Fakt, że wczoraj Rzeczpospolita opublikowała artykuły na temat postanowienia Sądu Najwyższego, "zajawiając je" tym razem na pierwszej stronie dziennika, przynosi już pewne efekty. Należy się przyzwyczaić do tego, że masy internautów zauważają tylko to, co im się w sposób brutalny "podsunie pod nos", bo opublikowany miesiąc temu na łamach Rzeczpospolitej tekst nie poruszył specjalnie tłumów. Pomijając "panikę" i dezinformację, która wynika z bezrefleksyjnego przeinaczania słów oraz z faktu, że w Polsce nie publikuje się orzeczeń sądu w dniu ich wydania (co mogłoby zapobiec w przyszłości różnym domysłom), trzeba powiedzieć, że pojawiły się różne inicjatywy zmierzające do zajęcia się "problemem rejestracji prasy internetowej" (celowo w cudzysłowie, bo nie chodzi o "rejestrację prasy", a o rejestrację dzienników i czasopism). Są to z jednej strony inicjatywy społeczne, z drugiej zaś: rządowe.
Wedle niepotwierdzonych informacji: w dniu wczorajszym jeden z podsekretarzy stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (a to ministerstwo zajmuje się problemem informatyzacji, a nawet szerzej: społeczeństwem informacyjnym) miał wysłać do p. Jolanty Rusiniak, Prezes Rządowego Centrum Legislacji list, w którym zwraca uwagę na opisywane, m.in. na łamach niniejszego serwisu, sprawy (m.in. na postanowienie Sądu Najwyższego). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił podobno uwagę RCL na konieczność legislacyjnego zareagowania na interpretacje ustawy Prawo prasowe, które mogą wynikać z postanowienia Sądu Najwyższego. Nie jestem pewny, czy MSWiA dostrzega problem rejestracji serwisów własnych administracji publicznej (por. Czy "własne" serwisy internetowe administracji publicznej działają legalnie?), ale konieczność zareagowania na postanowienie Sądu Najwyższego to ciekawa inicjatywa.
Jedna z tez listu miała być taka, iż ewentualna konieczność rejestrowania serwisów internetowych może uderzać w podstawy rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce, a nawet: być potencjalnie sprzeczna z art. 54 Konstytucji RP (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP: "Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji").
Wniosek jest taki, że MSWiA dostrzega, iż Prawo prasowe nie przystaje do obecnego rozwoju nowych form społecznej komunikacji elektronicznej. Oczywiście można się pochylić nad problemem politycznym - na ile ta wiedza może przełożyć się na projekt nowelizacji Prawa prasowego (dziś ABW zatrzymało byłego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, byłego Komendanta Głównego Policji, a także prezesa PZU, a w Sejmie trwa "polityczna przepychanka"). O ile nawet zamieszanie na szczytach władzy nie przeszkadza urzędnikom ministerialnym w zwyczajnej pracy, to widzę problem skuteczności przeprowadzenia jakiegokolwiek procesu legislacyjnego w Sejmie.
Przypomnę jedynie, że nikt jeszcze nie miał szansy przeczytać tego postanowienia SN (również nikt w MSWiA, ani w RCL, a znane jest ono jedynie z komentarzy prasowych i wypowiedzi sędziego sprawozdawcy, prof. dr hab. Jacka Sobczaka). Zdaję sobie sprawę również z tego, że takie wypowiedzi musiały być nieco uproszczone, a to ze względu na ilość miejsca (czasu), którą dysponują dziennikarze, a to ze względu na konieczność użycia odpowiedniego języka, który miałby szanse być zrozumiany przez grupę docelową, do której wydawcy i redakcje chcą dotrzeć. Jak wynika z lektury setek komentarzy, które wczoraj pozostawili internauci w bardzo wielu serwisach internetowych (siedziałem i czytałem te komentarze pogrążając się w przygnębieniu) - należy znaleźć wiele cierpliwości, by wyjaśnić internautom na czym polega problem.
Pojawiły się np. takie komentarze, że "Sąd Najwyższy zdelegalizował serwisy internetowe", albo inne, podobne, których nie chcę nawet przywoływać. Sąd Najwyższy niczego nie zdelegalizował. Sąd Najwyższy odrzucił kasację prokuratury. Nie znamy treści postanowienia Sądu Najwyższego (por. Czekając na opublikowanie wyroku SN w sprawie obowiązku rejestracji "prasy internetowej").
Na marginesie - odwiedziłem sobie dziś Biuletyn Informacji Publicznej RCL. Chociaż jest tam informacja: "data aktualizacji serwisu: 20.08.2007 o godzinie 10:07", to jednak można trafić na interesujące dane adresowe, jak na przykład na stronie w wersji tekstowej: Rządowe Centrum Legislacji - wersja tekstowa, Kierownictwo:
ostatnia aktualizacja serwisu: 20.08.2007
liczba osób, które odwiedziły nasz serwis: 10.401 Adres:
Rządowe Centrum Legislacji - wersja tekstowa
ul.Ulica, 00-000 MIASTO
telefon +48 22 123-00-00
e-mail: |twojmail@domena.pl|
redakcja serwisu © 1999-2007 Rządowe Centrum Legislacji - wersja tekstowa.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Przy wykorzystywaniu materiałów wymagane jest podanie źródła.
