ప్రతాపరుద్రుడు
ప్రతాపరుద్రుడు కాకతీయ రాజవంశమునకు చెందిన చివరి రాజు. ప్రతాపరుద్రుడు రుద్రమదేవి మనవడు (కూతురు కొడుకు). రుద్రమదేవి ఈయన్ను వారసునిగా చేసుకోవటానికి దత్తత తీసుకొంది. ప్రతాపరుద్రునికి మొదట వీరరుద్రుడు, కుమారరుద్రుడను పేర్లుండెను. జినకళ్యాణాభ్యుదయమను రచనను ముగించుచూ గ్రంథకర్త అప్పయార్యుడు తన్న గ్రంథమును రుద్రకుమారదేవుని రాజ్యములో శకము 1241లో ముగించితినని చెప్పుకున్నాడు.
తూర్పు గోదావరి జిల్లా చరిత్ర
1470లో కపిలేశ్వర గజపతి మరణం తరువాత, అతని పుత్రులు హంవీరుడు, పురుషోత్తముడికి మధ్య వారసత్వపు పోరు జరిగింది. బహమనీ సుల్తానుల అండతో హంవీరుడు గెలిచి రాజైనప్పటికీ, ఎక్కువ కాలం నిలుపుకోలేక పోయాడు. పురుషోత్తముడు హంవీరుణ్ణి కూలదోసి, రాజమండ్రిని, ఇతర ప్రాంతాలను ఆక్రమించుకోడానికి ప్రయత్నించాడు. కాని మూడో మహమ్మద్‌ షా రాజమండ్రికి సేనలను నడిపించాడు. అయితే, ఈ యుద్ధం, సంధితో ముగిసింది. మూడో మహమ్మద్‌ షా మరణించాక, పురుషోత్తమ గజపతి కృష్ణా గోదావరి ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకొని బహమనీ సేనలను కొండవీటి వరకు తరిమి కొట్టాడు. పురుషోత్తముడి తరువాత అతని కొడుకు ప్రతాపరుద్రుడు రాజయ్యాడు. విజయనగర రాజు శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు అతని రాజ్యాన్ని ఆక్రమించుకొని రాజమండ్రిని సామంత రాజ్యంగా చేసుకున్నాడు. అయితే, వారిద్దరికీ కుదిరిన ఒక ఒప్పందం ప్రకారం ప్రతాపరుద్రుడు తన కుమార్తెను కృష్ణదేవ రాయలకు ఇచ్చి పెళ్ళి చెయ్యగా, రాయలు కృష్ణా నదికి ఉత్తర ప్రాంతమంతటినీ అతనికి ఇచ్చివేసాడు.