivel	228	679	248	692	612	792	8
o	250	679	255	692	612	792	8
tipo.	258	679	276	692	612	792	8
Como	71	691	98	706	612	792	8
se	101	691	111	706	612	792	8
puede	114	691	141	706	612	792	8
observar,	144	691	184	706	612	792	8
en	188	691	198	706	612	792	8
nuestro	202	691	235	706	612	792	8
país	238	691	256	706	612	792	8
existe	260	691	285	706	612	792	8
un	289	691	300	706	612	792	8
cierto	57	704	82	719	612	792	8
basamento	85	704	132	719	612	792	8
legal	134	704	156	719	612	792	8
para	159	704	178	719	612	792	8
la	180	704	188	719	612	792	8
integración	191	704	241	719	612	792	8
en	244	704	254	719	612	792	8
la	257	704	265	719	612	792	8
escuela	268	704	300	719	612	792	8
regular	57	717	88	732	612	792	8
del	92	717	106	732	612	792	8
alumnado	110	717	154	732	612	792	8
con	158	717	174	732	612	792	8
discapacidad,	179	717	239	732	612	792	8
pero	243	717	263	732	612	792	8
éste	267	717	284	732	612	792	8
no	289	717	300	732	612	792	8
ISSN	65	757	81	767	612	792	8
1316-4821	83	757	117	767	612	792	8
es	312	53	321	68	612	792	8
muy	324	53	344	68	612	792	8
abundante,	347	53	395	68	612	792	8
ni	398	53	407	68	612	792	8
muy	410	53	429	68	612	792	8
específico,	432	53	479	68	612	792	8
mucho	482	53	512	68	612	792	8
más	515	53	533	68	612	792	8
si	536	53	544	68	612	792	8
lo	547	53	555	68	612	792	8
comparamos	312	66	368	81	612	792	8
con	372	66	388	81	612	792	8
otros	391	66	413	81	612	792	8
países.	417	66	447	81	612	792	8
Ello	450	66	469	81	612	792	8
a	472	66	477	81	612	792	8
pesar	481	66	504	81	612	792	8
del	508	66	521	81	612	792	8
avance	525	66	555	81	612	792	8
legislativo	312	79	358	94	612	792	8
en	364	79	375	94	612	792	8
los	378	79	391	94	612	792	8
últimos	394	79	427	94	612	792	8
20	430	79	441	94	612	792	8
años,	444	79	467	94	612	792	8
como	470	79	495	94	612	792	8
se	498	79	507	94	612	792	8
aprecia	510	79	542	94	612	792	8
en	545	79	555	94	612	792	8
la	312	92	320	107	612	792	8
figura	323	92	348	107	612	792	8
1.	351	92	359	107	612	792	8
6.2	312	117	327	133	612	792	8
Estructura	330	117	386	133	612	792	8
institucional	389	117	452	133	612	792	8
y	455	117	461	133	612	792	8
el	464	117	473	133	612	792	8
predominio	476	117	535	133	612	792	8
de	538	117	550	133	612	792	8
la	312	130	321	146	612	792	8
educación	324	130	376	146	612	792	8
dual	379	130	401	146	612	792	8
La	326	157	338	172	612	792	8
Educación	346	157	393	172	612	792	8
Especial	401	157	438	172	612	792	8
constituye	447	157	492	172	612	792	8
una	500	157	516	172	612	792	8
de	524	157	535	172	612	792	8
las	543	157	555	172	612	792	8
modalidades	312	170	368	185	612	792	8
del	370	170	383	185	612	792	8
sistema	385	170	418	185	612	792	8
educativo	421	170	463	185	612	792	8
venezolano,	466	170	519	185	612	792	8
a	521	170	526	185	612	792	8
objeto	528	170	555	185	612	792	8
de	312	183	322	198	612	792	8
atender	325	183	357	198	612	792	8
las	365	183	377	198	612	792	8
necesidades	380	183	432	198	612	792	8
y	435	183	440	198	612	792	8
particularidades	443	183	513	198	612	792	8
de	515	183	526	198	612	792	8
niños/	528	183	555	198	612	792	8
as	312	196	321	211	612	792	8
y	324	196	330	211	612	792	8
jóvenes	333	196	366	211	612	792	8
con	369	196	385	211	612	792	8
discapacidad,	388	196	448	211	612	792	8
por	451	196	465	211	612	792	8
lo	468	196	477	211	612	792	8
cual	480	196	498	211	612	792	8
el	501	196	509	211	612	792	8
Estado	512	196	542	211	612	792	8
ha	545	196	555	211	612	792	8
venido	312	209	342	224	612	792	8
creando	345	209	380	224	612	792	8
y	383	209	388	224	612	792	8
ampliando	391	209	438	224	612	792	8
estas	444	209	465	224	612	792	8
unidades	468	209	507	224	612	792	8
operativas	510	209	555	224	612	792	8
a	312	222	317	237	612	792	8
nivel	322	222	344	237	612	792	8
nacional.	350	222	390	237	612	792	8
Incluidos	401	222	442	237	612	792	8
los	447	222	460	237	612	792	8
diversos	466	222	502	237	612	792	8
centros	508	222	539	237	612	792	8
de	545	222	555	237	612	792	8
atención,	312	235	352	250	612	792	8
tanto	356	235	378	250	612	792	8
planteles	382	235	422	250	612	792	8
como	426	235	450	250	612	792	8
institutos	454	235	495	250	612	792	8
de	499	235	509	250	612	792	8
servicios,	513	235	555	250	612	792	8
como	312	248	336	263	612	792	8
parte	341	248	363	263	612	792	8
de	368	248	378	263	612	792	8
la	383	248	391	263	612	792	8
estructura	396	248	439	263	612	792	8
institucional	444	248	499	263	612	792	8
adscritos	503	248	543	263	612	792	8
al	547	248	555	263	612	792	8
Ministerio	312	261	358	276	612	792	8
del	362	261	376	276	612	792	8
Poder	380	261	406	276	612	792	8
Popular	411	261	445	276	612	792	8
para	450	261	469	276	612	792	8
la	473	261	481	276	612	792	8
Educación,	486	261	535	276	612	792	8
con	539	261	555	276	612	792	8
incidencia	312	274	357	289	612	792	8
en	362	274	372	289	612	792	8
la	377	274	385	289	612	792	8
dinámica	390	274	431	289	612	792	8
de	435	274	446	289	612	792	8
avance	451	274	481	289	612	792	8
o	486	274	492	289	612	792	8
retroceso	497	274	537	289	612	792	8
del	542	274	555	289	612	792	8
proceso	312	287	346	302	612	792	8
de	353	287	364	302	612	792	8
integración	371	287	420	302	612	792	8
escolar.	427	287	460	302	612	792	8
Porque	467	287	499	302	612	792	8
en	506	287	516	302	612	792	8
nuestro	523	287	555	302	612	792	8
país	312	300	330	315	612	792	8
todavía	336	300	368	315	612	792	8
predomina	374	300	421	315	612	792	8
una	427	300	443	315	612	792	8
atención	449	300	486	315	612	792	8
del	492	300	506	315	612	792	8
alumnado	512	300	555	315	612	792	8
con	312	313	328	328	612	792	8
discapacidad,	332	313	392	328	612	792	8
principalmente	396	313	462	328	612	792	8
desde	466	313	491	328	612	792	8
los	495	313	508	328	612	792	8
diferentes	512	313	555	328	612	792	8
centros	312	326	344	341	612	792	8
e	347	326	352	341	612	792	8
instituciones	356	326	412	341	612	792	8
de	415	326	426	341	612	792	8
la	429	326	437	341	612	792	8
modalidad	441	326	487	341	612	792	8
de	491	326	502	341	612	792	8
Educación	509	326	555	341	612	792	8
Especial,	312	339	352	354	612	792	8
a	357	339	362	354	612	792	8
pesar	367	339	390	354	612	792	8
de	395	339	405	354	612	792	8
que	410	339	426	354	612	792	8
también	430	339	466	354	612	792	8
se	471	339	480	354	612	792	8
tienen	485	339	511	354	612	792	8
casos	516	339	540	354	612	792	8
en	545	339	555	354	612	792	8
condiciones	312	352	365	367	612	792	8
de	370	352	380	367	612	792	8
discapacidades	391	352	457	367	612	792	8
leves,	463	352	488	367	612	792	8
integrados	494	352	539	367	612	792	8
en	545	352	555	367	612	792	8
algunas	312	365	346	380	612	792	8
escuelas	348	365	385	380	612	792	8
regulares.	388	365	431	380	612	792	8
Los	326	378	343	393	612	792	8
modelos	345	378	382	393	612	792	8
o	384	378	389	393	612	792	8
paradigmas	391	378	442	393	612	792	8
de	444	378	454	393	612	792	8
atención	456	378	493	393	612	792	8
por	495	378	509	393	612	792	8
parte	511	378	533	393	612	792	8
de	535	378	546	393	612	792	8
la	547	378	555	393	612	792	8
institucionalidad	312	391	385	406	612	792	8
de	389	391	399	406	612	792	8
Educación	403	391	450	406	612	792	8
Especial	453	391	490	406	612	792	8
están	494	391	517	406	612	792	8
basados	520	391	555	406	612	792	8
en	312	404	322	419	612	792	8
un	326	404	337	419	612	792	8
emblemático	341	404	398	419	612	792	8
documento	402	404	451	419	612	792	8
que	454	404	470	419	612	792	8
data	474	404	492	419	612	792	8
del	496	404	510	419	612	792	8
año	514	404	529	419	612	792	8
1997	533	404	555	419	612	792	8
denominado:	312	417	369	432	612	792	8
Reorientación	373	417	436	432	612	792	8
de	440	417	450	432	612	792	8
la	454	417	463	432	612	792	8
conceptualización	466	417	546	432	612	792	8
y	550	417	555	432	612	792	8
política	312	430	346	445	612	792	8
de	350	430	360	445	612	792	8
la	364	430	372	445	612	792	8
atención	376	430	414	445	612	792	8
educativa	418	430	461	445	612	792	8
de	465	430	475	445	612	792	8
las	479	430	492	445	612	792	8
personas	496	430	536	445	612	792	8
con	539	430	555	445	612	792	8
necesidades	312	443	365	458	612	792	8
especiales,	370	443	418	458	612	792	8
en	423	443	433	458	612	792	8
las	438	443	451	458	612	792	8
áreas	456	443	480	458	612	792	8
de:	485	443	499	458	612	792	8
deficiencias	503	443	555	458	612	792	8
auditivas,	312	456	355	471	612	792	8
retardo	366	456	399	471	612	792	8
mental,	410	456	443	471	612	792	8
deficiencias	454	456	506	471	612	792	8
visuales,	517	456	555	471	612	792	8
dificultades	312	469	363	484	612	792	8
de	366	469	376	484	612	792	8
aprendizaje,	379	469	433	484	612	792	8
talento	437	469	467	484	612	792	8
y	470	469	475	484	612	792	8
de	478	469	488	484	612	792	8
los	492	469	504	484	612	792	8
programas	507	469	555	484	612	792	8
de	312	482	322	497	612	792	8
prevención	325	482	374	497	612	792	8
y	376	482	381	497	612	792	8
atención	384	482	422	497	612	792	8
integral	425	482	460	497	612	792	8
temprana,	462	482	507	497	612	792	8
educación	510	482	555	497	612	792	8
y	312	495	317	510	612	792	8
trabajo,	322	495	357	510	612	792	8
lenguaje	362	495	400	510	612	792	8
e	405	495	410	510	612	792	8
integración	415	495	466	510	612	792	8
social.	471	495	500	510	612	792	8
A	504	495	512	510	612	792	8
pesar	517	495	540	510	612	792	8
de	545	495	555	510	612	792	8
algunas	312	508	346	523	612	792	8
modificaciones	348	508	414	523	612	792	8
y	417	508	422	523	612	792	8
actualizaciones,	424	508	494	523	612	792	8
el	496	508	504	523	612	792	8
documento	506	508	555	523	612	792	8
tiene	312	521	333	536	612	792	8
hoy	338	521	354	536	612	792	8
en	357	521	367	536	612	792	8
día	369	521	383	536	612	792	8
vigencia	385	521	422	536	612	792	8
en	425	521	435	536	612	792	8
la	437	521	445	536	612	792	8
gestión	448	521	479	536	612	792	8
y	482	521	487	536	612	792	8
concepción	489	521	540	536	612	792	8
del	542	521	555	536	612	792	8
trabajo	312	534	343	549	612	792	8
para	346	534	365	549	612	792	8
cada	368	534	388	549	612	792	8
una	392	534	408	549	612	792	8
de	411	534	422	549	612	792	8
las	425	534	437	549	612	792	8
estructuras	441	534	488	549	612	792	8
institucionales	492	534	555	549	612	792	8
de	312	547	322	562	612	792	8
la	325	547	333	562	612	792	8
modalidad.	336	547	385	562	612	792	8
Como	326	560	353	575	612	792	8
muestra	357	560	392	575	612	792	8
de	396	560	406	575	612	792	8
la	410	560	418	575	612	792	8
preeminencia	422	560	481	575	612	792	8
de	485	560	495	575	612	792	8
la	499	560	507	575	612	792	8
educación	511	560	555	575	612	792	8
dual	312	573	331	588	612	792	8
en	335	573	346	588	612	792	8
Venezuela	350	573	395	588	612	792	8
(fortalecimiento	399	573	470	588	612	792	8
de	474	573	485	588	612	792	8
la	489	573	497	588	612	792	8
coexistencia	501	573	555	588	612	792	8
paralela	312	586	347	601	612	792	8
de	356	586	366	601	612	792	8
las	375	586	387	601	612	792	8
escuelas	396	586	433	601	612	792	8
especiales	442	586	486	601	612	792	8
y	504	586	510	601	612	792	8
escuelas	519	586	555	601	612	792	8
regulares),	312	599	359	614	612	792	8
según	363	599	389	614	612	792	8
información	391	599	444	614	612	792	8
oficial,	447	599	477	614	612	792	8
en	479	599	489	614	612	792	8
el	491	599	499	614	612	792	8
año	501	599	517	614	612	792	8
2002,	519	599	544	614	612	792	8
se	546	599	555	614	612	792	8
incorporaron	312	612	369	627	612	792	8
a	371	612	376	627	612	792	8
nivel	377	612	399	627	612	792	8
nacional,	401	612	441	627	612	792	8
57	443	612	454	627	612	792	8
planteles	456	612	495	627	612	792	8
de	497	612	507	627	612	792	8
Educación	509	612	555	627	612	792	8
Especial	312	625	349	640	612	792	8
al	352	625	360	640	612	792	8
Proyecto	362	625	401	640	612	792	8
de	404	625	414	640	612	792	8
Escuelas	417	625	455	640	612	792	8
Bolivarianas	458	625	513	640	612	792	8
[17]	516	625	534	640	612	792	8
y	537	625	542	640	612	792	8
en	545	625	555	640	612	792	8
los	312	638	325	653	612	792	8
años	327	638	347	653	612	792	8
siguientes,	350	638	396	653	612	792	8
en	399	638	409	653	612	792	8
correspondencia	411	638	484	653	612	792	8
con	486	638	502	653	612	792	8
una	504	638	520	653	612	792	8
política	522	638	555	653	612	792	8
gubernamental	312	651	377	666	612	792	8
basada	382	651	412	666	612	792	8
en	416	651	426	666	612	792	8
la	431	651	439	666	612	792	8
inclusión	443	651	484	666	612	792	8
de	488	651	498	666	612	792	8
los	503	651	515	666	612	792	8
sectores	520	651	555	666	612	792	8
sociales	312	664	347	679	612	792	8
más	350	664	368	679	612	792	8
vulnerables,	371	664	425	679	612	792	8
entre	428	664	450	679	612	792	8
estos,	454	664	478	679	612	792	8
las	482	664	494	679	612	792	8
personas	498	664	536	679	612	792	8
con	539	664	555	679	612	792	8
discapacidad,	312	677	372	692	612	792	8
se	378	677	387	692	612	792	8
profundizó	393	677	441	692	612	792	8
una	448	677	463	692	612	792	8
política	470	677	503	692	612	792	8
de	509	677	519	692	612	792	8
Estado	525	677	555	692	612	792	8
orientada	312	690	353	705	612	792	8
a	358	690	362	705	612	792	8
la	367	690	375	705	612	792	8
creación	380	690	417	705	612	792	8
de	421	690	432	705	612	792	8
nuevos	436	690	468	705	612	792	8
centros	472	690	504	705	612	792	8
y	509	690	514	705	612	792	8
escuelas	519	690	555	705	612	792	8
de	312	703	322	718	612	792	8
Educación	327	703	374	718	612	792	8
Especial	379	703	416	718	612	792	8
en	421	703	432	718	612	792	8
todo	437	703	456	718	612	792	8
el	462	703	469	718	612	792	8
país.	475	703	495	718	612	792	8
Por	500	703	515	718	612	792	8
lo	521	703	529	718	612	792	8
cual,	534	703	555	718	612	792	8
reiteramos	312	716	358	731	612	792	8
que	361	716	377	731	612	792	8
la	380	716	388	731	612	792	8
opción	390	716	420	731	612	792	8
de	423	716	433	731	612	792	8
la	436	716	444	731	612	792	8
modalidad	447	716	493	731	612	792	8
de	496	716	506	731	612	792	8
Educación	509	716	555	731	612	792	8
UNIVERSIDAD,	270	759	324	768	612	792	8
CIENCIA	327	759	357	768	612	792	8
y	360	759	365	768	612	792	8
TECNOLOGÍA	368	759	415	768	612	792	8
Vol.	418	757	430	768	612	792	8
20,	432	757	442	768	612	792	8
Nº	443	757	452	768	612	792	8
80	453	757	461	768	612	792	8
