- Dotychczasowe miasto na prawach powiatu – m.st. Warszawa uzyska status gminy miejskiej o nazwie gmina Warszawa, z obligatoryjnym podziałem na dzielnice. Miasto stołeczne Warszawa uzyska wszelkie niezbędne atrybuty jednostki samorządu terytorialnego: osobowość prawną, samodzielność i odpowiedzialność za wykonywanie zadań publicznych oraz niezbędne dochody - wyjaśniają autorzy projektu.
Miasto stołeczne Warszawa
Miasto stołeczne Warszawa, jako jednostka samorządu terytorialnego o charakterze metropolitalnym, ma swoim zasięgiem objąć 33 gminy, w tym gminę Warszawa oraz gminy: Błonie, Brwinów, Góra Kalwaria, Grodzisk Mazowiecki, Halinów, Izabelin, Jabłonna, Józefów, Karczew, Kobyłka, Konstancin-Jeziorna, Legionowo, Lesznowola, Łomianki, Marki, Michałowice, Milanówek, Nadarzyn, Nieporęt, Otwock, Ożarów Mazowiecki, Piaseczno, Piastów, Pruszków, Raszyn, Stare Babice, Sulejówek, Wiązowna, Wieliszew, Wołomin, Ząbki, Zielonka.
"Miasto stołeczne Warszawa przejmie od obecnego m.st. Warszawy zadania wynikające ze stołecznego charakteru miasta" - zakłada projekt.
Statut miasta stołecznego
Według projektu, miastu stołecznemu Warszawie przysługiwać będzie uprawnienie stanowienia aktów prawa miejscowego takich jak statut m.st. Warszawy. Statut ma opisywać sprawy wewnętrznego ustroju oraz organizacji i trybu pracy organów m.st. Warszawy.
Organami miasta stołecznego Warszawy, zgodnie z projektem, będą: Prezydent miasta stołecznego Warszawy (jako organ wykonawczy) oraz Rada miasta stołecznego Warszawy (organ stanowiący i kontrolny). Prezydent ma być wybierany w wyborach powszechnych przez mieszkańców m.st. Warszawy. Ma on jednocześnie pełnić funkcję burmistrza gminy Warszawa.
"Status prawny Prezydenta m.st. Warszawy oraz zakres jego uprawnień będzie zbliżony do organu wykonawczego w gminie. W szczególności prezydent będzie uprawniony do reprezentowania jednostki na zewnątrz, opracowywania projektu budżetu. Będzie również mógł powoływać swoich zastępców" - proponują autorzy projektu.
Jak odwołać prezydenta miasta?
Odwołanie Prezydenta m.st. Warszawy skutkować będzie odwołaniem Burmistrza gminy Warszawa i na odwrót. Podobnie sytuacja przedstawiać się będzie w przypadku ustanowienia zarządu komisarycznego.
Zachowany będzie urząd miasta stołecznego Warszawy, który ma obsługiwać obie jednostki samorządu terytorialnego oraz ich organy stanowiące.
Zgodnie z projektem, Rada miasta stołecznego Warszawy składać się będzie z 50 radnych wybieranych w okręgach jednomandatowych. Radni mają być wybierani po jednym z każdej dzielnicy gminy Warszawa oraz po jednym z pozostałych gmin wchodzących w skład miasta stołecznego Warszawy.
Uchwały Rady zapadać będą, według projektu, "podwójną większością głosów". Za uchwałą będzie musiała opowiedzieć się większość radnych, którzy dodatkowo muszą reprezentować większość ludności zamieszkałej na obszarze jednostki metropolitalnej.
Rada miasta stołecznego Warszawy ma m.in. kontrolować prezydenta i stołeczne jednostki organizacyjne przy pomocy utworzonej w tym celu komisji rewizyjnej, będzie udzielać absolutorium, uchwalać budżet, oraz rozstrzygać w sprawach majątkowych.
Z kolei organami gminy miejskiej Warszawa będą burmistrz (którym będzie prezydent miasta stołecznego Warszawy) oraz rada gminy Warszawa, która będzie liczyć 31 radnych. Utrzymany ma być podział gminy Warszawa na dzielnice.
Afera reprywatyzacyjna w Warszawie: są zarzuty dla pięciorga zatrzymanych
Zachowana liczba dzielnic
Zachowanych zostanie dotychczasowych 18 dzielnic: Bemowo, Białołęka, Bielany, Mokotów, Ochota, Praga Południe, Praga-Północ, Rembertów, Śródmieście, Targówek, Ursus, Ursynów, Wawer, Wesoła, Wilanów, Włochy, Wola i Żoliborz. Zmniejszona zostanie liczebność zarządów dzielnic z maksymalnie 5 do 3 osób. Rada gminy Warszawa będzie zobligowana przekazywać każdej dzielnicy takie same zadania i kompetencje.
Rada dzielnicy przedstawiać będzie Radzie m.st. Warszawy projekt załącznika dzielnicowego do projektu uchwały budżetowej. Uchwalony przez radę dzielnicy projekt załącznika dzielnicowego do projektu uchwały budżetowej będzie włączany do projektu budżetu m.st. Warszawy.
Według projektu ustawy "do zakresu działania miasta stołecznego Warszawy należeć będą wszystkie ponadgminne sprawy publiczne o znaczeniu metropolitalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów".
Nowe zadania Warszawy
Miasto stołeczne Warszawa, zgodnie z projektem, będzie wykonywać zadania publiczne m.in. w zakresie: kształtowania ładu przestrzennego (uchwalanie studium metropolitalnego), koordynowania realizacji zadań publicznych przez gminy znajdujące się w obszarze miasta stołecznego Warszawy, rozwoju społecznego i gospodarczego obszaru miasta stołecznego Warszawy(opracowywanie, uchwalanie i realizacja strategii rozwoju), zadań gmin w zakresie publicznego transportu zbiorowego, zarządzania drogami publicznymi z wyjątkiem dróg gminnych, autostrad i dróg ekspresowych, promocji miasta stołecznego Warszawy i jego obszaru.
M.st. Warszawa będzie mogło - zakłada projekt - zawierać z jednostkami samorządu oraz organami administracji rządowej porozumienia w sprawie wykonywania zadań publicznych. Na podstawie tych porozumień m.st. Warszawa będzie mogło wykonywać zadania publiczne z zakresu właściwości gmin, powiatów oraz samorządu województwa.
"Symetrycznie jednostki te będą również mogły wykonywać zadania m. st. Warszawy" - czytamy w uzasadnieniu projektu.
Miasto stołeczne Warszawa, jak zakłada projekt, będzie mogło koordynować wykonywanie zadań publicznych w gminach znajdujących się na jego obszarze. Uchwały podejmowane w tej sprawie będą aktami prawa miejscowego.
Koordynacja zadań gmin będzie mogła polegać m.in. na: ustalaniu w drodze uchwały programów i planów w zakresie realizacji zadań publicznych objętych koordynacją, opiniowaniu lub uzgadnianiu projektów uchwał rad gmin, dokonywaniu wraz z przedstawicielami gmin wspólnych ustaleń w sprawach będących przedmiotem koordynacji, ustaleniu w drodze uchwały wymagań, standardów i obowiązków sprawozdawczych gmin w zakresie przebiegu prac oraz zrealizowanych działań.
Zadania powiatowe
Nowa jednostka będzie realizować też zadania powiatowe. Projekt zakłada, że w związku z przejęciem wykonywania zadań powiatowych, z dniem wejścia w życie ustawy, zlikwidowane lub przekształcone zostaną powiaty na obszarze miasta stołecznego Warszawy. Zakłada się, że gminy wchodzące w skład powiatów, które nie znajdą się w obszarze m.st. Warszawy zostaną włączone do sąsiednich powiatów.
W związku z tym, że m.st. Warszawa będzie wykonywać na swoim obszarze kompetencje powiatu i zdania gmin w zakresie publicznego transportu zbiorowego funkcje organów powiatu oraz gmin pełnić będą: Prezydent m.st. Warszawy – organów wykonawczych a Rada m.st. Warszawy – organów stanowiących.
Termin oraz w tryb wejścia w życie przepisów zaproponowanych przez klub PiS ma określać odrębna ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju miasta stołecznego Warszawy.
Stanisław Karczewski: zmiany są oczekiwane
Do złożonego w Sejmie projektu odnosił się na konferencji prasowej marszałek Senatu Stanisław Karczewski. Pytany przez dziennikarzy o wpływ ewentualnych zmian na granice okręgów wyborczych powiedział, że niezbędne - jego zdaniem - zmiany "absolutnie" nie są związane z okręgami wyborczymi. "Jest to (natomiast) połączone z ilością radnych i z ilością rad" - uzupełnił.
Dodał, że jako mieszkaniec Warszawy doskonale wie, że "zmiany w tym zakresie są oczekiwane nie tylko przez warszawiaków".
(sp)
'''30 stycznia 2017 do Sejmu wpłynął projekt ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy autorstwa klubu poselskiego Prawo i Sprawiedliwość.'''

