Bioagro	71	74	110	85	612	792	1
28(2):	113	74	142	85	612	792	1
69-80.	145	74	176	85	612	792	1
2016	179	74	203	85	612	792	1
DETECCIÓN	104	102	201	117	612	792	1
Y	205	102	216	117	612	792	1
SECUENCIACIÓN	220	102	357	117	612	792	1
DEL	361	102	393	117	612	792	1
GENOMA	397	102	471	117	612	792	1
DEL	475	102	508	117	612	792	1
Potato	124	121	167	135	612	792	1
Virus	171	121	207	135	612	792	1
Y	211	121	221	135	612	792	1
(PVY)	225	121	268	135	612	792	1
QUE	272	121	307	135	612	792	1
INFECTA	311	121	383	135	612	792	1
PLANTAS	387	121	462	135	612	792	1
DE	466	121	488	135	612	792	1
TOMATE	159	139	230	154	612	792	1
EN	234	139	256	154	612	792	1
ANTIOQUIA,	260	139	358	154	612	792	1
COLOMBIA	362	139	453	154	612	792	1
Laura	113	170	141	181	612	792	1
Muñoz-Baena	144	170	212	181	612	792	1
1	212	168	216	175	612	792	1
,	216	170	219	181	612	792	1
Pablo	221	170	248	181	612	792	1
A.	251	170	263	181	612	792	1
Gutiérrez-Sánchez	266	170	355	181	612	792	1
1	355	168	359	175	612	792	1
y	362	170	368	181	612	792	1
Mauricio	371	170	415	181	612	792	1
Marín-Montoya	418	170	495	181	612	792	1
1	495	168	499	175	612	792	1
RESUMEN	276	198	336	209	612	792	1
Palabras	71	356	104	364	612	792	1
clave	105	356	124	364	612	792	1
adicionales:	126	356	169	364	612	792	1
NGS,	171	356	190	364	612	792	1
Potyvirus,	192	356	227	364	612	792	1
RT-PCR	229	356	259	364	612	792	1
en	261	356	269	364	612	792	1
tiempo	271	356	295	364	612	792	1
real,	297	356	312	364	612	792	1
secuenciación	314	356	362	364	612	792	1
masiva,	364	356	391	364	612	792	1
Solanum	392	356	423	364	612	792	1
lycopersicum,	424	356	472	364	612	792	1
TAS-ELISA	474	356	518	364	612	792	1
ABSTRACT	273	381	339	392	612	792	1
Detection	117	404	153	412	612	792	1
and	156	404	170	412	612	792	1
genome	172	404	202	412	612	792	1
sequencing	204	404	246	412	612	792	1
of	249	404	256	412	612	792	1
Potato	259	404	283	412	612	792	1
virus	285	404	303	412	612	792	1
Y	305	404	311	412	612	792	1
(PVY)	313	404	338	412	612	792	1
infecting	340	404	374	412	612	792	1
tomato	376	404	403	412	612	792	1
in	405	404	413	412	612	792	1
Antioquia,	415	404	456	412	612	792	1
Colombia	458	404	495	412	612	792	1
Additional	71	528	112	536	612	792	1
key	114	528	128	536	612	792	1
words:	130	528	156	536	612	792	1
Deep	159	528	178	536	612	792	1
sequencing,	180	528	223	536	612	792	1
NGS,	225	528	245	536	612	792	1
Potyvirus,	247	528	284	536	612	792	1
Real-time	286	528	322	536	612	792	1
RT-PCR,	324	528	358	536	612	792	1
Solanum	360	528	392	536	612	792	1
lycopersicum,	394	528	444	536	612	792	1
TAS-ELISA	446	528	492	536	612	792	1
tomate	317	553	347	563	612	792	1
(Solanum	355	553	397	563	612	792	1
lycopersicum)	405	553	467	563	612	792	1
(Singh	475	553	504	563	612	792	1
et	512	553	520	563	612	792	1
al.,	528	553	541	563	612	792	1
2008;	317	565	342	575	612	792	1
Ayala	345	565	371	575	612	792	1
et	374	565	382	575	612	792	1
al.,	385	565	398	575	612	792	1
2010;	401	565	426	575	612	792	1
Jaramillo	429	565	470	575	612	792	1
et	473	565	480	575	612	792	1
al.,	483	565	497	575	612	792	1
2011).	500	565	528	575	612	792	1
Los	332	578	348	588	612	792	1
reportes	354	578	389	588	612	792	1
de	395	578	405	588	612	792	1
los	411	578	423	588	612	792	1
efectos	429	578	460	588	612	792	1
del	466	578	479	588	612	792	1
PVY	485	578	507	588	612	792	1
en	512	578	523	588	612	792	1
los	528	578	541	588	612	792	1
cultivos	317	590	352	600	612	792	1
de	358	590	369	600	612	792	1
tomate	375	590	405	600	612	792	1
son	411	590	427	600	612	792	1
muy	433	590	452	600	612	792	1
variables;	459	590	502	600	612	792	1
así	508	590	520	600	612	792	1
por	526	590	541	600	612	792	1
ejemplo	317	603	353	613	612	792	1
Thomas	358	603	393	613	612	792	1
y	398	603	404	613	612	792	1
McGrath	409	603	449	613	612	792	1
(1988)	454	603	483	613	612	792	1
indican	488	603	520	613	612	792	1
que	525	603	541	613	612	792	1
este	317	615	334	625	612	792	1
virus	338	615	360	625	612	792	1
ha	364	615	375	625	612	792	1
causado	379	615	414	625	612	792	1
epidemias	418	615	463	625	612	792	1
en	467	615	477	625	612	792	1
Australia	481	615	521	625	612	792	1
con	525	615	541	625	612	792	1
niveles	317	628	348	637	612	792	1
de	353	628	363	637	612	792	1
infección	368	628	409	637	612	792	1
hasta	414	628	436	637	612	792	1
del	441	628	454	637	612	792	1
100	459	628	475	637	612	792	1
%	480	628	489	637	612	792	1
y	494	628	499	637	612	792	1
pérdidas	504	628	541	637	612	792	1
del	317	640	331	650	612	792	1
50	334	640	345	650	612	792	1
%	348	640	358	650	612	792	1
en	361	640	371	650	612	792	1
la	375	640	382	650	612	792	1
producción	386	640	435	650	612	792	1
de	439	640	449	650	612	792	1
frutos,	452	640	481	650	612	792	1
mientras	484	640	522	650	612	792	1
que	525	640	541	650	612	792	1
INTRODUCCIÓN	134	553	231	564	612	792	1
El	85	577	95	587	612	792	1
Potato	108	577	137	587	612	792	1
virus	150	577	172	587	612	792	1
Y	185	577	191	587	612	792	1
(PVY)	204	577	233	587	612	792	1
(Potyvirus,	246	577	295	587	612	792	1
Potyviridae)	71	589	126	599	612	792	1
es	129	589	138	599	612	792	1
uno	142	589	158	599	612	792	1
de	161	589	172	599	612	792	1
los	175	589	188	599	612	792	1
virus	191	589	213	599	612	792	1
más	216	589	234	599	612	792	1
limitantes	238	589	281	599	612	792	1
en	284	589	295	599	612	792	1
los	71	602	84	612	612	792	1
cultivos	91	602	126	612	612	792	1
de	133	602	143	612	612	792	1
plantas	150	602	181	612	612	792	1
solánaceas	188	602	236	612	612	792	1
en	243	602	253	612	612	792	1
todo	260	602	280	612	612	792	1
el	287	602	295	612	612	792	1
mundo,	71	614	104	624	612	792	1
incluyendo	111	614	160	624	612	792	1
papa	166	614	187	624	612	792	1
(Solanum	193	614	235	624	612	792	1
tuberosum),	242	614	295	624	612	792	1
tomate	71	627	101	637	612	792	1
de	109	627	119	637	612	792	1
árbol	128	627	150	637	612	792	1
(Solanum	159	627	201	637	612	792	1
betaceum),	209	627	258	637	612	792	1
tabaco	266	627	295	637	612	792	1
(Nicotiana	71	639	118	649	612	792	1
tabacum),	121	639	165	649	612	792	1
pimentón	169	639	210	649	612	792	1
(Capsicum	214	639	261	649	612	792	1
spp.)	264	639	286	649	612	792	1
y	289	639	295	649	612	792	1
Recibido:	71	666	110	675	612	792	1
Julio	112	666	132	675	612	792	1
23,	134	666	147	675	612	792	1
2015	149	666	169	675	612	792	1
Aceptado:	319	666	360	675	612	792	1
Febrero	363	666	394	675	612	792	1
1,	396	666	404	675	612	792	1
2016	406	666	426	675	612	792	1
1	71	675	74	681	612	792	1
Facultad	76	677	110	686	612	792	1
de	113	677	122	686	612	792	1
Ciencias,	125	677	162	686	612	792	1
Universidad	164	677	213	686	612	792	1
Nacional	216	677	252	686	612	792	1
de	254	677	264	686	612	792	1
Colombia,	266	677	308	686	612	792	1
Sede	310	677	330	686	612	792	1
Medellín.	332	677	371	686	612	792	1
Colombia.	374	677	416	686	612	792	1
e-mail:	76	689	104	698	612	792	1
lamunozba@unal.edu.co;	107	689	209	698	612	792	1
paguties@unal.edu.co;	211	689	303	698	612	792	1
mamarinm@unal.edu.co	305	689	404	698	612	792	1
69	301	712	311	721	612	792	1
70	71	38	81	47	612	792	2
Volumen	71	50	118	61	612	792	2
28	121	50	133	61	612	792	2
(2016)	136	50	168	61	612	792	2
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	2
Morel	71	73	98	83	612	792	2
et	102	73	110	83	612	792	2
al.	115	73	125	83	612	792	2
(2000)	130	73	159	83	612	792	2
registran	163	73	202	83	612	792	2
que	206	73	222	83	612	792	2
el	226	73	234	83	612	792	2
PVY	239	73	261	83	612	792	2
fue	265	73	279	83	612	792	2
un	284	73	295	83	612	792	2
virus	71	86	93	96	612	792	2
marginal	96	86	135	96	612	792	2
en	139	86	149	96	612	792	2
cultivos	152	86	187	96	612	792	2
de	191	86	201	96	612	792	2
tomate	204	86	234	96	612	792	2
de	238	86	248	96	612	792	2
los	252	86	264	96	612	792	2
países	268	86	295	96	612	792	2
del	71	98	84	108	612	792	2
mediterráneo,	91	98	152	108	612	792	2
pero	159	98	178	108	612	792	2
que	185	98	201	108	612	792	2
luego	207	98	232	108	612	792	2
de	238	98	249	108	612	792	2
1980,	255	98	280	108	612	792	2
la	287	98	295	108	612	792	2
llegada	71	111	103	121	612	792	2
de	113	111	123	121	612	792	2
nuevas	133	111	163	121	612	792	2
variantes	173	111	213	121	612	792	2
necrosantes	223	111	274	121	612	792	2
ha	284	111	295	121	612	792	2
cambiado	71	123	114	133	612	792	2
la	117	123	125	133	612	792	2
situación	128	123	168	133	612	792	2
a	172	123	176	133	612	792	2
tal	180	123	191	133	612	792	2
punto	194	123	219	133	612	792	2
que	223	123	238	133	612	792	2
en	242	123	252	133	612	792	2
Valencia	256	123	295	133	612	792	2
(España),	71	136	113	145	612	792	2
después	122	136	157	145	612	792	2
del	166	136	180	145	612	792	2
Tomato	189	136	223	145	612	792	2
mosaic	232	136	263	145	612	792	2
virus	273	136	295	145	612	792	2
(ToMV),	71	148	111	158	612	792	2
el	117	148	125	158	612	792	2
PVY	131	148	153	158	612	792	2
se	159	148	168	158	612	792	2
registra	174	148	207	158	612	792	2
como	213	148	238	158	612	792	2
el	244	148	252	158	612	792	2
segundo	258	148	295	158	612	792	2
virus	71	160	93	170	612	792	2
más	96	160	113	170	612	792	2
incidente	116	160	157	170	612	792	2
en	160	160	170	170	612	792	2
este	173	160	190	170	612	792	2
hospedero	193	160	238	170	612	792	2
(Soler	241	160	268	170	612	792	2
et	271	160	279	170	612	792	2
al.,	281	160	295	170	612	792	2
2010).	71	173	99	183	612	792	2
Los	85	185	102	195	612	792	2
síntomas	106	185	145	195	612	792	2
inducidos	149	185	192	195	612	792	2
por	196	185	211	195	612	792	2
el	215	185	223	195	612	792	2
PVY	227	185	249	195	612	792	2
consisten	254	185	295	195	612	792	2
en	71	198	81	208	612	792	2
mosaicos	86	198	127	208	612	792	2
con	131	198	147	208	612	792	2
diferentes	152	198	195	208	612	792	2
niveles	199	198	230	208	612	792	2
de	235	198	245	208	612	792	2
severidad,	250	198	295	208	612	792	2
acompañados	71	210	131	220	612	792	2
de	135	210	146	220	612	792	2
rugosidad	150	210	193	220	612	792	2
y	198	210	203	220	612	792	2
deformación	208	210	263	220	612	792	2
de	268	210	278	220	612	792	2
las	282	210	295	220	612	792	2
hojas,	71	223	97	233	612	792	2
e	104	223	108	233	612	792	2
incluso	115	223	147	233	612	792	2
necrosis	154	223	190	233	612	792	2
sistémica	196	223	237	233	612	792	2
en	244	223	254	233	612	792	2
algunas	261	223	295	233	612	792	2
plantas	71	235	102	245	612	792	2
como	109	235	133	245	612	792	2
tabaco	140	235	168	245	612	792	2
y	175	235	180	245	612	792	2
papa.	187	235	210	245	612	792	2
Las	217	235	233	245	612	792	2
plantas	239	235	270	245	612	792	2
más	277	235	295	245	612	792	2
infectadas	71	248	115	257	612	792	2
pueden	129	248	160	257	612	792	2
presentar	173	248	214	257	612	792	2
defoliación	227	248	276	257	612	792	2
y	289	248	295	257	612	792	2
enanismo	71	260	113	270	612	792	2
severo	120	260	149	270	612	792	2
(Kerlan,	157	260	193	270	612	792	2
2008;	200	260	225	270	612	792	2
Singh	233	260	258	270	612	792	2
et	266	260	274	270	612	792	2
al.,	281	260	295	270	612	792	2
2008).	71	272	99	282	612	792	2
Algunos	106	272	143	282	612	792	2
genotipos	149	272	192	282	612	792	2
virales	198	272	227	282	612	792	2
de	234	272	244	282	612	792	2
PVY	250	272	272	282	612	792	2
(Ej.	278	272	295	282	612	792	2
PVY	71	285	93	295	612	792	2
NTN	93	283	107	289	612	792	2
,	107	285	110	295	612	792	2
PVY	116	285	138	295	612	792	2
Wi	138	283	146	289	612	792	2
)	146	285	150	295	612	792	2
pueden	155	285	187	295	612	792	2
inducir	193	285	224	295	612	792	2
necrosis	229	285	265	295	612	792	2
en	271	285	281	295	612	792	2
la	287	285	295	295	612	792	2
superficie	71	297	114	307	612	792	2
de	125	297	135	307	612	792	2
los	145	297	158	307	612	792	2
tubérculos	168	297	214	307	612	792	2
de	224	297	235	307	612	792	2
papa,	245	297	269	307	612	792	2
una	279	297	295	307	612	792	2
enfermedad	71	310	123	320	612	792	2
denominada	128	310	182	320	612	792	2
como	187	310	211	320	612	792	2
PTNRD,	217	310	255	320	612	792	2
por	261	310	275	320	612	792	2
sus	281	310	295	320	612	792	2
siglas	71	322	96	332	612	792	2
en	99	322	110	332	612	792	2
inglés	113	322	139	332	612	792	2
(Tuber	143	322	173	332	612	792	2
Necrotic	176	322	214	332	612	792	2
Ringspot	217	322	256	332	612	792	2
Disease	260	322	295	332	612	792	2
of	71	335	79	345	612	792	2
Potato)	82	335	115	345	612	792	2
(Schubert	118	335	161	345	612	792	2
et	164	335	172	345	612	792	2
al.,	175	335	188	345	612	792	2
2007).	191	335	219	345	612	792	2
Específicamente	222	335	295	345	612	792	2
en	71	347	81	357	612	792	2
tomate,	86	347	119	357	612	792	2
las	124	347	136	357	612	792	2
cepas	141	347	165	357	612	792	2
de	170	347	181	357	612	792	2
PVY	186	347	208	357	612	792	2
O	208	345	213	351	612	792	2
y	218	347	223	357	612	792	2
PVY	228	347	250	357	612	792	2
C	250	345	255	351	612	792	2
inducen	260	347	295	357	612	792	2
deformación	71	360	127	369	612	792	2
de	136	360	147	369	612	792	2
hojas	157	360	180	369	612	792	2
jóvenes,	190	360	226	369	612	792	2
seguido	236	360	270	369	612	792	2
por	280	360	295	369	612	792	2
moteados	71	372	113	382	612	792	2
necróticos	117	372	163	382	612	792	2
y	167	372	173	382	612	792	2
algunas	177	372	211	382	612	792	2
veces	215	372	239	382	612	792	2
necrosis	244	372	280	382	612	792	2
de	284	372	295	382	612	792	2
venas;	71	384	99	394	612	792	2
mientras	105	384	142	394	612	792	2
que	148	384	164	394	612	792	2
PVY	169	384	191	394	612	792	2
N/NTN	191	382	213	388	612	792	2
causan	218	384	248	394	612	792	2
mosaicos	254	384	295	394	612	792	2
severos	71	397	104	407	612	792	2
con	114	397	130	407	612	792	2
presencia	139	397	181	407	612	792	2
de	190	397	201	407	612	792	2
parches	211	397	244	407	612	792	2
amarillos	254	397	295	407	612	792	2
intervenales	71	409	124	419	612	792	2
y	127	409	132	419	612	792	2
manchas	135	409	174	419	612	792	2
blanquecinas	177	409	234	419	612	792	2
en	237	409	247	419	612	792	2
los	250	409	263	419	612	792	2
frutos,	266	409	295	419	612	792	2
lo	71	422	79	432	612	792	2
que	84	422	99	432	612	792	2
afecta	103	422	130	432	612	792	2
su	134	422	144	432	612	792	2
calidad	148	422	179	432	612	792	2
comercial	183	422	227	432	612	792	2
(Shukla	231	422	265	432	612	792	2
et	269	422	277	432	612	792	2
al.,	281	422	295	432	612	792	2
1994).	71	434	99	444	612	792	2
El	104	434	114	444	612	792	2
PVY	119	434	141	444	612	792	2
es	146	434	155	444	612	792	2
transmitido	161	434	211	444	612	792	2
mecánicamente	216	434	284	444	612	792	2
y	289	434	295	444	612	792	2
por	71	447	86	456	612	792	2
propagación	90	447	145	456	612	792	2
asexual	149	447	182	456	612	792	2
(ej.	187	447	201	456	612	792	2
tubérculos	206	447	252	456	612	792	2
de	256	447	267	456	612	792	2
papa,	271	447	295	456	612	792	2
esquejes),	71	459	115	469	612	792	2
así	119	459	132	469	612	792	2
como	136	459	161	469	612	792	2
por	165	459	180	469	612	792	2
más	185	459	202	469	612	792	2
de	207	459	217	469	612	792	2
100	222	459	238	469	612	792	2
especies	243	459	280	469	612	792	2
de	284	459	295	469	612	792	2
áfidos	71	471	98	481	612	792	2
de	107	471	118	481	612	792	2
forma	128	471	154	481	612	792	2
no	163	471	174	481	612	792	2
persistente,	184	471	234	481	612	792	2
siendo	244	471	272	481	612	792	2
los	282	471	295	481	612	792	2
miembros	71	484	115	494	612	792	2
de	120	484	130	494	612	792	2
la	135	484	143	494	612	792	2
especie	147	484	180	494	612	792	2
Myzus	185	484	213	494	612	792	2
persicae	217	484	255	494	612	792	2
los	259	484	272	494	612	792	2
más	277	484	295	494	612	792	2
eficientes	71	496	113	506	612	792	2
(Kerlan,	116	496	152	506	612	792	2
2008).	155	496	183	506	612	792	2
Los	85	509	102	519	612	792	2
viriones	114	509	150	519	612	792	2
de	162	509	173	519	612	792	2
PVY	185	509	207	519	612	792	2
se	220	509	229	519	612	792	2
caracterizan	241	509	295	519	612	792	2
por	71	521	86	531	612	792	2
presentar	101	521	141	531	612	792	2
partículas	156	521	199	531	612	792	2
filamentosas	214	521	269	531	612	792	2
de	284	521	295	531	612	792	2
aproximadamente	71	534	150	544	612	792	2
730	155	534	172	544	612	792	2
nm	177	534	191	544	612	792	2
de	197	534	207	544	612	792	2
longitud,	213	534	252	544	612	792	2
con	257	534	273	544	612	792	2
una	279	534	295	544	612	792	2
molécula	71	546	111	556	612	792	2
de	117	546	127	556	612	792	2
ARN	133	546	156	556	612	792	2
de	162	546	172	556	612	792	2
cadena	178	546	208	556	612	792	2
sencilla	214	546	247	556	612	792	2
de	253	546	263	556	612	792	2
9700-	269	546	295	556	612	792	2
9800	71	559	93	568	612	792	2
nucleótidos	96	559	147	568	612	792	2
(nt),	150	559	168	568	612	792	2
con	171	559	187	568	612	792	2
poli-A	190	559	219	568	612	792	2
en	222	559	233	568	612	792	2
el	236	559	244	568	612	792	2
extremo	247	559	283	568	612	792	2
3'	286	559	295	568	612	792	2
y	71	571	76	581	612	792	2
una	84	571	100	581	612	792	2
proteína	107	571	143	581	612	792	2
VPg	151	571	171	581	612	792	2
unida	178	571	203	581	612	792	2
covalentemente	210	571	279	581	612	792	2
al	287	571	295	581	612	792	2
extremo	71	583	107	593	612	792	2
5'	110	583	119	593	612	792	2
(Karasev	122	583	162	593	612	792	2
y	165	583	170	593	612	792	2
Gray,	174	583	198	593	612	792	2
2013).	202	583	230	593	612	792	2
Su	233	583	245	593	612	792	2
genoma	248	583	282	593	612	792	2
se	285	583	295	593	612	792	2
expresa	71	596	104	606	612	792	2
por	108	596	122	606	612	792	2
una	126	596	142	606	612	792	2
poliproteína	145	596	198	606	612	792	2
que	201	596	217	606	612	792	2
es	220	596	229	606	612	792	2
procesada	233	596	277	606	612	792	2
por	280	596	295	606	612	792	2
tres	71	608	87	618	612	792	2
proteasas	91	608	131	618	612	792	2
de	135	608	146	618	612	792	2
origen	149	608	178	618	612	792	2
viral	181	608	201	618	612	792	2
(NIa,	205	608	228	618	612	792	2
HC-Pro	232	608	266	618	612	792	2
y	270	608	275	618	612	792	2
P1)	279	608	295	618	612	792	2
dando	71	621	98	631	612	792	2
origen	101	621	129	631	612	792	2
a	133	621	138	631	612	792	2
11	141	621	152	631	612	792	2
proteínas	156	621	196	631	612	792	2
funcionales	200	621	251	631	612	792	2
(P1,	254	621	272	631	612	792	2
HC-	276	621	295	631	612	792	2
Pro,	71	633	89	643	612	792	2
P3,	93	633	108	643	612	792	2
PIPO,6K1,	112	633	161	643	612	792	2
CI,	165	633	179	643	612	792	2
6K2,	183	633	205	643	612	792	2
NIa-VPg,	209	633	252	643	612	792	2
NIa-Pro,	256	633	295	643	612	792	2
NIb	71	646	88	655	612	792	2
y	92	646	98	655	612	792	2
CP);	102	646	122	655	612	792	2
las	126	646	139	655	612	792	2
dos	143	646	158	655	612	792	2
últimas	162	646	195	655	612	792	2
correspondientes	199	646	273	655	612	792	2
a	278	646	283	655	612	792	2
la	287	646	295	655	612	792	2
replicasa	71	658	110	668	612	792	2
viral	121	658	141	668	612	792	2
RdRp	152	658	178	668	612	792	2
(RNA-dependent	189	658	263	668	612	792	2
RNA	274	658	295	668	612	792	2
polymerase)	71	670	125	680	612	792	2
de	132	670	142	680	612	792	2
59,7	149	670	168	680	612	792	2
kDa	175	670	193	680	612	792	2
y	200	670	206	680	612	792	2
la	212	670	220	680	612	792	2
proteína	227	670	263	680	612	792	2
de	270	670	280	680	612	792	2
la	287	670	295	680	612	792	2
cápside	71	683	104	693	612	792	2
(CP)	111	683	132	693	612	792	2
de	139	683	149	693	612	792	2
30	156	683	167	693	612	792	2
kDa	174	683	192	693	612	792	2
(Crosslin	199	683	240	693	612	792	2
y	247	683	252	693	612	792	2
Hamlin,	259	683	295	693	612	792	2
2011).	71	695	99	705	612	792	2
El	85	708	95	718	612	792	2
PVY	99	708	121	718	612	792	2
es	125	708	134	718	612	792	2
un	138	708	149	718	612	792	2
virus	152	708	174	718	612	792	2
altamente	178	708	221	718	612	792	2
variable	225	708	260	718	612	792	2
a	264	708	269	718	612	792	2
nivel	273	708	295	718	612	792	2
Nº	520	50	533	61	612	792	2
2	536	50	542	61	612	792	2
biológico	317	73	359	83	612	792	2
y	362	73	368	83	612	792	2
molecular,	372	73	418	83	612	792	2
debido	422	73	452	83	612	792	2
a	456	73	460	83	612	792	2
sus	464	73	478	83	612	792	2
altas	482	73	502	83	612	792	2
tasas	506	73	527	83	612	792	2
de	531	73	541	83	612	792	2
mutación	317	86	358	96	612	792	2
y	363	86	368	96	612	792	2
recombinación	373	86	438	96	612	792	2
genética	443	86	479	96	612	792	2
(Glais	484	86	511	96	612	792	2
et	515	86	523	96	612	792	2
al.,	528	86	541	96	612	792	2
2002;	317	98	342	108	612	792	2
Karasev	347	98	383	108	612	792	2
y	388	98	393	108	612	792	2
Gray,	398	98	423	108	612	792	2
2013).	428	98	456	108	612	792	2
Tradicionalmente,	461	98	541	108	612	792	2
los	317	111	330	121	612	792	2
aislamientos	335	111	390	121	612	792	2
del	395	111	409	121	612	792	2
virus	414	111	436	121	612	792	2
han	441	111	457	121	612	792	2
sido	462	111	480	121	612	792	2
divididos	485	111	526	121	612	792	2
en	531	111	541	121	612	792	2
cuatro	317	123	345	133	612	792	2
razas	350	123	372	133	612	792	2
principales:	377	123	428	133	612	792	2
PVY	433	123	455	133	612	792	2
O	455	121	460	127	612	792	2
corresponde	465	123	519	133	612	792	2
a	523	123	528	133	612	792	2
la	533	123	541	133	612	792	2
raza	317	136	336	145	612	792	2
ordinaria	339	136	378	145	612	792	2
y	381	136	387	145	612	792	2
causa	390	136	415	145	612	792	2
un	418	136	429	145	612	792	2
mosaico	432	136	468	145	612	792	2
general	471	136	504	145	612	792	2
en	507	136	517	145	612	792	2
papa	520	136	541	145	612	792	2
y	317	148	323	158	612	792	2
tabaco;	326	148	358	158	612	792	2
PVY	361	148	383	158	612	792	2
N	383	146	388	152	612	792	2
causa	391	148	415	158	612	792	2
necrosis	418	148	454	158	612	792	2
de	457	148	468	158	612	792	2
venas	471	148	496	158	612	792	2
en	499	148	509	158	612	792	2
tabaco	512	148	541	158	612	792	2
y	317	161	323	170	612	792	2
mosaicos	331	161	372	170	612	792	2
suaves	381	161	410	170	612	792	2
en	419	161	429	170	612	792	2
papa;	438	161	462	170	612	792	2
PVY	470	161	492	170	612	792	2
C	492	158	497	165	612	792	2
produce	506	161	541	170	612	792	2
estriado	317	173	352	183	612	792	2
puntiforme	357	173	406	183	612	792	2
en	412	173	422	183	612	792	2
papa	427	173	448	183	612	792	2
y	453	173	459	183	612	792	2
PVY	464	173	486	183	612	792	2
Z	486	171	490	177	612	792	2
que	496	173	511	183	612	792	2
causa	517	173	541	183	612	792	2
síntomas	317	185	356	195	612	792	2
no	362	185	373	195	612	792	2
necróticos	378	185	424	195	612	792	2
pero	429	185	449	195	612	792	2
es	454	185	463	195	612	792	2
serológicamente	469	185	541	195	612	792	2
diferente	317	198	356	208	612	792	2
a	363	198	368	208	612	792	2
PVY	375	198	397	208	612	792	2
O	397	196	402	202	612	792	2
(Singh	408	198	438	208	612	792	2
et	444	198	452	208	612	792	2
al.,	459	198	472	208	612	792	2
2008).	479	198	507	208	612	792	2
PVY	514	198	536	208	612	792	2
N	536	196	541	202	612	792	2
presenta	317	210	354	220	612	792	2
además	366	210	399	220	612	792	2
al	411	210	419	220	612	792	2
menos	431	210	459	220	612	792	2
dos	471	210	487	220	612	792	2
variantes,	499	210	541	220	612	792	2
denominadas	317	223	375	233	612	792	2
como	381	223	405	233	612	792	2
PVY	410	223	432	233	612	792	2
NTN	432	220	447	227	612	792	2
y	452	223	457	233	612	792	2
PVY	463	223	485	233	612	792	2
Wi	485	220	493	227	612	792	2
(Singh	499	223	528	233	612	792	2
et	533	223	541	233	612	792	2
al.,	317	235	331	245	612	792	2
2008;	337	235	362	245	612	792	2
Karasev	368	235	404	245	612	792	2
y	410	235	416	245	612	792	2
Gray,	422	235	447	245	612	792	2
2013).	453	235	481	245	612	792	2
Este	487	235	506	245	612	792	2
último	512	235	541	245	612	792	2
genotipo	317	248	356	257	612	792	2
es	363	248	372	257	612	792	2
nombrado	380	248	424	257	612	792	2
en	432	248	442	257	612	792	2
Norteamérica	449	248	509	257	612	792	2
como	517	248	541	257	612	792	2
PVY	317	260	339	270	612	792	2
N:O	339	258	351	264	612	792	2
ya	363	260	373	270	612	792	2
que	380	260	396	270	612	792	2
induce	403	260	432	270	612	792	2
necrosis	439	260	475	270	612	792	2
de	482	260	492	270	612	792	2
venas	499	260	524	270	612	792	2
en	531	260	541	270	612	792	2
tabaco,	317	272	349	282	612	792	2
pero	353	272	372	282	612	792	2
tiene	376	272	397	282	612	792	2
una	401	272	417	282	612	792	2
reacción	421	272	458	282	612	792	2
serológica	462	272	507	282	612	792	2
similar	511	272	541	282	612	792	2
a	317	285	322	295	612	792	2
la	329	285	337	295	612	792	2
raza	343	285	361	295	612	792	2
PVY	368	285	390	295	612	792	2
O	390	283	395	289	612	792	2
;	395	285	398	295	612	792	2
se	405	285	414	295	612	792	2
ha	420	285	431	295	612	792	2
demostrado	437	285	488	295	612	792	2
que	495	285	511	295	612	792	2
dicha	517	285	541	295	612	792	2
variante	317	297	353	307	612	792	2
es	358	297	367	307	612	792	2
producto	372	297	411	307	612	792	2
de	416	297	426	307	612	792	2
eventos	431	297	465	307	612	792	2
recombinatorios	470	297	541	307	612	792	2
entre	317	310	339	320	612	792	2
aislamientos	343	310	398	320	612	792	2
de	402	310	412	320	612	792	2
PVY	416	310	438	320	612	792	2
N	438	307	443	314	612	792	2
y	447	310	452	320	612	792	2
PVY	456	310	478	320	612	792	2
O	478	307	483	314	612	792	2
(Schubert	487	310	529	320	612	792	2
et	533	310	541	320	612	792	2
al.,	317	322	331	332	612	792	2
2007).	334	322	362	332	612	792	2
En	332	335	344	345	612	792	2
Colombia,	347	335	393	345	612	792	2
el	397	335	405	345	612	792	2
PVY	408	335	430	345	612	792	2
se	434	335	443	345	612	792	2
ha	447	335	457	345	612	792	2
identificado	461	335	513	345	612	792	2
como	517	335	541	345	612	792	2
uno	317	347	334	357	612	792	2
de	341	347	352	357	612	792	2
los	359	347	372	357	612	792	2
principales	380	347	428	357	612	792	2
virus	436	347	458	357	612	792	2
que	465	347	481	357	612	792	2
afectan	489	347	521	357	612	792	2
los	528	347	541	357	612	792	2
cultivos	317	360	352	369	612	792	2
de	357	360	367	369	612	792	2
papa	372	360	393	369	612	792	2
y	397	360	403	369	612	792	2
otras	408	360	429	369	612	792	2
solanáceas	434	360	481	369	612	792	2
en	485	360	496	369	612	792	2
la	500	360	508	369	612	792	2
región	513	360	541	369	612	792	2
Andina	317	372	350	382	612	792	2
(Ayala	357	372	386	382	612	792	2
et	393	372	401	382	612	792	2
al.,	408	372	422	382	612	792	2
2010;	428	372	453	382	612	792	2
Gil	460	372	474	382	612	792	2
et	481	372	489	382	612	792	2
al.,	496	372	509	382	612	792	2
2011;	516	372	541	382	612	792	2
Villamil-Garzón	317	384	390	394	612	792	2
et	395	384	403	394	612	792	2
al.,	408	384	421	394	612	792	2
2014).	426	384	455	394	612	792	2
Henao-Díaz	460	384	513	394	612	792	2
et	518	384	525	394	612	792	2
al.	530	384	541	394	612	792	2
(2013),	317	397	349	407	612	792	2
utilizando	356	397	400	407	612	792	2
análisis	406	397	439	407	612	792	2
de	446	397	456	407	612	792	2
secuencias	463	397	510	407	612	792	2
de	516	397	527	407	612	792	2
la	533	397	541	407	612	792	2
región	317	409	345	419	612	792	2
CP,	354	409	370	419	612	792	2
reportaron	379	409	425	419	612	792	2
la	434	409	442	419	612	792	2
ocurrencia	451	409	497	419	612	792	2
de	506	409	516	419	612	792	2
tres	525	409	541	419	612	792	2
variantes	317	422	357	432	612	792	2
principales	367	422	415	432	612	792	2
de	425	422	435	432	612	792	2
PVY	445	422	467	432	612	792	2
en	476	422	487	432	612	792	2
este	497	422	514	432	612	792	2
país	523	422	541	432	612	792	2
denominadas	317	434	375	444	612	792	2
como	379	434	403	444	612	792	2
II-Int,	407	434	433	444	612	792	2
I-Col	437	434	460	444	612	792	2
y	463	434	469	444	612	792	2
IV-Col,	473	434	506	444	612	792	2
las	510	434	522	444	612	792	2
dos	526	434	541	444	612	792	2
últimas	317	447	350	456	612	792	2
aparentemente	359	447	423	456	612	792	2
son	432	447	448	456	612	792	2
endémicas	457	447	503	456	612	792	2
al	513	447	521	456	612	792	2
no	530	447	541	456	612	792	2
asociarse	317	459	358	469	612	792	2
filogenéticamente	375	459	454	469	612	792	2
con	472	459	488	469	612	792	2
ninguna	506	459	541	469	612	792	2
secuencia	317	471	360	481	612	792	2
de	366	471	376	481	612	792	2
referencia	382	471	426	481	612	792	2
