మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య
విశ్వేశ్వరయ్య 1860, సెప్టెంబరు 15న బెంగుళూరు నగరానికి 60 మైళ్ళ దూరంలోగల చిక్కబళ్ళాపూర్ తాలూకా, ముద్దెనహళ్ళి అనే గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన తల్లిదండ్రులు మోక్షగుండం శ్రీనివాస శాస్త్రి, వెంకటలక్ష్మమ్మ. వీరి పూర్వీకులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్, ప్రకాశం జిల్లా లోని మోక్షగుండం గ్రామానికి చెందిన వారు. మూడు శతాబ్దాల కిందట వారు మైసూరు రాష్ట్రానికి వలస వెళ్ళారు. కాబట్టి వీరు తెలుగు మాట్లాడగలిగే వారు.[1]. ఆయన తండ్రి సంస్కృత పండితుడు, హిందూ ధర్మశాస్త్ర పారంగతుడే కాక ఆయుర్వేద వైద్యుడు కూడా. విశ్వేశ్వరయ్యకు 12 సంవత్సరాల వయసులో తండ్రి మరణించాడు. చిక్కబళ్ళాపూరు లో ప్రాథమిక విద్య, బెంగుళూరులో ఉన్నతవిద్య పూర్తి చేసాడు. 1881లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఏ., తరువాత పుణె సైన్సు కాలేజి నుండి సివిలు ఇంజనీరింగు ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.[2]
పి.రాజేశ్వర రావు
పి.రాజేశ్వర రావు గారు విశాలాంధ్ర విజయవాడ హెడ్ ఆఫీసులో మేనేజరుగా పనిచేశారు.పుస్తకాలను జనబాహుళ్యంలోనికి తీసుకుని వెళ్ళడంలో విశేషమైన కృషి చేశారు.
పి.రాజేశ్వర రావు గారు అనంతపురం జిల్లా లోని చీమవాగుల పల్లిలో "పి.వెంగమనాయుడు" "నారాయణమ్మ" లకు జన్మించాడరు. ఈయన తండ్రి పి. వెంగమనాయుడు అనంత పురం జిల్లా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ కార్య దర్శిగా పని చేసేవారు. వీరు కడు బీదవారు. కమ్యూనిష్ట్ పార్టీ తరపున నెలకు యాబై రూపాయల బత్యం లభించేది . అది కూడా ప్రతినెలా వచ్చేది కాదు. పార్టీకి ఎవరైనా విరాళలిస్తే వీరికి బత్యం వచ్చేది. రాజేశ్వరావు తర్వాత ఇద్దరు తమ్ముళ్ళు ఒక చెల్లి. ఇంత మందికి యాబై రూపాయలు ఏమూలకు సరిపోతుంది? ఆ పరిస్థితుల్లోనే రాజేశ్వరావు గారు నెలకు అర్థరూపాయి పీజుతో వీధి బడిలో విద్యాభ్యాసం చేశారు. అంతటి కష్టాలలోనూ వెంగమనాయుడు తన కొడుకుని పి.యు.సి వరకు చదివించ గలిగారు. ఆతర్వాత వీలు పడలేదు. అందు చేత రాజేశ్వర రావు గారు ఏదైనా పనిచేస్తూ చదువుకోవాలని స్థిరంగా నిశ్చయించుకున్నారు.