
Polish: 
"Woda jest siłą napędową przyrody"
Leonardo da Vinci
woda zajmuje prawie 3/4 naszej planety
jest niezbędna do życia
woda jest cudowną substancją
stanowi również inspirację
w wyjątkowy sposób nadaje się dla stworzeń takich jak my
jedną z głównych właściwości wody, która umożliwia istnienie życia
jest to, że stanowi doskonały rozpuszczalnik
woda potrafi rozpuścić prawie wszystko
dzięki temu jest idealnym nośnikiem
wielu substancji chemicznych i minerałów
których potrzebujemy do życia
jednocześnie woda jest mniej aktywna chemicznie
niż wiele innych rozpuszczalników

Spanish: 
LA MARAVILLA DEL AGUA
"El agua es la fuerza
que impulsa la naturaleza"
Leonardo Da Vinci
Cubre casi tres cuartas
partes de nuestro planeta
y es esencial para nuestra existencia.
El agua nos maravilla
y nos inspira.
Además,
está adecuada de manera única
para criaturas como nosotros
Una de sus características clave
que promueve la vida
es su capacidad de actuar
como un solvente universal.
El agua puede disolver
casi cualquier elemento.
Esto le permite
ser un transportador ideal
de los minerales
y elementos químicos
necesarios para la vida.
Al mismo tiempo,
es mucho menos reactiva
químicamente
que otros solventes.

Spanish: 
El ácido sulfúrico
puede disolver minerales
pero también los destruye
cuando reacciona con ellos,
haciéndolos inútiles para la vida.
El agua disuelve los minerales
sin destruirlos
permitiéndoles realizar
sus funciones esenciales para la vida.
Por ello, el agua
es un solvente ideal para la vida.
Otra característica importante
del agua para la vida
es su baja viscosidad.
Los diversos líquidos
pueden tener viscosidades
radicalmente diferentes.
El alquitrán tiene una mucho
más alta que el aceite de oliva.
Y el aceite de oliva
una mucho más alta que el agua.
El agua tiene menos viscosidad
que cualquier otro líquido común.
Y es la ideal
para facilitar vida como la nuestra.
Si su viscosidad fuera menor
como la del hidrógeno líquido
las delicadas estructuras
microscópicas en nuestras células
no sobrevivirían a las fuerzas externas.

Polish: 
kwas siarkowy może rozpuścić minerały
lecz zarazem niszczy je
reagując z nimi i sprawiając
że stają się bezużyteczne dla życia
woda rozpuszcza minerały nie niszcząc ich
pozwalając im pełnić życiodajne funkcje
tak więc woda jest idealnym rozpuszczalnikiem dla życia
inną ważną cechą wody, która umożliwia istnienie życia
jest niska lepkość
różne ciecze mogą mieć znacząco odmienną lepkość
smoła ma dużo większą lepkość niż oliwa z oliwek
a oliwa z oliwek ma znacznie większą lepkość niż woda
woda ma  jedną z najniższych lepkości
spośród popularnych cieczy
jej lepkość wygląda na to, że jest odpowiednia
aby istniało życie
jeśli lepkość wody byłaby niższa
jak na przykład lepkość ciekłego wodoru
delikatne, mikroskopowe struktury w naszych komórkach
nie przetrwałyby poddane działaniu
sił zewnętrznych

Spanish: 
Por otro lado
si la viscosidad del agua
fuera ligeramente mayor
el bombeo de sangre
a través de los diminutos capilares
que penetran
todos los órganos del cuerpo
sería imposible
y nuestro sistema circulatorio
no podría suministrar oxígeno
o glucosa suficientes
a nuestro tejido muscular
para la supervivencia
de organismos como los nuestros.
En resumen
la viscosidad del agua
parece estar finamente ajustada
para la vida que conocemos.
Pero quizá las características
más asombrosas del agua
que hacen posible la vida
son sus propiedades térmicas
que nos ayudan a lidiar
con el impacto del calor.
Muchos procesos bioquímicos
esenciales para la vida
solo pueden funcionar
en un estrecho rango de temperaturas.
Si la temperatura es muy alta
o muy baja
estos procesos bioquímicos
dejan de funcionar
y la vida que conocemos
se torna imposible.
Por ello, mantener temperaturas
estables en la Tierra

