Trump đã bị bẽ mặt
trước Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc
trong một phiên bỏ phiếu về Iran.
Chuyện gì đã xảy ra?
Và tiếp theo sẽ là gì?
Chào mừng trở lại với Hoa Kỳ Chưa Tiết Lộ
hay nên nói là Bẽ Mặt Chưa Tiết Lộ
vì đó chính là Hoa Kỳ!
Bị bẽ mặt!
Liên Hợp Quốc có lệnh 
cấm vũ khí lên Iran từ năm 2007.
Lệnh này vốn dĩ để ngăn Iran 
mua bán vũ khí với các nước khác
và sẽ hết hiệu lực vào tháng 10 năm nay.
Tuần trước Mỹ đã cố khiến Hội đồng Bảo an 
Liên Hợp Quốc kéo dài lệnh cấm vũ khí trên vô thời hạn.
Và Liên Hợp Quốc đã không làm.
Tờ New York Times gọi đó là 
"một thất bại đáng xấu hổ".
Washington Post cũng vậy.
The Guardian thì 
cho rằng vừa đáng xấu hổ
vừa bẽ bàng.
AP nói rằng Liên Hợp Quốc 
không chỉ đánh bại Mỹ toàn diện
mà còn đánh bại Mỹ một cách triệt để.
"Đến cả những đồng minh
thân cận nhất của Mỹ
cũng từ chối nhượng bộ trước áp lực
của chính quyền Trump
để cứng rắn hơn với Iran."
Ban biên tập tờ Washington Post
thậm chí nói rằng chính quyền Trump 
đã nhận phải một thất bại
bẽ bàng và tâm phục.
Tôi đoán mặt Trump đỏ hết cả lên rồi.
Đùa chút thôi.
Đây có giống người đàn ông
biết xấu hổ
về bất cứ chuyện gì không?
Vậy chuyện gì đã xảy ra ở phiên bỏ phiếu 
của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc?
Trong số 15 thành viên Hội đồng Bảo an,
11 bỏ phiếu trắng.
Trong số 4 thành viên còn lại,
Nga và Trung Quốc
bổ phiếu phản đối 
gia hạn lệnh cấm vũ khí với Iran.
Có lẽ là để họ có thể 
bán vũ khí cho nước này.
Cũng không có gì bất ngờ vì cả hai quốc gia trên 
đều đã tập trận quân sự chung với Iran.
Trung Quốc và Iran còn chuẩn bị khởi động 
quan hệ đối tác thương mại quân sự nữa là.
Tóm lại Trung-Nga đã 
bổ phiếu chống lệnh gia hạn.
Và nước duy nhất bỏ phiếu đồng thuận 
gia hạn lệnh cấm vũ khí cùng Mỹ
là một trong những đồng minh 
thân thiết nhất của ta
nước...Cộng hòa Dominica.
Ồ được, đồng ý.
Và thế là yêu cầu gia hạn lệnh cấm vũ khí
đã thất bại
vì nó cần 9 nước bỏ phiếu thuận 
thì mới được thông qua.
Khiến "Hoa Kỳ bị cô lập một cách bẽ bàng".
Bên cạnh Cộng hòa Dominica,
một số nước khác 
không nằm trong Hội đồng Bảo an
cũng ủng hộ lệnh cấm vũ khí.
Trong đó có Israel,
cùng 6 nước thành viên 
Hội đồng Hợp tác Vùng vịnh
Ả Rập Xê Út
Kuwait
Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất
Qatar
Bahrain
và Oman.
Cũng không phải bất ngờ lớn nếu xét 
tình hình địa chính trị ở Trung Đông.
Nhân tiện,
bạn có lẽ đã nghe đến thỏa thuận 
hòa bình lịch sử mới đây
giữa Các tiểu Vương quốc 
Ả rập Thống nhất và Israel
mà ngay cả những người chống Trump cũng phải thừa 
nhận là thành công về ngoại giao của chính quyền Trump.
Thỏa thuận hòa bình trên 
liên quan chặt chẽ với Iran
nước đang cố bành trướng 
ảnh hưởng ở Trung Đông.
