మణి శంకర్ అయ్యర్
మణి శంకర్ అయ్యర్ (హిందీ: मणि शंकर अय्यर | Tamil: மணிசங்கர் அய்யர்) (జననం ఏప్రిల్ 10, 1941, లాహోర్) ఒక మాజీ భారత దౌత్యవేత్త, 1989-1991 మధ్యకాలంలో రాజీవ్ గాంధీ కోసం పనిచేసేందుకు, విదేశాంగ శాఖలో తన విధులకు రాజీనామా చేసి ఆయన రాజకీయ నాయకుడిగా మారారు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీలో ఆయన ఒక సభ్యుడు, అంతేకాకుండా 2009 ఎన్నికల్లో తన సీటు కోల్పోయే వరకు పంచాయితీరాజ్ శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. ఆయన మే 2004 నుంచి జనవరి 2006 వరకు కేంద్ర పెట్రోలియం మరియు సహజ వాయువు శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు, మరియు 2009 వరకు యువజన వ్యవహారాలు మరియు క్రీడల శాఖ మంత్రిగా విధులు నిర్వహించారు.
ముఫ్తీ మహమ్మద్ సయ్యద్
1950ల్లో ఆయన తన రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని డెమొక్రాటిక్‌ నేషనల్‌ కాన్ఫరెన్స్‌ పార్టీ ద్వారా ప్రారంభించారు. ఆ తర్వాత ఆ పార్టీ కాంగ్రెస్ లో విలీనమైంది. కాంగ్రెస్‌ పార్టీని కాశ్మీర్‌లో బలీయమైన శక్తిగా తీర్చిదిద్దడంలో ఆయన పాత్ర కీలకం. 1967లో సహాయ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. 1972 మరియు 1975 లలో కేబినెట్‌ మంత్రి అయ్యారు[7]. 1975లో జమ్ము కాశ్మీర్‌ పీసీసీ చీఫ్‌ అయ్యారు. ఆయన 1987 వరకు కాంగ్రెస్ సభ్యులుగా ఉన్నారు.[8] ఆయన 1986లో నేషనల్‌ కాన్ఫరెన్స్‌ పార్టీ, కాంగ్రెస్‌ పార్టీ చేతులు కలిపాయి[8]. ఆయన 1986లో రాజీవ్ గాంధీ కేబినెట్‌లో పర్యాటక, పౌర విమానయాన మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు[7]. 1987 వరకూ కాంగ్రె్‌సలో ఉన్న ఆయన ఆ ఏడాది అక్టోబరులో వీ.పీ.సింగ్‌తో కలిసి జన్‌మోర్చాను స్థాపించారు. 1989 లో ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ముజఫర్‌నగర్‌ నియోజకవర్గం నుంచి లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు. వీ.పీ.సింగ్‌ నేతృత్వంలోని నేషనల్‌ ఫ్రంట్‌ సర్కారులో చేరి దేశానికి తొలి/ఏకైక ముస్లిం హోం మంత్రి అయ్యారు[9][10] . 1987లో కాంగ్రె్‌సను వీడిన ముఫ్తీ మళ్లీ పీ.వీ.నరసింహారావు హయాంలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి చేరువయ్యారు. 1999లో మళ్లీ కాంగ్రెస్‌కు రాజీనామా చేసి తన కుమార్తె మెహబూబా ముఫ్తీతో కలిసి పీపుల్స్‌ డెమొక్రటిక్‌ పార్టీ (పీడీపీ) ని స్థాపించారు. 2002లో కాంగ్రెస్‌తో జతగట్టి తొలిసారి జమ్ము కాశ్మీర్‌ ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టారు.