అనోనేసి
అనోనేసి (Annonaceae) కుటుంబంలో దాదాపు 80 ప్రజాతులకు చెందిన 820 జాతుల మొక్కలు ఉన్నాయి. దీనికి ఈ పేరు అనోనా (Annona) ప్రజాతి మూలంగా వచ్చినది. ఇవి ప్రధానంగా ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో వ్యాప్తిచెంది ఉన్నాయి. భారతదేశంలో దాదాపు 129 జాతులను గుర్తించారు.
మొగలి నూనె
మొగలి మొక్క పాండనేసియే కుటుంభానికి చెందిన మొక్క. పాండనస్ ప్రజాతికిచెందిన మొక్కలు 600 రకాల వరకు ఉష్ణమండలం,ఉప ఉష్ణ మండల ప్రాంతాల్లో వ్యాపించి వున్నవి.భారతదేశంలో 30-40 రకాలు వున్నవి.
మొగలి వృక్ష శాస్త్ర పేరు పాండనస్ ఓడోరాటిస్సిమస్ లాం(Pandanus odoratissimus Lam).మొగలి చెట్టులో మగ మరియు ఆడ పూలు వేరు వేరు చెట్లకు పుష్పించును.మొగలి చెట్టు సంవత్సరంలో మూడూ సార్లు పూయును.జులై-సెప్టెంబరులో ఎక్కువ పూల దిగుబడి వచ్చును.ఈ సీజనులో దాదాపు 60% పూలు పూయును.మగ పూలు గులాబీ వంటి తియ్యని వాసన వెలువరించును.మగ పూలనుండి నూనెను తీస్తారు.ఆడ పూలు ఎటువంటి వాసన కల్గి వుండవు.అందుకే వీటిని పండ్లుగా పక్వంవచ్చేవరకు వదలి వేస్తారు.మొగలి ఆకులను చాపలు,సంచులు,బుట్టలు తయారు చేస్తారు.మొగలి చెట్టా వేర్లను కూడా ఉపయోగిస్తారు.గణపతి పూజకు,స్వర్ణ గౌరి వ్రతం,వరమహాలక్ష్మి పూజల్లో మొగలి పూలను సమర్పిస్తారు.ఇండియాలో మహిళలు మొగలీ పూలను బట్టలకు సువాన రావటానికి మడతలలో,వాటిని వుంచుతారుమొగలి ఆకులను చాపలు,సంచులు,బుట్టలు తయారు చేస్తారు.మొగలి చెట్ట వేర్లను కూడా ఉపయోగిస్తారు.
ఇవి భారత దేశంలో ఒడిషా(ముఖ్యంగా గంజాంజిల్లా),ఆంధ్రప్రదేశ్,తమిళనాడు, రాష్ట్రాల తీరప్రాంతాల్లో వ్యాపించి వున్నవి.అలాగే ఉత్తర ప్రదేశ్ లో కూడా కొన్నిచోట్లవున్నది.