మణి శంకర్ అయ్యర్
మణి శంకర్ అయ్యర్ (హిందీ: मणि शंकर अय्यर | Tamil: மணிசங்கர் அய்யர்) (జననం ఏప్రిల్ 10, 1941, లాహోర్) ఒక మాజీ భారత దౌత్యవేత్త, 1989-1991 మధ్యకాలంలో రాజీవ్ గాంధీ కోసం పనిచేసేందుకు, విదేశాంగ శాఖలో తన విధులకు రాజీనామా చేసి ఆయన రాజకీయ నాయకుడిగా మారారు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీలో ఆయన ఒక సభ్యుడు, అంతేకాకుండా 2009 ఎన్నికల్లో తన సీటు కోల్పోయే వరకు పంచాయితీరాజ్ శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. ఆయన మే 2004 నుంచి జనవరి 2006 వరకు కేంద్ర పెట్రోలియం మరియు సహజ వాయువు శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు, మరియు 2009 వరకు యువజన వ్యవహారాలు మరియు క్రీడల శాఖ మంత్రిగా విధులు నిర్వహించారు.
ఖుదాయి ఖిద్మాత్గార్
బ్రిటీష్ రాజ్ ఈ సంస్కరణోద్యమాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని అణచివేత ప్రారంభించడంతో క్రమక్రమంగా ఉద్యమం రాజకీయ రూపం తీసుకుంటూ వచ్చింది. 1929 నాటికి ప్రభుత్వం సమాజం నాయకులను ప్రావిన్సు నుంచి వలస వెళ్ళేలా చేసి, పెద్ద ఎత్తున అరెస్టులు చేపట్టింది. ఉద్యమాన్ని కాపాడేందుకు భాగస్వామ్యం కోరుతూ ఈ సమాజం ముస్లిం లీగ్ నీ, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నీ సంప్రదించగా, లీగ్ తిరస్కరించడంతో 1929లో ఉద్యమం అధికారికంగా, లాంఛనయుతంగా కాంగ్రెస్ తో చేరారు. దేశవ్యాప్తంగా ఎదురవుతున్న నిరసనల దృష్ట్యా బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం అంతిమంగా బాద్షా ఖాన్ ను విడుదల చేసి, ఉద్యమంపై ఉన్న నియంత్రణలు తొలగించారు. భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935లో భాగంగా వాయువ్య సరిహద్దు రాష్ట్రాల్లో పరిమిత ఓటు హక్కును మొట్టమొదటి సారిగా ప్రవేశపెట్టారు. తర్వాతి ఎన్నికల్లో బాద్షా ఖాన్ అన్న డాక్టర్ ఖాన్ సాహెబ్ వాయువ్య సరిహద్దు ప్రావిన్సుకు ప్రధాన మంత్రిగా ఎన్నికయ్యారు, ఖుదాయ్ ఖిద్మాత్గర్ల పార్టీ అయిన కాంగ్రెస్ ఘన విజయం సాధించింది.