పావలా శ్యామల
ఈమె 1951 లో గుంటూరు జిల్లా, అమరావతిలో జన్మించారు. ఈమె అసలు పేరు నేతి శ్యామల[1]. గణేష్ పాత్రో రచించిన పావలా నాటకంలో నటన ద్వారా ఈమె పేరు పావలా శ్యామలగా స్థిరపడిపోయింది. ఈమె హైస్కూలు చదువు అమరావతిలోనే జరిగింది. శ్యామల తండ్రి వ్యాపారం చేస్తుండేవారు. దాంతో ఆయన సమీప పట్టణాలైన గుంటూరు, విజయవాడ, ఏలూరు... ఇలా తరచూ వెళ్తుండేవారు. వ్యాపారం నిమిత్తం ఆయా పట్టణాల్లో ఉండేవారు. దాంతో శ్యామల కూడా చిన్నతనంలోనే ఎన్నో ఊళ్ళు చూడగలిగారు. అంతేకాదు అప్పట్లో సాంస్కృతిక కళారంగాల్లో మహిళలు ప్రాతినిథ్యం పెరుగుతోన్న రోజులు కాబట్టి ఆమె కూడా అటువైపు దృష్టి సారించారు. ఈమె బాల్యం అంతా అమరావతిలోనే గడచింది. ఈమెలోని సృజనాత్మకత కూడా అక్కడే అరంగేట్రం చేయసాగింది. దాంతో ఈమె లఘునాటికలు రాయగలిగేవారు. తనలా నాటకాల పట్ల అభిరుచి ఉన్న వారిని చేరదీసి వారిచేత ఆ నాటకాలు ప్రదర్శింపచేసేవారు. ఈమె సృజనాత్మకతని గుర్తించిన లయన్స్‌క్లబ్‌ ఈమెకు అవకాశాలిచ్చింది. వాటిని ఉపయోగించుకొని ఆమె నాటకాలు ప్రదర్శించే వారు. నాటకాల్లో అభిరుచి పెంచుకొన్న శ్యామల జీవితం చిన్నతనంలోనే నాటకీయంగా మలుపుతిరిగింది. పదమూడేళ్ళకే ఆమెకి వివాహం జరిగింది. ఆ తర్వాత రెండు మూడేళ్ళకే ఈమె భర్త ఘోరప్రమాదంలో కన్నుమూశారు. అప్పటికే ఈమెకు ఇద్దరు పిల్లలు. కుటుంబపోషణ కోసం ఈమె నాటకాన్ని వృత్తిగా స్వీకరించారు. 44 ఏళ్లుగా అనేక నాటకాలు, సినిమాలు, టి.వి.సీరియళ్లలో నటించిన ఈమె ప్రస్తుతం ఆర్థిక ఇబ్బందులలో ఉన్నారు. ఆరోగ్య సమస్యల వల్ల సినిమాలలో నటించడానికి అవకాశాలు సన్నగిల్లాయి. ఈమె దుస్థితిని తెలుసుకున్న తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కె.చంద్రశేఖరరావు[2], సినీ నటుడు పవన్ కళ్యాణ్[3], నిర్మాత బండ్ల గణేష్ [4] మొదలైనవారు ఈమెను ఆర్థికంగా ఆదుకుంటున్నారు.
గోగు శ్యామల
గోగు శ్యామల కథా రచయిత, తెలుగు భాషా రచయిత్రి మరియు మహిళా కార్యకర్త. ఈమె ప్రముఖ దళిత రచయిత్రి. ఈమె రచనలు భూమిక, ప్రస్థానం, మన తెలంగాణ, ప్రతిఘటన, ప్రజా కళామండలి, నిఘా మొదలగు పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. ఈవిడ ప్రస్తుతం దళిత మహిళల ఆత్మకథలు అనే ప్రాజెక్ట్‍పైపని చేస్తోంది. డర్బన్‍లో 2001లో జరిగిన వర్ల్డ్ కాన్ఫరెన్స్ అగైనెస్ట్ రేసిజం అనే సదస్సులో అన్వేషి మరియు దళిత మహిళల ఫోరం తరపున పాల్గొనింది. అన్వేషి సంస్థ కార్యవర్గ సభ్యురాలు.ఆయనకు 2013 సంవత్సరానికి గాను తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారు 'ఉత్తమ రచయిత్రి'విభాగంలో "కీర్తి పురస్కారాన్ని" ప్రకటించారు.
ఆమె 1969 లో పెద్దేముల్ గ్రామం, రంగారెడ్డి జిల్లాలో జన్మిచారు. ఆమె తల్లిదండ్రులు వ్యవసాయ కూలీలు. ఈమె స్థానిక భూస్వామ్యుల వద్ద వెట్టి చాకిరి టీంకు నాయకురాలుగా ఉన్నారు.
ఈమె ప్రస్తుతము ఇఫ్లూ (ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజస్ యూనివర్శిటీ) విశ్వవిద్యాలయంలో పి.హెచ్.డి పరిశోధనను కొనసాగిస్తున్నారు. ఈమె అన్వేషి సెంటర్ ఫర్ ఉమెన్ స్టడీస్ లో పరిశోధనవేత్తగా పనిచేసారు. ఆమె భూమిక, ప్రస్థానం, ప్రతిఘటన, మన తెలంగాణ ప్రజా కళా మండలి మరియు 'నిఘా' వంటి పత్రికల్లో కోసం వ్రాస్తున్నారు.