ఉప్పు సత్యాగ్రహం
ఉప్పు సత్యాగ్రహం (ఆంగ్లం: The Salt Satyagraha) మహాత్మా గాంధీచే ప్రారంభించి సాగించిన అహింసాత్మక శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం, ఇది బ్రిటిష్ రాజ్కు వ్యతిరేకంగా జరిగింది. ఉప్పుపై పన్ను చెల్లించుటకు నిరాకరించి, మార్చి 12, 1930 న చేపట్టిన "దండి యాత్ర" నే ఉప్పు సత్యాగ్రహంటారు. సంపూర్ణ స్వరాజ్యం కొరకు బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన ఉద్యమాల సరమే ఈ ఉప్పు సత్యాగ్రహం. దీనిలో ప్రధానమైన గాంధీ యాత్ర సబర్మతీ ఆశ్రమం నుండి ప్రారంభమై దండి వరకూ సాగింది. ఈ యాత్రలో వేలకొద్దీ భారతీయులు పాల్గొన్నారు. గాంధీగారి అహింసాత్మక ప్రతిఘటన విజయాలలో ఇదొక పుష్పమాలిక. కోట్ల భారతీయులపై బ్రిటిష్ రాజ్ వేసే ఉప్పు-పన్నుకు వ్యతిరేకంగానే కాక దానిని ప్రతీకగా వినియోగించుకుని మొత్తం భారతీయులపై బ్రిటీషర్ల అన్యాయమైన పరిపాలనపై ఒక శాంతియుత పోరాటం.[1]
నిజాం పాలనలో కార్మికోద్యమం
1928లో నిజాం రైల్వే ఉద్యోగులు, కార్మికులు సమ్మె చేయడం ప్రారంభించారు. హైదరాబాద్ రాష్ట్ర చరిత్రలో ఇదే మొదటి సమ్మె. ఈ సమ్మెకు రైల్వే ఉద్యోగైన రాఘవేంద్రరావు, ఫతేవుల్లాఖాన్ నాయకత్వం వహించారు. ఈ సమ్మెతోనే కార్మికోద్యమం ప్రారంభమైంది. 1935లో మరొక సమ్మె జరిగింది. 1935-36 మధ్యకాలంలో సింగరేణి, కొత్తగూడెం బొగ్గుగనుల్లో కొన్నిరోజులపాటు సమ్మె జరిగింది. దాంతో ప్రభుత్వం కొన్ని కొరికలను అంగీకరించి సమ్మె విరమణ చేయించింది.