
English: 
Hi, this is Alex, from MinuteEarth. Russia
is the biggest country in the world, China
is the most populated, and the US is the richest.
And then there's Morocco... which isn’t
exactly a global superpower. But it is one
of the most important places in the world,
because of phosphorus.
The element phosphorus is critical for civilization
- plants need it to grow, and we need plants
to eat. Soil naturally contains some phosphorus
that’s available to plants, but every year,
some of it leaves our fields through erosion
and some of it leaves when we harvest the
plants that absorbed it. So we need to add
more phosphorus. We add some in the form of
poop from plant-munching farm animals, but
there’s not enough animal poop to replenish
all the phosphorus we need to keep growing
food for our growing population.
Luckily, some rocks are really rich in phosphorus.
And Morocco is home to most of them - at least
the ones we can reach. The vast majority are
actually sitting at the bottom of the ocean.

Arabic: 
مرحباً، أنا ألكس، من قناة الأرض في دقيقة. تعتبر روسيا أكبر دولة، الصين
الأكثر سكانًا، و الولايات المتحدة الأغنى، و توجد المغرب... التي ليست
لها قوة عالمية مثلهم، لكنها من أهم الأماكن في العلم،
بسبب الفوسفاط.
عنصر الفوسفاط مهم جداً للشعوب، الناباتات يجب أن تنمو، ونحن نحتاجها
للأكل، التربة عادة تحتوي على الفوسفاط الذي تحتاجه الناباتات، ولكن كل سنة،
تزاح بسبب التعرية أو عندما نحصد
الناباتات التي تمتصها، لذا نحتاج لإضافة المزيد من
بقايا الحيوانات المزارع(البراز)، لكن ليس لدينا ما يكفي منها لتعويض
كل الفوسفاط الذي نحتاج لنمو الناباتات من أجل التغدية
لحسن الحظ، توجد ضخور غنية بالفوسفاط. و المغرب موطن أغلبها - أو بالأحرى
التي وصلنا إليها، أغلب تلك الصخور توجد في أعماق المحيط

French: 
Yo, c'est Alex de MinuteEarth. La Russie est le plus grand pays du monde, la Chine
est la plus peuplée, et les U.S.A est la plus riche. Et il y'as le Maroc... Qui n'est pas
vraiment une superpuissance mondial. Mais c'est l'un des endroits les plus importants du monde,
à cause du phosphore.
Le phosphore est un élément indispensable des civilisations - Les plantes on en besoins pour gandir, et nous avons besoins des plantes
pour manger. Le sol contient naturellement du phosphore disponible pour les plantes, mais chaque année,
un peu de phosphore quittent nos champs par l'érosion et d'autres partent lorsque, lors de la récolte,
ils furent absorbée par les plantes. Donc on a besoin d'ajouter plus de phosphore. Nous en ajoutons sous forme de
caca provenant des animaux de fermes qui ont grignoter des plantes, mais il n'y a pas assez de merde d'animaux pour reconstituer
tout le phosphore dont nous avons besoins pour faire pousser la nourriture pour la population grandissante.
Heureusement, certaines roches sont très riche en phosphore. Et le Maroc est la maison de grand nombre d'entre eux - Au moins
ceux que nous pouvons atteindre. La grande majorité se trouve actuellement au fond de l’océan.

iw: 
היי, כאן אלכס, מ-MinuteEarth.
רוסיה היא המדינה הכי גדולה בעולם, סין היא הכי מאוכלסת, וארה"ב היא הכי עשירה.
ואז יש לנו את מרוקו... שהיא לא בדיוק מעצמה עולמית, אבל היא כן אחד המקומות הכי חשובים בעולם,
בגלל זרחן.
היסוד זרחן הוא קריטי לציויליזציה - צמחים צריכים אותו כדי לצמוח, ואנחנו צריכים צמחים כדי לאכול.
באופן טבעי, קרקע מכילה קצת זרחן שזמין לצמחים
אבל מדי שנה, חלק ממנו עוזב את השדות שלנו בגלל סחף וחלק ממנו עוזב כשאנחנו קוצרים את הצמחים ששאבו אותו.
אז אנחנו צריכים להוסיף עוד זרחן.
אנחנו מוסיפים קצת בצורה של צואת חיות משק הניזונות מצמחים, אבל אין מספיק צואת חיות כדי לחדש
את כל הזרחן שאנחנו צריכים כדי להמשיך לגדל מזון לאוכלוסיה הצומחת שלנו.
למרבה המזל, יש סלעים שעשירים בזרחן. ומרוקו היא הבית של רובם - לפחות אלו שאנחנו יכולים להגיע אליהם.
רובם המכריע למעשה שקוע בקרקעית האוקיינוס.

