చంద్రయాన్-2
చంద్రయాన్-2 (Sanskrit: चंद्रयान-२, lit: Moon-vehicle[1][2] pronunciation), చంద్ర మండలాన్ని శోధించటానికి భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ISRO), రష్యన్ అంతరిక్ష సంస్థ (RKA)ల యొక్క సంయుక్త కార్యక్రమం. ఈ కార్యక్రమం ఖర్చు విలువ సుమారు 425 కోట్ల రూపాయలు.[3] ఈ ప్రయోగాన్ని 2018[4]లో అమలు పరచాలని అనుకుంటున్నారు. ఈ ప్రయోగాన్ని జియోసింక్రనస్ సేటలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (GSLV) వాహనం ద్వారాా ప్రయోగిస్తారు, ఇందులో భారత్ తయారు చేసిన లునార్ అర్బిటర్, రోవర్‌లను, రష్యా తయారు చేసిన లాండర్‌నూ ప్రయోగిస్తారు. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా వివిధ రకాల సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షించవచ్చు, కొత్త ప్రయోగాలూ చేయవచ్చు[5][6] అని ISRO భావిస్తోంది. చక్రాలు కలిగిన రోవర్ యంత్రం చంద్రుని ఉపరితలం అంతా తిరిగి అక్కడి మట్టి, రాళ్ల నమూనాలను సేకరించి అక్కడే రసాయన విశ్లేషణ చేస్తుంది. ఈ సమాచారము పరిభ్రమిస్తున్న చంద్రయాన్-2 ద్వారా భూమికి చేరవేయబడుతుంది.[7] చంద్రయాన్-1ను సాకారం చేసిన మైలస్వామి అన్నాదురై నేతృత్వంలోని బృందం చంద్రయాన్-2 పైన పనిచేస్తుంది.
జీశాట్-19
వాహకనౌక ఎత్తు 43. 45 మీటర్లు. ఇంధనంతో సహ మొత్తం బరువు 640 టన్నులు. మొత్తం మూడు దశలున్నాయి. మొదటి దశలో ఎస్200 ఇంజన్లు రెండు, రెండో స్టేజిలో ఎల్110 ద్రవ ఇంధనం కోరు ఇంజిన్, మూడవదశలో సీ25 క్రయోజనిక్ ఇంజిన్ ఉన్నాయి. ప్రయోగం అనంతరం 16:20 నిమిషాలకు ఉపగ్రహం వాహకనౌక నుండి విడిపోయి కక్ష్యలో చేరును. ఇది ఉపగ్రహాన్ని భూ అనువర్తిత బదిలీ కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టింది. మార్క్ 3 డీ1 వాహక నౌక, ఈ శ్రేణిలో మొదటిప్రయోగం. అందువల్ల ప్రయోగానికి ముందు ఇస్రో శాస్త్రవేత్తల్లో ఉత్కంఠ నెలకొని ఉంది. ప్రయోగం విజయవంతం కావటంతో ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలు హర్షం ప్రకటించారు. ప్రధాని రాష్ట్రపతులు అభినందనలు తెలిపారు. ఈ ఉపగ్రహ వాహకనౌక రెండు స్ట్రాపాన్ మోటారులు కలిగి ఉంది. ఈ స్ట్రాపాన్ మోటారులను ‘S200’ అంటారు. ఇందులో ఒక్కోదానిలో 205 టన్నుల సంయుక్త ఘన ఇందనం నింపారు. ఈ స్ట్రాపాన్ మోటారులను మండించడంతో రాకెట్ పయనం మొదలైంది. ఈ స్ట్రాపాన్ మోటారులు 140 సెకనులు పనిచేసి రాకెట్ను గగన తలం వైపు తీసుకెళ్ళాయి. బయలు దేరిన 114 సెకన్లకు, స్ట్రాపాన్ మోటారులు పనిచేసే సమయంలోనే, రెండవదశలోని రెండు L110 వికాస్ ద్రవ ఇంధన మోటరులు పనిచెయ్యడం మొదలైంది. 140 సెకన్లకు స్ట్రాపాన్ మోటారులు వేరుపడిన తరువాత కూడా L110 పనిచేయును. రెండవ స్టేజి పైన అత్యంత క్లిష్తమైన కయోజెనిక్ ఇంజను వ్యవస్థ ఉంది. ఈ రాకెట్ 4 టన్నుల బరువున్నఉపగ్రహాన్ని భూఅనువర్తిత బదిలో కక్ష్యలోను, 10 టన్నుల ఉపగ్రహాన్ని దిగువ భూకక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టును .