
Turkish: 
Tesla: otomativ endüstrsinin en büyük isimlerinden birisi.
Arabalarının pürüzsün tasarımından, yenilenebilir gelecek vââtlerine kadar,
Tesla dünyada fırtına gibi esmeye başladı.
Bu gün Tesla denilince, tek bir adam akla geliyor:
Elon Musk.
Tony Stark'ın gerçek hayattaki karşılığı olarak görülüyor.
Adını, Mars'a insan gönderip orada kolonileşme planlarından duymuş olabilirsiniz,
veya New York ile Washington arasına hyperloop inşa etmeyi planlayan Boring Şirketin'den.
Ama Elon Must ve Tesla isimleri
neredeyse herkes için eş anlamlı.
Fakat bugünki hikaye,
Elon hakkında değil.
Bu hikaye, şirketin asıl itici gücü olmasına rağmen

English: 
Tesla: one of the biggest names in the automotive
industry.
From the slick designs of their cars to their
promise of a renewable future, Tesla has truly
taken the world by storm.
Today, the mere mention of Tesla instantly
evokes the image of one man: Elon Musk, the
closest real-life equivalent to Tony Stark.
You may have heard of him from his plans to
take humans to Mars to colonize the planet,
or from his Boring Company, which plans to
build a hyperloop between New York and Washington
DC.
But for almost everyone, Elon Musk is synonymous
with Tesla.
Today’s story, however, isn’t about Elon.
Instead it’s about a man you’ve probably
never heard of before, despite the fact that

English: 
he was the true driving force behind the company.
His name?
Martin Eberhard.
Despite what the mainstream media would have
you believe, it was Martin who originally
founded Tesla, and today’s episode is dedicated
to his story.
The year is 1997.
Martin had spent a decade working as an electrical
engineer when he met his future business partner
Marc Tarpenning.
Several sessions of “Magic: The Gathering”
later and the pair were already planning their
first business venture: an ebook reader.
In just three short years, NuvoMedia, the
company they created, had sold 20,000 e-readers,
and they sold off their stake in it for a
comfortable $187 million.

Turkish: 
adını muhtemelen hiç duymadığınız bir adam hakkında.
Onun adı,
Martin Eberhard.
Ana akım medyanın sizi inandırdıklarının aksine,
Tesla'yı asıl kuran Martin'di.
Bu bölüm onun hikayesini anlatmaktadır.
Sene 1997.
Martin 10 yıl  elektrik mühendisi olarak çalıştıktan sonra
ileride iş ortağı olacağı Marc Tarpenning ile tanıştı.
Bir kaç "Sihir: Birleştirme" seansından sonra ikili,
ilk iş girişimlerini planlamıştı:
ekitap okuyucu.
Üç yıl içinde NuvoMedia şirketini kurdular ve
20,000  ekitap okuyucu sattılar
Şirketi hisseleriyle birlikte
187 milyon dolara elden çıkarttılar.

Turkish: 
Önlerinde parlak bir gelecek olan iki girişimci,
elektrikli spor arabalara odaklanmaya karar verdiler.
Ama nasıl olurda insan, ekitap okuyucusundan
elektrikli arabaya sıçrama yapar?
Tek kelimeyle: boşanma.
Martin 2000 yılında boşandı ve
40 yaşında orta yaş krizine giren
bir zengine yakışır şekilde, spor araba almak istedi.
Ama sokakların altını üstüne getiren,
çağdışı kalmış, benzin sömüren,
şeylere bulaşmak istemiyordu.
Bu muamma onu düşünmeye sevk etti
ve sonunda eski arkadaşı Mark'a
zarif bir teklif yaptı:
elektrikli spor araba yapmak.
2003'te, sonunda adı Roadster olacak olan
araba için birlikte çalışmaya başladılar,
yeni şirketleri Tesla'nın
ilk arabası.

English: 
With a bright future ahead of them, the two
entrepreneurs decided to shift their focus
to electric sports cars.
But how does one make the leap from ebook
readers to electric sports cars?
In one word: divorce.
You see, Martin had gotten divorced in 2000,
and befitting of any rich 40-year-old stuck
in a midlife crisis, he wanted to buy himself
a sports car.
However, he couldn’t get himself to buy
any of those uncivilized gas guzzlers running
wild on the streets.
This conundrum got him thinking, and eventually
he approached his old buddy Marc with an elegant
proposition: building an electric sports car.
Together in 2003 they began work on what would
eventually be the Roadster, the first car
of their new company, Tesla.

