కాఫీ
కాఫీ ఇధియోపియా గొర్రెల కాపరులచే యదేచ్చగా 9వ శతాబ్దములో కనిపెట్టబడింది. ఇధియోపియా కొడ ప్రాంతాలలో మేతమేస్తున్న గొర్రెలు ఒక విధమైన మొక్కలలో ఉన్న పండ్లలను తిని ఉత్సాహంతో గంతులు వేస్తున్న గొర్రెలను గమనించి ఆపండ్లలో ఏదో వింతైన శక్తి ఉన్నట్లు గ్రహించి వాటిని ఉపయోగించడము ప్రారంభించి దానికి కాల్ది అని నామకరణము చేశారు. తరువాతి కాలంలో ఇది ఈజిప్ట్, యేమన్ దేశాలలో వ్యాప్తి చెందింది. 15 వ శతాబ్దానికి ఇది మధ్య తూర్పు దేశాలైన ఉత్తర ఆఫ్రికా, పర్షియా, టర్కీలని చేరింది. 1585 వ సంవత్సరములో లెయాన్ హార్డ్ ర్యూవుల్ఫ్ (Leonhard Rauwolf) అనే జర్మన్ డాక్టర్ తన పది సంవత్సరాల తూర్పు దేశ వాసము చేసి తిరిగి జర్మనీ చేరుకున్న తరువాత కాఫీని నరాల బాధా నివారిణిగా తీసుకొమ్మని రోగులకు సలహా ఇచ్చాడు. ఇదీ దాని సారాంశము
కంబోడియా
కంపూచియా పురాతన చరిత్రలో అతి ముఖ్యమైన విషయం మొదటిసారిగా వ్యవసాయం ఆరంభించిన ప్రవేశం కొంచెం ఆలస్యంగా జరగటం. క్రీ.పూ 3000 సంవత్సరాలలో కంబోడియాలో వ్యవసాయం ఆరంభం అయింది. ఆధునిక కాల థాయ్‍లాండ్ "కోరత్ పీఠభూమి " వద్ద లభించిన ఇనుప సామాను క్రీ.పూ 500 నాటివని భావిస్తున్నారు. కంబోడియా లోని ఇనుప యుగపు నిర్మాణాలు బాక్‍సెయి చంక్రాంగ్ మరియు అంకోరియన్ ఆలయాల కింద లభించాయి. అదే సమయంలో అంకోర్ వాయవ్యంలో ఉన్న లోవియా ప్రాంతంలో గుండ్రని మట్టిపాత్రలు లభించాయి. ఆహారం లభ్యత, వ్యాపారం, సాంస్కృతిక సంబంధాలు మరియు శ్రామిక నిర్వహణ గురించి తెలుసుకోవడానికి త్రవ్వకాలు మరింత ఉపకరిస్తాయి. కంబోడియాకు క్రీ.పూ 4వ శతాబ్దానికి ముందే భారతదేశంతో వ్యాపార సంబంధాలు ఉన్నట్లు భావిస్తున్నారు.
3వ, 4వ మరియు 5వ శతాబ్దాలలో ఫ్యూనన్ అతడి తరువాత పాలకుడైన చెన్లా ప్రస్తుత కంబోడియా మరియు దక్షిణ వియత్నాం లను పాలించారు. 2,000 కంటే అధిక కాలం కంబోడియా మీద భారత్ ప్రభావం ఉంటూ వచ్చింది. ఆ ప్రభావం ఇక్కడి నుండి ఇతర దక్షిణాసియా దేశాలైన థాయ్‌లాండ్ మరియు లావోస్‌కు చేరింది. క్రీ.శ.1వ శతాబ్దిలోనూ, క్రీ.శ.4వ శతాబ్దిలోనూ రెండుమార్లు హిందువులు భారతదేశం నుంచి కంబోడియాకు పెద్దసంఖ్యలో వలసవచ్చారు. 7-13 శతాబ్దాల నడుమ ఈ ప్రాంతంలో సంస్కృత భాష, దేవనాగరి లిపి వ్యవహారంలో ఉండేవి. హిందేదేవాలయాలు అనేకం నిర్మింపబడ్డాయి.. కొన్ని రాజ్యాంగ చరిత్రలు మరియు చైనీయుల చారిత్రక రచనలు, సామంతరాజులు సమర్పించిన కప్పముల ఆధారాలు ఈ విషయం నిర్ధారిస్తున్నాయి. ఫ్యూనన్ పాలిత భూభాగంలో ఓడరేవు ఉన్నదని విశ్వసించబడుతుంది. అలెగ్జాండ్రియాకి చెందిన జియోగ్రాఫర్ " క్లౌడియస్ టోల్మీ " ఆ ఓడరేవు పేరు " కట్టిగారా " అని సూచించాడు. చైనీస్ చారిత్రకాధారాలు ఆ రేవు 690 లో మరణించిన మొదటి జయవర్మ కాలంలో నిర్మించబడిందని సూచిస్తున్నారు. ఈ గందరగోళంలో ఇది చెన్లా పాలిత భూభాగంలో ఉండవచ్చని చెన్లా జలభాగం మరొక సామంత రాజు పాలిత భూభాగమై ఉండచ్చని భావించబడుతుంది. క్రీ.శ.5వ శతాబ్దంలో జయవర్మ అనే రాజు భారతదేశం నుంచి నాగసేనుడనే బౌద్ధభిక్షువును రప్పించి దేశంలో బౌద్ధమతాన్ని వ్యాపింపజేశారు.