గురజాడ అప్పారావు
గురజాడ అప్పారావు విశాఖ జిల్లా, రాయవరం (ఎలమంచిలి) లో, మేనమామ ఇంట్లో 1862 సెప్టెంబరు 21 న, వెంకట రామదాసు, కౌసల్యమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ఆయనకు శ్యామలరావు అనే తమ్ముడు ఉన్నాడు. గురజాడ అప్పారావు కుటుంబం వారి తాతల కాలంలో కృష్ణా జిల్లా గురజాడ గ్రామం నుండి విశాఖ మండలానికి వలస వచ్చింది. అప్పారావు తండ్రి విజయనగరం సంస్థానంలో పేష్కారుగా, రెవిన్యూ సూపర్వైజరు గాను, ఖిలేదారు గానూ పనిచేసారు. తన పదవ ఏట వరకు అప్పారావు చీపురుపల్లిలో చదువుకున్నారు. తర్వాత, వారి తండ్రి కాలం చెయ్యటంతో, విజయనగరానికి వచ్చారు. ఇక్కడ చాల పేదరికంలో వారాలు చేసుకుంటూ చదువు కొనసాగించారు. ఈ సమయంలో అప్పటి ఎమ్. ఆర్. కాలేజి ప్రిన్సిపాల్ సి. చంద్రశేఖర శాస్త్రి ఈయనను చేరదీసి ఉండడానికి చోటిచ్చారు. 1882 లో మెట్రిక్యులేషను పూర్తిచేసి, తర్వాత 1884 లో ఎఫ్. ఎ చేసారు. ఇదే సంవత్సరంలో ఏం. ఆర్. హై స్కూలులో టీచరుగా చేరారు. విజయనగరంలో బి.ఏ చదువుతున్నపుడు వాడుక భాషా ఉద్యమ నాయకుడు గిడుగు రామమూర్తి ఆయనకు సహాధ్యాయి. వారిద్దరూ ప్రాణస్నేహితులు. ప్రతి ఏటా గురజాడ జన్మదిన వేడుకను రాయవరం ప్రజలు ఘనంగా నిర్వహిస్తారు.
వీరగంధం వెంకట సుబ్బారావు
వీరగంధం వెంకట సుబ్బారావు ప్రఖ్యాత హరికథ కథకులు.
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ప్రకాశం జిల్లా దర్శి సమీపంలో, వినుకొండ పట్టణానికి దగ్గరగా ఉన్నటువంటి భీమవరం (ముండ్లమూరు) అను ఒక చిన్న పల్లెటూరిలో వ్యవసాయ కుటుంబంలో వీరగంధం పిచ్చయ్య మరియు వీరగంధం వెంకమ్మ దంపతులకు మూడవ సంతానంగా జూలై 29, 1937 న జన్మించారు. ఆయన తాతగారు వీరగంథం సుబ్బయ్య గారు. సుబ్బయ్య గారి తండ్రిగారు వీరగంథం పెంటయ్యగారు వినుకొండకు చెందినవారు. వీరికి చిన్నతనం నుంచే షుమారు 10వ ఏటనే కళ లందు ఆసక్తి కలిగినది. తన స్నేహితులతో కలిసి ఊరిలొ మరియు పక్క ఊళ్ళలో చిన్న చిన్న నాటకాలు ప్రదర్శిస్తూ హనుమంతుడు, రాముడు, కృష్ణుడు, నారదుడు మెదలగు వేషాలు కట్టి తన కళాతృష్ణ ని పెంపొందించసాగారు. ఇంటిలో ఒప్పుకొవటంలేదని, తన 13వ ఏట ఇల్లు వదిలి పారిపోయి, అప్పటికే కళల కు ప్రసిద్ధి గాంచిన తెనాలి పట్టణానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ, వారిని విద్యా దానకర్ణ తెల్లాకుల వెంకటేశ్వర గుప్త భాగవతార్ గారు భోజనం పెట్టి ఆదరించి దగ్గరికి చేర్చుకున్నారు. సుబ్బారావు గారిలో ఉన్నటువంటి గాత్ర శుద్ధి, హావ భావ నటనా నైపుణ్యాన్ని చూచి, వారికి హరికథ అనే కళ ను ఆయనకు నేర్పించాలని సంకల్పించినారు.