తక్లమకాన్ ఎడారి
తక్లమకాన్ ఇసుక ఎడారి వాయువ్య చైనాలోని షిన్జాంగ్–ఉయ్ఘర్ (Xinjiang-Uyghur) అటానమస్ ప్రాంతం లోని తారిం నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో (Tarim Basin) లో ప్రధానంగా ఉనికిని కలిగి ఉంది. ఈ ఎడారికి ఉత్తరాన్న టియన్ షాన్ (Tian Shan) పర్వతాలు, దక్షిణాన్న కునులున్ (Kunlun) పర్వతాలు, పశ్చిమాన్న పామీర్ (Pamir) పర్వతాలు, తూర్పున గోబీ ఎడారి సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. తూర్పు-పడమరలుగా 960 కి.మీ., ఉత్తర-దక్షిణాలుగా 420 కి.మీ. వ్యాపించి, మొత్తం మీద 3,37,000 చ. కి.మీ. విస్తీర్ణంతో ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద ఎడారులలో 16 వ స్థానం పొందింది. అయితే ‘తరలే ఇసుక ఎడారి (Shifting Sand Desert) లతో పోలిస్తే మాత్రం అరేబియా ద్వీపకల్పం లోని “రబ్ అల్ ఖలి” ఎడారి తరువాతి స్థానంలో నిలిచి తక్లమకాన్ ఎడారి ప్రపంచపు రెండవ అతిపెద్ద తరలే ఇసుక ఎడారిగా నిలుస్తుంది. మధ్య ఆసియాలో వున్న పెద్ద ఎడారిగాను, చైనా దేశంలో వున్న అతి పెద్ద ఎడారి గాను ఇది గుర్తింపు పొందింది. ఈ ఎడారి పడమర, దక్షిణ దిశలలో సముద్రమట్టం నుండి 1200-1500 మీ. ఎత్తులో, తూర్పు, ఉత్తర దిశలలో సముద్రమట్టం నుండి 800-1000 మీ. ఎత్తులో ఉంది.
దాల్ సరస్సు
మూడు వైపులా ఆవరించి ఉన్న హిమాలయ శ్రేణి యొక్క పాదపర్వతాలలోని జబర్వన్ పర్వత లోయలోని |316|km2|mi2}}ని మీదకి వ్యాపించి ఉన్న పరీవాహక ప్రాంతంలో సరస్సు నెలకొని ఉంది. శ్రీనగర్ నగరానికి తూర్పు మరియు ఉత్తరానికి నెలకొని ఉన్న ఈ సరస్సు |18|km2|mi2}} విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉంది, అయినప్పటికీ తామర పుష్పాల యొక్క తేలియాడే తోటలతో కలిపి ఇది |21.2|km2|mi2}}గా ఉంది (అంచనావేయబడిన సంఖ్య |22|–|24|km2|mi2}} కూడా పేర్కొనబడింది).[4][5][20] సరస్సు నీటిని విడుదలచేసే ప్రధాన హరివాణం కట్ట మీది బాటలుతో ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానించబడిన నేహ్రూ పార్క్ హరివాణం, నిషాత్ హరివాణం, హజరత్బల్ హరివాణం, నాగిన్ హరివాణం మరియు బరారి నమ్బద్ హరివాణం అనే ఐదు ఆయకట్ల మిశ్రమం. నౌకాయాన మార్గాలు మొత్తం ఐదు హరివాణాలకు రవాణా లింకులను ఏర్పరుస్తాయి.[4][5][20]