SSD'ler yani kat hal sürücüleri evrimleştiğinden beri
Bazı parçalar çok daha karmaşık bir hal aldılar
mesela
board'un üstündeki tek işlemcili kontrolörler
çok çekirdekli işlemcilere evrildi, inanılmaz büyüklükte RAM'ler eklendi
yazılımlarına komplex algoritamalar kuruldu
Ama neredeyse her SSD'nin temeli olan NAND flash depolama birimi
yani gerçekte senin bilgilerini depolayan birim
pek çok yönde zamanla aşamalı olarak daha kötü hale geldi.
Süper hızlı ve güvenilir SLC Flash'lardan
ki bunlar her hücrede tek 0 veya 1 birimlerdi,
Çift A MLC'ye ordan Üç A TLC'ye ve sonunda günümüzdekine geldik.
Bu Intel'in P660'si
İlk QLC flash'lı günlük kullanıcı ürünü,
her hücrede 4 bit depolayabilmesi ile dikkate değer bir flash türü.
Bu da demek ki 16 ayrı voltaj seviyesi!
Bu bize fantastik ekonomiklik (ucuzluk) verirken
özelliklede bir Nvme SSD için,
Ama annem bana her zaman derdi ki, bir şey gerçek olmak için çok iyiyse, muhtemelen öyledir.
Öyleyse hadi artı ve eksilerine bakalım.
 
reklam burası
pc toplama similatörüymüş
bide 15 dolarmış :d
neyse sponsor işte
Hadi ilk kötü şeylerle başlayalım
QLC'flashlar TLC'lere göre daha kısa ömüre sahipler
Buda demekki diğer her şey eşit olsa bile yinede öteki kadar uzun dayanmıyor
Neden mi ?
Sorduğuna sevindim!
Çünkü şu an bilim zamanı
Hemde resimlerle
Bu çok önemli
Hücreye her bilgi yazıldığında
kontrol geçidinden bir voltaj nabzı gönderiliyor.
ki bu da elektrik alan oluşturuyor ve buda elektronları çalkalayarak
silicon dioksit katmandan Floating geçide geçmesine sebep oluyor
Oradaki katman her bilgi yazılıp silindiğinde azıcık tükeniyor
buda yer değiştiren elektronların içerde sıkışmasına sebep oluyor
Buda demek oluyorki zamanla daha fazla negatif yük
aşamalı olarak birikmeye devam edicek
Bu normalde belirli aralıklarla hücreye pozitif voltaj uygulanarak telafi ediliyor
ki istenen yük durumuna gelsin
Ama bir noktadan sonra voltaj seviyeleri bitişik hal sürücülerini sınırlandırmaya başlıyor
taa ki neyin ne olduğunu anlayamayana kadar.
ve bu blok ahırdan atılıyor tıpkı 'Dostum Yeller' filminde olduğu gibi.
şimdi
Hücredeki katmanı sayısı azaldıkça
Hal'ler arasında ki yani voltaj akımı arasındaki boşluk artıyor.
Yani tahmin edebileceğiniz gibi
QLC'lerde artık bununla baş edemiyorum noktası ,TLC'lerden
özelliklede MLC ve SLC ye göre.
önce geliyor
İkinci kötü şey: QLC aynı zamanda daha yavaş
Bekle bir saniye, neden ? neden böyle ?
Daha yoğun işlemciler daha iyi,
Bir hardisk'in yüzey alanını yoğunluğunu artırmak daha iyi,
O zaman NAND Flash ta daha yoğun data olması daha iyi değil mi ?
Maalesef ki hayır, aslında tam tersi
Gördüğünüz gibi Hardiskte aynı alana daha fazla veri tıkmak yazma ve okuma hızını artırıyor
Çünkü tabak sabit bir hızla hareket ediyor
Genellikle 5400 ve 7200 arası,
Bu da demek ki daha çok bit daha yoğun bir şekilde paketlendikçe
daha çoğu okuyucu başlık üzerinden geçiyor
Daha çok bit daha çok veri!