Vietnamese: 
Chào các bạn, mình là Alex đến từ kênh MinuteEarth.
Liên bang Nga là đất nước lớn nhất thế giới,
Trung Quốc thì có đông dân nhất,
còn Hoa Kỳ là nước giàu nhất.
Rồi chúng ta có Ma-rốc, một nước... có thể nói là chưa đạt đến mức cường quốc.
Nhưng đây lại là một trong những nơi quan trọng nhất thế giới.
Là vì phốtpho.
Nguyên tố phốtpho vô cùng cần thiết cho nền văn minh:
cây cối cần chúng để phát triển, còn chúng ta cần cây làm lương thực
Đất tự nhiên có chứa một lượng phốtpho để cây sử dụng, tuy nhiên, sau mỗi năm,
một phần chất bị xói mòn làm trôi mất, một phần nữa bị mất khi ta thu hoạch các cây đã hấp thu chúng.
Vì vậy, chúng ta cần thêm vào lượng phốtpho.
Chúng ta có bổ sung bằng lượng phân từ các động vật ở trang trại ăn thực vật,
nhưng lượng phân động vật thì không đủ để bù đắp lại lượng phốtpho cần
để trồng thức ăn cho loài người đang ngày một đông.
Thật may mắn, một số loại đá rất giàu phốtpho.
Và Ma-rốc là nơi chứa hầu hết các loại đá ấy — ít nhất là những loại ta có thể với tới được.
Phần lớn còn lại đang nằm dưới đáy đại dương.
Đó là vì những khoáng vật phosphat đã được hình thành qua hàng triệu năm,

Arabic: 
ذلك بسبب تكون الصخور على مدى ملاين السنين في المحيط
الكائنات الدقيقة ماتت وغرقت أجسامهم الغنية بالفوسفور في قاع البحر. قد حدث هذا
في أنحاء المحيط، لكن يتركز الفوسفاط في القاع في أماكن
معينة، و فيها كانت الكتير من الكائنات الدقيقة، بدون وجود الأنهار،
التي كانت لتمزج الفوسفاط بالرواسب الأخرى، وكانت هناك تيارات في المحيطات
تحمل أي رواسب أخف من الفوسفور. هذا المزيج النادر من الظروف
سمح للرواسب الغنية بالفوسفور بالتركيز في صخور الفوسفات ، وقد حدث ذلك تمامًا
في المحيط القديم المغطى حالياً بالمغرب الآن
و بذلك، المغرب يحتوي على %70 من احتياطي الفوسفات في العالم
من الصخور، وهذا أمر غير مسبوق في تموقع مورد هام في دولة واحدة
أقصد، تحتوي مثلاًالصين على معادن نادرة أكتر من أي دولة، لكن لديها فقد ثلات إحتياطي العالم
و السعودية و فنزويلا لديهما النفط أكثر من آي دولة أخرى
لكن كليهما لديهما فقط %20 من إحتياطي العالم

Vietnamese: 
khi các vi sinh vật sống ở đại dương chết và cơ thể giàu phốtpho của chúng chìm xuống đáy biển.
Việc này xảy ra khắp đại dương, nhưng phốtpho chỉ tập trung dưới đáy tại một số vùng đặc biệt.
Ở những nơi này, có hàng tấn vi sinh vật, không có sông (vì chúng sẽ làm loãng phốtpho tan vào các khoáng vật khác),
và thỉnh thoảng có các dòng biển cuốn đi những vật chất nhẹ hơn, không phải là khoáng vật phốtpho.
Sự kết hợp hiếm có của các điều kiện này đã cho phép khoáng vật giàu phốtpho tập trung lại thành đá phosphat,
và chỉ là trùng hợp khi điều này đã diễn ra ở vùng biển cổ đại bao trùm khu vực mà ngày nay là Ma-rốc.
Kết quả là Ma-rốc hiện đại nắm giữ đến 3/4 mỏ dự trữ đá phosphat có thể khai thác được của thế giới.
Đây là sự tích tụ chưa có tiền lệ trong một quốc gia đối với một tài nguyên chính và đơn lẻ như vậy.
(Chũ trên màn hình: *Nói cho đúng thì một lượng nằm ở vùng Tây Sahara bị tranh chấp mà Ma-rốc đã chiếm đóng từ năm 1975).
Ý tôi là, Trung Quốc có nhiều kim loại đất hiếm hơn bất kỳ nước nào khác, nhưng cũng chỉ có khoảng 1/3 trữ lượng thế giới.
Còn Ả Rập Xê-út và Vê-nê-xu-ê-la có nhiều dầu hơn mọi người, nhưng mỗi nước trong họ có một lượng nhỏ hơn 20% so với trữ lượng thế giới.
Ma-rốc chiếm quá nhiều lượng đá phosphat khai thác được của thế giới,

