ధన్వంతరి
భాగవతంలో క్షీరసాగర మధనం సమయంలో అమృత కలశాన్ని చేబట్టుకొని అవతరించిన శ్రీమహావిష్ణువు అవతారం. బ్రహ్మవైవర్త పురాణం ప్రకారం భాస్కరుని (సూర్యభగవానుని) వద్ద ఆయుర్వేదం నేర్చుకొన్న ధన్వంతరి. ఇతడు సూర్యుని 16 మంది శిష్యులలో ఒకడు. కాశీరాజు దేవదాసు ధన్వంతరి (అంటే "ధన్వంతరి" అన్న బిరుదు కలిగిన కాశీరాజు "దేవదాసు") - ఇతడు శుశ్రుతునికి ఆయుర్వేదం, శస్త్ర చికిత్స నేర్పాడు. ఇతడు పురాణాలలో చెప్పబడిన ధన్వంతరి అవతారమన్న విశ్వాసం ఉంది. విక్రమాదిత్యుని ఆస్థానంలో "నవరత్నాలు"గా ప్రసిద్ధులైన పండితప్రతిభామూర్తులలో ఒకడు. ఇతడే "ధన్వంతరి నిఘంటువు" అనే వైద్య పరిభాషిక పదకోశ గ్రంథాన్ని రచించాడని ఒక అభిప్రాయం.
ధన్వంతరి - అష్టవిభాగ ఆయుర్వేదం
శరీరానికి చేసే చికిత్సను కాయచికిత్స అంటారు. ఈ చికిత్సలో మనిషి ఉదర సంబంధ వ్యాధులకు, యింకా కడుపు లోకి తీసుకోవాల్సిన ఓషధులు - వాటి పనిచేసే విధానం సవివరంగా చర్చించబడింది. సాధారణంగా మనిషికి వచ్చే 90 శాతం జబ్బులు నోటి ద్వారా కడుపులోకి చేరే మందుల వల్లే తగ్గుతాయని మనందరికీ తెలిసిందే.