English: 
Instead of relying on the traditional combustion
engine, Martin and Marc had the groundbreaking
idea to utilize lithium ion batteries, a technology
they had discovered in their ebook days.
But, of course, building everything from the
ground up wasn't a realistic possibility.
Instead they partnered up with two companies:
AC Propulsion, a motor company from California,
and Lotus, a British car manufacturer.
AC Propulsion had built a small electric car
called the tzero, which was fully electric
and could go from 0 to 60 miles per hour in
4 seconds, a feat that no other electric car
at the time could accomplish.
Martin struck a deal with AC Propulsion to
use their motor technology, but he still needed
an actual car to place the motor in.
This is where Lotus came in.

Turkish: 
İçten yanmalı motor yerine,
Martin ve Mark'ın çığıraçacak bir fikirleri vardı,
ekitap günlerinde keşfettikleri teknolojiyi,
lityum ion bataryaları kullanmak.
Ama baştan aşağı her şeyi yapmak çok gerçekçi değildi.
Bunun yerine iki şirketle ortaklık yaptılar:
AC Propulsion, Kaliforniya'da bir motor şirketi,
ve Lotus, İngiliz araba üreticisi.
AC Propulsion, tzero adını verdiği,
küçük elektrikli bir araba yapmıştı.
Bu araba tamanem elektrikliydi ve
4 saniyede 95 km hıza çıkabiliyordu.
O zamanlarda bunu yapabilen bir elektrikli araba yoktu.
Martin, AC Propulsion'un motor
teknolojisini kullamaya hevesliydi,
fakat hala motoru içine
yerleştirecekleri bir araba gerekiyordu.
Lotus burada devreye giriyor.

English: 
One of their models, the Lotus Elise, ticked
all the right boxes; it was small, speedy,
and sporty.
So Martin and Marc made their way to the Los
Angeles Auto Show, where they kept pestering
Lotus until “a very polite British man”
finally gave them the time of day.And yes,
we are very nice on this side of the pond,
or at least our friends say that we are.
Now where were we?
With a car to work on and cutting edge technology
to implement, Tesla Motors began development
in earnest.
By mid-2004, however, the company’s coffers
were running dry.
Martin and Marc had been able to bootstrap
the company for its first year, and they were
even able to get some modest investments from
a few venture capitalists, but to get the
Roadster into production, Tesla needed some
serious funds.

Turkish: 
Modellerinden birisi olan Lotus Elise,
aranan bütün koşulları sağlıyordu.
Küçük, seri, ve spordu.
Martin ve Marc, Los Angeles Otomobil Fuarı'na doğru yola çıktılar ve
"kibar bir İngiliz beyfendisi", bir gününü ayırana kadar Lotus'u rahatsız ettiler.
Biz bu tarafta çok iyiyiz, en azından
arkadaşlarımız öyle söyüyor.
Şimdi, nerede kalmıştık?
Üstünde çalışacak bir araba ve
sınırları aşan bir teknoloji donanımıyla,
Tesla motors ciddi anlamda
gelişmeye başladı.
2004'ün ortalarında, şirketin parası bitmeye başlasada,
Martin ve Marc, şirketin ilk yılını kendi
yatırımları ile tamamlamayı başardılar,
ve hatta bir kaç mütevazi yatırımcının
dikkatini çekebilmişlerdi,
ama Roadster'ın ürütimine geçmek için
Tesla'nın ciddi yatırımlara ihtiyacı vardı.