iw: 
הסיבה היא שסלעי הפוספט (סלעים זרחתיות) האלו נוצרו במשך מילוני שנים כשמיקרואורגניזמים שחיו באוקיינוס מתו
והגופים שלהם, שעשירים בזרחן, טבעו לקרקעית הים.
זה קרה בכל רחבי האוקיינוס, אבל הזרחן התרכז בקרקעית רק בכמה מקומות בודדים ומיוחדים.
במקומות האלו, היו טונות של מיקרואורגניזמים,
לא היו בו נהרות (שהיו מדלדלים את הזרחן עם משקעים אחרים),
והיו מדי פעם זרמים בים שסחפו איתם כל משקעים לא-זרחניים.
שילוב התנאים הנדיר הזה אפשר למשקע העשיר בזרחן להתרכז לתוך סלעי פוספט
ובמקרה יצא שזה התרחש באוקיינוס העתיק שכיסה את השטח שכיום הוא מרוקו.
כתוצאה, מרוקו כיום נמצאת בבעלות על כמעט ¾ מעתודות סלעי הפוספט הזמינות.
זה ריכוז יחיד מסוגו של משאב טבע עיקרי במדינה אחת.
כלומר, בסין יש יותר מתכות נדירות מבכל מדינה אחרת, אבל אלו רק מהוות שליש מהעתודות העולמיות.
ולערב הסעודית ולונצואלה יש יותר נפט מכולם, אבל יש לכל אחת מהן פחות מ-20% מהעתודות העולמיות.

English: 
That’s because these so-called phosphate
rocks formed over millions of years as ocean-dwelling
microorganisms died and their phosphorus-rich
bodies sank to the seafloor. This happened
throughout the ocean, but the phosphorus only
concentrated on the seafloor in a few special
places. In these places, there were tons of
microorganisms, there were no rivers (which
would have diluted the phosphorus with other
sediments), and there were occasional ocean
currents that carried away any lighter non-phosphorus
sediments. This rare combination of conditions
allowed the phosphorus-rich sediment to concentrate
into phosphate rocks, and it just so happened
to occur throughout the ancient ocean that
covered what is now Morocco.
As a result, modern Morocco has almost ¾
of the world’s accessible reserves of phosphate
rock. That’s an unheard of concentration
of a single major resource in one country.
I mean, China has more rare earth metals than
any other country, but that’s only around
a third of the world’s reserves. And Saudi
Arabia and Venezuela have more oil than anyone
else, but they each have less than 20% of
the world’s reserves.

French: 
C'est parce que soi-disant les roches de phosphates se seraient formés il y'as plusieurs millions d'années
lorsque les micros-organismes océaniques sont morts et que leurs corps riches en phosphore ont coulé jusqu'au fond marin. C'est arrivé
dans l'océan, mais le phosphore ne s'est concentré sur le fond marin que dans quelques
des endroits. Dans ces endroits, il y avait des tonnes de micro-organismes, il n'y avait pas de rivières (qui
aurait dilué le phosphore avec d'autres sédiments), et il y avait parfois des océans
courants qui ont emporté des sédiments plus légers sans phosphore. Cette combinaison rare de conditions
a permis aux sédiments riches en phosphore de se concentrer dans les roches de phosphate, et c'est ce qui s'est passé
pour se produire dans l'océan ancien qui couvrait ce qui est maintenant le Maroc.
En conséquence, le Maroc moderne possède près de 75% des réserves de phosphate accessibles au monde
C’est une concentration inouïe d’une seule ressource majeure dans un seul pays.
Je veux dire, la Chine a plus de métaux des terres rares que tout autre pays, mais c'est seulement autour
un tiers des réserves mondiales. Et l'Arabie saoudite et le Venezuela ont plus de pétrole que quiconque
mais ils détiennent chacun moins de 20% des réserves mondiales.

