పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా
బ్రిటిష్‌ వారి కాలంలో ఈ ప్రాంతం పాలన మచిలీపట్నం కేంద్రంగా సాగింది. 1794లో కాకినాడ, రాజమండ్రిల వద్ద వేరే కలక్టరులు నియమితులయ్యారు. 1859లో కృష్ణా, గోదావరి జిల్లాలను వేరు చేశారు. తరువాత చేపట్టిన పెద్ద నీటిపారుదల పథకాల కారణంగా జిల్లాలను పునర్విభజింపవలసి వచ్చింది. 1904లో యర్నగూడెం, ఏలూరు, తణుకు, భీమవరం, నరసాపురం ప్రాంతాలను గోదావరి నుండి కృష్ణా జిల్లాకు మార్చారు. 1925 ఏప్రిల్ 15న కృష్ణా జిల్లాను విభజించి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా</b>ను ఏర్పరచారు. (గోదావరి జిల్లా పేరు తూర్పు గోదావరిగా మారింది). తరువాత 1942లో పోలవరం తాలూకాను తూర్పు గోదావరి నుండి పశ్చిమ గోదావరికి మార్చారు.[2]
తూర్పు గోదావరి జిల్లా చరిత్ర
తూర్పు చాళుక్యుల వంశం లోని వాడు, ఏడవ విజయాదిత్యుని శత్రువు అయిన రాజేంద్రుడు, కుళోత్తుంగ చోళుడనే బిరుదుతో రాజవడంతో, వేంగి రాజ్యం ఈ జిల్లాతో సహా చోళ సామ్రాజ్యంలో ఒక భాగమై పోయింది. ఈ పాలకులను చాళుక్య చోళులు అంటారు. మొదటి కుళోత్తుంగచోళుని కుమారులైన రాజరాజ ముమ్మడి చోడ, వీర చోడ, రాజరాజ చోడ గంగ, విక్రమ చోళ లను వేంగిలో రాజ ప్రతినిధులుగా నియమించాడు. ఈ ప్రాంతం లోని వెలనాటి ప్రభువుల పాలన అంత సమర్థవంతంగా లేకపోవటం చేత అదే సంవత్సరం విక్రమ చోళుని వెనక్కు పిలిపించాడు. దీనితో వెలనాటి ప్రభువును లొంగదీసుకోగల అవకాశం పశ్చిమ చాళుక్య పాలకుడు, ఆరవ విక్రమాదిత్యునికి లభించింది. ఆరవ విక్రమాదిత్యుని తరువాత మూడవ సోమేశ్వరుడు రాజయ్యాడు. చోళ సామ్రాజ్యానికి విక్రమ చోళుని తరువాత రెండవ కుళోత్తుంగ, రెండవ రాజరాజ, రాజాధిరాజా అధికారానికి వచ్చారు. రెండవ రాజాధిరాజా కాలంలో, వెలనాడు పాలకులు మరింత స్వేచ్ఛ పొంది, స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకొనే ఆలోచన చేసారు. జిల్లాలో కొంత భాగం స్థానిక వెలనాటి చోళుల పాలనలో ఉంది. ఈ వంశానికి చెందిన రాజులు: మొదటి గొంకడు, రెండవ గొంకడు, మొదటి కుళోత్తుంగ రాజేంద్ర చోళుడు, రెండవ కుళోత్తుంగ రాజేంద్ర చోళుడు (1108-1181).