Septiembre	463	757	497	768	612	792	8
2016	499	757	514	768	612	792	8
(pp.	516	757	528	768	612	792	8
94-105)	530	757	555	768	612	792	8
101	569	741	594	761	612	792	8
Viloria	388	22	411	33	612	792	9
M.	413	22	422	33	612	792	9
El	424	22	430	33	612	792	9
derecho	432	22	456	33	612	792	9
social	458	22	475	33	612	792	9
fundamental	477	22	517	33	612	792	9
de	519	22	526	33	612	792	9
la	528	22	534	33	612	792	9
educación.	536	22	569	33	612	792	9
Especial,	57	53	97	68	612	792	9
ha	101	53	111	68	612	792	9
representado	116	53	172	68	612	792	9
el	176	53	184	68	612	792	9
principal	189	53	228	68	612	792	9
mecanismo	232	53	282	68	612	792	9
del	287	53	300	68	612	792	9
Estado	57	66	87	81	612	792	9
venezolano,	93	66	145	81	612	792	9
para	151	66	170	81	612	792	9
garantizar	176	66	220	81	612	792	9
el	226	66	234	81	612	792	9
derecho	240	66	275	81	612	792	9
a	281	66	286	81	612	792	9
la	292	66	300	81	612	792	9
educación	57	79	101	94	612	792	9
de	105	79	115	94	612	792	9
los	118	79	131	94	612	792	9
escolares	135	79	175	94	612	792	9
con	178	79	194	94	612	792	9
necesidades	198	79	250	94	612	792	9
educativas	254	79	300	94	612	792	9
especiales	57	92	101	107	612	792	9
asociados	104	92	147	107	612	792	9
a	150	92	154	107	612	792	9
una	157	92	173	107	612	792	9
discapacidad.	176	92	235	107	612	792	9
Sin	71	105	86	120	612	792	9
negar,	87	105	114	120	612	792	9
como	116	105	140	120	612	792	9
ya	142	105	152	120	612	792	9
hemos	154	105	183	120	612	792	9
hecho	184	105	211	120	612	792	9
mención	212	105	250	120	612	792	9
en	252	105	262	120	612	792	9
párrafos	264	105	300	120	612	792	9
anteriores,	57	118	103	133	612	792	9
algunos	114	118	148	133	612	792	9
esfuerzos	154	118	195	133	612	792	9
gubernamentales	201	118	275	133	612	792	9
para	281	118	300	133	612	792	9
fortalecer	57	131	99	146	612	792	9
las	103	131	115	146	612	792	9
escuelas	119	131	156	146	612	792	9
regulares	160	131	201	146	612	792	9
en	205	131	215	146	612	792	9
la	220	131	227	146	612	792	9
atención	232	131	269	146	612	792	9
de	273	131	284	146	612	792	9
las	288	131	300	146	612	792	9
dificultades	57	144	107	159	612	792	9
de	111	144	121	159	612	792	9
aprendizaje	125	144	175	159	612	792	9
en	179	144	189	159	612	792	9
general	193	144	225	159	612	792	9
y	229	144	234	159	612	792	9
en	237	144	248	159	612	792	9
la	251	144	259	159	612	792	9
atención	263	144	300	159	612	792	9
específica	57	157	100	172	612	792	9
de	105	157	116	172	612	792	9
casos	121	157	145	172	612	792	9
con	150	157	166	172	612	792	9
discapacidad.	171	157	231	172	612	792	9
Por	241	157	257	172	612	792	9
ejemplo,	262	157	300	172	612	792	9
Meza	57	170	81	185	612	792	9
refiere	84	170	112	185	612	792	9
que	116	170	132	185	612	792	9
[18],	135	170	156	185	612	792	9
desde	159	170	184	185	612	792	9
el	187	170	195	185	612	792	9
año	199	170	214	185	612	792	9
2003	218	170	240	185	612	792	9
el	243	170	251	185	612	792	9
Ministerio	254	170	300	185	612	792	9
del	57	183	70	198	612	792	9
Poder	76	183	101	198	612	792	9
Popular	107	183	141	198	612	792	9
para	146	183	165	198	612	792	9
la	171	183	179	198	612	792	9
Educación	184	183	230	198	612	792	9
ha	236	183	246	198	612	792	9
promovido	252	183	300	198	612	792	9
la	57	196	65	211	612	792	9
integración	71	196	120	211	612	792	9
de	126	196	136	211	612	792	9
las	142	196	155	211	612	792	9
personas	161	196	199	211	612	792	9
con	205	196	221	211	612	792	9
discapacidad	227	196	284	211	612	792	9
en	290	196	300	211	612	792	9
las	57	209	69	224	612	792	9
escuelas	74	209	111	224	612	792	9
regulares,	117	209	160	224	612	792	9
a	165	209	170	224	612	792	9
través	175	209	202	224	612	792	9
del	207	209	221	224	612	792	9
incremento	232	209	281	224	612	792	9
del	287	209	300	224	612	792	9
número	57	222	90	237	612	792	9
de	94	222	104	237	612	792	9
las	108	222	120	237	612	792	9
“aulas	124	222	154	237	612	792	9
integradas”	158	222	211	237	612	792	9
en	215	222	225	237	612	792	9
estas	229	222	250	237	612	792	9
escuelas	254	222	291	237	612	792	9
y	295	222	300	237	612	792	9
la	57	235	65	250	612	792	9
contratación	68	235	122	250	612	792	9
de	126	235	136	250	612	792	9
un	139	235	150	250	612	792	9
significativo	153	235	208	250	612	792	9
número	211	235	245	250	612	792	9
de	248	235	258	250	612	792	9
docentes	262	235	300	250	612	792	9
especialistas	57	248	112	263	612	792	9
a	114	248	119	263	612	792	9
nivel	121	248	143	263	612	792	9
nacional.	146	248	186	263	612	792	9
Pero,	188	248	211	263	612	792	9
también	213	248	249	263	612	792	9
tendríamos	251	248	300	263	612	792	9
que	57	261	73	276	612	792	9
decir,	77	261	101	276	612	792	9
que	105	261	121	276	612	792	9
los	130	261	143	276	612	792	9
hallazgos	147	261	189	276	612	792	9
del	193	261	206	276	612	792	9
estudio	211	261	243	276	612	792	9
señalan	247	261	280	276	612	792	9
que	284	261	300	276	612	792	9
no	57	274	68	289	612	792	9
se	73	274	83	289	612	792	9
observa	88	274	123	289	612	792	9
una	128	274	144	289	612	792	9
contundente	150	274	204	289	612	792	9
política	210	274	243	289	612	792	9
pública	248	274	281	289	612	792	9
del	287	274	300	289	612	792	9
Estado	57	287	87	302	612	792	9
de	93	287	103	302	612	792	9
carácter	110	287	144	302	612	792	9
integral,	151	287	187	302	612	792	9
nacional,	193	287	233	302	612	792	9
sistemática	239	287	288	302	612	792	9
y	295	287	300	302	612	792	9
suficientemente	57	300	126	315	612	792	9
organizada,	129	300	180	315	612	792	9
para	184	300	203	315	612	792	9
instaurar	207	300	245	315	612	792	9
y	249	300	254	315	612	792	9
fortalecer	258	300	300	315	612	792	9
una	57	313	73	328	612	792	9
escuela	80	313	113	328	612	792	9
inclusiva	121	313	160	328	612	792	9
e	168	313	173	328	612	792	9
integradora	181	313	231	328	612	792	9
en	239	313	249	328	612	792	9
todas	257	313	280	328	612	792	9
las	288	313	300	328	612	792	9
instituciones	57	326	112	341	612	792	9
escolares	116	326	157	341	612	792	9
regulares	161	326	201	341	612	792	9
del	205	326	218	341	612	792	9
país,	222	326	243	341	612	792	9
que	247	326	262	341	612	792	9
permita	266	326	300	341	612	792	9
acoger	57	339	86	354	612	792	9
y	90	339	95	354	612	792	9
atender	99	339	131	354	612	792	9
debidamente	134	339	191	354	612	792	9
a	194	339	199	354	612	792	9
todo	203	339	222	354	612	792	9
el	226	339	234	354	612	792	9
alumnado	237	339	281	354	612	792	9
con	284	339	300	354	612	792	9
discapacidad.	57	352	116	367	612	792	9
De	71	365	84	380	612	792	9
allí	88	365	103	380	612	792	9
nuestra	107	365	139	380	612	792	9
afirmación	144	365	191	380	612	792	9
de	196	365	206	380	612	792	9
que,	211	365	229	380	612	792	9
mientras	234	365	272	380	612	792	9
en	277	365	287	380	612	792	9
el	292	365	300	380	612	792	9
resto	57	378	78	393	612	792	9
de	82	378	93	393	612	792	9
buena	97	378	123	393	612	792	9
parte	127	378	149	393	612	792	9
del	154	378	167	393	612	792	9
mundo,	171	378	205	393	612	792	9
desde	209	378	234	393	612	792	9
hace	238	378	258	393	612	792	9
décadas,	262	378	300	393	612	792	9
se	57	391	66	406	612	792	9
estaban	72	391	105	406	612	792	9
cambiando	112	391	160	406	612	792	9
teorías,	167	391	199	406	612	792	9
prácticas	205	391	244	406	612	792	9
y	251	391	256	406	612	792	9
modelos	263	391	300	406	612	792	9
pedagógicos	57	404	112	419	612	792	9
sobre	118	404	142	419	612	792	9
cómo	149	404	173	419	612	792	9
atender	180	404	213	419	612	792	9
al	219	404	227	419	612	792	9
alumnado	234	404	277	419	612	792	9
con	284	404	300	419	612	792	9
discapacidad,	57	417	116	432	612	792	9
en	120	417	131	432	612	792	9
Venezuela	135	417	180	432	612	792	9
nos	184	417	199	432	612	792	9
hemos	203	417	232	432	612	792	9
quedado	236	417	273	432	612	792	9
en	278	417	288	432	612	792	9
el	292	417	300	432	612	792	9
modelo	57	430	90	445	612	792	9
tradicional	93	430	140	445	612	792	9
homogeneizador.	144	430	219	445	612	792	9
Mientras	222	430	261	445	612	792	9
en	265	430	275	445	612	792	9
otras	279	430	300	445	612	792	9
partes	57	443	83	458	612	792	9
del	88	443	101	458	612	792	9
mundo	106	443	137	458	612	792	9
se	142	443	151	458	612	792	9
ha	156	443	166	458	612	792	9
estado	171	443	199	458	612	792	9
avanzando	204	443	251	458	612	792	9
hacia	256	443	279	458	612	792	9
una	284	443	300	458	612	792	9
escuela	57	456	89	471	612	792	9
integradora,	93	456	145	471	612	792	9
aquí	149	456	168	471	612	792	9
se	171	456	181	471	612	792	9
construían	184	456	230	471	612	792	9
nuevos	234	456	265	471	612	792	9
centros	268	456	300	471	612	792	9
de	57	469	67	484	612	792	9
la	72	469	80	484	612	792	9
modalidad	84	469	131	484	612	792	9
de	135	469	146	484	612	792	9
Educación	150	469	197	484	612	792	9
Especial,	202	469	242	484	612	792	9
apuntalando	246	469	300	484	612	792	9
una	57	482	73	497	612	792	9
educación	78	482	122	497	612	792	9
dual	127	482	146	497	612	792	9
y	161	482	167	497	612	792	9
una	172	482	188	497	612	792	9
atención	193	482	230	497	612	792	9
diferenciada	235	482	289	497	612	792	9
y	295	482	300	497	612	792	9
segregadora	57	495	110	510	612	792	9
para	115	495	134	510	612	792	9
estos	137	495	159	510	612	792	9
escolares.	162	495	205	510	612	792	9
Las	71	508	87	523	612	792	9
consecuencias	92	508	155	523	612	792	9
de	160	508	170	523	612	792	9
este	175	508	192	523	612	792	9
modelo,	197	508	233	523	612	792	9
son	238	508	253	523	612	792	9
evidentes	258	508	300	523	612	792	9
y	57	521	62	536	612	792	9
preocupantes,	67	521	128	536	612	792	9
ya	132	521	143	536	612	792	9
que	147	521	163	536	612	792	9
por	173	521	187	536	612	792	9
muchos	192	521	226	536	612	792	9
esfuerzos	231	521	272	536	612	792	9
en	277	521	287	536	612	792	9
la	292	521	300	536	612	792	9
creación	57	534	94	549	612	792	9
de	100	534	110	549	612	792	9
centros	116	534	148	549	612	792	9
específicos	154	534	202	549	612	792	9
para	208	534	227	549	612	792	9
la	233	534	241	549	612	792	9
atención	246	534	284	549	612	792	9
de	290	534	300	549	612	792	9
los	57	547	70	562	612	792	9
escolares	76	547	116	562	612	792	9
con	122	547	138	562	612	792	9
discapacidad,	144	547	203	562	612	792	9
ciertamente	209	547	261	562	612	792	9
de	267	547	277	562	612	792	9
tipo	283	547	300	562	612	792	9
especializada,	57	560	118	575	612	792	9
pero	120	560	140	575	612	792	9
no	142	560	153	575	612	792	9
integradora	155	560	205	575	612	792	9
y	207	560	213	575	612	792	9
muy	215	560	235	575	612	792	9
limitada	237	560	273	575	612	792	9
desde	275	560	300	575	612	792	9
el	57	573	65	588	612	792	9
punto	68	573	93	588	612	792	9
de	97	573	107	588	612	792	9
vista	110	573	131	588	612	792	9
de	135	573	145	588	612	792	9
su	149	573	158	588	612	792	9
cobertura,	162	573	206	588	612	792	9
es	210	573	219	588	612	792	9
muy	222	573	242	588	612	792	9
difícil	245	573	271	588	612	792	9
poder	275	573	300	588	612	792	9
cubrir	57	586	83	601	612	792	9
con	88	586	103	601	612	792	9
toda	108	586	127	601	612	792	9
la	132	586	140	601	612	792	9
demanda	144	586	184	601	612	792	9
de	188	586	199	601	612	792	9
familias	203	586	239	601	612	792	9
en	243	586	254	601	612	792	9
búsqueda	258	586	300	601	612	792	9
de	57	599	67	614	612	792	9
instituciones	72	599	128	614	612	792	9
y	132	599	138	614	612	792	9
servicios	143	599	182	614	612	792	9
para	192	599	211	614	612	792	9
la	216	599	224	614	612	792	9
atención	228	599	266	614	612	792	9
de	271	599	281	614	612	792	9
sus	286	599	300	614	612	792	9
hijos.	57	612	81	627	612	792	9
Los	86	612	102	627	612	792	9
datos	107	612	130	627	612	792	9
obtenidos	135	612	178	627	612	792	9
en	183	612	193	627	612	792	9
el	198	612	206	627	612	792	9
Estudio	211	612	244	627	612	792	9
Psicosocial	249	612	300	627	612	792	9
Pedagógico	57	625	109	640	612	792	9
y	116	625	121	640	612	792	9
Clínico	128	625	160	640	612	792	9
Genético	167	625	206	640	612	792	9
para	213	625	232	640	612	792	9
personas	239	625	277	640	612	792	9
con	284	625	300	640	612	792	9
discapacidad,	57	638	116	653	612	792	9
realizado	127	638	168	653	612	792	9
en	173	638	184	653	612	792	9
el	189	638	197	653	612	792	9
año	203	638	219	653	612	792	9
2007,	224	638	249	653	612	792	9
representa	255	638	300	653	612	792	9
una	57	651	73	666	612	792	9
buena	79	651	105	666	612	792	9
evidencia	112	651	154	666	612	792	9
sobre	160	651	184	666	612	792	9
esta	191	651	208	666	612	792	9
problemática.	214	651	275	666	612	792	9
Esta	281	651	300	666	612	792	9
investigación	57	664	115	679	612	792	9
fue	119	664	134	679	612	792	9
planteada	138	664	180	679	612	792	9
en	184	664	194	679	612	792	9
el	198	664	206	679	612	792	9
marco	211	664	238	679	612	792	9
de	242	664	253	679	612	792	9
la	257	664	265	679	612	792	9
Misión	269	664	300	679	612	792	9
José	57	677	76	692	612	792	9
Gregorio	80	677	120	692	612	792	9
Hernández	125	677	172	692	612	792	9
y	177	677	183	692	612	792	9
reveló	187	677	215	692	612	792	9
lo	220	677	228	692	612	792	9
inaccesible	233	677	282	692	612	792	9
del	287	677	300	692	612	792	9
derecho	57	690	92	705	612	792	9
al	95	690	103	705	612	792	9
estudio	107	690	139	705	612	792	9
en	143	690	153	705	612	792	9
Venezuela,	156	690	204	705	612	792	9
para	208	690	227	705	612	792	9
un	231	690	242	705	612	792	9
significativo	246	690	300	705	612	792	9
número	57	703	90	718	612	792	9
de	92	703	103	718	612	792	9
personas	105	703	143	718	612	792	9
con	145	703	161	718	612	792	9
discapacidad.	163	703	223	718	612	792	9
Se	225	703	236	718	612	792	9
habló	238	703	262	718	612	792	9
de	264	703	275	718	612	792	9
cerca	277	703	300	718	612	792	9
de	57	716	67	731	612	792	9
15.000	69	716	100	731	612	792	9
niños/as	102	716	138	731	612	792	9
y	141	716	146	731	612	792	9
adolescentes	149	716	204	731	612	792	9
con	207	716	222	731	612	792	9
discapacidad	225	716	282	731	612	792	9
que	284	716	300	731	612	792	9
102	21	741	46	761	612	792	9
ISSN	66	757	82	768	612	792	9
1316-4821	84	757	117	768	612	792	9
estaban	312	53	345	68	612	792	9
excluidos	348	53	390	68	612	792	9
de	393	53	403	68	612	792	9
los	406	53	418	68	612	792	9
servicios	421	53	460	68	612	792	9
educativos	463	53	510	68	612	792	9