Turkish: 
Ne düşündüğünüzü biliyorum,
Üretime geçmekte sıkıntısı çeken bir otomobil şirketi.
Ne kadar ironik, ne büyük sürpriz.
ve tam burada, gizemli, efsanevi adam,
Elon Musk oyuna giriyor.
Musk, PayPal'ı yeni satmıştı ve,
Martin ve Marc ile tanıştıktan sonra
teslaya yatırdığı, 7.5  milyon dolarlık
koca bir para yığınının üstünde oturuyordu.
Musk 2008 yılına kadar Tesla'ya
topamda 70 milyon dolar yatırım yaptı,
fakat kontrol hala ikonik ikilideydi.
Musk'ın ilk kapitalist sermaye enjeksiyou sayesinde
Tesla, başarılı bir sıçrama  yaptı ve
Kasım 2004'te Lotus Elise kasası ve
AC Propulsion eknolojisi ile
ilk prototipini üretti.

English: 
And I know what you’re thinking, a car company
having trouble getting started?
How ironic, what a surprise.
But, that’s where the man, the myth, the
legend of Elon Musk comes into play.
Musk had just sold PayPal to eBay and was
sitting on a nice big pile of money, $7.5
million of which he invested into Tesla after
meeting with Martin and Marc.
Musk would go on to invest $70 million into
Tesla by 2008, but it was still the iconic
duo who were at the helm.
Thanks to Musk’s initial capital injection,
Tesla successfully made a great leap forward
in November 2004 when it built its first prototype,
a Lotus Elise outfitted with AC Propulsion
technology.

English: 
The “Mule,” as they called it, ran like
a charm and floored the engineers with its
performance.
Tesla continued its R&D, taking another two
years to officially debut the Roadster.
Finally, on July 19th, 2006, the product of
all that hard work was unveiled in Santa Monica.
The Roadster cost a whopping $100,000, but
people were lining up to throw money at Tesla.
Within two weeks of the Roadster’s debut,
127 cars had been sold.
While Roadsters didn’t actually roll off
the production lines until 2008, Tesla was
a massive success and the first successful
car startup in decades.
Internally, however, not all was all fine
and dandy.
Tensions were building up between Elon and
Martin for reasons we will likely never know.

Turkish: 
"katır" dedikleri araç,  cazibeli gidişi ile
mühendislerin ağzını açık bıraktı.
Tesla AR-GE'ye devam etti ve Roadster'ın
ilk resmi tanıtımı iki yıl sonra gerçekleşti.
Sonunda, 2006 Haziran 19'da yoğun çalışmaların meyvesi Santa Moica'da yüzünü gösterdi.
Roadster okkalı 100.000$ fiyatı vardı fakat insanlar
Tesla'ya bu paryı vermek için sıraya giriyordu.
Roadster tanıtıldıktan sonraki
iki haftada 127 adet satmıştı.
Roadster 2008 yılına kadar seri üretime geçmemişken,
Tesla muazzam başarı gösterdi ve
onlarca yıldan sonra, başarılı olmuş ilk araba girişimi oldu.
Fakat içeride, işler o kadar
tıkırında gitmiyordu.
Asla bilemeyeceğimiz sebeplerden ötürü,
Elon ve Martin arasındaki gerginlik artıyordu.

Turkish: 
Bildiğimiz tek şey, Ağustos 2007'de, Elon'ın Martini aradığı ve sesinin çok tedirgin olduğu.
Bu görüşmede Martin, Tesla ekibinin
ondan habersiz bir toplantı yaptığını,
ve CEO'luk görevinden alındığını öğrendi.
Esasen, kendi şirketinden kovulmuştu.
Teknik olarak, teknoloji yönetmeni görevinden alınmıştı ama,
bunun gerçek anlamını biliyordu.
Business Insider'a yaptığı açıklamada,
"Ne konuştuklarını öğrenemedim,
kendimi savunma fırsatı bulamadım,
Sudan çıkmış balığa döndüm" dedi.
Sonun istifasını verdi, ve
ardından Marc'da istifa etti.
Martin 2009'da, Musk'ın, kendisinin ve Marc'ın yaptıklarından çıkar sağladığı ve
"tarihi yeniden yazmaya" teşebbüs ettiği gerekçesiyle dava etti.
Mahkeme ayrıca, şirketin, yatırımcısı olan
Elon Musk'ı, kasten yanlış beyanda bulunarak