Yani 'yoğun' bu durumda daha iyi
tabi ki bu okuma hatası seviyenizi makul bir seviyede tutuğunuz sürece geçerli
Şimdi SSD'lere geri döndük
Bir SSD hücresine erişildiğinde
belirli voltaj seviyeleri arasında bir ayrım yapılması gerekiyor ve
tuttuğu katman sayısı artıkça elemeniz gereken Hal sürücüsü sayısı katlanarak artıyor.
Yani daha çok katman demek daha çok hal sürücüsü demek
ve okumak içinde daha uzun süre!
Örneğin SLC'yi okumak 25 mikrosaniye
MLC için 50,
TLC için 75,
ve QLC için ise 100 mikrosaniye sürüyor
ve aynı hikaye yazma hızları içinde geçerli
tek fark performans düşüşü daha da kötü
Son olarak, Büyük sorun 3 :
Burda bu sürücüye özel olarak geliyoruz
reklamı yapılan yazma hızı bir bakıma hileli
çünkü tam olarak bunu doğru yapmanın yolu yok
Görüyorsun ki bu sürücü QLC'lerinin bir kısmına SLC gibi davranıyor
yani bir çeşit önbellek gibi
Yani hatırla SLC'ler en hızlısıydı
ve bu önbelleğin boyutu sürücünün ne kadarını kullandığına göre değişiyor
yani :d
videonun bu noktasına kadar muhtemelen düşünmüşsündür,
QLC flashlar bir kaç özellik dışında pekte bir şeyi yok
İspanyolca espri yapmaya çalışıyor
Az önce bahsettiğimiz her şey teorideydi
Şimdi ise gerçeklik zamanı
şimdi o hileli sayıları
Yavaş QLC'ler ve SLC önbellekler ile teste sokalım
Bu sürücüyü Hd Tune pro ile tam teste tabi tutuyoruz.
ve bil bakalım ne oluyor ?
Testin ortasında performans bir hardisk'in performansının aşşağısına düşüyor
ve sonraki testlerde de orada kalıyor..
Ama bu olayı sadece
sürücünün kapastisenin yarısından fazlasını kullanmaya başladıktan sonra gözlemlemeye başladık
yani testte normalde daha önceden gerçekleşmesi gereken bir şey
buda bizi düşünmeye itti,
belkide önbellekleme algoritması arka planda çalışarak
veriyi yavaş QLC hücrelerine karıyordu
Bu sebeple bizde Intel'in SSD Toolbox'ın daki Cache Flush Utitiy'sini denedik.
Test sırasında gördük ki
ilerleme çubuğu test sırasında geriye doğru gitmeye başlarken
benchmark programımızda devamlı sivri uçlar gözlemledik.
Cache flush'ı tam kapastiye ulaştıktan sonra çalıştırdık.
20dk çalıştıktan sonra sürücümüz yeniden tam kapasite hız sonuçları verdi
daha Intel'in daha üst düzey
ve fark edilebilir şekilde daha pahalı olan P760 modelini test ettik.
Yine bunda da full cache belleğe ulaştıktan sonra aynı performans kaybını gözlemledik
ve sonraki testlerde daha da düşmeye devam etti
ama yinede bir alt model kardeşinden daha iyi performans verdi
Peki, bunlar sentetik testlerdi,
peki ya bir gerçek hayat durumunda nasıl olurdu ?
Hadi 250GB'lık bir Steam kütüphanesini P660'a kopyalayalım.
Gördüğünüz gibi aynı şey...
Hızlı başlıyor fakat sonra tıpkı 2013 teki ekonomik kriz gibi tıkanıyor...
Cihazı benzer fiyatlı 840 evo ile karşılaştırdığımızda ise
bu şey sabit 485mb hızda kalmayı başarıyor.
ve kopyalama işlemini 8 dakika 45 saniyede bitiriyor
Bu cihaz ise (P660) işlemi 23.5 dakikkada bitirebiiyor.