de	431	471	441	481	612	792	2
los	447	471	460	481	612	792	2
linajes	465	471	494	481	612	792	2
genéticos	500	471	541	481	612	792	2
que	317	484	333	494	612	792	2
representan	338	484	389	494	612	792	2
las	394	484	406	494	612	792	2
razas	411	484	434	494	612	792	2
tradicionales	439	484	495	494	612	792	2
de	500	484	511	494	612	792	2
PVY;	516	484	541	494	612	792	2
mientras	317	496	355	506	612	792	2
II-Int	361	496	385	506	612	792	2
hace	391	496	411	506	612	792	2
parte	417	496	439	506	612	792	2
del	445	496	458	506	612	792	2
linaje	464	496	489	506	612	792	2
PVY	495	496	517	506	612	792	2
N/NTN	517	494	538	500	612	792	2
,	538	496	541	506	612	792	2
ampliamente	317	509	374	519	612	792	2
reportado	380	509	422	519	612	792	2
en	429	509	439	519	612	792	2
diferentes	445	509	488	519	612	792	2
países	495	509	521	519	612	792	2
del	528	509	541	519	612	792	2
mundo	317	521	348	531	612	792	2
(Ogawa	354	521	389	531	612	792	2
et	396	521	404	531	612	792	2
al.,	410	521	424	531	612	792	2
2008;	430	521	455	531	612	792	2
Karasev	462	521	498	531	612	792	2
y	504	521	510	531	612	792	2
Gray,	516	521	541	531	612	792	2
2013).	317	534	346	544	612	792	2
Recientemente,	332	546	400	556	612	792	2
utilizando	409	546	453	556	612	792	2
metodologías	462	546	521	556	612	792	2
de	531	546	541	556	612	792	2
secuenciación	317	559	379	568	612	792	2
de	382	559	393	568	612	792	2
nueva	396	559	422	568	612	792	2
generación	425	559	473	568	612	792	2
(NGS)	477	559	506	568	612	792	2
a	509	559	514	568	612	792	2
partir	517	559	541	568	612	792	2
de	317	571	328	581	612	792	2
micro-ARNs,	337	571	397	581	612	792	2
fue	406	571	420	581	612	792	2
reportada	430	571	471	581	612	792	2
la	481	571	489	581	612	792	2
secuencia	498	571	541	581	612	792	2
completa	317	583	358	593	612	792	2
del	362	583	376	593	612	792	2
genoma	380	583	415	593	612	792	2
de	419	583	430	593	612	792	2
un	434	583	445	593	612	792	2
aislamiento	449	583	500	593	612	792	2
de	504	583	515	593	612	792	2
PVY	519	583	541	593	612	792	2
presente	317	596	354	606	612	792	2
en	357	596	367	606	612	792	2
una	370	596	386	606	612	792	2
infección	389	596	430	606	612	792	2
mixta	433	596	458	606	612	792	2
con	461	596	477	606	612	792	2
Potato	480	596	509	606	612	792	2
yellow	512	596	541	606	612	792	2
vein	317	608	336	618	612	792	2
virus	339	608	361	618	612	792	2
(PYVV)	364	608	401	618	612	792	2
en	404	608	414	618	612	792	2
plantas	418	608	449	618	612	792	2
de	452	608	462	618	612	792	2
Solanum	465	608	504	618	612	792	2
phureja	507	608	541	618	612	792	2
en	317	621	328	631	612	792	2
Cundinamarca,	333	621	400	631	612	792	2
Colombia,	405	621	452	631	612	792	2
siendo	457	621	486	631	612	792	2
confirmada	491	621	541	631	612	792	2
su	317	633	327	643	612	792	2
afinidad	331	633	367	643	612	792	2
filogenética	371	633	423	643	612	792	2
con	427	633	443	643	612	792	2
cepas	447	633	472	643	612	792	2
de	476	633	486	643	612	792	2
PVY	490	633	512	643	612	792	2
NTN	512	631	527	637	612	792	2
de	531	633	541	643	612	792	2
Europa	317	646	349	655	612	792	2
y	352	646	357	655	612	792	2
Norteamérica	360	646	420	655	612	792	2
(Villamil	423	646	463	655	612	792	2
et	466	646	474	655	612	792	2
al.,	477	646	490	655	612	792	2
2014).	493	646	521	655	612	792	2
A	332	658	339	668	612	792	2
pesar	343	658	366	668	612	792	2
de	369	658	380	668	612	792	2
que	383	658	399	668	612	792	2
el	402	658	410	668	612	792	2
PVY	413	658	435	668	612	792	2
ha	438	658	449	668	612	792	2
afectado	452	658	489	668	612	792	2
cultivos	493	658	527	668	612	792	2
de	531	658	541	668	612	792	2
tomate	317	670	347	680	612	792	2
en	359	670	369	680	612	792	2
diferentes	381	670	425	680	612	792	2
regiones	436	670	474	680	612	792	2
andinas	485	670	519	680	612	792	2
de	531	670	541	680	612	792	2
Colombia	317	683	361	693	612	792	2
(Jaramillo	367	683	412	693	612	792	2
et	418	683	426	693	612	792	2
al.,	433	683	446	693	612	792	2
2007)	453	683	479	693	612	792	2
y	485	683	491	693	612	792	2
de	497	683	508	693	612	792	2
países	514	683	541	693	612	792	2
limítrofes	317	695	360	705	612	792	2
como	364	695	388	705	612	792	2
Brasil	392	695	419	705	612	792	2
(Lourenção	422	695	473	705	612	792	2
et	477	695	485	705	612	792	2
al.,	489	695	502	705	612	792	2
2005)	506	695	532	705	612	792	2
y	536	695	541	705	612	792	2
Venezuela	317	708	364	718	612	792	2
(Nava	368	708	395	718	612	792	2
et	399	708	407	718	612	792	2
al.,	411	708	424	718	612	792	2
1997),	428	708	457	718	612	792	2
hasta	461	708	483	718	612	792	2
el	488	708	495	718	612	792	2
momento	500	708	541	718	612	792	2
71	531	38	541	47	612	792	3
Muñoz-Baena	71	50	143	61	612	792	3
et	146	50	155	61	612	792	3
al.	158	50	171	61	612	792	3
Detección	247	50	297	61	612	792	3
y	300	50	306	61	612	792	3
secuenciación	309	50	379	61	612	792	3
del	382	50	397	61	612	792	3
genoma	400	50	440	61	612	792	3
del	443	50	459	61	612	792	3
PVY	462	50	486	61	612	792	3
en	489	50	501	61	612	792	3
tomate	504	50	540	61	612	792	3
se	71	73	80	83	612	792	3
desconocen	85	73	136	83	612	792	3
las	141	73	154	83	612	792	3
características	159	73	221	83	612	792	3
moleculares	226	73	279	83	612	792	3
de	284	73	295	83	612	792	3
las	71	86	83	96	612	792	3
cepas	86	86	111	96	612	792	3
que	114	86	130	96	612	792	3
infectan	134	86	169	96	612	792	3
este	172	86	189	96	612	792	3
hospedero	193	86	238	96	612	792	3
en	241	86	252	96	612	792	3
la	255	86	263	96	612	792	3
región	267	86	295	96	612	792	3
Andina,	71	98	106	108	612	792	3
así	112	98	124	108	612	792	3
como	130	98	155	108	612	792	3
su	161	98	171	108	612	792	3
afinidad	177	98	213	108	612	792	3
filogenética.	219	98	273	108	612	792	3
Por	279	98	295	108	612	792	3
esta	71	111	88	121	612	792	3
razón,	94	111	121	121	612	792	3
en	127	111	137	121	612	792	3
el	143	111	151	121	612	792	3
presente	157	111	193	121	612	792	3
estudio	199	111	231	121	612	792	3
se	237	111	246	121	612	792	3
evaluó	252	111	281	121	612	792	3
la	287	111	295	121	612	792	3
ocurrencia	71	123	117	133	612	792	3
del	121	123	135	133	612	792	3
PVY	138	123	160	133	612	792	3
en	164	123	175	133	612	792	3
una	178	123	194	133	612	792	3
región	198	123	226	133	612	792	3
montañosa	230	123	277	133	612	792	3
del	281	123	295	133	612	792	3
oriente	71	136	101	145	612	792	3
del	105	136	119	145	612	792	3
departamento	123	136	183	145	612	792	3
de	186	136	197	145	612	792	3
Antioquia,	201	136	247	145	612	792	3
Colombia	251	136	295	145	612	792	3
y	71	148	76	158	612	792	3
se	80	148	90	158	612	792	3
analizó	94	148	125	158	612	792	3
su	129	148	139	158	612	792	3
genoma	143	148	178	158	612	792	3
viral	182	148	202	158	612	792	3
completo	206	148	247	158	612	792	3
utilizando	251	148	295	158	612	792	3
el	71	160	79	170	612	792	3
sistema	82	160	115	170	612	792	3
NGS	117	160	139	170	612	792	3
Illumina	142	160	179	170	612	792	3
HiSeq2000.	182	160	234	170	612	792	3
MATERIALES	104	187	185	198	612	792	3
Y	188	187	197	198	612	792	3
MÉTODOS	200	187	261	198	612	792	3
Muestras.	71	212	118	222	612	792	3
En	121	212	133	222	612	792	3
cada	136	212	157	222	612	792	3
uno	160	212	176	222	612	792	3
de	180	212	190	222	612	792	3
tres	193	212	209	222	612	792	3
lotes	213	212	233	222	612	792	3
de	237	212	247	222	612	792	3
cultivo	250	212	281	222	612	792	3
de	284	212	295	222	612	792	3
tomate	71	225	101	235	612	792	3
var.	110	225	127	235	612	792	3
Chonto	135	225	168	235	612	792	3
en	177	225	187	235	612	792	3
estado	196	225	224	235	612	792	3
de	233	225	243	235	612	792	3
floración,	252	225	295	235	612	792	3
ubicados	71	237	110	247	612	792	3
en	115	237	126	247	612	792	3
la	131	237	139	247	612	792	3
zona	144	237	165	247	612	792	3
rural	170	237	191	247	612	792	3
de	196	237	207	247	612	792	3
los	212	237	225	247	612	792	3
municipios	230	237	279	247	612	792	3
de	284	237	295	247	612	792	3
Marinilla	71	250	112	260	612	792	3
(dos	115	250	134	260	612	792	3
lotes)	137	250	161	260	612	792	3
y	164	250	169	260	612	792	3
El	172	250	182	260	612	792	3
Peñol	185	250	210	260	612	792	3
(un	213	250	228	260	612	792	3
lote)	230	250	250	260	612	792	3
al	253	250	261	260	612	792	3
oriente	264	250	295	260	612	792	3
del	71	263	84	273	612	792	3
departamento	92	263	152	273	612	792	3
de	159	263	170	273	612	792	3
Antioquia,	177	263	224	273	612	792	3
Colombia,	232	263	278	273	612	792	3
se	286	263	295	273	612	792	3
obtuvieron	71	275	119	285	612	792	3
en	122	275	132	285	612	792	3
forma	135	275	161	285	612	792	3
aleatoria	164	275	202	285	612	792	3
15	205	275	216	285	612	792	3
muestras	219	275	259	285	612	792	3
foliares	262	275	295	285	612	792	3
de	71	288	81	298	612	792	3
plantas	86	288	117	298	612	792	3
con	122	288	138	298	612	792	3
el	143	288	151	298	612	792	3
fin	156	288	168	298	612	792	3
de	173	288	183	298	612	792	3
evaluar	188	288	220	298	612	792	3
la	225	288	233	298	612	792	3
presencia	238	288	279	298	612	792	3
de	284	288	295	298	612	792	3
PVY	71	301	93	311	612	792	3
mediante	98	301	138	311	612	792	3
pruebas	143	301	177	311	612	792	3
de	182	301	192	311	612	792	3
TAS-ELISA.	197	301	256	311	612	792	3
En	261	301	273	311	612	792	3
esta	278	301	295	311	612	792	3
región	71	313	99	323	612	792	3
confluyen	104	313	148	323	612	792	3
cultivos	154	313	189	323	612	792	3
de	194	313	204	323	612	792	3
tomate	210	313	240	323	612	792	3
con	245	313	261	323	612	792	3
los	266	313	279	323	612	792	3
de	284	313	295	323	612	792	3
otras	71	326	92	336	612	792	3
plantas	95	326	126	336	612	792	3
solanáceas	129	326	176	336	612	792	3
susceptibles	179	326	232	336	612	792	3
a	235	326	240	336	612	792	3
la	243	326	251	336	612	792	3
infección	254	326	295	336	612	792	3
por	71	339	86	349	612	792	3
PVY	89	339	111	349	612	792	3
como	114	339	139	349	612	792	3
papa,	142	339	165	349	612	792	3
tomate	169	339	199	349	612	792	3
de	202	339	212	349	612	792	3
árbol	216	339	238	349	612	792	3
y	242	339	247	349	612	792	3
pimentón.	250	339	295	349	612	792	3
Una	71	351	89	361	612	792	3
vez	96	351	111	361	612	792	3
en	118	351	129	361	612	792	3
el	135	351	143	361	612	792	3
laboratorio,	150	351	201	361	612	792	3
de	208	351	219	361	612	792	3
cada	225	351	246	361	612	792	3
lote	252	351	269	361	612	792	3
bajo	276	351	295	361	612	792	3
análisis	71	364	104	374	612	792	3
se	110	364	119	374	612	792	3
realizaron	126	364	170	374	612	792	3
tres	176	364	192	374	612	792	3
muestras	198	364	237	374	612	792	3
compuestas	243	364	295	374	612	792	3
(5X)	71	377	92	386	612	792	3
con	98	377	113	386	612	792	3
el	119	377	127	386	612	792	3
fin	133	377	145	386	612	792	3
de	151	377	162	386	612	792	3
realizar	168	377	201	386	612	792	3
su	207	377	216	386	612	792	3
maceración	222	377	273	386	612	792	3
con	279	377	295	386	612	792	3
nitrógeno	71	389	113	399	612	792	3
líquido	120	389	151	399	612	792	3
para	158	389	177	399	612	792	3
la	184	389	192	399	612	792	3
extracción	198	389	244	399	612	792	3
del	251	389	265	399	612	792	3
ARN	272	389	295	399	612	792	3
total.	71	402	93	412	612	792	3
Pruebas	71	415	109	424	612	792	3
de	117	415	128	424	612	792	3
TAS-ELISA	135	415	193	424	612	792	3
y	201	415	206	424	612	792	3
confirmación	214	415	276	424	612	792	3
de	284	415	295	424	612	792	3
PVY	71	427	93	437	612	792	3
por	98	427	115	437	612	792	3
RT-PCR.	119	427	164	437	612	792	3
En	168	427	181	437	612	792	3
las	185	427	197	437	612	792	3
45	202	427	213	437	612	792	3
muestras	218	427	257	437	612	792	3
foliares	262	427	295	437	612	792	3
individuales	71	440	125	450	612	792	3
de	129	440	140	450	612	792	3
tomate	144	440	174	450	612	792	3
se	178	440	188	450	612	792	3
evaluó	192	440	221	450	612	792	3
la	226	440	234	450	612	792	3
presencia	238	440	280	450	612	792	3
de	284	440	295	450	612	792	3
PVY	71	452	93	462	612	792	3
con	104	452	120	462	612	792	3
pruebas	131	452	165	462	612	792	3
de	176	452	186	462	612	792	3
TAS-ELISA	198	452	253	462	612	792	3
(Triple	264	452	295	462	612	792	3
Antibody	71	465	111	475	612	792	3
Sandwich)	120	465	166	475	612	792	3
de	176	465	186	475	612	792	3
la	196	465	203	475	612	792	3
compañía	213	465	256	475	612	792	3
Agdia,	265	465	295	475	612	792	3
siguiendo	71	478	114	488	612	792	3
las	121	478	133	488	612	792	3
instrucciones	140	478	198	488	612	792	3
del	204	478	218	488	612	792	3
fabricante.	225	478	271	488	612	792	3
Los	278	478	295	488	612	792	3
resultados	71	490	115	500	612	792	3
colorimétricos	120	490	184	500	612	792	3
fueron	188	490	217	500	612	792	3
cuantificados	221	490	280	500	612	792	3
en	284	490	295	500	612	792	3
un	71	503	82	513	612	792	3
equipo	89	503	119	513	612	792	3
Multiscan	127	503	171	513	612	792	3
RC/MS/EX	178	503	229	513	612	792	3
(Labsystem),	237	503	295	513	612	792	3
incluyendo	71	516	120	526	612	792	3
en	124	516	135	526	612	792	3
cada	139	516	159	526	612	792	3
prueba	164	516	194	526	612	792	3
un	198	516	209	526	612	792	3
control	214	516	245	526	612	792	3
positivo	249	516	285	526	612	792	3
y	289	516	295	526	612	792	3
un	71	528	82	538	612	792	3
control	92	528	123	538	612	792	3
negativo,	132	528	173	538	612	792	3
consistentes	183	528	236	538	612	792	3
de	245	528	256	538	612	792	3
tejidos	265	528	295	538	612	792	3
vegetales	71	541	112	551	612	792	3
suministrados	117	541	178	551	612	792	3
en	183	541	194	551	612	792	3
forma	199	541	225	551	612	792	3
liofilizada	230	541	275	551	612	792	3
por	280	541	295	551	612	792	3
Agdia.	71	554	101	564	612	792	3
Para	111	554	130	564	612	792	3
la	140	554	148	564	612	792	3
definición	158	554	203	564	612	792	3
de	213	554	223	564	612	792	3
las	233	554	246	564	612	792	3
muestras	256	554	295	564	612	792	3
positivas,	71	566	113	576	612	792	3
se	121	566	130	576	612	792	3
utilizó	138	566	166	576	612	792	3
la	174	566	182	576	612	792	3
fórmula	190	566	224	576	612	792	3
del	232	566	246	576	612	792	3
valor	254	566	276	576	612	792	3
de	284	566	295	576	612	792	3
corte	71	579	93	589	612	792	3
(cut-off)	112	579	148	589	612	792	3
reportada	166	579	208	589	612	792	3
por	227	579	241	589	612	792	3
Bioreba	260	579	295	589	612	792	3
(www.bioreba.com)	71	592	159	601	612	792	3
[Cut-off	167	592	202	601	612	792	3
=	209	592	215	601	612	792	3
(promedio	223	592	268	601	612	792	3
+	276	592	282	601	612	792	3
3	289	592	295	601	612	792	3
desviaciones	71	604	127	614	612	792	3
estándar)	131	604	172	614	612	792	3
x	176	604	181	614	612	792	3
1,1].	185	604	205	614	612	792	3
La	209	604	221	614	612	792	3
naturaleza	225	604	270	614	612	792	3
viral	274	604	295	614	612	792	3
del	71	617	84	627	612	792	3
control	91	617	122	627	612	792	3
positivo	128	617	164	627	612	792	3
y	170	617	175	627	612	792	3
de	182	617	192	627	612	792	3
una	198	617	214	627	612	792	3
de	220	617	231	627	612	792	3
las	237	617	249	627	612	792	3
muestras	256	617	295	627	612	792	3
positivas	71	630	110	639	612	792	3
para	114	630	133	639	612	792	3
PVY	138	630	160	639	612	792	3
fue	164	630	178	639	612	792	3
confirmada	183	630	233	639	612	792	3
por	237	630	252	639	612	792	3
RT-PCR	256	630	295	639	612	792	3
convencional	71	642	130	652	612	792	3
y	134	642	139	652	612	792	3
secuenciación	144	642	205	652	612	792	3
de	209	642	220	652	612	792	3
Sanger,	224	642	257	652	612	792	3
con	262	642	278	652	612	792	3
los	282	642	295	652	612	792	3
cebadores	71	655	115	665	612	792	3
PVYCPF	122	655	163	665	612	792	3
(5'ACC	170	655	206	665	612	792	3
ATC	213	655	235	665	612	792	3
AAG	242	655	266	665	612	792	3
SAA	273	655	295	665	612	792	3
ATG	71	667	93	677	612	792	3
ACA	99	667	123	677	612	792	3
CA	129	667	144	677	612	792	3
3')	150	667	163	677	612	792	3
y	169	667	174	677	612	792	3
PVYCPR	180	667	223	677	612	792	3
(5'CGG	229	667	265	677	612	792	3
AGA	271	667	295	677	612	792	3
GAC	71	680	94	690	612	792	3
ACT	98	680	120	690	612	792	3
ACA	125	680	148	690	612	792	3
TCA	152	680	174	690	612	792	3
CA	179	680	194	690	612	792	3
3')	198	680	211	690	612	792	3
que	215	680	231	690	612	792	3
amplifican	235	680	282	690	612	792	3
el	287	680	295	690	612	792	3
gen	71	693	87	703	612	792	3
completo	90	693	131	703	612	792	3
(801	135	693	155	703	612	792	3
pb)	158	693	173	703	612	792	3
de	177	693	187	703	612	792	3
CP	190	693	204	703	612	792	3
(Glais	207	693	234	703	612	792	3
et	238	693	246	703	612	792	3
al.,	249	693	263	703	612	792	3
2002),	266	693	295	703	612	792	3
siguiendo	71	705	114	715	612	792	3
el	118	705	126	715	612	792	3
protocolo	129	705	171	715	612	792	3
reportado	175	705	217	715	612	792	3
por	221	705	236	715	612	792	3
Henao	240	705	268	715	612	792	3
et	272	705	280	715	612	792	3
al.	284	705	295	715	612	792	3
(2013).	317	74	349	83	612	792	3
Adicionalmente,	353	74	426	83	612	792	3
en	430	74	440	83	612	792	3
cinco	444	74	468	83	612	792	3
de	472	74	482	83	612	792	3
las	486	74	498	83	612	792	3
muestras	502	74	541	83	612	792	3
que	317	86	333	96	612	792	3
resultaron	346	86	390	96	612	792	3
positivas	403	86	442	96	612	792	3
por	455	86	470	96	612	792	3
TAS-ELISA,	483	86	541	96	612	792	3
representadas	317	99	377	109	612	792	3
por	380	99	395	109	612	792	3
tres	398	99	414	109	612	792	3
muestras	417	99	456	109	612	792	3
de	459	99	470	109	612	792	3
Marinilla	473	99	514	109	612	792	3
y	517	99	522	109	612	792	3
una	525	99	541	109	612	792	3
del	317	111	331	121	612	792	3
Peñol,	335	111	362	121	612	792	3
más	366	111	384	121	612	792	3
el	388	111	396	121	612	792	3
control	400	111	431	121	612	792	3
positivo	435	111	470	121	612	792	3
(Cuadro	474	111	510	121	612	792	3
1)	514	111	523	121	612	792	3
fue	527	111	541	121	612	792	3
reconfirmada	317	124	376	134	612	792	3
la	385	124	393	134	612	792	3
presencia	403	124	444	134	612	792	3
de	454	124	464	134	612	792	3
PVY	473	124	495	134	612	792	3
con	505	124	521	134	612	792	3
un	530	124	541	134	612	792	3
procedimiento	317	137	381	147	612	792	3
de	390	137	400	147	612	792	3
inmunocaptura	409	137	475	147	612	792	3
RT-PCR	483	137	522	147	612	792	3
en	531	137	541	147	612	792	3
tiempo	317	149	348	159	612	792	3
real	358	149	374	159	612	792	3
(IC-RT-qPCR),	385	149	453	159	612	792	3
a	464	149	468	159	612	792	3
partir	479	149	502	159	612	792	3
de	513	149	523	159	612	792	3
la	533	149	541	159	612	792	3
liberación	317	162	361	172	612	792	3
post-ELISA	368	162	421	172	612	792	3
de	427	162	438	172	612	792	3
las	444	162	456	172	612	792	3
partículas	463	162	505	172	612	792	3
virales	512	162	541	172	612	792	3
putativas,	317	175	360	185	612	792	3
siguiendo	363	175	406	185	612	792	3
el	410	175	418	185	612	792	3
procedimiento	421	175	485	185	612	792	3
descrito	488	175	523	185	612	792	3
por	526	175	541	185	612	792	3
Wetzel	317	187	348	197	612	792	3
et	351	187	359	197	612	792	3
al.	362	187	373	197	612	792	3
(1992),	376	187	408	197	612	792	3
en	411	187	421	197	612	792	3
el	424	187	432	197	612	792	3
que	435	187	451	197	612	792	3
se	454	187	463	197	612	792	3
utilizan	466	187	499	197	612	792	3
70	502	187	513	197	612	792	3
µL	515	187	528	197	612	792	3
de	531	187	541	197	612	792	3
buffer	317	200	344	210	612	792	3
de	347	200	357	210	612	792	3
liberación	360	200	404	210	612	792	3
(Tris-HCl	407	200	451	210	612	792	3
10	453	200	464	210	612	792	3
mM	467	200	485	210	612	792	3
pH	488	200	502	210	612	792	3
8,0,	505	200	521	210	612	792	3
1	524	200	529	210	612	792	3
%	532	200	541	210	612	792	3
Triton	317	213	345	223	612	792	3
X	350	213	358	223	612	792	3
100)	362	213	383	223	612	792	3
e	387	213	392	223	612	792	3
incubación	397	213	445	223	612	792	3
a	450	213	455	223	612	792	3
70	460	213	471	223	612	792	3
°C	476	213	487	223	612	792	3
durante	492	213	525	223	612	792	3
10	530	213	541	223	612	792	3
min.	317	225	337	235	612	792	3
Las	347	225	362	235	612	792	3
condiciones	372	225	424	235	612	792	3
de	434	225	444	235	612	792	3
las	453	225	466	235	612	792	3
reacciones	475	225	521	235	612	792	3
de	531	225	541	235	612	792	3
retrotranscripción	317	238	396	248	612	792	3
y	409	238	415	248	612	792	3
PCR	428	238	449	248	612	792	3
fueron	463	238	491	248	612	792	3
aquellas	505	238	541	248	612	792	3
previamente	317	251	372	260	612	792	3
reportadas	376	251	422	260	612	792	3
por	426	251	440	260	612	792	3
Medina	444	251	478	260	612	792	3
et	482	251	490	260	612	792	3
al.	494	251	505	260	612	792	3
(2015),	509	251	541	260	612	792	3
utilizando	317	263	361	273	612	792	3
los	367	263	380	273	612	792	3
primers	385	263	419	273	612	792	3
PVY-1	424	263	455	273	612	792	3
FP	461	263	473	273	612	792	3
(5'CCA	478	263	514	273	612	792	3
ATC	519	263	541	273	612	792	3
GTT	317	276	339	286	612	792	3
GAG	343	276	367	286	612	792	3
AAT	371	276	394	286	612	792	3
GCA	398	276	421	286	612	792	3
AAA	426	276	449	286	612	792	3
C	454	276	461	286	612	792	3
3')	465	276	478	286	612	792	3
y	482	276	488	286	612	792	3
PVY-1	492	276	523	286	612	792	3
RP	528	276	541	286	612	792	3
(5'ATA	317	289	353	298	612	792	3
TAC	356	289	378	298	612	792	3
GCT	381	289	403	298	612	792	3
TCT	406	289	427	298	612	792	3
GCA	430	289	453	298	612	792	3
ACA	456	289	479	298	612	792	3
TCT	482	289	503	298	612	792	3
GAG	506	289	530	298	612	792	3
A	533	289	541	298	612	792	3
3')	317	301	330	311	612	792	3
(Singh	333	301	362	311	612	792	3
et	365	301	373	311	612	792	3
al.,	376	301	389	311	612	792	3
2013)	392	301	418	311	612	792	3
que	420	301	436	311	612	792	3
amplifican	439	301	486	311	612	792	3
una	489	301	505	311	612	792	3
porción	508	301	541	311	612	792	3
de	317	314	328	324	612	792	3
74	330	314	341	324	612	792	3
pb	344	314	355	324	612	792	3
de	358	314	368	324	612	792	3
la	371	314	379	324	612	792	3
región	382	314	410	324	612	792	3
CP	413	314	426	324	612	792	3
de	429	314	439	324	612	792	3
PVY.	442	314	467	324	612	792	3
Detección	317	327	363	336	612	792	3
de	367	327	378	336	612	792	3
PVY	382	327	405	336	612	792	3
por	409	327	426	336	612	792	3
RT-qPCR.	430	327	480	336	612	792	3
Se	484	327	495	336	612	792	3
evaluó	500	327	529	336	612	792	3
la	533	327	541	336	612	792	3
presencia	317	339	359	349	612	792	3
de	362	339	372	349	612	792	3
PVY	375	339	397	349	612	792	3
en	400	339	411	349	612	792	3
las	414	339	426	349	612	792	3
tres	429	339	445	349	612	792	3
muestras	448	339	487	349	612	792	3
compuestas	490	339	541	349	612	792	3
de	317	352	328	362	612	792	3
cada	332	352	352	362	612	792	3
lote	357	352	373	362	612	792	3
mediante	378	352	418	362	612	792	3
pruebas	423	352	457	362	612	792	3
de	462	352	472	362	612	792	3
RT-qPCR	477	352	521	362	612	792	3
con	525	352	541	362	612	792	3
SYBR	317	364	346	374	612	792	3
Green	349	364	376	374	612	792	3
I,	378	364	385	374	612	792	3
a	388	364	393	374	612	792	3
partir	395	364	419	374	612	792	3
del	422	364	435	374	612	792	3
ARN	438	364	461	374	612	792	3
total	464	364	484	374	612	792	3
extraído	486	364	522	374	612	792	3
con	525	364	541	374	612	792	3
el	317	377	325	387	612	792	3
kit	329	377	341	387	612	792	3
GeneJET	345	377	385	387	612	792	3
Plant	389	377	412	387	612	792	3
RNA	416	377	437	387	612	792	3
Purification	441	377	493	387	612	792	3
(Thermo),	497	377	541	387	612	792	3
siguiendo	317	390	359	400	612	792	3
las	367	390	379	400	612	792	3
instrucciones	387	390	444	400	612	792	3
del	451	390	464	400	612	792	3
fabricante.	472	390	518	400	612	792	3
Las	526	390	541	400	612	792	3
condiciones	317	402	369	412	612	792	3
de	379	402	389	412	612	792	3
amplificación	399	402	458	412	612	792	3
fueron	468	402	496	412	612	792	3
aquellas	506	402	541	412	612	792	3
reportadas	317	415	362	425	612	792	3
por	371	415	386	425	612	792	3
Medina	395	415	428	425	612	792	3
et	437	415	444	425	612	792	3
al.	453	415	464	425	612	792	3
(2015),	473	415	504	425	612	792	3
siendo	513	415	541	425	612	792	3
definidas	317	428	357	438	612	792	3
como	368	428	392	438	612	792	3
muestras	403	428	442	438	612	792	3
positivas	453	428	491	438	612	792	3
las	502	428	514	438	612	792	3
que	525	428	541	438	612	792	3
presentaron	317	440	368	450	612	792	3
valores	375	440	406	450	612	792	3
de	413	440	424	450	612	792	3
ciclo	431	440	452	450	612	792	3
umbral	459	440	490	450	612	792	3
(threshold	497	440	541	450	612	792	3
cycle	317	453	339	463	612	792	3
-	346	453	350	463	612	792	3
Ct)	357	453	371	463	612	792	3
menores	378	453	415	463	612	792	3
de	422	453	432	463	612	792	3
35	439	453	450	463	612	792	3
y	457	453	462	463	612	792	3
amplicones	469	453	518	463	612	792	3
con	525	453	541	463	612	792	3
temperatura	317	466	369	476	612	792	3
de	373	466	383	476	612	792	3
fusión	387	466	414	476	612	792	3
(Tm)	418	466	440	476	612	792	3
de	444	466	454	476	612	792	3
±	458	466	464	476	612	792	3
2	468	466	474	476	612	792	3
°C	478	466	489	476	612	792	3
respecto	493	466	529	476	612	792	3
al	533	466	541	476	612	792	3
control	317	478	348	488	612	792	3
positivo,	352	478	389	488	612	792	3
siguiendo	393	478	435	488	612	792	3
los	440	478	452	488	612	792	3
criterios	456	478	491	488	612	792	3
de	496	478	506	488	612	792	3
Schena	510	478	541	488	612	792	3
et	317	491	325	501	612	792	3
al.	330	491	341	501	612	792	3
(2004).	346	491	378	501	612	792	3
Todas	383	491	409	501	612	792	3
las	414	491	426	501	612	792	3
reacciones	432	491	477	501	612	792	3
de	482	491	493	501	612	792	3
RT-qPCR	498	491	541	501	612	792	3
incluyeron	317	504	363	513	612	792	3
un	366	504	377	513	612	792	3
control	380	504	410	513	612	792	3
negativo	413	504	450	513	612	792	3
libre	452	504	472	513	612	792	3
de	475	504	485	513	612	792	3
cDNA	488	504	516	513	612	792	3
viral.	519	504	541	513	612	792	3
La	317	516	329	526	612	792	3
naturaleza	333	516	377	526	612	792	3
viral	382	516	402	526	612	792	3
de	406	516	416	526	612	792	3
dos	421	516	436	526	612	792	3
de	440	516	450	526	612	792	3
los	455	516	467	526	612	792	3
amplicones	472	516	521	526	612	792	3
que	525	516	541	526	612	792	3
cumplieron	317	529	367	539	612	792	3
estas	370	529	391	539	612	792	3
condiciones	394	529	445	539	612	792	3
y	448	529	454	539	612	792	3
del	457	529	470	539	612	792	3
control	473	529	503	539	612	792	3
positivo	506	529	541	539	612	792	3
fue	317	542	331	551	612	792	3
reconfirmada	334	542	391	551	612	792	3
por	394	542	408	551	612	792	3
secuenciación	411	542	471	551	612	792	3
de	474	542	484	551	612	792	3
Sanger.	487	542	519	551	612	792	3
Secuenciación	317	554	383	564	612	792	3
NGS.	390	554	415	564	612	792	3
A	422	554	430	564	612	792	3
partir	436	554	460	564	612	792	3
de	466	554	477	564	612	792	3
las	483	554	496	564	612	792	3
muestras	502	554	541	564	612	792	3
compuestas	317	567	369	577	612	792	3
que	372	567	388	577	612	792	3
resultaron	392	567	436	577	612	792	3
positivas	440	567	479	577	612	792	3
para	482	567	501	577	612	792	3
PVY	505	567	527	577	612	792	3
en	531	567	541	577	612	792	3
las	317	579	330	589	612	792	3
pruebas	335	579	369	589	612	792	3
de	374	579	385	589	612	792	3
RT-qPCR	390	579	434	589	612	792	3
se	439	579	448	589	612	792	3
realizó	454	579	483	589	612	792	3
una	489	579	505	589	612	792	3
mezcla	510	579	541	589	612	792	3
aleatoria	317	592	355	602	612	792	3
de	361	592	372	602	612	792	3
ARN	378	592	401	602	612	792	3
total,	407	592	430	602	612	792	3
siendo	436	592	465	602	612	792	3
determinada	471	592	525	602	612	792	3
su	531	592	541	602	612	792	3
concentración	317	605	379	615	612	792	3
y	393	605	398	615	612	792	3
pureza	412	605	441	615	612	792	3
por	455	605	469	615	612	792	3
lecturas	483	605	517	615	612	792	3
de	531	605	541	615	612	792	3
absorbancia	317	617	370	627	612	792	3
a	375	617	380	627	612	792	3
260	386	617	402	627	612	792	3
nm	407	617	422	627	612	792	3
y	427	617	432	627	612	792	3
280	438	617	454	627	612	792	3
nm	460	617	474	627	612	792	3
en	479	617	489	627	612	792	3
un	495	617	506	627	612	792	3
equipo	511	617	541	627	612	792	3
Nanodrop	317	630	361	640	612	792	3
2000C	368	630	397	640	612	792	3
(Thermo).	404	630	449	640	612	792	3
Posteriormente	455	630	522	640	612	792	3
las	529	630	541	640	612	792	3
