మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య
విశ్వేశ్వరయ్య 1860, సెప్టెంబరు 15న బెంగుళూరు నగరానికి 60 మైళ్ళ దూరంలోగల చిక్కబళ్ళాపూర్ తాలూకా, ముద్దెనహళ్ళి అనే గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన తల్లిదండ్రులు మోక్షగుండం శ్రీనివాస శాస్త్రి, వెంకటలక్ష్మమ్మ. వీరి పూర్వీకులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్, ప్రకాశం జిల్లా లోని మోక్షగుండం గ్రామానికి చెందిన వారు. మూడు శతాబ్దాల కిందట వారు మైసూరు రాష్ట్రానికి వలస వెళ్ళారు. కాబట్టి వీరు తెలుగు మాట్లాడగలిగే వారు.[1]. ఆయన తండ్రి సంస్కృత పండితుడు, హిందూ ధర్మశాస్త్ర పారంగతుడే కాక ఆయుర్వేద వైద్యుడు కూడా. విశ్వేశ్వరయ్యకు 12 సంవత్సరాల వయసులో తండ్రి మరణించాడు. చిక్కబళ్ళాపూరు లో ప్రాథమిక విద్య, బెంగుళూరులో ఉన్నతవిద్య పూర్తి చేసాడు. 1881లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఏ., తరువాత పుణె సైన్సు కాలేజి నుండి సివిలు ఇంజనీరింగు ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.[2]
శ్రీ గంగా అన్నపూర్ణ సమేత శ్రీ కాశీ విశ్వేశ్వర స్వామి దేవాలయం. (పొనుగుపాడు)
జంపని వారసులు ఉమ్మడి కుటుంబంగా ఉన్నప్పుడు 1913వ సంవత్సరంలో గ్రామంలోని డి.నెం.516ఎ లో ఒక ఎకరం విస్తీర్ణం నందు వంకాయలపాటి వెంకట్రాయుడు, రుక్మిణమ్మ (రెండవ భార్య) దంపతుల కుమారుడు రామయ్య దేవస్థానం నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేసాడు.ఆయన శంకుస్థాపన కార్యక్రమం అయిన తరువాత వారసులతో నేను ఎక్కువ కాలం జీవించననే అభిప్రాయంతో, తలపెట్టిన ఈ కార్యక్రమం ఆగకుండా పూర్తి చేయాలని తన మనసులో దాగి ఉన్న మాటను వారసులు, గ్రామస్థులతో వెలిబుచ్చాడు.ఆయన వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయం ప్రకారం కొద్దికాలానికి రామయ్య స్వర్గస్థులయ్యారు.ఆశంకుస్థాపన కార్యక్రమంలో రామయ్య తోబుట్టువు జంపనివారసులలో చివరి వ్యక్తి రామలక్ష్మమ్మ, జంపని వారసులైన రాయంకుల,వంకాయలపాటి, మర్రి కుటుంబ సభ్యులు పాల్గొన్నారు. ఆ తరువాత దేవాలయ నిర్మాణ కార్యక్రమం రాయంకుల తాతయ్య, వంకాయలపాటి పెద్దయ్య, వెంకయ్య, మర్రి రామలింగయ్య పర్వేక్షణలో రామలక్ష్మమ్మ, మాధవరాయుడు, రత్తయ్య, కోట్లింగంల సహకారంతో 1917 ఫిబ్రవరి నాటికి దేవాలయ నిర్మాణం పూర్తి అయింది.