Arabic: 
يحتوي المغرب على أغلب من صخور الفوسفات التي يمكن الوصول إليها في العالم و بدون احتياطياتها،
ليس لدى البشرية ما يكفي حتى تدوم 100 عام. لكن حتى لو كان المغرب يتقاسم بلطف
مع الجميع، فسيكفي البشرية 300 سنة فقط.
إنها مدة طويلة، لكن نحن نعتمد الزراعة لإطعام البلديات
المدن، و الحضارات منذ000 10 سنة، حتى لو إكتشفنا مصدر
ضخم لصخور الفوسفاط أو كيفية إستخراجه من أعماق البحار، فيسنفذ
في النهاية. وبهذا، سمكن أن ننتظر تجمع الفوسفاط الذي
ينزاح من مزارعنا نحو المحيط، إلى مكان ما. و تنركز مجدداً صخور الفوسفاط
ثم ينتهي بها المطاف فوق الماء، لكن هذه العملية تحتاج ملايين السنين، و سنموت جوعاً
قبل ذلك بكثير، لذا إن كنا نخطط لحافظ على غدائنا للمستقبل القريب
يجب أن نقوم بإعادة تدوير الفوسفاط، بمعنى يجب أن نحل مشكل
معادلة بحرف P، هذا الفيديو من دعم

French: 
Le Maroc possède tellement de phosphate naturel accessible au monde que sans ses réserves,
l'humanité n'aurais même pas assez pour durer 100 ans. Mais même si le Maroc partage bien
avec tout le monde, l'humanité n'aura que 300 ans environ.
Bien sûr, 300 ans, c'est long, mais nous comptons sur l'agriculture pour nourrir les villes,
villes et civilisations depuis 10 000 ans. Même si nous découvrons une autre énorme offre de
phosphate naturel ou comprendre comment l'exploiter depuis le fond marin, cela finira
s'épuiser. À ce stade, nous pourrions attendre que le phosphore s'écoulant de nos champs coule
dans l'océan, atteint l'un de ces endroits spéciaux, se concentre à nouveau dans le phosphate
et se retrouve au-dessus de l'eau. Mais cela prendrait quelques millions d'années, et nous aurions faim
bien avant cela. Donc, si nous prévoyons d'être une civilisation mangeuse de nourriture dans un avenir lointain, nous devons
d'utiliser et de recycler le phosphore plus efficacement. En d'autres termes, nous avons un problème à résoudre
- un problème avec un grand P. Cette vidéo a été parrainée par l'Université

English: 
Morocco has so much of the world’s accessible
phosphate rock that without its reserves,
humanity doesn’t even have enough to last
100 years. But even if Morocco shares nicely
with everyone else, humanity will only have
around 300 years.
Sure, 300 years is a long time from now, but
we've been relying on farming to feed towns,
cities, and civilizations for 10,000 years.
Even if we discover another huge supply of
phosphate rock or figure out how to mine it
from the seafloor, that too will eventually
run out. At that point, we could wait until
the phosphorus running off our fields flows
into the ocean, reaches one of those special
places, concentrates again into phosphate
rock, and ends up above water. But that would
take a few million years, and we’d go hungry
long before then. So if we plan to be a food-eating
civilization into the distant future, we need
to use and recycle phosphorus more effectively.
In other words, we've got a problem to solve
-- a problem with a capital P.
This video was sponsored by the University

Vietnamese: 
đến nỗi nếu không có nguồn dự trữ này, nhân loại sẽ không có đủ để duy trì thêm 100 năm.
Nhưng ngay cả nếu khi Ma-rốc chia đều cho mọi người, nhân loại cũng sẽ chỉ trụ được khoảng 300 năm.
Đúng là 300 năm là khoảng thời gian còn xa tính từ bây giờ, nhưng chúng ta đã luôn dựa vào nông nghiệp
để nuôi sống các thị trấn, thành phố, và nền văn minh trong suốt 10 000 năm.
Ngay cả nếu chúng ta phát hiện ra một nguồn cung cấp khổng lồ khác cho đá phosphat,
hay tìm ra cách đào được chúng từ đáy biển, cả lượng này cũng sẽ dần cạn kiệt.
Đến lúc ấy, ta có thể đợi đến khi lượng phốtpho trôi khỏi ruộng chảy xuống đại dương, đến nơi 'đặc biệt',
rồi tích tụ lại thành đá phosphat, để rồi xuất hiện trên mặt nước.
Nhưng điều ấy sẽ tốn hàng triệu năm, và chúng ta sẽ chết đói rất lâu trước đó rồi.
Vậy nếu chúng ta lên kế hoạch cho một nền văn minh háu đói đủ ăn trong tương lai lâu dài,
chúng ta cần sử dụng và tái sử dụng phốtpho một cách hiệu quả hơn.
Nói cách khác, chúng ta có một vấn đề cần được giải quyết — một vấn đề với chữ P in hoa.
(Giải thích: P là kí hiệu hóa học của phốtpho, chơi chữ "pee" là nước tiểu, vì phốtpho được tạo ra đầu tiên là bằng cách lọc nước tiểu)

