రామనాథ స్వామి దేవాలయం
రామనాథ స్వామి దేవాలయం భారత దేశంలోని తమిళనాడుకు చెందిన రామేశ్వరం ద్వీపంలో ఉన్న ప్రసిద్ధ హిందూ శైవ క్షేత్రం. ఇది 275 పాడల్ పేత్ర స్థలములలో ఒకటి. దీనిని ప్రసిద్ధ భక్తులైన "నాయనార్లు", అప్పార్లు, సుందరార్లు అంరియు తిరుగ్నాన సంబందార్లు తమ కీర్తనలతో ఆ దేవాలయ మహిమలను కీర్తించారు. ఈ దేవాలయం 12 వ శతాబ్దంలో పాండ్య రాజ్యంలో విస్తరింపబడింది. ఈ దేవాలయ ముఖ్య విగ్రహాలు జఫాన రాజ్యానికి చెందిన జయవీర చింకైరియన్ మరియు ఆయన తర్వాత వారైన గుణవీర చింకైయన్ లచే పునరుద్ధరింపబడింది. ఈ దేవాలయం మిగిలిన భారతదేశంలోని హిందూ దేవాలయాల కంటే అతిపెద్ద వరండా కలిగియుంది.[1] ఈ దేవాలయం రామేశ్వరం అనే ద్వీప పట్టణంలో ఉంది. ఇది శైవులకు, వైష్ణవులకు మరియు స్మార్థులకు ప్రసిద్ధ క్షేత్రంగా భాసిల్లినది. ఈ దేవాలయం 12 జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటి. ఈ దేవాలయంలో శివుడు "జ్యోతిర్లింగం"గా కొలువబడుతున్నాడు. "జ్యోతిర్లింగం" అనగా దీప స్తంభం అని అర్థం.
దిగవల్లి తిమ్మరాజు పంతులు
తిమ్మరాజు గారు 18/10/1828 సర్వధారి సంవత్సరం ఆశ్వయుజ శుధ్ధ శనివారం కాకినాడలో శ్రీ భీమేశ్వరస్వామి వారి ఆలయం మండపము కట్టించారు. 15/03/1831: ఖర నామ సం చైత్ర శు జయవారం. సంవత్సరాది. ఈ తేదీన శ్రీ భీమేశ్వర స్వామి వారి ఆలయములోని శిలాశాసనము వల్ల శ్రీ తిమ్మరాజుగారు ముఖ్యాలయ జగజ్జన్యాయలయ శిలామండపగోపురప్రాకారము నిర్మించినట్లు తెలుస్తున్నది. 31-10-1831 ఖర సం ఆశ్వయుజ బ.. సోమవారం సిలివెల జమిందారు రాజా చెలికాని జాలయ్య రావు గారు శ్రీ భీమేశ్వరస్వామివారికి సలివెండ్ర గ్రామంలో 8 యకరముల భూమికి దాన పట్టా వ్రాసియిచ్చారు. 2-4-1832 నందన సంవత్సరాది, సోమవారం. 22*10-1832 రాజా చెలికాని జానయ్యరావుగారు. కాకినాడ శ్రీ భీమేశ్వరస్వామువారి ఆలయానకి దాన పట్టాగా నిచ్చిన భూమిలో 5 గొట్టములు ఆలంయమునకు స్వాధీనపరచ.నట్టుగా నున్నకొండపల్లి కాగితము శివరావుగారి నాన్నగారి కాగితములలో కనపడింది. గుడిలో ఇప్పటికీ దిగవల్లివారి పేరున అర్చనలు జరుగు తున్నట్లు ఆ గుడి అర్చకులు చెప్పారు. ఆ గుడిలోని శిలా శాసనంలో ఇలావున్నది: Quote “శ్రీమదఖిల జగజ్జేగియ్యమాన శ్రీ త్రిపురసుందరీ సమేతులైన కాకినాడలో వేంచేసి యున్నశ్రీ భీమేశ్వరస్వామి వార్కి శాలివాహన శతాభ్దము (తెలుగు అంకెలు x x x x) నేటి వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమాన సర్వదారీ నామ ఆశ్వయుజ (తెలుగు అంకెలు xx ) స్ధిరవారమున (1828 అక్టోబరు 18) కౌండిన్య గోత్రోద్భువుండైన దిగవల్లి వెంకయ్య యొక్క పౌత్రుండును రామలింగముయొక్క పుత్రుండును అయ్ని తిమ్మరాజు కట్టించి యిచ్చిన శిలామయ మండపము. శ్రీమదఖిల జగజ్జేగీయమాన శ్రీత్రిపురసుందరీ సమేతులై కాకినాడ వేంచేసియున్న శ్రీ భీమేశ్వరస్వామి వారికి శాలివాహనశకాబ్ధము x x x x అగు నేటి వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమాన ఖరనామ సంవత్సర చైత్ర శుధ్ధ జయ వారము ( 1831 మార్చి 15 ) దిగవల్లి కులాంబుధిసుధాకరుడ నాగవమ్మయాఖ్య ధర్మపత్నిసమేత వెంకయామాత్య పౌతృండును సీతామాఖ్య ధర్మపత్నీసమేత రామలింగ పుతృండు సకలబుధ్ధి విధేయుండునగు తిమ్మరాజునామధేయుండు శ్రీమబ్యాశ్వత స్థితి యోగ్యశాలములు శ్రీ ముఖ్యాలయజగజన్యాలయ శ్రీ కళ్యాణ మండప శ్రీగోపుర ప్రాకారాదులు నిర్మాణము చేయించి సమర్పిచెను శ్రీ సాంబశివార్పణమస్తు” unquote
NOTE: సిలా శాసనంలోనివి తెలుగు అంకెలు మొదట మండపం కట్టించి నది శాలివాహన శక క్యాలండరు ప్రకారం 18/10/1750 దీనిని ఇంగ్లీ షు క్యాలండరుకి మార్చాలంటే 78 ఏళ్లు కలపాలి . ఇంగ్లీషు క్యాలండరు ప్రకారం తేదీ= 18/10/1828 అలాగే రెండవసారి మండపగోపురం కట్టంచి న తేది ఇంగ్లీషు తేది= 15/03/1831 అప్పటినుండి కాకినాడలో ఆవీధిని గుళ్ల వీధి ( Temple Stree ) అని పేరు వచ్చింది.