muestras	317	643	356	653	612	792	3
fueron	366	643	394	653	612	792	3
tratadas	403	643	438	653	612	792	3
con	447	643	463	653	612	792	3
el	472	643	480	653	612	792	3
kit	489	643	500	653	612	792	3
TruSeq	509	643	541	653	612	792	3
Stranded	317	655	357	665	612	792	3
Total	364	655	387	665	612	792	3
RNA	394	655	415	665	612	792	3
with	422	655	440	665	612	792	3
Ribo-Zero	447	655	493	665	612	792	3
Plant	499	655	523	665	612	792	3
kit	530	655	541	665	612	792	3
(Illumina)	317	668	362	678	612	792	3
para	369	668	388	678	612	792	3
eliminar	395	668	432	678	612	792	3
el	439	668	447	678	612	792	3
ARN	454	668	477	678	612	792	3
ribosomal	484	668	528	678	612	792	3
y	536	668	541	678	612	792	3
evaluado	317	681	357	691	612	792	3
su	362	681	371	691	612	792	3
RIN	376	681	395	691	612	792	3
(RNA	400	681	424	691	612	792	3
Integrity	429	681	467	691	612	792	3
Number)	471	681	510	691	612	792	3
en	515	681	525	691	612	792	3
un	530	681	541	691	612	792	3
equipo	317	693	347	703	612	792	3
2100	351	693	373	703	612	792	3
Bioanalyzer	377	693	431	703	612	792	3
(Agilent	435	693	471	703	612	792	3
Technologies).	475	693	541	703	612	792	3
Las	317	706	333	716	612	792	3
librerías	337	706	373	716	612	792	3
de	377	706	387	716	612	792	3
ADNc	391	706	420	716	612	792	3
se	424	706	433	716	612	792	3
construyeron	437	706	494	716	612	792	3
con	498	706	514	716	612	792	3
el	518	706	526	716	612	792	3
kit	529	706	541	716	612	792	3
72	71	38	81	47	612	792	4
Volumen	71	50	118	61	612	792	4
28	121	50	133	61	612	792	4
(2016)	136	50	168	61	612	792	4
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	4
TruSeq	71	74	103	83	612	792	4
RNA	107	74	128	83	612	792	4
Sample	132	74	165	83	612	792	4
Preparation	169	74	223	83	612	792	4
(Illumina)	228	74	272	83	612	792	4
y	277	74	282	83	612	792	4
la	287	74	295	83	612	792	4
secuenciación	71	86	133	96	612	792	4
masiva	137	86	168	96	612	792	4
fue	172	86	186	96	612	792	4
realizada	191	86	230	96	612	792	4
en	235	86	245	96	612	792	4
un	249	86	260	96	612	792	4
equipo	265	86	295	96	612	792	4
HiSeq	71	99	98	109	612	792	4
2000	108	99	130	109	612	792	4
(Illumina,	139	99	182	109	612	792	4
Macrogen).	192	99	243	109	612	792	4
Una	252	99	270	109	612	792	4
vez	279	99	295	109	612	792	4
obtenidas	71	111	113	121	612	792	4
las	117	111	130	121	612	792	4
secuencias	134	111	181	121	612	792	4
se	185	111	195	121	612	792	4
removieron	199	111	250	121	612	792	4
las	254	111	266	121	612	792	4
bases	271	111	295	121	612	792	4
con	71	124	87	134	612	792	4
baja	96	124	114	134	612	792	4
calidad	123	124	155	134	612	792	4
(Phred	164	124	195	134	612	792	4
<30)	204	124	225	134	612	792	4
utilizando	234	124	278	134	612	792	4
el	287	124	295	134	612	792	4
programa	71	137	113	147	612	792	4
SeqTK	118	137	149	147	612	792	4
(https://github.com/lh3/seqtk)	153	137	285	147	612	792	4
y	289	137	295	147	612	792	4
las	71	149	83	159	612	792	4
lecturas	101	149	135	159	612	792	4
de	153	149	164	159	612	792	4
secuencias	182	149	229	159	612	792	4
o	247	149	252	159	612	792	4
reads	270	149	295	159	612	792	4
correspondientes	71	162	145	172	612	792	4
al	155	162	162	172	612	792	4
genoma	172	162	206	172	612	792	4
de	215	162	226	172	612	792	4
PVY	235	162	257	172	612	792	4
fueron	266	162	295	172	612	792	4
identificadas	71	175	127	185	612	792	4
por	137	175	151	185	612	792	4
mapeo	161	175	190	185	612	792	4
contra	199	175	227	185	612	792	4
genomas	236	175	275	185	612	792	4
de	284	175	295	185	612	792	4
referencia	71	187	115	197	612	792	4
utilizando	127	187	171	197	612	792	4
el	183	187	191	197	612	792	4
programa	203	187	245	197	612	792	4
Bowtie2	257	187	295	197	612	792	4
(Langmead	71	200	119	210	612	792	4
y	123	200	129	210	612	792	4
Salzberg,	132	200	172	210	612	792	4
2012)	176	200	201	210	612	792	4
y	204	200	210	210	612	792	4
por	213	200	228	210	612	792	4
comparaciones	231	200	295	210	612	792	4
con	71	213	87	223	612	792	4
las	91	213	103	223	612	792	4
bases	107	213	130	223	612	792	4
de	134	213	145	223	612	792	4
datos	148	213	172	223	612	792	4
moleculares	175	213	228	223	612	792	4
con	232	213	248	223	612	792	4
BLASTX	252	213	295	223	612	792	4
(Gish	71	225	95	235	612	792	4
y	99	225	104	235	612	792	4
States,	108	225	137	235	612	792	4
1993).	141	225	169	235	612	792	4
Los	173	225	189	235	612	792	4
genomas	193	225	232	235	612	792	4
completos	235	225	281	235	612	792	4
de	284	225	295	235	612	792	4
las	71	238	83	248	612	792	4
variantes	89	238	129	248	612	792	4
de	135	238	146	248	612	792	4
PVY	152	238	174	248	612	792	4
detectadas	180	238	226	248	612	792	4
en	232	238	243	248	612	792	4
el	249	238	257	248	612	792	4
estudio	263	238	295	248	612	792	4
fueron	71	251	100	261	612	792	4
ensamblados	103	251	160	261	612	792	4
utilizando	163	251	207	261	612	792	4
rutinas	210	251	240	261	612	792	4
en	244	251	254	261	612	792	4
lenguaje	257	251	295	261	612	792	4
de	71	263	81	273	612	792	4
programación	86	263	147	273	612	792	4
Perl	152	263	171	273	612	792	4
escritas	175	263	208	273	612	792	4
por	213	263	227	273	612	792	4
nuestro	232	263	264	273	612	792	4
grupo	269	263	295	273	612	792	4
para	71	276	90	286	612	792	4
este	93	276	110	286	612	792	4
fin.	112	276	127	286	612	792	4
Análisis	71	289	108	298	612	792	4
filogenéticos.	113	289	174	298	612	792	4
Las	179	289	195	298	612	792	4
secuencias	200	289	247	298	612	792	4
obtenidas	253	289	295	298	612	792	4
por	71	301	86	311	612	792	4
NGS	90	301	112	311	612	792	4
para	116	301	135	311	612	792	4
los	139	301	152	311	612	792	4
genomas	156	301	195	311	612	792	4
completos	199	301	244	311	612	792	4
de	248	301	259	311	612	792	4
PVY	263	301	285	311	612	792	4
y	289	301	295	311	612	792	4
por	71	314	86	324	612	792	4
secuenciación	91	314	153	324	612	792	4
de	158	314	169	324	612	792	4
Sanger	174	314	205	324	612	792	4
para	210	314	229	324	612	792	4
la	234	314	242	324	612	792	4
región	248	314	276	324	612	792	4
CP	281	314	295	324	612	792	4
fueron	71	327	100	336	612	792	4
utilizadas	104	327	146	336	612	792	4
como	150	327	174	336	612	792	4
base	178	327	198	336	612	792	4
para	202	327	221	336	612	792	4
realizar	225	327	258	336	612	792	4
análisis	262	327	295	336	612	792	4
filogenéticos	71	339	128	349	612	792	4
a	135	339	140	349	612	792	4
partir	148	339	172	349	612	792	4
de	179	339	190	349	612	792	4
su	197	339	207	349	612	792	4
alineamiento	214	339	271	349	612	792	4
con	279	339	295	349	612	792	4
respecto	71	352	108	362	612	792	4
a	116	352	121	362	612	792	4
secuencias	129	352	176	362	612	792	4
de	184	352	195	362	612	792	4
cepas	203	352	227	362	612	792	4
de	235	352	246	362	612	792	4
PVY	254	352	276	362	612	792	4
de	284	352	295	362	612	792	4
referencia	71	364	115	374	612	792	4
(Ej.	122	364	139	374	612	792	4
PVY	146	364	168	374	612	792	4
O	168	362	173	368	612	792	4
,	173	364	176	374	612	792	4
PVY	183	364	205	374	612	792	4
N/NTN	205	362	227	368	612	792	4
,	227	364	229	374	612	792	4
PVY	237	364	259	374	612	792	4
N:O/Wi	259	362	282	368	612	792	4
y	289	364	295	374	612	792	4
PVY	71	377	93	387	612	792	4
C	93	375	98	381	612	792	4
),	98	377	104	387	612	792	4
así	107	377	119	387	612	792	4
como	122	377	146	387	612	792	4
con	149	377	165	387	612	792	4
cepas	168	377	192	387	612	792	4
de	195	377	205	387	612	792	4
este	208	377	225	387	612	792	4
virus	228	377	250	387	612	792	4
obtenidas	253	377	295	387	612	792	4
en	71	390	81	400	612	792	4
tomate	91	390	121	400	612	792	4
y	130	390	136	400	612	792	4
disponibles	145	390	195	400	612	792	4
en	205	390	215	400	612	792	4
GenBank.	224	390	269	400	612	792	4
Los	278	390	295	400	612	792	4
alineamientos	71	402	132	412	612	792	4
se	141	402	150	412	612	792	4
realizaron	159	402	203	412	612	792	4
con	211	402	227	412	612	792	4
el	236	402	244	412	612	792	4
programa	253	402	295	412	612	792	4
Clustal	71	415	102	425	612	792	4
W	107	415	117	425	612	792	4
y	121	415	127	425	612	792	4
los	132	415	144	425	612	792	4
análisis	149	415	182	425	612	792	4
de	186	415	197	425	612	792	4
agrupamiento	201	415	262	425	612	792	4
con	266	415	282	425	612	792	4
el	287	415	295	425	612	792	4
algoritmo	71	428	114	438	612	792	4
de	119	428	129	438	612	792	4
máxima	134	428	170	438	612	792	4
verosimilitud	175	428	233	438	612	792	4
y	238	428	244	438	612	792	4
el	249	428	257	438	612	792	4
modelo	262	428	295	438	612	792	4
Jukes-Cantor	71	440	129	450	612	792	4
utilizando	136	440	180	450	612	792	4
el	186	440	194	450	612	792	4
programa	201	440	243	450	612	792	4
Mega	249	440	274	450	612	792	4
6.0	281	440	295	450	612	792	4
(Tamura	71	453	109	463	612	792	4
et	112	453	119	463	612	792	4
al.,	122	453	136	463	612	792	4
2013).	138	453	167	463	612	792	4
RESULTADOS	101	480	183	491	612	792	4
Y	186	480	194	491	612	792	4
DISCUSIÓN	197	480	264	491	612	792	4
Pruebas	71	504	109	514	612	792	4
de	117	504	128	514	612	792	4
TAS-ELISA	135	504	193	514	612	792	4
y	201	504	206	514	612	792	4
confirmación	214	504	276	514	612	792	4
de	284	504	295	514	612	792	4
PVY	71	516	93	526	612	792	4
por	98	516	114	526	612	792	4
RT-PCR.	119	516	163	526	612	792	4
El	167	516	177	526	612	792	4
virus	181	516	203	526	612	792	4
PVY	208	516	230	526	612	792	4
fue	234	516	248	526	612	792	4
detectado	252	516	295	526	612	792	4
mediante	71	529	111	539	612	792	4
pruebas	116	529	150	539	612	792	4
de	155	529	166	539	612	792	4
TAS-ELISA	171	529	226	539	612	792	4
en	231	529	241	539	612	792	4
dos	246	529	262	539	612	792	4
de	267	529	277	539	612	792	4
los	282	529	295	539	612	792	4
tres	71	542	87	551	612	792	4
lotes	91	542	112	551	612	792	4
de	116	542	127	551	612	792	4
tomate	131	542	161	551	612	792	4
var.	166	542	182	551	612	792	4
Chonto	187	542	219	551	612	792	4
provenientes	224	542	280	551	612	792	4
de	284	542	295	551	612	792	4
los	71	554	84	564	612	792	4
municipios	88	554	137	564	612	792	4
de	140	554	151	564	612	792	4
Marinilla	155	554	196	564	612	792	4
(L2)	200	554	219	564	612	792	4
y	223	554	229	564	612	792	4
El	233	554	242	564	612	792	4
Peñol	246	554	271	564	612	792	4
(L3)	275	554	295	564	612	792	4
con	71	567	87	577	612	792	4
un	90	567	101	577	612	792	4
nivel	104	567	126	577	612	792	4
de	129	567	140	577	612	792	4
incidencia	143	567	188	577	612	792	4
del	191	567	205	577	612	792	4
13,3	208	567	227	577	612	792	4
%,	230	567	242	577	612	792	4
es	245	567	254	577	612	792	4
decir,	258	567	282	577	612	792	4
se	286	567	295	577	612	792	4
encontró	71	579	109	589	612	792	4
en	115	579	126	589	612	792	4
seis	132	579	148	589	612	792	4
de	154	579	165	589	612	792	4
las	171	579	183	589	612	792	4
45	189	579	200	589	612	792	4
muestras	206	579	245	589	612	792	4
evaluadas	251	579	295	589	612	792	4
(Figura	71	592	103	602	612	792	4
1).	113	592	125	602	612	792	4
La	134	592	145	602	612	792	4
validez	155	592	186	602	612	792	4
de	196	592	206	602	612	792	4
las	215	592	228	602	612	792	4
pruebas	237	592	271	602	612	792	4
fue	281	592	295	602	612	792	4
confirmada	71	605	121	615	612	792	4
por	129	605	144	615	612	792	4
el	152	605	160	615	612	792	4
alto	168	605	185	615	612	792	4
valor	193	605	215	615	612	792	4
de	224	605	234	615	612	792	4
absorbancia	242	605	295	615	612	792	4
obtenido	71	617	109	627	612	792	4
para	112	617	131	627	612	792	4
el	134	617	142	627	612	792	4
control	145	617	176	627	612	792	4
positivo	179	617	215	627	612	792	4
(0,93)	218	617	244	627	612	792	4
y	247	617	253	627	612	792	4
los	256	617	269	627	612	792	4
bajos	272	617	295	627	612	792	4
niveles	71	630	102	640	612	792	4
alcanzados	108	630	156	640	612	792	4
para	162	630	181	640	612	792	4
los	187	630	200	640	612	792	4
controles	206	630	246	640	612	792	4
negativos	252	630	295	640	612	792	4
(promedio	71	643	117	653	612	792	4
=	120	643	127	653	612	792	4
0,166;	130	643	158	653	612	792	4
SD	162	643	176	653	612	792	4
=	179	643	186	653	612	792	4
0,011);	189	643	221	653	612	792	4
definiéndose	224	643	281	653	612	792	4
en	284	643	295	653	612	792	4
el	71	655	79	665	612	792	4
histograma	85	655	134	665	612	792	4
de	141	655	151	665	612	792	4
frecuencias	157	655	207	665	612	792	4
de	214	655	224	665	612	792	4
absorbancia	231	655	283	665	612	792	4
a	290	655	295	665	612	792	4
405	71	668	87	678	612	792	4
nm,	91	668	108	678	612	792	4
un	111	668	122	678	612	792	4
nivel	126	668	148	678	612	792	4
de	151	668	162	678	612	792	4
0,334	165	668	190	678	612	792	4
como	193	668	218	678	612	792	4
el	221	668	229	678	612	792	4
valor	233	668	255	678	612	792	4
de	259	668	269	678	612	792	4
corte	273	668	295	678	612	792	4
del	71	681	84	691	612	792	4
ensayo.	89	681	123	691	612	792	4
Utilizando	128	681	174	691	612	792	4
RT-PCR	179	681	218	691	612	792	4
con	223	681	238	691	612	792	4
los	243	681	256	691	612	792	4
primers	261	681	295	691	612	792	4
PVYCPF	71	693	112	703	612	792	4
y	115	693	120	703	612	792	4
PVYCPR	123	693	166	703	612	792	4
se	169	693	178	703	612	792	4
obtuvieron	181	693	227	703	612	792	4
los	230	693	243	703	612	792	4
fragmentos	246	693	295	703	612	792	4
del	71	706	84	716	612	792	4
tamaño	90	706	122	716	612	792	4
esperado	127	706	167	716	612	792	4
de	172	706	182	716	612	792	4
801	188	706	204	716	612	792	4
pb	210	706	221	716	612	792	4
para	226	706	245	716	612	792	4
el	250	706	258	716	612	792	4
control	264	706	295	716	612	792	4
Nº	520	50	533	61	612	792	4
2	536	50	542	61	612	792	4
positivo	317	74	353	83	612	792	4
y	363	74	369	83	612	792	4
una	379	74	395	83	612	792	4
de	405	74	415	83	612	792	4
las	426	74	438	83	612	792	4
muestras	448	74	487	83	612	792	4
evaluadas	498	74	541	83	612	792	4
(TM2.11)	317	86	360	96	612	792	4
procedente	364	86	413	96	612	792	4
del	417	86	430	96	612	792	4
municipio	434	86	479	96	612	792	4
de	483	86	493	96	612	792	4
Marinilla.	497	86	541	96	612	792	4
La	317	99	329	109	612	792	4
naturaleza	336	99	381	109	612	792	4
viral	389	99	409	109	612	792	4
de	416	99	426	109	612	792	4
dichos	434	99	462	109	612	792	4
amplicones	470	99	520	109	612	792	4
fue	527	99	541	109	612	792	4
confirmada	317	111	367	121	612	792	4
por	374	111	389	121	612	792	4
comparación	395	111	452	121	612	792	4
con	459	111	475	121	612	792	4
las	481	111	494	121	612	792	4
bases	500	111	524	121	612	792	4
de	531	111	541	121	612	792	4
datos	317	124	341	134	612	792	4
moleculares,	345	124	401	134	612	792	4
presentándose	406	124	468	134	612	792	4
para	473	124	492	134	612	792	4
el	497	124	505	134	612	792	4
control	510	124	541	134	612	792	4
positivo	317	137	353	147	612	792	4
una	357	137	373	147	612	792	4
identidad	377	137	418	147	612	792	4
del	423	137	436	147	612	792	4
100	441	137	457	147	612	792	4
%	461	137	471	147	612	792	4
con	475	137	491	147	612	792	4
respecto	495	137	532	147	612	792	4
a	536	137	541	147	612	792	4
varios	317	149	344	159	612	792	4
aislamientos	350	149	405	159	612	792	4
de	410	149	420	159	612	792	4
la	426	149	434	159	612	792	4
raza	439	149	458	159	612	792	4
ordinaria	463	149	503	159	612	792	4
de	508	149	518	159	612	792	4
este	524	149	541	159	612	792	4
virus	317	162	339	172	612	792	4
(PVY	348	162	373	172	612	792	4
O	373	160	379	166	612	792	4
)	379	162	382	172	612	792	4
(ej.	398	162	412	172	612	792	4
HQ912915	421	162	470	172	612	792	4
y	478	162	484	172	612	792	4
JQ954367)	492	162	541	172	612	792	4
mientras	317	175	355	185	612	792	4
que	359	175	375	185	612	792	4
para	378	175	397	185	612	792	4
la	401	175	409	185	612	792	4
muestra	413	175	447	185	612	792	4
TM2.11	451	175	487	185	612	792	4
dicho	490	175	515	185	612	792	4
valor	519	175	541	185	612	792	4
fue	317	187	331	197	612	792	4
de	341	187	351	197	612	792	4
99	361	187	372	197	612	792	4
%	382	187	391	197	612	792	4
con	401	187	417	197	612	792	4
cepas	426	187	451	197	612	792	4
de	461	187	471	197	612	792	4
PVY	481	187	503	197	612	792	4
NTN	503	185	517	191	612	792	4
(ej.	527	187	541	197	612	792	4
KM396648,	317	200	371	210	612	792	4
JF927752	374	200	417	210	612	792	4
y	420	200	425	210	612	792	4
JN936432).	428	200	480	210	612	792	4
Figura	317	377	349	387	612	792	4
1.	356	377	364	387	612	792	4
Resultado	371	377	415	387	612	792	4
de	422	377	432	387	612	792	4
las	439	377	451	387	612	792	4
pruebas	458	377	492	387	612	792	4
de	499	377	510	387	612	792	4
TAS-	517	377	541	387	612	792	4
ELISA	332	389	363	399	612	792	4
para	369	389	388	399	612	792	4
la	394	389	401	399	612	792	4
detección	407	389	450	399	612	792	4
de	456	389	466	399	612	792	4
Potato	472	389	501	399	612	792	4
virus	507	389	529	399	612	792	4
Y	535	389	541	399	612	792	4
(PVY)	332	402	361	412	612	792	4
en	364	402	375	412	612	792	4
tejidos	378	402	408	412	612	792	4
foliares	411	402	444	412	612	792	4
de	448	402	458	412	612	792	4
tomate,	462	402	495	412	612	792	4
obtenidos	498	402	541	412	612	792	4
en	332	415	342	425	612	792	4
los	346	415	359	425	612	792	4
municipios	363	415	412	425	612	792	4
de	416	415	426	425	612	792	4
Marinilla	430	415	471	425	612	792	4
y	475	415	481	425	612	792	4
El	485	415	495	425	612	792	4
Peñol	499	415	524	425	612	792	4
del	528	415	541	425	612	792	4
oriente	332	427	362	437	612	792	4
del	374	427	388	437	612	792	4
departamento	400	427	460	437	612	792	4
de	472	427	482	437	612	792	4
Antioquia,	494	427	541	437	612	792	4
Colombia.	332	440	378	450	612	792	4
Los	388	440	404	450	612	792	4
asteriscos	414	440	457	450	612	792	4
representan	467	440	518	450	612	792	4
los	528	440	541	450	612	792	4
resultados	332	453	376	463	612	792	4
positivos.	394	453	436	463	612	792	4
Los	445	453	461	463	612	792	4
signos	470	453	498	463	612	792	4
+	507	453	513	463	612	792	4
y	521	453	527	463	612	792	4
–	536	453	541	463	612	792	4
corresponden	332	465	391	475	612	792	4
a	399	465	404	475	612	792	4
los	408	465	421	475	612	792	4
valores	425	465	457	475	612	792	4
para	461	465	480	475	612	792	4
los	484	465	497	475	612	792	4
controles	501	465	541	475	612	792	4
positivos	332	478	371	488	612	792	4
y	380	478	385	488	612	792	4
negativos,	394	478	438	488	612	792	4
respectivamente.	447	478	521	488	612	792	4
La	530	478	541	488	612	792	4
línea	332	491	353	501	612	792	4
horizontal	356	491	401	501	612	792	4
representa	404	491	449	501	612	792	4
el	456	491	464	501	612	792	4
punto	471	491	496	501	612	792	4
de	502	491	513	501	612	792	4
corte	519	491	541	501	612	792	4
de	332	503	342	513	612	792	4
la	347	503	355	513	612	792	4
prueba	361	503	391	513	612	792	4
(Absorbancia	394	503	453	513	612	792	4
=	456	503	462	513	612	792	4
0,334)	465	503	493	513	612	792	4
Las	332	530	347	540	612	792	4
pruebas	351	530	385	540	612	792	4
de	389	530	400	540	612	792	4
IC-RT-qPCR,	404	530	465	540	612	792	4
utilizando	469	530	513	540	612	792	4
como	517	530	541	540	612	792	4
molde	317	542	345	552	612	792	4
los	348	542	361	552	612	792	4
productos	365	542	408	552	612	792	4
de	412	542	422	552	612	792	4
la	426	542	434	552	612	792	4
post-ELISA,	438	542	493	552	612	792	4
resultaron	497	542	541	552	612	792	4
positivas	317	555	356	565	612	792	4
para	361	555	380	565	612	792	4
las	385	555	397	565	612	792	4
cuatro	401	555	429	565	612	792	4
muestras	434	555	473	565	612	792	4
evaluadas	477	555	521	565	612	792	4
con	525	555	541	565	612	792	4
valores	317	568	349	578	612	792	4
de	353	568	363	578	612	792	4
Ct	367	568	377	578	612	792	4
de	381	568	391	578	612	792	4
29,09	395	568	419	578	612	792	4
a	423	568	428	578	612	792	4
33,02	431	568	456	578	612	792	4
y	459	568	465	578	612	792	4
de	469	568	479	578	612	792	4
23,02	482	568	507	578	612	792	4
para	511	568	530	578	612	792	4
el	533	568	541	578	612	792	4
control	317	580	349	590	612	792	4
positivo;	358	580	396	590	612	792	4
este	405	580	423	590	612	792	4
último	432	580	460	590	612	792	4
presentó	470	580	507	590	612	792	4
una	525	580	541	590	612	792	4
temperatura	317	593	370	603	612	792	4
de	374	593	384	603	612	792	4
fusión	388	593	416	603	612	792	4
(Tm)	420	593	443	603	612	792	4
de	447	593	457	603	612	792	4
77,5	461	593	481	603	612	792	4
°C,	485	593	499	603	612	792	4
mientras	503	593	541	603	612	792	4
que	317	606	333	616	612	792	4
en	337	606	348	616	612	792	4
las	352	606	364	616	612	792	4
muestras	368	606	407	616	612	792	4
estos	411	606	433	616	612	792	4
valores	437	606	469	616	612	792	4
fueron	473	606	502	616	612	792	4
de	506	606	516	616	612	792	4
77	520	606	531	616	612	792	4
±	535	606	541	616	612	792	4
0,5	317	618	331	628	612	792	4
°C,	340	618	355	628	612	792	4
validándose	364	618	417	628	612	792	4
así	426	618	438	628	612	792	4
su	447	618	457	628	612	792	4
identidad	466	618	507	628	612	792	4
como	517	618	541	628	612	792	4
amplicones	317	631	367	641	612	792	4
de	372	631	382	641	612	792	4
la	386	631	394	641	612	792	4
región	398	631	426	641	612	792	4
CP	431	631	444	641	612	792	4
de	448	631	459	641	612	792	4
PVY	463	631	485	641	612	792	4
(Cuadro	489	631	525	641	612	792	4
1).	529	631	541	641	612	792	4
La	317	644	329	654	612	792	4
naturaleza	333	644	379	654	612	792	4
viral	383	644	403	654	612	792	4
de	407	644	418	654	612	792	4
los	422	644	435	654	612	792	4
amplicones	440	644	490	654	612	792	4
de	494	644	504	654	612	792	4
IC-RT-	509	644	541	654	612	792	4
qPCR	317	656	344	666	612	792	4
resultó	359	656	389	666	612	792	4
positiva	404	656	439	666	612	792	4
para	455	656	474	666	612	792	4
PVY	489	656	511	666	612	792	4
por	526	656	541	666	612	792	4
secuenciación	317	669	379	679	612	792	4
de	385	669	395	679	612	792	4
Sanger,	401	669	435	679	612	792	4
encontrándose	440	669	504	679	612	792	4
niveles	510	669	541	679	612	792	4
de	317	682	328	691	612	792	4
identidad	335	682	376	691	612	792	4
del	383	682	397	691	612	792	4
95	404	682	415	691	612	792	4
a	422	682	427	691	612	792	4
99	434	682	445	691	612	792	4
%	453	682	462	691	612	792	4
con	469	682	485	691	612	792	4
respecto	492	682	529	691	612	792	4
a	536	682	541	691	612	792	4
secuencias	317	694	364	704	612	792	4
de	369	694	379	704	612	792	4
PVY	383	694	405	704	612	792	4
NTN	405	692	420	698	612	792	4
de	424	694	435	704	612	792	4
Colombia	439	694	482	704	612	792	4
previamente	487	694	541	704	612	792	4
depositadas	317	707	369	717	612	792	4
en	372	707	383	717	612	792	4
GenBank	386	707	428	717	612	792	4
por	432	707	446	717	612	792	4
Gil	450	707	464	717	612	792	4
et	468	707	476	717	612	792	4
al.	479	707	490	717	612	792	4
(2011)	494	707	523	717	612	792	4
(ej.	527	707	541	717	612	792	4
73	531	38	541	47	612	792	5
Muñoz-Baena	71	50	143	61	612	792	5
et	146	50	155	61	612	792	5
al.	158	50	171	61	612	792	5
Detección	247	50	297	61	612	792	5
y	300	50	306	61	612	792	5
secuenciación	309	50	379	61	612	792	5
del	382	50	397	61	612	792	5
genoma	400	50	440	61	612	792	5
del	443	50	459	61	612	792	5
PVY	462	50	486	61	612	792	5
en	489	50	501	61	612	792	5
tomate	504	50	540	61	612	792	5
JF939837,	71	74	117	83	612	792	5
HQ335262	127	74	176	83	612	792	5
y	186	74	191	83	612	792	5
HQ335259),	197	74	252	83	612	792	5
mientras	257	74	295	83	612	792	5
que	71	86	87	96	612	792	5
el	89	86	97	96	612	792	5
control	100	86	131	96	612	792	5
positivo	134	86	168	96	612	792	5
presentó	171	86	208	96	612	792	5
100	210	86	227	96	612	792	5
%	230	86	239	96	612	792	5
de	241	86	252	96	612	792	5
identidad	255	86	295	96	612	792	5
con	317	74	333	83	612	792	5
las	337	74	349	83	612	792	5
accesiones	352	74	399	83	612	792	5
de	403	74	413	83	612	792	5
PVY:	416	74	441	83	612	792	5
KJ741195,	445	74	493	83	612	792	5
KJ741026	496	74	541	83	612	792	5
y	317	86	323	96	612	792	5
KJ741031.	326	86	374	96	612	792	5
Cuadro	71	113	107	123	612	792	5
1.	111	113	119	123	612	792	5
Confirmación	123	113	184	123	612	792	5
por	188	113	203	123	612	792	5
RT-qPCR	207	113	251	123	612	792	5
de	255	113	265	123	612	792	5
la	269	113	277	123	612	792	5
presencia	281	113	322	123	612	792	5
del	326	113	340	123	612	792	5
Potato	344	113	373	123	612	792	5
virus	377	113	399	123	612	792	5
Y	403	113	409	123	612	792	5
(PVY)	413	113	442	123	612	792	5
en	446	113	457	123	612	792	5
tejidos	461	113	490	123	612	792	5
foliares	494	113	527	123	612	792	5
de	531	113	541	123	612	792	5
plantas	121	125	152	135	612	792	5
de	154	125	165	135	612	792	5
tomate	168	125	198	135	612	792	5
procedentes	200	125	253	135	612	792	5
del	256	125	269	135	612	792	5
departamento	272	125	332	135	612	792	5
de	334	125	345	135	612	792	5
Antioquia,	347	125	394	135	612	792	5
Colombia	397	125	440	135	612	792	5
Muestra	120	138	153	147	612	792	5
Municipio	221	138	263	147	612	792	5
de	265	138	275	147	612	792	5
procedencia	277	138	325	147	612	792	5
Valor	365	138	388	147	612	792	5
de	390	138	400	147	612	792	5
Ct*	402	138	417	147	612	792	5
Valor	458	138	481	147	612	792	5
de	483	138	492	147	612	792	5
Tm**	495	138	519	147	612	792	5
IC-RT-qPCR	249	150	303	159	612	792	5
(Post-ELISA)	305	150	361	159	612	792	5
C-***	124	162	149	171	612	792	5
>35	383	162	399	171	612	792	5
TM1.8	123	174	151	183	612	792	5
Marinilla	255	174	292	183	612	792	5
33,02	380	174	402	183	612	792	5
76,75	477	174	499	183	612	792	5
TM2.3	123	185	151	194	612	792	5
Marinilla	255	185	292	194	612	792	5
33,80	380	185	402	194	612	792	5
77,02	477	185	499	194	612	792	5
TM2.11	120	197	153	206	612	792	5
Marinilla	255	197	292	206	612	792	5
29,09	380	197	402	206	612	792	5
76,93	477	197	499	206	612	792	5
TM3.1	123	208	151	217	612	792	5
El	256	208	265	217	612	792	5
Peñol	268	208	290	217	612	792	5
31,01	380	208	402	217	612	792	5
77,11	477	208	500	217	612	792	5
RT-qPCR	260	220	300	229	612	792	5
(ARN	302	220	326	229	612	792	5
total)	329	220	350	229	612	792	5
C-	132	232	142	241	612	792	5
>35	383	232	399	241	612	792	5
TM1A	123	244	150	253	612	792	5
Marinilla	255	244	292	253	612	792	5
>35	383	244	399	253	612	792	5
TM1B	123	255	150	264	612	792	5
Marinilla	255	255	292	264	612	792	5
29,51	380	255	402	264	612	792	5
77,75	477	255	499	264	612	792	5
TM1C	123	267	150	276	612	792	5
Marinilla	255	267	292	276	612	792	5
29,79	380	267	402	276	612	792	5
77,57	477	267	499	276	612	792	5
TM2A	123	278	150	287	612	792	5
Marinilla	255	278	292	287	612	792	5
15,75	380	278	402	287	612	792	5
76,02	477	278	499	287	612	792	5
TM2B	123	290	150	299	612	792	5
Marinilla	255	290	292	299	612	792	5
28,17	380	290	402	299	612	792	5
77,84	477	290	499	299	612	792	5
TM2C	123	301	150	310	612	792	5
Marinilla	255	301	292	310	612	792	5
14,31	380	301	402	310	612	792	5
77,29	477	301	499	310	612	792	5
TM3A	123	313	150	322	612	792	5
El	256	313	265	322	612	792	5
Peñol	268	313	290	322	612	792	5
23,92	380	313	402	322	612	792	5
78,02	477	313	499	322	612	792	5
TM3B	123	324	150	333	612	792	5
El	256	324	265	333	612	792	5
Peñol	268	324	290	333	612	792	5
17,38	380	324	402	333	612	792	5
78,38	477	324	500	333	612	792	5
TM3C	123	336	150	345	612	792	5
El	256	336	265	345	612	792	5
Peñol	268	336	290	345	612	792	5
27,50	380	336	402	345	612	792	5
77,02	477	336	500	345	612	792	5
*	71	348	76	357	612	792	5
Ct	80	348	89	357	612	792	5
corresponde	93	348	142	357	612	792	5
al	146	348	153	357	612	792	5
ciclo	157	348	177	357	612	792	5
umbral	180	348	209	357	612	792	5
de	213	348	222	357	612	792	5
amplificación;	226	348	284	357	612	792	5
Ct>35	288	348	313	357	612	792	5
representa	317	348	358	357	612	792	5
resultados	362	348	402	357	612	792	5
negativos	406	348	444	357	612	792	5
en	448	348	458	357	612	792	5
las	462	348	473	357	612	792	5
pruebas	477	348	508	357	612	792	5
de	512	348	521	357	612	792	5
RT-	525	348	541	357	612	792	5
qPCR.	71	359	97	368	612	792	5
**Tm	100	359	124	368	612	792	5
indica	127	359	151	368	612	792	5
la	154	359	161	368	612	792	5
temperatura	164	359	212	368	612	792	5
de	214	359	224	368	612	792	5
fusión,	227	359	254	368	612	792	5
es	257	359	265	368	612	792	5
decir	268	359	288	368	612	792	5
aquella	291	359	319	368	612	792	5
en	322	359	332	368	612	792	5
la	334	359	342	368	612	792	5
que	344	359	359	368	612	792	5
el	362	359	369	368	612	792	5
50	372	359	382	368	612	792	5
