OMDO, czyli Ochocki Model Dialogu Obywatelskiego jest wspólną inicjatywą Zespołu ds. Konsultacji społecznych Polskiego Towarzystwa Socjologicznego oraz władz Dzielnicy Ochota.
Idea powstania projektu zrodziła się podczas rozmów z przedstawicielami samorządu dzielnicowego: Burmistrzem Dzielnicy Ochota, koordynatorem ds. Rewitalizacji oraz koordynatorem ds. Spraw Kontaktów z Mieszkańcami. Impulsem do powstania modelu konsultacji była, odczuwana przez obie strony, potrzeba wypracowania systemowego rozwiązania dla prowadzenia dialogu między władzą a mieszkańcami w kwestiach gospodarowania przestrzenią publiczną. Mieszkańcy Ochoty chcą w coraz większym stopniu aktywnie współuczestniczyć w rozwoju dzielnicy.
Naszym zdaniem, prowadzenie stałego dialogu między samorządem a mieszkańcami, skutecznie ogranicza występowanie i rozwój konfliktów społecznych oraz przyczynia się do wzrostu konsensualnego zaangażowania mieszkańców w życie dzielnicy. Dzięki temu każdy, kto chce, może przyczynić się, do budowania swojej „Małej Ojczyzny” w swoim najbliższym sąsiedztwie.
Projekt finansowany jest przez Fundację im. Stefana Batorego w ramach programu „Demokracja w działaniu” oraz Centrum Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta.
Kim jesteśmy?
Polskie Towarzystwo Socjologiczne, w skrócie PTS, jest organizacją naukową, zrzeszającą socjologów oraz reprezentantów pokrewnych dziedzin nauk społecznych. Głównym celem organizacji jest popieranie rozwoju socjologii przez prowadzenie badań naukowych oraz działalność ekspercką. Członkowie organizują zjazdy naukowe, konferencje i seminaria, dzięki którym następuje ciągły przepływ informacji oraz wymiana doświadczeń. Na terenie Polski działa 14 oddziałów PTS. W roku ubiegłym PTS rozpoczął działalność związaną z konsultacjami społecznymi. Prowadzimy badania i gromadzimy wiedzę oraz know how do efektywnego przeprowadzania konsultacji społecznych, zwłaszcza w obszarze lokalnym. Członkowie Zespołu i socjologowie współpracujący w Oddziałach PTS w całej Polsce, stanowią grono ekspertów gotowych do współpracy z samorządami jak i inwestorami i prawodawcami. Są także naszymi partnerami w pracach badawczych.
Nasze doświadczenie to skutek uczestnictwa w rzeczywistych konsultacjach, zrealizowanych w Polsce, a także w krajach Unii Europejskiej. Nasza wiedza opiera się na gruntownej znajomości warsztatu badawczego, literatury fachowej i obowiązujących przepisów. Wśród nas są specjaliści zajmujący się demokracją lokalną, mediami, badaniami opinii publicznej a także mediatorzy i moderatorzy. Projekt realizujemy autonomicznie, ale w porozumieniu z władzami samorządowymi.
Dlaczego to robimy?
Ważną kwestią w środowiskach wielkomiejskich jest kształt przestrzeni publicznej. Z jednej strony mieszkańcy coraz częściej domagają się zabrania głosu co do sposobu zagospodarowania tej przestrzeni. Z drugiej – zarówno po stronie władzy jak i mieszkańców, brakuje wiedzy i doświadczenia na temat metod prowadzenia skutecznego dialogu.
Poważnym utrudnieniem w tym procesie jest brak jednoznacznych uregulowań prawnych i procedur, uprawomocniających i określających formy dostępu obywateli do dialogu obywatelskiego W Warszawie nadal trwają prace nad projektem Uchwały Rady Miasta oraz odpowiedniego Zarządzenia Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie trybu i zasad przeprowadzania konsultacji społecznych na terenie stolicy, regulujących także udział mieszkańców jako inicjatorów działań. Dotychczasowe działania w zakresie konsultacji społecznych koordynuje ze strony Miasta Centrum Komunikacji Społecznej, wprowadzając szereg innowacyjnych rozwiązań w zakresie konsultacji społecznych, jednocześnie prowadząc szkolenia dla urzędników i mieszkańców. Inne miasta nie posiadają jednak takich wyspecjalizowanych i nowocześnie działających komórek, a także nie posiadają w ogóle odpowiednich uregulowań, lub też jeśli je mają, są one często na tyle ogólne, że nie stanowią właściwej wykładni umożliwiającej prowadzenie rzetelnych i efektywnie angażujących mieszkańców konsultacji społecznych.
