Nr 329 Typ Spotkanie weekendowe Dziedzina zdrowie Forma pokaz
Wiek
Bioindykacja jest metodą wykorzystującą jako wskaźnik organizm żywy, którego reakcja jest podstawą oceny stopnia toksyczności badanego środowiska. Organizmy testowe, zwane bioindykatorami, są szczególnie wrażliwe na związki chemiczne szkodliwe dla środowiska i dla człowieka. Uzyskanie wyniku dodatniego przy ich zastosowaniu stanowi rodzaj alarmu, ostrzegającego przed przypadkowym bądź umyślnym skażeniem, i pozwala na ocenę całkowitej toksyczności próbki. W przeciwieństwie do metod fizykochemicznych pozwalających na wykrycie jedynie tych substancji, których się spodziewamy, bioindykatory reagują na wszystkie związki toksyczne.
Bioindykatory wprowadzone zostały w wielu krajach do rutynowych badań wód i służą do zabezpieczenia ujęć wody pitnej przed przypadkowym bądź umyślnym zanieczyszczeniem. W tym celu stosowane są testy enzymatyczne – dające odpowiedź bardzo szybko – już po kilkunastu minutach m. in. test ze skorupiakiem Daphnia magna i pierwotniakiem Spirostomum ambiguum.
Bioindykatory wykorzystywane są także w ocenie skuteczności działania urządzeń oczyszczających ścieki w oczyszczalniach.
W trakcie pokazu każdy uczestnik oceni jakość próbek wody (zapraszamy z własnymi próbkami) przy użyciu:
• Kilku metod fizykochemicznych (pH, przewodnictwo, zawartość jonów żelaza i in.).
• Dwóch testów bioindykacyjnych.
Test przy użyciu Daphnia magna. Efektem testowym jest zaburzenie metabolizmu skorupiaków objawiające się brakiem świecenia w świetle UV. Dafniom podaje się zawiesinę galaktozydu MUF, który przez zdrowe osobniki jest metabolizowany do MUF- substancji intensywnie świecącej pod lampą UV. Rozwielitki są często wykorzystywane w układach przepływowych w stacjach zabezpieczających ujęcia wody pitnej.
Test Spirotox. Organizmem testowym jest pierwotniak z grupy orzęsków - Spirostomum ambiguum. Pod wpływem toksykantów komórki organizmów ulegają rozpuszczeniu, tzw. lizie. Z uwagi na niewielkie rozmiary organizmów reakcja przebiega szybko – oznaczenie trwa kilkanaście do kilkudziesięciu minut.
Organizator: Wydział Farmaceutyczny Warszawski Uniwersytet Medyczny Wydział Farmaceutyczny Warszawski Uniwersytet Medyczny
Wykonawcy: dr hab. Grzegorz Nałęcz-Jawecki
Lokalizacja:
18 września 2010 rozpoczął się XIV Warszawski Festiwal Nauki, który zapowiadaliśmy. Odbyło się kilkadziesiąt imprez mających na celu popularyzację nauki.

W festiwalu uczestniczy między innymi Wydział Farmaceutyczny Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, gdzie odbyły się pokazy takie jak „Pierwotniaki i dafnie na straży czystości wody” prowadzony przez dr hab. Grzegorza Nałęcz-Jaweckiego. Uczestnicy mogli samodzielnie przeprowadzić dwa testy bioindykacyjne z użyciem Daphnia magna oraz Spirostomum ambiguum. Prezentowany był również wykład „Cele molekularne leków w świecie wirtualnym”, autorstwa prof. dr hab. Doroty Maciejewskiej i dr Teresy Żołek, na którym goście mogli się dowiedzieć, jak wygląda proces powstawania nowych leków oraz zapoznać się z działaniem programów do modelowania molekuł chemicznych.

Wykłady odbywały się też na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jeden z nich miał tytuł „Czy mniej lub bardziej szlachetne kamienie mogą uzdrawiać?” Prof. Andrzej Kozłowski opowiadał o historii przypisywanych minerałom właściwości, omówił następnie rzeczywiste znacznie substancji mineralnych dla organizmu człowieka. Prezentacje zakończył ostrzeżeniem przed przypisywaniem kamieniom właściwości magicznych, co może prowadzić do rezygnacji z terapii proponowanej przez medycynę.
Prof. Andrzej Kozłowski