[14].	513	53	534	68	612	792	9
Esta	536	53	555	68	612	792	9
era	312	66	325	81	612	792	9
sin	328	66	341	81	612	792	9
duda,	343	66	367	81	612	792	9
razón	370	66	394	81	612	792	9
suficiente	397	66	439	81	612	792	9
para	441	66	460	81	612	792	9
plantear	462	66	498	81	612	792	9
un	500	66	511	81	612	792	9
necesario	514	66	555	81	612	792	9
e	312	79	317	94	612	792	9
impostergable	319	79	382	94	612	792	9
cambio	384	79	416	94	612	792	9
en	419	79	429	94	612	792	9
los	432	79	445	94	612	792	9
principios,	447	79	494	94	612	792	9
paradigmas	497	79	547	94	612	792	9
y	550	79	555	94	612	792	9
líneas	312	92	338	107	612	792	9
de	340	92	351	107	612	792	9
acción	354	92	382	107	612	792	9
para	385	92	404	107	612	792	9
la	407	92	415	107	612	792	9
atención	417	92	455	107	612	792	9
de	457	92	468	107	612	792	9
esta	471	92	488	107	612	792	9
población.	490	92	537	107	612	792	9
También	326	105	365	120	612	792	9
como	369	105	393	120	612	792	9
parte	398	105	420	120	612	792	9
de	424	105	435	120	612	792	9
los	439	105	452	120	612	792	9
hallazgos	457	105	498	120	612	792	9
del	503	105	516	120	612	792	9
estudio,	521	105	555	120	612	792	9
referiremos	312	118	363	133	612	792	9
los	367	118	380	133	612	792	9
siguientes	385	118	429	133	612	792	9
datos	433	118	457	133	612	792	9
de	461	118	472	133	612	792	9
una	476	118	492	133	612	792	9
investigación	497	118	555	133	612	792	9
que	312	131	328	146	612	792	9
realizamos	331	131	379	146	612	792	9
en	381	131	392	146	612	792	9
el	395	131	403	146	612	792	9
estado	406	131	434	146	612	792	9
Bolívar,	437	131	472	146	612	792	9
municipio	475	131	520	146	612	792	9
Caroní,	523	131	555	146	612	792	9
donde	312	144	339	159	612	792	9
la	344	144	352	159	612	792	9
mayoría	356	144	393	159	612	792	9
de	397	144	408	159	612	792	9
los	413	144	425	159	612	792	9
padres	430	144	459	159	612	792	9
o	464	144	469	159	612	792	9
representantes	474	144	537	159	612	792	9
del	542	144	555	159	612	792	9
alumnado	312	157	355	172	612	792	9
con	363	157	379	172	612	792	9
discapacidad,	386	157	446	172	612	792	9
no	453	157	464	172	612	792	9
informaban	471	157	522	172	612	792	9
en	530	157	540	172	612	792	9
la	547	157	555	172	612	792	9
escuela	312	170	344	185	612	792	9
regular	346	170	378	185	612	792	9
sobre	380	170	403	185	612	792	9
dicha	406	170	429	185	612	792	9
condición,	431	170	478	185	612	792	9
para	480	170	499	185	612	792	9
no	501	170	512	185	612	792	9
continuar	514	170	555	185	612	792	9
en	312	183	322	198	612	792	9
un	327	183	338	198	612	792	9
largo	342	183	364	198	612	792	9
y	369	183	374	198	612	792	9
agotador	379	183	417	198	612	792	9
proceso	421	183	456	198	612	792	9
de	460	183	470	198	612	792	9
peregrinaje	479	183	528	198	612	792	9
en	533	183	543	198	612	792	9
la	547	183	555	198	612	792	9
búsqueda	312	196	354	211	612	792	9
de	358	196	369	211	612	792	9
un	373	196	384	211	612	792	9
cupo	389	196	410	211	612	792	9
escolar,	415	196	449	211	612	792	9
después	453	196	488	211	612	792	9
de	493	196	503	211	612	792	9
haber	508	196	532	211	612	792	9
sido	537	196	555	211	612	792	9
reiteradamente	312	209	377	224	612	792	9
rechazado	383	209	427	224	612	792	9
por	433	209	447	224	612	792	9
diversas	458	209	494	224	612	792	9
instituciones	500	209	555	224	612	792	9
escolares.	312	222	355	237	612	792	9
Así	357	222	373	237	612	792	9
lo	376	222	384	237	612	792	9
reflejan	387	222	420	237	612	792	9
las	423	222	435	237	612	792	9
entrevistas	438	222	485	237	612	792	9
realizadas	488	222	532	237	612	792	9
a	535	222	540	237	612	792	9
los	542	222	555	237	612	792	9
familiares	312	235	356	250	612	792	9
y	359	235	365	250	612	792	9
luego,	368	235	395	250	612	792	9
esto	398	235	416	250	612	792	9
fue	419	235	433	250	612	792	9
confirmado	436	235	486	250	612	792	9
a	489	235	494	250	612	792	9
través	497	235	523	250	612	792	9
de	526	235	536	250	612	792	9
una	539	235	555	250	612	792	9
encuesta	312	248	350	263	612	792	9
a	352	248	357	263	612	792	9
directoras/es	360	248	416	263	612	792	9
de	418	248	429	263	612	792	9
escuelas	431	248	468	263	612	792	9
regulares.	470	248	513	263	612	792	9
En	516	248	528	263	612	792	9
cifras	531	248	555	263	612	792	9
porcentuales,	312	261	370	276	612	792	9
esta	375	261	392	276	612	792	9
es	396	261	405	276	612	792	9
la	409	261	417	276	612	792	9
situación	421	261	461	276	612	792	9
encontrada:	465	261	516	276	612	792	9
65%	521	261	541	276	612	792	9
de	545	261	555	276	612	792	9
los	312	274	325	289	612	792	9
padres	329	274	357	289	612	792	9
no	361	274	372	289	612	792	9
notificaron	376	274	423	289	612	792	9
a	427	274	432	289	612	792	9
la	436	274	444	289	612	792	9
escuela,	447	274	482	289	612	792	9
de	486	274	497	289	612	792	9
la	500	274	508	289	612	792	9
condición	512	274	555	289	612	792	9
de	312	287	322	302	612	792	9
discapacidad	328	287	385	302	612	792	9
del	390	287	404	302	612	792	9
escolar,	410	287	443	302	612	792	9
antes	449	287	471	302	612	792	9
de	477	287	487	302	612	792	9
la	493	287	501	302	612	792	9
inscripción	506	287	555	302	612	792	9
y	312	300	318	315	612	792	9
sólo	321	300	340	315	612	792	9
un	344	300	355	315	612	792	9
35%	358	300	379	315	612	792	9
sí	386	300	394	315	612	792	9
lo	398	300	406	315	612	792	9
hizo.	410	300	432	315	612	792	9
Estos	436	300	459	315	612	792	9
datos	463	300	486	315	612	792	9
demuestra	490	300	536	315	612	792	9
que	539	300	555	315	612	792	9
el	312	313	320	328	612	792	9
modelo	326	313	359	328	612	792	9
de	364	313	375	328	612	792	9
educación	381	313	425	328	612	792	9
dual	431	313	450	328	612	792	9
ha	461	313	472	328	612	792	9
representado	477	313	534	328	612	792	9
una	539	313	555	328	612	792	9
respuesta	312	326	353	341	612	792	9
restringida	359	326	406	341	612	792	9
desde	412	326	437	341	612	792	9
el	443	326	451	341	612	792	9
punto	457	326	482	341	612	792	9
de	488	326	498	341	612	792	9
vista	504	326	525	341	612	792	9
de	531	326	541	341	612	792	9
la	547	326	555	341	612	792	9
cobertura	312	339	354	354	612	792	9
para	357	339	376	354	612	792	9
el	380	339	388	354	612	792	9
acceso	392	339	421	354	612	792	9
a	425	339	430	354	612	792	9
los	434	339	447	354	612	792	9
servicios	451	339	490	354	612	792	9
educativos	494	339	541	354	612	792	9
de	545	339	555	354	612	792	9
estos	312	352	334	367	612	792	9
escolares	337	352	377	367	612	792	9
y	379	352	385	367	612	792	9
limitada	388	352	424	367	612	792	9
también,	426	352	464	367	612	792	9
desde	467	352	492	367	612	792	9
la	494	352	502	367	612	792	9
óptica	505	352	532	367	612	792	9
de	534	352	545	367	612	792	9
la	547	352	555	367	612	792	9
atención	312	365	349	380	612	792	9
psicopedagógica	352	365	425	380	612	792	9
y	427	365	433	380	612	792	9
de	435	365	446	380	612	792	9
la	448	365	456	380	612	792	9
respuesta	458	365	499	380	612	792	9
emocional	502	365	547	380	612	792	9
y	550	365	555	380	612	792	9
de	312	378	322	393	612	792	9
aprendizaje	325	378	376	393	612	792	9
[4,	379	378	390	393	612	792	9
9,	393	378	401	393	612	792	9
12].	404	378	422	393	612	792	9
Ante	326	391	348	406	612	792	9
esta	355	391	372	406	612	792	9
problemática	380	391	437	406	612	792	9
nos	445	391	460	406	612	792	9
preguntamos:	468	391	528	406	612	792	9
si	535	391	543	406	612	792	9
a	550	391	555	406	612	792	9
nivel	312	404	334	419	612	792	9
mundial	339	404	375	419	612	792	9
se	380	404	389	419	612	792	9
camina	395	404	426	419	612	792	9
hacia	431	404	455	419	612	792	9
otra	460	404	477	419	612	792	9
dirección,	482	404	526	419	612	792	9
si	531	404	538	419	612	792	9
las	543	404	555	419	612	792	9
experiencias	312	417	367	432	612	792	9
recogidas	377	417	419	432	612	792	9
en	428	417	439	432	612	792	9
sendas	448	417	478	432	612	792	9
investigaciones	487	417	555	432	612	792	9
a	312	430	317	445	612	792	9
nivel	325	430	347	445	612	792	9
internacional	355	430	413	445	612	792	9
concluyen	421	430	466	445	612	792	9
que	474	430	490	445	612	792	9
las	498	430	510	445	612	792	9
escuelas	519	430	555	445	612	792	9
inclusivas	312	443	356	458	612	792	9
e	363	443	368	458	612	792	9
integradoras	375	443	429	458	612	792	9
son	436	443	451	458	612	792	9
beneficiosas	458	443	512	458	612	792	9
no	519	443	530	458	612	792	9
sólo	537	443	555	458	612	792	9
para	312	456	331	471	612	792	9
alumnado,	351	456	397	471	612	792	9
sino	402	456	420	471	612	792	9
para	426	456	445	471	612	792	9
la	450	456	458	471	612	792	9
construcción	463	456	519	471	612	792	9
de	524	456	534	471	612	792	9
una	539	456	555	471	612	792	9
mejor	312	469	338	484	612	792	9
y	344	469	349	484	612	792	9
más	355	469	373	484	612	792	9
justa	379	469	399	484	612	792	9
sociedad,	405	469	447	484	612	792	9
si	453	469	460	484	612	792	9
las	466	469	478	484	612	792	9
convenciones	484	469	544	484	612	792	9
y	550	469	555	484	612	792	9
organismos	312	482	363	497	612	792	9
internacionales,	367	482	436	497	612	792	9
a	441	482	446	497	612	792	9
los	450	482	463	497	612	792	9
cuales	467	482	495	497	612	792	9
está	499	482	516	497	612	792	9
adscrito	520	482	555	497	612	792	9
Venezuela,	312	495	360	510	612	792	9
han	365	495	381	510	612	792	9
estado	387	495	415	510	612	792	9
orientando	420	495	467	510	612	792	9
y	472	495	478	510	612	792	9
promoviendo	483	495	542	510	612	792	9
la	547	495	555	510	612	792	9
integración	312	508	361	523	612	792	9
escolar,	366	508	400	523	612	792	9
si	405	508	412	523	612	792	9
nuestra	417	508	449	523	612	792	9
legislación	454	508	502	523	612	792	9
contempla,	507	508	555	523	612	792	9
como	312	521	336	536	612	792	9
se	342	521	351	536	612	792	9
observó	357	521	392	536	612	792	9
en	397	521	408	536	612	792	9
párrafos	413	521	449	536	612	792	9
anteriores,	455	521	501	536	612	792	9
el	507	521	515	536	612	792	9
derecho	520	521	555	536	612	792	9
social	312	534	338	549	612	792	9
fundamental	340	534	395	549	612	792	9
de	398	534	408	549	612	792	9
una	411	534	427	549	612	792	9
educación	429	534	474	549	612	792	9
para	476	534	495	549	612	792	9
todos	498	534	522	549	612	792	9
y	524	534	530	549	612	792	9
todas	532	534	555	549	612	792	9
¿por	312	547	332	562	612	792	9
qué	336	547	352	562	612	792	9
en	356	547	366	562	612	792	9
nuestro	371	547	403	562	612	792	9
país	407	547	425	562	612	792	9
se	429	547	439	562	612	792	9
observa	443	547	477	562	612	792	9
tan	481	547	495	562	612	792	9
poco	499	547	520	562	612	792	9
avance	525	547	555	562	612	792	9
en	312	560	322	575	612	792	9
materia	328	560	361	575	612	792	9
de	366	560	376	575	612	792	9
integración	381	560	431	575	612	792	9
escolar	436	560	467	575	612	792	9
del	472	560	486	575	612	792	9
alumnado	491	560	534	575	612	792	9
con	539	560	555	575	612	792	9
discapacidad	312	573	369	588	612	792	9
en	372	573	382	588	612	792	9
la	385	573	393	588	612	792	9
escuela	395	573	428	588	612	792	9
regular?	431	573	467	588	612	792	9
La	326	586	338	601	612	792	9
respuesta	343	586	384	601	612	792	9
a	396	586	401	601	612	792	9
tan	406	586	420	601	612	792	9
complejo	425	586	466	601	612	792	9
dilema	472	586	502	601	612	792	9
parte	513	586	535	601	612	792	9
por	541	586	555	601	612	792	9
señalar	312	599	343	614	612	792	9
que	346	599	361	614	612	792	9
son	364	599	379	614	612	792	9
diversas	382	599	418	614	612	792	9
las	420	599	432	614	612	792	9
razones	435	599	468	614	612	792	9
y	471	599	476	614	612	792	9
de	478	599	489	614	612	792	9
alguna	491	599	521	614	612	792	9
manera	523	599	555	614	612	792	9
en	312	612	322	627	612	792	9
los	325	612	338	627	612	792	9
apartados	341	612	383	627	612	792	9
anteriores,	385	612	431	627	612	792	9
ya	434	612	444	627	612	792	9
hemos	447	612	476	627	612	792	9
abordados	479	612	524	627	612	792	9
buena	529	612	555	627	612	792	9
parte	312	625	334	640	612	792	9
de	338	625	349	640	612	792	9
éstas.	353	625	377	640	612	792	9
Pero	385	625	405	640	612	792	9
agregaremos	410	625	466	640	612	792	9
un	470	625	481	640	612	792	9
factor	485	625	511	640	612	792	9
adicional	515	625	555	640	612	792	9
y	312	638	318	653	612	792	9
es	322	638	331	653	612	792	9
lo	336	638	344	653	612	792	9
asociado	349	638	387	653	612	792	9
a	392	638	397	653	612	792	9
los	401	638	414	653	612	792	9
altos	419	638	440	653	612	792	9
niveles	444	638	475	653	612	792	9
de	480	638	490	653	612	792	9
conflictividad	495	638	555	653	612	792	9
política	312	651	345	666	612	792	9
en	349	651	359	666	612	792	9
el	363	651	371	666	612	792	9
país	375	651	393	666	612	792	9
en	396	651	407	666	612	792	9
los	411	651	423	666	612	792	9
últimos	427	651	460	666	612	792	9
años.	464	651	487	666	612	792	9
El	491	651	501	666	612	792	9
contexto	504	651	542	666	612	792	9
es	546	651	555	666	612	792	9
el	312	664	320	679	612	792	9
siguiente:	324	664	367	679	612	792	9
el	371	664	379	679	612	792	9
ascenso	384	664	418	679	612	792	9
del	422	664	435	679	612	792	9
gobierno	440	664	479	679	612	792	9
bolivariano	483	664	533	679	612	792	9
y	538	664	543	679	612	792	9
la	547	664	555	679	612	792	9
nueva	312	677	338	692	612	792	9
CNRBV	341	677	379	692	612	792	9
instituyeron	385	677	438	692	612	792	9
una	441	677	457	692	612	792	9
serie	460	677	481	692	612	792	9
de	484	677	494	692	612	792	9
innovaciones	497	677	555	692	612	792	9
políticas-jurídico-filosóficas	312	690	435	705	612	792	9
que	439	690	455	705	612	792	9
trastocaron	458	690	507	705	612	792	9
el	511	690	519	705	612	792	9
modelo	522	690	555	705	612	792	9
tradicional	312	703	359	718	612	792	9
del	370	703	383	718	612	792	9
acontecer	394	703	436	718	612	792	9
normativo	446	703	491	718	612	792	9
nacional	502	703	539	718	612	792	9
y	550	703	555	718	612	792	9
desplazaron	312	716	365	731	612	792	9
estructuras	370	716	418	731	612	792	9
ideológicas	423	716	473	731	612	792	9
y	478	716	484	731	612	792	9
socioculturales	489	716	555	731	612	792	9
UNIVERSIDAD,	270	759	325	769	612	792	9
CIENCIA	327	759	357	769	612	792	9
y	360	759	365	769	612	792	9
TECNOLOGÍA	368	759	415	769	612	792	9
Vol.	418	757	430	768	612	792	9
20,	432	757	442	768	612	792	9
Nº	444	757	452	768	612	792	9
80	454	757	461	768	612	792	9
