టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
టోబా విస్ఫోటనం, ప్రస్తుతం ఇండోనేషియాలోని టోబా సరస్సు ఉన్న ప్రదేశంలో 75000±900years సంవత్సరాల కిందట జరిగింది. పొటాసియమ్ ఆర్గాన్ డేటింగు ప్రకారం దీన్ని నిర్ధారించారు.[4] క్వాటర్నరీ పీరియడ్లో (ప్రస్తుత పీరియడ్) జరిగిన నాలుగు టోబా విస్ఫోటనాల్లో ఇది అతి పెద్దది, చివరిదీను. వోల్కానిక్ ఎక్స్ప్లోసివిటీ ఇండెక్సుపై దీని తీవ్రత 8 (భూమిపై జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలకు ఇచ్చిన రేటింగుల్లో అతిపెద్దది ఇది); ఈ విస్ఫోటనంలో లావా, బూడిదలు విరజిమ్మగా భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఖాళీలోకి భూమి కుంగి, భూతలంపై ఒక పెద్ద గుండం ఏర్పడింది (ఈ విధంగా ఏర్పడిన గుండాలను "కాల్డెరా" అంటారు). ఈ కాల్డెరా పొడవు 100 కి.మీ., వెడల్పు 30 కి.మీ. ఉంది. ఈ కాల్డెరాను ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు అంటారు. విస్ఫోటనంలో వెలువడ్డ బూడిద, తదితర పదార్థాల ఘనపరిమాణం 2,800 కి.మీ.3 ఉండి ఉంటుందని అంచనా. ఇందులో 800 కి.మీ.3 బూడిద రూపంలో భూమిపై కురిసింది.[5]
లాట్వియా
లాట్వియా 12,500 పైగా నదులు కలిగి ఉంది. ఇది నదుల పొడవు 38,000 కి.మీ (24,000 మై) విస్తరించింది. ప్రధాన నదులు డాజువా నది, లియెల్పు, గుజ, వెండా, మరియు సాలాకా, తూర్పు బాల్టిక్స్ ప్రాంతంలో అతిపెద్ద విశాలమైన సాల్మొన్ నదీ ప్రవాహితభూమి ఉంది. 1,000 కిమీ 2 (390 చదరపు మైళ్ల) సముదాయ ప్రాంతంతో 1 హెక్ (2.5 ఎకరాలు) కంటే ఎక్కువ వైశాల్యం ఉన్న 2,256 సరస్సులు ఉన్నాయి. లార్స్ భూభాగంలో 9.9% మంది మైరే సరోవరం ఆక్రమించుకుంది.వీటిలో 42% బురదమయంగా ఉంటుంది. 49% ఫెన్సులు మరియు 9% ట్రాంసిషనల్ రొంప ఉన్నాయి. 70% శాతం బురదప్రాంతాలను ఆధునిక నాగరికత స్పృజించలేదు. అవి చాలా అరుదైన మొక్కలు మరియు జంతువులకు ఆశ్రయం ఇస్తుంది.[73]