%	384	359	393	368	612	792	5
de	395	359	405	368	612	792	5
la	408	359	415	368	612	792	5
doble	418	359	440	368	612	792	5
hélice	443	359	466	368	612	792	5
de	469	359	479	368	612	792	5
los	481	359	493	368	612	792	5
amplicones	496	359	541	368	612	792	5
se	71	371	79	380	612	792	5
encuentran	83	371	127	380	612	792	5
desnaturalizados.	131	371	200	380	612	792	5
Las	204	371	218	380	612	792	5
muestras	222	371	258	380	612	792	5
subrayadas	262	371	306	380	612	792	5
corresponden	310	371	364	380	612	792	5
a	368	371	372	380	612	792	5
los	376	371	388	380	612	792	5
amplicones	392	371	437	380	612	792	5
obtenidos	441	371	480	380	612	792	5
por	484	371	497	380	612	792	5
RT-qPCR	501	371	541	380	612	792	5
que	71	382	85	391	612	792	5
fueron	88	382	114	391	612	792	5
secuenciados	117	382	170	391	612	792	5
y	173	382	178	391	612	792	5
confirmados	181	382	231	391	612	792	5
como	233	382	256	391	612	792	5
parte	258	382	278	391	612	792	5
de	281	382	291	391	612	792	5
la	294	382	301	391	612	792	5
región	304	382	329	391	612	792	5
que	332	382	346	391	612	792	5
codifica	349	382	382	391	612	792	5
para	384	382	402	391	612	792	5
la	404	382	412	391	612	792	5
cápside	414	382	445	391	612	792	5
de	447	382	457	391	612	792	5
PVY.	460	382	482	391	612	792	5
***C-	485	382	510	391	612	792	5
son	513	382	527	391	612	792	5
los	529	382	541	391	612	792	5
controles	71	394	108	403	612	792	5
negativos;	113	394	154	403	612	792	5
los	159	394	171	403	612	792	5
controles	176	394	212	403	612	792	5
positivos	217	394	254	403	612	792	5
de	259	394	268	403	612	792	5
Agdia	273	394	298	403	612	792	5
para	303	394	320	403	612	792	5
IC-RT-qPCR	325	394	378	403	612	792	5
presentaron	383	394	430	403	612	792	5
valores	435	394	464	403	612	792	5
de	469	394	478	403	612	792	5
Ct	483	394	493	403	612	792	5
=	498	394	503	403	612	792	5
23,02	508	394	531	403	612	792	5
y	536	394	541	403	612	792	5
Tm	71	405	85	414	612	792	5
=	87	405	93	414	612	792	5
77,57;	95	405	121	414	612	792	5
mientras	123	405	158	414	612	792	5
que	160	405	175	414	612	792	5
para	177	405	194	414	612	792	5
RT-qPCR	197	405	237	414	612	792	5
fueron	239	405	265	414	612	792	5
de	268	405	277	414	612	792	5
Ct	280	405	289	414	612	792	5
=	292	405	297	414	612	792	5
20,17	300	405	322	414	612	792	5
y	325	405	330	414	612	792	5
Tm	332	405	346	414	612	792	5
=	349	405	354	414	612	792	5
77,5	357	405	374	414	612	792	5
Detección	71	431	117	441	612	792	5
de	120	431	131	441	612	792	5
PVY	134	431	157	441	612	792	5
por	160	431	176	441	612	792	5
RT-qPCR.	180	431	230	441	612	792	5
Con	233	431	252	441	612	792	5
el	255	431	263	441	612	792	5
uso	266	431	281	441	612	792	5
de	284	431	295	441	612	792	5
RT-qPCR	71	443	115	453	612	792	5
a	121	443	126	453	612	792	5
partir	132	443	156	453	612	792	5
de	162	443	172	453	612	792	5
ARN	178	443	202	453	612	792	5
total	208	443	227	453	612	792	5
se	233	443	243	453	612	792	5
detectó	249	443	281	453	612	792	5
el	287	443	295	453	612	792	5
PVY	71	456	93	466	612	792	5
en	99	456	109	466	612	792	5
todas	115	456	138	466	612	792	5
las	144	456	157	466	612	792	5
muestras	163	456	202	466	612	792	5
compuestas	208	456	259	466	612	792	5
de	265	456	276	466	612	792	5
los	282	456	295	466	612	792	5
tres	71	469	87	479	612	792	5
lotes	95	469	116	479	612	792	5
de	124	469	135	479	612	792	5
tomate	143	469	173	479	612	792	5
evaluados,	182	469	228	479	612	792	5
obteniéndose	237	469	295	479	612	792	5
valores	71	481	103	491	612	792	5
de	110	481	120	491	612	792	5
Ct	127	481	138	491	612	792	5
en	145	481	155	491	612	792	5
el	162	481	170	491	612	792	5
rango	177	481	202	491	612	792	5
de	209	481	219	491	612	792	5
14,31	226	481	251	491	612	792	5
a	258	481	263	491	612	792	5
29,79	270	481	295	491	612	792	5
(Cuadro	71	494	107	504	612	792	5
1;	115	494	123	504	612	792	5
Figura	131	494	160	504	612	792	5
2A).	167	494	187	504	612	792	5
Estos	195	494	219	504	612	792	5
valores	226	494	258	504	612	792	5
fueron	266	494	295	504	612	792	5
inferiores	71	507	113	516	612	792	5
a	124	507	129	516	612	792	5
aquellos	140	507	177	516	612	792	5
encontrados	188	507	241	516	612	792	5
para	252	507	271	516	612	792	5
las	282	507	295	516	612	792	5
pruebas	71	519	105	529	612	792	5
de	115	519	125	529	612	792	5
IC-RT-qPCR,	135	519	196	529	612	792	5
lo	206	519	215	529	612	792	5
que	224	519	240	529	612	792	5
indica	250	519	277	529	612	792	5
la	287	519	295	529	612	792	5
obtención	71	532	114	542	612	792	5
de	118	532	129	542	612	792	5
un	133	532	144	542	612	792	5
mayor	148	532	176	542	612	792	5
título	180	532	204	542	612	792	5
de	208	532	218	542	612	792	5
genomas	222	532	261	542	612	792	5
virales	265	532	295	542	612	792	5
cuando	71	545	103	554	612	792	5
se	109	545	118	554	612	792	5
extrae	125	545	152	554	612	792	5
directamente	158	545	215	554	612	792	5
el	221	545	229	554	612	792	5
ARN	235	545	259	554	612	792	5
de	265	545	275	554	612	792	5
los	282	545	295	554	612	792	5
tejidos	71	557	100	567	612	792	5
vegetales.	106	557	149	567	612	792	5
A	155	557	163	567	612	792	5
diferencia	168	557	212	567	612	792	5
del	217	557	231	567	612	792	5
TAS-ELISA,	236	557	295	567	612	792	5
esta	71	570	88	580	612	792	5
prueba	91	570	121	580	612	792	5
detectó	124	570	155	580	612	792	5
el	158	570	166	580	612	792	5
PVY	169	570	191	580	612	792	5
en	194	570	204	580	612	792	5
muestras	207	570	246	580	612	792	5
del	249	570	262	580	612	792	5
primer	265	570	295	580	612	792	5
lote,	71	582	90	592	612	792	5
lo	94	582	103	592	612	792	5
cual	107	582	125	592	612	792	5
corrobora	130	582	172	592	612	792	5
varios	177	582	203	592	612	792	5
reportes	208	582	243	592	612	792	5
en	247	582	258	592	612	792	5
los	262	582	275	592	612	792	5
que	279	582	295	592	612	792	5
se	71	595	80	605	612	792	5
indica	90	595	117	605	612	792	5
que	127	595	143	605	612	792	5
la	153	595	161	605	612	792	5
RT-qPCR	172	595	216	605	612	792	5
ofrece	226	595	253	605	612	792	5
niveles	263	595	295	605	612	792	5
superiores	71	608	116	618	612	792	5
de	120	608	130	618	612	792	5
sensibilidad,	134	608	190	618	612	792	5
del	193	608	207	618	612	792	5
orden	211	608	236	618	612	792	5
de	240	608	250	618	612	792	5
10	254	608	265	618	612	792	5
4	265	606	268	612	612	792	5
a	271	608	276	618	612	792	5
10	280	608	291	618	612	792	5
8	291	606	295	612	612	792	5
veces,	71	620	98	630	612	792	5
con	109	620	124	630	612	792	5
respecto	135	620	172	630	612	792	5
a	182	620	187	630	612	792	5
pruebas	198	620	232	630	612	792	5
de	243	620	253	630	612	792	5
ELISA	264	620	295	630	612	792	5
(Mumford	71	633	117	643	612	792	5
et	123	633	131	643	612	792	5
al.,	137	633	150	643	612	792	5
2000;	156	633	181	643	612	792	5
Bertolini	187	633	227	643	612	792	5
et	233	633	241	643	612	792	5
al.,	247	633	260	643	612	792	5
2008).	266	633	295	643	612	792	5
Así	71	646	86	656	612	792	5
por	94	646	109	656	612	792	5
ejemplo,	117	646	155	656	612	792	5
específicamente	164	646	235	656	612	792	5
para	243	646	262	656	612	792	5
PVY,	270	646	295	656	612	792	5
Kogovsek	71	658	116	668	612	792	5
et	129	658	136	668	612	792	5
al.	149	658	160	668	612	792	5
(2008)	173	658	202	668	612	792	5
en	215	658	226	668	612	792	5
un	239	658	250	668	612	792	5
estudio	263	658	295	668	612	792	5
tendiente	71	671	111	681	612	792	5
a	118	671	123	681	612	792	5
diseñar	129	671	161	681	612	792	5
pruebas	168	671	202	681	612	792	5
de	208	671	219	681	612	792	5
RT-qPCR	225	671	269	681	612	792	5
para	276	671	295	681	612	792	5
diferenciar	71	684	118	694	612	792	5
aislamientos	134	684	189	694	612	792	5
recombinantes	205	684	269	694	612	792	5
de	284	684	295	694	612	792	5
PVY	71	696	93	706	612	792	5
NTN	93	694	107	700	612	792	5
,	107	696	110	706	612	792	5
encontraron	115	696	167	706	612	792	5
que	172	696	188	706	612	792	5
las	193	696	205	706	612	792	5
pruebas	210	696	244	706	612	792	5
en	249	696	259	706	612	792	5
tiempo	264	696	295	706	612	792	5
real	71	709	87	719	612	792	5
presentaban	94	709	146	719	612	792	5
sensibilidades	153	709	215	719	612	792	5
superiores	221	709	266	719	612	792	5
entre	273	709	295	719	612	792	5
10	317	431	328	441	612	792	5
5	328	428	332	435	612	792	5
y	338	431	343	441	612	792	5
10	349	431	360	441	612	792	5
7	360	428	363	435	612	792	5
veces	368	431	392	441	612	792	5
con	398	431	414	441	612	792	5
respecto	420	431	456	441	612	792	5
a	462	431	467	441	612	792	5
las	473	431	485	441	612	792	5
pruebas	491	431	525	441	612	792	5
de	531	431	541	441	612	792	5
ELISA	317	443	348	453	612	792	5
comerciales,	354	443	409	453	612	792	5
mientras	414	443	452	453	612	792	5
que	457	443	473	453	612	792	5
Medina	478	443	512	453	612	792	5
et	517	443	525	453	612	792	5
al.	530	443	541	453	612	792	5
(2015)	317	456	347	466	612	792	5
al	351	456	359	466	612	792	5
evaluar	363	456	396	466	612	792	5
la	400	456	408	466	612	792	5
capacidad	412	456	456	466	612	792	5
de	461	456	471	466	612	792	5
las	475	456	488	466	612	792	5
pruebas	492	456	526	466	612	792	5
de	531	456	541	466	612	792	5
RT-qPCR	317	469	361	479	612	792	5
para	366	469	385	479	612	792	5
detectar	389	469	424	479	612	792	5
este	429	469	446	479	612	792	5
virus	450	469	472	479	612	792	5
en	477	469	487	479	612	792	5
tubérculos-	492	469	541	479	612	792	5
semilla	317	481	349	491	612	792	5
de	353	481	363	491	612	792	5
dos	367	481	382	491	612	792	5
variedades	386	481	433	491	612	792	5
de	437	481	447	491	612	792	5
papa	451	481	472	491	612	792	5
(ICA-Capiro	476	481	532	491	612	792	5
y	536	481	541	491	612	792	5
Criolla	317	494	348	504	612	792	5
Colombia)	353	494	400	504	612	792	5
en	405	494	416	504	612	792	5
Antioquia,	421	494	467	504	612	792	5
registraron	473	494	520	504	612	792	5
que	525	494	541	504	612	792	5
esta	317	507	334	516	612	792	5
prueba	339	507	369	516	612	792	5
detectó	374	507	405	516	612	792	5
el	410	507	418	516	612	792	5
PVY	422	507	444	516	612	792	5
en	449	507	459	516	612	792	5
el	464	507	472	516	612	792	5
80,6	476	507	496	516	612	792	5
%	500	507	509	516	612	792	5
de	514	507	524	516	612	792	5
las	529	507	541	516	612	792	5
muestras,	317	519	359	529	612	792	5
mientras	363	519	401	529	612	792	5
que	405	519	421	529	612	792	5
con	425	519	441	529	612	792	5
TAS-ELISA	445	519	501	529	612	792	5
tan	505	519	519	529	612	792	5
sólo	523	519	541	529	612	792	5
se	317	532	326	542	612	792	5
encontró	329	532	368	542	612	792	5
en	371	532	381	542	612	792	5
el	384	532	392	542	612	792	5
37,5	395	532	414	542	612	792	5
%	417	532	426	542	612	792	5
de	429	532	439	542	612	792	5
éstas.	442	532	466	542	612	792	5
La	469	532	480	542	612	792	5
especificidad	483	532	541	542	612	792	5
de	317	545	328	554	612	792	5
los	333	545	346	554	612	792	5
amplicones	351	545	401	554	612	792	5
de	407	545	417	554	612	792	5
RT-qPCR	422	545	466	554	612	792	5
fue	472	545	486	554	612	792	5
confirmada	491	545	541	554	612	792	5
por	317	557	332	567	612	792	5
el	336	557	344	567	612	792	5
análisis	348	557	381	567	612	792	5
de	386	557	396	567	612	792	5
las	400	557	412	567	612	792	5
curvas	417	557	445	567	612	792	5
de	450	557	460	567	612	792	5
desnaturalización	464	557	541	567	612	792	5
utilizando	317	570	361	580	612	792	5
la	373	570	381	580	612	792	5
herramienta	393	570	445	580	612	792	5
de	457	570	467	580	612	792	5
HRM	479	570	504	580	612	792	5
(High	515	570	541	580	612	792	5
Resolution	317	582	364	592	612	792	5
Melting),	367	582	408	592	612	792	5
al	411	582	419	592	612	792	5
encontrarse	421	582	472	592	612	792	5
que	475	582	491	592	612	792	5
los	494	582	506	592	612	792	5
valores	509	582	541	592	612	792	5
de	317	595	328	605	612	792	5
Tm	331	595	347	605	612	792	5
de	350	595	361	605	612	792	5
todas	364	595	388	605	612	792	5
las	391	595	403	605	612	792	5
muestras	407	595	446	605	612	792	5
se	450	595	459	605	612	792	5
presentaban	463	595	515	605	612	792	5
en	519	595	529	605	612	792	5
el	533	595	541	605	612	792	5
rango	317	608	342	618	612	792	5
de	348	608	358	618	612	792	5
77	364	608	375	618	612	792	5
°C	380	608	392	618	612	792	5
±	398	608	404	618	612	792	5
1,5	409	608	423	618	612	792	5
°C,	428	608	443	618	612	792	5
es	448	608	458	618	612	792	5
decir,	463	608	488	618	612	792	5
en	493	608	504	618	612	792	5
valores	509	608	541	618	612	792	5
cercanos	317	620	356	630	612	792	5
al	362	620	370	630	612	792	5
encontrado	376	620	425	630	612	792	5
para	431	620	449	630	612	792	5
el	455	620	463	630	612	792	5
Tm	469	620	485	630	612	792	5
del	491	620	504	630	612	792	5
control	510	620	541	630	612	792	5
positivo	317	633	353	643	612	792	5
de	359	633	370	643	612	792	5
Agdia	376	633	403	643	612	792	5
(77,5	410	633	433	643	612	792	5
°C)	440	633	455	643	612	792	5
(Figura	462	633	494	643	612	792	5
2B).	501	633	520	643	612	792	5
Sin	526	633	541	643	612	792	5
embargo,	317	646	359	656	612	792	5
la	361	646	369	656	612	792	5
amplitud	372	646	411	656	612	792	5
del	414	646	427	656	612	792	5
rango	430	646	455	656	612	792	5
de	458	646	468	656	612	792	5
temperaturas	471	646	528	656	612	792	5
de	531	646	541	656	612	792	5
fusión,	317	658	348	668	612	792	5
claramente	357	658	405	668	612	792	5
indican	415	658	447	668	612	792	5
la	457	658	465	668	612	792	5
ocurrencia	475	658	521	668	612	792	5
de	531	658	541	668	612	792	5
diferentes	317	671	361	681	612	792	5
variantes	365	671	404	681	612	792	5
de	408	671	419	681	612	792	5
PVY	422	671	444	681	612	792	5
que	448	671	464	681	612	792	5
están	468	671	491	681	612	792	5
infectando	495	671	541	681	612	792	5
plantas	317	684	348	694	612	792	5
de	353	684	364	694	612	792	5
tomate	369	684	399	694	612	792	5
en	403	684	414	694	612	792	5
el	419	684	427	694	612	792	5
oriente	431	684	462	694	612	792	5
Antioqueño.	467	684	522	694	612	792	5
Tal	526	684	541	694	612	792	5
como	317	696	342	706	612	792	5
ocurrió	345	696	377	706	612	792	5
para	380	696	399	706	612	792	5
las	402	696	414	706	612	792	5
pruebas	417	696	452	706	612	792	5
de	455	696	465	706	612	792	5
IC-RT-qPCR,	468	696	530	706	612	792	5
la	533	696	541	706	612	792	5
naturaleza	317	709	363	719	612	792	5
de	366	709	377	719	612	792	5
dos	380	709	396	719	612	792	5
de	399	709	410	719	612	792	5
los	413	709	426	719	612	792	5
amplicones	430	709	480	719	612	792	5
y	484	709	489	719	612	792	5
del	493	709	506	719	612	792	5
control	510	709	541	719	612	792	5
74	71	38	81	47	612	792	6
Volumen	71	50	118	61	612	792	6
28	121	50	133	61	612	792	6
(2016)	136	50	168	61	612	792	6
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	6
positivo	71	74	106	83	612	792	6
fue	123	74	137	83	612	792	6
además	154	74	187	83	612	792	6
reconfirmada	204	74	263	83	612	792	6
por	280	74	295	83	612	792	6
secuenciación	71	86	133	96	612	792	6
de	137	86	148	96	612	792	6
Sanger	153	86	183	96	612	792	6
(Accesiones	188	86	242	96	612	792	6
KJ865800,	247	86	295	96	612	792	6
KJ847046	71	99	116	109	612	792	6
y	119	99	124	109	612	792	6
KJ847048,	127	99	175	109	612	792	6
Identidad	178	99	219	109	612	792	6
=	222	99	228	109	612	792	6
98-100	231	99	262	109	612	792	6
%).	265	99	281	109	612	792	6
Secuenciación	71	111	137	121	612	792	6
NGS.	142	111	167	121	612	792	6
La	172	111	183	121	612	792	6
secuenciación	188	111	250	121	612	792	6
NGS	255	111	277	121	612	792	6
del	281	111	295	121	612	792	6
transcriptoma	71	124	131	134	612	792	6
de	141	124	151	134	612	792	6
tomate	160	124	190	134	612	792	6
generó	199	124	229	134	612	792	6
una	238	124	254	134	612	792	6
librería	263	124	295	134	612	792	6
pareada	71	137	105	147	612	792	6
de	109	137	119	147	612	792	6
5.571.097	123	137	167	147	612	792	6
reads	170	137	195	147	612	792	6
(100	198	137	218	147	612	792	6
nt/read)	222	137	258	147	612	792	6
para	261	137	280	147	612	792	6
un	284	137	295	147	612	792	6
total	71	149	90	159	612	792	6
de	95	149	105	159	612	792	6
1.114.219.400	110	149	173	159	612	792	6
nt.	177	149	188	159	612	792	6
Los	193	149	209	159	612	792	6
análisis	213	149	246	159	612	792	6
de	251	149	261	159	612	792	6
mapeo	265	149	295	159	612	792	6
contra	71	162	98	172	612	792	6
genomas	106	162	145	172	612	792	6
de	152	162	163	172	612	792	6
referencia	170	162	214	172	612	792	6
y	221	162	227	172	612	792	6
de	234	162	245	172	612	792	6
BLASTX	252	162	295	172	612	792	6
identificaron	71	175	127	185	612	792	6
la	130	175	138	185	612	792	6
presencia	141	175	182	185	612	792	6
de	185	175	196	185	612	792	6
dos	199	175	214	185	612	792	6
variantes	217	175	256	185	612	792	6
de	259	175	270	185	612	792	6
PVY	273	175	295	185	612	792	6
(PVY_Var	71	187	118	197	612	792	6
A	122	187	130	197	612	792	6
y	133	187	138	197	612	792	6
PVY_Var	141	187	185	197	612	792	6
B)	188	187	199	197	612	792	6
en	202	187	213	197	612	792	6
este	216	187	233	197	612	792	6
hospedero	236	187	281	197	612	792	6
en	284	187	295	197	612	792	6
proporción	71	200	119	210	612	792	6
3:2;	123	200	140	210	612	792	6
cuyos	144	200	170	210	612	792	6
genomas	174	200	213	210	612	792	6
completos	217	200	262	210	612	792	6
fueron	266	200	295	210	612	792	6
ensamblados	71	213	128	223	612	792	6
de	133	213	143	223	612	792	6
novo	148	213	170	223	612	792	6
a	175	213	180	223	612	792	6
partir	185	213	209	223	612	792	6
de	214	213	224	223	612	792	6
2.954	230	213	254	223	612	792	6
y	259	213	265	223	612	792	6
1.943	270	213	295	223	612	792	6
reads	71	225	95	235	612	792	6
pareados,	99	225	141	235	612	792	6
con	145	225	161	235	612	792	6
un	165	225	176	235	612	792	6
promedio	180	225	222	235	612	792	6
de	226	225	237	235	612	792	6
profundidad	241	225	295	235	612	792	6
(número	71	238	108	248	612	792	6
promedio	112	238	155	248	612	792	6
de	159	238	169	248	612	792	6
nucleótidos	174	238	224	248	612	792	6
obtenidos	229	238	271	248	612	792	6
para	276	238	295	248	612	792	6
Nº	520	50	533	61	612	792	6
2	536	50	542	61	612	792	6
cada	317	74	337	83	612	792	6
sitio	343	74	362	83	612	792	6
secuenciado	367	74	421	83	612	792	6
del	426	74	439	83	612	792	6
genoma)	444	74	483	83	612	792	6
de	488	74	498	83	612	792	6
59,6X	503	74	530	83	612	792	6
y	536	74	541	83	612	792	6
39,2X,	317	86	347	96	612	792	6
para	351	86	370	96	612	792	6
PVY_Var	373	86	417	96	612	792	6
A	424	86	432	96	612	792	6
(accesión	436	86	477	96	612	792	6
KT290511)	481	86	532	96	612	792	6
y	536	86	541	96	612	792	6
PVY_Var	317	99	361	109	612	792	6
B	371	99	378	109	612	792	6
(accesión	383	99	424	109	612	792	6
KT290512),	434	99	488	109	612	792	6
respectiva-	493	99	541	109	612	792	6
mente	317	111	344	121	612	792	6
(Figura	349	111	382	121	612	792	6
3),	387	111	399	121	612	792	6
según	404	111	430	121	612	792	6
información	435	111	489	121	612	792	6
presentada	494	111	541	121	612	792	6
en	317	124	328	134	612	792	6
las	336	124	348	134	612	792	6
secuencias	356	124	403	134	612	792	6
que	411	124	427	134	612	792	6
fueron	435	124	463	134	612	792	6
depositadas	471	124	523	134	612	792	6
en	531	124	541	134	612	792	6
GenBank.	317	137	362	147	612	792	6
Para	366	137	386	147	612	792	6
nuestro	390	137	423	147	612	792	6
conocimiento	427	137	487	147	612	792	6
y	492	137	497	147	612	792	6
según	502	137	527	147	612	792	6
se	532	137	541	147	612	792	6
deriva	317	149	345	159	612	792	6
de	350	149	361	159	612	792	6
búsquedas	366	149	412	159	612	792	6
en	417	149	428	159	612	792	6
GenBank	433	149	475	159	612	792	6
éstos	480	149	502	159	612	792	6
son	508	149	523	159	612	792	6
los	528	149	541	159	612	792	6
primeros	317	162	356	172	612	792	6
genomas	361	162	401	172	612	792	6
completos	406	162	451	172	612	792	6
de	456	162	466	172	612	792	6
PVY	471	162	493	172	612	792	6
obtenidos	498	162	541	172	612	792	6
directamente	317	175	374	185	612	792	6
a	384	175	388	185	612	792	6
partir	398	175	422	185	612	792	6
de	431	175	441	185	612	792	6
plantas	451	175	482	185	612	792	6
de	491	175	502	185	612	792	6
tomate	511	175	541	185	612	792	6
infectadas	317	187	362	197	612	792	6
con	365	187	381	197	612	792	6
este	384	187	401	197	612	792	6
virus	405	187	427	197	612	792	6
en	430	187	440	197	612	792	6
América	443	187	481	197	612	792	6
y	485	187	490	197	612	792	6
el	493	187	501	197	612	792	6
segundo	504	187	541	197	612	792	6
en	317	200	328	210	612	792	6
el	332	200	340	210	612	792	6
mundo,	344	200	377	210	612	792	6
luego	382	200	406	210	612	792	6
de	410	200	421	210	612	792	6
la	425	200	433	210	612	792	6
accesión	437	200	475	210	612	792	6
EU482153	479	200	527	210	612	792	6
de	531	200	541	210	612	792	6
Italia,	317	213	343	223	612	792	6
pues	348	213	369	223	612	792	6
solamente	374	213	419	223	612	792	6
se	424	213	434	223	612	792	6
presentan	439	213	481	223	612	792	6
registros	487	213	525	223	612	792	6
de	531	213	541	223	612	792	6
secuencias	317	225	364	235	612	792	6
de	373	225	383	235	612	792	6
PVY	392	225	414	235	612	792	6
en	423	225	433	235	612	792	6
tomate	441	225	471	235	612	792	6
para	480	225	499	235	612	792	6
algunas	508	225	541	235	612	792	6
regiones	317	238	355	248	612	792	6
codificantes	357	238	410	248	612	792	6
como	413	238	438	248	612	792	6
CP	440	238	454	248	612	792	6
y	457	238	462	248	612	792	6
NIb.	465	238	485	248	612	792	6
Figura	71	402	103	411	612	792	6
2.	106	402	114	411	612	792	6
(A)	117	402	132	411	612	792	6
Curvas	135	402	166	411	612	792	6
de	169	402	180	411	612	792	6
amplificación	183	402	243	411	612	792	6
por	246	402	261	411	612	792	6
RT-qPCR	264	402	308	411	612	792	6
utilizando	311	402	355	411	612	792	6
el	358	402	366	411	612	792	6
sistema	369	402	402	411	612	792	6
SYBR	405	402	433	411	612	792	6
Green	436	402	463	411	612	792	6
I	466	402	470	411	612	792	6
y	473	402	478	411	612	792	6
los	481	402	494	411	612	792	6
cebadores	497	402	541	411	612	792	6
PVY-1	116	414	147	424	612	792	6
FP	150	414	163	424	612	792	6
y	166	414	171	424	612	792	6
PVY-1	174	414	205	424	612	792	6
RP	209	414	222	424	612	792	6
para	225	414	244	424	612	792	6
la	247	414	255	424	612	792	6
detección	258	414	300	424	612	792	6
de	303	414	314	424	612	792	6
Potato	317	414	346	424	612	792	6
virus	349	414	371	424	612	792	6
Y	374	414	380	424	612	792	6
(PVY)	383	414	413	424	612	792	6
en	416	414	426	424	612	792	6
tejidos	429	414	459	424	612	792	6
foliares	462	414	495	424	612	792	6
de	498	414	508	424	612	792	6
tomate	511	414	541	424	612	792	6
obtenidos	116	427	159	437	612	792	6
en	162	427	172	437	612	792	6
el	175	427	183	437	612	792	6
oriente	186	427	217	437	612	792	6
del	219	427	233	437	612	792	6
departamento	236	427	295	437	612	792	6
de	298	427	309	437	612	792	6
Antioquia,	312	427	358	437	612	792	6
Colombia.	361	427	407	437	612	792	6
Las	410	427	426	437	612	792	6
muestras	429	427	468	437	612	792	6
TM2A	471	427	501	437	612	792	6
y	504	427	509	437	612	792	6
TM2C	512	427	541	437	612	792	6
fueron	116	440	145	449	612	792	6
evaluadas	148	440	192	449	612	792	6
en	195	440	205	449	612	792	6
otras	209	440	230	449	612	792	6
corridas.	234	440	272	449	612	792	6
(B)	275	440	290	449	612	792	6
Perfiles	293	440	327	449	612	792	6
de	330	440	341	449	612	792	6
la	344	440	352	449	612	792	6
curva	355	440	380	449	612	792	6
de	383	440	393	449	612	792	6
desnaturalización	397	440	474	449	612	792	6
de	477	440	488	449	612	792	6
amplicones	491	440	541	449	612	792	6
específicos	116	452	165	462	612	792	6
de	168	452	178	462	612	792	6
PVY	181	452	203	462	612	792	6
obtenidos	206	452	249	462	612	792	6
por	251	452	266	462	612	792	6
RT-qPCR	269	452	313	462	612	792	6
Figura	71	622	103	632	612	792	6
3.	107	622	115	632	612	792	6
Profundidad	119	622	173	632	612	792	6
de	178	622	188	632	612	792	6
secuenciación	192	622	254	632	612	792	6
obtenida	258	622	296	632	612	792	6
mediante	300	622	340	632	612	792	6
NGS	344	622	366	632	612	792	6
para	370	622	389	632	612	792	6
los	393	622	406	632	612	792	6
genomas	410	622	449	632	612	792	6
de	453	622	464	632	612	792	6
dos	468	622	483	632	612	792	6
variantes	487	622	527	632	612	792	6
de	531	622	541	632	612	792	6
PVY	116	635	138	645	612	792	6
(VarA	144	635	173	645	612	792	6
y	179	635	184	645	612	792	6
VarB)	190	635	218	645	612	792	6
que	224	635	240	645	612	792	6
infectan	246	635	281	645	612	792	6
plantas	288	635	319	645	612	792	6
de	325	635	335	645	612	792	6
tomate	342	635	372	645	612	792	6
en	378	635	388	645	612	792	6
el	394	635	402	645	612	792	6
oriente	408	635	439	645	612	792	6
del	445	635	459	645	612	792	6
departamento	465	635	525	645	612	792	6
de	531	635	541	645	612	792	6
Antioquia,	116	648	163	658	612	792	6
Colombia.	167	648	214	658	612	792	6
Las	218	648	234	658	612	792	6
posiciones	238	648	285	658	612	792	6
de	289	648	300	658	612	792	6
aminoácidos	304	648	360	658	612	792	6
para	364	648	383	658	612	792	6
los	387	648	400	658	612	792	6
sitios	405	648	428	658	612	792	6
de	432	648	443	658	612	792	6
clivaje	447	648	477	658	612	792	6
por	481	648	496	658	612	792	6
proteasas	500	648	541	658	612	792	6
virales	116	660	146	670	612	792	6
que	151	660	167	670	612	792	6
dan	173	660	189	670	612	792	6
origen	195	660	223	670	612	792	6
a	228	660	233	670	612	792	6
las	239	660	251	670	612	792	6
proteínas	257	660	297	670	612	792	6
maduras	303	660	340	670	612	792	6
de	346	660	356	670	612	792	6
PVY	362	660	384	670	612	792	6
son	390	660	405	670	612	792	6
indicados	411	660	453	670	612	792	6
con	459	660	475	670	612	792	6
respecto	480	660	517	670	612	792	6
a	523	660	528	670	612	792	6
la	533	660	541	670	612	792	6
poliproteína	116	673	169	683	612	792	6
potyviral	172	673	212	683	612	792	6
Los	85	698	102	708	612	792	6
genomas	108	698	147	708	612	792	6
de	153	698	164	708	612	792	6
las	170	698	182	708	612	792	6
dos	188	698	204	708	612	792	6
variantes	210	698	250	708	612	792	6
de	256	698	266	708	612	792	6
PVY	273	698	295	708	612	792	6
encontradas	71	711	123	720	612	792	6
tienen	126	711	153	720	612	792	6
9726	156	711	178	720	612	792	6
nt	181	711	190	720	612	792	6
(Figura	192	711	225	720	612	792	6
3)	228	711	237	720	612	792	6
y	240	711	245	720	612	792	6
comparten	248	711	295	720	612	792	6
97,5	317	698	337	708	612	792	6
%	341	698	350	708	612	792	6
de	355	698	365	708	612	792	6
identidad	369	698	410	708	612	792	6
en	415	698	425	708	612	792	6
toda	430	698	449	708	612	792	6
su	453	698	463	708	612	792	6
secuencia	467	698	510	708	612	792	6
de	515	698	525	708	612	792	6
nt;	529	698	541	708	612	792	6
aunque	317	711	349	720	612	792	6
en	356	711	366	720	612	792	6
la	373	711	381	720	612	792	6
región	388	711	416	720	612	792	6
que	423	711	439	720	612	792	6
codifica	446	711	482	720	612	792	6
para	489	711	508	720	612	792	6
P1	515	711	526	720	612	792	6
la	533	711	541	720	612	792	6
75	531	38	541	47	612	792	7
Muñoz-Baena	71	50	143	61	612	792	7
et	146	50	155	61	612	792	7
al.	158	50	171	61	612	792	7
Detección	247	50	297	61	612	792	7
y	300	50	306	61	612	792	7
secuenciación	309	50	379	61	612	792	7
del	382	50	397	61	612	792	7
genoma	400	50	440	61	612	792	7
del	443	50	459	61	612	792	7
PVY	462	50	486	61	612	792	7
en	489	50	501	61	612	792	7
tomate	504	50	540	61	612	792	7
identidad	71	73	112	83	612	792	7
cae	118	73	132	83	612	792	7
en	138	73	149	83	612	792	7
algunos	155	73	189	83	612	792	7
sitios	195	73	218	83	612	792	7
hasta	224	73	246	83	612	792	7
cerca	252	73	275	83	612	792	7
del	281	73	295	83	612	792	7
88	71	86	82	96	612	792	7
%	86	86	95	96	612	792	7
y	103	86	109	96	612	792	7
presenta	117	86	153	96	612	792	7
una	161	86	177	96	612	792	7
identidad	185	86	226	96	612	792	7
promedio	234	86	276	96	612	792	7
de	284	86	295	96	612	792	7
93,9	71	98	90	108	612	792	7
%	96	98	105	108	612	792	7
en	111	98	122	108	612	792	7
nt	128	98	136	108	612	792	7
y	142	98	148	108	612	792	7
94,37	154	98	178	108	612	792	7
%	184	98	194	108	612	792	7
en	200	98	210	108	612	792	7
aminoácidos	216	98	272	108	612	792	7
(aa)	278	98	295	108	612	792	7
(Figura	71	111	103	120	612	792	7
4).	108	111	120	120	612	792	7
Dichos	125	111	156	120	612	792	7
