సుడోకు
సుడోకు ఒక తర్క-భరితమైన, గళ్ళలో అంకెలు నింపే ప్రహేళిక. ఈ ప్రహేళికలో ఒక 9x9 గళ్ళ చతురస్రము ఉంటుంది. అందులో మళ్ళీ తొమ్మిది 3x3 చతురస్రాలు ఉంటాయి. ఈ గళ్ళలో 1 నుండి 9 వరకు నింపాలి. చిన్న చతురస్రం (3x3) లో కాని పెద్ద చతురస్రం (9x9) లో అడ్డు ‍ మరియు‍ నిలువు వరుసలలో ఒకసారి ఉపయోగించిన అంకెలు మరోసారి ఉపయోగించరాదు. ఈ ప్రశ్నా ప్రహేళికలో అక్కడక్కడా కొన్ని అంకెలు నింపబడి ఉంటాయి. పూర్తయిన ప్రహేళిక ఒక రకమైన లాటిన్ చతురస్రము పోలి ఉంటుంది. లియొనార్డ్ ఆయిలర్ అభివృద్ధి చేసిన ఈ లాటిన్ చతురస్రాల నుండి ఈ ప్రహేళిక పుట్టింది అంటారు కానీ, ఈ ప్రహేళికను కనుగొన్నది మాత్రము అమెరికాకు చెందిన హావర్డ్ గార్నస్. ఈ ప్రహేళిక 1979లో డెల్ మ్యాగజిన్ లో నంబర్ ప్లేస్[1] మొదటి సారి ప్రచురితమైనది. 1986లో నికోలాయి దీనిని సుడోకు అనే పేరుతో ప్రాచుర్యానికి తీసుకొచ్చాడు. 2005లో సుడోకు అంతర్జాతీయంగా ఖ్యాతిని గడించింది.
సంకేత భాష
1971లో అభిజ్ఞా నాడీశాస్త్రవేత్త మరియు మానసిక భాషావేత్త ఉర్సులా బెల్లుగి ఆంగ్లం మరియు అమెరికన్ సంకేత భాషపై స్పష్టమైన అవగాహన ఉన్న వ్యక్తులను ఆంగ్లంలో ఒక కథ చెప్పాలని కోరారు, తరువాత దీనికి వ్యతిరేక ప్రయోగాలు కూడా చేశారు. ఈ ప్రయోగాల ఫలితాలు సగుటున ప్రతి సెకనుకు 4.7 పదాలు మరియు ప్రతి సెకనుకు 2.3 సంకేతాలు చూపించాయి. అయితే ఒక కథను చెప్పేందుకు 122 సంకేతాలు మాత్రమే అవసరం కాగా, మౌఖిక భాషలో ఇదే కథ చెప్పేందుకు 210 పదాలు అవసరమయ్యాయి; అందువలన కథ యొక్క రెండు భాషా రూపాలను పూర్తి చేసేందుకు దాదాపుగా ఒకే సమయం పట్టింది. ఉర్సులా తరువాత అమెరికా సంకేత భాషలో ఏవైనా మినహాయింపులు జరిగాయా అనే దానిని పరిశీలించారు. ఒక ద్విభాషా వ్యక్తికి అమెరికా సంకేత భాషలోకి అనువదించేందుకు ఒక కథను ఇచ్చారు. రెండో ద్విభాషా సైనర్ (సంకేతాలు చేసే వ్యక్తి) పైవ్యక్తి అనువదించిన సంకేతాలను తిరిగ ఆంగ్లంలోకి అనువదించారు: సంకేతాల రూపంలో వ్యక్తం చేసిన కథ అసలు కథకు సారూప్యంగా ఉంది. ఈ అధ్యయనం పరిమిత కోణంలోనే సాగినప్పటికీ, అమెరికా సంకేత భాషా సంకేతాల్లో మాట్లాడే భాష కంటే ఎక్కువ సమాచారం ఉందని సూచించింది: మాట్లాడే ఆంగ్లంలో సెకనుకు 1.3 ఉపపాదనలు ఉండగా, అమెరికా సంకేత భాషలో 1.5 ఉపపాదనలు ఉన్నాయి.