కృత్రిమ ఉపగ్రహము
కృత్రిమ ఉపగ్రహం అనేది మానవ ప్రయత్నం చేత కక్ష్యలోకి ప్రవేశ పెట్టబడిన వస్తువు. మొట్టమొదటి కృత్రిమ ఉపగ్రహం, స్పుత్నిక్ 1 ను సోవియట్ యూనియన్ 1957 లో ప్రవేశ పెట్టింది. 2009 నాటికి వేలకొద్దీ ఉపగ్రహాలు వివిధ కక్ష్యలలోకి ప్రవేశ పెట్టబడ్డాయి. 40 దేశాలకు చెందిన ఉపగ్రహాలను పది దేశాలకు చెందిన ప్రయోగ సామర్థ్యాన్ని వినియోగించి ప్రయోగించారు. కొన్ని వందల ఉపగ్రహాలు ప్రస్తుతం పనిచేస్తూ వుండగా, ఆయుర్దాయం తీరిపోయిన వేలాది ఉప్రగ్రహాలు, ఉపగ్రహ శకలాలు భూకక్ష్యలో అంతరిక్ష శిధిలాలుగా ఉన్నాయి. కొన్ని అంతరిక్ష నౌకలు ఇతర గ్రహాల కక్ష్యల్లోకి ప్రవేశ పెట్టబడి, చంద్రుడు, శుక్రుడు (వీనస్), అంగారకుడు (మార్స్), బృహస్పతి (జూపిటర్), శని (సాటర్న్) లకు కృత్రిమ ఉపగ్రహాలుగా మారతాయి.
భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ
కేవలం ఉపగ్రహాలను తయారు చేయడమే కాకుండా వాటిని ప్రయోగించే సామర్థ్యాన్ని కూడా కలిగి ఉండాల్సిన ఆవశ్యకతను గుర్తించిన సారాభాయ్, ఉపగ్రహ వాహకనౌక రూపకల్పన మొదలు పెట్టాడు. అలా తయారైనదే సెటిలైట్ లాంచ్ వెహికిల్ (SLV). ఇస్రో తయారుచేసిన తొలి పూర్తిస్థాయి ఉపగ్రహానికి భారత గణిత మరియు ఖగోళ శాస్త్రవేత్త అయిన ఆర్యభట్ట పేరు పెటారు. భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఉపగ్రహం ఆర్యభట్టను 1975 ఏప్రిల్ 19 న అప్పటి సోవియట్ యూనియన్ నుండి విజయవంతంగా ప్రయోగించారు.