మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం , గ్రేట్ వార్ , లేదా వార్ టు ఎండ్ ఆల్ వార్స్ గా పిలువబడే మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ( WWI లేదా WW1 ) ఐరోపాలో ఉద్భవించిన ప్రపంచ యుద్ధం 28 జూలై 1914 నుండి 11 నవంబరు 1918 వరకు కొనసాగింది. చరిత్రలో అతిపెద్ద యుద్ధాల్లో ఒకటిగా 60 మిలియన్ల మంది యూరోపియన్లు సహా 70 మిలియన్ల మంది సైనిక సిబ్బంది పాల్గొన్నారు . తొమ్మిది మిల్లియన్మంది మనుషులు మరియు ఏడు మిలియన్ పౌరులు యుద్ధంలో (అనేక జాతుల యొక్క బాధితులతో సహా) మరణించారు , యుద్ధనౌకలు ' సాంకేతిక మరియు పారిశ్రామిక ఆడంబరంతీవ్రతరం చేశాయి, మరియు వ్యూహాత్మక ప్రతిష్టంభన కందక యుద్ధానికి దారితీసింది. ఇది చరిత్రలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన ఘర్షణలలో ఒకటి మరియు ప్రధాన రాజకీయ మార్పులకు దారితీసింది, ఇందులో అనేక దేశాలలో విప్లవాలు ఉన్నాయి. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాల తరువాత మాత్రమే వివాదాస్పద ప్రత్యర్థులు ఇప్పటికీ మనుగడలో ఉన్నాయి.
ఎం.ఎన్.రాయ్
1887 మార్చిలో జననం 1906 లో విప్లవోద్యమంలో చేరిక 1907 డిసంబరులో చంగ్రీపోతా రైల్వే స్టేషన్ దోపిడీ 1910 లో నేత్రాలో దోపిడీ హౌరా కుట్రకేసులో అరెస్టు 1911 నుండి 1913 వరకు దేశవ్యాప్త పర్యటన చేస్తూ విప్లవ కార్యక్రమాలలో పాల్గొంటూ, బ్రిటీషర్లను దేశం నుండి పారద్రోలుటకు జతిన్ ముఖర్జీ నాయకత్వాన వ్యూహాలు రచించటం. 1914 ఆగస్టులో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ ప్రారంభం 1915 ఫిబ్రవరి లో గార్డెన్ రీచ్ వద్ద దోపిడీ 1915 ఏప్రిలో ఆయుధ సేకరణకు బటావియా ప్రాంతానికి చేరుకున్నాడు. 1915 జూన్ లో ఇండియాకి ఆయుధాలతో బటావియానుండి తిరిగి రావడం. 1915 ఆగస్టులో మరొక సారి ఆయుధ సేకరణకి బటావియా వెళ్ళి అక్కడికి చేరాల్సిన ఆయుధాలతో కూడిన ఓడ రాకపోవడంతో రెండవ ప్రయత్నం విఫలమవడం 1915 లో తమ నాయకుడు జతిన్ ముఖర్జీ పోలీసుల చేతిలో హతమవ్వడం 1915 ఆగస్టులో ఆయుధ సేకరణకు ఇండోనేషియా, మలయా, చైనా, జపాన్ దేశాలకు పయనమవ్వడం 1916 జూన్లో జర్మనీ వారినుండి ఆయుధసేకరనకు అమెరికా మీదుగా బెర్లిన్ పయనం 1916 జూన్ 14వ తేదీన్ సాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో అడుగుపెట్టడం 1916 జూన్ లో స్టాన్ ఫోర్డ్ యూనివర్సిటీకి వెళ్ళీ అక్కడి సోషలిస్టులను కలుసుకోవడం. అక్కడే తన పేరును మానవేంద్ర నాథ రాయ్ గా మార్చుకోవడం. 1917 జూన్లో అమెరికా మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలోకి ప్రవేశించడం. 