Języki drawidyjskie liczą sobie 4500 lat
21 marca 2018, 13:13 | Humanistyka
Nowa analiza lingwistyczna wykazała, że rodzina języków drawidyjskich, w skład których wchodzi 80 języków używanych przez 220 milionów ludzi w centralnych i południowych Indiach oraz na Sri Lance, liczy sobie 4500 lat. Takie dane przekazał międzynarodowy zespół, który zebrał dane od przedstawicieli wszystkich podgrup języków drawidyjskich. Wyniki badań, które opublikowano w Royal Society Open Science, dobrze pasują do wcześniejszych badań lingwistycznych i archeologicznych.
Rodzina języków drawidyjskich to jedna z sześciu wielkich rodzin językowych z Azji Południowej. Cztery największe jej języki to kannada, malajalam, tamilski i telugu. Ich tradycje literackie sięgają setek lat, a czego najdłuższa jest tradycja języka tamilskiego. Najstarsze zachowane inskrypcje w tym języku pochodzą z III wieku, ale wiadomo, że tamilski literacki wykształcił się dwa wieki wcześniej. Język tamilski jest, obok sanskrytu, jednym z tamtejszych języków klasycznych. Jednak, w przeciwieństwie do sanskrytu, istnieje udokumentowana ciągłość pomiędzy jego formami klasycznymi a współczesnymi. Dysponujemy bowiem tamilskimi inskrypcjami, poematami, pieśniami, tekstami religijnymi i świeckimi.
Badanie języków drawidyjskich jest kluczowe dla zrozumienia prehistorii Eurazji, gdyż języki te w znacznym stopniu wpływały na inne grupy językowe, mówi Annemarie Verkerk z Instytutu Nauki o Historii Człowieka im. Maxa Plancka.
Sami Drawidowie wciąż stanowią zagadkę. Naukowcy są zgodni, że jest to ludność miejscowa, która zamieszkiwała subkontynent indyjski przed przybyciem Ariów (ok. 3500 lat temu). Wedle niektórych koncepcji to Drawidowie stworzyli cywilizację doliny Indusu z Harappą i Mohendżo-Daro. Być może są to potomkowie Dasów, o których wspomina Rygweda.
Naukowcy pracujący pod kierunkiem Vishnupriya Kolipakama przeanalizowali zależności pomiędzy wszystkimi podgrupami językowymi rodziny drawidyjskiej. Użyli następnie zaawansowanych metod statystycznych, dzięki którym dowiedzieli się, że języki drawidyjskie pojawiły się 4000-4500 lat temu. Szacunek ten jest zgodny z dotychczasową wiedzą archeologiczną, z której wynika, że właśnie w tym czasie język drawidyjski, pod wpływem rozwoju kulturowego, zaczął dzielić się na grupy środkową, północną i południową.
W przyszłości konieczne będzie dokładniejsze zbadanie zależności pomiędzy tymi grupami oraz prześledzenie ich historii geograficznej. Mamy okazję by zbadać interakcje pomiędzy tymi ludźmi oraz innymi ludami, takimi jak Indoeuropejczycy czy Austroazjaci. Relacje pomiędzy nimi należały do jednych z najważniejszych w ludzkiej prehistorii, mówi Simon Greenhill z Instytutu Maxa Plancka.
'''Tworząc drzewo filogenetyczne języków drawidyjskich, badacze z Instytutu Maxa Plancka określili wiek języków drawidyjskich na ok. 4500 lat, co potwierdza wcześniejsze szacowania wynikające z badań lingwistycznych i archeologicznych.'''

Analiza filogenetyczna języków drawidyjskich z użyciem wnioskowania bayesowskiego pozwoliła na dokładniejsze określenie rozprzestrzeniania się języków drawidyjskich na subkontynencie indyjskim. Dzięki badaniom zauważono, że prawdopodobnie były one wcześniej używane znacznie częściej w zachodniej części subkontynentu, przed pojawieniem się tam ludów indoaryjskich. Badania polegały na zbieraniu danych leksykalnych od osób posługujących się różnymi językami i dialektami drawidyjskimi. Do dalszej analizy wykorzystano zapisy nagrań, które następnie przepisywano na międzynarodowy alfabet fonetyczny. Wcześniejsze badania lingwistyczne opierały się głównie na analizie treści słowników, które mogły być niepełne i zawierać luki lub wieloznaczności dla konkretnych pojęć.

Przygotowując dane, a następnie określając kształt drzewa filogenetycznego, korzystano z takich narzędzi jak oparte na Pythonie oprogramowanie LingPy; BEAST 2 dla bayesowskich analiz filogenetycznych; Tracer oraz TreeAnnotator. W rezultacie uzyskano inne zależności w pokrewieństwie między czterema wcześniej wyróżnianymi grupami tych języków, tzn. północną, środkową, południową I i południową II. Biorąc pod uwagę wiek, wcześniej szacowano, że wspólny język „prodrawidyjski" mógł istnieć od 3000 do 6400 lat temu. Dzięki badaniom określono średnią wieku dla wspólnego pnia na 4650, a medianę na 4433 lat.

Wyniki badań zamieszczono w Royal Society Open Science. Jak stwierdził Simon Greenhill z Instytutu Maxa Plancka ''Mamy okazję, by zbadać interakcje pomiędzy tymi ludźmi użytkownikami języków drawidyjskich oraz innymi ludami, takimi jak Indoeuropejczycy czy Austroazjaci. Relacje pomiędzy nimi należały do jednych z najważniejszych w ludzkiej prehistorii''. Określono też potrzebę dalszych badań dla dokładniejszego określenia geograficznego rozprzestrzeniania się tych języków.