Projekt ustawy zakłada m.in. powstanie nowej jednostki samorządu terytorialnego o charakterze metropolii, zmianę statusu Warszawy z miasta na prawach powiatu do gminy miejskiej (gmina Warszawa) oraz dołączenie do obszaru metropolitarnego 32 okolicznych gmin. Taki obszar metropolitarny spełniałby zadania powiatowe oraz te związane z funkcjami metropolitalnymi w obszarze zagospodarowania przestrzennego, koordynacji i zadań publicznych w gminach czy transportu.

Projekt przewiduje 50-osobowy skład Rady miasta stołecznego Warszawy. Każdy z radnych byłby wybierany z okręgów jednomandatowych: jedna osoba dla każdej dzielnicy Warszawy (18), oraz jedna osoba dla każdej z przyłączonych gmin (32).

Odmiennego znaczenia nabierze urząd prezydenta miasta stołecznego Warszawy – będzie on wybierany (zgodnie z przewidywaniami ustawy już od roku 2018) przez wszystkich mieszkańców, ponadto prezydent miasta będzie jednocześnie pełnił obowiązki burmistrza gminy Warszawa.

W gminie Warszawa nadal będzie obligatoryjny podział Warszawy na dzielnice. Powstanie także Rada gminy Warszawa licząca 31 radnych.

'''1 lutego 2017 projekt ustawy uzyskał akceptację wiceprezesa Biura Analiz Sejmowych Wojciecha Arndta jako zgodnego z prawem Unii Europejskiej i został w trybie pilnym skierowany do I czytania na posiedzeniu Sejmu'''