1917 జూన్ లో హిందూ-జర్మన్ కుట్ర కేసులో అమెరికా పోలీసులు అరెస్టుచేసి పూచీకత్తు మీద కొద్దిరోజుల తరువాత బెయిలు ఇవ్వడం 1917 జూలైలో మెక్సికోకి పయనమవటం 1918 లో మెక్సికన్ సోషలిస్టు పార్టీలో చేరుట 1919 లో ప్రముఖ రష్యన్ నాయకుడు మైఖేల్ బరోడిన్ ను కలుసుకోవడం 1919 లో మెక్సికన్ సోషలిస్టు పార్టీని కమ్యూనిస్టు పార్టీగా మార్చుట ప్రపంచంలో రష్యా తరువాత రెండవ కమ్యూనిస్టు పార్టీగా గుర్తింపు పొందటం 1919 నవంబరులో రెండవ కొమింటార్న్ కాంగ్రెసులో పాల్గొనుటకు మెక్సికోను వదిలి వెళ్ళటం 1919 డిసెంబరు బెర్లిన్ చెరుకొనుట 1920 ఏప్రిల్ రష్యాకు చేరుకొనుట 1920 మే లేదా జూన్ రష్యా అధినేత వ్లాదిమిర్ లెనిన్తో మొదటి సమావేశం 1920 జూలై లేదా ఆగస్టు రెండవ కొమింటార్న్ సమావేశం 1920 ఆగస్టు ఆదేశాల మీద తాష్కెంటుకు పయనం 1920 అక్టోబరు తాష్కెంటులో ఇండియా హౌస్ మరియు మిలిటరీ స్కూల్ను స్థాపించుట 1920 అక్టోబరు 17న మొట్టమొదటగా కమ్యూనిస్టు పార్టీని తాష్కెంటులో ప్రారంభించుట 1921 చివర్లో “మారుతున్న భారతదేశం” India in transition పుస్తకం రష్యన్ భాషలో ముద్రింపబడడం 1922లో ఇంగ్లీషులో ముద్రించడం 1922లో వాంగార్డ్ సంకలనం ముద్రణ 1924 లో కాన్పూర్ కమ్యూనిస్టు కుట్ర కేసు 1927 జవవరి నుండి ఆగస్టు వరకు ఆదేశాల మీద చైనాకు పయనం 1928 తిరిగి రష్యాకు రావడం 1928 సెప్టెంబరు ఆరవ కొమింటార్న్ సమావేశంలో పాల్గొనటం 1929 మార్చి మీరట్ కమ్యూనిస్టు కుట్ర కేసు 1929 డిసంబరులో కొమింటార్న్ నుండి బహిష్కరణకు గురికావడం 1930 డిసెంబరులో రహస్యంగా భారత్కు చేరుకొనుట 1931 లో ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ సమావేశాలలో పాల్గొనుట 1931 జూలై ఆరు నెలలుగా అజ్ఞాతంగా వున్న రాయ్ని బొంబాయి పోలీసులు అరెస్టు చేయటం 1931 ఆగస్టు నుండి డిసెంబరు వరకు కాన్పూరులో న్యాయ విచారణ 1932 జనవరిలో బ్రిటీషు ప్రభుత్వం రాయ్కి 12 సంవత్సరాల ఖైదు విధించడం. రాయ్ పై కోర్టుకు అప్పీలు చేసుకొనగా 6 సంవత్సరాలకు తగ్గించడం. 6 సంవత్సరాల జైలు జీవితంలో మొత్తంగా 3000 పేజీలు గల వివిధ పుస్తకాలు రచించడం. 1933 జనవరిలో జర్మనీలో హిట్లరు అధికారంలోకి రావడం 1936 నవంబరులో డేహ్రాడూన్ జైలునుండి విడుదలవడం 1936 జూన్లో ఫైజ్పూర్ లో ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ సమావేశాలకు సమవేశమవడం 1938 జూన్లో లీగ్ ఆఫ్ రాడికల్ కాంగ్రెస్మెన్ స్థాపన 1939 సెప్టెంబరులో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ ఆరంభం 1940లో రెండవ ప్రపంచయుద్దం మీద రాయ్ ప్రతిపాదించిన యాంటీ ఫాసిస్టు ప్రతిపాదనకు కాంగ్రెసు ఒప్పుకోకపోవడంతో కాంగ్రెసు పార్టీకి రాజీనామా చేయడం 1940 డిసెంబరులో రాడికల్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ స్థాపన 1944 ఏప్రిల్ లో రాయ్ రచించిన పీపుల్స్ ప్లాన్ ప్రచూరణ 1945లో భారత రాజ్యాంగ ముసాయిదాను రచించడం 1948 డిసెంబరులో రాడికల్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ నాల్గవ సమావేశాలలో ఆ పార్టీని రద్దు చేస్తున్నట్టు ప్రకటన 1952 జూలై ముస్సోరీలో ఆక్సిడెంటుకు గురికావడం, ఆ తర్వాత మరికొన్ని ఆరోగ్యపరమైన సమస్యలు 1954 జనవరిలో మరణం