మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు
మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు (Metal Arc Welding) అనగా ఒక సన్నని నిడుపాటి లోహకడ్దిని ఎలక్ట్రోడుగా, పూరక లోహంగా ఉపయోగించి, ఆర్కు వలన ఏర్పడిన ఉష్ణోగ్రతతో పూరకలోహాన్ని, లోహాల రెండు అంచులను కరగించి అతుకు ప్రక్రియ[1]. రష్యాకు చెందిన విజ్ఞానశాస్త్రవేత్త వసిలె పెట్రొవ్ ఒక సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు. ఒక సజీవ విద్యుత్తు వలయంలో ఏనోడు (ధనధ్రువము), మరియు కాథోడు (ఋణధ్రువము) ల మధ్య ఆర్కును (తేజోవంతమైన ఉష్ణకాంతి వలయము) ను ఏర్పరచినప్పుడు ఉత్పన్నమగు ఉష్ణం నుండి లోహాలను కరగించివచ్చునని, రెండు లోహాల అంచులను ఏకీకృతంగా (coalescence) అతుకవచ్చుననేది ఆయన ప్రతిపాదించాడు. ఈ సిద్ధాంతమును సాకారం చేస్తూ 1881-82లో రష్యాకు చెందిన మరోశాస్త్రవేత్త నికొలై బెనర్డొస్ రాగి తొడుగు కలిగిన కర్బనపు కడ్దిని కాథోడుగా నుపయోగించి లోహాలాంచులను కరగించి (fusion) అతికి, మొదటి ఆర్కు వెల్డింగ్ విధానమును ప్రపంచానికి అందించాడు. అటు తరువాత ఈ విధనానికన్న మెరుగైన ఆర్కు వెల్డింగు విధానమైన, లోహకడ్డిని ఎలక్ట్రోడుగా ఉపయోగించి లోహాలను అతుకు మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు ను 1888లో రష్యాకు చెందిన నికొలై స్లావ్యనోవ్ , మరియు అమెరికాకు చెందినా సి.ఎల్.కోఫిన్ (1890) కనుగొన్నారు. ఈ వెల్దింగు విధానములో A.C.మరియు D.C విద్య్త్తుత్తు నుపయోగించి వెల్దింగు చెయ్యవచ్చును. పూరకలోహకడ్దినే ఎలక్ట్రోడుగా ఉపయోగించడం వలన వెల్డింగు మరింత సులభతరమైనది. కార్బను ఆర్కువెల్డింగులో పూరకలోహం విద్యుత్తు వలయంలో భాగంగా వుండదు. కార్బను ఆర్కు వెల్డింగులో విద్యుత్తు వలయం కర్బనపు ఎలక్ట్రోడు మరియు అతుకవలసిన లోహాల మధ్య మాత్రమే ఏర్పరచబడుతుంది. కాని మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగులో పూరక లోహాన్నే (Filler metal) ఎలక్ట్రోడుగా వాడటం వలన, ఈ విధానంలో అతుకవలసిన లోహాలు, మరియు అతుకు లోహాం విద్యుత్తు వలయం నేర్పరచును. మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగులో కార్బను ఆర్కు వెల్డింగు పద్ధతిలో లా ప్రత్యేకంగా పూరకకడ్దిని, స్రావకాన్ని ఉపయోగించ నవసరము లేదు.
మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు
ఉదా: ఎలక్ట్రోడుపై AWS:E 6013 అనే పేరువున్నచో ఈ వెల్దింగు ఎలక్ట్రోడును ఉపయోగించి మెత్తని స్టీలు (Mild steel) యొక్క లోహగొట్టాలు (M.S.pipe lines), ట్రక్కు బాడిలు, స్టీలు కిటికి ఫ్రేములు, వంతెన స్టీలు భాగాలు, రైల్వే వ్యాగను బాడిలు, ఓడలు, ట్రైలర్సు (trailers) నిల్వటాంకులు (M.s.storage Tanks) భవనపు స్టీలు నిర్మాణాలు, బాయిలరులోని ప్రెసరు లేని భాగాలు తదితరాలు వెల్డింగు చెయ్యవచ్చును. ఈ ఎలక్ట్రోడుకు సమానమైనవి బ్రిటిసు స్టాండర్డుకు చెందిన BS:E 307, 316, మరియు 317, అలాగే ఇండియాను స్టాండర్డుకు చెందిన IS:M 307264, 307263, మరియు 307274. ఎలక్ట్రోడులు వున్న ప్యాకింగు పెట్టె పై ఎలక్ట్రోడు ఏ కోడులకు సమానమైనది, ఎలక్ట్రోడు పొడవు, పెట్టెలో వున్న ఎలక్ట్రోడుల సంఖ్య, తయారుచేసిన కాలం, ఎంతకాలం లోపుగా వాడాలి, ఏలావాడాలి, ఏరకమైన వెల్డింగు జాయింట్ కు అనుకాలం వంటి వివరాలన్ని ముద్రించి వుండును. ఎలక్ట్రోడు తయారిదారులు ఎలక్త్రోడుల అమ్మకం కోడు నెంబరుతో కాకుండగా వారి బ్రాండు పేరుతో అమ్మెదరు.ఉదా:AWS:E6013 నెంబరు ఎలక్ట్రోడును కొందరు వెల్డార్కుయని, కొందరు మెటలార్కు యని, ఒవరుకొర్డు యని వివిధ పేర్లతో మార్కెటింగు చేస్తున్నారు.స్రావకపూత కలిగిన ఎలక్ట్రోడులను వెల్డింగు చేయుటకు ముందు వరకు జాగ్రత్తగా భద్రపరచివుంచాలి. ఫ్లక్సు వూడిపోయిన ఎలక్ట్రోడులతో వెల్డింగు చెయ్యరాదు. స్రావకం లేనందున చేసిన వెల్డింగు జాయింట్ నాణ్యత తగ్గుతుంది. ఎలక్ట్రోడు వాతావరణంలోని చెమ్మను ఎలక్ట్రోడు పైనున్న స్రావకపూత పీల్చుకొను అవకాశము ఇవ్వరాదు. ఎలక్ట్రోడులను మూతవున్న పెట్టెలో వుంచాలి. కొన్నిరకాల ఎలక్త్రోడులను ఎయిరుఒవను (Air oven) లో 1-2 గంటలు 110-120o C ఉష్ణోగ్రతలో వుంచి, గాలి తగలని ప్రదేశంలో చల్లబరచి వాడవలెను. కొన్నింటిని 150o C వరకు వెచ్చ చెయ్యవలసి వుండును (ఉదా: BS:E 616H or IS:16478Hఎలక్ట్రోడు). వాడుటకు ముందు ఎలక్ట్రోడు మీద వున్న కోడు నెంబరు చెరిగి పోకుండ చూడవలెను.లేనిచో ఏ రకం లోహానికి చెందినదో తెలియదు.