Septiembre	463	757	498	768	612	792	9
2016	499	757	515	768	612	792	9
(pp.	516	757	528	768	612	792	9
94-105)	530	757	555	768	612	792	9
Viloria	388	21	411	32	612	792	10
M.	413	21	422	32	612	792	10
El	424	22	430	32	612	792	10
derecho	432	22	456	32	612	792	10
social	458	22	475	32	612	792	10
fundamental	477	22	517	32	612	792	10
de	519	22	526	32	612	792	10
la	528	22	534	32	612	792	10
educación.	536	22	569	32	612	792	10
que	57	53	73	68	612	792	10
hasta	77	53	100	68	612	792	10
entonces	105	53	143	68	612	792	10
habían	148	53	177	68	612	792	10
dominado.	182	53	229	68	612	792	10
Por	234	53	249	68	612	792	10
esa	254	53	268	68	612	792	10
razón,	273	53	300	68	612	792	10
a	57	66	62	81	612	792	10
lo	66	66	74	81	612	792	10
largo	78	66	100	81	612	792	10
de	104	66	115	81	612	792	10
estos	119	66	141	81	612	792	10
17	145	66	156	81	612	792	10
años,	160	66	183	81	612	792	10
hemos	187	66	215	81	612	792	10
observado	219	66	265	81	612	792	10
un	269	66	280	81	612	792	10
alto	284	66	300	81	612	792	10
nivel	57	79	79	94	612	792	10
de	82	79	93	94	612	792	10
conflictividad	96	79	156	94	612	792	10
en	160	79	170	94	612	792	10
la	174	79	182	94	612	792	10
relación	185	79	221	94	612	792	10
entre	224	79	246	94	612	792	10
el	250	79	257	94	612	792	10
gobierno	261	79	300	94	612	792	10
y	57	92	62	107	612	792	10
los	68	92	80	107	612	792	10
sectores	86	92	121	107	612	792	10
de	127	92	137	107	612	792	10
oposición	142	92	185	107	612	792	10
política	191	92	224	107	612	792	10
en	229	92	239	107	612	792	10
el	245	92	253	107	612	792	10
país,	258	92	279	107	612	792	10
con	284	92	300	107	612	792	10
intervención	57	105	112	120	612	792	10
de	122	105	133	120	612	792	10
actores	138	105	169	120	612	792	10
geopolíticos	174	105	228	120	612	792	10
internacionales	233	105	300	120	612	792	10
y	57	118	62	133	612	792	10
con	67	118	83	133	612	792	10
impacto	88	118	124	133	612	792	10
en	129	118	139	133	612	792	10
todos	144	118	168	133	612	792	10
los	173	118	186	133	612	792	10
ámbitos	191	118	225	133	612	792	10
de	230	118	241	133	612	792	10
la	246	118	254	133	612	792	10
sociedad,	259	118	300	133	612	792	10
incluyendo	57	131	106	146	612	792	10
el	108	131	116	146	612	792	10
educativo	119	131	162	146	612	792	10
y	165	131	170	146	612	792	10
escolar.	173	131	206	146	612	792	10
En	71	144	83	159	612	792	10
medio	87	144	114	159	612	792	10
de	118	144	128	159	612	792	10
ese	132	144	146	159	612	792	10
escenario,	150	144	194	159	612	792	10
a	198	144	203	159	612	792	10
finales	206	144	235	159	612	792	10
del	239	144	252	159	612	792	10
año	256	144	272	159	612	792	10
2011,	276	144	300	159	612	792	10
el	57	157	65	172	612	792	10
Ministerio	71	157	117	172	612	792	10
del	123	157	136	172	612	792	10
Poder	142	157	168	172	612	792	10
Popular	174	157	208	172	612	792	10
para	214	157	233	172	612	792	10
la	240	157	247	172	612	792	10
Educación	254	157	300	172	612	792	10
presentó	57	170	94	185	612	792	10
al	96	170	104	185	612	792	10
país,	106	170	126	185	612	792	10
el	128	170	136	185	612	792	10
Proyecto	138	170	177	185	612	792	10
denominado,	179	170	236	185	612	792	10
La	238	170	250	185	612	792	10
Modalidad	252	170	300	185	612	792	10
de	57	183	67	198	612	792	10
Educación	71	183	118	198	612	792	10
Especial	123	183	161	198	612	792	10
en	165	183	175	198	612	792	10
el	180	183	188	198	612	792	10
Marco	192	183	221	198	612	792	10
de	225	183	236	198	612	792	10
la	240	183	249	198	612	792	10
Educación	253	183	300	198	612	792	10
Bolivariana	57	196	109	211	612	792	10
“Educación	117	196	170	211	612	792	10
sin	177	196	190	211	612	792	10
Barreras”(la	197	196	254	211	612	792	10
Reforma	262	196	300	211	612	792	10
de	57	209	67	224	612	792	10
EE).	71	209	91	224	612	792	10
Este	95	209	114	224	612	792	10
proyecto,	119	209	160	224	612	792	10
aunque	164	209	196	224	612	792	10
fue	200	209	214	224	612	792	10
un	218	209	229	224	612	792	10
intento	234	209	264	224	612	792	10
fallido,	269	209	300	224	612	792	10
representó	57	222	103	237	612	792	10
para	110	222	129	237	612	792	10
Venezuela	136	222	181	237	612	792	10
la	189	222	197	237	612	792	10
propuesta	204	222	247	237	612	792	10
de	254	222	265	237	612	792	10
mayor	272	222	300	237	612	792	10
envergadura	57	235	111	250	612	792	10
en	115	235	125	250	612	792	10
materia	129	235	162	250	612	792	10
de	166	235	177	250	612	792	10
integración	181	235	230	250	612	792	10
escolar	234	235	265	250	612	792	10
para	269	235	288	250	612	792	10
el	292	235	300	250	612	792	10
alumnado	57	248	100	263	612	792	10
con	106	248	122	263	612	792	10
necesidades	127	248	180	263	612	792	10
educativas	185	248	232	263	612	792	10
especiales.	237	248	285	263	612	792	10
El	290	248	300	263	612	792	10
proyecto	57	261	95	276	612	792	10
planteó	100	261	132	276	612	792	10
en	137	261	147	276	612	792	10
teoría,	152	261	180	276	612	792	10
transformar	185	261	236	276	612	792	10
la	241	261	249	276	612	792	10
modalidad	254	261	300	276	612	792	10
de	57	274	67	289	612	792	10
Educación	72	274	118	289	612	792	10
Especial	123	274	160	289	612	792	10
a	165	274	170	289	612	792	10
partir	175	274	199	289	612	792	10
de	204	274	214	289	612	792	10
la	219	274	227	289	612	792	10
dinámica	232	274	272	289	612	792	10
en	277	274	287	289	612	792	10
la	292	274	300	289	612	792	10
gestión	57	287	88	302	612	792	10
educativa,	95	287	140	302	612	792	10
asegurando	146	287	196	302	612	792	10
la	202	287	210	302	612	792	10
cobertura	216	287	258	302	612	792	10
total	264	287	283	302	612	792	10
de	290	287	300	302	612	792	10
atención	57	300	94	315	612	792	10
integral	96	300	130	315	612	792	10
de	132	300	143	315	612	792	10
la	145	300	153	315	612	792	10
población	156	300	199	315	612	792	10
con	201	300	217	315	612	792	10
discapacidad	220	300	277	315	612	792	10
[14].	279	300	300	315	612	792	10
Se	57	313	68	328	612	792	10
partió	71	313	96	328	612	792	10
de	99	313	110	328	612	792	10
un	113	313	124	328	612	792	10
estudio	127	313	159	328	612	792	10
diagnóstico	162	313	213	328	612	792	10
de	216	313	226	328	612	792	10
la	229	313	237	328	612	792	10
modalidad	240	313	287	328	612	792	10
de	290	313	300	328	612	792	10
Educación	57	326	103	341	612	792	10
Especial	107	326	144	341	612	792	10
para	148	326	167	341	612	792	10
ese	171	326	185	341	612	792	10
momento,	189	326	233	341	612	792	10
incluyendo	237	326	286	341	612	792	10
en	290	326	300	341	612	792	10
dicho	57	339	81	354	612	792	10
análisis	86	339	119	354	612	792	10
aspectos	124	339	162	354	612	792	10
neurálgicos	167	339	217	354	612	792	10
como	222	339	247	354	612	792	10
los	252	339	265	354	612	792	10
que	270	339	286	354	612	792	10
se	291	339	300	354	612	792	10
señalan	57	352	90	367	612	792	10
a	92	352	97	367	612	792	10
continuación:	100	352	160	367	612	792	10
Es	72	365	83	380	612	792	10
imperiosa	86	365	129	380	612	792	10
la	132	365	140	380	612	792	10
necesidad	143	365	186	380	612	792	10
de	190	365	200	380	612	792	10
transformar	203	365	254	380	612	792	10
la	257	365	265	380	612	792	10
gestión	268	365	300	380	612	792	10
educativa	72	378	114	393	612	792	10
desde	121	378	146	393	612	792	10
el	153	378	161	393	612	792	10
punto	169	378	194	393	612	792	10
de	201	378	211	393	612	792	10
vista	219	378	239	393	612	792	10
pedagógico,	247	378	300	393	612	792	10
técnico-administrativo,	72	391	173	406	612	792	10
organizacional,	186	391	253	406	612	792	10
familiar	265	391	300	406	612	792	10
y	72	404	77	419	612	792	10
comunitario,	82	404	138	419	612	792	10
dada	144	404	164	419	612	792	10
la	170	404	178	419	612	792	10
realidad	183	404	218	419	612	792	10
que	224	404	239	419	612	792	10
confronta	245	404	287	419	612	792	10
la	292	404	300	419	612	792	10
Modalidad	72	417	119	432	612	792	10
actualmente:	122	417	178	432	612	792	10
En	71	443	84	458	612	792	10
lo	87	443	96	458	612	792	10
pedagógico:	98	443	155	458	612	792	10
Resistencia	71	456	121	471	612	792	10
a	124	456	129	471	612	792	10
implementar	133	456	188	471	612	792	10
el	192	456	199	471	612	792	10
Currículo	203	456	245	471	612	792	10
del	248	456	262	471	612	792	10
Sistema	265	456	300	471	612	792	10
Educativo	57	469	101	484	612	792	10
Bolivariano.	108	469	163	484	612	792	10
Aún,	169	469	190	484	612	792	10
cuando	197	469	229	484	612	792	10
se	235	469	245	484	612	792	10
declara	251	469	283	484	612	792	10
en	290	469	300	484	612	792	10
la	57	482	65	497	612	792	10
conceptualización	71	482	150	497	612	792	10
y	156	482	161	497	612	792	10
política	167	482	200	497	612	792	10
de	206	482	217	497	612	792	10
la	223	482	231	497	612	792	10
modalidad	237	482	283	497	612	792	10
un	289	482	300	497	612	792	10
modelo	57	495	90	510	612	792	10
de	93	495	104	510	612	792	10
atención	107	495	144	510	612	792	10
educativa	148	495	190	510	612	792	10
integral,	193	495	230	510	612	792	10
se	233	495	242	510	612	792	10
mantiene	246	495	286	510	612	792	10
en	290	495	300	510	612	792	10
la	57	508	65	523	612	792	10
práctica,	68	508	106	523	612	792	10
en	109	508	120	523	612	792	10
un	123	508	134	523	612	792	10
alto	138	508	154	523	612	792	10
porcentaje,	158	508	206	523	612	792	10
un	210	508	221	523	612	792	10
modelo	224	508	257	523	612	792	10
clínico	261	508	291	523	612	792	10
y	295	508	300	523	612	792	10
asistencialista.	57	521	121	536	612	792	10
Dispersión	72	534	119	549	612	792	10
de	122	534	132	549	612	792	10
los	135	534	148	549	612	792	10
servicios	150	534	189	549	612	792	10
que	192	534	208	549	612	792	10
afectan	210	534	242	549	612	792	10
la	245	534	253	549	612	792	10
calidad	255	534	287	549	612	792	10
de	290	534	300	549	612	792	10
la	72	547	80	562	612	792	10
atención	82	547	120	562	612	792	10
educativa.	122	547	167	562	612	792	10
Deficiencia	72	560	122	575	612	792	10
en	124	560	135	575	612	792	10
la	137	560	145	575	612	792	10
concepción	147	560	197	575	612	792	10
del	200	560	213	575	612	792	10
ingreso	216	560	248	575	612	792	10
y	251	560	256	575	612	792	10
egreso	258	560	287	575	612	792	10
de	290	560	300	575	612	792	10
los	72	573	85	588	612	792	10
estudiantes	87	573	136	588	612	792	10
a	139	573	144	588	612	792	10
la	147	573	154	588	612	792	10
modalidad.	157	573	206	588	612	792	10
(p.8)	209	573	230	588	612	792	10
Estos	71	586	95	601	612	792	10
elementos	102	586	147	601	612	792	10
diagnósticos	154	586	209	601	612	792	10
reflejaron	224	586	266	601	612	792	10
buena	274	586	300	601	612	792	10
parte	57	599	79	614	612	792	10
de	81	599	92	614	612	792	10
las	94	599	106	614	612	792	10
insuficiencias	109	599	169	614	612	792	10
cualitativas	171	599	221	614	612	792	10
y	224	599	229	614	612	792	10
cuantitativas	232	599	287	614	612	792	10
de	290	599	300	614	612	792	10
la	57	612	65	627	612	792	10
respuesta	67	612	108	627	612	792	10
educativa	111	612	153	627	612	792	10
a	156	612	161	627	612	792	10
los	163	612	176	627	612	792	10
escolares	179	612	219	627	612	792	10
con	222	612	238	627	612	792	10
discapacidad.	240	612	300	627	612	792	10
Por	57	625	72	640	612	792	10
lo	77	625	85	640	612	792	10
que,	90	625	108	640	612	792	10
en	113	625	123	640	612	792	10
atención	128	625	165	640	612	792	10
a	170	625	175	640	612	792	10
esa	179	625	194	640	612	792	10
realidad	198	625	234	640	612	792	10
se	238	625	247	640	612	792	10
justificó	252	625	287	640	612	792	10
la	292	625	300	640	612	792	10
necesidad	57	638	100	653	612	792	10
de	102	638	113	653	612	792	10
un	115	638	126	653	612	792	10
proceso	129	638	163	653	612	792	10
de	165	638	176	653	612	792	10
innovación	178	638	227	653	612	792	10
en	229	638	240	653	612	792	10
la	242	638	250	653	612	792	10
Modalidad	252	638	300	653	612	792	10
de	57	651	67	666	612	792	10
Educación	72	651	118	666	612	792	10
Especial.	123	651	163	666	612	792	10
En	167	651	179	666	612	792	10
ese	184	651	198	666	612	792	10
sentido,	203	651	237	666	612	792	10
se	242	651	251	666	612	792	10
definieron	255	651	300	666	612	792	10
unos	57	664	77	679	612	792	10
objetivos	87	664	128	679	612	792	10
que	138	664	153	679	612	792	10
apuntaban	163	664	209	679	612	792	10
hacia	219	664	242	679	612	792	10
una	252	664	267	679	612	792	10
gesta	277	664	300	679	612	792	10
transformacional	57	677	131	692	612	792	10
que,	134	677	153	692	612	792	10
según	156	677	182	692	612	792	10
lo	185	677	193	692	612	792	10
planificado,	196	677	248	692	612	792	10
trastocaría	254	677	300	692	612	792	10
paradigmas	57	690	107	705	612	792	10
conceptuales	114	690	170	705	612	792	10
y	177	690	182	705	612	792	10
de	188	690	199	705	612	792	10
funcionamiento	205	690	274	705	612	792	10
muy	280	690	300	705	612	792	10
arraigadas	57	703	102	718	612	792	10
por	106	703	121	718	612	792	10
parte	125	703	147	718	612	792	10
del	151	703	164	718	612	792	10
personal	168	703	205	718	612	792	10
que	209	703	225	718	612	792	10
trabajaba	229	703	269	718	612	792	10
en	273	703	284	718	612	792	10
las	288	703	300	718	612	792	10
instituciones	57	716	112	731	612	792	10
de	116	716	126	731	612	792	10
la	129	716	137	731	612	792	10
modalidad	141	716	187	731	612	792	10
de	190	716	201	731	612	792	10
Educación	204	716	251	731	612	792	10
Especial	254	716	291	731	612	792	10
y	294	716	300	731	612	792	10
ISSN	65	757	81	767	612	792	10
1316-4821	83	757	117	767	612	792	10
en	312	53	322	68	612	792	10
las	326	53	339	68	612	792	10
escuelas	342	53	379	68	612	792	10
regulares.	383	53	426	68	612	792	10
Estos	430	53	454	68	612	792	10
fueron	458	53	486	68	612	792	10
los	490	53	503	68	612	792	10
principales	507	53	555	68	612	792	10
objetivos	312	66	352	81	612	792	10
planteados	355	66	402	81	612	792	10
[14]:	405	66	426	81	612	792	10
-	327	79	331	94	612	792	10
Extender	333	79	373	94	612	792	10
la	375	79	383	94	612	792	10
cobertura	385	79	427	94	612	792	10
de	429	79	439	94	612	792	10
la	442	79	450	94	612	792	10
matrícula	452	79	493	94	612	792	10
escolar	496	79	527	94	612	792	10
a	529	79	534	94	612	792	10
toda	536	79	555	94	612	792	10
la	327	92	335	107	612	792	10
población,	338	92	384	107	612	792	10
con	387	92	402	107	612	792	10