genomas	161	111	200	120	612	792	7
presentan	204	111	247	120	612	792	7
un	251	111	262	120	612	792	7
marco	267	111	295	120	612	792	7
de	71	123	81	133	612	792	7
lectura	87	123	117	133	612	792	7
abierto	122	123	153	133	612	792	7
(ORF)	158	123	187	133	612	792	7
que	192	123	208	133	612	792	7
codifica	214	123	249	133	612	792	7
para	254	123	273	133	612	792	7
una	279	123	295	133	612	792	7
poliproteína	71	135	124	145	612	792	7
de	128	135	139	145	612	792	7
3061	143	135	165	145	612	792	7
aa,	169	135	181	145	612	792	7
flanqueado	186	135	234	145	612	792	7
por	239	135	253	145	612	792	7
regiones	257	135	295	145	612	792	7
no	71	148	82	158	612	792	7
traducidas	88	148	133	158	612	792	7
(UTR)	139	148	168	158	612	792	7
5'	174	148	183	158	612	792	7
y	188	148	194	158	612	792	7
3'	200	148	209	158	612	792	7
de	215	148	225	158	612	792	7
218	231	148	247	158	612	792	7
y	253	148	258	158	612	792	7
325	264	148	280	158	612	792	7
nt	286	148	295	158	612	792	7
(excluyendo	71	160	125	170	612	792	7
la	131	160	138	170	612	792	7
cola	144	160	162	170	612	792	7
de	167	160	178	170	612	792	7
poli-A),	183	160	218	170	612	792	7
respectivamente	223	160	295	170	612	792	7
(Figura	317	73	350	83	612	792	7
3),	354	73	366	83	612	792	7
con	370	73	386	83	612	792	7
un	391	73	402	83	612	792	7
alto	406	73	422	83	612	792	7
grado	427	73	452	83	612	792	7
de	456	73	466	83	612	792	7
conservación	471	73	529	83	612	792	7
al	533	73	541	83	612	792	7
presentarse	317	86	367	96	612	792	7
solo	373	86	391	96	612	792	7
una	397	86	413	96	612	792	7
transición	419	86	462	96	612	792	7
(T9643C)	468	86	511	96	612	792	7
en	517	86	527	96	612	792	7
la	533	86	541	96	612	792	7
región	317	98	345	108	612	792	7
3'	353	98	362	108	612	792	7
UTR	370	98	392	108	612	792	7
(ver	400	98	418	108	612	792	7
accesiones	425	98	472	108	612	792	7
KT290511	480	98	528	108	612	792	7
y	536	98	541	108	612	792	7
KT290512).	317	111	371	120	612	792	7
En	374	111	387	120	612	792	7
el	390	111	398	120	612	792	7
extremo	401	111	437	120	612	792	7
5'	440	111	449	120	612	792	7
UTR	452	111	474	120	612	792	7
se	477	111	486	120	612	792	7
detectan	489	111	526	120	612	792	7
las	529	111	541	120	612	792	7
secuencias	317	123	364	133	612	792	7
específicas	369	123	417	133	612	792	7
de	422	123	432	133	612	792	7
Potyvirus	436	123	479	133	612	792	7
denominadas	483	123	541	133	612	792	7
como	317	135	342	145	612	792	7
potyboxes	347	135	391	145	612	792	7
A	396	135	404	145	612	792	7
y	410	135	415	145	612	792	7
B	421	135	428	145	612	792	7
(Turpen,	433	135	471	145	612	792	7
1989)	477	135	502	145	612	792	7
con	508	135	524	145	612	792	7
las	529	135	541	145	612	792	7
secuencias	317	148	364	158	612	792	7
TCAATACAACAT	369	148	459	158	612	792	7
en	463	148	473	158	612	792	7
las	478	148	490	158	612	792	7
posiciones	495	148	541	158	612	792	7
43-54	317	160	343	170	612	792	7
y	346	160	351	170	612	792	7
TCAAACAA	354	160	415	170	612	792	7
entre	418	160	440	170	612	792	7
los	443	160	455	170	612	792	7
sitios	458	160	481	170	612	792	7
100	484	160	501	170	612	792	7
y	503	160	509	170	612	792	7
107.	512	160	531	170	612	792	7
Figura	71	384	103	393	612	792	7
4.	106	384	115	393	612	792	7
Niveles	118	384	152	393	612	792	7
de	155	384	166	393	612	792	7
identidad	169	384	210	393	612	792	7
entre	214	384	236	393	612	792	7
la	239	384	247	393	612	792	7
variante	251	384	286	393	612	792	7
A	290	384	298	393	612	792	7
(representada	301	384	360	393	612	792	7
por	364	384	379	393	612	792	7
el	382	384	390	393	612	792	7
diagrama	394	384	435	393	612	792	7
del	438	384	452	393	612	792	7
genoma	455	384	490	393	612	792	7
en	494	384	504	393	612	792	7
la	508	384	516	393	612	792	7
parte	519	384	541	393	612	792	7
superior)	116	396	156	406	612	792	7
de	163	396	173	406	612	792	7
PVY	180	396	202	406	612	792	7
y	208	396	214	406	612	792	7
la	221	396	229	406	612	792	7
variante	235	396	271	406	612	792	7
B	277	396	285	406	612	792	7
encontradas	291	396	344	406	612	792	7
en	350	396	361	406	612	792	7
plantas	367	396	399	406	612	792	7
de	405	396	416	406	612	792	7
tomate	422	396	452	406	612	792	7
en	459	396	469	406	612	792	7
el	476	396	484	406	612	792	7
oriente	491	396	521	406	612	792	7
del	528	396	541	406	612	792	7
departamento	116	408	176	418	612	792	7
de	180	408	190	418	612	792	7
Antioquia,	194	408	241	418	612	792	7
Colombia,	245	408	291	418	612	792	7
y	295	408	300	418	612	792	7
otras	304	408	325	418	612	792	7
cepas	329	408	353	418	612	792	7
de	357	408	368	418	612	792	7
PVY	371	408	393	418	612	792	7
que	397	408	413	418	612	792	7
representan	417	408	468	418	612	792	7
diferentes	471	408	515	418	612	792	7
razas	519	408	541	418	612	792	7
de	116	421	127	431	612	792	7
este	129	421	146	431	612	792	7
virus	149	421	171	431	612	792	7
La	85	446	97	455	612	792	7
región	105	446	133	455	612	792	7
codificante	141	446	190	455	612	792	7
para	198	446	217	455	612	792	7
la	225	446	233	455	612	792	7
poliproteína	242	446	295	455	612	792	7
corresponde	71	458	125	468	612	792	7
a	128	458	133	468	612	792	7
las	137	458	149	468	612	792	7
posiciones	153	458	199	468	612	792	7
219-2404	203	458	245	468	612	792	7
de	249	458	259	468	612	792	7
los	263	458	276	468	612	792	7
dos	279	458	295	468	612	792	7
genomas	71	470	110	480	612	792	7
secuenciados	116	470	174	480	612	792	7
en	180	470	191	480	612	792	7
este	197	470	214	480	612	792	7
trabajo.	220	470	253	480	612	792	7
En	259	470	271	480	612	792	7
esta	278	470	295	480	612	792	7
región	71	483	99	493	612	792	7
se	102	483	111	493	612	792	7
encuentran	115	483	163	493	612	792	7
localizadas	166	483	215	493	612	792	7
la	218	483	226	493	612	792	7
mayoría	229	483	266	493	612	792	7
de	269	483	279	493	612	792	7
las	282	483	295	493	612	792	7
sustituciones	71	495	128	505	612	792	7
entre	131	495	153	505	612	792	7
las	157	495	169	505	612	792	7
dos	173	495	188	505	612	792	7
variantes	192	495	231	505	612	792	7
de	235	495	245	505	612	792	7
PVY	249	495	271	505	612	792	7
(214	274	495	295	505	612	792	7
transiciones	71	507	123	517	612	792	7
y	130	507	136	517	612	792	7
27	142	507	153	517	612	792	7
transversiones).	160	507	229	517	612	792	7
Entre	236	507	260	517	612	792	7
ambas	266	507	295	517	612	792	7
variantes,	71	520	113	530	612	792	7
la	118	520	126	530	612	792	7
poliproteína	130	520	184	530	612	792	7
comparte	188	520	229	530	612	792	7
una	233	520	249	530	612	792	7
identidad	254	520	295	530	612	792	7
global	71	532	98	542	612	792	7
del	101	532	115	542	612	792	7
98,7	118	532	137	542	612	792	7
%	140	532	149	542	612	792	7
a	152	532	157	542	612	792	7
nivel	159	532	181	542	612	792	7
de	184	532	195	542	612	792	7
aa	198	532	207	542	612	792	7
y	210	532	216	542	612	792	7
presenta	219	532	255	542	612	792	7
sitios	258	532	281	542	612	792	7
de	284	532	295	542	612	792	7
corte	71	545	93	554	612	792	7
proteolíticos	103	545	158	554	612	792	7
con	168	545	184	554	612	792	7
motivos	195	545	230	554	612	792	7
conservados	240	545	295	554	612	792	7
similares	71	557	111	567	612	792	7
a	119	557	123	567	612	792	7
los	131	557	144	567	612	792	7
reportados	152	557	199	567	612	792	7
por	206	557	221	567	612	792	7
Adams	229	557	260	567	612	792	7
et	268	557	276	567	612	792	7
al.	284	557	295	567	612	792	7
(2005a)	71	569	105	579	612	792	7
y	110	569	116	579	612	792	7
ubicados	121	569	160	579	612	792	7
en	166	569	176	579	612	792	7
las	181	569	194	579	612	792	7
posiciones	199	569	246	579	612	792	7
284,	251	569	270	579	612	792	7
740,	276	569	295	579	612	792	7
1105,	71	582	96	592	612	792	7
1157,	99	582	124	592	612	792	7
1791,	127	582	152	592	612	792	7
1843,	155	582	180	592	612	792	7
2031,	183	582	207	592	612	792	7
2275	211	582	233	592	612	792	7
y	236	582	241	592	612	792	7
2794,	245	582	269	592	612	792	7
para	276	582	295	592	612	792	7
dar	71	594	85	604	612	792	7
origen	88	594	116	604	612	792	7
a	120	594	125	604	612	792	7
cada	128	594	148	604	612	792	7
una	151	594	167	604	612	792	7
de	171	594	181	604	612	792	7
las	184	594	197	604	612	792	7
proteínas	200	594	240	604	612	792	7
maduras	244	594	281	604	612	792	7
de	284	594	295	604	612	792	7
PVY:	71	606	96	616	612	792	7
P1,	101	606	115	616	612	792	7
HC-Pro,	120	606	157	616	612	792	7
P3,	162	606	176	616	612	792	7
6K1,	181	606	202	616	612	792	7
CI,	207	606	221	616	612	792	7
6K2,	226	606	247	616	612	792	7
NIa-VPg,	252	606	295	616	612	792	7
NIa-Pro,	71	619	109	629	612	792	7
NIb	112	619	129	629	612	792	7
y	132	619	137	629	612	792	7
CP	140	619	153	629	612	792	7
(Figura	156	619	189	629	612	792	7
3).	191	619	203	629	612	792	7
La	85	631	97	641	612	792	7
proteasa	102	631	139	641	612	792	7
P1	145	631	156	641	612	792	7
(284	162	631	182	641	612	792	7
aa)	188	631	201	641	612	792	7
es	207	631	216	641	612	792	7
la	222	631	230	641	612	792	7
proteína	235	631	271	641	612	792	7
más	277	631	295	641	612	792	7
variable	71	644	106	654	612	792	7
de	113	644	124	654	612	792	7
estos	131	644	153	654	612	792	7
genomas,	160	644	202	654	612	792	7
con	209	644	225	654	612	792	7
un	232	644	243	654	612	792	7
94	250	644	261	654	612	792	7
%	268	644	277	654	612	792	7
de	284	644	295	654	612	792	7
identidad	71	656	112	666	612	792	7
a	115	656	120	666	612	792	7
nivel	123	656	145	666	612	792	7
de	149	656	159	666	612	792	7
aa	162	656	172	666	612	792	7
entre	176	656	198	666	612	792	7
ambas	201	656	229	666	612	792	7
variantes.	232	656	275	666	612	792	7
Los	278	656	295	666	612	792	7
bajos	71	668	94	678	612	792	7
niveles	101	668	132	678	612	792	7
de	138	668	149	678	612	792	7
conservación	155	668	213	678	612	792	7
de	219	668	230	678	612	792	7
P1	236	668	248	678	612	792	7
han	254	668	270	678	612	792	7
sido	276	668	295	678	612	792	7
previamente	71	681	125	691	612	792	7
observados	131	681	181	691	612	792	7
en	187	681	197	691	612	792	7
el	203	681	211	691	612	792	7
género	217	681	247	691	612	792	7
Potyvirus	252	681	295	691	612	792	7
(Rohozková	71	693	125	703	612	792	7
y	128	693	134	703	612	792	7
Navrátil,	137	693	176	703	612	792	7
2011)	179	693	205	703	612	792	7
e	209	693	213	703	612	792	7
incluso	217	693	249	703	612	792	7
Adams	252	693	283	703	612	792	7
et	287	693	295	703	612	792	7
al.	71	706	82	715	612	792	7
(2005b),	87	706	124	715	612	792	7
señalan	129	706	162	715	612	792	7
la	168	706	176	715	612	792	7
ocurrencia	181	706	227	715	612	792	7
de	232	706	243	715	612	792	7
niveles	248	706	279	715	612	792	7
de	284	706	295	715	612	792	7
identidad	317	445	358	455	612	792	7
en	363	445	373	455	612	792	7
esta	378	445	395	455	612	792	7
región	400	445	428	455	612	792	7
tan	433	445	446	455	612	792	7
bajos	451	445	474	455	612	792	7
como	479	445	503	455	612	792	7
41,4	508	445	527	455	612	792	7
%	532	445	541	455	612	792	7
entre	317	458	339	468	612	792	7
miembros	344	458	388	468	612	792	7
de	392	458	403	468	612	792	7
una	407	458	423	468	612	792	7
misma	428	458	457	468	612	792	7
especie	462	458	494	468	612	792	7
potyviral.	499	458	541	468	612	792	7
La	317	470	329	480	612	792	7
proteína	338	470	374	480	612	792	7
HC-Pro	384	470	418	480	612	792	7
(456	427	470	448	480	612	792	7
aa)	457	470	470	480	612	792	7
comparte	480	470	521	480	612	792	7
un	530	470	541	480	612	792	7
porcentaje	317	483	363	493	612	792	7
de	369	483	380	493	612	792	7
identidad	386	483	427	493	612	792	7
del	433	483	446	493	612	792	7
99	453	483	464	493	612	792	7
%	470	483	479	493	612	792	7
entre	485	483	507	493	612	792	7
ambas	513	483	541	493	612	792	7
cepas	317	495	342	505	612	792	7
y	345	495	351	505	612	792	7
presenta	354	495	391	505	612	792	7
cinco	394	495	418	505	612	792	7
cambios	421	495	458	505	612	792	7
de	461	495	472	505	612	792	7
aa	475	495	485	505	612	792	7
(expresados	489	495	541	505	612	792	7
en	317	507	328	517	612	792	7
nomenclatura	341	507	400	517	612	792	7
IUPAC):	413	507	453	517	612	792	7
R16Q,	466	507	495	517	612	792	7
N130S,	508	507	541	517	612	792	7
C195S,	317	520	350	530	612	792	7
S247A	355	520	386	530	612	792	7
y	391	520	397	530	612	792	7
R269K.	402	520	437	530	612	792	7
Contiene	442	520	482	530	612	792	7
los	487	520	500	530	612	792	7
motivos	506	520	541	530	612	792	7
conservados	317	532	372	542	612	792	7
FRNK	379	532	408	542	612	792	7
(residuos	415	532	455	542	612	792	7
463-466)	462	532	503	542	612	792	7
e	510	532	515	542	612	792	7
IGN	521	532	541	542	612	792	7
(residuos	317	545	358	554	612	792	7
531-533)	363	545	403	554	612	792	7
asociados	409	545	451	554	612	792	7
a	457	545	462	554	612	792	7
la	467	545	475	554	612	792	7
supresión	480	545	522	554	612	792	7
del	528	545	541	554	612	792	7
silenciamiento	317	557	381	567	612	792	7
de	386	557	397	567	612	792	7
genes	402	557	427	567	612	792	7
y	431	557	437	567	612	792	7
a	442	557	447	567	612	792	7
la	452	557	460	567	612	792	7
replicación	464	557	513	567	612	792	7
viral,	518	557	541	567	612	792	7
respectivamente	317	569	389	579	612	792	7
(Revers	392	569	427	579	612	792	7
y	430	569	436	579	612	792	7
García,	439	569	471	579	612	792	7
2015).	475	569	503	579	612	792	7
El	507	569	516	579	612	792	7
ORF	520	569	541	579	612	792	7
correspondiente	317	582	388	592	612	792	7
a	391	582	396	592	612	792	7
P3	400	582	412	592	612	792	7
contiene	416	582	453	592	612	792	7
la	457	582	465	592	612	792	7
secuencia	468	582	511	592	612	792	7
GA	515	582	531	592	612	792	7
7	531	586	534	592	612	792	7
T	534	582	541	592	612	792	7
en	317	594	328	604	612	792	7
la	333	594	341	604	612	792	7
posición	347	594	384	604	612	792	7
(2949-2957)	390	594	445	604	612	792	7
que	451	594	467	604	612	792	7
da	473	594	483	604	612	792	7
origen	489	594	517	604	612	792	7
a	522	594	527	604	612	792	7
la	533	594	541	604	612	792	7
proteína	317	606	353	616	612	792	7
P3N-PIPO	361	606	408	616	612	792	7
(247	415	606	435	616	612	792	7
aa)	442	606	455	616	612	792	7
resultante	463	606	505	616	612	792	7
de	513	606	523	616	612	792	7
un	530	606	541	616	612	792	7
cambio	317	619	350	629	612	792	7
en	358	619	369	629	612	792	7
el	378	619	386	629	612	792	7
marco	394	619	422	629	612	792	7
de	431	619	441	629	612	792	7
lectura	450	619	480	629	612	792	7
identificado	489	619	541	629	612	792	7
previamente	317	631	372	641	612	792	7
por	376	631	391	641	612	792	7
Chung	395	631	424	641	612	792	7
et	428	631	436	641	612	792	7
al.	440	631	451	641	612	792	7
(2008);	455	631	488	641	612	792	7
esta	492	631	509	641	612	792	7
región	513	631	541	641	612	792	7
tiene	317	644	339	654	612	792	7
un	346	644	357	654	612	792	7
codón	364	644	391	654	612	792	7
de	398	644	408	654	612	792	7
parada	415	644	445	654	612	792	7
ocre	452	644	470	654	612	792	7
(UAA)	478	644	509	654	612	792	7
en	516	644	526	654	612	792	7
la	533	644	541	654	612	792	7
posición	317	656	355	666	612	792	7
3179.	358	656	383	666	612	792	7
La	386	656	397	666	612	792	7
P3	401	656	412	666	612	792	7
(365	415	656	436	666	612	792	7
aa)	439	656	452	666	612	792	7
presenta	455	656	492	666	612	792	7
un	495	656	506	666	612	792	7
99,4	510	656	529	666	612	792	7
%	532	656	541	666	612	792	7
de	317	668	328	678	612	792	7
identidad,	334	668	378	678	612	792	7
con	384	668	400	678	612	792	7
solo	406	668	424	678	612	792	7
dos	430	668	446	678	612	792	7
cambios:	452	668	491	678	612	792	7
K183R	498	668	529	678	612	792	7
y	536	668	541	678	612	792	7
R206Q.	317	681	352	691	612	792	7
La	358	681	370	691	612	792	7
proteína	376	681	412	691	612	792	7
de	419	681	429	691	612	792	7
inclusión	435	681	476	691	612	792	7
cilíndrica	482	681	524	691	612	792	7
CI	530	681	541	691	612	792	7
(634	317	693	337	703	612	792	7
aa)	344	693	357	703	612	792	7
es	363	693	372	703	612	792	7
una	379	693	394	703	612	792	7
de	401	693	411	703	612	792	7
las	417	693	429	703	612	792	7
más	435	693	453	703	612	792	7
conservadas	459	693	513	703	612	792	7
entre	519	693	541	703	612	792	7
especies	317	706	354	715	612	792	7
de	358	706	369	715	612	792	7
Potyvirus	373	706	415	715	612	792	7
según	419	706	445	715	612	792	7
lo	449	706	458	715	612	792	7
reporta	462	706	493	715	612	792	7
Adams	498	706	529	715	612	792	7
et	533	706	541	715	612	792	7
76	71	38	81	47	612	792	8
Volumen	71	50	118	61	612	792	8
28	121	50	133	61	612	792	8
(2016)	136	50	168	61	612	792	8
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	8
al.	71	73	82	83	612	792	8
(2005b)	87	73	121	83	612	792	8
y	126	73	132	83	612	792	8
por	137	73	152	83	612	792	8
tanto	157	73	179	83	612	792	8
es	184	73	193	83	612	792	8
propuesta	198	73	241	83	612	792	8
como	246	73	270	83	612	792	8
base	275	73	295	83	612	792	8
para	71	86	90	96	612	792	8
la	95	86	103	96	612	792	8
identificación	107	86	168	96	612	792	8
de	173	86	183	96	612	792	8
especies	188	86	224	96	612	792	8
en	229	86	240	96	612	792	8
este	244	86	262	96	612	792	8
grupo,	266	86	295	96	612	792	8
cuando	71	98	103	108	612	792	8
no	111	98	122	108	612	792	8
sea	131	98	145	108	612	792	8
posible	154	98	186	108	612	792	8
la	194	98	202	108	612	792	8
secuenciación	211	98	273	108	612	792	8
del	281	98	295	108	612	792	8
genoma	71	111	106	120	612	792	8
completo.	109	111	152	120	612	792	8
En	155	111	168	120	612	792	8
este	171	111	188	120	612	792	8
trabajo,	191	111	224	120	612	792	8
solo	227	111	245	120	612	792	8
un	248	111	259	120	612	792	8
cambio	262	111	295	120	612	792	8
(I427T)	71	123	105	133	612	792	8
fue	110	123	124	133	612	792	8
observado	128	123	173	133	612	792	8
entre	177	123	199	133	612	792	8
las	204	123	216	133	612	792	8
dos	220	123	236	133	612	792	8
variantes	240	123	280	133	612	792	8
de	284	123	295	133	612	792	8
PVY	71	135	93	145	612	792	8
identificadas	96	135	152	145	612	792	8
en	155	135	165	145	612	792	8
plantas	168	135	199	145	612	792	8
de	202	135	212	145	612	792	8
tomate.	215	135	247	145	612	792	8
La	85	148	97	158	612	792	8
región	104	148	132	158	612	792	8
CI	139	148	150	158	612	792	8
contiene	158	148	195	158	612	792	8
los	202	148	215	158	612	792	8
motivos	222	148	258	158	612	792	8
DECH	265	148	295	158	612	792	8
(residuos	71	160	111	170	612	792	8
1331-1334)	117	160	168	170	612	792	8
y	174	160	179	170	612	792	8
GSGKSTGLP	185	160	249	170	612	792	8
(residuos	254	160	295	170	612	792	8
1245-1253)	71	172	122	182	612	792	8
típicos	125	172	155	182	612	792	8
de	158	172	168	182	612	792	8
la	172	172	180	182	612	792	8
superfamilia	183	172	238	182	612	792	8
de	241	172	252	182	612	792	8
helicasas	255	172	295	182	612	792	8
SF2	71	185	89	195	612	792	8
(Revers	91	185	126	195	612	792	8
y	128	185	134	195	612	792	8
García,	137	185	169	195	612	792	8
2015).	172	185	200	195	612	792	8
Para	203	185	222	195	612	792	8
la	225	185	233	195	612	792	8
proteína	236	185	272	195	612	792	8
viral	275	185	295	195	612	792	8
de	71	197	81	207	612	792	8
unión	84	197	110	207	612	792	8
al	113	197	121	207	612	792	8
genoma	124	197	159	207	612	792	8
Vpg	162	197	181	207	612	792	8
(188	184	197	204	207	612	792	8
aa)	207	197	221	207	612	792	8
se	224	197	233	207	612	792	8
observan	236	197	276	207	612	792	8
dos	279	197	295	207	612	792	8
cambios:	71	210	111	219	612	792	8
M115L	114	210	147	219	612	792	8
y	150	210	155	219	612	792	8
R105K	158	210	190	219	612	792	8
y	193	210	198	219	612	792	8
un	201	210	212	219	612	792	8
nivel	215	210	237	219	612	792	8
de	240	210	251	219	612	792	8
identidad	254	210	295	219	612	792	8
entre	71	222	93	232	612	792	8
las	97	222	109	232	612	792	8
variantes	113	222	153	232	612	792	8
del	157	222	171	232	612	792	8
96,8	175	222	194	232	612	792	8
%	198	222	207	232	612	792	8
en	211	222	221	232	612	792	8
nt	226	222	234	232	612	792	8
y	238	222	244	232	612	792	8
98,9	248	222	267	232	612	792	8
%	271	222	280	232	612	792	8
en	284	222	295	232	612	792	8
aa.	71	234	83	244	612	792	8
Esta	89	234	108	244	612	792	8
proteína	114	234	150	244	612	792	8
está	155	234	172	244	612	792	8
involucrada	178	234	230	244	612	792	8
en	235	234	246	244	612	792	8
diferentes	251	234	295	244	612	792	8
pasos	71	247	95	257	612	792	8
del	99	247	112	257	612	792	8
ciclo	116	247	137	257	612	792	8
de	141	247	151	257	612	792	8
infección	155	247	196	257	612	792	8
potyviral,	200	247	242	257	612	792	8
incluyendo	246	247	295	257	612	792	8
su	71	259	81	269	612	792	8
replicación	85	259	133	269	612	792	8
y	137	259	143	269	612	792	8
movimiento	147	259	200	269	612	792	8
sistémico	203	259	245	269	612	792	8
(Rajamäki	249	259	295	269	612	792	8
et	71	272	79	281	612	792	8
al.,	85	272	99	281	612	792	8
2014).	105	272	133	281	612	792	8
NIa-Pro	140	272	175	281	612	792	8
(244	182	272	202	281	612	792	8
aa)	208	272	222	281	612	792	8
presenta	228	272	265	281	612	792	8
cinco	271	272	295	281	612	792	8
cambios	71	284	108	294	612	792	8
(I21V,	112	284	141	294	612	792	8
I104V,	145	284	175	294	612	792	8
K119R,	180	284	214	294	612	792	8
G184E,	218	284	252	294	612	792	8
D194N),	256	284	295	294	612	792	8
entre	71	296	93	306	612	792	8
las	96	296	108	306	612	792	8
dos	111	296	126	306	612	792	8
variantes	129	296	169	306	612	792	8
de	172	296	182	306	612	792	8
PVY	185	296	207	306	612	792	8
aquí	210	296	229	306	612	792	8
caracterizadas	232	296	295	306	612	792	8
y	71	309	76	319	612	792	8
98	80	309	91	319	612	792	8
%	96	309	105	319	612	792	8
de	109	309	119	319	612	792	8
identidad.	123	309	167	319	612	792	8
NIa-Pro,	171	309	209	319	612	792	8
la	213	309	221	319	612	792	8
cisteín	225	309	254	319	612	792	8
proteasa	258	309	295	319	612	792	8
responsable	71	321	123	331	612	792	8
del	132	321	145	331	612	792	8
corte	154	321	176	331	612	792	8
en	185	321	195	331	612	792	8
los	204	321	217	331	612	792	8
sitios	226	321	249	331	612	792	8
P3/6K1,	258	321	295	331	612	792	8
6K1/CI,	71	333	107	343	612	792	8
CI/6K2,	113	333	149	343	612	792	8
6K2/VPg,	156	333	200	343	612	792	8
VPg/NIa-Pro,	207	333	268	343	612	792	8
NIa-	274	333	295	343	612	792	8
Pro/NIb,	71	346	109	356	612	792	8
NIb/CP	112	346	146	356	612	792	8
con	149	346	164	356	612	792	8
secuencia	167	346	210	356	612	792	8
de	213	346	223	356	612	792	8
reconocimiento	226	346	295	356	612	792	8
V-X-(HE)-(QE)	71	358	142	368	612	792	8
(Adams	146	358	181	368	612	792	8
et	185	358	193	368	612	792	8
al.,	198	358	211	368	612	792	8
2005a).	215	358	249	368	612	792	8
NIb	253	358	270	368	612	792	8
(519	275	358	295	368	612	792	8
aa),	71	371	87	381	612	792	8
la	90	371	98	381	612	792	8
replicasa	101	371	140	381	612	792	8
viral,	143	371	166	381	612	792	8
tiene	169	371	190	381	612	792	8
un	193	371	204	381	612	792	8
99	207	371	218	381	612	792	8
%	221	371	230	381	612	792	8
de	233	371	243	381	612	792	8
identidad	246	371	287	381	612	792	8
a	290	371	295	381	612	792	8
nivel	71	383	93	393	612	792	8
de	101	383	111	393	612	792	8
aa	119	383	128	393	612	792	8
entre	136	383	158	393	612	792	8
las	166	383	178	393	612	792	8
dos	186	383	201	393	612	792	8
variantes,	209	383	251	393	612	792	8
con	259	383	275	393	612	792	8
las	282	383	295	393	612	792	8
siguientes	71	395	115	405	612	792	8
sustituciones	120	395	177	405	612	792	8
K233R,	182	395	216	405	612	792	8
S364N,	221	395	255	405	612	792	8
H429Y,	260	395	295	405	612	792	8
D487N,	71	408	106	418	612	792	8
R496K,	109	408	143	418	612	792	8
F509L	146	408	176	418	612	792	8
y	178	408	184	418	612	792	8
presenta	187	408	223	418	612	792	8
el	226	408	234	418	612	792	8
motivo	237	408	268	418	612	792	8
GDD	271	408	295	418	612	792	8
conservado	71	420	121	430	612	792	8
en	125	420	136	430	612	792	8
las	140	420	152	430	612	792	8
RdRp	157	420	182	430	612	792	8
virales	186	420	216	430	612	792	8
(residuos	220	420	261	430	612	792	8
2626	265	420	287	430	612	792	8
-	291	420	295	430	612	792	8
2628)	71	433	97	442	612	792	8
y	102	433	108	442	612	792	8
la	113	433	121	442	612	792	8
secuencia	127	433	169	442	612	792	8
de	175	433	185	442	612	792	8
localización	191	433	244	442	612	792	8
nuclear	249	433	282	442	612	792	8
II	287	433	295	442	612	792	8
(NSLII)	71	445	106	455	612	792	8
TPISTPDGTIVKKFRGNNSGQPSTV	123	445	295	455	612	792	8
(Revers	71	457	105	467	612	792	8
y	110	457	115	467	612	792	8
García,	120	457	152	467	612	792	8
2015).	156	457	185	467	612	792	8
Finalmente,	189	457	242	467	612	792	8
la	246	457	254	467	612	792	8
proteína	259	457	295	467	612	792	8
de	71	470	81	480	612	792	8
la	85	470	93	480	612	792	8
cápside	97	470	130	480	612	792	8
(CP)	134	470	155	480	612	792	8
(267	158	470	179	480	612	792	8
aa)	182	470	196	480	612	792	8
tiene	200	470	221	480	612	792	8
tres	225	470	241	480	612	792	8
variaciones	245	470	295	480	612	792	8
D3E,	71	482	94	492	612	792	8
N11T	99	482	124	492	612	792	8
y	129	482	135	492	612	792	8
N138D	140	482	172	492	612	792	8
y	177	482	182	492	612	792	8
niveles	187	482	218	492	612	792	8
de	223	482	234	492	612	792	8
identidad	238	482	279	492	612	792	8
de	284	482	295	492	612	792	8
96,5	71	494	90	504	612	792	8
%	96	494	106	504	612	792	8
en	112	494	122	504	612	792	8
nt	128	494	137	504	612	792	8
y	143	494	149	504	612	792	8
98,8	155	494	174	504	612	792	8
%	180	494	189	504	612	792	8
en	196	494	206	504	612	792	8
aa,	212	494	225	504	612	792	8
además	231	494	264	504	612	792	8
de	270	494	281	504	612	792	8
la	287	494	295	504	612	792	8
presencia	71	507	112	517	612	792	8
del	117	507	130	517	612	792	8
motivo	135	507	166	517	612	792	8
DAG	170	507	194	517	612	792	8
(residuos	199	507	239	517	612	792	8
2780-2782)	243	507	295	517	612	792	8
involucrado	71	519	123	529	612	792	8
en	127	519	138	529	612	792	8
la	142	519	150	529	612	792	8
transmisión	154	519	205	529	612	792	8
por	209	519	224	529	612	792	8
áfidos	228	519	254	529	612	792	8
de	258	519	269	529	612	792	8
PVY	273	519	295	529	612	792	8
(Revers	71	532	105	541	612	792	8
y	108	532	113	541	612	792	8
García,	116	532	148	541	612	792	8
2015).	151	532	179	541	612	792	8
Los	85	544	102	554	612	792	8
análisis	107	544	140	554	612	792	8
de	145	544	155	554	612	792	8
variación	160	544	201	554	612	792	8
realizados	206	544	250	554	612	792	8
entre	255	544	277	554	612	792	8
las	282	544	295	554	612	792	8
secuencias	71	556	118	566	612	792	8
de	123	556	133	566	612	792	8
estas	138	556	159	566	612	792	8
dos	164	556	179	566	612	792	8
variantes	184	556	223	566	612	792	8
con	228	556	244	566	612	792	8
respecto	249	556	285	566	612	792	8
a	290	556	295	566	612	792	8
cepas	71	569	95	579	612	792	8
representativas	99	569	165	579	612	792	8
de	170	569	180	579	612	792	8
diferentes	184	569	227	579	612	792	8
razas	231	569	254	579	612	792	8
de	258	569	269	579	612	792	8
PVY	273	569	295	579	612	792	8
reportadas	71	581	117	591	612	792	8
en	126	581	136	591	612	792	8
el	145	581	153	591	612	792	8
mundo	163	581	193	591	612	792	8
indican	202	581	235	591	612	792	8
niveles	244	581	275	591	612	792	8
de	284	581	295	591	612	792	8
identidad	71	594	112	603	612	792	8
de	115	594	126	603	612	792	8
nt	129	594	138	603	612	792	8
del	141	594	154	603	612	792	8
94,5	158	594	177	603	612	792	8
%	180	594	190	603	612	792	8
(97,6	193	594	216	603	612	792	8
%	219	594	228	603	612	792	8
en	232	594	242	603	612	792	8
aa)	246	594	259	603	612	792	8
y	262	594	268	603	612	792	8
90	271	594	282	603	612	792	8
%	286	594	295	603	612	792	8
(94,5	71	606	94	616	612	792	8
%	97	606	106	616	612	792	8
en	109	606	119	616	612	792	8
aa)	123	606	136	616	612	792	8
con	139	606	155	616	612	792	8
respecto	158	606	195	616	612	792	8
a	198	606	203	616	612	792	8
aquellas	206	606	242	616	612	792	8
de	245	606	255	616	612	792	8
PVY	258	606	280	616	612	792	8
NTN	280	604	295	610	612	792	8
NTNON92	71	618	120	628	612	792	8
de	129	618	139	628	612	792	8
Japón	148	618	174	628	612	792	8
y	182	618	188	628	612	792	8
Linda	196	618	222	628	612	792	8
de	230	618	241	628	612	792	8
Alemania,	249	618	295	628	612	792	8
respectivamente;	71	631	145	641	612	792	8
siendo	150	631	179	641	612	792	8
las	183	631	195	641	612	792	8
regiones	200	631	237	641	612	792	8
del	242	631	255	641	612	792	8
