మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు
మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు (Metal Arc Welding) అనగా ఒక సన్నని నిడుపాటి లోహకడ్దిని ఎలక్ట్రోడుగా, పూరక లోహంగా ఉపయోగించి, ఆర్కు వలన ఏర్పడిన ఉష్ణోగ్రతతో పూరకలోహాన్ని, లోహాల రెండు అంచులను కరగించి అతుకు ప్రక్రియ[1]. రష్యాకు చెందిన విజ్ఞానశాస్త్రవేత్త వసిలె పెట్రొవ్ ఒక సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు. ఒక సజీవ విద్యుత్తు వలయంలో ఏనోడు (ధనధ్రువము), మరియు కాథోడు (ఋణధ్రువము) ల మధ్య ఆర్కును (తేజోవంతమైన ఉష్ణకాంతి వలయము) ను ఏర్పరచినప్పుడు ఉత్పన్నమగు ఉష్ణం నుండి లోహాలను కరగించివచ్చునని, రెండు లోహాల అంచులను ఏకీకృతంగా (coalescence) అతుకవచ్చుననేది ఆయన ప్రతిపాదించాడు. ఈ సిద్ధాంతమును సాకారం చేస్తూ 1881-82లో రష్యాకు చెందిన మరోశాస్త్రవేత్త నికొలై బెనర్డొస్ రాగి తొడుగు కలిగిన కర్బనపు కడ్దిని కాథోడుగా నుపయోగించి లోహాలాంచులను కరగించి (fusion) అతికి, మొదటి ఆర్కు వెల్డింగ్ విధానమును ప్రపంచానికి అందించాడు. అటు తరువాత ఈ విధనానికన్న మెరుగైన ఆర్కు వెల్డింగు విధానమైన, లోహకడ్డిని ఎలక్ట్రోడుగా ఉపయోగించి లోహాలను అతుకు మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు ను 1888లో రష్యాకు చెందిన నికొలై స్లావ్యనోవ్ , మరియు అమెరికాకు చెందినా సి.ఎల్.కోఫిన్ (1890) కనుగొన్నారు. ఈ వెల్దింగు విధానములో A.C.మరియు D.C విద్య్త్తుత్తు నుపయోగించి వెల్దింగు చెయ్యవచ్చును. పూరకలోహకడ్దినే ఎలక్ట్రోడుగా ఉపయోగించడం వలన వెల్డింగు మరింత సులభతరమైనది. కార్బను ఆర్కువెల్డింగులో పూరకలోహం విద్యుత్తు వలయంలో భాగంగా వుండదు. కార్బను ఆర్కు వెల్డింగులో విద్యుత్తు వలయం కర్బనపు ఎలక్ట్రోడు మరియు అతుకవలసిన లోహాల మధ్య మాత్రమే ఏర్పరచబడుతుంది. కాని మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగులో పూరక లోహాన్నే (Filler metal) ఎలక్ట్రోడుగా వాడటం వలన, ఈ విధానంలో అతుకవలసిన లోహాలు, మరియు అతుకు లోహాం విద్యుత్తు వలయం నేర్పరచును. మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగులో కార్బను ఆర్కు వెల్డింగు పద్ధతిలో లా ప్రత్యేకంగా పూరకకడ్దిని, స్రావకాన్ని ఉపయోగించ నవసరము లేదు.
మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు
మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగులో ఎలక్ట్రోడు అత్యంత ప్రధానమైనది. ఎందుకనగా మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగులో ఉపయోగించు ఎలక్ట్రోడు వెల్డింగుకు అవసరమైన ఆర్కును కలుగచేయుట, లోహాలాతుకుటలో అతుకునకు తగినంత పూరక లోహాన్ని చేర్చుట, వెల్డింగు జాయింటు ఆక్సికరణ చెందకుండ స్రావకాని కూడా కలిగివుండటం. ఈ లోహాన్ని అతుకుతున్నారో అదే లోహంతో ఎలక్ట్రోడు చెయ్యబడి వుండును. మెత్తని స్టీలు (Mild steel) ను వెల్డింగుచేయు ఎలక్ట్రోడు మెత్తని స్టీలుతోను, స్టెయిన్‍లెస్‍ స్టీలును అతుకు ఎలక్ట్రోడు స్టెయిన్‍లెస్‍ స్టిలుతోను చెయ్యబడి వుండును.అలాగే పోత ఇనుము (cast Iron) ను వెల్డింగు చేయుటకు వాడు ఎలక్ట్రోడు పోత ఇనుప లోహాంతోను చెయ్యబడి వుండును. భిన్న లోహాలను అతుకుటకు వాడు ఎలక్ట్రోడు కూడా ఆ రెండు లోహాలను బలిష్టంగా అతుకు విధంగా మిశ్రమలోహంతో చేయబడివుండును.కొన్నిస్టీలు ఎలక్ట్రోడుకు రాగిబ్పూత వుండును, కొన్నింటిని ఎక్కువ కార్బను వున్న ఉక్కుమిశ్రమలోహంతోను, కొన్నింటిలో3% నికెల్ మిశ్రమం వుండును[3] చేతితో వెల్డింగు (manual) చేయు ఎలక్ట్రోడులు ఒక నిర్ధిష్టమైన పొడవును కలిగి వుండును. అందుచే ఈ ఎలక్ట్రోడులను కడ్ది ఎలక్ట్రోడులని (stick electrodes) కూడా అంటారు. ఈ ఎలక్ట్రోడుల పొడవు, ఎలక్ట్రోడుల యొక్క లోహకడ్ది యొక్క వ్యాసాన్ని అనుసరించి వుండును. ఎలక్ట్రోడు యొక్క వ్యాసం పెరుగుకొలది, ఎలక్ట్రోడు పొడవు పెరుగును. ఎలక్ట్రోడు వ్యాసంను, ఎలక్ట్రోడు పైనున్న రసాయనిక పదార్థముల మందమును మినహాయించి లెక్కించెదరు.