ఉమారుద్ర కోటేశ్వరస్వామి ఆలయము
శ్రీ ఉమారుద్ర కోటేశ్వరస్వామి ఆలయము శ్రీకాకుళం జిల్లా, శ్రీకాకుళం పట్టణం లోని ఒక ప్రాచీన దేవాలయం[1]. ఇక్కడ కోటేశ్వరస్వామి (శివుడు) చిరకాలంగా భక్తుల కోర్కెలను తీర్చుతూ కొలువైయున్నారు.ఈ ఆలయం బలరాముడు నిర్మించిన ఆలయం అయినందున ప్రాముఖ్యాన్ని సంతరించుకుంది. శ్రీకాకుళం పట్టణంలో భాగమైన గుడివీధిలో ఈ ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయం లోని కోటేశ్వర స్వామి ఉత్తరాంధ్ర భక్తజనకోటికి అభయప్రదాతగా విలసిల్లుతున్నారు[2]. ఈ దేవాలయం కూర్మనాథస్వామి దేవస్థానం, శ్రీకూర్మం నకు 12 కి.మీ దూరంలో ఉన్నది[3][4].
కొండిపర్రు
సినీ, రంగస్థల, టి.వి.నటుడైన సాక్షి రంగారావు గారు కూడా ఈ గ్రామానికి చెందినవారే. 1927 లో బాపట్లకు చెందిన భైరవపట్ల వంశీయలు అంజనేయ పరమహంస అనే అవధూతచే మామిడితోటలో ఆంజనేయస్వామిని ప్రతిష్ఠించారు. వారి శిష్యులు మధుసూదనరావు గారు 1977 లో గుడి కట్టించారు. అనంతరం 1986 లో ఆరేపల్లి నాగరాజు గుడి పున:నిర్మాణం చేపట్టి మామిడితోటలో మారుతీ భాక్తులుకు నేలవుగా ఆలయాన్ని తీర్చిదిద్దారు. గాంధేయవాది యలమంచిలి వెంకటేశ్వర రావు కృషి ఫలితంగా "విద్యావనం పబ్లిక్ ట్రస్టు", అనే హిందీ పాఠశాలా,గ్రామీణ కుటీర పరిశ్రమల సంస్థ ఏర్పడింది. ప్రస్తుతం ఇప్పుడు పుట్టకొక్కుల కేంద్రంగా ఉంది.
ఈ గ్రామానికి చెందిన మార్తి గంగాధరశాస్త్రి, ఉప్పలపాటి సత్యనారాయణ, సింగవరపు వీరభద్రయ్య గార్ల సహకారంతో 1947 జూలై 14 వ తేదిన విద్యావనం నిర్మాణానికి యలమంచిలి వెంకటేశ్వరరావు గారు శ్రీకారం చుట్టి దినదిన ప్రవర్ధమానం చేసి జాతీయోద్యమానికి కృషి చేశారు.ఈ గ్రామానికి చెందిన మాజీ సర్పంచ్ బొమ్మారెడ్డి కోటిరెడ్డి సమీప బంధువు గుజవర్తి శ్రీరామకృష్ణారెడ్డి (USA )వితరనత్వంతో గ్రామంలో 7వ తరగతి అత్యుత్తమ విద్యార్థులకు శాశ్వతంగా ఉపకారవేతనం ఇచ్చి పామర్రు ఉన్నత పాఠశాల నిర్మాణానికి భూరి విరాళాలు ఇచ్చి పేరు గాంచారు.