అయ్యప్ప
ఛైత్రమాసము, ఉత్తరా నక్షత్రం, చతుర్ధశి - సోమవారము నాడు జన్మించారు . జ్యోతి రూపంగా అంర్ధానమయిన రోజు -- మకర సంక్రాంతి . క్షీరసాగరమధనం అనంతరం దేవతల కు, రాక్షసులకు అమృతం పంచేందుకు విష్ణువు మోహినిగా అవతారం ధరించి కార్యం నిర్వహిస్తాడు. తరువాత అదేరూపంలో విహరిస్తున్న మోహినిని చూసి శివుడు ఆమె పట్ల ఆకర్షింపబడతాడు. వారి కలయికతో శివకేశవుల తేజస్సుతో ధనుర్మాసము, 30వ రోజు శనివారం, పంచమి తిథి, ఉత్తరా నక్షత్రం వృశ్చికా లగ్నమందు శాస్త (అయ్యప్ప) జన్మించాడు. ఇతడు శైవుల కు, వైష్ణవులకు ఆరాధ్య దైవం. తండ్రియైన జగత్పతి ఆజ్ఞ ప్రకారము పంపా సరోవర తీరప్రాంతంలో మెడలో మణిమాలతో శిశురూపంలో అవతరించాడు ధర్మశాస్త. అయ్యప్ప స్వామి ధర్మప్రవర్తన, ధర్మనిష్ఠ లోకానికి ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించింది. తన భక్తులు ఏయే ధర్మాలని పాటించాలో, ఏ నియమనిష్ఠలతో వుండాలో కొన్ని మార్గదర్శక సూత్రాలను ప్రతిపాదించారు. అప్పటి నుండి ఆయన 'ధర్మశాస్త'గా ప్రజల అభిమానాన్ని చూరగొన్నాడు. అందుకే ఆయనకి 'ధర్మశాస్త' అనే పేరు కూడా ఉంది.
సత్యసాయి అవతార వైభవం
స్వామి వారి ఇంటిలోనున్న సంగీత వాయిధ్య పరికరములు (తబలా, వీణ, మృదంగం) వాటంతట అవే మ్రోగేవి, ఇది గమనించిన సిద్దాంతి, ఈ ఇంటిలో దైవాంస సంభూతుడు జన్మీచబోతున్నాడు అని వారికి చెప్పాడు. స్వామి జన్మించిన వెంటనే ఒక నాగుపాము వచ్చి స్వామివారి శిరస్సు వద్ద పడగ విప్పివుండగా జనులన్తా చూసి ఆశ్చర్యపోయారు! అలా అంచలంచలుగా స్వామి తన దివ్య అవతార వైభవమును ప్రకటిస్తూ వచ్చారు!
శ్రీ భగవాన్ బాబా వారి అన్నగారి పేరు శ్రీ శేషమరాజు, ఇతనికి స్వామిని అప్పగించి విద్యాబుద్ధులు నేర్పించవలసిందిగా బాబా గారి తల్లి శ్రీమతి ఈశ్వరమ్మగారు చెప్పారు, తల్లి మాటలననుసరించి స్వామిని చదివించేందుకు శేషమరాజు గారు వాళ్ళ ఇంటికి తోడ్కొని పోయారు, ఈ విషయాన్ని బాబావారు స్వయంగా తానే ఇలా సెలవిచ్ఛారు, "మా అమ్మ గారు పాపం నన్ను మా అన్నయ్యకు అప్పగించి, 'నాయనా శేషమరాజూ.. 'రాజు' చిన్నవాడు ఇక్కాడ చదువుకొనే వసతి లేదు గనుక నీ దగ్గర చదివించి, వీన్ని ఒకదారిలో పెట్టు నాయనా అని చెప్పింది. అంతట మా అన్న గారు "అలాగే అమ్మ, 'రాజు'ని తప్పకుండా దారిలో పెడతాను అని మాటయిచ్చి చివరకు నన్ను చూడతటానికి వచ్చిన భక్తులను దారిలో పెదట్టసాగాడు" ఇలా తన బాల్య విషేషాలను చమత్కరించారు.