Và—nói giảm nói tránh một chút—
là căm ghét Israel.
Israel và Các tiểu Vương quốc 
Ả rập Thống nhất - UAE
đã có quan hệ không 
chính thức nhiều năm nay.
Nhưng tình trạng quan hệ 
chính thức giữa hai nước lúc này
sẽ trải đường cho các nước 
vùng vịnh khác công nhận Israel.
Như tôi đã nói, 
Iran ghét thỏa thuận hòa bình này.
Nhưng họ không thể làm được gì
vì phần lớn mậu dịch của họ đi qua Dubai
thuộc lãnh thổ UAE.
"Giới phân tích cho rằng Tehran không thể chịu nổi 
nếu mất nốt tuyến đường mậu dịch qua Dubai
đặc biệt khi các lệnh 
cấm vận nặng nề của Mỹ
đã làm giảm sâu sản lượng 
xuất khẩu dầu mỏ của nước này
và khiến giao thương quốc tế 
trở nên cực kỳ phức tạp."
Thỏa thuận hòa bình này 
là đòn giáng mạnh vào Iran
và đó mới chỉ là một phần trong 
kế hoạch tăng cường áp lực
lên Iran của chính quyền Trump
cùng với nghị quyết cấm 
vũ khí kia ở Liên Hợp Quốc.
Chi tiết thú vị đây,
Iran có nhiều tên lửa đạn đạo
hơn tất cả các nước ở Trung Đông.
Bao gồm cả những tên lửa có viết dòng chữ
"Israel phải bị xóa sổ khỏi trái đất".
Bộ Ngoại giao Mỹ xem Iran là nhà nước 
tài trợ khủng bố kinh khủng nhất thế giới.
Tại một cuộc họp báo ở Vienna,
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã nói
"Chúng tôi không thể cho phép 
nhà nước tài trợ khủng bố lớn nhất thế giới
mua và bán vũ khí.
Vì thế thì điên quá."
Nghe này,
2020 mà, 
cái gì cũng điên cả.
Và trong một phát biểu 
sau phiên bỏ phiếu,
Pompeo nói rằng 
Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc
đã thất bại trong việc 
duy trì nhiệm vụ cơ bản
là gìn giữ hòa bình và an ninh quốc tế.
Còn chưa kể lệnh cấm vũ khí 
hiện tại đã vô cùng hiệu quả
trong việc ngăn Iran sử dụng 
rất rất nhiều tên lửa đạn đạo.
"Các cơ quan tình báo phương Tây 
cùng các quan chức Liên Hợp Quốc
đã xác định những quả tên lửa sử dụng trong 
vụ tấn công mỏ dầu của Ả Rập Xê Út năm ngoái
được sản xuất tại Iran,
cũng như các vũ khí 
đã bị hải quân Mỹ chặn lại
khi đang trên đường đến nước 
đồng minh Houthi của Iran ở Yemen."
Ban đầu,
Mỹ thực ra đã đệ trình một nghị quyết 
dài hơi và khắc nghiệt hơn nhiều
tới Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc,
sẽ bao gồm những yêu cầu như 
lục soát tàu của Iran và tịch thu vũ khí.
Nhưng Trung - Nga
nói rằng họ sẽ phủ quyết nghị quyết đó.
Tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc,
có 5 thành vên thường trực
là Mỹ, Anh, Pháp
Nga và Trung Quốc.
Bất kỳ thành viên thường trực nào 
cũng có quyền phủ quyết.
Thế là Mỹ đề xuất 
một nghị quyết nhẹ nhàng hơn.
"Thứ bị loại ra là 
những chỉ trích thẳng tay Iran
và lời kêu gọi thành lập 
một ủy ban cấm vận
để giám sát tính tuân thủ của Iran."
Hoa Kỳ vẫn biết rằng Trung - Nga 
sẽ phủ quyết nghị quyết này.
Nhưng theo đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, 
Kelly Craft
"hiện giờ chiến lược của Mỹ là tác động 
đến các thành viên khác của hội đồng bảo an
để đẩy Trung - Nga vào góc tường
rồi rọi đèn vào họ."