Częstym przypadkiem są konsultacje, w których brak jest właściwej reprezentacji mieszańców, są ogłaszane zbyt późno, skutkiem czego brakuje czasu na wypowiedzenie się partnerów społecznych. Niejednokrotnie niewłaściwe sformułowany jest cel konsultacji, a także nie pojawiają się informacje o wypracowanych rozwiązaniach i procesie ich wdrażania. Takie działania prowadzą często do efektów przeciwnych do zamierzonych. Zamiast oczekiwanej zgody społecznej, doprowadzają do wzrostu frustracji i napięć na linii władza – mieszkańcy
Szczególnie ważne jest zatem, aby tworzyć takie uregulowania prawne i procedury, które prowadzić będą do procesu zgodnego z zasadami rzetelnych i efektywnych konsultacji społecznych oraz dobrego rządzenia.
Projekt realizowany przez PTS ma na celu opracowanie modelu przeciwdziałania i rozwiązywania sytuacji konfliktowych wokół inwestycji związanych z zagospodarowaniem przestrzeni. Ochocki Model Dialogu Obywatelskiego będzie uwzględniał elementy prowadzenia stałego dialogu obywatelskiego między władzą samorządową a mieszkańcami Ochoty, w pełni uwzględniając standardy rzetelnych konsultacji społecznych.
Bliżej o samym projekcie, czyli jak to osiągnąć?
Model OMDO wypracowany będzie na podstawie analizy kontekstu lokalnego (potencjału obywatelskiego dzielnicy i przebiegu dotychczasowych konfliktów lokalnych) oraz przeprowadzonych w ramach projektu działań mediacyjno – konsultacyjnych na terenie modernizowanej i rewitalizowanej Ochoty: Bazaru przy ul. Banacha, Placu Narutowicza oraz ulicy Filtrowej.
Tworzony model, choć wypracowany w oparciu o działania i badania przeprowadzone na Ochocie, pomyślany będzie jako system możliwie uniwersalny, aby mógł być stosowany także w innych dzielnicach Warszawy i dużych aglomeracjach miejskich.
Model stanowić będzie zwieńczenie praktycznych działań w zakresie poprawy procesów partycypacji i dialogu społecznego. Obejmie on zestaw technik i metod: od opracowania kryteriów włączania mieszkańców do rozmów, powoływania zespołów konsultacyjnych, po metodologię przeprowadzania konsultacji społecznych, w których zagwarantowana będzie jak najszersza reprezentacja społeczności lokalnych, aktywizująca również grupy dotąd „milczących” obywateli.
Co jeszcze można zyskać?
Model to jednak nie tylko stworzenie warunków do rozmów ze społecznością, ale także początek dla przyszłych zmian w społecznością lokalnych, między innymi takich jak:
zwiększenie zainteresowania mieszkańców sprawami lokalnymi
wzrost wiedzy na temat formalnych uwarunkowań procesu planowania przestrzennego
udrożnienie kanałów komunikacji między mieszkańcami a władzami samorządowymi dzielnicy
zwiększenie udziału mieszkańców w procesie podejmowania decyzji dotyczących ich miejsca zamieszkania
zmniejszenie natężenia konfliktów lokalnych
Projekt trwa od stycznia 2011 r. do lutego 2012 r.
Plakat promujący spotkanie
'''6 listopada 2011 roku (niedziela) w godzinach 12:00-14:00 na Placu Narutowicza w Warszawie ma się odbyć spotkanie informacyjne „Filtrujemy pomysły dla dzielnicy” organizowane przez Ochocki Model Dialogu Obywatelskiego. Wstęp na wydarzenie jest wolny.'''

Na spotkaniu ma być omawiana wizja rewitalizacji ulicy filtrowej. Ochocki Model Dialogu Obywatelskiego jest organizacją tworzoną przez władzę Ochoty oraz Zespół do spraw Konsultacji społecznych Polskiego Towarzystwa Socjologicznego działającą na rzecz zaangażowania mieszkańców w projekty lokalne.