సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం
సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం"' లేదా "'గంధకామ్లం'" (ఆంగ్లం: Sulfuric acid లేదాsulphuric acid) ఒక బలమైన శక్తి వంతమైన ఖనిజ ఆమ్లం.సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం పదార్థాలను తినివేయు/క్షయింపచేసే (corrosive ) గుణం కల్గిన ఆమ్లం. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క సంకేత అణుఫార్ములా H2SO4.సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క అణుభారం 98.079 గ్రాములు/మోల్.ఇది కొద్దిగా ఘాటైన వాసన కల్గి ఉంది. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం రంగులేకుండా లేదా పసుపు రంగులో ఉండును[4]. మరియు చిక్కనైన ద్రావణం. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం అన్ని గాఢతలలో నీటిలోకరుగును. చారిత్రక పరంగా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఆయిల్ ఆఫ్ విట్రియోల్(oil of vitriol) అని పిలిచేవారు.
నైట్రోసైల్‌ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం
నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం(Nitrosylsulfuric acid) ఒక రసాయన సమ్మేళనపదార్థం. ఇందులో Nitrosyl ఉచ్చరణ:/ˈnʌɪtrəsʌɪl/ /ˈnʌɪtrəsɪl/ /nʌɪˈtrəʊsʌɪl/. ఈ రసాయన సంయోగపదార్థం యొక్క రసాయన సంకేతపదం NOHSO(HO.SO.ONO.లేదా HNOS గా కూడా చూపవచ్చును. నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం రంగులేనటువంటి ఘన రసాయన పదార్థం. నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని వాణిజ్యపరంగా ఎక్కువగా కాప్రోలాక్టం(caprolactam)ను తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఘన రసాయనపదార్థం. సాధారణంగా పాలిపోయిన/రంగువెలసిన పసుపురంగు స్పటికాలుగాఉండును.నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ యొక్క అణుభారం 127.08 గ్రాములు/మోల్.40% సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్ల ద్రావణంలో ఈ రసాయన సంయోగపదార్థం యొక్క సాంద్రత 1.612 గ్రాములు/సెం.మీ.నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 73.5 °C (164.3 °F; 346.6 K). వేడి చేసిన ద్రవీభవన స్థానం చేరకముందే విఘటన చెందును.నీటిలో వియోగం చెందును.సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంలో కరుగుతుంది.
మంచు/హిమతొట్టి(ice bath)లో గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం(HSO)లో సోడియం నైట్రైట్(HNO)ను కరిగించడంవలన నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును.
ప్రత్నామ్యాయంగా నైట్రిక్ ఆమ్లం, మరియు సల్ఫర్ డయాక్సైడుల రసాయనచర్య వలన కుడా నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని నైట్రస్ ఆమ్లం, మరియు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంల మిశ్రమం వలన ఏర్పడిన నిర్జల ఆమ్లంగా భావించ వచ్చును.
సేంద్రియ రసాయన శాస్త్రంలో డైఅజోనియం లవణాలను, అమీనులను(amines)తయారుచేయుటలో నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉపయోగిస్తారు.అలాగే NO- విడుదలచేసే రసాయన కారకాలు నైట్రో సోనియం టెట్రాఫ్లోరోబోరేట్,మరియు నైట్రోసైల్ క్లోరైడులను కూడా ఉత్పత్తి చేస్తారు