énfasis	405	92	436	107	612	792	10
en	439	92	449	107	612	792	10
la	452	92	460	107	612	792	10
población	462	92	506	107	612	792	10
excluida.	508	92	548	107	612	792	10
-	327	105	331	120	612	792	10
Transformar	334	105	389	120	612	792	10
la	393	105	401	120	612	792	10
gestión	405	105	437	120	612	792	10
educativa	441	105	483	120	612	792	10
en	487	105	497	120	612	792	10
cada	501	105	521	120	612	792	10
una	525	105	541	120	612	792	10
de	545	105	555	120	612	792	10
las	327	118	339	133	612	792	10
instituciones	342	118	398	133	612	792	10
de	400	118	411	133	612	792	10
la	413	118	421	133	612	792	10
modalidad…	424	118	482	133	612	792	10
(p.13)	484	118	511	133	612	792	10
En	326	131	338	146	612	792	10
medio	345	131	373	146	612	792	10
de	379	131	390	146	612	792	10
este	396	131	414	146	612	792	10
gran	420	131	440	146	612	792	10
desafío	447	131	478	146	612	792	10
para	485	131	504	146	612	792	10
el	511	131	519	146	612	792	10
Estado	525	131	555	146	612	792	10
venezolano,	312	144	365	159	612	792	10
el	372	144	380	159	612	792	10
Ministerio	388	144	433	159	612	792	10
del	441	144	454	159	612	792	10
Poder	462	144	487	159	612	792	10
Popular	495	144	529	159	612	792	10
para	536	144	555	159	612	792	10
la	312	157	320	172	612	792	10
Educación,	330	157	379	172	612	792	10
diseñó	390	157	419	172	612	792	10
un	429	157	440	172	612	792	10
proceso	450	157	485	172	612	792	10
“radical”	495	157	535	172	612	792	10
de	545	157	555	172	612	792	10
transformación	312	170	379	185	612	792	10
de	381	170	391	185	612	792	10
la	394	170	402	185	612	792	10
modalidad	404	170	451	185	612	792	10
de	453	170	464	185	612	792	10
Educación	466	170	513	185	612	792	10
Especial,	515	170	555	185	612	792	10
pensada	312	183	347	198	612	792	10
para	351	183	369	198	612	792	10
ser	373	183	385	198	612	792	10
concretada	389	183	436	198	612	792	10
en	439	183	450	198	612	792	10
tres	453	183	469	198	612	792	10
años.	472	183	495	198	612	792	10
La	498	183	509	198	612	792	10
propuesta	513	183	555	198	612	792	10
incluyó	312	196	345	211	612	792	10
la	347	196	355	211	612	792	10
modificación	357	196	414	211	612	792	10
de	416	196	426	211	612	792	10
términos	428	196	466	211	612	792	10
y	468	196	474	211	612	792	10
nombres,	476	196	516	211	612	792	10
creación	518	196	555	211	612	792	10
de	312	209	322	224	612	792	10
nuevas	327	209	357	224	612	792	10
estructuras,	362	209	412	224	612	792	10
la	417	209	425	224	612	792	10
fusión	429	209	457	224	612	792	10
y	466	209	471	224	612	792	10
la	476	209	484	224	612	792	10
eliminación	488	209	540	224	612	792	10
de	545	209	555	224	612	792	10
otras	312	222	333	237	612	792	10
y	336	222	342	237	612	792	10
el	345	222	353	237	612	792	10
traslado	356	222	391	237	612	792	10
de	394	222	404	237	612	792	10
escolares	407	222	447	237	612	792	10
con	450	222	466	237	612	792	10
discapacidad	469	222	526	237	612	792	10
de	529	222	539	237	612	792	10
los	542	222	555	237	612	792	10
espacios	312	235	349	250	612	792	10
de	353	235	363	250	612	792	10
la	367	235	374	250	612	792	10
modalidad	378	235	424	250	612	792	10
de	428	235	438	250	612	792	10
Educación	442	235	488	250	612	792	10
Especial	491	235	529	250	612	792	10
hacia	532	235	555	250	612	792	10
las	312	248	324	263	612	792	10
escuelas	327	248	364	263	612	792	10
regulares.	366	248	409	263	612	792	10
Sin	326	261	341	276	612	792	10
embargo,	348	261	389	276	612	792	10
lamentablemente	404	261	479	276	612	792	10
tan	487	261	500	276	612	792	10
importante	508	261	555	276	612	792	10
proyecto	312	274	350	289	612	792	10
para	356	274	375	289	612	792	10
el	381	274	389	289	612	792	10
cambio	394	274	426	289	612	792	10
educativo,	432	274	478	289	612	792	10
estuvo	483	274	512	289	612	792	10
marcado	517	274	555	289	612	792	10
por	312	287	327	302	612	792	10
múltiples	335	287	376	302	612	792	10
debilidades	381	287	431	302	612	792	10
en	435	287	446	302	612	792	10
su	450	287	460	302	612	792	10
aplicación,	464	287	512	302	612	792	10
entre	517	287	539	302	612	792	10
las	543	287	555	302	612	792	10
principales	312	300	360	315	612	792	10
destacaremos:	366	300	428	315	612	792	10
a)	434	300	442	315	612	792	10
el	448	300	456	315	612	792	10
plan	461	300	480	315	612	792	10
de	486	300	496	315	612	792	10
información	502	300	555	315	612	792	10
y	312	313	318	328	612	792	10
formación	325	313	370	328	612	792	10
para	378	313	397	328	612	792	10
las/os	404	313	429	328	612	792	10
docente,	437	313	474	328	612	792	10
de	481	313	491	328	612	792	10
las	499	313	511	328	612	792	10
escuelas	519	313	555	328	612	792	10
regulares	312	326	352	341	612	792	10
y	357	326	362	341	612	792	10
de	366	326	377	341	612	792	10
Educación	381	326	427	341	612	792	10
Especial,	432	326	472	341	612	792	10
no	476	326	487	341	612	792	10
se	491	326	500	341	612	792	10
cumplió	505	326	541	341	612	792	10
en	545	326	555	341	612	792	10
forma	312	339	338	354	612	792	10
suficiente	344	339	386	354	612	792	10
ni	392	339	400	354	612	792	10
oportuna,	406	339	448	354	612	792	10
b)	454	339	463	354	612	792	10
estilo	480	339	504	354	612	792	10
autoritario	509	339	555	354	612	792	10
que	312	352	328	367	612	792	10
se	334	352	344	367	612	792	10
observó	350	352	385	367	612	792	10
en	392	352	402	367	612	792	10
muchas	409	352	442	367	612	792	10
de	449	352	459	367	612	792	10
las	466	352	478	367	612	792	10
orientaciones	485	352	543	367	612	792	10
y	550	352	555	367	612	792	10
procedimientos,	312	365	383	380	612	792	10
tales	385	365	406	380	612	792	10
como,	409	365	436	380	612	792	10
la	439	365	447	380	612	792	10
obligatoriedad	449	365	513	380	612	792	10
en	516	365	526	380	612	792	10
el	529	365	537	380	612	792	10
uso	540	365	555	380	612	792	10
de	312	378	322	393	612	792	10
categorías	328	378	373	393	612	792	10
emergente	379	378	425	393	612	792	10
como	431	378	455	393	612	792	10
diversidad	461	378	508	393	612	792	10
funcional	514	378	555	393	612	792	10
;	312	391	315	406	612	792	10
el	323	391	331	406	612	792	10
traslado	335	391	370	406	612	792	10
apresurado	373	391	422	406	612	792	10
de	426	391	436	406	612	792	10
escolares	440	391	480	406	612	792	10
hacia	484	391	507	406	612	792	10
la	511	391	519	406	612	792	10
escuela	523	391	555	406	612	792	10
regular	312	404	343	419	612	792	10
y	350	404	356	419	612	792	10
el	363	404	371	419	612	792	10
cierre	378	404	403	419	612	792	10
de	410	404	420	419	612	792	10
algunas	427	404	460	419	612	792	10
instituciones	467	404	523	419	612	792	10
de	530	404	540	419	612	792	10
la	547	404	555	419	612	792	10
modalidad	312	417	358	432	612	792	10
de	361	417	371	432	612	792	10
Educación	374	417	420	432	612	792	10
Especial	422	417	460	432	612	792	10
c)	462	417	471	432	612	792	10
pocos	473	417	499	432	612	792	10
esfuerzos	501	417	543	432	612	792	10
en	545	417	555	432	612	792	10
la	312	430	320	445	612	792	10
búsqueda	322	430	363	445	612	792	10
de	365	430	376	445	612	792	10
una	378	430	394	445	612	792	10
programación	396	430	457	445	612	792	10
basada	459	430	489	445	612	792	10
en	491	430	501	445	612	792	10
el	503	430	511	445	612	792	10
consenso	515	430	555	445	612	792	10
y	312	443	318	458	612	792	10
d)	323	443	332	458	612	792	10
insuficiencias	337	443	397	458	612	792	10
presupuestarias	402	443	469	458	612	792	10
para	474	443	493	458	612	792	10
garantizar	498	443	542	458	612	792	10
el	547	443	555	458	612	792	10
equipamiento	312	456	372	471	612	792	10
necesario	374	456	415	471	612	792	10
dentro	417	456	445	471	612	792	10
de	447	456	458	471	612	792	10
las	460	456	472	471	612	792	10
escuelas	474	456	510	471	612	792	10
regulares.	512	456	555	471	612	792	10
Todos	326	469	353	484	612	792	10
estos	369	469	391	484	612	792	10
elementos	407	469	452	484	612	792	10
fueron	468	469	496	484	612	792	10
altamente	513	469	555	484	612	792	10
contraproducentes	312	482	393	497	612	792	10
y	398	482	403	497	612	792	10
generaron	408	482	452	497	612	792	10
una	457	482	473	497	612	792	10
alarma	478	482	508	497	612	792	10
colectiva,	513	482	555	497	612	792	10
desde	312	495	337	510	612	792	10
la	342	495	350	510	612	792	10
escuela	356	495	388	510	612	792	10
regular,	393	495	427	510	612	792	10
al	432	495	440	510	612	792	10
enterarse	445	495	485	510	612	792	10
que	490	495	506	510	612	792	10
se	512	495	521	510	612	792	10
iban	526	495	545	510	612	792	10
a	550	495	555	510	612	792	10
recibir	312	508	341	523	612	792	10
escolares	346	508	387	523	612	792	10
con	392	508	408	523	612	792	10
discapacidad,	414	508	473	523	612	792	10
con	479	508	495	523	612	792	10
todo	500	508	520	523	612	792	10
lo	525	508	534	523	612	792	10
que	539	508	555	523	612	792	10
ello	312	521	328	536	612	792	10
implicaba	333	521	376	536	612	792	10
y	380	521	385	536	612	792	10
desde	389	521	415	536	612	792	10
las	419	521	431	536	612	792	10
instituciones	435	521	490	536	612	792	10
de	494	521	505	536	612	792	10
Educación	509	521	555	536	612	792	10
Especial,	312	534	352	549	612	792	10
al	355	534	363	549	612	792	10
sentirse	365	534	399	549	612	792	10
agredidas	401	534	443	549	612	792	10
por	446	534	461	549	612	792	10
la	463	534	471	549	612	792	10
supuesta	474	534	512	549	612	792	10
intención	514	534	555	549	612	792	10
del	312	547	325	562	612	792	10
Estado	333	547	363	562	612	792	10
de	370	547	380	562	612	792	10
quitarles	387	547	425	562	612	792	10
sus	432	547	446	562	612	792	10
espacios	454	547	491	562	612	792	10
naturales	498	547	538	562	612	792	10
de	545	547	555	562	612	792	10
atención	312	560	349	575	612	792	10
a	353	560	358	575	612	792	10
los	362	560	375	575	612	792	10
escolares	379	560	419	575	612	792	10
con	423	560	439	575	612	792	10
discapacidad.	443	560	502	575	612	792	10
Se	506	560	517	575	612	792	10
produjo	521	560	555	575	612	792	10
así	312	573	324	588	612	792	10
un	327	573	338	588	612	792	10
fuerte	340	573	366	588	612	792	10
fenómeno	369	573	413	588	612	792	10
de	415	573	426	588	612	792	10
“resistencia	428	573	481	588	612	792	10
al	483	573	492	588	612	792	10
cambio”	494	573	532	588	612	792	10
[19].	534	573	555	588	612	792	10
De	326	586	339	601	612	792	10
esta	342	586	359	601	612	792	10
manera	362	586	394	601	612	792	10
se	397	586	406	601	612	792	10
generó	409	586	439	601	612	792	10
un	442	586	453	601	612	792	10
ambiente	456	586	496	601	612	792	10
de	499	586	509	601	612	792	10
confusión	512	586	555	601	612	792	10
e	312	599	317	614	612	792	10
incertidumbre	319	599	381	614	612	792	10
y	383	599	389	614	612	792	10
una	391	599	407	614	612	792	10
ola	409	599	422	614	612	792	10
de	425	599	435	614	612	792	10
comentarios	437	599	491	614	612	792	10
especulativos,	493	599	555	614	612	792	10
sobre	312	612	336	627	612	792	10
la	340	612	348	627	612	792	10
estabilidad	352	612	399	627	612	792	10
laboral	403	612	434	627	612	792	10
de	438	612	448	627	612	792	10
ese	452	612	466	627	612	792	10
personal	470	612	508	627	612	792	10
adscrito	512	612	546	627	612	792	10
a	550	612	555	627	612	792	10
la	312	625	320	640	612	792	10
modalidad	325	625	371	640	612	792	10
de	376	625	386	640	612	792	10
EE	391	625	404	640	612	792	10
y	409	625	414	640	612	792	10
sobre	419	625	443	640	612	792	10
las	448	625	460	640	612	792	10
dudas	465	625	490	640	612	792	10
en	495	625	505	640	612	792	10
torno	510	625	533	640	612	792	10
a	538	625	543	640	612	792	10
la	547	625	555	640	612	792	10
calidad	312	638	344	653	612	792	10
de	347	638	357	653	612	792	10
la	360	638	368	653	612	792	10
atención	372	638	409	653	612	792	10
educativa	412	638	454	653	612	792	10
de	457	638	468	653	612	792	10
estos	471	638	493	653	612	792	10
escolares	496	638	536	653	612	792	10
con	539	638	555	653	612	792	10
discapacidad,	312	651	372	666	612	792	10
que	373	651	389	666	612	792	10
fue	390	651	404	666	612	792	10
fácil	405	651	425	666	612	792	10
y	426	651	431	666	612	792	10
eficientemente	433	651	497	666	612	792	10
aprovechado	499	651	555	666	612	792	10
por	312	664	327	679	612	792	10
el	330	664	338	679	612	792	10
sector	341	664	367	679	612	792	10
político	371	664	404	679	612	792	10
opuesto	408	664	442	679	612	792	10
al	445	664	453	679	612	792	10
gobierno,	456	664	498	679	612	792	10
que	502	664	518	679	612	792	10
a	521	664	526	679	612	792	10
través	529	664	555	679	612	792	10
de	312	677	322	692	612	792	10
todos	329	677	353	692	612	792	10
los	360	677	373	692	612	792	10
medios	380	677	412	692	612	792	10
de	419	677	429	692	612	792	10
comunicación	436	677	498	692	612	792	10
disponibles	505	677	555	692	612	792	10
para	312	690	331	705	612	792	10
ello,	335	690	355	705	612	792	10
lograron	359	690	396	705	612	792	10
incrementar	401	690	453	705	612	792	10
significativamente	457	690	538	705	612	792	10
los	542	690	555	705	612	792	10
niveles	312	703	343	718	612	792	10
de	346	703	357	718	612	792	10
inseguridad	360	703	411	718	612	792	10
y	414	703	420	718	612	792	10
angustia	423	703	460	718	612	792	10
de	463	703	473	718	612	792	10
las/os	477	703	502	718	612	792	10
docentes	505	703	543	718	612	792	10
y	550	703	555	718	612	792	10
familiares	312	716	356	731	612	792	10
de	359	716	369	731	612	792	10
los	372	716	385	731	612	792	10
escolares.	388	716	431	731	612	792	10
Para	434	716	454	731	612	792	10
poner	457	716	482	731	612	792	10
sólo	485	716	503	731	612	792	10
un	506	716	517	731	612	792	10
ejemplo	520	716	555	731	612	792	10
UNIVERSIDAD,	270	759	324	768	612	792	10
CIENCIA	327	759	357	768	612	792	10
y	360	759	365	768	612	792	10
TECNOLOGÍA	368	759	415	768	612	792	10
Vol.	418	757	430	768	612	792	10
20,	432	757	442	768	612	792	10
Nº	443	757	452	768	612	792	10
80	453	757	461	768	612	792	10
Septiembre	463	757	497	768	612	792	10
2016	499	757	514	768	612	792	10
(pp.	516	757	528	768	612	792	10
94-105)	530	757	555	768	612	792	10
103	569	741	594	761	612	792	10
Viloria	388	22	411	33	612	792	11
M.	413	22	422	33	612	792	11
El	424	22	430	33	612	792	11
derecho	432	22	456	33	612	792	11
social	458	22	475	33	612	792	11
fundamental	477	22	517	33	612	792	11
de	519	22	526	33	612	792	11