English: 
All we do know is that in August 2007, Martin
got a call from a very nervous-sounding Musk.
On that call, Martin learned that the Tesla
board had met without him and had decided
to oust him as CEO.
Oh dear.
He had been essentially kicked out of his
own company.
Technically, he’d been demoted to President
of Technology, but he knew what that really
meant.
He later told Business Insider, "I didn't
get to hear what they said.
I didn't get to defend myself.
I felt totally stranded."
He eventually resigned, of course, and so
did Marc.
In 2009, Martin sued Tesla for attempting
to “rewrite history,” arguing that Musk
was trying to take credit for what Martin
and Marc had done.
The suit also noted that the company was purposely
and inaccurately portraying Elon as the founder,

English: 
which as we know today is something almost
everyone believes.
Elon, not one to lie down without a fight,
filed a countersuit, and later that year,
Martin dropped the charges.
It appears that he and Musk settled out of
court, and that’s probably why the whole
affair remains shrouded in mystery.
Needless to say, the two no longer speak.
Of course, there’s no doubt that both men
contributed heavily to Tesla becoming what
it is today, but it does seem a bit unfair
that Martin has been completely eclipsed by
the enigmatic Musk.
Perhaps this is the inevitable fate of any
company with a charismatic co-founder.
(Here’s looking at you, Steve Jobs!)
Still, the fact remains that Tesla wouldn’t
be the automotive superstar it is today without
the brilliance and perseverance of Martin
Eberhard and Marc Tarpenning, the real heroes

Turkish: 
bugün herkesin inandığı kişi olarak tanıtıldığını kayıtlara geçti.
Mücadele etmekten kaçmayan Elon,
karşı dava açtı, o yılın sonunda
Martin suçlamalarını geri çekti.
Görünen o ki, Musk işleri mahkeme dışında çözmüş, ve muhemelen bu yüzden
her şey gizem altında gömülmüş.
Bu iki kişinin artık görüşmediğini söylemeye gerek yok.
Tabi ki Tesla'nın bugünkü noktaya gelmesinde
ikisinin de ciddi katkıları oldu,
Martin'in, esrarengiz Musk'ın
gölgesinde kalması
biraz adaletsiz görülürüyor.
Belki de karizmatik yatırım ortakları
olan şirketlerin kaçınılmaz kaderidir bu.
(Steve Jobs'ın gözü senin üstünde.)
Yine de, Teslanın gerçek kahramanları Martin Eberhard ve Marc Tarpenning'in
zekası ve azmi olmasaydı, Tesla bugün
otomativ sektörünün yıldızı olmazdı.

Turkish: 
 
Bu iki kişinin ortaklığı olmasaydı,
bugün tesla olmazdı ve Elon musk'ın
Mars'a gönderecek bir arabası olmazdı.
İşte böyle, seyrettiğiniz için hepinize teşekkürler, umarım iş dünyası günlüğünün
yedin yazılmasından keyif almışsınızdır.
Jordan ve ben sizler için vidyo yapmaya
devam edeceğiz,
ve bunları yapmamız için bize yardım etmenizin
en kolay yolu Patreon'u ziyaret etmek,
veya sadece bu vidyomuzu beğenip paylaşmak da
yerterli olacaktır.
Ayrıca yeni açtığımız kanal, Sidequest'ide buradan duyurmak isterim.
dünya tarihi ile ilgili özel ve zor soruları cevapladığımızın yeni kanalımızı
keyifle dinleyebilirsiniz.
Neyse, seyrettiğiniz için tekrar teşekkürler, yeni bir
"İş dünyasının arkası" bölümünde 
buluşmak üzere.

English: 
of Tesla.
Without the partnership of these two men,
Tesla wouldn’t exist today, and Elon Musk
wouldn’t have had a car to send to Mars.
There we are, thank you for watching everyone,
I hope you enjoyed this sort of soft reboot
of Business Casual.
Jordan and I hope to make lots of videos for
you, and of course the easiest way for you
to help us do that is to hop on over to our
Patreon, although just liking and sharing
this video would more than suffice.
I want to throw in a big shout out to the
new channel we’re also starting called Sidequest,
where you can enjoy listening to how I answer
the many strangely specific, yet rarely thought
about questions to do with world history.
Anyhow, thanks again for watching and we’ll
look forward to chatting again in the next
episode of Behind the Business.
