ఐ.వి.చలపతిరావు
మేధావులు, విద్యావేత్తలు, రచయితలలో ఐ.వి.చలపతిరావ వారు సుప్రసిదులు. ఆయన 1923 ఏప్రిల్ 25వ తేదీన వెంకట కృష్ణారావు,దమయంతి దంపతులకు జన్మించారు. తన 15వ యేట తండ్రిని కోల్పోయారు. ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కాకినాడ పట్టణంలో గల పిఠాపురం రాజా కళాశాలలో పట్టభద్రులైనారు. తరువాత ఆయన మహారాష్ట్ర లోని నాగపూరు కు తన ఆంగ్ల సాహిత్యం లో పోస్టు గ్రాడ్యుయేట్ చేయాలనే తన స్వప్నాన్ని సాకారం చేసుకోవడానికి వెళ్లారు. ఇంగ్లీషు సాహిత్యంలో ఎం.ఏను నాగపూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదివి 1916లో చలపతిరావు డిస్టింక్షన్లో ఉత్తీరులయ్యారు. అనంతరం నాగపూర్ విశ్వవిద్యాలయం, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, శ్రీవెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం అనుబంధ కళాశాలల్లో ఆంగ్లోవన్యాసకుడుగా ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేశారు.
అయ్యల సోమయాజులు గణపతిశాస్త్రి
తల్లిదండ్రులు వీరు గర్భంలో ఉండగానే కలిగిన కొన్ని దివ్య నిదర్శనాల వలన గణపతి దైవాంశ సంభూతునిగా భావించి వీరికి గణపతి అని నామకరణం చేశారు. పదేళ్ళ వయసులోనే మూడు కావ్యాలు రచించి కవిత్వం చెప్పేవారు. జ్యోతిశ్య శాస్త్రంలో పట్టు సంపాదించి పంచాంగ గణనలో ఒక నూతన పథకాన్ని కూడా రచించి గురువును మించిన శిష్యుడు అని పేరుపొందారు. వీరి పదవ ఏట తల్లి మరణించగా, పన్నెండవ ఏట వివాహమైనది. వీరు భార్యను ఉద్దేశించి 'భృంగ సందేశమ్' అనే సరస కావ్యాన్ని మందాక్రాంత వృత్తాలలో రచించారు. పదహారు సంవత్సరాలకు కావ్య శాస్త్రేతిహాస పారంగతుడును, ఉజ్జ్వల ఆశుకవి అయిన తండ్రి నుండి మహా మంత్ర దీక్షలచే తపస్సు చేయడానికి నాసిక్, భువనేశ్వర్ దివ్య క్షేత్రాలను వెళ్ళారు. ఇరవై సంవత్సరాలకు గణపతి శాస్త్రి కవిత్వ ప్రజ్ఞలో పూర్వ కవులకు గల ప్రాభవాన్ని గడించారు. 1900లో విజిగీషతో నవద్వీప విద్వత్పరీక్షలకు వెళ్ళగా, అక్కడ సభలోని పరీక్షక వర్గం వారు ఇతని కవిత్వ ప్రజ్ఞా ప్రదర్శనను చూసి 'కావ్యకంఠ' బిరుదుతో అభినందించారు. 1903లో మద్రాసులో నారాయణ సుదర్శనునితో పోటీలో ఆరు నిమిషాలలో కావ్యకంఠుడు ఇరవై శ్లోకాలను రచించి బంగారు కడియాన్ని బహుమానంగా పొందారు. 1902లో అరుణాచల క్షేత్రం వెళ్ళినప్పుడు వీరు శివుని సహస్ర శ్లోకాలతో స్తుతించి అక్కడ అధ్యాపకునిగా కొంతకాలం పనిచేసారు. తరువాత వేలూరులో తెలుగు పండితునిగా దాదాపు నాలుగు సంవత్సరాలు నిర్వర్తించారు.