Polish: 
z drugiej strony
jeśli lepkość wody byłaby trochę większa
pompowanie krwi przez drobne naczynia włosowate
które przenikają wszystkie narządy w ciele, byłoby niemożliwe
a nasz układ krążenia nie byłby w stanie dostarczyć wystarczającą
ilość tlenu lub glukozy do tkanek mięśniowych
żeby przetrwały organizmy takie jak my
według niektórych, lepkość wody
jest precyzyjnie dostosowana tak, aby mogło istnieć życie
być może najbardziej zastanawiającą właściwością wody
która sprawia, że istnieje życie, są jej właściwości cieplne
które umożliwiają nam radzenie sobie z wpływem ciepła
wiele procesów biochemicznych niezbędnych dla życia
może zachodzić tylko w wąskim zakresie temperatur
jeśli temperatura jest zbyt wysoka lub zbyt niska
te procesy biochemiczne przestają działać
istnienie życia staje się niemożliwe
tak więc zachowanie stałych temperatur na Ziemi i wewnątrz nas samych

Polish: 
jest niezbędne, żebyśmy mogli żyć
woda jest istotna, żeby utrzymać stałe temperatury
 
woda ma dużą pojemność cieplną
co oznacza, że może pochłaniać duże ilości ciepła
przy względnie niewielkim wzroście własnej temperatury
można to zaobserwować w codziennym życiu
w upalny, letni dzień spacerując boso po piasku
najprawdopodobniej poparzymy sobie stopy
tego samego, letniego dnia zanurzając nogi w basenie
odczujemy tylko przyjemnie, delikatne ciepło wody
wysoka zdolność pochłaniania ciepła przez wodę
pomaga zarówno naszej planecie jak i nam samym
utrzymać stały zakres temperatur
trzeba dostarczyć dużo energii, aby zmienić temperaturę wody
jest to bardzo dogodne
to oznacza, że bardzo łatwo jest utrzymać temperaturę ciała w przypadku organizmów stałocieplnych takich jak my
wygląda na to, że ta właściwość wody jest szczególnie dla nas przydatna
wydaje się, że jest jeszcze bardziej istotna właściwość wody
chłodzenie poprzez odparowanie wody

Spanish: 
y en nuestros cuerpos
es esencial para nuestra existencia.
El agua es fundamental
para mantener temperaturas estables.
El agua tiene un alta
capacidad de tolerancia al calor
lo que significa
que puede absorber grandes cantidades
con un relativamente pequeño
incremento en su temperatura.
Esto se ve en la vida diaria.
Si camina descalzo
en la arena en un día caluroso
probablemente se quemará los pies.
Si pone sus pies
en la piscina en el mismo día
el agua apenas estará tibia.
La gran capacidad
del agua para absorber calor
ayuda a nuestro planeta
y a nuestros cuerpos
a mantener un rango
de temperatura estable.
Hay que usar mucha energía
con el agua para cambiar su temperatura
lo que es muy conveniente.
Quiere decir que es muy fácil
para organismos calientes
como nosotros mantener la temperatura.
Esa es una propiedad del agua
que parece especialmente adecuada
para seres como nosotros.
Y hay otra propiedad del agua
que podría ser aún más importante.

