షోయబ్ ఉల్లాఖాన్
షోయబ్ ఉల్లాఖాన్ 1920, అక్టోబరు 17 న ఖమ్మం జిల్లా సుబ్రవేడులో జన్మించారు. తండ్రి హబీబుల్లాఖాన్. నిజాం ప్రభుత్వంలో రైల్వేలో పనిచేశారు. తల్లి లాయహున్నీసా బేగం. షోయబుల్లాఖాన్ వీరికి ఏకైక సంతానం. వీరి కుటుంబం ఉత్తరప్రదేశ్ నుంచి నిజాం ప్రాంతానికి వలస వచ్చి ఇక్కడ స్థిరపడింది. షోయబ్ భార్య ఆజ్మలున్నిసా బేగం. వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు. షోయబ్ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి బిఎ, జర్నలిజం డిగ్రీ చేశాడు. బొంబాయిలో ఇంటర్మీడియట్ గ్రేడ్ డ్రాయింగ్ పరీక్ష కూడా పాసయ్యాడు. తన కుమారునిలో మహాత్ముని పోలికలున్నాయని షోయబుల్లా తండ్రి మురిసిపోయేవాడు. ఈ కారణం చేతనే షోయబ్ ను ఆయన ‘షోయబుల్లా గాంధీ’ అని ముద్దుగా పిలుచుకునే వాడు. గాంధీలాగానే షోయబ్ కూడా తాను నమ్మిన మార్గంలో ప్రయాణించడంలో నిబధ్ధతను, మొండితనాన్ని ప్రదర్శించాడు. ప్రోగ్రెసివ్ మూవ్మెంట్ లో పాల్గొన్నాడు, విశాలభావాలు కలవాడు.
సూర్య బలిజ
చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థలో యోగినీమూర్తులు, సాధ్వీమతల్లులు, పుణ్యస్త్రీలుగా భాసిల్లిన వీరి పూర్వీకులు దేవదాసీలు. ఆలయాలలో కుంభ హారతులు అందించి, దేవుని ఉత్సవా లలో అగ్రతాంబూలం అందుకున్న వీరే కాలంతోపాటు వచ్చిన మార్పులతో తిరస్కారాలు, ఈసడింపులు, అవహేళనలకు గురయ్యారు. వీటిని భరించలేని ఈ కులస్థులు (దేవదాసీలు) కొందరు 1952లో విజయవాడ వచ్చిన కాకా కాలేకర్‌ కమిషన్‌ను కలుసుకుని, తమ కులంపేరు మార్చండని వేడుకున్నారు. సుదీర్ఘ పోరాటాల ఫలితంగా ప్రభుత్వం వీరి కులంపేరును దేవదాసీలుగా కాక కళావంతులుగా మార్చింది. అయినప్పటికీ బ్రాకెట్‌లో కళావంతులనో, గణిక అనో పేర్కొంది . అలా తమ కులం పేరును బ్రాకె ట్‌లో పేర్కొనడంపై అభ్యంరాలు వ్యక్తంచేస్తూ మళ్లీ విజ్ఞాపన పత్రాలు సమర్పించుకున్నారు. ఎట్టకేలకు 2005లో ప్రభుత్వం వీరి కులాన్ని `సూర్య బలిజ' అని పేర్కొంటూ జీవో విడుదల చేసింది. అప్పట్లో ఇండియన్‌ సివిల్‌ సర్వీసెస్‌లో ఈ కులస్థులు చాలామంది ఉన్నారు. వీరికెప్పుడో ఇచ్చిన ఇనాం భూములు క్రమేణా వీరి నుంచి చేజారుతున్నాయి. వీరు బిసి-డి గ్రూప్‌లో ఉన్నారు. ఒడిషా, మరికొన్ని రాష్టాలలో వీరు ఎస్టీలుగా గుర్తింపు పొందారు. కనుక మన రాష్ర్టంలో కూడా అటువంటి రిజర్వేషన్‌ సౌకర్యం కల్పించాలని కోరుతున్నారు.