మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య
విశ్వేశ్వరయ్య 1860, సెప్టెంబరు 15న బెంగుళూరు నగరానికి 60 మైళ్ళ దూరంలోగల చిక్కబళ్ళాపూర్ తాలూకా, ముద్దెనహళ్ళి అనే గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన తల్లిదండ్రులు మోక్షగుండం శ్రీనివాస శాస్త్రి, వెంకటలక్ష్మమ్మ. వీరి పూర్వీకులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్, ప్రకాశం జిల్లా లోని మోక్షగుండం గ్రామానికి చెందిన వారు. మూడు శతాబ్దాల కిందట వారు మైసూరు రాష్ట్రానికి వలస వెళ్ళారు. కాబట్టి వీరు తెలుగు మాట్లాడగలిగే వారు.[1]. ఆయన తండ్రి సంస్కృత పండితుడు, హిందూ ధర్మశాస్త్ర పారంగతుడే కాక ఆయుర్వేద వైద్యుడు కూడా. విశ్వేశ్వరయ్యకు 12 సంవత్సరాల వయసులో తండ్రి మరణించాడు. చిక్కబళ్ళాపూరు లో ప్రాథమిక విద్య, బెంగుళూరులో ఉన్నతవిద్య పూర్తి చేసాడు. 1881లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఏ., తరువాత పుణె సైన్సు కాలేజి నుండి సివిలు ఇంజనీరింగు ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.[2]
చీమకుర్తి నాగేశ్వరరావు
నాగేశ్వరరావు చీమకుర్తి మండలం కందూరివారి అగ్రహారం లో ఓ దళిత కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన గురువు అద్దంకి మాణిక్యరావు. తాత, తండ్రులు వీధినాటక కళాకారులు. తొట్టెంపూడి అనే తన యింటిపేరును "చీమకుర్తి"గా మార్చుకున్నాడు. తొలుత ట్రాక్టరు డ్రైవరుగా వున్న నాగేశ్వరరావు ప్రోగ్రాములు లేనపుడు పచ్చాకు కూలీగా పనులకు వెళ్ళేవాడు. చీమకుర్తి గాత్రంలో సంగీతాలు ప్రత్యేకంగా పలికేవి. ఒకే రాగం అయినా సరే ఒకసారి పాడినట్టు యింకొకసారి పాడేవాడు కాదు. హరిశ్చంద్ర నాటకాన్ని సామాన్య ప్రజలకు చేరువచేసిన బండారు,డి.వి.సుబ్బారావు లతోపాటు తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక బాణీని ఏర్పరుచుకున్నాడు.