మహాప్రస్థానం
శ్రీశ్రీ రచించిన సంచలన కవితా సంకలనం మహా ప్రస్థానం, ఇది వెలుబడిన తరువాత తెలుగు సాహిత్యపు ప్రస్థానానికే ఓ దిక్సూచిలా వెలుగొందినది, ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యాన్ని 'మహా ప్రస్థానానికి ముందు, మహా ప్రస్థానానికి తరువాత' అని విభజించవచ్చు అని చెప్పడం ఏ మాత్రం అతిశయోక్తి కాదు. ఇది ఒక అభ్యుదయ కవితా సంపుటి. దీనిలో మొత్తం నలబై కవితలు ఉన్నాయి. ఇందులో శ్రీశ్రీ కార్మిక కర్షిక శ్రామిక వర్గాలను ఉత్తేజితులను చేస్తూ, నూతనోత్సాహం కలిగిస్తూ, ఉర్రూతలూగిస్తూ గీతాలు వ్రాసినాడు. ఇది తెలుగు కవితకే ఓ మార్గదర్శి అయినది. మహా ప్రస్థానం కవితా సంపుటికి యోగ్యతాపత్రం శీర్షికన ఉన్న ముందుమాట ప్రముఖ తెలుగు రచయిత గుడిపాటి వెంకట చలం వ్రాసినారు. మహాప్రస్థాన కవితల రచన మొత్తంగా 1930 దశకంలో జరిగింది. మరీ ముఖ్యంగా 1934కూ 1940కీ నడుమ వ్రాసినవాటిలో గొప్ప కవితలను ఎంచుకుని 1950లో ప్రచురించారు శ్రీశ్రీ. ఈ కవితలు తెలుగు సాహిత్యంలో అభ్యుదయ కవిత్వమనే కవితావిప్లవాన్ని సృష్టించడానికి ఒకానొక కారణంగా భావించారు.[1] శ్రీశ్రీ మహాప్రస్థానాన్ని విశ్లేషిస్తూ వెలువడిన అనేక వ్యాసాల పరంపరలో అద్దేపల్లి రామమోహనరావు వ్రాసిన శ్రీశ్రీ కవితాప్రస్థానం పేర్కొనదగింది.
మహాంధ్ర సామ్రాజ్య పతనము
మహాంధ్ర సామ్రాజ్య పతనం అన్న గ్రంథం కాకతీయ సామ్రాజ్యం పతనం చెందిన వివరాలను ఇతివృత్తంగా స్వీకరించిన చారిత్రిక నవల. ఈ నవలను డాక్టర్.త్రిపురనేని వెంకటేశ్వరావు రచించారు. ఓరుగల్లు కోటను అంతర్గత కుమ్ములాటలను ఉపయోగించుకుని ఢిల్లీ సుల్తాను సైన్యం పట్టుకుని, ప్రతాపరుద్రుని ఢిల్లీకి బందీగా తీసుకుపోగా మహా సామ్రాజ్యం పతనమైపోయిన వైనాన్ని రచించారు.
1975లో ఈ చారిత్రిక నవలను కవిరాజ సాహిత్య విహారమనే సంస్థ ద్వారా తొలి ప్రచురణ చేశారు. రచయిత డా.త్రిపురనేని వెంకటేశ్వరరావు వృత్తిరీత్యా వైద్యుడు, ప్రవృత్తి రీత్యా సాహిత్యకారుడు. ఆయన ఆంధ్రప్రాదేశ్ సాహిత్య అకాదెమీకి సభ్యునిగా వ్యవహరించారు. తణుకు వాస్తవ్యుడు, నరేంద్ర గ్రంథమాల ద్వారా పలు పుస్తకాలు ప్రచురణ చేసిన వ్యక్తి ఐన ముళ్ళపూడి తిమ్మరాజుకు ఈ గ్రంథాన్ని అంకితమిచ్చారు. చారిత్రిక వివరాలను సాహిత్యరచనలో పరిగణించక మొత్తం చరిత్రనే మరుగుపరుస్తున్నారని ఆరోపిస్తూ, అందుకే ఈ చారిత్రిక నవలను హేతువాదం, ప్రామాణిక చరిత్రల ఆధారంగా రచించానని రచయిత పేర్కొన్నారు.