Spanish: 
La capacidad de refrigeración
por evaporación del agua
es mayor que en cualquier
otro líquido conocido.
El metabolismo humano
produce grandes cantidades de calor
que debe eliminarse
o el cuerpo se sobrecalentaría
y moriría.
La evaporación del agua
a través de la transpiración
es una de las maneras clave
que nuestro cuerpo usa
para eliminar el exceso de calor.
El agua es ideal
para la tarea de enfriarnos
ya que absorbe una gran cantidad
de calor cuando se evapora.
De hecho, se absorbe
más calor por la evaporación
del agua que por la evaporación
de cualquier otro líquido conocido
a temperaturas y presiones ambiente.
El agua nos ayuda a eliminar
el exceso de calor en climas cálidos
de forma única.
Cuando las temperaturas exteriores
exceden las de nuestros cuerpos
otras formas
de eliminarlo no funcionarán.
La única forma de eliminar
el calor cuando el ambiente
que nos rodea alcanza los 38 °C
es mediante la refrigeración
por evaporación
ya que no se puede
irradiar el calor hacia fuera

Polish: 
jest jednym z najlepszych sposobów spośród cieczy, które znamy
w trakcie procesu metabolizmu u ludzi jest produkowana duża ilość ciepła
która musi zostać uwolniona, w przeciwnym razie doszłoby do przegrzania organizmu i śmierci
parowanie wody z powierzchni skóry jest jednym z głównych sposobów w jaki
nasz organizm pozbywa się nadmiaru ciepła
woda szczególnie nadaje się do chłodzenia
ponieważ pochłania dużą ilość ciepła, podczas parowania
 
w rzeczywistości więcej ciepła jest pochłaniane w wyniku parowania wody
niż w wyniku parowania prawie jakiejkolwiek innej znanej cieczy
w temperaturze i ciśnieniu otoczenia
w klimacie gorącym woda w niezrównany sposób nadaje się do usuwania nadmiaru ciepła
 
gdy temperatura na zewnątrz przekracza poziom temperatury organizmu
inne sposoby pozbycia się ciepła nie działają
jedynym sposobem pozbycia się ciepła
gdy temperatura otoczenia oscyluje w granicach 38 stopni Celsjusza
jest chłodzenie organizmu poprzez pocenie się
ponieważ nie można wypromieniować ciepła na zewnątrz

Polish: 
gdyż temperatura otoczenia jest wyższa i wynosi 38 stopni Celsjusza
dlatego w przypadku organizmów stałocieplnych takich jak my
chłodzenie poprzez parowanie wody z powierzchni skóry jest bardzo skuteczne
żadna ze znanych, popularnych cieczy nie ma takich właściwości chłodzących
wygląda na to, że bardzo wydajne chłodzenie poprzez odparowanie wody
przynosi korzyści szczególnie ludziom, bardziej niż jakimkolwiek zwierzętom
ludzie (w porównaniu ze zwierzętami), prawie nie posiadając owłosienia,
tracą ciepło poprzez pocenie się bardziej skutecznie niż jakiekolwiek ssaki
w konsekwencji, w upalny dzień
ludzie mogą być aktywni w dłuższym okresie czasu, niż inne ssaki
 
inną intrygującą właściwością cieplną wody
jest specyficzne zachowanie podczas zamarzania
większość cieczy podczas zamarzania kurczy się
sprawiając, że ich forma stała ma większą gęstość, niż ich postać ciekła
w odróżnieniu od prawie każdej innej cieczy, woda rozszerza się podczas zamarzania
sprawiając, że zamarznięta woda ma mniejszą gęstość niż woda w stanie ciekłym

Spanish: 
porque el ambiente está a 38 °,
más caliente que nosotros
por lo que es absolutamente
necesario para organismos
vivos calientes como nosotros.
La capacidad de refrigeración
por evaporación del agua es muy alta
es una de las más altas
entre los líquidos conocidos.
La alta capacidad
de refrigeración por evaporación del agua
parece beneficiar a los humanos
más que a cualquier otro animal.
Debido a su poco pelo
los humanos pierden calor
mediante la refrigeración
por evaporación con más eficiencia
que cualquier otro mamífero.
Por ello, en el calor del día
los humanos pueden esforzarse
continuamente
durante períodos más largos
que otros mamíferos.
Otra característica
térmica intrigante del agua
es su comportamiento peculiar
durante el congelamiento.
La mayoría de los líquidos
se contraen cuando se congelan
lo que hace que su estado
sólido sea más denso
que su estado líquido.
Sin embargo, a diferencia
de cualquier otro líquido
el agua se expande cuando se congela
lo que hace que el agua congelada
sea menos densa que la líquida.