genoma	260	631	295	641	612	792	8
más	71	643	89	653	612	792	8
variables,	92	643	134	653	612	792	8
aquellas	137	643	173	653	612	792	8
que	176	643	192	653	612	792	8
codifican	195	643	236	653	612	792	8
para	239	643	258	653	612	792	8
CI	261	643	272	653	612	792	8
y	275	643	281	653	612	792	8
un	284	643	295	653	612	792	8
hot-spot	71	655	107	665	612	792	8
ubicado	114	655	149	665	612	792	8
cerca	156	655	179	665	612	792	8
al	186	655	194	665	612	792	8
extremo	201	655	237	665	612	792	8
5'	244	655	253	665	612	792	8
de	260	655	271	665	612	792	8
NIb	278	655	295	665	612	792	8
(Figura	71	668	103	678	612	792	8
4).	107	668	119	678	612	792	8
Por	123	668	139	678	612	792	8
su	143	668	153	678	612	792	8
parte,	157	668	182	678	612	792	8
los	186	668	198	678	612	792	8
niveles	203	668	234	678	612	792	8
promedio	238	668	280	678	612	792	8
de	284	668	295	678	612	792	8
identidad	71	680	112	690	612	792	8
entre	118	680	140	690	612	792	8
las	145	680	158	690	612	792	8
cepas	163	680	188	690	612	792	8
de	194	680	204	690	612	792	8
PVY	210	680	232	690	612	792	8
de	237	680	248	690	612	792	8
tomate	254	680	283	690	612	792	8
y	289	680	295	690	612	792	8
representantes	71	693	134	703	612	792	8
de	138	693	148	703	612	792	8
PVY	153	693	175	703	612	792	8
C	175	690	179	697	612	792	8
y	184	693	189	703	612	792	8
PVY	193	693	215	703	612	792	8
O	215	690	220	697	612	792	8
son	225	693	240	703	612	792	8
del	244	693	258	703	612	792	8
83,3	262	693	281	703	612	792	8
%	286	693	295	703	612	792	8
(90,1	71	705	94	715	612	792	8
%	102	705	111	715	612	792	8
en	119	705	129	715	612	792	8
aa)	137	705	150	715	612	792	8
y	158	705	164	715	612	792	8
83,5	171	705	191	715	612	792	8
%	198	705	208	715	612	792	8
(90,2	215	705	238	715	612	792	8
%	246	705	255	715	612	792	8
en	263	705	273	715	612	792	8
aa)	281	705	295	715	612	792	8
Nº	520	50	533	61	612	792	8
2	536	50	542	61	612	792	8
respectivamente;	317	73	392	83	612	792	8
con	397	73	413	83	612	792	8
las	419	73	431	83	612	792	8
regiones	436	73	474	83	612	792	8
que	479	73	495	83	612	792	8
codifican	500	73	541	83	612	792	8
para	317	86	336	96	612	792	8
la	339	86	347	96	612	792	8
proteasa	350	86	387	96	612	792	8
P1	390	86	401	96	612	792	8
las	404	86	416	96	612	792	8
más	419	86	437	96	612	792	8
disímiles,	440	86	482	96	612	792	8
con	488	86	504	96	612	792	8
niveles	510	86	541	96	612	792	8
de	317	98	328	108	612	792	8
identidad	333	98	374	108	612	792	8
entre	380	98	402	108	612	792	8
60	407	98	418	108	612	792	8
y	421	98	426	108	612	792	8
80	432	98	443	108	612	792	8
%	446	98	455	108	612	792	8
(Figura	458	98	490	108	612	792	8
4).	493	98	505	108	612	792	8
Análisis	317	111	355	120	612	792	8
filogenéticos.	365	111	426	120	612	792	8
El	436	111	446	120	612	792	8
árbol	456	111	478	120	612	792	8
filogenético	489	111	541	120	612	792	8
generado	317	123	358	133	612	792	8
para	363	123	382	133	612	792	8
la	388	123	396	133	612	792	8
poliproteína	401	123	455	133	612	792	8
de	460	123	471	133	612	792	8
PVY	476	123	498	133	612	792	8
presentó	504	123	541	133	612	792	8
cuatro	317	135	345	145	612	792	8
clados	350	135	378	145	612	792	8
principales,	383	135	434	145	612	792	8
correspondientes	439	135	513	145	612	792	8
a	518	135	523	145	612	792	8
los	528	135	541	145	612	792	8
linajes	317	148	346	158	612	792	8
que	356	148	371	158	612	792	8
representan	381	148	432	158	612	792	8
las	441	148	453	158	612	792	8
razas	463	148	485	158	612	792	8
PVY	495	148	517	158	612	792	8
N/NTN	517	145	538	152	612	792	8
,	538	148	541	158	612	792	8
PVY	317	160	339	170	612	792	8
N:O	339	158	351	164	612	792	8
,	351	160	354	170	612	792	8
PVY	359	160	381	170	612	792	8
C	381	158	386	164	612	792	8
y	391	160	397	170	612	792	8
PVY	402	160	424	170	612	792	8
O	424	158	429	164	612	792	8
.	429	160	432	170	612	792	8
El	438	160	447	170	612	792	8
clado	453	160	477	170	612	792	8
de	482	160	492	170	612	792	8
PVY	498	160	520	170	612	792	8
N/NTN	520	158	541	164	612	792	8
incluyó	317	172	350	182	612	792	8
cepas	354	172	379	182	612	792	8
tanto	383	172	405	182	612	792	8
del	409	172	422	182	612	792	8
tipo	426	172	443	182	612	792	8
principal	447	172	486	182	612	792	8
N	490	172	498	182	612	792	8
como	502	172	527	182	612	792	8
de	531	172	541	182	612	792	8
la	317	185	325	195	612	792	8
variante	329	185	364	195	612	792	8
NTN	368	185	390	195	612	792	8
y	394	185	399	195	612	792	8
se	403	185	412	195	612	792	8
presentó	416	185	453	195	612	792	8
subdividido	457	185	508	195	612	792	8
en	512	185	522	195	612	792	8
dos	526	185	541	195	612	792	8
grupos	317	197	347	207	612	792	8
con	356	197	372	207	612	792	8
100	381	197	398	207	612	792	8
%	407	197	416	207	612	792	8
de	425	197	435	207	612	792	8
soporte	444	197	477	207	612	792	8
del	486	197	499	207	612	792	8
análisis	508	197	541	207	612	792	8
bootstrap,	317	210	362	219	612	792	8
siendo	370	210	399	219	612	792	8
el	406	210	414	219	612	792	8
primero	421	210	456	219	612	792	8
de	464	210	474	219	612	792	8
ellos	482	210	502	219	612	792	8
el	510	210	518	219	612	792	8
que	525	210	541	219	612	792	8
albergó	317	222	350	232	612	792	8
las	358	222	370	232	612	792	8
dos	378	222	393	232	612	792	8
secuencias	401	222	448	232	612	792	8
obtenidas	456	222	498	232	612	792	8
en	506	222	516	232	612	792	8
este	524	222	541	232	612	792	8
trabajo	317	234	348	244	612	792	8
(Figura	355	234	387	244	612	792	8
5A).	395	234	415	244	612	792	8
De	422	234	435	244	612	792	8
forma	442	234	468	244	612	792	8
interesante,	475	234	526	244	612	792	8
el	533	234	541	244	612	792	8
aislamiento	317	247	368	257	612	792	8
LYE84.2	373	247	414	257	612	792	8
de	418	247	429	257	612	792	8
Islas	434	247	454	257	612	792	8
Canarias	459	247	497	257	612	792	8
(España)	502	247	541	257	612	792	8
también	317	259	353	269	612	792	8
obtenido	359	259	397	269	612	792	8
en	403	259	414	269	612	792	8
tomate	420	259	449	269	612	792	8
por	455	259	470	269	612	792	8
Abad	476	259	500	269	612	792	8
y	506	259	511	269	612	792	8
Jordá	517	259	541	269	612	792	8
(2000),	317	272	349	281	612	792	8
se	357	272	366	281	612	792	8
ubicó	373	272	397	281	612	792	8
en	404	272	415	281	612	792	8
el	422	272	430	281	612	792	8
clado	437	272	461	281	612	792	8
de	468	272	478	281	612	792	8
PVY	486	272	507	281	612	792	8
C	507	269	512	276	612	792	8
y	519	272	525	281	612	792	8
se	532	272	541	281	612	792	8
presentó	317	284	355	294	612	792	8
distantemente	366	284	427	294	612	792	8
relacionado	438	284	490	294	612	792	8
con	501	284	517	294	612	792	8
los	528	284	541	294	612	792	8
aislamientos	317	296	372	306	612	792	8
del	382	296	395	306	612	792	8
presente	405	296	441	306	612	792	8
trabajo	451	296	481	306	612	792	8
sobre	491	296	514	306	612	792	8
este	524	296	541	306	612	792	8
hospedante.	317	309	370	319	612	792	8
Por	332	321	347	331	612	792	8
otra	352	321	369	331	612	792	8
parte,	374	321	398	331	612	792	8
el	403	321	411	331	612	792	8
árbol	416	321	439	331	612	792	8
filogenético	443	321	496	331	612	792	8
realizado	501	321	541	331	612	792	8
para	317	333	336	343	612	792	8
CP,	346	333	362	343	612	792	8
presentó	371	333	408	343	612	792	8
una	417	333	433	343	612	792	8
topología	443	333	484	343	612	792	8
similar	493	333	524	343	612	792	8
al	533	333	541	343	612	792	8
anterior,	317	346	354	356	612	792	8
aunque	358	346	390	356	612	792	8
las	394	346	406	356	612	792	8
cepas	410	346	435	356	612	792	8
de	439	346	449	356	612	792	8
PVY	453	346	475	356	612	792	8
O	475	344	480	350	612	792	8
y	484	346	490	356	612	792	8
PVY	494	346	516	356	612	792	8
N:O	516	344	528	350	612	792	8
se	532	346	541	356	612	792	8
ubicaron	317	358	356	368	612	792	8
en	360	358	370	368	612	792	8
un	374	358	385	368	612	792	8
solo	389	358	408	368	612	792	8
clado,	412	358	438	368	612	792	8
dado	442	358	464	368	612	792	8
que	468	358	484	368	612	792	8
las	488	358	500	368	612	792	8
regiones	504	358	541	368	612	792	8
de	317	371	328	381	612	792	8
recombinación	333	371	398	381	612	792	8
entre	403	371	425	381	612	792	8
éstas	430	371	451	381	612	792	8
se	456	371	465	381	612	792	8
ubican	470	371	499	381	612	792	8
en	504	371	515	381	612	792	8
otras	520	371	541	381	612	792	8
regiones	317	383	355	393	612	792	8
del	359	383	373	393	612	792	8
genoma	377	383	412	393	612	792	8
diferentes	416	383	460	393	612	792	8
a	464	383	469	393	612	792	8
CP	473	383	487	393	612	792	8
(Karasev	491	383	531	393	612	792	8
y	536	383	541	393	612	792	8
Gray,	317	395	342	405	612	792	8
2013).	355	395	384	405	612	792	8
Los	397	395	414	405	612	792	8
aislamientos	427	395	482	405	612	792	8
de	495	395	506	405	612	792	8
PVY	519	395	541	405	612	792	8
secuenciados	317	408	375	418	612	792	8
en	384	408	394	418	612	792	8
este	403	408	420	418	612	792	8
trabajo,	428	408	462	418	612	792	8
nuevamente	470	408	523	418	612	792	8
se	532	408	541	418	612	792	8
ubicaron	317	420	356	430	612	792	8
en	360	420	370	430	612	792	8
el	374	420	382	430	612	792	8
clado	386	420	410	430	612	792	8
representativo	414	420	476	430	612	792	8
de	481	420	491	430	612	792	8
PVY	495	420	517	430	612	792	8
N/NTN	517	418	538	424	612	792	8
,	538	420	541	430	612	792	8
pero	317	433	337	442	612	792	8
en	340	433	351	442	612	792	8
esta	354	433	371	442	612	792	8
ocasión	375	433	409	442	612	792	8
las	412	433	424	442	612	792	8
dos	428	433	443	442	612	792	8
variantes	447	433	486	442	612	792	8
se	490	433	499	442	612	792	8
ubicaron	503	433	541	442	612	792	8
en	317	445	328	455	612	792	8
subclados	338	445	381	455	612	792	8
separados,	392	445	438	455	612	792	8
aunque	448	445	480	455	612	792	8
únicamente	490	445	541	455	612	792	8
conformados	317	457	375	467	612	792	8
por	384	457	399	467	612	792	8
aislamientos	408	457	463	467	612	792	8
de	473	457	483	467	612	792	8
este	493	457	510	467	612	792	8
virus	519	457	541	467	612	792	8
previamente	317	470	372	480	612	792	8
reportados	377	470	423	480	612	792	8
por	428	470	443	480	612	792	8
Gil	448	470	462	480	612	792	8
et	467	470	475	480	612	792	8
al.	480	470	491	480	612	792	8
(2011)	496	470	526	480	612	792	8
en	531	470	541	480	612	792	8
cultivos	317	482	352	492	612	792	8
de	362	482	372	492	612	792	8
papa	381	482	402	492	612	792	8
de	412	482	422	492	612	792	8
diferentes	431	482	475	492	612	792	8
regiones	484	482	521	492	612	792	8
de	531	482	541	492	612	792	8
Colombia	317	494	361	504	612	792	8
(Figura	363	494	396	504	612	792	8
5B).	399	494	418	504	612	792	8
Estos	332	507	355	517	612	792	8
resultados	360	507	402	517	612	792	8
confirman	407	507	451	517	612	792	8
los	456	507	469	517	612	792	8
hallazgos	473	507	513	517	612	792	8
de	518	507	529	517	612	792	8
la	534	507	541	517	612	792	8
ocurrencia	317	519	362	529	612	792	8
de	365	519	375	529	612	792	8
variantes	379	519	417	529	612	792	8
únicas	420	519	447	529	612	792	8
de	451	519	461	529	612	792	8
PVY	464	519	486	529	612	792	8
en	489	519	500	529	612	792	8
la	503	519	511	529	612	792	8
región	514	519	541	529	612	792	8
Andina	317	532	349	541	612	792	8
de	352	532	363	541	612	792	8
Colombia	366	532	408	541	612	792	8
(Gil	412	532	429	541	612	792	8
et	432	532	440	541	612	792	8
al.	444	532	454	541	612	792	8
2011;	458	532	482	541	612	792	8
Henao	486	532	513	541	612	792	8
et	517	532	525	541	612	792	8
al.,	528	532	541	541	612	792	8
2013)	317	544	342	554	612	792	8
y	355	544	360	554	612	792	8
ponen	373	544	399	554	612	792	8
de	411	544	421	554	612	792	8
manifiesto	434	544	478	554	612	792	8
la	491	544	498	554	612	792	8
posible	511	544	541	554	612	792	8
patogenicidad	317	556	377	566	612	792	8
cruzada	382	556	415	566	612	792	8
de	420	556	430	566	612	792	8
estos	436	556	457	566	612	792	8
aislamientos	462	556	515	566	612	792	8
entre	520	556	541	566	612	792	8
diferentes	317	569	359	579	612	792	8
hospedantes	365	569	417	579	612	792	8
de	423	569	433	579	612	792	8
plantas	439	569	469	579	612	792	8
solanáceas	475	569	520	579	612	792	8
que	526	569	541	579	612	792	8
comparten	317	581	362	591	612	792	8
agroecosistemas	375	581	444	591	612	792	8
en	457	581	468	591	612	792	8
las	481	581	492	591	612	792	8
regiones	505	581	541	591	612	792	8
montañosas	317	594	367	603	612	792	8
de	370	594	381	603	612	792	8
Antioquia,	384	594	429	603	612	792	8
situación	432	594	470	603	612	792	8
que	473	594	488	603	612	792	8
requiere	491	594	526	603	612	792	8
ser	529	594	541	603	612	792	8
evaluada	317	606	355	616	612	792	8
experimentalmente,	358	606	442	616	612	792	8
de	445	606	455	616	612	792	8
manera	458	606	489	616	612	792	8
que	492	606	508	616	612	792	8
puedan	511	606	541	616	612	792	8
valorarse	317	618	356	628	612	792	8
sus	360	618	374	628	612	792	8
implicaciones	378	618	436	628	612	792	8
epidemiológicas	440	618	510	628	612	792	8
y	514	618	519	628	612	792	8
para	523	618	541	628	612	792	8
el	317	631	325	641	612	792	8
manejo	329	631	361	641	612	792	8
de	365	631	375	641	612	792	8
las	380	631	391	641	612	792	8
virosis	396	631	424	641	612	792	8
causadas	428	631	466	641	612	792	8
por	470	631	485	641	612	792	8
PVY	489	631	511	641	612	792	8
en	515	631	525	641	612	792	8
las	529	631	541	641	612	792	8
zonas	317	643	342	653	612	792	8
altoandinas.	349	643	400	653	612	792	8
Finalmente,	407	643	457	653	612	792	8
la	465	643	472	653	612	792	8
secuencia	480	643	521	653	612	792	8
del	528	643	541	653	612	792	8
control	317	655	347	665	612	792	8
positivo	351	655	385	665	612	792	8
comercial	389	655	431	665	612	792	8
empleado	434	655	476	665	612	792	8
en	480	655	490	665	612	792	8
los	494	655	506	665	612	792	8
análisis	510	655	541	665	612	792	8
de	317	668	328	678	612	792	8
TAS-ELISA	332	668	386	678	612	792	8
y	391	668	396	678	612	792	8
RT-qPCR	401	668	444	678	612	792	8
se	449	668	458	678	612	792	8
ubicó	463	668	486	678	612	792	8
en	491	668	501	678	612	792	8
el	506	668	514	678	612	792	8
clado	518	668	541	678	612	792	8
PVY	317	680	339	690	612	792	8
O	339	678	344	684	612	792	8
,	344	680	346	690	612	792	8
lo	351	680	360	690	612	792	8
que	365	680	380	690	612	792	8
coincide	385	680	421	690	612	792	8
con	426	680	442	690	612	792	8
su	447	680	456	690	612	792	8
origen	461	680	488	690	612	792	8
en	493	680	503	690	612	792	8
Estados	508	680	541	690	612	792	8
Unidos	317	693	348	703	612	792	8
(Agdia,	351	693	383	703	612	792	8
Número	386	693	421	703	612	792	8
LPC	424	693	443	703	612	792	8
20001)	446	693	476	703	612	792	8
y	482	693	488	703	612	792	8
confirma	491	693	529	703	612	792	8
su	532	693	541	703	612	792	8
utilidad	317	705	350	715	612	792	8
en	352	705	362	715	612	792	8
los	364	705	377	715	612	792	8
análisis	379	705	411	715	612	792	8
aquí	413	705	431	715	612	792	8
realizados.	434	705	479	715	612	792	8
77	531	38	541	47	612	792	9
Muñoz-Baena	71	50	143	61	612	792	9
et	146	50	155	61	612	792	9
al.	158	50	171	61	612	792	9
Detección	247	50	297	61	612	792	9
y	300	50	306	61	612	792	9
secuenciación	309	50	379	61	612	792	9
del	382	50	397	61	612	792	9
genoma	400	50	440	61	612	792	9
del	443	50	459	61	612	792	9
PVY	462	50	486	61	612	792	9
en	489	50	501	61	612	792	9
tomate	504	50	540	61	612	792	9
Figura	71	641	103	651	612	792	9
5.	106	641	114	651	612	792	9
Árbol	117	641	142	651	612	792	9
filogenético	145	641	198	651	612	792	9
basado	201	641	231	651	612	792	9
en	234	641	245	651	612	792	9
secuencias	248	641	295	651	612	792	9
de	298	641	308	651	612	792	9
las	311	641	323	651	612	792	9
regiones	326	641	363	651	612	792	9
que	366	641	382	651	612	792	9
codifican	385	641	426	651	612	792	9
para	429	641	448	651	612	792	9
la	450	641	458	651	612	792	9
poliproteína	461	641	514	651	612	792	9
(A)	517	641	533	651	612	792	9
y	535	641	541	651	612	792	9
la	119	653	127	663	612	792	9
cápside	132	653	165	663	612	792	9
viral	170	653	190	663	612	792	9
de	195	653	206	663	612	792	9
aislamientos	211	653	266	663	612	792	9
del	270	653	284	663	612	792	9
Potato	289	653	318	663	612	792	9
virus	323	653	345	663	612	792	9
Y	350	653	356	663	612	792	9
(PVY)	361	653	391	663	612	792	9
(B),	396	653	413	663	612	792	9
procedentes	418	653	471	663	612	792	9
de	476	653	486	663	612	792	9
cultivos	491	653	526	663	612	792	9
de	531	653	541	663	612	792	9
tomate	119	666	149	676	612	792	9
del	153	666	166	676	612	792	9
oriente	169	666	200	676	612	792	9
de	203	666	214	676	612	792	9
Antioquia,	217	666	264	676	612	792	9
Colombia,	267	666	314	676	612	792	9
y	317	666	322	676	612	792	9
otros	326	666	348	676	612	792	9
lugares	351	666	383	676	612	792	9
del	387	666	400	676	612	792	9
mundo.	404	666	437	676	612	792	9
Los	440	666	457	676	612	792	9
números	460	666	498	676	612	792	9
sobre	502	666	525	676	612	792	9
las	529	666	541	676	612	792	9
ramas	119	679	145	689	612	792	9
indican	149	679	181	689	612	792	9
los	185	679	198	689	612	792	9
valores	201	679	233	689	612	792	9
de	237	679	247	689	612	792	9
bootstrap	251	679	293	689	612	792	9
>80	296	679	313	689	612	792	9
%	317	679	326	689	612	792	9
y	330	679	335	689	612	792	9
las	339	679	351	689	612	792	9
denominaciones	355	679	426	689	612	792	9
externas	430	679	466	689	612	792	9
se	470	679	479	689	612	792	9
refieren	483	679	517	689	612	792	9
a	520	679	525	689	612	792	9
las	529	679	541	689	612	792	9
razas	119	691	142	701	612	792	9
que	148	691	164	701	612	792	9
representan	171	691	221	701	612	792	9
los	228	691	241	701	612	792	9
clados	247	691	275	701	612	792	9
principales	282	691	330	701	612	792	9
definidos	336	691	377	701	612	792	9
en	384	691	394	701	612	792	9
los	400	691	413	701	612	792	9
análisis	420	691	453	701	612	792	9
filogenéticos.	459	691	519	701	612	792	9
Las	525	691	541	701	612	792	9
muestras	119	704	158	714	612	792	9
resaltadas	161	704	204	714	612	792	9
corresponden	207	704	266	714	612	792	9
a	269	704	274	714	612	792	9
las	277	704	289	714	612	792	9
secuenciadas	292	704	349	714	612	792	9
en	352	704	362	714	612	792	9
este	365	704	382	714	612	792	9
trabajo	385	704	415	714	612	792	9
78	71	38	81	47	612	792	10
Volumen	71	50	118	61	612	792	10
28	121	50	133	61	612	792	10
(2016)	136	50	168	61	612	792	10
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	10
De	85	74	98	83	612	792	10
estos	101	74	123	83	612	792	10
análisis	126	74	159	83	612	792	10
filogenéticos	162	74	219	83	612	792	10
se	222	74	231	83	612	792	10
evidencia	234	74	276	83	612	792	10
que	279	74	295	83	612	792	10
los	71	86	84	96	612	792	10
aislamientos	91	86	146	96	612	792	10
de	152	86	163	96	612	792	10
PVY	170	86	192	96	612	792	10
de	198	86	209	96	612	792	10
tomate	216	86	246	96	612	792	10
presentan	252	86	295	96	612	792	10
diferentes	71	99	114	109	612	792	10
genotipos	119	99	162	109	612	792	10
(PVY	166	99	192	109	612	792	10
N/NTN	192	97	213	103	612	792	10
,	213	99	216	109	612	792	10
PVY	220	99	242	109	612	792	10
C	242	97	247	103	612	792	10
y	251	99	257	109	612	792	10
PVY	261	99	283	109	612	792	10
O	283	97	288	103	612	792	10
).	288	99	295	109	612	792	10
Esta	71	111	90	121	612	792	10
situación	99	111	139	121	612	792	10
coincide	147	111	185	121	612	792	10
con	193	111	209	121	612	792	10
los	218	111	231	121	612	792	10
reportes	240	111	275	121	612	792	10
de	284	111	295	121	612	792	10
literatura	71	124	111	134	612	792	10
que	117	124	133	134	612	792	10
señalan	140	124	173	134	612	792	10
haber	179	124	204	134	612	792	10
encontrado	211	124	259	134	612	792	10
linajes	266	124	295	134	612	792	10
diversos	71	137	108	147	612	792	10
de	115	137	125	147	612	792	10
PVY	132	137	154	147	612	792	10
en	161	137	172	147	612	792	10
este	179	137	196	147	612	792	10
hospedero.	203	137	251	147	612	792	10
Así	258	137	273	147	612	792	10
por	280	137	295	147	612	792	10
ejemplo,	71	149	109	159	612	792	10
Mascia	119	149	151	159	612	792	10
et	162	149	170	159	612	792	10
al.	180	149	191	159	612	792	10
(2010),	201	149	234	159	612	792	10
indican	244	149	276	159	612	792	10
la	287	149	295	159	612	792	10
ocurrencia	71	162	117	172	612	792	10
de	124	162	134	172	612	792	10
una	141	162	157	172	612	792	10
cepa	163	162	183	172	612	792	10
de	190	162	200	172	612	792	10
PVY	207	162	229	172	612	792	10
C	229	160	233	166	612	792	10
causante	240	162	278	172	612	792	10
de	284	162	295	172	612	792	10
necrosis	71	175	107	185	612	792	10
foliar	110	175	134	185	612	792	10
de	138	175	148	185	612	792	10
tomate	152	175	182	185	612	792	10
en	185	175	196	185	612	792	10
Italia,	199	175	225	185	612	792	10
que	228	175	244	185	612	792	10
presentaba	248	175	295	185	612	792	10
una	71	187	87	197	612	792	10
región	90	187	118	197	612	792	10
del	121	187	134	197	612	792	10
genoma	137	187	172	197	612	792	10
recombinante	174	187	234	197	612	792	10
con	237	187	253	197	612	792	10
una	256	187	272	197	612	792	10
cepa	275	187	295	197	612	792	10
ordinaria	71	200	111	210	612	792	10
de	115	200	125	210	612	792	10
PVY	129	200	151	210	612	792	10
(PVY	155	200	181	210	612	792	10
O	181	198	186	204	612	792	10
)	186	200	189	210	612	792	10
y	193	200	199	210	612	792	10
que	203	200	219	210	612	792	10
además	223	200	256	210	612	792	10
causaba	260	200	295	210	612	792	10
lesiones	71	213	106	223	612	792	10
necróticas	116	213	161	223	612	792	10
en	171	213	181	223	612	792	10
los	191	213	204	223	612	792	10
frutos,	214	213	242	223	612	792	10
afectando	252	213	295	223	612	792	10
drásticamente	71	225	132	235	612	792	10
su	141	225	151	235	612	792	10
calidad	160	225	192	235	612	792	10
comercial.	201	225	247	235	612	792	10
Ibaba	256	225	280	235	612	792	10
y	289	225	295	235	612	792	10
Gubba	71	238	100	248	612	792	10
(2011)	111	238	141	248	612	792	10
en	152	238	162	248	612	792	10
un	173	238	184	248	612	792	10
estudio	195	238	227	248	612	792	10
tendiente	238	238	279	248	612	792	10
a	290	238	295	248	612	792	10
caracterizar	71	251	122	261	612	792	10
la	128	251	136	261	612	792	10
variación	142	251	183	261	612	792	10
de	189	251	199	261	612	792	10
PVY	205	251	227	261	612	792	10
en	233	251	244	261	612	792	10
KwaZulu-	250	251	295	261	612	792	10
Natal	71	263	95	273	612	792	10
(Sudáfrica)	101	263	150	273	612	792	10
reportaron	156	263	202	273	612	792	10
que	208	263	223	273	612	792	10
las	229	263	241	273	612	792	10
plantas	247	263	278	273	612	792	10
de	284	263	295	273	612	792	10
tomate	71	276	101	286	612	792	10
eran	109	276	128	286	612	792	10
infectadas	137	276	181	286	612	792	10
por	190	276	204	286	612	792	10
cepas	213	276	237	286	612	792	10
de	246	276	256	286	612	792	10
PVY	265	276	287	286	612	792	10
O	286	274	292	280	612	792	10
;	292	276	295	286	612	792	10
mientras	71	289	109	298	612	792	10
que	113	289	129	298	612	792	10
Aramburu	134	289	179	298	612	792	10
et	184	289	191	298	612	792	10
al.	196	289	207	298	612	792	10
(2006)	211	289	241	298	612	792	10
en	245	289	256	298	612	792	10
España,	260	289	295	298	612	792	10
encontraron	71	301	123	311	612	792	10
cepas	130	301	154	311	612	792	10
de	160	301	171	311	612	792	10
PVY	177	301	199	311	612	792	10
asociadas	205	301	247	311	612	792	10
a	254	301	259	311	612	792	10
PVY	265	301	287	311	612	792	10
N	287	299	292	305	612	792	10
,	292	301	295	311	612	792	10
PVY	71	314	93	324	612	792	10
NTN	93	312	107	318	612	792	10
y	115	314	120	324	612	792	10
PVY	128	314	150	324	612	792	10
NP	150	312	159	318	612	792	10
en	166	314	176	324	612	792	10
cultivos	184	314	219	324	612	792	10
de	226	314	236	324	612	792	10
tomate	244	314	274	324	612	792	10
del	281	314	295	324	612	792	10
nororiente	71	327	116	336	612	792	10
de	120	327	130	336	612	792	10
este	133	327	151	336	612	792	10
país.	154	327	175	336	612	792	10
Tal	178	327	193	336	612	792	10
como	196	327	221	336	612	792	10
lo	224	327	233	336	612	792	10
señalan	236	327	269	336	612	792	10
éstos	273	327	295	336	612	792	10
últimos	71	339	104	349	612	792	10
autores,	107	339	141	349	612	792	10
el	144	339	152	349	612	792	10
tomate	155	339	185	349	612	792	10
parece	188	339	217	349	612	792	10
ser	220	339	233	349	612	792	10
un	236	339	247	349	612	792	10
hospedero	250	339	295	349	612	792	10
poco	71	352	92	362	612	792	10
restrictivo	95	352	140	362	612	792	10
para	143	352	162	362	612	792	10
el	165	352	173	362	612	792	10
PVY,	175	352	200	362	612	792	10
por	203	352	218	362	612	792	10
lo	221	352	229	362	612	792	10
que	232	352	248	362	612	792	10
es	251	352	260	362	612	792	10
posible	263	352	295	362	612	792	10
y	71	364	76	374	612	792	10
frecuente	80	364	121	374	612	792	10
encontrar	125	364	167	374	612	792	10
gran	171	364	190	374	612	792	10
diversidad	194	364	240	374	612	792	10
genética	244	364	280	374	612	792	10
en	284	364	295	374	612	792	10
los	71	377	84	387	612	792	10
aislamientos	89	377	144	387	612	792	10
de	149	377	160	387	612	792	10
este	165	377	182	387	612	792	10
virus	187	377	209	387	612	792	10
que	214	377	230	387	612	792	10
lo	235	377	244	387	612	792	10
infectan	249	377	285	387	612	792	10
e	290	377	295	387	612	792	10
incluso	71	390	103	400	612	792	10
con	108	390	124	400	612	792	10
ocurrencia	130	390	176	400	612	792	10
de	182	390	193	400	612	792	10
infecciones	198	390	248	400	612	792	10
mixtas	254	390	283	400	612	792	10
y	289	390	295	400	612	792	10
presencia	71	402	112	412	612	792	10
de	124	402	134	412	612	792	10
cepas	145	402	170	412	612	792	10
recombinantes,	181	402	248	412	612	792	10
lo	259	402	268	412	612	792	10
que	279	402	295	412	612	792	10
complica	71	415	111	425	612	792	10
aún	118	415	133	425	612	792	10
más	140	415	157	425	612	792	10
la	164	415	172	425	612	792	10
adopción	178	415	218	425	612	792	10
de	225	415	235	425	612	792	10
medidas	241	415	278	425	612	792	10
de	284	415	295	425	612	792	10
manejo	71	428	103	438	612	792	10
y	114	428	120	438	612	792	10
el	131	428	139	438	612	792	10
desarrollo	150	428	194	438	612	792	10
de	205	428	216	438	612	792	10
programas	227	428	273	438	612	792	10
de	284	428	295	438	612	792	10
mejoramiento	71	440	132	450	612	792	10
genético.	135	440	175	450	612	792	10
Hasta	85	453	110	463	612	792	10
el	116	453	124	463	612	792	10
momento	129	453	170	463	612	792	10
la	176	453	184	463	612	792	10
ocurrencia	189	453	236	463	612	792	10
de	241	453	251	463	612	792	10
PVY	257	453	279	463	612	792	10
en	284	453	295	463	612	792	10
cultivos	71	466	106	476	612	792	10
de	110	466	121	476	612	792	10
tomate	125	466	155	476	612	792	10
de	160	466	170	476	612	792	10
Colombia	174	466	218	476	612	792	10
se	222	466	231	476	612	792	10
ha	236	466	246	476	612	792	10
registrado	251	466	295	476	612	792	10
de	71	478	81	488	612	792	10
forma	86	478	112	488	612	792	10
marginal	116	478	155	488	612	792	10
y	160	478	165	488	612	792	10
por	169	478	184	488	612	792	10
asociación	188	478	235	488	612	792	10
con	239	478	255	488	612	792	10
reportes	259	478	295	488	612	792	10
de	71	491	81	501	612	792	10
la	90	491	98	501	612	792	10
infección	106	491	147	501	612	792	10
en	156	491	166	501	612	792	10
cultivos	175	491	210	501	612	792	10
de	218	491	229	501	612	792	10
otros	237	491	259	501	612	792	10
países	268	491	295	501	612	792	10
(Jaramillo	71	504	115	513	612	792	10
et	120	504	128	513	612	792	10
al.,	133	504	146	513	612	792	10
2007),	151	504	180	513	612	792	10
e	184	504	189	513	612	792	10
incluso	194	504	226	513	612	792	10
trabajos	231	504	265	513	612	792	10
como	270	504	295	513	612	792	10
los	71	516	84	526	612	792	10
realizados	88	516	132	526	612	792	10
por	136	516	151	526	612	792	10
Morales	155	516	191	526	612	792	10
et	195	516	203	526	612	792	10
al.	206	516	217	526	612	792	10
(2009)	221	516	250	526	612	792	10
sobre	254	516	278	526	612	792	10
los	282	516	295	526	612	792	10
virus	71	529	93	539	612	792	10
del	99	529	112	539	612	792	10
tomate	118	529	148	539	612	792	10
en	154	529	165	539	612	792	10
Colombia	170	529	214	539	612	792	10
sólo	220	529	238	539	612	792	10
reportan	244	529	281	539	612	792	10
la	287	529	295	539	612	792	10
presencia	71	542	112	551	612	792	10
del	116	542	130	551	612	792	10
