Wczorajszy tekst "Polski" na temat nieznanych dokumentów CIA dotyczących zamachu na Jana Pawła II wzbudził szeroką dyskusję w mediach i wśród polityków.
W oparciu o cztery dokumenty z teczki akt analitycznych "Próba zabicia papieża przez Agcę: Uzasadnienie sowieckiego udziału" poinformowaliśmy o ustaleniach analityków wywiadu amerykańskiego. Ich śledztwo miało ustalić, kto stał za zamachowcem Alim Agcą, który ciężko postrzelił Jana Pawła II 13 maja 1981 roku. Tajne śledztwo CIA toczyło się do 1985 r. Prowadziła je Papal Task Force, specjalna grupa doświadczonych oficerów CIA. Przeanalizowali oni słabe i mocne strony różnych hipotez co do zamachu na papieża. Przyjmowano nawet wersję, że Agca mógł działać sam. Jednak szybko ją obalono. I za najpewniejszą, choć niepozbawioną wątpliwości uznano inspirację Związku Sowieckiego. W maju 1985 r. powstał najobszerniejszy raport na temat zamieszania ZSRR i Bułgarii w zamach. "Bułgarski wywiad wojskowy przeprowadził zamach na żądanie wojska sowieckiego". Raport kończy się wnioskiem: "zakładamy współudział bloku sowieckiego w próbie przeprowadzenia zamachu na papieża (...) najbardziej prawdopodobny scenariusz to (...) Sowieci rozpoczęli przygotowania planu... i włączyli do niego pomoc ze strony Żiwkowa (bułgarskiego pierwszego sekretarza partii komunistycznej)". Jak pisał nadzorujący śledztwo wicedyrektor CIA Robert Gates do wiceprezydenta Busha: "pytania pozostają i zapewne pozostaną...".
W swoich wspomnieniach opublikowanych w 1996 r. Gates poinformował, że Amerykanom nigdy nie udało się zebrać dodatkowych informacji. Sugerowaliśmy w "Polsce" także, by Instytut Pamięci Narodowej przyspieszył swoje śledztwo. Bowiem jest to naszym zdaniem jedno z najważniejszych śledztw. Ostra debata rozgorzała m.in. na naszym portalu Polskatimes.pl. "W latach 80. nie było bardziej niebezpiecznego polityka, z punktu widzenia Kremla, niż Jan Paweł II. (...) Od początku misją papieża było zrobienie wyłomu w murze berlińskim. Po to pielgrzymki do Polski, przyjęcie Wałęsy i rozmowy prowadzone na szczeblu międzynarodowym z politykami zachodnimi. Papież przerastał polską hierarchię - po śmierci prymasa Wyszyńskiego. Komuniści nie mogli manipulować Kościołem, jak to się działo od 1945 r. Stąd ich wyrok śmierci na papieża...". Z kolei Krzysztof Wyszkowski napisał: "To bardzo ważne ustalenia nie tylko dla Kościoła i świata, ale szczególnie dla Polaków. Rozważając fakt, że Sowieci uznali, że najlepszą metodą walki z Solidarnością i obrony imperium jest zabicie Jana Pawła II, należy pamiętać, że tajni współpracownicy SB byli agentami peerelowskiej filii KGB. Każdy agent musi zastanowić się nad swoją odpowiedzialnością za zbrodnie SB i KGB". Pojawiły się też głosy przeciwne. "Gaga" napisał: "(...) wiadomo od zawsze, że agent CIA, w przeciwieństwie do agenta KGB, nigdy się nie myli i zawsze mówi prawdę - patrz napad na Irak i dowody na produkcję broni masowego rażenia przez Husajna. USA były w tym czasie rządzone przez znanych w świecie rusofilów - Reagana i Busha".
Z naszą opinią zgodzili się politycy z lewej i prawej strony. Wszyscy uważają, że śledztwo powinien przejąć prokurator generalny. Postulowali to zwłaszcza najważniejsi politycy lewicy wicemarszałek Sejmu Jerzy Szmajdziński i przewodniczący SLD Grzegorz Napieralski. - Rozwiązanie tej sprawy powinno być priorytetem dla państwa - mówi o zamachu wicemarszałek Szmajdziński. Podobnie uważa poseł Prawa i Sprawiedliwości Mariusz Błaszczak. Wiceprzewodniczący Platformy Obywatelskiej proponuje jednak, by Polska nie zajmowała się tym śledztwem.
- Sprawa nie dotyczy terytorium Rzeczypospolitej - tłumaczy.
Jego zdaniem Ministerstwo Spraw Zagranicznych lub Sprawiedliwości powinno zwrócić się do Włochów o wznowienie śledztwa. Zarówno wicemarszałek Szmajdziński, jak i wiceprzewodniczący Dolniak nie uważają za stosowne, by śledztwo prowadził Instytut Pamięci Narodowej. Marszałek Szmajdziński pytał wprost: Co w tej sprawie robi prokuratura? Nie rozumiem, dlaczego w tej sprawie śledztwem zajmuje się IPN, a nie prokurator generalny, któremu przecież również podlegają prokuratorzy z Instytutu.
- Dziennikarze są w stanie dotrzeć do dokumentów, do których nie jest w stanie dotrzeć IPN - dodał z przekąsem. Poseł PiS perorował: Rząd PO z Tuskiem na czele, grożąc IPN odcięciem dotacji, temu śledztwu nie pomaga. Wczoraj jednak prezes IPN Janusz Kurtyka w rozmowie z "Polską" zwrócił uwagę, że śledztwo w sprawie zamachu przyspiesza. Jak się dowiedzieliśmy nieoficjalnie, prokuratorzy badają wątki dotyczące związków wywiadu wojskowego z zamachem na papieża. - W ciągu najbliższych tygodni do Kongregacji ds. Kanonizacyjnych zostanie przekazane oficjalne opracowanie na temat cudu dokonanego za przyczyną papieża - poinformował wczoraj na konferencji prasowej ks. Sławomir Oder, postulator w procesie beatyfikacyjnym Jana Pawła II na konferencji zorganizowanej z okazji wydania książki "Nowe cuda. Z archiwum procesu beatyfikacyjnego Jana Pawła II". I zapewnił, że postęp prac w tym procesie napełnia optymizmem.
'''link=w:Polska (dziennik) opublikowała wczoraj artykuł, w którym donosi, że zamachu na Jana Pawła II dokonano z inspiracji Związku Radzieckiego. Jak twierdzi dziennik, wynika to z odtajnionych przez CIA dokumentów, do których dotarła redakcja.'''

