చంద్రయాన్-2
చంద్రయాన్-2 (Sanskrit: चंद्रयान-२, lit: Moon-vehicle[1][2] pronunciation), చంద్ర మండలాన్ని శోధించటానికి భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ISRO), రష్యన్ అంతరిక్ష సంస్థ (RKA)ల యొక్క సంయుక్త కార్యక్రమం. ఈ కార్యక్రమం ఖర్చు విలువ సుమారు 425 కోట్ల రూపాయలు.[3] ఈ ప్రయోగాన్ని 2018[4]లో అమలు పరచాలని అనుకుంటున్నారు. ఈ ప్రయోగాన్ని జియోసింక్రనస్ సేటలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (GSLV) వాహనం ద్వారాా ప్రయోగిస్తారు, ఇందులో భారత్ తయారు చేసిన లునార్ అర్బిటర్, రోవర్‌లను, రష్యా తయారు చేసిన లాండర్‌నూ ప్రయోగిస్తారు. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా వివిధ రకాల సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షించవచ్చు, కొత్త ప్రయోగాలూ చేయవచ్చు[5][6] అని ISRO భావిస్తోంది. చక్రాలు కలిగిన రోవర్ యంత్రం చంద్రుని ఉపరితలం అంతా తిరిగి అక్కడి మట్టి, రాళ్ల నమూనాలను సేకరించి అక్కడే రసాయన విశ్లేషణ చేస్తుంది. ఈ సమాచారము పరిభ్రమిస్తున్న చంద్రయాన్-2 ద్వారా భూమికి చేరవేయబడుతుంది.[7] చంద్రయాన్-1ను సాకారం చేసిన మైలస్వామి అన్నాదురై నేతృత్వంలోని బృందం చంద్రయాన్-2 పైన పనిచేస్తుంది.
జీశాట్-1 ఉపగ్రహం
GSLV ఉపగ్రహవాహక నౌక ఉపగ్రహాన్ని భూసమస్థితి కక్ష్యలో 19.2 డిగ్రీల కోణంలో 185 x 35.975 km కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టవలసి ఉండగా, అనుకున్న దాన్నికన్న తక్కువఎత్తులో ఉండటం వలన ప్రయోగ లక్ష్యం నెరవేరలేదు. ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశితకక్ష్య ఎత్తులోకి పంపుటకు ప్రయత్నించనప్పటికి చోదక ఇంజనులు సరిగా పనిచెయ్యక పోవడం వలన ఫలితం లేకపోయింది.
12KRB క్రయోజెనిక్ ను రష్యా వారు సరాఫరాచేసారు.ఈ ఇంజన్, పైస్టేజిలో 710 సెకన్ల పాటు మండవలసి ఉండగా, అది కేవలం 698 సెకన్లు మాత్రమే మండటం వలన ఉపగ్రహము కక్ష్యలోకి వెళ్ళలేకపోయింది.
పీఎస్ఎల్వీవాహకనౌకలో ఉపయోగించిన వాహాన నావిగేషన్ (వాహన మార్గదశ ) విధానాన్ని జీఎస్ఎల్వి వాహకనౌకలో వాడటంకూడా ఇందుకు కారణం కావోచ్చును.
మూడు సి-బ్యాండ్ ట్రాన్స్‌పాండర్లు మరియు ఒక ఎస్-బ్యాండ్ ట్రాంస్‌పాండరు కలిగిన జీశాట్-1 ఉపగ్రహం, GSLV-D1 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా 2001 ఏప్రిల్ 18 అంతరిక్షంలోకి ప్రయోగింపబడింది.ఈ ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని, నెల్లూరు జిల్లాలోని శ్రీహరికోటలో ఉన్నటువంటి సతీష్ థావన్ అంతరిక్షప్రయోగ కేంద్రం నుండి 18వతేది, ఏప్రిల్ నెల 2001 సంవత్సరం 10.31 (UTC) గంటలకు ప్రయోగించారు .GSAT-1 ఉపగ్రహ ప్రయోగం, డిజిటల్ ఆడియో ప్రసారము, ఇంటర్నెట్ సేవలు మరియు కుదించబడిన డిజిటల్ టీవీ ప్రసారం వంటి కమ్యూనికేషన్ ప్రయోజనాలకోసం కోసం ఉద్దేశింపబడింది.మెరుగైన స్పందన నియంత్రణ త్రస్టరులు ఫాస్ట్‌రికవరీ స్టార్‌సెన్సార్లు మరియు వేడిపైపు రేడియేటర్ ప్యానెల్లు వంటి అనేక కొత్తఅంతరిక్షప్రయోగ పరికారాలు అమర్చారు.