అయ్యప్ప
ఛైత్రమాసము, ఉత్తరా నక్షత్రం, చతుర్ధశి - సోమవారము నాడు జన్మించారు . జ్యోతి రూపంగా అంర్ధానమయిన రోజు -- మకర సంక్రాంతి . క్షీరసాగరమధనం అనంతరం దేవతల కు, రాక్షసులకు అమృతం పంచేందుకు విష్ణువు మోహినిగా అవతారం ధరించి కార్యం నిర్వహిస్తాడు. తరువాత అదేరూపంలో విహరిస్తున్న మోహినిని చూసి శివుడు ఆమె పట్ల ఆకర్షింపబడతాడు. వారి కలయికతో శివకేశవుల తేజస్సుతో ధనుర్మాసము, 30వ రోజు శనివారం, పంచమి తిథి, ఉత్తరా నక్షత్రం వృశ్చికా లగ్నమందు శాస్త (అయ్యప్ప) జన్మించాడు. ఇతడు శైవుల కు, వైష్ణవులకు ఆరాధ్య దైవం. తండ్రియైన జగత్పతి ఆజ్ఞ ప్రకారము పంపా సరోవర తీరప్రాంతంలో మెడలో మణిమాలతో శిశురూపంలో అవతరించాడు ధర్మశాస్త. అయ్యప్ప స్వామి ధర్మప్రవర్తన, ధర్మనిష్ఠ లోకానికి ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించింది. తన భక్తులు ఏయే ధర్మాలని పాటించాలో, ఏ నియమనిష్ఠలతో వుండాలో కొన్ని మార్గదర్శక సూత్రాలను ప్రతిపాదించారు. అప్పటి నుండి ఆయన 'ధర్మశాస్త'గా ప్రజల అభిమానాన్ని చూరగొన్నాడు. అందుకే ఆయనకి 'ధర్మశాస్త' అనే పేరు కూడా ఉంది.
చాట్రాయి
శ్రీ ఉమా రామలింగేశ్వరస్వామివారి ఆలయం (శివాలయం):- ఈ ఆలయంలో మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు ప్రతి సంవత్సరం ఘనంగా నిర్వహించుచున్నారు. వినాయక చవితి ఉత్సవాలు గూడా ఇక్కడ చాలా బాగా జరుగుతాయి. శ్రీ రామాలయం:- శ్రీ రామ నవమి ఉత్సవాలు ఇక్కడ చాలా బాగా జరుగుతాయి. శ్రీ ముత్యాలమ్మఅమ్మవారి ఆలయం. శ్రీ కనకదుర్గమ్మఅమ్మవారి ఆలయం. శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారి ఆలయం. శ్రీ సాయిబాబా ఆలయం. శ్రీ శ్రీ శ్రీ దర్మశాస్తా అయ్యప్పస్వామి వారి దేవాలయము:- ఈ ఆలయం, శంకుస్థాపన జరిగి నిర్మాణం పూర్తి అయినది. నూతనంగా నిర్మించిన ఈ అలయంలో, విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలు, 2015,జూన్-1వ తేదీ సోమవారంనుండి ప్రారంభీంచారు. రెండవతేదీ మంగళవారంనాడు, ధ్వజస్తంభానికి, గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు, నవగ్రహహోమం నిర్వహించారు. 4వతేదీ గురువారంనాడు, ప్రతిష్ఠాపన కార్యక్రమం వేడుకగా నిర్వహించారు. ఉదయం 9 గంటలకు, ఏకకాలంలో శ్రీ అయ్యప్ప, శ్రీ విఘ్నేశ్వర, శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య, శ్రీ కడుత్తిస్వామి, శ్రీ కరుప్పస్వామి, శ్రీ మాలికాపురత్తమ్మల విగ్రహాలతోపాటు, శిఖర, ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం, వేదమంత్రాల నడుమ నిర్వహించారు. అనంతరం సంపూర్ణ జీవకళాన్యాసం నిర్వహించి భక్తులకు అయ్యప్పస్వామి దర్శనం కల్పించారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయంలో వేలాదిమంది భక్తులకు అన్నదానం ఏర్పాటుచేసారు. [2]&[3]