Spanish: 
Es por eso por lo que el hielo flota.
Esta propiedad especial del agua
permite que se preserve
en estado líquido.
Si el agua actuara
como la mayoría de los líquidos
los océanos y los lagos
se congelarían desde el fondo
hasta la superficie,
hasta que no haya más líquido.
La mayor parte de la Tierra
estaría permanentemente
cubierta de hielo,
lo que haría la vida imposible.
En vez, cuando el hielo
se forma encima del agua
crea una cubierta protectora
que aísla el agua que está debajo
del frío
lo que conserva su estado líquido
y su habilidad de sustentar la vida.
El agua hace la vida posible
no solo
mediante sus peculiares propiedades
sino por la manera
en que opera de forma conjunta
con procesos geológicos
aparentemente independientes
para reciclar los elementos
necesarios para la vida en la Tierra.
Mediante el movimiento
de las placas tectónicas
y la acción de los volcanes
el ciclo tectónico
empuja a la superficie de la Tierra
los minerales y otros elementos
necesarios para la vida.

Polish: 
dlatego lód unosi się
ta szczególna właściwość wody umożliwia jej pozostanie w stanie ciekłym
jeśli woda zachowywałaby się jak większość innych cieczy
oceany i jeziora zamarzałyby od dna do góry, aż do zamarznięcia całego zbiornika wodnego
większość powierzchni Ziemi byłaby na stałe skuta lodem
sprawiając, że życie jakie znamy nie byłoby możliwe
natomiast gdy lód formuje się na powierzchni wody
tworzy warstwę ochronną, która zabezpiecza znajdującą się poniżej wodę przed wychłodzeniem
zachowując wodę w stanie ciekłym i umożliwiając przetrwanie znajdujących się w niej żywych organizmów
woda sprawia, że może występować życie
nie tylko ze względu na to, że posiada specyficzne właściwości
lecz również ze względu na to, w jaki sposób działa wraz z pozornie niezależnymi procesami geologicznymi
ponownie wprowadzając do obiegu pierwiastki niezbędne do życia na Ziemi
wskutek przesuwania się płyt tektonicznych oraz aktywności wulkanicznej
procesy tektoniczne sprawiają, że na powierzchnię Ziemi wypychane są  minerały i inne pierwiastki niezbędne do życia

Polish: 
następnie w cyklu hydrologicznym, w wyniku erozji woda rozpuszcza
te same minerały i pierwiastki
na koniec osadzają się one na dnie oceanu gdzie wskutek ruchów tektonicznych mogą ponownie trafić do obiegu
te dwa cykle (hydrologiczny i tektoniczny) występują razem
w trakcie cyklu tektonicznego ponownie wprowadzane są do obiegu
materiały tektoniczne
natomiast w procesie hydrologicznym istotne dla życia minerały ulegają rozpuszczeniu
i są transportowane przez wodę nad i pod powierzchnią Ziemi
te dwa cykle (hydrologiczny i tektoniczny) współdziałają razem
zapewniając zachowanie równowagi  chemicznej i fizycznej
na powierzchni Ziemi, tym samym umożliwiając rozkwit życia

Spanish: 
Luego, el ciclo hidrológico
disuelve estos mismos minerales
y elementos mediante la erosión
y al final los deposita
en el suelo marino
para que el ciclo tectónico
los vuelva a reciclar.
Son dos grandes engranajes
que trabajan juntos.
El ciclo tectónico
recicla continuamente los cristales
y el ciclo hidrológico disuelve
los minerales clave necesarios
para la vida.
Los saca de la corteza terrestre
y los coloca en la hidrósfera,
en los líquidos de la Tierra.
Mediante su trabajo conjunto
el ciclo tectónico
y el ciclo hidrológico
preservan la estabilidad
química y física del ambiente
de la superficie de la Tierra
para permitir
que la vida continúe floreciendo.