Z dokumentów zawierających wnioski ze śledztwa CIA ws. zamachu z 1981 r. (39 stron), na które powołuje się dziennik wynika, że Stany Zjednoczone niecały rok po majowym zamachu zakładały, iż został on przeprowadzony z inspiracji ZSRR – amerykańskie władze miały uznać w grudniu 1982 r. za najbardziej prawdopodobną wersję, według której zamach na papieża przeprowadził bułgarski wywiad wojskowy inspirowany przez Związek Radziecki.

Raport CIA z maja 1985 r. stwierdził wręcz, że ''"bułgarski wywiad wojskowy przeprowadził zamach na żądanie wojska sowieckiego"''. Odtajnione dokumenty były znane jedynie amerykańskiemu prezydentowi oraz sześciu innym osobom z najwyższych szczebli władz USA (wiceprezydentowi, doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego, sekretarzowi obrony, szefowi CIA i jego zastępcy, dyrektorowi CIA ds. operacji oraz szefowi Prezydenckiego Zespołu Doradców ds. Polityki Zagranicznej – ''PFIAB'').

Do zamachu na Jana Pawła II doszło 13 maja 1981 r. na Placu św. Piotra w Rzymie. Do papieża strzelał turek Mehmet Ali Ağca, w wyniku czego Ojciec Święty został ciężko ranny.