పట్రాయని నరసింహశాస్త్రి
పట్రాయని వెంకట నరసింహశాస్త్రి సాలూరు పెదగురువుగా, ఉత్తరాంధ్ర ప్రాంతానికి చెందిన సంగీత విద్వాంసునిగా పేరు పొందిన వారు. వీరి కుమారుడు సాలూరు చినగురువుగా ప్రసిద్ధిచెందిన పట్రాయని సీతారామశాస్త్రి.
నరసింహ సరస్వతీస్వామి
అప్పుడు నరహరి శోకిస్తున్న తల్లిని చూచి "అమ్మా!ధర్మ రక్షణ కోసం నేను ఈ భువిపై అవతరించాను నీకు నలుగురు పుత్రులు జన్మిస్తారు వాళ్ళు మిమ్మల్ని ఎంతో భక్తిగా సేవించి వంశాన్ని ఉద్ధరిస్తారు.నీవు పూర్వజన్మలోశివార్చనచేసి తత్పలితంగా నన్ను పుత్రునిగా పొందావు "అని చెప్పి ఆమెకు పూర్వజన్మ స్మృతి కలిగేటట్లు చేసాడు .ఫలితంగా అంబ తనకీజన్మలో కలిగిన పుత్రుడు శ్రీపాదవల్లభుడేననే సత్యాన్ని గ్రహించింది.నవ వటువైనటువంటి నరహరి పాదాలపై వ్రాలింది .నరహరి ఆమెను లేవనెత్తి "అమ్మా!నాకు తీర్ధాటనకై అనుమతినివ్వు "అని అడిగితే ఆమె "నాయనా'నాకు నలుగురు కుమారులు కలుగుతారన్నావు ఒకకుమారుడు కలిగేటంతవరకైనా నీవు మావద్ధవుండు "అని అంది ."అట్లాగేనమా!ఒకడు కాదు మీకు ఇద్ధరు కుమారులు కలిగేటంతవరకు మీదగ్గర వుంటాను ఆతర్వాత మీరు నాకు సన్యసించటానికి అనుజ్ఞ ఇవ్వాలి " అన్నాడు అందుకు మాధవశర్మ, అంబ దంపతులు సంతోషంగా అంగీకరించారు.
ఇట్లా ఒక సంవత్సరం గడిచింది .అంబ గర్బం ధరించి కవల పిల్లలను కన్నది .అప్పుడు నరహరి తల్లిని చూచి "అమ్మా!నీకొరిక నెరవెరింది కదా?ఇంకా మీకు మరి ఇద్ధరు పుత్రులు కలుగుతారు ఆ తదుపరి ఒక కుమార్తె జన్మిస్తారు అందరూ పూర్ణాయుష్కులైవుంటారు .నేను నామాట నిలబెట్టుకున్నాను ఇక నీవు సంతోషంగా నాకు ఆజ్ఞ ఇవ్వవచ్చు .ముప్పైసంవత్సరాల తర్వాత మీకు మరలా నాదర్శనం లభిస్తుంది " అనిచెప్పి నరహరి తల్లిదండ్రుల అనుమతి తీసుకుని బదరీనారాయుణుని దర్శనార్ధం బయలుదేరాడు . బదరీ దర్శించి ఆ తరువాత కాశీకి పయనమై వచ్చారు.కాశీలో గంగాతీరంలో అయన చేస్తున్న యోగ తపోధ్యానాలను చూచి కాశీవాసులంతా పాలుకారే పసితనంలోనే ఇంతటి వైరాగ్యమా అంటూ ఆశ్చర్యపోయారు. కాశీక్షేత్రంలో వున్న సన్యాసులలో మహాజ్ఞాని అనిపించుకున్న "కృష్ణసరస్వతి" అనే వృద్ధ తపస్వి నరహరిని చూచి "ఈ పిల్లవాడు భగవదవతారము" అని గ్రహించి వానికి సన్యాసమివ్వాలని సంకల్పించాడు.నరహరి ఆమహాత్ముని వద్ధ సశాస్త్రీయంగా సన్యాసాశ్రమ దీక్షను స్వీకరించాడు.గురుదేవులైన కృష్ణసరస్వతి ఆ పిల్లవానికి "నరసిం హ సరస్వతి"అనే సన్యాసాశ్రమ నామంతోకూడిన యోగ ప్ట్టాను బహూకరించి తనజన్మధన్యమైనదని భావించాడు. కాశీ క్షేత్రంలో అనేకులు నరసిం హ సరస్వతీస్వామికి శిష్యులైనారు. కాశీక్షేత్రం నుండి నరసిం హసరస్వతి స్వామి వారు శిష్య సమూహంతో గంగాసాగర క్షేత్రానికి వచ్చి కొన్ని రోజులుండి అక్కడనుండి ప్రయాగ క్షేత్రతీర్ధానికొచ్చారు . ఆప్రయాగాక్షేత్రంలో "మాధవుడనే" భ్రాహ్మణునికి సన్యాసదీక్ష ఇచ్చారు .చాలామంది శిష్యులున్నప్పటికీ నరసిం హ సరస్వతి వారికి ఈ మాధవ సరస్వతి పై ప్రీతి ఎక్కువగావుందేది.స్వామివారి శిష్యులలో ప్రధానమైనవారు ఏడుగురు వాళ్ళపేర్లు బాలసరస్వతి, కృష్ణసరస్వతి, ఉపేంద్రసరస్వతి, మాధవసరస్వతి, సదానందసరస్వతి జ్ఞానజ్యోతిసరస్వతి, సిద్ధసరస్వతి ఈ సిద్ధసరస్వతే నామధారకుని ద్వారా "గురుచరిత్ర"ను జగతికి ఉపదేశించటం జరిగింది. .