potyvirus	134	542	175	551	612	792	10
Pepper	179	542	211	551	612	792	10
deforming	215	542	260	551	612	792	10
mosaic	264	542	295	551	612	792	10
virus	71	554	93	564	612	792	10
(PepDMV)	96	554	146	564	612	792	10
en	150	554	160	564	612	792	10
este	164	554	181	564	612	792	10
cultivo.	184	554	218	564	612	792	10
Sin	221	554	236	564	612	792	10
embargo,	239	554	281	564	612	792	10
en	284	554	295	564	612	792	10
este	71	567	88	577	612	792	10
trabajo	97	567	128	577	612	792	10
la	136	567	144	577	612	792	10
detección	153	567	195	577	612	792	10
de	204	567	215	577	612	792	10
PVY	224	567	246	577	612	792	10
mediante	254	567	295	577	612	792	10
pruebas	71	579	105	589	612	792	10
de	108	579	119	589	612	792	10
TAS-ELISA	122	579	178	589	612	792	10
y	181	579	187	589	612	792	10
RT-qPCR	190	579	234	589	612	792	10
en	237	579	248	589	612	792	10
diferentes	251	579	295	589	612	792	10
plantas	71	592	102	602	612	792	10
de	113	592	123	602	612	792	10
tomate	133	592	163	602	612	792	10
de	174	592	184	602	612	792	10
cultivos	195	592	230	602	612	792	10
del	240	592	254	602	612	792	10
oriente	264	592	295	602	612	792	10
Antioqueño	71	605	123	615	612	792	10
suponen	126	605	163	615	612	792	10
que	166	605	182	615	612	792	10
su	185	605	195	615	612	792	10
incidencia	198	605	243	615	612	792	10
es	246	605	255	615	612	792	10
mayor	258	605	287	615	612	792	10
a	290	605	295	615	612	792	10
lo	71	617	79	627	612	792	10
que	82	617	98	627	612	792	10
hasta	101	617	124	627	612	792	10
ahora	127	617	151	627	612	792	10
se	154	617	163	627	612	792	10
ha	166	617	176	627	612	792	10
considerado	179	617	232	627	612	792	10
en	235	617	246	627	612	792	10
Colombia.	249	617	295	627	612	792	10
Adicionalmente,	71	630	144	640	612	792	10
la	148	630	156	640	612	792	10
identificación	159	630	220	640	612	792	10
por	224	630	238	640	612	792	10
NGS	242	630	264	640	612	792	10
de	268	630	278	640	612	792	10
los	282	630	295	640	612	792	10
genomas	71	643	110	653	612	792	10
completos	113	643	159	653	612	792	10
de	162	643	173	653	612	792	10
cepas	176	643	200	653	612	792	10
necrosantes	204	643	255	653	612	792	10
de	259	643	269	653	612	792	10
PVY	273	643	295	653	612	792	10
indican	71	655	103	665	612	792	10
lo	108	655	117	665	612	792	10
que	122	655	137	665	612	792	10
se	142	655	151	665	612	792	10
ha	156	655	167	665	612	792	10
demostrado	172	655	223	665	612	792	10
en	228	655	238	665	612	792	10
países	243	655	270	665	612	792	10
tales	274	655	295	665	612	792	10
como	71	668	95	678	612	792	10
Brasil	101	668	127	678	612	792	10
(Lourenção	133	668	183	678	612	792	10
et	189	668	197	678	612	792	10
al.,	202	668	216	678	612	792	10
2005)	221	668	247	678	612	792	10
y	252	668	258	678	612	792	10
España	263	668	295	678	612	792	10
(Aramburu	71	681	120	691	612	792	10
et	127	681	135	691	612	792	10
al.,	142	681	155	691	612	792	10
2006),	162	681	191	691	612	792	10
que	198	681	214	691	612	792	10
la	221	681	229	691	612	792	10
presencia	236	681	277	691	612	792	10
de	284	681	295	691	612	792	10
síntomas	71	693	110	703	612	792	10
como	123	693	147	703	612	792	10
mosaicos	160	693	201	703	612	792	10
foliares	213	693	246	703	612	792	10
severos,	259	693	295	703	612	792	10
manchas	71	706	109	716	612	792	10
cloróticas	116	706	159	716	612	792	10
y	166	706	171	716	612	792	10
necróticas	178	706	223	716	612	792	10
en	229	706	240	716	612	792	10
los	247	706	260	716	612	792	10
frutos,	266	706	295	716	612	792	10
Nº	520	50	533	61	612	792	10
2	536	50	542	61	612	792	10
pueden	317	74	349	83	612	792	10
ser	352	74	365	83	612	792	10
erróneamente	368	74	427	83	612	792	10
asociados	430	74	473	83	612	792	10
a	476	74	480	83	612	792	10
otros	483	74	505	83	612	792	10
agentes	508	74	541	83	612	792	10
etiológicos	317	86	366	96	612	792	10
en	374	86	384	96	612	792	10
cultivos	393	86	428	96	612	792	10
de	436	86	446	96	612	792	10
tomate.	455	86	488	96	612	792	10
Por	496	86	511	96	612	792	10
estas	520	86	541	96	612	792	10
razones,	317	99	354	109	612	792	10
será	359	99	377	109	612	792	10
de	383	99	393	109	612	792	10
gran	399	99	418	109	612	792	10
interés	424	99	453	109	612	792	10
en	459	99	470	109	612	792	10
el	475	99	483	109	612	792	10
corto	489	99	512	109	612	792	10
plazo	517	99	541	109	612	792	10
realizar	317	111	350	121	612	792	10
análisis	355	111	388	121	612	792	10
de	393	111	403	121	612	792	10
incidencia	407	111	453	121	612	792	10
utilizando	457	111	501	121	612	792	10
técnicas	506	111	541	121	612	792	10
altamente	317	124	360	134	612	792	10
sensibles	367	124	407	134	612	792	10
como	415	124	439	134	612	792	10
la	446	124	454	134	612	792	10
de	462	124	472	134	612	792	10
RT-qPCR	479	124	523	134	612	792	10
en	531	124	541	134	612	792	10
diferentes	317	137	361	147	612	792	10
regiones	368	137	406	147	612	792	10
cultivadoras	413	137	467	147	612	792	10
de	475	137	485	147	612	792	10
tomate	493	137	523	147	612	792	10
de	531	137	541	147	612	792	10
Colombia	317	149	361	159	612	792	10
y	369	149	375	159	612	792	10
otros	384	149	406	159	612	792	10
países	414	149	441	159	612	792	10
andinos;	450	149	487	159	612	792	10
así	496	149	508	159	612	792	10
como	517	149	541	159	612	792	10
adelantar	317	162	358	172	612	792	10
estudios	364	162	400	172	612	792	10
biológicos	406	162	452	172	612	792	10
de	458	162	468	172	612	792	10
los	474	162	487	172	612	792	10
efectos	493	162	525	172	612	792	10
de	531	162	541	172	612	792	10
cepas	317	175	342	185	612	792	10
necrosantes	345	175	396	185	612	792	10
y	399	175	405	185	612	792	10
no	408	175	419	185	612	792	10
necrosantes	422	175	473	185	612	792	10
de	477	175	487	185	612	792	10
PVY	490	175	512	185	612	792	10
en	515	175	526	185	612	792	10
las	529	175	541	185	612	792	10
variedades	317	187	364	197	612	792	10
de	367	187	378	197	612	792	10
tomate	380	187	410	197	612	792	10
cultivadas	413	187	458	197	612	792	10
en	460	187	471	197	612	792	10
esta	473	187	491	197	612	792	10
región.	493	187	524	197	612	792	10
CONCLUSIONES	381	213	477	224	612	792	10
Se	332	237	343	247	612	792	10
encontró	349	237	388	247	612	792	10
el	395	237	403	247	612	792	10
PVY	410	237	432	247	612	792	10
en	439	237	449	247	612	792	10
el	456	237	464	247	612	792	10
13,3	471	237	490	247	612	792	10
%	497	237	506	247	612	792	10
de	513	237	523	247	612	792	10
45	530	237	541	247	612	792	10
muestras	317	249	356	259	612	792	10
foliares	369	249	402	259	612	792	10
de	414	249	425	259	612	792	10
tomate	437	249	467	259	612	792	10
var.	480	249	496	259	612	792	10
Chonto	509	249	541	259	612	792	10
procedentes	317	262	370	272	612	792	10
de	374	262	384	272	612	792	10
tres	388	262	403	272	612	792	10
lotes	407	262	428	272	612	792	10
de	431	262	442	272	612	792	10
cultivo	445	262	476	272	612	792	10
del	480	262	493	272	612	792	10
oriente	497	262	527	272	612	792	10
de	531	262	541	272	612	792	10
Antioquia,	317	275	364	285	612	792	10
Colombia.	372	275	418	285	612	792	10
Este	425	275	444	285	612	792	10
resultado,	452	275	495	285	612	792	10
obtenido	503	275	541	285	612	792	10
mediante	317	287	358	297	612	792	10
pruebas	361	287	396	297	612	792	10
de	399	287	410	297	612	792	10
TAS-ELISA	413	287	469	297	612	792	10
fue	473	287	487	297	612	792	10
confirmado	490	287	541	297	612	792	10
por	317	300	332	310	612	792	10
pruebas	336	300	371	310	612	792	10
de	375	300	385	310	612	792	10
RT-qPCR,	390	300	437	310	612	792	10
las	441	300	453	310	612	792	10
que	458	300	474	310	612	792	10
detectaron	478	300	524	310	612	792	10
los	528	300	541	310	612	792	10
amplicones	317	313	367	323	612	792	10
de	372	313	382	323	612	792	10
este	387	313	404	323	612	792	10
virus	409	313	431	323	612	792	10
entre	435	313	457	323	612	792	10
los	462	313	475	323	612	792	10
ciclos	480	313	505	323	612	792	10
umbral	510	313	541	323	612	792	10
(Ct)	317	325	335	335	612	792	10
14,31	342	325	367	335	612	792	10
y	374	325	380	335	612	792	10
33,8,	387	325	409	335	612	792	10
y	416	325	422	335	612	792	10
con	429	325	445	335	612	792	10
valores	452	325	484	335	612	792	10
de	491	325	501	335	612	792	10
Tm	508	325	524	335	612	792	10
de	531	325	541	335	612	792	10
77	317	338	328	348	612	792	10
±	331	338	337	348	612	792	10
1,5	340	338	354	348	612	792	10
°C.	356	338	371	348	612	792	10
Los	332	351	348	361	612	792	10
análisis	353	351	386	361	612	792	10
bioinformáticos	390	351	460	361	612	792	10
de	464	351	475	361	612	792	10
los	479	351	492	361	612	792	10
resultados	497	351	541	361	612	792	10
de	317	363	328	373	612	792	10
secuenciación	338	363	400	373	612	792	10
de	411	363	421	373	612	792	10
nueva	432	363	458	373	612	792	10
generación	469	363	517	373	612	792	10
del	528	363	541	373	612	792	10
transcriptoma	317	376	378	386	612	792	10
de	391	376	401	386	612	792	10
tejido	414	376	439	386	612	792	10
foliar	452	376	475	386	612	792	10
de	488	376	498	386	612	792	10
tomate	511	376	541	386	612	792	10
permitieron	317	389	369	399	612	792	10
identificar	378	389	423	399	612	792	10
la	433	389	441	399	612	792	10
ocurrencia	450	389	497	399	612	792	10
de	506	389	516	399	612	792	10
dos	526	389	541	399	612	792	10
variantes	317	401	357	411	612	792	10
del	360	401	374	411	612	792	10
PVY	377	401	399	411	612	792	10
en	403	401	413	411	612	792	10
el	416	401	424	411	612	792	10
oriente	428	401	458	411	612	792	10
de	461	401	472	411	612	792	10
Antioquia.	475	401	522	411	612	792	10
Sus	525	401	541	411	612	792	10
genomas	317	414	356	424	612	792	10
tienen	360	414	387	424	612	792	10
un	390	414	401	424	612	792	10
tamaño	405	414	437	424	612	792	10
de	441	414	451	424	612	792	10
9726	454	414	476	424	612	792	10
nt,	480	414	491	424	612	792	10
comparten	495	414	541	424	612	792	10
97,5	317	427	337	436	612	792	10
%	347	427	356	436	612	792	10
de	366	427	376	436	612	792	10
identidad	386	427	427	436	612	792	10
y	437	427	443	436	612	792	10
presentan	453	427	495	436	612	792	10
afinidad	505	427	541	436	612	792	10
filogenética	317	439	369	449	612	792	10
con	372	439	388	449	612	792	10
genotipos	391	439	433	449	612	792	10
de	436	439	447	449	612	792	10
las	449	439	462	449	612	792	10
razas	464	439	487	449	612	792	10
necrosantes	490	439	541	449	612	792	10
de	317	452	328	462	612	792	10
este	334	452	351	462	612	792	10
virus	357	452	379	462	612	792	10
(PVY	385	452	411	462	612	792	10
N	411	450	416	456	612	792	10
y	422	452	428	462	612	792	10
PVY	434	452	456	462	612	792	10
NTN	456	450	470	456	612	792	10
).	470	452	477	462	612	792	10
Para	483	452	502	462	612	792	10
nuestro	509	452	541	462	612	792	10
conocimiento,	317	465	380	474	612	792	10
este	385	465	402	474	612	792	10
reporte	407	465	438	474	612	792	10
constituye	443	465	488	474	612	792	10
el	493	465	501	474	612	792	10
primero	506	465	541	474	612	792	10
en	317	477	328	487	612	792	10
América	332	477	369	487	612	792	10
de	373	477	384	487	612	792	10
secuencias	388	477	435	487	612	792	10
de	439	477	449	487	612	792	10
genomas	453	477	492	487	612	792	10
completos	496	477	541	487	612	792	10
de	317	490	328	500	612	792	10
PVY	330	490	352	500	612	792	10
que	355	490	371	500	612	792	10
infectan	374	490	409	500	612	792	10
en	412	490	422	500	612	792	10
forma	425	490	451	500	612	792	10
natural	454	490	485	500	612	792	10
el	487	490	495	500	612	792	10
tomate.	498	490	531	500	612	792	10
AGRADECIMIENTO	372	515	487	526	612	792	10
A	332	539	339	549	612	792	10
la	346	539	354	549	612	792	10
Vicerrectoría	360	539	418	549	612	792	10
de	425	539	435	549	612	792	10
Investigaciones	442	539	510	549	612	792	10
de	516	539	527	549	612	792	10
la	533	539	541	549	612	792	10
Universidad	317	552	371	562	612	792	10
Nacional	382	552	422	562	612	792	10
de	432	552	443	562	612	792	10
Colombia	454	552	497	562	612	792	10
por	508	552	522	562	612	792	10
el	533	552	541	562	612	792	10
financiamiento	317	565	383	574	612	792	10
a	386	565	391	574	612	792	10
este	394	565	411	574	612	792	10
trabajo	414	565	444	574	612	792	10
(Proyecto	447	565	490	574	612	792	10
32098).	493	565	526	574	612	792	10
LITERATURA	364	591	444	602	612	792	10
CITADA	447	591	494	602	612	792	10
1.	317	615	325	625	612	792	10
Abad,	332	615	358	625	612	792	10
P.	362	615	371	625	612	792	10
y	375	615	380	625	612	792	10
C.	384	615	394	625	612	792	10
Jordá.	398	615	425	625	612	792	10
2000.	429	615	453	625	612	792	10
Characterization	457	615	528	625	612	792	10
of	532	615	541	625	612	792	10
Potato	332	628	359	638	612	792	10
Y	362	628	370	638	612	792	10
potyvirus	372	628	413	638	612	792	10
isolates	415	628	448	638	612	792	10
from	450	628	472	638	612	792	10
tomato	474	628	504	638	612	792	10
crops	507	628	530	638	612	792	10
in	533	628	541	638	612	792	10
Islas	332	640	351	650	612	792	10
Canarias	354	640	392	650	612	792	10
(Spain).	394	640	429	650	612	792	10
OEPP/EPPO	431	640	487	650	612	792	10
Bulletin	490	640	525	650	612	792	10
30:	527	640	541	650	612	792	10
281-287.	332	653	370	663	612	792	10
2.	317	669	325	679	612	792	10
Adams,	332	669	365	679	612	792	10
M.J.,	372	669	394	679	612	792	10
J.F.	401	669	416	679	612	792	10
Antoniw	424	669	462	679	612	792	10
y	469	669	474	679	612	792	10
F.	481	669	490	679	612	792	10
Beaudoin.	497	669	541	679	612	792	10
2005a.	332	681	361	691	612	792	10
Overview	363	681	406	691	612	792	10
and	409	681	424	691	612	792	10
analysis	427	681	462	691	612	792	10
of	464	681	473	691	612	792	10
the	476	681	489	691	612	792	10
polyprotein	491	681	541	691	612	792	10
cleavage	332	694	369	704	612	792	10
sites	379	694	398	704	612	792	10
in	408	694	417	704	612	792	10
the	427	694	440	704	612	792	10
family	450	694	478	704	612	792	10
Potyviridae.	488	694	541	704	612	792	10
Molecular	332	707	376	717	612	792	10
Plant	378	707	401	717	612	792	10
Pathology	403	707	447	717	612	792	10
6:	450	707	458	717	612	792	10
471-487.	461	707	499	717	612	792	10
79	531	38	541	47	612	792	11
Muñoz-Baena	71	50	143	61	612	792	11
et	146	50	155	61	612	792	11
al.	158	50	171	61	612	792	11
Detección	247	50	297	61	612	792	11
y	300	50	306	61	612	792	11
secuenciación	309	50	379	61	612	792	11
del	382	50	397	61	612	792	11
genoma	400	50	440	61	612	792	11
del	443	50	459	61	612	792	11
PVY	462	50	486	61	612	792	11
en	489	50	501	61	612	792	11
tomate	504	50	540	61	612	792	11
3.	71	74	79	83	612	792	11
Adams	85	74	116	83	612	792	11
M.J.,	122	74	144	83	612	792	11
J.F.	150	74	166	83	612	792	11
Antoniw	172	74	210	83	612	792	11
y	217	74	222	83	612	792	11
C.M.	229	74	251	83	612	792	11
Fauquet.	257	74	295	83	612	792	11
2005b.	85	86	115	96	612	792	11
Molecular	118	86	163	96	612	792	11
criteria	166	86	196	96	612	792	11
for	200	86	212	96	612	792	11
genus	216	86	241	96	612	792	11
and	245	86	260	96	612	792	11
species	264	86	295	96	612	792	11
discrimination	85	99	147	109	612	792	11
within	154	99	181	109	612	792	11
the	188	99	201	109	612	792	11
family	207	99	235	109	612	792	11
Potyviridae.	242	99	295	109	612	792	11
Archives	85	111	124	121	612	792	11
of	127	111	136	121	612	792	11
Virology	138	111	177	121	612	792	11
150:	180	111	199	121	612	792	11
459-479.	202	111	240	121	612	792	11
4.	71	127	79	137	612	792	11
Aramburu,	85	127	132	137	612	792	11
J.,	136	127	146	137	612	792	11
L.	149	127	158	137	612	792	11
Galipienso	162	127	209	137	612	792	11
y	212	127	218	137	612	792	11
M.	222	127	234	137	612	792	11
Matas.	238	127	267	137	612	792	11
2006.	270	127	295	137	612	792	11
Characterization	85	140	156	150	612	792	11
of	159	140	168	150	612	792	11
Potato	174	140	203	150	612	792	11
virus	205	140	227	150	612	792	11
Y	230	140	236	150	612	792	11
isolates	239	140	271	150	612	792	11
from	274	140	295	150	612	792	11
tomato	85	152	115	162	612	792	11
crops	123	152	147	162	612	792	11
in	154	152	163	162	612	792	11
northeast	171	152	210	162	612	792	11
Spain.	218	152	245	162	612	792	11
European	253	152	295	162	612	792	11
Journal	85	165	117	175	612	792	11
of	119	165	129	175	612	792	11
Plant	131	165	153	175	612	792	11
Pathology	156	165	200	175	612	792	11
115:	202	165	221	175	612	792	11
247-258.	224	165	263	175	612	792	11
5.	71	181	79	191	612	792	11
Ayala,	85	181	114	191	612	792	11
M.,	117	181	132	191	612	792	11
P.	135	181	144	191	612	792	11
González,	147	181	190	191	612	792	11
P.	193	181	202	191	612	792	11
Gutiérrez,	205	181	248	191	612	792	11
J.	252	181	258	191	612	792	11
Cotes	262	181	286	191	612	792	11
y	289	181	295	191	612	792	11
M.	85	193	98	203	612	792	11
Marín.	103	193	132	203	612	792	11
2010.	137	193	162	203	612	792	11
Caracterización	167	193	234	203	612	792	11
serológica	240	193	284	203	612	792	11
y	289	193	295	203	612	792	11
molecular	85	206	128	216	612	792	11
de	131	206	141	216	612	792	11
potyvirus	144	206	185	216	612	792	11
asociados	187	206	229	216	612	792	11
a	232	206	237	216	612	792	11
la	240	206	247	216	612	792	11
virosis	250	206	279	216	612	792	11
del	282	206	295	216	612	792	11
tomate	85	219	115	229	612	792	11
de	118	219	128	229	612	792	11
árbol	132	219	154	229	612	792	11
en	158	219	168	229	612	792	11
Antioquia	172	219	215	229	612	792	11
(Colombia).	218	219	271	229	612	792	11
Acta	274	219	295	229	612	792	11
Biológica	85	231	127	241	612	792	11
Colombiana	130	231	183	241	612	792	11
15:	185	231	199	241	612	792	11
143-162.	202	231	240	241	612	792	11
6.	71	247	79	257	612	792	11
Bertolini,	85	247	126	257	612	792	11
E.,	129	247	141	257	612	792	11
A.	145	247	155	257	612	792	11
Moreno,	159	247	195	257	612	792	11
N.	199	247	209	257	612	792	11
Capote,	213	247	246	257	612	792	11
A.	249	247	260	257	612	792	11
Olmos,	263	247	295	257	612	792	11
A.	85	259	96	269	612	792	11
de	101	259	111	269	612	792	11
Luis,	117	259	139	269	612	792	11
E.	144	259	153	269	612	792	11
Vidal,	159	259	185	269	612	792	11
J.	191	259	198	269	612	792	11
Pérez-Panadés	203	259	266	269	612	792	11
y	271	259	277	269	612	792	11
M.	282	259	295	269	612	792	11
Cambra.	85	272	122	281	612	792	11
2008.	126	272	150	281	612	792	11
Quantitative	154	272	208	281	612	792	11
detection	211	272	251	281	612	792	11
of	255	272	264	281	612	792	11
Citrus	268	272	295	281	612	792	11
tristeza	85	284	117	294	612	792	11
virus	121	284	142	294	612	792	11
in	146	284	155	294	612	792	11
plant	159	284	180	294	612	792	11
tissues	184	284	213	294	612	792	11
and	217	284	233	294	612	792	11
single	237	284	263	294	612	792	11
aphids	267	284	295	294	612	792	11
by	85	296	96	306	612	792	11
real-time	102	296	141	306	612	792	11
RT-PCR.	147	296	188	306	612	792	11
European	194	296	235	306	612	792	11
Journal	248	296	279	306	612	792	11
of	286	296	295	306	612	792	11
Plant	85	309	107	319	612	792	11
Pathology	110	309	154	319	612	792	11
120:	156	309	176	319	612	792	11
177-188.	178	309	217	319	612	792	11
7.	71	324	79	334	612	792	11
Chung,	85	324	117	334	612	792	11
B.,	123	324	135	334	612	792	11
W.	141	324	154	334	612	792	11
Miller,	160	324	190	334	612	792	11
J.	196	324	203	334	612	792	11
Atkins	208	324	237	334	612	792	11
y	243	324	249	334	612	792	11
A.	255	324	265	334	612	792	11
Firth.	271	324	295	334	612	792	11
2008.	85	337	109	347	612	792	11
An	121	337	135	347	612	792	11
overlapping	140	337	192	347	612	792	11
essential	198	337	235	347	612	792	11
gene	241	337	261	347	612	792	11
in	267	337	276	347	612	792	11
the	282	337	295	347	612	792	11
Potyviridae.	85	350	138	359	612	792	11
Proceedings	156	350	209	359	612	792	11
of	218	350	227	359	612	792	11
the	235	350	249	359	612	792	11
National	258	350	295	359	612	792	11
Academy	85	362	127	372	612	792	11
of	132	362	141	372	612	792	11
Sciences	146	362	183	372	612	792	11
of	188	362	197	372	612	792	11
the	202	362	216	372	612	792	11
United	221	362	250	372	612	792	11
States	255	362	281	372	612	792	11
of	286	362	295	372	612	792	11
America	85	375	122	385	612	792	11
105:	125	375	144	385	612	792	11
5897-5902.	147	375	196	385	612	792	11
8.	71	391	79	400	612	792	11
Crosslin,	85	391	124	400	612	792	11
J.M.	137	391	157	400	612	792	11
y	170	391	176	400	612	792	11
L.L.	190	391	208	400	612	792	11
Hamlin.	222	391	257	400	612	792	11
2011.	271	391	295	400	612	792	11
Standardized	85	403	141	413	612	792	11
RT-PCR	146	403	184	413	612	792	11
conditions	189	403	233	413	612	792	11
for	238	403	251	413	612	792	11
detection	255	403	295	413	612	792	11
and	85	416	101	426	612	792	11
identification	106	416	163	426	612	792	11
of	169	416	178	426	612	792	11
eleven	184	416	212	426	612	792	11
viruses	217	416	248	426	612	792	11
of	253	416	262	426	612	792	11
potato	268	416	295	426	612	792	11
and	85	428	101	438	612	792	11
Potato	109	428	138	438	612	792	11
spindle	146	428	177	438	612	792	11
tuber	185	428	208	438	612	792	11
viroid.	216	428	244	438	612	792	11
American	252	428	295	438	612	792	11
Journal	85	441	117	451	612	792	11
of	119	441	129	451	612	792	11
Potato	131	441	159	451	612	792	11
Research	161	441	201	451	612	792	11
88:	203	441	217	451	612	792	11
333-338.	220	441	259	451	612	792	11
9.	71	457	79	467	612	792	11
Gil,	85	457	102	467	612	792	11
J.,	104	457	114	467	612	792	11
J.	117	457	124	467	612	792	11
Cotes	127	457	151	467	612	792	11
y	154	457	160	467	612	792	11
M.	162	457	175	467	612	792	11
Marín.	178	457	207	467	612	792	11
2011.	210	457	234	467	612	792	11
Incidencia	237	457	282	467	612	792	11
de	284	457	295	467	612	792	11
potyvirus	85	469	126	479	612	792	11
y	131	469	136	479	612	792	11
caracterización	141	469	206	479	612	792	11
molecular	211	469	254	479	612	792	11
de	258	469	269	479	612	792	11
PVY	273	469	295	479	612	792	11
en	85	482	95	492	612	792	11
regiones	103	482	140	492	612	792	11
productoras	148	482	199	492	612	792	11
de	207	482	217	492	612	792	11
papa	225	482	245	492	612	792	11
(Solanum	253	482	295	492	612	792	11
tuberosum	85	495	131	505	612	792	11
L.)	147	495	159	505	612	792	11
de	175	495	185	505	612	792	11
Colombia.	201	495	247	505	612	792	11
Revista	262	495	295	505	612	792	11
Colombiana	85	507	138	517	612	792	11
de	141	507	151	517	612	792	11
Biotecnología	153	507	214	517	612	792	11
13:	216	507	230	517	612	792	11
85-93.	233	507	261	517	612	792	11
10.	71	523	84	533	612	792	11
Gish,	85	523	108	533	612	792	11
W.	114	523	127	533	612	792	11
y	132	523	137	533	612	792	11
D.	143	523	153	533	612	792	11
States.	159	523	187	533	612	792	11
1993.	193	523	217	533	612	792	11
Identification	222	523	280	533	612	792	11
of	286	523	295	533	612	792	11
protein	85	535	116	545	612	792	11
coding	121	535	151	545	612	792	11
regions	157	535	188	545	612	792	11
by	194	535	205	545	612	792	11
database	211	535	248	545	612	792	11
similarity	254	535	295	545	612	792	11
search.	85	548	115	557	612	792	11
Nature	118	548	147	557	612	792	11
Genetics	150	548	188	557	612	792	11
3:	190	548	199	557	612	792	11
266-272.	201	548	240	557	612	792	11
11.	71	563	84	573	612	792	11
Glais,	85	563	111	573	612	792	11
L.,	118	563	130	573	612	792	11
M.	137	563	150	573	612	792	11
Tribodet	157	563	194	573	612	792	11
y	201	563	207	573	612	792	11
C.	214	563	224	573	612	792	11
Kerlan.	231	563	263	573	612	792	11
2002.	270	563	295	573	612	792	11
Genomic	85	576	125	586	612	792	11
variability	133	576	177	586	612	792	11
in	186	576	194	586	612	792	11
Potato	202	576	230	586	612	792	11
potyvirus	238	576	279	586	612	792	11
Y	287	576	295	586	612	792	11
(PVY):	85	588	117	598	612	792	11
evidence	125	588	163	598	612	792	11
that	171	588	187	598	612	792	11
PVY	195	588	216	598	612	792	11
NW	216	586	228	593	612	792	11
and	236	588	251	598	612	792	11
PVY	259	588	281	598	612	792	11
NTN	281	586	295	593	612	792	11
variants	85	601	119	611	612	792	11
are	126	601	139	611	612	792	11
single	146	601	172	611	612	792	11
to	179	601	187	611	612	792	11
multiple	194	601	230	611	612	792	11
recombinants	237	601	295	611	612	792	11
between	85	614	121	624	612	792	11
PVYO	124	614	153	624	612	792	11
and	156	614	172	624	612	792	11
PVYN	174	614	204	624	612	792	11
isolates.	207	614	241	624	612	792	11
Archives	244	614	283	624	612	792	11
of	286	614	295	624	612	792	11
Virology	85	626	124	636	612	792	11
147:	127	626	146	636	612	792	11
363-378.	149	626	187	636	612	792	11
12.	71	642	84	652	612	792	11
Henao-Díaz,	85	642	140	652	612	792	11
E.,	147	642	159	652	612	792	11
P.	166	642	175	652	612	792	11
Gutiérrez-Sánchez	182	642	263	652	612	792	11
y	270	642	275	652	612	792	11
M.	282	642	295	652	612	792	11
Marín-Montoya.	85	655	157	665	612	792	11
2013.	161	655	185	665	612	792	11
Análisis	189	655	225	665	612	792	11
filogenético	229	655	280	665	612	792	11
de	284	655	295	665	612	792	11
aislamientos	85	667	139	677	612	792	11
del	150	667	163	677	612	792	11
Potato	175	667	202	677	612	792	11
virus	214	667	235	677	612	792	11
Y	247	667	255	677	612	792	11
(PVY)	266	667	295	677	612	792	11
obtenidos	85	680	127	690	612	792	11
en	137	680	148	690	612	792	11
cultivos	158	680	192	690	612	792	11
de	202	680	212	690	612	792	11
papa	223	680	243	690	612	792	11
(Solanum	253	680	295	690	612	792	11
tuberosum)	85	693	134	703	612	792	11
y	145	693	150	703	612	792	11
tomate	161	693	190	703	612	792	11
de	200	693	211	703	612	792	11
árbol	221	693	243	703	612	792	11
(Solanum	253	693	295	703	612	792	11
betaceum)	85	705	130	715	612	792	11
en	148	705	158	715	612	792	11
Colombia.	175	705	221	715	612	792	11
Actualidades	238	705	295	715	612	792	11
Biológicas	332	74	378	83	612	792	11
35:219-232.	380	74	433	83	612	792	11
13.	317	89	331	99	612	792	11
Ibaba,	332	89	358	99	612	792	11
J.	361	89	368	99	612	792	11
y	372	89	377	99	612	792	11
A.	380	89	391	99	612	792	11
Gubba.	394	89	426	99	612	792	11
2011.	429	89	453	99	612	792	11
Diversity	457	89	497	99	612	792	11
of	500	89	509	99	612	792	11
Potato	512	89	541	99	612	792	11
virus	332	102	353	112	612	792	11
Y	356	102	362	112	612	792	11
isolates	365	102	397	112	612	792	11
infecting	400	102	438	112	612	792	11
solanaceous	441	102	493	112	612	792	11
vegetables	496	102	541	112	612	792	11
in	332	115	340	125	612	792	11
the	349	115	362	125	612	792	11
province	370	115	408	125	612	792	11
of	417	115	426	125	612	792	11
KwaZulu-Natal	435	115	502	125	612	792	11
in	511	115	519	125	612	792	11
the	528	115	541	125	612	792	11
Republic	332	127	371	137	612	792	11
of	375	127	384	137	612	792	11
South	388	127	414	137	612	792	11
Africa.	418	127	448	137	612	792	11
Crop	453	127	474	137	612	792	11
Protection	479	127	523	137	612	792	11
30:	527	127	541	137	612	792	11
1404-1408.	332	140	381	150	612	792	11
14.	317	156	331	166	612	792	11
Jaramillo,	332	156	374	166	612	792	11
J.,	380	156	390	166	612	792	11
V.	396	156	406	166	612	792	11
Rodríguez,	412	156	460	166	612	792	11
M.	465	156	478	166	612	792	11
Guzmán,	484	156	523	166	612	792	11
M.	529	156	541	166	612	792	11
Zapata	332	169	361	179	612	792	11
y	366	169	372	179	612	792	11
T.	377	169	387	179	612	792	11
Rengifo.	392	169	430	179	612	792	11
2007.	435	169	459	179	612	792	11
Manual	465	169	498	179	612	792	11
Técnico:	503	169	541	179	612	792	11
Buenas	332	181	363	191	612	792	11
prácticas	367	181	406	191	612	792	11
agrícolas	410	181	448	191	612	792	11
en	452	181	463	191	612	792	11
la	467	181	474	191	612	792	11
producción	478	181	527	191	612	792	11
de	531	181	541	191	612	792	11
tomate	332	194	361	204	612	792	11
bajo	367	194	386	204	612	792	11
condiciones	392	194	444	204	612	792	11
protegidas.	450	194	497	204	612	792	11
Editorial	504	194	541	204	612	792	11
CTP.	332	207	354	217	612	792	11
Medellín,	357	207	398	217	612	792	11
Colombia.	401	207	446	217	612	792	11
314	449	207	465	217	612	792	11
p.	468	207	476	217	612	792	11
15.	317	223	331	233	612	792	11
Jaramillo,	332	223	374	233	612	792	11
M.,	377	223	392	233	612	792	11
P.	395	223	404	233	612	792	11
Gutiérrez,	407	223	451	233	612	792	11
L.	454	223	463	233	612	792	11
Lagos,	466	223	495	233	612	792	11
J.	498	223	505	233	612	792	11
Cotes	508	223	533	233	612	792	11
