Czym jest domena publiczna?
W serwisie Wolne Lektury możemy zgodnie z prawem publikować tylko te książki, które wyszły już spod działania prawa autorskiego i przeszły do tzw. domeny publicznej. Prawo autorskie to ograniczony w czasie monopol pozwalający autorom i wydawcom nowych książek na czerpanie dochodu z ich dystrybucji. Jednocześnie jednak znacznie utrudnia ono wykorzystywanie tych książek na innych polach eksploatacji.
Domena publiczna to rodzaj skarbca kultury, wspólnego dobra, z którego wszyscy mogą korzystać na równych prawach, bez ograniczeń i opłat. Istnienie domeny publicznej jest gwarantem dostępu do dóbr kultury, ten zaś jest naszym obywatelskim prawem zapisanym w polskiej konstytucji.
Choć zasadą jest, że po jakimś czasie wszystkie dzieła mają zasilić domenę publiczną, to czas działania polskiego prawa autorskiego został w ciągu ostatnich kilkunastu lat znacznie wydłużony. Jeszcze na początku lat 90' było to 25 lat od śmierci autora, potem ten czas wydłużono na 50 lat, dziś jest to już lat 70. To oznacza, że wielu pozycji z ministerialnych listy lektur nie będziemy mogli udostępnić jeszcze przez wiele lat. Dopiero 1 stycznia 2008 roku opublikujemy poezje Leśmiana. Do 1 stycznia roku 2012 będziemy czekać na "Wielki Testament" Villona i inne utwory tłumaczone przez Boya-Żeleńskiego. Poezje Miłosza zasilą domenę publiczną w roku 2075.
O domenę publiczną należy dbać i otaczać ją ochroną. Kultura to misterny gmach, w którym kolejne piętra mogą być budowane tylko na solidnych podstawach wypracowanych przez poprzedników. Kochanowski bezpośrednio czerpał z tradycji antycznej. Mickiewicz twórczość ludową wykorzystał do stworzenia najpiękniejszych polskich wierszy. Jak ujął to Izaak Newton: stoimy na barkach gigantów. Każde kolejne pokolenie może sięgać wzrokiem dalej, wypracowywać własny literacki język i trwale wpisywać się w historię literatury tylko dzięki osiągnięciom poprzedników. Dlatego tak ważna jest wolność w udostępnianiu i wykorzystywaniu najważniejszych dzieł polskiej i światowej literatury. Bez domeny publicznej zbudowanie tego wspaniałego gmachu, jakim jest kultura, byłoby niemożliwe.
Szanujemy majątkowe prawa autorskie i sądzimy, że pozwalają one autorom na uzyskiwanie wynagrodzenia od napisanych książek. Jednocześnie wierzymy, że byłoby dobrze, gdyby z wybranych utworów po jakimś czasie, niekoniecznie tak długim jak 70 lat po śmierci autora, można było korzystać bez dodatkowych ograniczeń. Dlatego prosimy - jeśli posiadacie prawa autorskie do książek będących na spisie ministerialnym, rozważcie przeniesienie ich w całości bądź w wybranej części do domeny publicznej już teraz, by mogły stać się wspólnym dobrem polskiego społeczeństwa. Ten hojny dar nie zostanie Wam zapomniany.
Wolnelektury.pl
 

Od 17 września 2007 roku wystartuje nowy serwis Wolnelektury.pl, czyli biblioteka online z lekturami szkolnymi do przeglądania w internecie. W serwisie będzie można legalnie ściągać lekturę na twardy dysk komputera i na telefon komórkowy.

Projekt zainicjowała Fundacja Nowoczesna Polska we współpracy z Biblioteką Narodową, która dostarcza teksty i firmą Prokom Software. Serwis przygotował lektury m.in. Adama Mickiewicza, Bolesława Prusa i Jana Kochanowskiego.

"Do prac redakcyjnych zaangażowaliśmy nauczycielki i nauczycieli z renomowanych szkół i pracowniczki naukowe z Instytutu Badań Literackich i uniwersytetów; opatrują oni teksty lektur komentarzami, objaśnieniami i przypisami" - napisano na stronie projektu "Wolne Lektury".