Het gebruik van de nekklem door de politie leidt maar zelden tot de dood van een arrestant.

Dat stelt onderzoeker Wilma Duijst van de Radboud Universiteit in het Radio 1-programma Argos.

Zij deed onderzoek naar de gevolgen van het gebruik van de nekklem. Hiervoor kreeg zij toegang tot de dossiers van de Rijksrecherche over de periode 2005-2012.

In deze periode stierven 24 mensen bij een aanhouding door de politie waarbij fysiek geweld werd gebruik. In de helft van deze gevallen werd een nekklem toegepast. In één van deze zaken kwam de arrestant daarbij om het leven door verstikking.

Oververhitting

Bijna de helft van de arrestanten stierf vermoedelijk door oververhitting. Het lichaam wordt dan zo warm dat de organen ophouden te werken. Deze oververhitting werd vermoedelijk veroorzaakt door de combinatie van drank en drugs en de opwinding van de aanhouding.

Veel overleden arrestanten waren ook naakt of schaars gekleed. De meesten waren ook te zwaar, wat oververhitting extra in de hand werkt.

Mitch Henriquez

Het gebruik van de nekklem staat ter discussie na het overlijden van Mitch Henriquez in Den Haag. De Arubaan overleed afgelopen zomer in Den Haag nadat hij hardhandig door de politie was aangehouden. Minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie) heeft daarom een onderzoek geïnitieerd naar het gebruik van de omstreden methode.

De nekklem behoort overigens niet tot de standaardtechnieken van de politie. Agenten worden ook niet officieel getraind in het gebruik ervan. Sinds 2008 worden officieel arm- en beenklemmen gebruikt als arrestanten zich hevig verzetten bij een aanhouding.

Ook leren agenten te 'fixeren', het vastzetten van een arrestant tegen een muur of een boom. Deze methode brengt minder risico’s met zich mee dan de nekklem.

Video: Henriquez overleden na arrestatie op Haags festival

Henriquez overleden na arrestatie op Haags festival

Breder onderzoek

Duijst vindt dat de Inspectie voor Veiligheid en Justitie beter een breder onderzoek kan doen naar het overlijden van arrestanten, in plaats van zich alleen maar op de gevolgen van het gebruik van de nekklem te richten.

De politie gebruikt volgens het onderzoek jaarlijks zo’n 12.000 keer fysiek geweld bij een aanhouding. Per jaar komen hierbij gemiddeld 3 of 4 mensen om het leven.