మహాశివరాత్రి
మహాశివరాత్రి ఒక హిందువుల పండుగ. దేవుడు శివుడుని భక్తితో కొలుస్తూ జరుపుకుంటారు. ఇది శివ, దేవేరి పార్వతి వివాహం జరిగిన రోజు. మహా శివరాత్రి పండుగను 'శివరాత్రి' అని కూడా ప్రముఖంగా పిలుస్తారు. (అంతేకాక శివరాత్రి, సివరాత్రి, శైవరాతిరి, శైవవరాత్రి, మరియు శివరాతిరి అని కూడా పలుకుతారు) మరికొందరు 'శివుడి యొక్క మహారాత్రి', అని లేదా శివ మరియు శక్తి యొక్క కలయికను సూచిస్తుంది అని అంటారు.
భావనరుషి
దక్ష ప్రజాపతి పుత్రిక ఖ్యాతీ దేవిని భృగు మహర్షి వివాహం చేసుకొనిరి. వారి సంతానం ధాత, విధాత, శ్రీ మహాలక్ష్మీ. మహాలక్ష్మిని మహా విష్ణువు వివాహమాడెను. (దుర్వాస మహాముని శాపవశమున విష్ణువుని వీడి తిరిగి సముద్రమున జన్మించెను) ధాత-ఆయతిల సంతానం ప్రాణుడు మర్క్యు దధీచీ. విధాత -నియతీ దేవిల సంతానం మృఖండ మహర్షి మరియు మనస్విని (ముద్గల మహర్షి పుత్రిక). మృఖండ మహర్షికి శివుని వరప్రసాదమున బ్రహ్మజ్ఞాని అయిన మార్కండేయుడు జన్మించెను. మార్కండేయుడు, దూమ్రావతి లకు భావనా ఋషి, పంచమా ఋషి జన్మిస్తారు. వారిలో జ్యేష్టుడైన భావనాఋషి శ్రీమన్నారాయణుని అంశ, చేతిలో సహస్ర దళ పద్మము ధరించినవాడై ఉద్భవించేను. అతను జన్మతః సకల శాస్త్రా ప్రావీణ్యుడు, బ్రహ్మ సమానుడు కనుక "వేద శీర్షుడు" అని కొనియాడగా శ్రీ మన్నారాయణుని మనసున కలిగిన భావాన శక్తికి రూపం కనుక "భావనారాయణ" అని నామకరణం చేసిరి. శ్రీ భావానారాయణ స్వామి వైశాఖ శుద్ధ పంచమి మృగశిర నక్షత్రంలో జన్మించారు. ఇతడు కాలువాసురుడు అనే రాక్షసుడిని సంహరించటమే కాకుండా నగ్నత్వాన్ని ఛేదించినవాడై వస్త్ర సృష్టి చేసి సకల లోకాలకు పూజ్యుడైనాడు.