iw: 
למרוקו יש כל כך הרבה מסלעי הפוספט הנגישים עד שלולא העתודות שלה, לאנושות אין אפילו מספיק בשביל לשרוד 100 שנים.
אבל אפילו אם מרוקו תתחלק בנדיבות עם כולם,
לאנושות יהיו רק בסביבות 300 שנים.
ברור, 300 שנים זה עוד הרבה זמן, אבל אנחנו מסתמכים על חוות
שיאכילו כפרים, ערים, וציויליזציות כבר 10,000 שנה.
אפילו אם נגלה עוד אספקה אדירה של סלעי פוספט או נמצא דרך לכרות אותו מקרקעית הים,
גם היא תאזול בסופו של דבר.
בשלב ההוא, אנחנו נוכל לחכות עד שהזרחן שנסחף מהשדות שלנו יזרום לאוקיינוס, יגיע לאחד המקומות המיוחדים האלה, מתרכז שוב לתוך סלעי פוספט, ומגיע בסוף אל מעל לפני הים.
אבל זה ייקח כמה מיליונים של שנים, ואנחנו נתדרדר לרעב הרבה לפני זה.
אז אם אנחנו מתכננים להיות ציויליזציה שמזינה את עצמה גם בעתיד הרחוק, אנחנו צריכים להשתמש בזרחן ולמחזר אותו יותר ביעילות.
במילים אחרות, יש לנו בעיה לפתור.
ז' של בעיה.

iw: 
הסרטון הזה מוגש בחסות אוניברסיטת מינסוטה, בה סטודנטים, סגל מרצים ועובדים מכל תחומי הלימוד עובדים ביחד כדי לפתור את האתגרים הגדולים העומדים בפני החברה.
אחד האתגרים האלה הוא הזנה רציפה של העולם,
וחלק מהפיתרון הוא להבטיח שיש לנו מספיק זרחן כדי לגדל יבול.
במחלקה לקרקע, מים, ואקלים, פרופ' קרל רוזן ובוגרת האוניברסיטה פרספונה מא
חוקרים אם זה אפשרי להשיג כמויות שימושיות של זרחן
ממקומות לא צפויים - כמו ביוב שרוף - כדרך להכשיר זרחן מהאשפה שלנו ולהחזיר אותו לשדות.
תודה, אוניברסיטת מינסוטה!

Vietnamese: 
Video này được tài trợ bởi Đại học Minnesota, nơi sinh viên, bộ phận đào tạo và nhân viên trong mọi lĩnh vực học
(chữ trong màn hình: Đừng chỉ đến lớp học, hãy giúp giải quyết các vấn đề vĩ mô)
đang nỗ lực để giải quyết những vấn đề vĩ mô mà xã hội đang gặp phải.
Một trong những thử thách ấy là tạo nguồn thức ăn bền vững, và một phần trong câu trả lời là đảm bảo chúng ta có đủ phốtpho để trồng trọt.
Thuộc khoa Đất, Nước và Khí hậu, giáo sư Carl Rosen và cử nhân Persephone Ma
đang nghiên cứu liệu có khả thi cho việc thu hoạch lượng phốtpho hữu ích
từ những nơi không thể ngờ tới - như rác thải đốt - như một cách để tái thu hoạc phốtpho từ
chính chất thải của chúng ta và đưa chúng trở về các cánh đồng của ta. Cảm ơn nhé, Đại học Minnesota!

Arabic: 
 
 
 
 
 
 
 

French: 
du Minnesota, où les étudiants, les professeurs et le personnel dans tous les domaines d'études travaillent
pour résoudre les grands défis de la société. L'un de ces défis est de nourrir le monde
durablement, et une partie de la solution consiste à nous assurer que nous avons suffisamment de phosphore pour faire pousser les cultures.
Au Département des sols, de l'eau et du climat, le professeur Carl Rosen et étudiant diplômé.
Persephone Ma recherche s'il est possible d'obtenir des quantités utiles de phosphore
des endroits inattendus - comme les eaux usées brûlées - comme un moyen de récupérer le phosphore de notre
propres déchets et les remettre dans nos champs. Merci, Université du Minnesota!

English: 
of Minnesota, where students, faculty and
staff across all fields of study are working
to solve the Grand Challenges facing society.
One of these challenges is feeding the world
sustainably, and part of the solution is to
ensure we have enough phosphorus to grow crops.
In the Department of Soil, Water, and Climate,
professor Carl Rosen and graduate student
Persephone Ma are researching whether it's
possible to get useful amounts of phosphorus
from unexpected places - like burnt sewage
- as a way to reclaim phosphorus from our
own waste and put it back on our fields. Thanks,
University of Minnesota!
