Na Wojskowych Powązkach w Warszawie zakończyła się we wtorek rano ekshumacja przewodniczącego Komitetu Katyńskiego Stefana Melaka, który zginął w katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem. Jego ciało będzie badane w Zakładzie Medycyny Sądowej.
Krótko po godz. 7.30 z cmentarza wyjechała licząca 9 pojazdów kolumna, z eskortowanym przez radiowóz karawanem.
Wydobyta z grobu trumna z ciałem Stefana Melaka ma zostać przewieziona do Zakładu Medycyny Sądowej przy ul. Oczki, gdzie pobrane zostaną próbki do badań DNA, histopatologicznych, toksykologicznych i fizykochemicznych; przeprowadzona też zostanie tomografia, która posłuży do określenia obrażeń i przyczyn śmierci oraz sekcja zwłok.
Przygotowania do ekshumacji rozpoczęły się około godz. 2.00 w nocy. Służby policyjne szczelnie obstawiły cmentarz, aby osoby postronne nie zakłóciły zaplanowanych czynności. Na teren nekropolii wjechały wówczas ekipy ekspertów oraz kamieniarzy.
To trzecia ekshumacja przeprowadzane w ostatnim czasie. W ubiegłym tygodniu na Wawelu ekshumowano parę prezydencką - Lecha i Marię Kaczyńskich. W czwartek ma odbyć się ekshumacja b. wiceministra kultury Tomasza Merty, pochowanego na cmentarzu parafii p.w. św. Zofii Barat.
Według Prokuratury Krajowej 83 ekshumacje są niezbędne wobec popełnionych wcześniej błędów; chodzi m.in. o możliwą zamianę szczątków ofiar katastrofy z 10 kwietnia 2010 r. i nieprawidłowości w opisie stwierdzonych obrażeń w dokumentacji sporządzonej przez stronę rosyjską. Do końca roku prokuratura zaplanowała przeprowadzenie 10 ekshumacji, a zakończenie wszystkich - jesienią lub zimą 2017 r.
Brat Stefana Melaka, poseł PiS Andrzej Melak mówił niedawno, że liczy na to, iż ekshumacja wyjaśni wiele kwestii, które nie zostały rozstrzygnięte - dotyczących zarówno przyczyn śmierci jak i okoliczności katastrofy smoleńskiej. "Ja nie mam oczekiwań; wystąpiłem o to i cieszę się, że ekshumacja będzie, bo ona wyjaśni wiele nierozwiązanych i niewiadomych, które w wyniku zaniechań prokuratury wojskowej nie zostały wyjaśnione. Mam nadzieję, że Stefan rzeczywiście jest w tym miejscu, w którym został pochowany" - mówił.
Stefan Melak, przewodniczący Komitetu Katyńskiego, od końca lat 60. walczył o upamiętnienie polskich oficerów zamordowanych w 1940 r. przez NKWD w Katyniu, Miednoje i Charkowie. Współtworzył Krąg Pamięci Narodowej, który organizował pierwsze uroczystości w Dolince Katyńskiej na Wojskowych Powązkach w Warszawie. W 1981 r. odsłonił tam pierwszy w Polsce pomnik katyński. Działał też w wydawnictwach niezależnych "Niepodległość" i "Gazeta Polska", kolportował prasę niezależną oraz współpracował z Komitetem Obrony Więzionych za Przekonania.
Grzegorz Dyjak (PAP)
gdyj/ wkt/ woj/
W godzinach porannych we wtorek (22 listopada), zakończyła się ekshumacja Stefana Melaka. Przewodniczący Komitetu Katyńskiego, zginął w katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem. Jego ciało zostało zabrane na badania do Zakładu Medycyny Sądowej.

Przy ulicy Oczki, gdzie mieści się ten zakład, mają być przeprowadzone badania histopatologiczne toksykologiczne i fizykochemiczne; przeprowadzona też zostanie tomografia, która ma pomóc w określenie obrażeń, przyczyny śmierci, jak również zostanie pobrana próbka do badań DNA. Same przygotowania do ekshumacji trwały od 2:00 nad ranem Kordony policji szczelnie zamknęły obszar cmentarza, tak by nikt postronny nie mógł się dostać. Dopiero wówczas na teren, mogli wejść eksperci oraz kamieniarze.

To już trzecia taka ekshumacja po ekshumacji pary prezydenckiej - Marii i Lecha Kaczyńskiego. Na czwartek planowana jest ekshumacja wiceministra kultury Tomasza Merty, pochowanego na cmentarzu parafii p. w. św. Zofii Barat. Jak podaje Prokuratura Krajowa, by ustalić czy nie miała miejsca zamiana szczątków ofiar katastrofy smoleńskiej wskutek nieprawidłowości w opisie stwierdzonych obrażeń w dokumentacji sporządzonej przez stronę rosyjską, potrzebne są 83 ekshumacje. Do końca roku zaplanowano ich 10. Reszta ma mieć miejsce w lutym oraz jesienią, bądź zimą 2017 r.

Stefan Melak, z końcem lat 60. XX w. rozpoczął walkę o pamięć, o polskich oficerach zamordowanych w 1940 r. przez NKWD w Katyniu, Miednoje i Charkowie. Był on współtwórcą Kręgu Pamięci Narodowej. Organizował pierwsze uroczystości w Dolince Katyńskiej na Wojskowych Powązkach w Warszawie. Zaś w 1981 r. odsłonił pierwszy w Polsce pomnik katyński. Kolportował prasę niezależną, oraz współpracował z Komitetem Obrony Więzionych za Przekonania.