Twójmail at domena kropka pe-el? Źródło podałem. Zostawmy to.
O czym to ja... Acha. Inicjatywy zmierzające do zmiany prawa prasowego.
Już wczoraj dowiedziałem się o pomysłach zawiązania inicjatywy obywatelskiej, która to inicjatywa miałaby zebrać 100 tys podpisów pod jakimś obywatelskim projektem ustawy zmieniającej ustawę Prawo prasowe. Podczas wczorajszych rozmów z dziennikarzami sugerowałem, że jeśli ktoś ma ochotę na organizowanie tego typu inicjatyw, to bardzo dobrze, niech organizuje. W końcu chodzi o rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Ja chętnie będę to opisywał.
Dziś widzę, że wczorajszy pomysł został podchwycony przez Partię Piratów (wciąż w organizacji - zebrali już 870 z 1000 podpisów, które są im potrzebne dla zarejestrowania partii politycznej; ile to już trwa?). Partia Piratów opublikowała tekst W sprawie rejestracji blogów i innych stron internetowych jako czasopisma lub dzienniki. Partia w organizacji apeluje "o pomoc w tworzeniu projektu ustawy „Obywatelska Ustawa o Prawie Prasowym”, a następnie w dalszym etapie projektu, o pomoc w zebraniu podpisów pod ustawą, po to, abyśmy już nigdy więcej nie musieli padać ofiarą, chorych przepisów".
Mam jednak pewne obawy. W drugim akapicie Apelu czytam mianowicie:
Polskie prawo stanowi, iż internet, jako całość jest środkiem masowego przekazu i podlega tym samym restrykcjom prawnym, co prasa. Mówiąc mniej ogólnie, każda forma działalności, uprawianej przez dłuższy okres czasu i mającej charakter stały, tak, jak strony internetowe, czy blogi, zobowiązuje twórcę, czy też właściciela www, do rejestracji...
Właśnie dzięki takim niefortunnym stwierdzeniom, publikowanym w komentarzach i następnie powielanych w różnych serwisach, mamy problem. Ludzie nie rozumieją tego, co czytają, więc różne ośrodki chcące wywrzeć wpływ - stopniowo upraszczają przekaz. Upraszczają i upraszczają... Jednym z problemów wykluczenia cyfrowego i web accessibility jest to, by pisać do nich językiem zrozumiałym (por. "Czego człowiek nie rozumie, tym nie włada"). Są chyba jednak jakieś granice upraszczania? Tego typu stwierdzenia, jak przedstawione w powyższym cytacie, są - moim zdaniem - w głównej mierze odpowiedzialne za panikę i dezinformacje internautów. Podstawowym problemem jest to, że postanowienie Sądu Najwyższego nie jest jeszcze dostępne dla zainteresowanych, ale poza tym: gdzie tu odpowiedzialność, jeśli wprowadza się czytelników w błąd? Ehh.. No, ale odnotowałem, że takie działania też są podejmowane.
Na to wszystko nakładają się też wcześniejsze inicjatywy innych partii politycznych, które pojawiały się w nieco innej (niż dziś) sytuacji politycznej. Pewnie niektórzy jeszcze pamiętają wypowiedzi polityków, wedle których konieczne jest zaostrzenie przepisów prawa prasowego, by jednak dziennikarze ponosili większą odpowiedzialność za słowa. To nie dotyczy bezpośrednio problemów "rejestracji internetowych czasopism i dzienników", ale trzeba przypomnieć, że w dyskusji o ewentualnej nowelizacji prawa prasowego będą też inne wektory zmian.
Wreszcie trzeba przypomnieć stanowisko Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, które dotyczy nieco innego obszaru regulacji. Mam na myśli Stanowisko regulacyjne w sprawie kwalifikacji prawnej usługi TV over DSL (TVoDSL) oraz kwestii właściwości KRRiT wobec regulacji usług telewizyjnych udostępnianych za pośrednictwem nowych platform (PDF) (Warszawa, 31 maja 2006 roku). Czytamy tam m.in:
(...) na gruncie obowiązującej jeszcze dziś (przed ewentualną nowelizacją) treści ustawy o radiofonii i telewizji KRRiT nie widzi możliwości przeniesienia jej uregulowań na usługi udostępniania programów w Internecie i nie widzi potrzeby odnoszenia się do usług audiowizualnych w telefonii mobilnej. (...) Pilna nowelizacja i modernizacja u.r.t., jak również ustawy Prawo telekomunikacyjne wynika (...) z faktu, że oba te akty prawne nie są w pełni przystosowane do rozstrzygania dylematów regulacyjnych i administracyjnych wynikających z konwersji cyfrowej.
A więc mamy problem nie tylko z Prawem prasowym, ale też z innymi regulacjami prawnymi, które dziś nie przystają do współczesnych wyzwań związanych z konwergencją mediów. Głosów podnoszących konieczność ingerencji ustawodawcy w sferę szeroko pojętego "prawa mediów" jest zresztą więcej. Będzie o czym pisać.
Aktualizacja w górę osi czasu:
Projekt logo Polskiej Partii Piratów
Pod wpływem ostatnich doniesień prasowych polska Partia Piratów zaapelowała o utworzenie "Obywatelskiej Ustawy o Prawie Prasowym". Patronami akcji obywatelskiej są poza PP serwisy: Dziennik Internautów, Serwis Opensoftware.pl, Racjonalista.pl, iThink.pl oraz Wolnastrona.eu