la	528	22	534	33	612	792	11
educación.	536	22	569	33	612	792	11
de	57	53	67	68	612	792	11
lo	70	53	79	68	612	792	11
que	82	53	98	68	612	792	11
estamos	101	53	137	68	612	792	11
comentando,	140	53	197	68	612	792	11
fue	200	53	214	68	612	792	11
llamativo	217	53	259	68	612	792	11
cómo	262	53	286	68	612	792	11
en	290	53	300	68	612	792	11
el	57	66	65	81	612	792	11
periódico	67	66	108	81	612	792	11
El	111	66	120	81	612	792	11
Universal,	123	66	168	81	612	792	11
se	170	66	180	81	612	792	11
publicó	182	66	215	81	612	792	11
en	217	66	227	81	612	792	11
el	230	66	238	81	612	792	11
mes	240	66	258	81	612	792	11
de	260	66	270	81	612	792	11
marzo	273	66	300	81	612	792	11
del	57	79	70	94	612	792	11
año	75	79	91	94	612	792	11
2012,	95	79	120	94	612	792	11
12	124	79	135	94	612	792	11
artículos	140	79	178	94	612	792	11
de	182	79	193	94	612	792	11
prensa	197	79	226	94	612	792	11
en	230	79	241	94	612	792	11
casi	245	79	262	94	612	792	11
10	267	79	278	94	612	792	11
días	282	79	300	94	612	792	11
seguidos	57	92	95	107	612	792	11
y	97	92	102	107	612	792	11
todos	104	92	128	107	612	792	11
en	129	92	140	107	612	792	11
contra	141	92	169	107	612	792	11
del	171	92	184	107	612	792	11
proceso	186	92	220	107	612	792	11
de	221	92	232	107	612	792	11
transformación	233	92	300	107	612	792	11
de	57	105	67	120	612	792	11
la	70	105	78	120	612	792	11
modalidad	80	105	127	120	612	792	11
de	129	105	140	120	612	792	11
la	142	105	150	120	612	792	11
Educación	153	105	199	120	612	792	11
Especial	202	105	239	120	612	792	11
en	242	105	252	120	612	792	11
Venezuela	255	105	300	120	612	792	11
y	57	118	62	133	612	792	11
contra	65	118	92	133	612	792	11
el	95	118	103	133	612	792	11
proceso	105	118	139	133	612	792	11
de	142	118	152	133	612	792	11
integración	155	118	204	133	612	792	11
escolar	207	118	238	133	612	792	11
del	241	118	254	133	612	792	11
alumnado	257	118	300	133	612	792	11
con	57	131	73	146	612	792	11
discapacidad	75	131	132	146	612	792	11
en	135	131	145	146	612	792	11
las	148	131	160	146	612	792	11
escuelas	163	131	200	146	612	792	11
regulares.	202	131	245	146	612	792	11
Por	71	144	86	159	612	792	11
lo	91	144	99	159	612	792	11
que	104	144	120	159	612	792	11
tendríamos	125	144	174	159	612	792	11
que	178	144	194	159	612	792	11
concluir	199	144	235	159	612	792	11
que	240	144	256	159	612	792	11
tanto	260	144	282	159	612	792	11
los	287	144	300	159	612	792	11
graves	57	157	85	172	612	792	11
errores	90	157	121	172	612	792	11
en	126	157	136	172	612	792	11
la	141	157	149	172	612	792	11
implementación	154	157	225	172	612	792	11
de	230	157	241	172	612	792	11
la	246	157	254	172	612	792	11
Reforma,	259	157	300	172	612	792	11
como	57	170	81	185	612	792	11
la	87	170	95	185	612	792	11
fuerte	97	170	123	185	612	792	11
conflictividad	126	170	186	185	612	792	11
política	189	170	222	185	612	792	11
del	225	170	238	185	612	792	11
país,	241	170	261	185	612	792	11
llevaron	264	170	300	185	612	792	11
a	57	183	62	198	612	792	11
la	68	183	76	198	612	792	11
culminación	82	183	137	198	612	792	11
en	143	183	153	198	612	792	11
Venezuela,	160	183	208	198	612	792	11
del	214	183	227	198	612	792	11
primer	234	183	263	198	612	792	11
intento	269	183	300	198	612	792	11
sistemático	57	196	106	211	612	792	11
y	111	196	116	211	612	792	11
de	121	196	131	211	612	792	11
envergadura	136	196	190	211	612	792	11
de	199	196	209	211	612	792	11
un	214	196	225	211	612	792	11
proceso	229	196	264	211	612	792	11
masivo	268	196	300	211	612	792	11
de	57	209	67	224	612	792	11
integración	72	209	122	224	612	792	11
escolar	127	209	158	224	612	792	11
en	163	209	173	224	612	792	11
los	178	209	191	224	612	792	11
centros	196	209	228	224	612	792	11
regulares,	233	209	276	224	612	792	11
para	281	209	300	224	612	792	11
el	57	222	65	237	612	792	11
alumnado	69	222	112	237	612	792	11
con	116	222	132	237	612	792	11
discapacidad.	136	222	196	237	612	792	11
Sin	200	222	215	237	612	792	11
embargo,	219	222	260	237	612	792	11
por	264	222	279	237	612	792	11
otra	283	222	300	237	612	792	11
parte,	57	235	81	250	612	792	11
debemos	84	235	123	250	612	792	11
señalar	126	235	157	250	612	792	11
que	160	235	176	250	612	792	11
con	179	235	195	250	612	792	11
todo	197	235	217	250	612	792	11
y	220	235	225	250	612	792	11
los	228	235	241	250	612	792	11
errores	244	235	274	250	612	792	11
en	277	235	287	250	612	792	11
su	290	235	300	250	612	792	11
aplicación,	57	248	105	263	612	792	11
el	110	248	118	263	612	792	11
lapso	121	248	144	263	612	792	11
que	147	248	163	263	612	792	11
duró	166	248	186	263	612	792	11
dicha	189	248	213	263	612	792	11
Reforma,	216	248	257	263	612	792	11
permitió	263	248	300	263	612	792	11
favorecer	57	261	98	276	612	792	11
la	104	261	112	276	612	792	11
acción	115	261	143	276	612	792	11
educativa	146	261	188	276	612	792	11
en	191	261	201	276	612	792	11
algunos	204	261	238	276	612	792	11
aspectos	244	261	281	276	612	792	11
que	284	261	300	276	612	792	11
referiremos	57	274	107	289	612	792	11
a	110	274	115	289	612	792	11
continuación:	118	274	178	289	612	792	11
a)	180	274	189	289	612	792	11
se	192	274	201	289	612	792	11
incrementó	204	274	253	289	612	792	11
el	256	274	264	289	612	792	11
número	266	274	300	289	612	792	11
de	57	287	67	302	612	792	11
personal	70	287	108	302	612	792	11
de	111	287	121	302	612	792	11
apoyo	125	287	152	302	612	792	11
para	155	287	174	302	612	792	11
la	177	287	185	302	612	792	11
integración	189	287	238	302	612	792	11
escolar,	241	287	275	302	612	792	11
b)	278	287	287	302	612	792	11
se	291	287	300	302	612	792	11
aumentó	57	300	95	315	612	792	11
el	99	300	107	315	612	792	11
número	111	300	145	315	612	792	11
de	149	300	159	315	612	792	11
escolares	164	300	204	315	612	792	11
con	208	300	224	315	612	792	11
discapacidad	229	300	285	315	612	792	11
en	290	300	300	315	612	792	11
la	57	313	65	328	612	792	11
escuela	68	313	100	328	612	792	11
regular	103	313	135	328	612	792	11
y	138	313	143	328	612	792	11
c)	147	313	155	328	612	792	11
se	158	313	168	328	612	792	11
logró	171	313	194	328	612	792	11
poner	197	313	222	328	612	792	11
sobre	226	313	249	328	612	792	11
la	253	313	261	328	612	792	11
mesa	264	313	286	328	612	792	11
de	290	313	300	328	612	792	11
discusión,	57	326	101	341	612	792	11
especialmente	104	326	166	341	612	792	11
con	169	326	185	341	612	792	11
el	188	326	196	341	612	792	11
personal	199	326	236	341	612	792	11
de	239	326	250	341	612	792	11
los	252	326	265	341	612	792	11
centros	268	326	300	341	612	792	11
educativos	57	339	104	354	612	792	11
regulares,	109	339	152	354	612	792	11
el	157	339	165	354	612	792	11
tema	171	339	192	354	612	792	11
sobre	197	339	221	354	612	792	11
la	226	339	234	354	612	792	11
atención	239	339	277	354	612	792	11
a	282	339	287	354	612	792	11
la	292	339	300	354	612	792	11
diversidad	57	352	103	367	612	792	11
en	106	352	116	367	612	792	11
el	119	352	127	367	612	792	11
aula.	130	352	151	367	612	792	11
A	154	352	162	367	612	792	11
pesar	165	352	188	367	612	792	11
de	191	352	201	367	612	792	11
esos	205	352	224	367	612	792	11
pocos	227	352	252	367	612	792	11
logros,	256	352	286	367	612	792	11
no	289	352	300	367	612	792	11
se	57	365	66	380	612	792	11
pudo	72	365	94	380	612	792	11
dar	97	365	111	380	612	792	11
el	114	365	122	380	612	792	11
salto	125	365	146	380	612	792	11
que	149	365	165	380	612	792	11
nuestra	168	365	200	380	612	792	11
educación	203	365	247	380	612	792	11
pudo	250	365	272	380	612	792	11
haber	276	365	300	380	612	792	11
dado.	57	378	81	393	612	792	11
De	85	378	98	393	612	792	11
esta	102	378	119	393	612	792	11
manera	123	378	155	393	612	792	11
se	159	378	168	393	612	792	11
pierde	172	378	200	393	612	792	11
en	204	378	214	393	612	792	11
Venezuela,	218	378	266	393	612	792	11
una	270	378	286	393	612	792	11
de	290	378	300	393	612	792	11
las	57	391	69	406	612	792	11
más	72	391	90	406	612	792	11
grandes	94	391	128	406	612	792	11
oportunidades	131	391	194	406	612	792	11
para	197	391	216	406	612	792	11
avanzar	220	391	254	406	612	792	11
hacia	257	391	281	406	612	792	11
una	284	391	300	406	612	792	11
educación	57	404	101	419	612	792	11
más	105	404	122	419	612	792	11
inclusiva,	126	404	168	419	612	792	11
integral,	171	404	208	419	612	792	11
justa	211	404	232	419	612	792	11
y	235	404	240	419	612	792	11
por	244	404	258	419	612	792	11
tanto,	262	404	286	419	612	792	11
de	290	404	300	419	612	792	11
mayor	57	417	85	432	612	792	11
calidad.	88	417	131	432	612	792	11
III.	57	442	74	458	612	792	11
CONCLUSIONES	77	442	173	458	612	792	11
1.	71	469	79	484	612	792	11
La	87	469	98	484	612	792	11
integración	113	469	163	484	612	792	11
escolar	170	469	201	484	612	792	11
implica	209	469	242	484	612	792	11
valorar	249	469	280	484	612	792	11
las	288	469	300	484	612	792	11
diferencias	57	482	105	497	612	792	11
y	107	482	113	497	612	792	11
respetar	115	482	150	497	612	792	11
la	153	482	161	497	612	792	11
diversidad	163	482	209	497	612	792	11
en	211	482	222	497	612	792	11
el	224	482	232	497	612	792	11
aula,	235	482	256	497	612	792	11
por	258	482	273	497	612	792	11
tanto,	275	482	300	497	612	792	11
la	57	495	65	510	612	792	11
escuela	69	495	101	510	612	792	11
regular	106	495	137	510	612	792	11
debe	141	495	162	510	612	792	11
aprender	166	495	205	510	612	792	11
a	209	495	214	510	612	792	11
trabajar	218	495	252	510	612	792	11
con	256	495	272	510	612	792	11
niños	276	495	300	510	612	792	11
con	57	508	73	523	612	792	11
discapacidad	76	508	133	523	612	792	11
y	136	508	141	523	612	792	11
la	144	508	152	523	612	792	11
escuela	155	508	188	523	612	792	11
especial	191	508	226	523	612	792	11
debe	230	508	250	523	612	792	11
apoyarla	253	508	291	523	612	792	11
y	295	508	300	523	612	792	11
acompañarla	57	521	113	536	612	792	11
en	117	521	127	536	612	792	11
ese	131	521	145	536	612	792	11
reto.	149	521	169	536	612	792	11
Esa	173	521	189	536	612	792	11
es	193	521	202	536	612	792	11
la	206	521	214	536	612	792	11
tendencia	218	521	260	536	612	792	11
mundial	264	521	300	536	612	792	11
y	57	534	62	549	612	792	11
Venezuela	66	534	111	549	612	792	11
debe	115	534	136	549	612	792	11
dar	140	534	154	549	612	792	11
pasos	158	534	183	549	612	792	11
más	187	534	205	549	612	792	11
significativos	209	534	267	549	612	792	11
en	271	534	282	549	612	792	11
ese	286	534	300	549	612	792	11
camino,	57	547	92	562	612	792	11
a	94	547	99	562	612	792	11
objeto	101	547	129	562	612	792	11
de	131	547	142	562	612	792	11
garantizar	144	547	188	562	612	792	11
una	190	547	206	562	612	792	11
educación	209	547	253	562	612	792	11
de	256	547	266	562	612	792	11
calidad	268	547	300	562	612	792	11
y	57	560	62	575	612	792	11
más	65	560	83	575	612	792	11
justa	85	560	106	575	612	792	11
para	109	560	128	575	612	792	11
todos/as.	131	560	169	575	612	792	11
2.	71	573	79	588	612	792	11
Es	85	573	96	588	612	792	11
necesario	102	573	143	588	612	792	11
romper	149	573	181	588	612	792	11
el	187	573	195	588	612	792	11
modelo	200	573	233	588	612	792	11
de	239	573	250	588	612	792	11
educación	255	573	300	588	612	792	11
dual	57	586	76	601	612	792	11
y	80	586	85	601	612	792	11
es	90	586	99	601	612	792	11
impostergable	103	586	165	601	612	792	11
un	170	586	181	601	612	792	11
cambio	185	586	217	601	612	792	11
en	221	586	232	601	612	792	11
los	236	586	249	601	612	792	11
principios,	253	586	300	601	612	792	11
paradigmas	57	599	107	614	612	792	11
y	110	599	116	614	612	792	11
líneas	119	599	145	614	612	792	11
de	148	599	158	614	612	792	11
acción	161	599	190	614	612	792	11
para	193	599	212	614	612	792	11
ampliar	215	599	249	614	612	792	11
la	252	599	260	614	612	792	11
atención	263	599	300	614	612	792	11
de	57	612	67	627	612	792	11
los	75	612	87	627	612	792	11
escolares	95	612	135	627	612	792	11
con	143	612	159	627	612	792	11
discapacidad	166	612	223	627	612	792	11
y	231	612	236	627	612	792	11
erradicar	244	612	283	627	612	792	11
su	290	612	300	627	612	792	11
exclusión	57	625	99	640	612	792	11
del	102	625	115	640	612	792	11
sistema	118	625	151	640	612	792	11
educativo	154	625	196	640	612	792	11
venezolano.	199	625	252	640	612	792	11
3.	71	638	79	653	612	792	11
En	86	638	98	653	612	792	11
Venezuela	104	638	150	653	612	792	11
el	156	638	164	653	612	792	11
derecho	171	638	206	653	612	792	11
a	212	638	217	653	612	792	11
la	224	638	232	653	612	792	11
educación	238	638	283	653	612	792	11
de	290	638	300	653	612	792	11
un	57	651	68	666	612	792	11
importante	75	651	123	666	612	792	11
número	130	651	163	666	612	792	11
de	171	651	181	666	612	792	11
niños/as	188	651	224	666	612	792	11
y	232	651	237	666	612	792	11
adolescentes	244	651	300	666	612	792	11
con	57	664	73	679	612	792	11
discapacidad	78	664	135	679	612	792	11
están	141	664	164	679	612	792	11
siendo	170	664	198	679	612	792	11
cercenado	204	664	249	679	612	792	11
y	255	664	260	679	612	792	11
son	266	664	281	679	612	792	11
los	287	664	300	679	612	792	11
más	57	677	74	692	612	792	11
pobres	79	677	108	692	612	792	11
de	113	677	124	692	612	792	11
este	128	677	145	692	612	792	11
vulnerable	150	677	197	692	612	792	11
grupo	201	677	227	692	612	792	11
social,	232	677	260	692	612	792	11
los	265	677	278	692	612	792	11
más	282	677	300	692	612	792	11
afectados.	57	690	101	705	612	792	11
4.	71	703	79	718	612	792	11
El	81	703	91	718	612	792	11
cuerpo	94	703	124	718	612	792	11
jurídico	126	703	160	718	612	792	11
y	163	703	168	718	612	792	11
normativo	170	703	216	718	612	792	11
para	218	703	237	718	612	792	11
la	239	703	247	718	612	792	11
promoción,	250	703	300	718	612	792	11
conceptualización	57	716	136	731	612	792	11
y	145	716	150	731	612	792	11
organización	159	716	216	731	612	792	11
del	224	716	238	731	612	792	11
proceso	247	716	281	731	612	792	11
de	290	716	300	731	612	792	11
104	21	741	46	761	612	792	11
ISSN	66	757	82	768	612	792	11
1316-4821	84	757	117	768	612	792	11
integración	312	53	361	68	612	792	11
escolar	364	53	395	68	612	792	11