Khi phiên bỏ phiếu diễn ra—
tất nhiên là bỏ phiếu 
kỹ thuật số vì virus Corona—
để được thông qua 
nghị quyết cần 9 phiếu thuận.
Chỉ Mỹ và Cộng hòa Dominica bỏ phiếu thuận 
trong khi Trung - Nga bỏ phiếu chống.
11 nước còn lại bỏ phiếu trắng,
bao gồm 5 nước trong liên minh châu Âu.
Tại sao họ lại bỏ phiếu trắng?
"Trong lời giải thích quyết định 
bỏ phiểu trắng hôm thứ Sáu,
các đồng minh châu Âu của Mỹ 
quả quyết rằng họ cũng lo lắng việc Iran
được tiếp cận thoải mái 
với các vũ khí nguy hiểm...
Nhưng họ nói đề xuất gia hạn 
lệnh cấm vô thời hạn của Mỹ
sẽ không bao giờ được 
Hội đồng Bảo an thông qua
vì áp lực phủ quyết từ Nga và Trung Quốc."
Nếu nó sẽ không bao giờ được 
thông qua vì Nga và Trung Quốc,
thì sao phải còn mất công bỏ phiếu làm gì?
Làm thế có khi còn hiệu quả hơn
vì lúc ấy Nga và Trung Quốc
không cần phải phủ quyết gì nữa cả.
Vì chỉ cần đe dọa phủ quyết thôi 
cũng đạt được hiệu quả tương tự rồi.
Y như khi mấy đứa trẻ 
đang làm mình làm mẩy,
chúng chỉ cần hét ỏm tỏi lên 
là sẽ được tự tung tự tác,
như bán vũ khí cho Iran chẳng hạn.
Ngoại giao trì trệ kiểu 
Liên Hợp Quốc là đây chứ đâu!
Nhưng quyết định bỏ phiếu trắng của 
các nước châu Âu không chỉ vì Trung Quốc và Nga
có khả năng phủ quyết nghị quyết này.
Mà còn vì thỏa thuận 
hạt nhân Iran năm 2015,
cái mà chính quyền Trump 
đã rút khỏi vào năm 2018.
Nếu bạn cần xem lại,
nhớ xem tập chúng tôi làm về chủ đề đó.
Kể từ khi Mỹ rút lui,
châu Âu đã nỗ lực cứu vãn thỏa thuận Iran.
Là thế này,
Liên Hợp Quốc đồng ý chấm dứt cấm vận vũ khí Iran 
như đã thống nhất trong thỏa thuận hạt nhân kia.
Và nếu các nước châu Âu 
muốn cứu thỏa thuận hạt nhân Iran,
thì họ sẽ buộc phải ủng hộ 
chấm dứt cấm vận vũ khí.
Nhưng sẽ thật mất mặt nếu họ 
đi bỏ phiếu cùng phe với Nga-Trung.
Nên là họ bỏ phiếu trắng.
Nếu có nhiều trở lực phản đối gia hạn lệnh cấm đến thế, 
sao Mỹ vẫn chày cối theo đuổi làm gì?
Một số người cho rằng Mỹ chưa bao giờ hy vọng 
yêu cầu gia hạn lệnh cấm vũ khí được thông qua.
Theo Richard Gohan
giám đốc của Liên Hợp Quốc tại 
Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế,
"mục tiêu của Mỹ tuần này rõ ràng là đưa 
lên bàn một nghị quyết chắc chắn sẽ thất bại."
Sao lại vậy?
Vì một thứ gọi là...
Cái Búng Tay Phản Đòn.
Không trúng lắm
nhưng rất gần
vì thứ này có thể làm 
Liên Hợp Quốc nổ tung...
theo nghĩa bóng.
Thỏa thuận hạt nhân Iran 
có một cơ chế "khôi phục"
cho phép một quốc gia riêng lẻ được tái 
áp đặt các lệnh cấm vận đã hết hạn lên Iran
bao gồm cả lệnh cấm vận vũ khí.