Polska Partia Piratów nie jest jeszcze zarejestrowana w sądzie, a pomysł zbierania podpisów, aby ją zarejestrować padł ponad rok temu. Do wczoraj inicjatorzy tego pomysłu zebrali 890 podpisów z wymaganego tysiąca do rejestracji. Piotr Waglowski twierdzi, że w apelu tym PP dokonała zbyt dalekich uproszczeń, szczególnie chodzi o następującą treść



Jest to pierwsza oddolna inicjatywa zmiany prawa prasowego, jaka pojawiła się po opublikowaniu przez Rzeczpospolitą artykułu związanego ze stanowiskiem Sądu Naczelnego w sprawie rejestracji stron internetowych jako dzienników lub czasopism. Twórcy tego apelu proszą także o mobilizację prawników, którzy mogliby pomóc w tworzeniu "Obywatelskiej Ustawy o Prawie Prasowym". Jako oddolny ruch społeczny, który miałby stać się partią polityczną obecnie nie dysponuje wykwalifikowaną kadrą, aby móc taką ustawę napisać samodzielnie. Waglowski skomentował powyższy fragment apelu następująco:



Partia Piratów odpowiedziała, że jak tylko uzasadnienie się pojawi, to będzie przygotowana na napisanie takiego projektu ustawy o zmianie ustawy prawa prasowego aby przymus rejestracji stron internetowych jako prasy wyeliminować.

Poza powyżej opisaną inicjatywą, jeden z internautów, Adam Degler wystosował także petycję do przewodniczącego Rady Informatyzacji
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Przytaczamy fragment tej petycji:



Artykuły w Rzeczpospolitej i za nią w wielu innych mediach na temat rejestrowania stron internetowych pojawiły dwa dni temu, jednak problem ten opisywany był już wcześniej, m.in. przez Piotra Waglowskiego. Do wczoraj w sądach nie była odczuwalna panika, jaka widoczna była w komentarzach pod artykułami w serwisach internetowych. Jednakże postanowienie Sądu Najwyższego opublikowane będzie dopiero 10 września. Obecnie obowiązuje ustawa o prawie autorskim z roku 1984, która względem rozwoju technologii informacyjnych staje się coraz bardziej anachroniczna.