తళ్ళికోట యుద్ధము
తళ్ళికోట యుద్ధము లేదా రాక్షసి తంగడి యుద్ధం (1565 జనవరి 26[1] ) (జనవరి 23[2]) న విజయనగర సామ్రాజ్యానికి, దక్కన్ సుల్తానుల కూటమికి మధ్య జరిగింది. భారత చరిత్ర గతిని మార్చిన ప్రసిద్ధ యుద్ధాల్లో ఇది ఒకటి. ఈ యుద్ధం దక్షిణ భారతదేశాన చివరి హిందూ సామ్రాజ్యమైన విజయనగర సామ్రాజ్యపు పతనానికి దారితీసింది. శ్రీకృష్ణదేవరాయల పాలనలో ఉచ్ఛస్థితికి చేరుకున్న విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని ఆ తరువాతి కాలంలో అచ్యుత రాయలు, ఆ తరువాత సదాశివ రాయలు పరిపాలించారు. అయితే సదాశివరాయలు నామమాత్రపు రాజు. వాస్తవంలో పూర్తి అధికారాలు అళియ రామరాయలు వద్ద ఉండేవి. అతడే దైనందిన పరిపాలనను నిర్వహించేవాడు.
రావెళ్ళ వేంకటరంగ అప్పస్వామి నాయుడు
గోడచాటు కమ్మవంశమునకు చెందిన వీరమల్లప్ప నాయుడు విజయనగర చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు సామంతుడు. తిరువాన్కూరు, కళ్ళికోట మధ్య ప్రాంతమును పాలించాడు. 6,000 కాల్బలము. 400 అశ్విక దళమునకు అధిపతి. అదోని దుర్గమును సాధించి రాయలవారి అభిమానమునకు పాత్రుడయ్యాడు. పలు యుద్ధములలో ముస్లిం సేనలను ఓడించి సోరంగిపురమును జాగీరు గా పొందాడు. తళ్ళికోట యుద్ధానంతరము తురుష్కులకు తలొంచని రావెళ్ళ వారు తిరుచినాపల్లి చేరి నాయక రాజుల కొలువులో సర్దారులుగా చేరారు. రావెళ్ళవారి ప్రవర్తనకు, స్వాభిమానానికి ముగ్ధులైన మధుర నాయకుడు తంజావూరు నాయకునితో కలిగిన మనస్పర్ధలు తొలగించుటకు వారిని పంపాడు. కార్యసాధకులైన రావెళ్ళ వారికి మధుర నాయకుడు తిరుకొట్టుపల్లి జాగీరు, కొవిల్ వాడి కోట, చుట్టుపక్క గ్రామాలు వ్రాసిచ్చాడు. కొంతకాలానికి మధుర, తంజావూరు నాయకులులకు తిరిగి భేదాలు తలెత్తాయి.రావెళ్ళ వారు రంగములోనికి దిగి తగవు పరిష్కారము చేశారు కాని ప్రాణనష్టము జరిగింది. వారి శూరత్వానికి, విశ్వాసమునకు సంతసించిన నాయకుడు తిరునెల్వేలి మండలములోని ఇలైయరసనందాల్, 18 గ్రామాలు జాగీరుగా ఇచ్చాడు.