రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ
తెలుగు సాహిత్యపు ఆధునిక వచన శైలీ నిర్మాతలలో అనంతకృష్ణశర్మ (జనవరి 23, 1893 - మార్చి 11, 1979) అగ్రేసరుడు. విమర్శనా రీతులలో వీరు మార్గదర్శకుడు. అన్నమాచార్యులు వారి కృతులను - కొన్ని వందల కృతులను - ఆయన స్వరపరచి తెలుగువారికి అందించాడు. వేమనపై సాధికారమైన విమర్శ గ్రంధాన్ని వెలువరించాడు. సంగీత సాహిత్యాలు రెండింటిలోనూ సమ స్కందులు. మైసూరు మహారాజా కళాశాలలో ముప్పైఎనిమిది సంవత్సరాలు అధ్యాపకత్వం నిర్వహించేరు. ఏకసంథాగ్రాహిగా పేరు పడినవాడు.
రాపాక ఏకాంబరాచార్యులు
ఇతనికి 1963, ఫిబ్రవరి 27వ తేదీన రుక్మిణితో వివాహం జరిగింది. వీరికి రాపాక వెంకటరామగోపాల్, రాపాక రఘురాం, రాపాక సత్యనారాయణమూర్తి అనే కుమారులు రాపాక కనకమ్మ అనే కుమార్తె జన్మించారు. వీరిలో రఘురాం డిగ్రీ చదువుతూ మరణించగా మిగిలిన వారు ప్రస్తుతం ప్రభుత్వోద్యోగాలు చేస్తూ జీవితంలో స్థిరపడ్డారు.
ఇతనికి అవధాన సాహిత్యం పట్ల మక్కువ ఉంది. రాష్ట్రంలో జరిగిన పలు అవధానాలకు పృచ్ఛకునిగానో, అధ్యక్షునిగానో, సంధానకర్తగానో వ్యవహరించాడు. ఆంధ్రుల కళాకౌశలములు అవధానములు, అర్థశతాబ్దిలో అవధాన వికాసము, స్వాతంత్ర్యసమూపార్జనానంతరం అవధాన వికాసము మొదలైన వ్యాసాలు వ్రాశాడు. 150 మంది అవధానులను పత్రికలలో వ్యాసాలరూపంలో పరిచయం చేశాడు. కాకినాడలోని సాహిత్యలహరి అనే సంస్థకు ప్రధాన కార్యదర్శిగా, ఆంధ్ర పద్యకవితాసదస్సు జంటనగరాల శాఖకు అధ్యక్షుడిగా, డా||సి.వి.సుబ్బన్న శతావధాని కళాపీఠానికి అధ్యక్షుడిగా, హైదరాబాద్ ఆర్కియలాజికల్ సొసైటీకి ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. అనేక గ్రంథాలకు పీఠికలు, ముందుమాటలు వ్రాశాడు. అనేక పత్రికలలో గ్రంథసమీక్షలు చేశాడు. రేడియో, దూరదర్శన్‌లలో సాహిత్య ప్రసంగాలు చేశాడు. తిరుమల బ్రహ్మోత్సవాలలో దూరదర్శన్ నుండి ప్రత్యక్ష వ్యాఖ్యానం చేశాడు. భువన విజయం, త్రైలోక్యవిజయం, ఇంద్రసభ వంటి సాహిత్యరూపకాలలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, వీరభద్రారెడ్డి, ఇంద్రుడు వంటి పాత్రలను ధరించాడు. నండూరి రామకృష్ణమాచార్య రచించిన Kalidasa and His Times, తాటి జగన్నాథం రచించిన సుమిత్రశతకము, ఆశావాది ప్రకాశరావు వ్రాసిన దీవనసేసలు అనే గ్రంథాలకు కృతిభర్తగా వ్యవహరించాడు. అనేక కవిసమ్మేళనాలలో పాల్గొని తన కవితలను వినిపించాడు.