QLC, önbellek olmadan yavaştır dediğim hatırlıyor musunuz?
İşte bu durumda bir hardiskten bile yavaş...
Bu arada ise TLC donanımlı 760P
Güçlü başladıktan sonra stabil 560mb aktarım hızına düştü
ve o hızı koruyarak işlemi 8 dakikada tamamladı
Şimdi daha gerçekçi olalım
yaptığımız tüm teorik hesaplamalara rağmen
yaptığımız diğer testlerde en ufak bir oynamaya sebep olmadı
Oyun yükleme zamanları hemen hemen aynıydı
ve Pcmark'ın altsistem depolama testini çalıştırdığımızda ise
sonuçlar o kadar benzerdi ki aynı sürücüyü takmadığımızdan
emin olmak için iki defa kontrol etmemiz gerekti
Klasik bir LTT videosu ortalama 24GB yer kaplıyor ve
7.5 dakika sürüyor
Yani işlemsi neredeyse 20 dakikda sürüyor
Yani neredeyse dakikada bir GB'ın üstünde
ve P660'mızı tamamen doldurmadığımız sürece herhangi bir performans kaybı yaşamazdık
Yani SLC önbellekleme için hiç yer bırakmasaydık
Ki bu arada hiç bir SSD'yi tamamen doldurmanızı tavsiye etmiyoruz
Bu arada şunu da aklınızda tutmalısınız ki normal kulanımda
SSD sürücünüz neredeyse her zaman boşta
Yani o Cache Flush algoritması SSD'nizi sağlıklı bir biçimde
yedeklemek için ihtiyacı olan tüm zamana sahip olacak.
Şimdi QLC performansı için en kötü durumlardan bahsettiğimize göre
ve SLC önbelleklemenin performansı nasıl artırdığını anlattığımıza göre
Şimdi ömürden konuşabiliriz
Karşılaştırma yaptığımız zaman 660P ötekinin sadece 3'te 1'i kadar ömre sahip :(
Ama daha yakından bakacak olursak
Bu bilgiler günlük 100gb veriyi 5 yıl boyunca her gün yazdığını varsayıyor
Bu neredeyse her gün videolarımızdan bir kaçını işleyip
bir de üstüne doom kurmakla aynı şeye geliyor
Bu sıradan bir kullanıcı için gerçekçi bir kullanım durumu değil...
Her şeyi özetlemek gerekirse
eğer bu P660'ı sistemine kuruyorsan
sürücüyü tasarlanmadığı bir iş için kullanmadığın sürece,
mesela NAS sistemine önbellek olarak veya Hardisk olarak,
biraz para kazanmış olursun...
Burada Intel'den bahsediyoruz
Onlar genellikle agresif fiyatlandırmaları ile tanınmıyorlar.
Bu şey diğer diğer NVME sürücüleri fiyat konusunda yeniyor ve
muhtemelen hiç bir zaman QLC'de çalıştığını fark etmeyeceksin çünkü
içinde bulunan SLC Önbellekleme sisteminden dolayı
Ve birde üstüne 5 yıl garantisi var
tabi sürücü toplam yazma limitine ulaşmadan.
İçimdeki hayranın NAND Flash sektörünün gidişatı hakkında ciddi süpheleri var
ama...
Bu ürün benim için yapılmamış. Benimki Optane.
Ve henüz hiç, bu sürücü için tasarlandığı kitlesi ve
görevi yapamayacağını söyleyen bir tavsiye görmedim
yazılım ve kontrollör ayarlamaları sayesinde...
Sanırım bu iyi,
beni rahatsız etmesine rağmen
Buralarıda çevirmek isterdim ama
bu kanadalı herif çok hızlı ve çok konuşuyor
ve ben yoruldum
Web sitesi yaratma sitesi hakkında sponsor almışlar...
-Altyazı Hazırlayan-
Kaan Çelik-@kaancelik10