del	398	53	412	68	612	792	11
alumnado	415	53	458	68	612	792	11
con	464	53	480	68	612	792	11
discapacidad,	483	53	542	68	612	792	11
en	545	53	555	68	612	792	11
nuestro	312	66	344	81	612	792	11
país	348	66	366	81	612	792	11
es	370	66	379	81	612	792	11
insuficiente,	384	66	437	81	612	792	11
dado	441	66	462	81	612	792	11
que	467	66	482	81	612	792	11
no	487	66	498	81	612	792	11
es	502	66	511	81	612	792	11
profuso,	519	66	555	81	612	792	11
pero	312	79	332	94	612	792	11
además,	334	79	370	94	612	792	11
es	375	79	384	94	612	792	11
poco	386	79	408	94	612	792	11
específico.	410	79	457	94	612	792	11
La	462	79	473	94	612	792	11
exigua	476	79	505	94	612	792	11
dedicación	508	79	555	94	612	792	11
en	312	92	322	107	612	792	11
la	327	92	335	107	612	792	11
LOE-09,	339	92	378	107	612	792	11
a	382	92	387	107	612	792	11
dicho	391	92	416	107	612	792	11
tema,	420	92	444	107	612	792	11
es	449	92	458	107	612	792	11
una	462	92	478	107	612	792	11
muestra	482	92	517	107	612	792	11
clara	522	92	543	107	612	792	11
al	547	92	555	107	612	792	11
respecto,	312	105	351	120	612	792	11
sobre	357	105	381	120	612	792	11
todo,	387	105	409	120	612	792	11
tratándose	415	105	460	120	612	792	11
de	465	105	476	120	612	792	11
una	481	105	497	120	612	792	11
ley	503	105	516	120	612	792	11
de	522	105	533	120	612	792	11
esta	538	105	555	120	612	792	11
envergadura	312	118	366	133	612	792	11
y	374	118	379	133	612	792	11
donde	395	118	422	133	612	792	11
se	429	118	439	133	612	792	11
establecen	446	118	492	133	612	792	11
las	500	118	512	133	612	792	11
actuales	520	118	555	133	612	792	11
directrices	312	131	358	146	612	792	11
y	361	131	366	146	612	792	11
basamentos	369	131	420	146	612	792	11
de	423	131	433	146	612	792	11
la	436	131	444	146	612	792	11
educación	447	131	491	146	612	792	11
venezolana.	494	131	546	146	612	792	11
5.	326	144	334	159	612	792	11
Para	339	144	358	159	612	792	11
garantizar	362	144	406	159	612	792	11
la	410	144	418	159	612	792	11
implementación	427	144	498	159	612	792	11
efectiva	506	144	541	159	612	792	11
de	545	144	555	159	612	792	11
una	312	157	328	172	612	792	11
integración	333	157	382	172	612	792	11
del	387	157	401	172	612	792	11
alumnado	406	157	449	172	612	792	11
con	454	157	470	172	612	792	11
discapacidad,	475	157	535	172	612	792	11
en	545	157	555	172	612	792	11
las	312	170	324	185	612	792	11
escuelas	329	170	366	185	612	792	11
regulares,	371	170	414	185	612	792	11
además	424	170	457	185	612	792	11
de	462	170	472	185	612	792	11
las	477	170	489	185	612	792	11
implicaciones	494	170	555	185	612	792	11
curriculares	312	183	364	198	612	792	11
a	367	183	372	198	612	792	11
todos	376	183	400	198	612	792	11
los	403	183	416	198	612	792	11
niveles,	419	183	453	198	612	792	11
existen	457	183	488	198	612	792	11
otros	492	183	514	198	612	792	11
factores	520	183	555	198	612	792	11
que	312	196	328	211	612	792	11
se	330	196	340	211	612	792	11
deben	342	196	368	211	612	792	11
tomar	371	196	397	211	612	792	11
en	399	196	409	211	612	792	11
cuenta:	412	196	444	211	612	792	11
la	446	196	454	211	612	792	11
cultura	457	196	487	211	612	792	11
del	490	196	503	211	612	792	11
respeto	506	196	537	211	612	792	11
a	540	196	545	211	612	792	11
la	547	196	555	211	612	792	11
diversidad	312	209	358	224	612	792	11
y	360	209	366	224	612	792	11
la	371	209	379	224	612	792	11
sensibilización	382	209	447	224	612	792	11
de	450	209	460	224	612	792	11
la	463	209	471	224	612	792	11
sociedad,	473	209	515	224	612	792	11
el	517	209	525	224	612	792	11
contar	528	209	555	224	612	792	11
en	312	222	322	237	612	792	11
calidad	326	222	358	237	612	792	11
y	362	222	367	237	612	792	11
cantidad	371	222	408	237	612	792	11
con	412	222	428	237	612	792	11
los	432	222	444	237	612	792	11
equipos	448	222	482	237	612	792	11
especialistas	486	222	541	237	612	792	11
de	545	222	555	237	612	792	11
apoyo	312	235	339	250	612	792	11
para	343	235	362	250	612	792	11
el	366	235	374	250	612	792	11
asesoramiento	378	235	441	250	612	792	11
y	444	235	450	250	612	792	11
acompañamiento	454	235	529	250	612	792	11
en	533	235	543	250	612	792	11
el	547	235	555	250	612	792	11
proceso	312	248	346	263	612	792	11
de	349	248	359	263	612	792	11
integración,	361	248	414	263	612	792	11
la	416	248	424	263	612	792	11
formación	426	248	472	263	612	792	11
y	474	248	480	263	612	792	11
actualización	482	248	540	263	612	792	11
de	545	248	555	263	612	792	11
nuestros	312	261	349	276	612	792	11
docentes	354	261	393	276	612	792	11
y	396	261	401	276	612	792	11
en	407	261	417	276	612	792	11
general,	420	261	455	276	612	792	11
tomar	458	261	484	276	612	792	11
en	487	261	497	276	612	792	11
cuenta	500	261	529	276	612	792	11
todos	531	261	555	276	612	792	11
los	312	274	325	289	612	792	11
factores	329	274	364	289	612	792	11
asociados	368	274	411	289	612	792	11
a	415	274	420	289	612	792	11
la	424	274	432	289	612	792	11
organización	440	274	497	289	612	792	11
del	505	274	518	289	612	792	11
sistema	522	274	555	289	612	792	11
educativo.	312	287	358	302	612	792	11
IV.	312	312	327	328	612	792	11
REFERENCIAS	330	312	416	328	612	792	11
[1]	323	338	336	353	612	792	11
Boada	340	338	369	353	612	792	11
A.,	377	338	391	353	612	792	11
Valero	395	338	424	353	612	792	11
L.	428	338	438	353	612	792	11
y	442	338	448	353	612	792	11
Niuman	457	338	492	353	612	792	11
T.	497	338	505	353	612	792	11
Evolución	510	338	555	353	612	792	11
histórica	343	350	381	365	612	792	11
de	387	350	397	365	612	792	11
la	403	350	411	365	612	792	11
educación	416	350	461	365	612	792	11
especial	467	350	502	365	612	792	11
mundial	508	350	544	365	612	792	11
y	550	350	555	365	612	792	11
en	343	362	353	377	612	792	11
Venezuela.	360	362	408	377	612	792	11
Mimeo.	415	362	449	377	612	792	11
Informe	456	362	492	377	612	792	11
académico.	506	362	555	377	612	792	11
Venezuela:	343	374	391	389	612	792	11
Universidad	421	374	475	389	612	792	11
Pedagógica	505	374	555	389	612	792	11
Experimental	343	386	402	401	612	792	11
Libertador.	405	386	454	401	612	792	11
(2011).	456	386	488	401	612	792	11
[2]	323	398	336	413	612	792	11
Sales	342	398	365	413	612	792	11
A.	370	398	381	413	612	792	11
Bases	387	398	413	413	612	792	11
pedagógicas	418	398	473	413	612	792	11
de	479	398	489	413	612	792	11
la	495	398	503	413	612	792	11
Educación	509	398	555	413	612	792	11
Especial.	343	410	383	425	612	792	11
Proyecto	386	410	425	425	612	792	11
docente.	427	410	464	425	612	792	11
Universitat	467	410	516	425	612	792	11
Jaume	518	410	546	425	612	792	11
I.	549	410	555	425	612	792	11
Mimeo.	343	422	378	437	612	792	11
España.	380	422	415	437	612	792	11
(2004).	418	422	450	437	612	792	11
[3]	323	434	336	449	612	792	11
Lus	343	434	359	449	612	792	11
M.	364	434	376	449	612	792	11
De	384	434	397	449	612	792	11
la	401	434	409	449	612	792	11
integración	413	434	463	449	612	792	11
escolar	467	434	498	449	612	792	11
a	502	434	507	449	612	792	11
la	511	434	519	449	612	792	11
escuela	523	434	555	449	612	792	11
integradora.	343	446	396	461	612	792	11
Argentina:	398	446	445	461	612	792	11
Paidós.	448	446	480	461	612	792	11
(2003).	482	446	514	461	612	792	11
[4]	323	458	336	473	612	792	11
Jiménez,	343	458	382	473	612	792	11
P.	385	458	393	473	612	792	11
y	396	458	402	473	612	792	11
Vilá,	405	458	426	473	612	792	11
M..	429	458	444	473	612	792	11
De	448	458	460	473	612	792	11
educación	464	458	508	473	612	792	11
especial	512	458	547	473	612	792	11
a	550	458	555	473	612	792	11
educación	343	470	388	485	612	792	11
en	392	470	402	485	612	792	11
la	407	470	414	485	612	792	11
diversidad.	419	470	467	485	612	792	11
Málaga:	472	470	508	485	612	792	11
Ediciones	512	470	555	485	612	792	11
Aljibe.	343	482	373	497	612	792	11
(1999).	376	482	408	497	612	792	11
[5]	323	494	336	509	612	792	11
Pichs	343	494	367	509	612	792	11
B.	372	494	382	509	612	792	11
Trebal	386	494	415	509	612	792	11
de	419	494	430	509	612	792	11
Recerca:	435	494	473	509	612	792	11
formación	478	494	523	509	612	792	11
inicial	528	494	555	509	612	792	11
del	343	506	356	521	612	792	11
maestro	359	506	394	521	612	792	11
ante	396	506	414	521	612	792	11
la	417	506	425	521	612	792	11
integración	427	506	476	521	612	792	11
escolar.	479	506	512	521	612	792	11
(Material	514	506	555	521	612	792	11
preparado	343	518	387	533	612	792	11
como	394	518	418	533	612	792	11
material	425	518	461	533	612	792	11
de	468	518	478	533	612	792	11
apoyo)	485	518	515	533	612	792	11
mimeo.	522	518	555	533	612	792	11
Girona:	343	530	377	545	612	792	11
Universitat	379	530	428	545	612	792	11
de	431	530	441	545	612	792	11
Girona.	444	530	477	545	612	792	11
(1999).	480	530	512	545	612	792	11
[6]	323	542	336	557	612	792	11
Muntaner	338	542	381	557	612	792	11
J.	384	542	391	557	612	792	11
La	393	542	405	557	612	792	11
sociedad	407	542	445	557	612	792	11
ante	447	542	466	557	612	792	11
el	467	542	475	557	612	792	11
deficiente	477	542	521	557	612	792	11
mental.	523	542	555	557	612	792	11
Normalización,	343	554	411	569	612	792	11
integración	414	554	464	569	612	792	11
educativa,	467	554	512	569	612	792	11
inserción	515	554	555	569	612	792	11
social	343	566	369	581	612	792	11
y	371	566	377	581	612	792	11
laboral.	380	566	413	581	612	792	11
España:	416	566	451	581	612	792	11
Narcea.	453	566	487	581	612	792	11
(1998).	490	566	522	581	612	792	11
[7]	323	578	336	593	612	792	11
Dubrovsky	342	578	391	593	612	792	11
S.	404	578	413	593	612	792	11
La	419	578	431	593	612	792	11
integración	437	578	487	593	612	792	11
escolar	493	578	524	593	612	792	11
como	531	578	555	593	612	792	11
problemática	343	590	400	605	612	792	11
profesional.	405	590	457	605	612	792	11
Argentina:	461	590	508	605	612	792	11
Noveduc.	513	590	555	605	612	792	11
(2005).	343	602	375	617	612	792	11
[8]	323	614	336	629	612	792	11
Viloria	339	614	369	629	612	792	11
M.	372	614	385	629	612	792	11
Atención	387	614	428	629	612	792	11
a	431	614	436	629	612	792	11
la	439	614	447	629	612	792	11
diversidad	450	614	495	629	612	792	11
en	498	614	509	629	612	792	11
la	512	614	520	629	612	792	11
Unidad	523	614	555	629	612	792	11
Educativa	343	626	387	641	612	792	11
“Alta	390	626	414	641	612	792	11
Vista	417	626	440	641	612	792	11
Sur:	443	626	462	641	612	792	11
Una	465	626	483	641	612	792	11
aproximación	487	626	547	641	612	792	11
a	550	626	555	641	612	792	11
la	343	638	351	653	612	792	11
realidad	353	638	388	653	612	792	11
venezolana.	390	638	442	653	612	792	11
Informe	444	638	480	653	612	792	11
de	482	638	492	653	612	792	11
investigación.	494	638	555	653	612	792	11
Mimeo.	343	650	378	665	612	792	11
Ciudad	380	650	412	665	612	792	11
Guayana,	415	650	457	665	612	792	11
Venezuela.	459	650	507	665	612	792	11
(2005).	510	650	542	665	612	792	11
[9]	323	662	336	677	612	792	11
Pujolás	339	662	371	677	612	792	11
P.	374	662	382	677	612	792	11
Atención	385	662	425	677	612	792	11
a	428	662	433	677	612	792	11
la	436	662	444	677	612	792	11
diversidad	447	662	493	677	612	792	11
y	496	662	502	677	612	792	11
aprendizaje	505	662	555	677	612	792	11
cooperativo	343	674	395	689	612	792	11
en	398	674	408	689	612	792	11
la	411	674	419	689	612	792	11
E.S.O.	422	674	451	689	612	792	11
Mimeo.	453	674	488	689	612	792	11
s/f.	491	674	504	689	612	792	11
[10]	323	686	341	701	612	792	11
Echeita	349	686	382	701	612	792	11
G.	389	686	400	701	612	792	11
Educación	407	686	453	701	612	792	11
para	461	686	480	701	612	792	11
la	487	686	495	701	612	792	11
inclusión	502	686	542	701	612	792	11
o	550	686	555	701	612	792	11
educación	343	698	388	713	612	792	11
sin	398	698	411	713	612	792	11
exclusión.	421	698	466	713	612	792	11
Madrid:	476	698	511	713	612	792	11
Narcea.	521	698	555	713	612	792	11
(2006).	343	710	375	725	612	792	11
[11]	323	722	341	737	612	792	11
Sánchez	343	722	380	737	612	792	11
A.	384	722	395	737	612	792	11
Integración	397	722	447	737	612	792	11
educativa	449	722	492	737	612	792	11
y	494	722	499	737	612	792	11
social	502	722	527	737	612	792	11
de	530	722	540	737	612	792	11
los	542	722	555	737	612	792	11
UNIVERSIDAD,	270	759	325	769	612	792	11
CIENCIA	327	759	357	769	612	792	11
y	360	759	365	769	612	792	11
TECNOLOGÍA	368	759	415	769	612	792	11
Vol.	418	757	430	768	612	792	11
20,	432	757	442	768	612	792	11
Nº	444	757	452	768	612	792	11
80	454	757	461	768	612	792	11
Septiembre	463	757	498	768	612	792	11
2016	499	757	515	768	612	792	11
(pp.	516	757	528	768	612	792	11
94-105)	530	757	555	768	612	792	11
Viloria	388	21	411	32	612	792	12
M.	413	21	422	32	612	792	12
El	424	22	430	32	612	792	12
derecho	432	22	456	32	612	792	12
social	458	22	475	32	612	792	12
fundamental	477	22	517	32	612	792	12
de	519	22	526	32	612	792	12
la	528	22	534	32	612	792	12
educación.	536	22	569	32	612	792	12
estudiantes	88	53	137	68	612	792	12
con	140	53	156	68	612	792	12
discapacidad	160	53	217	68	612	792	12
en	220	53	231	68	612	792	12
la	235	53	243	68	612	792	12
Universidad	246	53	300	68	612	792	12
de	88	65	98	80	612	792	12
Almería.	101	65	140	80	612	792	12
[Documento	143	65	198	80	612	792	12
en	202	65	212	80	612	792	12
línea].	216	65	244	80	612	792	12
Editorial	248	65	286	80	612	792	12
de	290	65	300	80	612	792	12
la	88	77	96	92	612	792	12
Universidad	99	77	153	92	612	792	12
de	156	77	167	92	612	792	12
Almería.	170	77	208	92	612	792	12
(2009).	212	77	244	92	612	792	12
Recuperado	247	77	300	92	612	792	12
el	88	89	96	104	612	792	12
12/12/15.	108	89	150	104	612	792	12
En:	163	89	178	104	612	792	12
http://www.discapnet.es/	191	89	300	104	612	792	12
Castellano/comunidad/websocial/Recursos/	88	101	300	116	612	792	12
Documentos/Tecnica/Documents/Integracion.	88	113	300	128	612	792	12
pdf	88	125	102	140	612	792	12
[12]	68	137	86	152	612	792	12
UNESCO.	99	137	146	152	612	792	12
Declaración	159	137	213	152	612	792	12
de	226	137	236	152	612	792	12
Salamanca.	250	137	300	152	612	792	12
Conferencia	88	149	141	164	612	792	12