Mặc dù Mỹ đã rút khỏi thỏa thuận này,
chính quyền Trump lập luận rằng 
họ vẫn có thể thực hiện "khôi phục".
Ngoại trưởng Iran không đồng ý.
"Yêu cầu "khôi phục" 
của Mỹ là bất hợp pháp
là không thể chấp nhận được 
và tự bản thân Mỹ cũng biết điều đó.
Đừng nghĩ rằng những 
kháng nghị ầm ĩ của họ
đồng nghĩa họ có quyền làm thế.
Mỹ biết rằng họ không thể 
yêu cầu "khôi phục"."
Tôi không biết liệu Mỹ 
có cảm thấy thế không.
"Lệnh khôi phục" sẽ tái áp đặt tất cả 
các lệnh cấm đã được gỡ bỏ khỏi Iran
khi thỏa thuận hạt nhân Iran 
có hiệu lực vào năm 2015.
Trong đó có thể bao gồm lệnh cấm 
không chỉ các thương vụ mua bán vũ khí
mà còn cả bán dầu 
và các thỏa thuận ngân hàng.
"Trên lý thuyết,
tất cả các nước thành viên Liên Hợp Quốc 
đều phải tuân thủ các lệnh cấm vận này."
Đây sẽ là thảm họa với Iran
nước vốn đã đang phải 
vật lộn với kinh tế suy thoái
và các cuộc biểu tình lớn 
thi thoảng diễn ra.
Nhưng đây cũng là một thông điệp rõ rành rành 
mà Mỹ gửi đến Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Rằng Mỹ là ông chủ.
Mỹ có thể áp đặt bất cứ lệnh 
cấm vận nào mà họ muốn lên Iran.
Phần còn lại của 
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc
có thể bất đồng nhưng cuối cùng
các nước một là phải theo Mỹ
hai là theo Nga, Trung và Iran.
Hoặc có lẽ là không
như cách họ bỏ phiếu trắng 
trong phiên bỏ phiếu cấm vận vũ khí kia.
"Nếu Mỹ tiếp tục với kế hoạch "Khôi phục",
thì sẽ dẫn đến tình huống không đồng thuận nào được 
thông qua về lệnh cấm vận vũ khí của Liên Hợp Quốc
khi mà Mỹ tuyên bố 
rằng chúng vẫn còn hiệu lực
trong khi hầu hết các nước 
còn lại khăng khăng là không."
Tuyệt!
Cuối cùng đó sẽ là một tình thế tiến thoái 
lưỡng nan không thể đưa ra quyết định.
Tất nhiên đó còn phụ thuộc vào kết quả 
cuộc bầu cử tổng thống Mỹ tháng 11.
Vì một chính quyền 
tổng thống của Joe Biden
có thể có quan điểm rất khác về Iran
nhiều khả năng sẽ giống cách 
tiếp cận của chính quyền Obama.
Thái độ hiện tại của Đảng Dân chủ là 
ủng hộ quay lại thỏa thuận hạt nhân Iran.
Đó có thể là lý do Trung tâm 
Phản gián và An ninh Quốc gia
nói rằng Iran không muốn Trump thắng cử.
Thì họ khá rõ Trump 
đối xử họ ra sao còn gì.
Nhưng không lo,
Nga nói sẽ chủ trì một hội nghị khẩn 
để giải quyết mọi chuyện.
Vậy các bạn nghĩ sao về quyết định không gia hạn 
lệnh cấm vận vũ khí Iran của Liên Hợp Quốc?
Và khả năng Mỹ đi ngược lại quyết định 
của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc?
Cho tôi biết ở phần bình luận bên dưới.
Và như thường lệ,
chương trình này chỉ có thể tồn tại 
nhờ ủng hộ từ các khán giả như bạn.
Chỉ 1 đôla cho mỗi tập cũng có ích.
Hãy truy cập patreon.com/americauncovered 
để tìm hiểu thêm.
Một lần nữa tôi là Chris Chappell,
Cảm ơn đã theo dõi Hoa Kỳ Chưa Tiết Lộ.