y	536	223	541	233	612	792	11
M.	332	235	344	245	612	792	11
Marín.	350	235	379	245	612	792	11
2011.	385	235	409	245	612	792	11
Detection	415	235	457	245	612	792	11
of	463	235	472	245	612	792	11
a	478	235	483	245	612	792	11
complex	489	235	526	245	612	792	11
of	532	235	541	245	612	792	11
viruses	332	248	362	258	612	792	11
in	373	248	382	258	612	792	11
tamarillo	393	248	432	258	612	792	11
(Solanum	443	248	485	258	612	792	11
betaceum)	496	248	541	258	612	792	11
orchards	332	261	369	271	612	792	11
in	375	261	383	271	612	792	11
the	389	261	402	271	612	792	11
Andean	408	261	442	271	612	792	11
region	448	261	475	271	612	792	11
of	481	261	490	271	612	792	11
Colombia.	496	261	541	271	612	792	11
Tropical	332	274	368	284	612	792	11
Plant	371	274	393	284	612	792	11
Pathology	395	274	439	284	612	792	11
36:150-159.	442	274	494	284	612	792	11
16.	317	289	331	299	612	792	11
Karasev,	332	289	370	299	612	792	11
A.	374	289	385	299	612	792	11
y	389	289	395	299	612	792	11
S.	400	289	408	299	612	792	11
Gray.	413	289	437	299	612	792	11
2013.	442	289	466	299	612	792	11
Continuous	471	289	521	299	612	792	11
and	525	289	541	299	612	792	11
emerging	332	302	372	312	612	792	11
challenges	375	302	421	312	612	792	11
of	424	302	433	312	612	792	11
Potato	435	302	464	312	612	792	11
virus	467	302	489	312	612	792	11
Y	491	302	497	312	612	792	11
in	500	302	509	312	612	792	11
potato.	512	302	541	312	612	792	11
Annual	332	315	363	325	612	792	11
Review	366	315	399	325	612	792	11
of	402	315	411	325	612	792	11
Phytopathology	413	315	482	325	612	792	11
51:	484	315	498	325	612	792	11
571-586.	501	315	539	325	612	792	11
17.	317	331	331	341	612	792	11
Kerlan,	332	331	364	341	612	792	11
C.	367	331	377	341	612	792	11
2008.	380	331	405	341	612	792	11
Potato	408	331	435	341	612	792	11
viruses.	439	331	472	341	612	792	11
In:	475	331	487	341	612	792	11
B.	490	331	500	341	612	792	11
Mahy	507	331	532	341	612	792	11
y	536	331	541	341	612	792	11
M.	332	343	344	353	612	792	11
van	348	343	364	353	612	792	11
Regenmortel	368	343	423	353	612	792	11
(eds.).	427	343	454	353	612	792	11
Desk	458	343	480	353	612	792	11
encyclopedia	484	343	541	353	612	792	11
of	332	356	341	366	612	792	11
plant	345	356	367	366	612	792	11
and	371	356	387	366	612	792	11
fungal	391	356	419	366	612	792	11
virology.	424	356	463	366	612	792	11
Academic	467	356	511	366	612	792	11
Press.	516	356	541	366	612	792	11
Oxford,	332	369	365	379	612	792	11
Reino	368	369	394	379	612	792	11
Unido.	396	369	426	379	612	792	11
pp.	429	369	442	379	612	792	11
458-471.	445	369	484	379	612	792	11
18.	317	385	331	395	612	792	11
Kogovsek,	332	385	378	395	612	792	11
P.,	383	385	395	395	612	792	11
L.	400	385	409	395	612	792	11
Gow,	414	385	438	395	612	792	11
M.	443	385	455	395	612	792	11
Pompe-Novak,	460	385	526	395	612	792	11
K.	531	385	541	395	612	792	11
Gruden,	332	398	367	407	612	792	11
G.D.	377	398	398	407	612	792	11
Foster,	408	398	438	407	612	792	11
N.	448	398	458	407	612	792	11
Boonham,y	469	398	519	407	612	792	11
M.	529	398	541	407	612	792	11
Ravnikar.	332	410	374	420	612	792	11
2008.	378	410	402	420	612	792	11
Single-step	407	410	455	420	612	792	11
RT	459	410	473	420	612	792	11
real-time	478	410	516	420	612	792	11
PCR	521	410	541	420	612	792	11
for	332	423	344	433	612	792	11
sensitive	351	423	388	433	612	792	11
detection	395	423	435	433	612	792	11
and	441	423	457	433	612	792	11
discrimination	463	423	526	433	612	792	11
of	532	423	541	433	612	792	11
Potato	332	436	359	446	612	792	11
virus	364	436	385	446	612	792	11
Y	390	436	398	446	612	792	11
isolates.	402	436	437	446	612	792	11
Journal	442	436	474	446	612	792	11
of	478	436	487	446	612	792	11
Virological	492	436	541	446	612	792	11
Methods	332	449	369	458	612	792	11
149:	372	449	391	458	612	792	11
1-11.	394	449	416	458	612	792	11
19.	317	464	331	474	612	792	11
Langmead,	332	464	380	474	612	792	11
B.	383	464	393	474	612	792	11
y	395	464	401	474	612	792	11
S.	404	464	413	474	612	792	11
Salzberg.	415	464	456	474	612	792	11
2012.	459	464	483	474	612	792	11
Fast	486	464	504	474	612	792	11
gapped-	506	464	541	474	612	792	11
read	332	477	350	487	612	792	11
alignment	354	477	397	487	612	792	11
with	401	477	420	487	612	792	11
Bowtie	424	477	455	487	612	792	11
2.	458	477	467	487	612	792	11
Nature	470	477	500	487	612	792	11
Methods	503	477	541	487	612	792	11
9:	332	490	340	500	612	792	11
357-359.	343	490	381	500	612	792	11
20.	317	506	331	515	612	792	11
Lourenção,	332	506	380	515	612	792	11
A.,	389	506	402	515	612	792	11
W.	411	506	424	515	612	792	11
Siqueira,	432	506	471	515	612	792	11
A.	479	506	490	515	612	792	11
Melo,	498	506	524	515	612	792	11
S.	532	506	541	515	612	792	11
Palazzo,	332	518	368	528	612	792	11
P.	377	518	386	528	612	792	11
Melo	394	518	417	528	612	792	11
y	426	518	432	528	612	792	11
A.	441	518	451	528	612	792	11
Colariccio.	460	518	508	528	612	792	11
2005.	517	518	541	528	612	792	11
Resistência	332	531	381	541	612	792	11
de	391	531	401	541	612	792	11
cultivares	412	531	454	541	612	792	11
e	464	531	469	541	612	792	11
linhagens	479	531	520	541	612	792	11
de	531	531	541	541	612	792	11
tomateiros	332	544	377	554	612	792	11
a	383	544	387	554	612	792	11
Tomato	393	544	427	554	612	792	11
chlorotic	432	544	470	554	612	792	11
spot	476	544	494	554	612	792	11
virus	499	544	521	554	612	792	11
e	526	544	531	554	612	792	11
a	536	544	541	554	612	792	11
Potato	332	557	359	566	612	792	11
virus	362	557	384	566	612	792	11
Y.	388	557	398	566	612	792	11
Fitopatologia	401	557	459	566	612	792	11
Brasileira	462	557	504	566	612	792	11
30:609-	508	557	541	566	612	792	11
614.	332	569	350	579	612	792	11
21.	317	585	331	595	612	792	11
Mascia,	332	585	365	595	612	792	11
T.,	370	585	382	595	612	792	11
M.M.	387	585	412	595	612	792	11
Finetti-Sialer,	416	585	476	595	612	792	11
F.	480	585	489	595	612	792	11
Cillo	494	585	516	595	612	792	11
y	520	585	526	595	612	792	11
D.	531	585	541	595	612	792	11
Gallitelli.	332	598	372	608	612	792	11
2010.	383	598	407	608	612	792	11
Biological	417	598	462	608	612	792	11
and	472	598	488	608	612	792	11
molecular	498	598	541	608	612	792	11
characterization	332	610	400	620	612	792	11
of	407	610	416	620	612	792	11
a	424	610	428	620	612	792	11
recombinant	436	610	490	620	612	792	11
isolate	497	610	525	620	612	792	11
of	532	610	541	620	612	792	11
Potato	332	623	360	633	612	792	11
virus	363	623	385	633	612	792	11
Y	388	623	394	633	612	792	11
associated	397	623	441	633	612	792	11
with	444	623	463	633	612	792	11
a	466	623	471	633	612	792	11
tomato	474	623	504	633	612	792	11
necrotic	506	623	541	633	612	792	11
disease	332	636	363	646	612	792	11
occurring	370	636	411	646	612	792	11
in	418	636	427	646	612	792	11
Italy.	434	636	456	646	612	792	11
Journal	464	636	495	646	612	792	11
of	503	636	512	646	612	792	11
Plant	519	636	541	646	612	792	11
Pathology	332	648	375	658	612	792	11
92:	378	648	392	658	612	792	11
131-138.	394	648	433	658	612	792	11
22.	317	664	331	674	612	792	11
Medina,	332	664	367	674	612	792	11
H.C.,	370	664	393	674	612	792	11
P.A.	396	664	415	674	612	792	11
Gutiérrez	418	664	459	674	612	792	11
y	461	664	467	674	612	792	11
M.	470	664	482	674	612	792	11
Marín.	485	664	514	674	612	792	11
2015.	517	664	541	674	612	792	11
Detección	332	677	375	686	612	792	11
del	385	677	398	686	612	792	11
Potato	408	677	436	686	612	792	11
virus	446	677	467	686	612	792	11
Y	477	677	483	686	612	792	11
(PVY)	493	677	521	686	612	792	11
en	531	677	541	686	612	792	11
tubérculos	332	689	376	699	612	792	11
de	383	689	394	699	612	792	11
papa	400	689	421	699	612	792	11
mediante	428	689	467	699	612	792	11
TAS-ELISA	474	689	529	699	612	792	11
y	536	689	541	699	612	792	11
qRT-PCR	332	702	375	712	612	792	11
en	381	702	392	712	612	792	11
Antioquia	398	702	441	712	612	792	11
(Colombia).	447	702	500	712	612	792	11
Bioagro	506	702	541	712	612	792	11
80	71	38	81	47	612	792	12
Volumen	71	50	118	61	612	792	12
28	121	50	133	61	612	792	12
(2016)	136	50	168	61	612	792	12
BIOAGRO	276	50	334	61	612	792	12
27:83-92.	85	74	127	83	612	792	12
23.	71	89	84	99	612	792	12
Morales,	85	89	123	99	612	792	12
F.,	127	89	138	99	612	792	12
P.	142	89	150	99	612	792	12
Tamayo,	154	89	192	99	612	792	12
M.	196	89	208	99	612	792	12
Castaño,	212	89	249	99	612	792	12
C.	253	89	263	99	612	792	12
Olaya,	266	89	295	99	612	792	12
A.	85	102	96	112	612	792	12
Martínez	99	102	138	112	612	792	12
y	142	102	147	112	612	792	12
A.	150	102	161	112	612	792	12
Velasco.	164	102	202	112	612	792	12
2009.	205	102	229	112	612	792	12
Enfermedades	233	102	295	112	612	792	12
virales	85	114	114	124	612	792	12
del	119	114	132	124	612	792	12
tomate	137	114	167	124	612	792	12
(Solanum	172	114	213	124	612	792	12
lycopersicum)	218	114	279	124	612	792	12
en	285	114	295	124	612	792	12
Colombia.	85	127	130	137	612	792	12
Fitopatotología	135	127	201	137	612	792	12
Colombiana	205	127	258	137	612	792	12
33:	262	127	276	137	612	792	12
23-	280	127	295	137	612	792	12
27.	85	140	99	150	612	792	12
24.	71	155	84	165	612	792	12
Morel,	85	155	114	165	612	792	12
C.,	122	155	135	165	612	792	12
P.	143	155	151	165	612	792	12
Gognalons,	159	155	209	165	612	792	12
L.	217	155	226	165	612	792	12
Guilbaud,	234	155	277	165	612	792	12
C.	285	155	295	165	612	792	12
Caranta,	85	168	121	178	612	792	12
K.	125	168	136	178	612	792	12
Gebre-Selassie,	139	168	207	178	612	792	12
G.	211	168	221	178	612	792	12
Marchoux	225	168	269	178	612	792	12
y	273	168	279	178	612	792	12
M.	282	168	295	178	612	792	12
Jacquemond.	85	181	142	191	612	792	12
2000.	148	181	172	191	612	792	12
Biological	179	181	224	191	612	792	12
and	230	181	245	191	612	792	12
molecular	252	181	295	191	612	792	12
characterisation	85	193	153	203	612	792	12
of	157	193	166	203	612	792	12
two	169	193	185	203	612	792	12
tomato	189	193	219	203	612	792	12
strains	222	193	250	203	612	792	12
of	254	193	263	203	612	792	12
Potato	266	193	295	203	612	792	12
virus	85	206	107	216	612	792	12
Y	114	206	120	216	612	792	12
(PVY).	128	206	160	216	612	792	12
Acta-Physiologiae-Plantarum	167	206	295	216	612	792	12
22:	85	219	99	229	612	792	12
336-343.	102	219	140	229	612	792	12
25.	71	234	84	244	612	792	12
Mumford,	85	234	129	244	612	792	12
R.,	138	234	151	244	612	792	12
K.	159	234	170	244	612	792	12
Walsh,	178	234	209	244	612	792	12
I.	217	234	224	244	612	792	12
Barker	232	234	262	244	612	792	12
y	270	234	276	244	612	792	12
N.	284	234	295	244	612	792	12
Boonham.	85	247	130	257	612	792	12
2000.	135	247	159	257	612	792	12
Detection	164	247	206	257	612	792	12
of	210	247	219	257	612	792	12
Potato	224	247	253	257	612	792	12
mop	258	247	276	257	612	792	12
top	281	247	295	257	612	792	12
virus	85	260	107	270	612	792	12
and	110	260	125	270	612	792	12
Tobacco	128	260	165	270	612	792	12
rattle	168	260	192	270	612	792	12
virus	195	260	216	270	612	792	12
using	219	260	243	270	612	792	12
a	246	260	250	270	612	792	12
multiplex	253	260	295	270	612	792	12
realtime	85	272	120	282	612	792	12
fluorescent	139	272	187	282	612	792	12
reverse-transcription	206	272	295	282	612	792	12
polymerase	85	285	135	295	612	792	12
chain	160	285	183	295	612	792	12
reaction	209	285	243	295	612	792	12
assay.	269	285	295	295	612	792	12
Phytopathology	85	298	154	307	612	792	12
90:	156	298	170	307	612	792	12
448-453.	173	298	211	307	612	792	12
26.	71	313	84	323	612	792	12
Nava,	85	313	111	323	612	792	12
A.,	114	313	128	323	612	792	12
G.	131	313	142	323	612	792	12
Trujillo,	145	313	181	323	612	792	12
D.	184	313	195	323	612	792	12
Chirinos	199	313	236	323	612	792	12
y	239	313	245	323	612	792	12
G.	249	313	259	323	612	792	12
Rivero.	263	313	295	323	612	792	12
1997.	85	326	109	336	612	792	12
Detección	113	326	157	336	612	792	12
de	161	326	171	336	612	792	12
virus	175	326	197	336	612	792	12
en	201	326	211	336	612	792	12
zonas	215	326	240	336	612	792	12
productoras	244	326	295	336	612	792	12
de	85	339	95	348	612	792	12
tomate	101	339	130	348	612	792	12
(Lycopersicon	136	339	197	348	612	792	12
esculentum	203	339	251	348	612	792	12
Mill)	257	339	279	348	612	792	12
en	284	339	295	348	612	792	12
Venezuela.	85	351	133	361	612	792	12
II.	136	351	146	361	612	792	12
Estados	149	351	182	361	612	792	12
andinos	185	351	219	361	612	792	12
(Mérida,	222	351	259	361	612	792	12
Táchira	262	351	295	361	612	792	12
y	85	364	91	374	612	792	12
Trujillo).	95	364	134	374	612	792	12
Revista	138	364	171	374	612	792	12
de	175	364	185	374	612	792	12
Facultad	189	364	227	374	612	792	12
de	231	364	241	374	612	792	12
Agronomía	245	364	295	374	612	792	12
14:	85	376	99	386	612	792	12
611-624.	102	376	140	386	612	792	12
27.	71	392	84	402	612	792	12
Ogawa,	85	392	118	402	612	792	12
T.,	124	392	136	402	612	792	12
Y.	141	392	152	402	612	792	12
Tomitaka,	157	392	201	402	612	792	12
A.	206	392	217	402	612	792	12
Nakagawa	222	392	268	402	612	792	12
y	273	392	279	402	612	792	12
K.	284	392	295	402	612	792	12
Ohshimab.	85	405	132	415	612	792	12
2008.	143	405	167	415	612	792	12
Genetic	178	405	211	415	612	792	12
structure	222	405	260	415	612	792	12
of	270	405	279	415	612	792	12
a	290	405	295	415	612	792	12
population	85	417	131	427	612	792	12
of	137	417	146	427	612	792	12
Potato	151	417	180	427	612	792	12
virus	186	417	207	427	612	792	12
Y	213	417	219	427	612	792	12
inducing	224	417	262	427	612	792	12
potato	268	417	295	427	612	792	12
tuber	85	430	107	440	612	792	12
necrotic	117	430	152	440	612	792	12
ringspot	162	430	197	440	612	792	12
disease	207	430	239	440	612	792	12
in	249	430	257	440	612	792	12
Japan;	267	430	295	440	612	792	12
comparison	85	443	136	453	612	792	12
with	139	443	158	453	612	792	12
North	161	443	186	453	612	792	12
American	189	443	232	453	612	792	12
and	235	443	250	453	612	792	12
European	253	443	295	453	612	792	12
populations.	85	455	138	465	612	792	12
Virus	141	455	165	465	612	792	12
Research	167	455	207	465	612	792	12
131:	209	455	229	465	612	792	12
199-212.	231	455	270	465	612	792	12
28.	71	471	84	481	612	792	12
Revers,	85	471	118	481	612	792	12
F.	121	471	130	481	612	792	12
y	133	471	138	481	612	792	12
J.	142	471	149	481	612	792	12
García.	152	471	183	481	612	792	12
2015.	186	471	211	481	612	792	12
Molecular	214	471	258	481	612	792	12
biology	262	471	295	481	612	792	12
of	85	484	94	494	612	792	12
potyviruses.	97	484	150	494	612	792	12
Advances	153	484	196	494	612	792	12
in	199	484	207	494	612	792	12
Virus	211	484	235	494	612	792	12
Research	238	484	278	494	612	792	12
92:	281	484	295	494	612	792	12
101-199.	85	496	124	506	612	792	12
29.	71	512	84	522	612	792	12
Rajamäki,	85	512	129	522	612	792	12
M.,	134	512	149	522	612	792	12
J.	154	512	161	522	612	792	12
Streng	166	512	194	522	612	792	12
y	199	512	204	522	612	792	12
J.	209	512	216	522	612	792	12
Valkonen.	221	512	266	522	612	792	12
2014.	271	512	295	522	612	792	12
Silencing	85	525	126	534	612	792	12
suppressor	128	525	175	534	612	792	12
protein	177	525	208	534	612	792	12
VPG	210	525	232	534	612	792	12
of	235	525	244	534	612	792	12
a	247	525	251	534	612	792	12
potyvirus	254	525	295	534	612	792	12
interacts	85	537	122	547	612	792	12
with	125	537	144	547	612	792	12
the	148	537	161	547	612	792	12
plant	164	537	186	547	612	792	12
silencing-related	189	537	261	547	612	792	12
protein	264	537	295	547	612	792	12
SGS3.	85	550	113	560	612	792	12
Molecular	116	550	160	560	612	792	12
Plant	163	550	185	560	612	792	12
Microbe	188	550	225	560	612	792	12
Interactions	227	550	278	560	612	792	12
27:	281	550	295	560	612	792	12
1199-1210.	85	563	135	572	612	792	12
30.	71	578	84	588	612	792	12
Rohozková,	85	578	137	588	612	792	12
J.	147	578	154	588	612	792	12
y	164	578	169	588	612	792	12
M.	179	578	191	588	612	792	12
Navrátil.	201	578	239	588	612	792	12
2011.	249	578	273	588	612	792	12
P1	283	578	295	588	612	792	12
peptidase-a	85	591	134	601	612	792	12
mysterious	146	591	193	601	612	792	12
protein	204	591	235	601	612	792	12
of	246	591	255	601	612	792	12
family	267	591	295	601	612	792	12
Potyviridae.	85	603	138	613	612	792	12
Journal	144	603	176	613	612	792	12
of	182	603	191	613	612	792	12
Biosciences	197	603	249	613	612	792	12
36:	255	603	269	613	612	792	12
189-	275	603	295	613	612	792	12
200.	85	616	104	626	612	792	12
31.	71	632	84	642	612	792	12
Schena,	85	632	119	642	612	792	12
L.,	122	632	134	642	612	792	12
F.	137	632	146	642	612	792	12
Nigro,	149	632	177	642	612	792	12
A.	180	632	191	642	612	792	12
Ippolito	194	632	228	642	612	792	12
y	231	632	237	642	612	792	12
D.	240	632	251	642	612	792	12
Gallitelli.	254	632	295	642	612	792	12
2004.	85	644	109	654	612	792	12
Real-time	119	644	161	654	612	792	12
quantitative	170	644	221	654	612	792	12
PCR:	230	644	254	654	612	792	12
a	263	644	268	654	612	792	12
new	277	644	295	654	612	792	12
technology	85	657	133	667	612	792	12
to	136	657	145	667	612	792	12
detect	148	657	174	667	612	792	12
and	177	657	193	667	612	792	12
study	196	657	220	667	612	792	12
phytopathogenic	223	657	295	667	612	792	12
and	85	670	101	680	612	792	12
antagonistic	108	670	160	680	612	792	12
fungi.	166	670	192	680	612	792	12
European	199	670	240	680	612	792	12
Journal	247	670	279	680	612	792	12
of	286	670	295	680	612	792	12
Plant	85	682	107	692	612	792	12
Pathology	110	682	154	692	612	792	12
110:	156	682	176	692	612	792	12
893-908.	178	682	217	692	612	792	12
Nº	520	50	533	61	612	792	12
2	536	50	542	61	612	792	12
32.	317	74	331	83	612	792	12
Schubert,	332	74	373	83	612	792	12
J.,	379	74	389	83	612	792	12
V.	396	74	406	83	612	792	12
Fomitcheva	413	74	464	83	612	792	12
y	471	74	476	83	612	792	12
J.	483	74	490	83	612	792	12
Sztangret-	497	74	541	83	612	792	12
Wisniewska.	332	86	387	96	612	792	12
2007.	395	86	419	96	612	792	12
Diferentiation	427	86	488	96	612	792	12
of	495	86	505	96	612	792	12
Potato	512	86	541	96	612	792	12
virus	332	99	353	109	612	792	12
Y	356	99	362	109	612	792	12
strains	365	99	393	109	612	792	12
using	396	99	419	109	612	792	12
improved	422	99	463	109	612	792	12
sets	466	99	482	109	612	792	12
of	485	99	494	109	612	792	12
diagnostic	497	99	541	109	612	792	12
PCR	332	111	352	121	612	792	12
primers.	357	111	393	121	612	792	12
Journal	398	111	430	121	612	792	12
of	435	111	444	121	612	792	12
Virological	449	111	498	121	612	792	12
Methods	503	111	541	121	612	792	12
140:66-74.	332	124	379	134	612	792	12
33.	317	140	331	150	612	792	12
Shukla,	332	140	364	150	612	792	12
D.,	370	140	383	150	612	792	12
C.	389	140	399	150	612	792	12
Ward	404	140	428	150	612	792	12
y	434	140	439	150	612	792	12
A.	445	140	456	150	612	792	12
Brunt.	461	140	489	150	612	792	12
1994.	494	140	519	150	612	792	12
The	524	140	541	150	612	792	12
Potyviridae.	332	152	384	162	612	792	12
CAB	391	152	414	162	612	792	12
International.	421	152	479	162	612	792	12
Wallingford,	486	152	541	162	612	792	12
Reino	332	165	357	175	612	792	12
Unido.	360	165	390	175	612	792	12
34.	317	181	331	191	612	792	12
Singh,	332	181	359	191	612	792	12
R.,	364	181	376	191	612	792	12
J.	380	181	387	191	612	792	12
Valkonen,	391	181	436	191	612	792	12
S.	440	181	449	191	612	792	12
Gray,	453	181	477	191	612	792	12
N.	482	181	492	191	612	792	12
Boonham,	496	181	541	191	612	792	12
R.	332	193	342	203	612	792	12
Jones,	346	193	372	203	612	792	12
C.	377	193	387	203	612	792	12
Kerlan	391	193	420	203	612	792	12
y	424	193	430	203	612	792	12
J.	434	193	441	203	612	792	12
Schubert.	445	193	486	203	612	792	12
2008.	490	193	515	203	612	792	12
Brief	519	193	541	203	612	792	12
review:	332	206	364	216	612	792	12
The	369	206	386	216	612	792	12
naming	391	206	423	216	612	792	12
of	428	206	437	216	612	792	12
Potato	442	206	471	216	612	792	12
virus	475	206	497	216	612	792	12
Y	502	206	508	216	612	792	12
strains	513	206	541	216	612	792	12
infecting	332	219	370	229	612	792	12
potato.	372	219	402	229	612	792	12
Archives	404	219	444	229	612	792	12
of	446	219	455	229	612	792	12
Virology	458	219	497	229	612	792	12
153:1-13.	499	219	541	229	612	792	12
35.	317	234	331	244	612	792	12
Singh,	332	234	359	244	612	792	12
M.,	365	234	380	244	612	792	12
R.	385	234	395	244	612	792	12
Singh,	400	234	428	244	612	792	12
M.	434	234	446	244	612	792	12
Fageria,	451	234	486	244	612	792	12
X.	492	234	502	244	612	792	12
Nie,	508	234	526	244	612	792	12
R.	531	234	541	244	612	792	12
Coffin	332	247	360	257	612	792	12
y	364	247	369	257	612	792	12
G.	374	247	384	257	612	792	12
Hawkins.	388	247	429	257	612	792	12
2013.	434	247	458	257	612	792	12
Optimization	462	247	519	257	612	792	12
of	523	247	532	257	612	792	12
a	536	247	541	257	612	792	12
Real-Time	332	260	378	269	612	792	12
RT-PCR	383	260	421	269	612	792	12
assay	426	260	450	269	612	792	12
and	455	260	470	269	612	792	12
its	475	260	486	269	612	792	12
comparison	491	260	541	269	612	792	12
with	332	272	351	282	612	792	12
ELISA,	358	272	391	282	612	792	12
conventional	398	272	454	282	612	792	12
RT-PCR	460	272	499	282	612	792	12
and	505	272	521	282	612	792	12
the	528	272	541	282	612	792	12
grow-out	332	285	371	295	612	792	12
test	374	285	389	295	612	792	12
for	392	285	405	295	612	792	12
large	408	285	429	295	612	792	12
scale	432	285	454	295	612	792	12
diagnosis	457	285	497	295	612	792	12
of	500	285	509	295	612	792	12
Potato	512	285	541	295	612	792	12
virus	332	298	353	307	612	792	12
Y	360	298	366	307	612	792	12
in	372	298	381	307	612	792	12
dormant	387	298	423	307	612	792	12
potato	430	298	457	307	612	792	12
tubers.	463	298	492	307	612	792	12
American	499	298	541	307	612	792	12
Journal	332	310	363	320	612	792	12
of	366	310	375	320	612	792	12
Potato	378	310	405	320	612	792	12
Research	408	310	447	320	612	792	12
90:43-50.	450	310	492	320	612	792	12
36.	317	326	331	336	612	792	12
Soler,	332	326	357	336	612	792	12
S.,	360	326	372	336	612	792	12
J.	375	326	382	336	612	792	12
Prohens,	385	326	422	336	612	792	12
C.	425	326	435	336	612	792	12
López,	439	326	468	336	612	792	12
J.	471	326	478	336	612	792	12
Aramburu,	482	326	529	336	612	792	12
L.	532	326	541	336	612	792	12
Galipienso	332	339	378	348	612	792	12
y	383	339	388	348	612	792	12
F.	393	339	402	348	612	792	12
Nuez.	406	339	432	348	612	792	12
2010.	436	339	461	348	612	792	12
Viruses	465	339	498	348	612	792	12
infecting	503	339	541	348	612	792	12
tomato	332	351	362	361	612	792	12
in	375	351	383	361	612	792	12
Valencia,	396	351	437	361	612	792	12
Spain:	451	351	478	361	612	792	12
occurrence,	491	351	541	361	612	792	12
distribution	332	364	381	374	612	792	12
and	384	364	400	374	612	792	12
effect	403	364	428	374	612	792	12
of	431	364	440	374	612	792	12
seed	443	364	462	374	612	792	12
origin.	466	364	494	374	612	792	12
Journal	497	364	529	374	612	792	12
of	532	364	541	374	612	792	12
Phytopathology	332	376	400	386	612	792	12
158:	403	376	422	386	612	792	12
797-805.	424	376	463	386	612	792	12
37.	317	392	331	402	612	792	12
Tamura,	332	392	368	402	612	792	12
K.,	371	392	384	402	612	792	12
G.	387	392	398	402	612	792	12
Stecher,	401	392	436	402	612	792	12
D.	439	392	449	402	612	792	12
Peterson,	452	392	492	402	612	792	12
A.	495	392	505	402	612	792	12
Filipski	508	392	541	402	612	792	12
y	332	405	337	415	612	792	12
S.	345	405	354	415	612	792	12
Kumar	362	405	392	415	612	792	12
S.	400	405	408	415	612	792	12
2013.	416	405	441	415	612	792	12
MEGA6:	449	405	489	415	612	792	12
Molecular	497	405	541	415	612	792	12
evolutionary	332	417	386	427	612	792	12
genetics	399	417	434	427	612	792	12
analysis.	447	417	484	427	612	792	12
Molecular	497	417	541	427	612	792	12
Biology	332	430	366	440	612	792	12
and	369	430	385	440	612	792	12
Evolution	387	430	430	440	612	792	12
30:	432	430	446	440	612	792	12
2725-2729.	449	430	498	440	612	792	12
38.	317	446	331	456	612	792	12
Thomas,	332	446	369	456	612	792	12
J.	373	446	380	456	612	792	12
y	383	446	389	456	612	792	12
D.	393	446	403	456	612	792	12
McGrath.	407	446	448	456	612	792	12
1988.	452	446	476	456	612	792	12
Inheritance	480	446	529	456	612	792	12
of	532	446	541	456	612	792	12
resistance	332	458	374	468	612	792	12
to	384	458	393	468	612	792	12
Potato	403	458	432	468	612	792	12
virus	442	458	463	468	612	792	12
Y	473	458	480	468	612	792	12
in	490	458	498	468	612	792	12
tomato.	508	458	541	468	612	792	12
Australian	332	471	376	481	612	792	12
Journal	380	471	412	481	612	792	12
of	415	471	424	481	612	792	12
Agricultural	428	471	481	481	612	792	12
Research	484	471	524	481	612	792	12
39:	527	471	541	481	612	792	12
475-479.	332	484	370	494	612	792	12
39.	317	499	331	509	612	792	12
Turpen,	332	499	366	509	612	792	12
T.	368	499	378	509	612	792	12
1989.	380	499	405	509	612	792	12
Molecular	410	499	455	509	612	792	12
cloning	458	499	490	509	612	792	12
of	493	499	502	509	612	792	12
a	505	499	510	509	612	792	12
Potato	512	499	541	509	612	792	12
virus	332	512	353	522	612	792	12
Y	356	512	362	522	612	792	12
genome:	366	512	403	522	612	792	12
nucleotide	406	512	451	522	612	792	12
sequence	454	512	494	522	612	792	12
homology	497	512	541	522	612	792	12
in	332	525	340	534	612	792	12
non-coding	343	525	392	534	612	792	12
regions	395	525	427	534	612	792	12
of	430	525	439	534	612	792	12
potyviruses.	442	525	494	534	612	792	12
Journal	497	525	529	534	612	792	12
of	532	525	541	534	612	792	12
General	332	537	366	547	612	792	12
Virology	368	537	407	547	612	792	12
70:	410	537	424	547	612	792	12
1951-1960.	426	537	476	547	612	792	12
40.	317	553	331	563	612	792	12
Villamil-Garzón,	332	553	405	563	612	792	12
A.,	409	553	422	563	612	792	12
W.	425	553	438	563	612	792	12
Cuellar	442	553	473	563	612	792	12
y	477	553	482	563	612	792	12
M.	485	553	498	563	612	792	12
Guzmán-	501	553	541	563	612	792	12
Barney.	332	566	365	575	612	792	12
2014.	369	566	394	575	612	792	12
Natural	398	566	430	575	612	792	12
co-infection	434	566	486	575	612	792	12
of	490	566	499	575	612	792	12
Solanum	503	566	541	575	612	792	12
tuberosum	332	578	377	588	612	792	12
crops	380	578	403	588	612	792	12
by	406	578	417	588	612	792	12
the	420	578	433	588	612	792	12
Potato	436	578	465	588	612	792	12
yellow	468	578	496	588	612	792	12
vein	499	578	517	588	612	792	12
virus	520	578	541	588	612	792	12
and	332	591	347	601	612	792	12
potyvirus	360	591	401	601	612	792	12
in	413	591	421	601	612	792	12
Colombia.	434	591	479	601	612	792	12
Agronomía	492	591	541	601	612	792	12
Colombiana	332	603	384	613	612	792	12
32:	387	603	401	613	612	792	12
213-223.	403	603	442	613	612	792	12
Wetzel,	317	619	351	629	612	792	12
T.,	359	619	371	629	612	792	12
T.	379	619	389	629	612	792	12
Candresse,	397	619	444	629	612	792	12
G.	453	619	463	629	612	792	12
Macquaire,	472	619	520	629	612	792	12
M.	529	619	541	629	612	792	12
Ravelonandro	332	632	392	642	612	792	12
y	400	632	405	642	612	792	12
J.	413	632	420	642	612	792	12
Dunez.	428	632	458	642	612	792	12
1992.	466	632	490	642	612	792	12
A	498	632	506	642	612	792	12
highly	514	632	541	642	612	792	12
sensitive	332	644	369	654	612	792	12
immunocapture	380	644	447	654	612	792	12
polymerase	458	644	507	654	612	792	12
chain	518	644	541	654	612	792	12
reaction	332	657	366	667	612	792	12
method	376	657	409	667	612	792	12
for	419	657	432	667	612	792	12
plum	442	657	464	667	612	792	12
pox	474	657	490	667	612	792	12
potyvirus	500	657	541	667	612	792	12
detection.	332	670	374	680	612	792	12
Journal	379	670	411	680	612	792	12
of	416	670	425	680	612	792	12
Virological	430	670	479	680	612	792	12
Methods	484	670	522	680	612	792	12
39:	527	670	541	680	612	792	12
27-37.	332	682	359	692	612	792	12