Mundial	156	149	193	164	612	792	12
sobre	207	149	231	164	612	792	12
Necesidades	245	149	300	164	612	792	12
Educativas	88	161	136	176	612	792	12
Especiales.	138	161	187	176	612	792	12
Marco	189	161	218	176	612	792	12
de	220	161	230	176	612	792	12
acción.	232	161	264	176	612	792	12
07	266	161	277	176	612	792	12
al	279	161	287	176	612	792	12
09	289	161	300	176	612	792	12
de	88	173	98	188	612	792	12
junio	100	173	123	188	612	792	12
de	125	173	135	188	612	792	12
1994.	137	173	162	188	612	792	12
España.	164	173	199	188	612	792	12
[Documento	203	173	258	188	612	792	12
en	260	173	270	188	612	792	12
línea].	272	173	300	188	612	792	12
Recuperado	88	185	140	200	612	792	12
el	148	185	156	200	612	792	12
21/03/15.	163	185	205	200	612	792	12
En:	212	185	228	200	612	792	12
http://unesdoc.	235	185	300	200	612	792	12
unesco.org/images/0011/001107/110753so.pdf	88	197	293	212	612	792	12
[13]	68	209	86	224	612	792	12
Ministerio	89	209	135	224	612	792	12
del	137	209	151	224	612	792	12
Poder	153	209	179	224	612	792	12
Popular	182	209	216	224	612	792	12
para	219	209	238	224	612	792	12
la	240	209	248	224	612	792	12
Educación.	251	209	300	224	612	792	12
La	88	221	99	236	612	792	12
modalidad	101	221	148	236	612	792	12
de	150	221	160	236	612	792	12
Educación	162	221	209	236	612	792	12
Especial	211	221	248	236	612	792	12
en	250	221	260	236	612	792	12
el	263	221	270	236	612	792	12
marco	273	221	300	236	612	792	12
de	88	233	98	248	612	792	12
la	104	233	112	248	612	792	12
Educación	118	233	164	248	612	792	12
Bolivariana:	170	233	224	248	612	792	12
"Educación	230	233	281	248	612	792	12
sin	287	233	300	248	612	792	12
barreras":	88	245	131	260	612	792	12
Caracas.	134	245	172	260	612	792	12
(2011).	175	245	207	260	612	792	12
[documento	210	245	263	260	612	792	12
online].	266	245	300	260	612	792	12
Recuperado	88	257	140	272	612	792	12
el	143	257	151	272	612	792	12
24/04/16.	154	257	196	272	612	792	12
Localizado	198	257	247	272	612	792	12
a	250	257	255	272	612	792	12
través	258	257	284	272	612	792	12
de:	287	257	300	272	612	792	12
https://docs.google.com/document/d/1mIV0MA	88	269	300	284	612	792	12
gzPzUCVPJxLSTJCwL2NsHQDKXbrNvCSzj	88	281	300	296	612	792	12
gxic/edit	88	293	126	308	612	792	12
[14]	68	305	86	320	612	792	12
Constitución	97	305	153	320	612	792	12
Nacional	164	305	204	320	612	792	12
de	215	305	225	320	612	792	12
la	236	305	244	320	612	792	12
República	255	305	300	320	612	792	12
Bolivariana	88	317	139	332	612	792	12
de	145	317	156	332	612	792	12
Venezuela.	162	317	210	332	612	792	12
Del	216	317	232	332	612	792	12
24	238	317	249	332	612	792	12
de	256	317	266	332	612	792	12
marzo	273	317	300	332	612	792	12
de	343	53	353	68	612	792	12
2000.	358	53	383	68	612	792	12
Gaceta	387	53	418	68	612	792	12
oficial	422	53	450	68	612	792	12
N°	454	53	467	68	612	792	12
5.453.	476	53	503	68	612	792	12
Venezuela.	507	53	555	68	612	792	12
Asamblea	343	65	387	80	612	792	12
Nacional.	390	65	432	80	612	792	12
[15]	323	77	341	92	612	792	12
Ley	345	77	362	92	612	792	12
Orgánica	366	77	406	92	612	792	12
de	410	77	421	92	612	792	12
Educación.	425	77	474	92	612	792	12
Del	478	77	494	92	612	792	12
15	497	77	508	92	612	792	12
de	512	77	523	92	612	792	12
agosto	527	77	555	92	612	792	12
de	343	89	353	104	612	792	12
2009.	357	89	382	104	612	792	12
Gaceta	386	89	417	104	612	792	12
oficial	421	89	449	104	612	792	12
N°	453	89	465	104	612	792	12
5.929.	469	89	497	104	612	792	12
Venezuela.	501	89	549	104	612	792	12
.	553	89	555	104	612	792	12
Asamblea	343	101	387	116	612	792	12
Nacional.	390	101	432	116	612	792	12
[16]	323	113	341	128	612	792	12
Ley	346	113	363	128	612	792	12
para	368	113	387	128	612	792	12
Personas	392	113	431	128	612	792	12
con	436	113	452	128	612	792	12
Discapacidad.	457	113	519	128	612	792	12
Del	524	113	539	128	612	792	12
05	544	113	555	128	612	792	12
de	343	125	353	140	612	792	12
enero	359	125	383	140	612	792	12
de	389	125	399	140	612	792	12
2007.	405	125	429	140	612	792	12
Gaceta	435	125	465	140	612	792	12
oficial	471	125	499	140	612	792	12
N°	504	125	517	140	612	792	12
38.598.	522	125	555	140	612	792	12
Venezuela.	343	137	391	152	612	792	12
Asamblea	393	137	437	152	612	792	12
Nacional.	440	137	482	152	612	792	12
[17]	323	149	341	164	612	792	12
Torres	345	149	372	164	612	792	12
M.	376	149	388	164	612	792	12
La	392	149	403	164	612	792	12
educación	407	149	451	164	612	792	12
especial	455	149	490	164	612	792	12
en	494	149	504	164	612	792	12
Venezuela.	507	149	555	164	612	792	12
Caracas:	343	161	381	176	612	792	12
Universidad	384	161	438	176	612	792	12
Pedagógica	442	161	492	176	612	792	12
Experimental	496	161	555	176	612	792	12
Libertador.	343	173	392	188	612	792	12
(2007).	394	173	426	188	612	792	12
[18]	323	185	341	200	612	792	12
Meza	343	185	367	200	612	792	12
R.	370	185	380	200	612	792	12
Estrategias	381	185	430	200	612	792	12
didácticas	431	185	475	200	612	792	12
para	476	185	495	200	612	792	12
la	497	185	504	200	612	792	12
integración	506	185	555	200	612	792	12
social	343	197	369	212	612	792	12
de	373	197	383	212	612	792	12
niños	388	197	412	212	612	792	12
con	416	197	432	212	612	792	12
diversidad	436	197	482	212	612	792	12
funcional	487	197	528	212	612	792	12
en	533	197	543	212	612	792	12
la	547	197	555	212	612	792	12
escuela	343	209	375	224	612	792	12
bolivariana	378	209	428	224	612	792	12
“Las	430	209	451	224	612	792	12
Guayabitas”	454	209	508	224	612	792	12
municipio	511	209	555	224	612	792	12
Cruz	343	221	364	236	612	792	12
Paredes	374	221	408	236	612	792	12
del	417	221	431	236	612	792	12
estado	440	221	468	236	612	792	12
Barinas.	478	221	514	236	612	792	12
(2013).	523	221	555	236	612	792	12
[Documento	343	233	398	248	612	792	12
en	401	233	412	248	612	792	12
línea].	415	233	443	248	612	792	12
Recuperado	446	233	499	248	612	792	12
el	502	233	510	248	612	792	12
23/04/15.	513	233	555	248	612	792	12
En:	343	245	358	260	612	792	12
http://araguaney.me.gob.ve/?page_id=203	361	245	546	260	612	792	12
[19]	323	257	341	272	612	792	12
Viloria	344	257	373	272	612	792	12
M.	376	257	388	272	612	792	12
De	391	257	404	272	612	792	12
la	407	257	415	272	612	792	12
educación	417	257	461	272	612	792	12
especial	464	257	498	272	612	792	12
a	501	257	506	272	612	792	12
la	509	257	516	272	612	792	12
atención	519	257	555	272	612	792	12
a	343	269	348	284	612	792	12
la	352	269	360	284	612	792	12
diversidad:	363	269	411	284	612	792	12
La	415	269	426	284	612	792	12
resistencia	430	269	475	284	612	792	12
al	479	269	486	284	612	792	12
cambio	490	269	522	284	612	792	12
ante	526	269	544	284	612	792	12
el	548	269	555	284	612	792	12
proceso	343	281	376	296	612	792	12
de	379	281	389	296	612	792	12
transformación	391	281	456	296	612	792	12
en	458	281	468	296	612	792	12
el	470	281	478	296	612	792	12
municipio	481	281	524	296	612	792	12
Caroní	526	281	555	296	612	792	12
en	343	293	353	308	612	792	12
Venezuela.	355	293	401	308	612	792	12
Ponencia	403	293	442	308	612	792	12
presentada	444	293	489	308	612	792	12
en	491	293	501	308	612	792	12
II	503	293	510	308	612	792	12
Encuentro	511	293	555	308	612	792	12
Regional	343	305	382	320	612	792	12
de	384	305	394	320	612	792	12
Ciencia	397	305	429	320	612	792	12
Tecnología	431	305	479	320	612	792	12
e	481	305	486	320	612	792	12
Innovación.	488	305	539	320	612	792	12
11-	541	305	555	320	612	792	12
14	343	317	354	332	612	792	12
nov.	356	317	374	332	612	792	12
2014.	377	317	401	332	612	792	12
[Mimeo].	403	317	444	332	612	792	12
Ciudad	446	317	477	332	612	792	12
Guayana.	480	317	520	332	612	792	12
RESUMEN	56	350	116	366	612	792	12
BIOGRÁFICO	119	350	198	366	612	792	12
DE	201	350	218	366	612	792	12
AUTORES	220	350	278	366	612	792	12
María	84	381	108	393	612	792	12
Viloria.	110	381	139	393	612	792	12
Socióloga	141	381	177	393	612	792	12
egresada	179	381	210	393	612	792	12
de	212	381	221	393	612	792	12
la	223	381	229	393	612	792	12
Universidad	231	381	275	393	612	792	12
del	277	381	288	393	612	792	12
Zulia	290	381	309	393	612	792	12
en	311	381	320	393	612	792	12
1988.	322	381	342	393	612	792	12
Maestría	344	381	375	393	612	792	12
en	377	381	386	393	612	792	12
Gerencia	388	381	420	393	612	792	12
de	422	381	431	393	612	792	12
los	433	381	443	393	612	792	12
Recursos	445	381	478	393	612	792	12
Humanos	480	381	515	393	612	792	12
en	517	381	525	393	612	792	12
la	84	391	91	403	612	792	12
Universidad	92	391	136	403	612	792	12
Nacional	138	391	171	403	612	792	12
Experimental	172	391	221	403	612	792	12
de	223	391	231	403	612	792	12
Guayana	233	391	265	403	612	792	12
en	266	391	275	403	612	792	12
2002.	277	391	297	403	612	792	12
Doctora	299	391	328	403	612	792	12
en	329	391	338	403	612	792	12
Educación	339	391	377	403	612	792	12
con	379	391	392	403	612	792	12
la	394	391	400	403	612	792	12
Universidad	402	391	446	403	612	792	12
de	448	391	456	403	612	792	12
Girona,	458	391	485	403	612	792	12
España,	487	391	515	403	612	792	12
en	517	391	525	403	612	792	12
el	84	401	91	413	612	792	12
año	93	401	106	413	612	792	12
2016.	107	401	128	413	612	792	12
Desde	131	401	154	413	612	792	12
1997	156	401	174	413	612	792	12
realiza	175	401	199	413	612	792	12
actividades	201	401	242	413	612	792	12
como	243	401	263	413	612	792	12
docente	265	401	293	413	612	792	12
con	295	401	308	413	612	792	12
carácter	310	401	338	413	612	792	12
ordinario	340	401	373	413	612	792	12
en	375	401	383	413	612	792	12
el	385	401	392	413	612	792	12
Departamento	393	401	444	413	612	792	12
de	446	401	455	413	612	792	12
Estudios	456	401	487	413	612	792	12
Generales	489	401	525	413	612	792	12
de	84	411	93	423	612	792	12
la	95	411	102	423	612	792	12
UNEXPO	104	411	140	423	612	792	12
Vicerrectorado	142	411	196	423	612	792	12
Puerto	198	411	222	423	612	792	12
Ordaz,	224	411	248	423	612	792	12
sección	250	411	277	423	612	792	12
de	280	411	288	423	612	792	12
Humanidades,	290	411	342	423	612	792	12
como	344	411	364	423	612	792	12
profesora	367	411	401	423	612	792	12
con	403	411	416	423	612	792	12
categoría	418	411	451	423	612	792	12
“Agregado”	453	411	497	423	612	792	12
a	499	411	503	423	612	792	12
cargo	505	411	525	423	612	792	12
de	84	421	93	433	612	792	12
las	95	421	105	433	612	792	12
cátedras:	107	421	139	433	612	792	12
Metodología	142	421	188	433	612	792	12
de	190	421	199	433	612	792	12
la	201	421	208	433	612	792	12
Investigación,	210	421	261	433	612	792	12
Venezuela	263	421	300	433	612	792	12
ante	302	421	317	433	612	792	12
el	319	421	326	433	612	792	12
Siglo	328	421	347	433	612	792	12
XXI	350	421	366	433	612	792	12
y	368	421	373	433	612	792	12
Proyecto	375	421	407	433	612	792	12
Social	409	421	432	433	612	792	12
Científico	434	421	470	433	612	792	12
y	472	421	476	433	612	792	12
Tecnológico.	479	421	525	433	612	792	12
Entre	84	431	104	443	612	792	12
los	105	431	116	443	612	792	12
años	118	431	134	443	612	792	12
2008	136	431	154	443	612	792	12
y	155	431	160	443	612	792	12
2010,	162	431	182	443	612	792	12
asume	184	431	207	443	612	792	12
la	208	431	215	443	612	792	12
organización	216	431	263	443	612	792	12
y	264	431	269	443	612	792	12
coordinación	271	431	318	443	612	792	12
del	319	431	330	443	612	792	12
nuevo	332	431	354	443	612	792	12
componente	356	431	400	443	612	792	12
curricular	401	431	436	443	612	792	12
de	438	431	446	443	612	792	12
Servicio	448	431	478	443	612	792	12
Comunitario	480	431	525	443	612	792	12
Universitario	84	441	132	453	612	792	12
en	135	441	143	453	612	792	12
la	146	441	152	453	612	792	12
UNEXPO	155	441	192	453	612	792	12
Puerto	194	441	218	453	612	792	12
Ordaz	221	441	243	453	612	792	12
como	245	441	265	453	612	792	12
Coordinadora	268	441	318	453	612	792	12
Regional	320	441	353	453	612	792	12
de	356	441	364	453	612	792	12
dicho	367	441	387	453	612	792	12
Departamento.	390	441	443	453	612	792	12
Actualmente	445	441	491	453	612	792	12
coordina	494	441	525	453	612	792	12
el	84	451	91	463	612	792	12
Centro	93	451	118	463	612	792	12
de	120	451	128	463	612	792	12
Investigaciones	131	451	187	463	612	792	12
Educativas	189	451	229	463	612	792	12
de	231	451	240	463	612	792	12
la	242	451	248	463	612	792	12
UNEXPO	251	451	287	463	612	792	12
Vicerrectorado	289	451	343	463	612	792	12
Puerto	345	451	369	463	612	792	12
Ordaz.	371	451	395	463	612	792	12
En	398	451	408	463	612	792	12
el	410	451	417	463	612	792	12
año	419	451	432	463	612	792	12
2013	434	451	452	463	612	792	12
fue	455	451	466	463	612	792	12
ratificada	469	451	502	463	612	792	12
por	504	451	516	463	612	792	12
el	519	451	525	463	612	792	12
Ministerio	84	461	122	473	612	792	12
del	124	461	135	473	612	792	12
Poder	137	461	158	473	612	792	12
Popular	161	461	189	473	612	792	12
para	191	461	207	473	612	792	12
la	209	461	216	473	612	792	12
Ciencia,	218	461	248	473	612	792	12
la	250	461	256	473	612	792	12
Tecnología	259	461	299	473	612	792	12
y	301	461	305	473	612	792	12
la	308	461	314	473	612	792	12
Innovación	317	461	357	473	612	792	12
como	362	461	382	473	612	792	12
Acreditada	384	461	423	473	612	792	12
nivel	426	461	444	473	612	792	12
A-1	445	461	459	473	612	792	12
del	462	461	473	473	612	792	12
Programa	475	461	510	473	612	792	12
a	512	461	516	473	612	792	12
la	519	461	525	473	612	792	12
Innovación	84	471	125	483	612	792	12
e	127	471	131	483	612	792	12
Investigación	133	471	182	483	612	792	12
PEII	184	471	200	483	612	792	12
2013.	203	471	223	483	612	792	12
ISSN	65	757	81	767	612	792	12
1316-4821	83	757	117	767	612	792	12
UNIVERSIDAD,	270	759	324	768	612	792	12
CIENCIA	327	759	357	768	612	792	12
y	360	759	365	768	612	792	12
TECNOLOGÍA	368	759	415	768	612	792	12
Vol.	418	757	430	768	612	792	12
20,	432	757	442	768	612	792	12
Nº	443	757	452	768	612	792	12
80	453	757	461	768	612	792	12
Septiembre	463	757	497	768	612	792	12
2016	499	757	514	768	612	792	12
(pp.	516	757	528	768	612	792	12
94-105)	530	757	555	768	612	792	12
105	569	741	594	761	612	792	12
