శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు
శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు (పా.1509-1529) అత్యంత ప్రసిద్ధ విజయనగర సామ్రాజ్య చక్రవర్తి. సాళువ నరసనాయకుడి వద్ద మహాదండనాయకుడుగా పనిచేసిన తుళువ నరసనాయకుని మూడవ కుమారుడు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు. నరసనాయకుడు పెనుకొండలో ఉండగా, రెండవ భార్య నాగలాంబకు జన్మించాడు కృష్ణదేవరాయలు. ఈయన పాలనలో విజయనగర సామ్రాజ్యము అత్యున్నతస్థితికి చేరుకున్నది. కృష్ణరాయలను తెలుగు మరియు కన్నడ ప్రజలు భారతదేశాన్ని పాలించిన గొప్ప చక్రవర్తులలో ఒకడిగా అభిమానిస్తారు. సాహిత్యములో ఈయన ఆంధ్ర భోజుడుగా మరియు కన్నడ రాజ్య రమారమణగా కీర్తించబడినాడు. ఈయన పాలనను గురించిన సమాచారము పోర్చుగీసు సందర్శకులు డొమింగో పేస్ మరియు న్యూనిజ్‌ ల రచనల వలన తెలియుచున్నది. రాయలకు ప్రధాన మంత్రి తిమ్మరుసు. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు సింహాసనం అధిష్ఠించడానికి తిమ్మరుసు చాలా దోహదపదడినాడు. కృష్ణరాయలు తిమ్మరుసును పితృసమానునిగా గౌరవించి "అప్పాజీ" (తండ్రిగారు) అని పిలిచేవాడు.రాయలు, తుళువ నరస నాయకుని రెండవ భార్య అయిన నాగలాంబ (తెలుగు ఆడపడుచు) కుమారుడు.[1] ఇతను ఇరవై సంవత్సరాల వయసులో ఫిబ్రవరి 4, 1509న విజయనగర రత్నసింహాసనాన్ని అధిష్ఠించాడు. ఇతని పట్టాభిషేకానికి అడ్డురానున్న అచ్యుత రాయలు నూ, వీర నరసింహ రాయలు నూ, అనుచరులనూ తిమ్మరుసు సుదూరంలో ఉన్న దుర్గములలో బంధించాడు. రాయలు తల్లి నాగలాంబ గండికోటను పాలించిన పెమ్మసాని నాయకులు ఆడపడచు[2]. 240 కోట్ల వార్షికాదాయము ఉంది. రాయలు విజయనగరాధీశులందరిలోకీ చాలా గొప్పవాడు, గొప్ప రాజనీతిజ్ఞుడు, సైనికాధికారి, భుజబల సంపన్నుడు, ఆర్థిక వేత్త, మత సహనము కలవాడు, వ్యూహ నిపుణుడు, పట్టిన పట్టు విడువని వాడు, కవి పోషకుడు, రాజ్య నిర్మాత మొదలగు సుగుణాలు కలవాడు. ఇతను దక్షిణ భారతదేశం మొత్తం ఆక్రమించాడు.
కుమారి ఖండం
"కుమారి ఖండం" అనే పదము మొదట, కంచిపప్ప శివచారియర్ (1350-1420) చే వ్రాయబడిన స్కంధ పురాణము యొక్క 15 వ శతాబ్దపు తమిళ సంస్కరణ అయిన కందా పురాణములో కనిపిస్తుంది. తమిళం పునరుద్ధరణలు స్వచ్ఛమైన తమిళ పేరు అని వాదించినప్పటికీ, ఇది నిజానికి "కుమారికికా ఖనకు" సంస్కృత పదం యొక్క ఉత్పన్నం. కంద పురాణం యొక్క అండకోసప్పదళం విభాగం విశ్వం యొక్క కింది విశ్వోద్భవ నమూనాను వివరిస్తుంది: అనేక ప్రపంచాలు ఉన్నాయి, వాటిలో అనేక ఖండాలు ఉన్నాయి, వీటిలో అనేక రాజ్యాలు ఉన్నాయి. అలాంటి రాజ్య పాలకుడు పరాటన్కు ఎనిమిది మంది కుమారులు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు. అతను తన రాజ్యాన్ని తొమ్మిది భాగాలుగా విభజించాడు మరియు అతని కుమార్తె కుమారి పాలించిన భాగం ఆమె తర్వాత కుమారి ఖండం అని పిలువబడింది. కుమారి ఖండం భూమి యొక్క రాజ్యం అని వర్ణించబడింది. బ్రాహ్మణ వ్యతిరేక తమిళ తమిళ జాతీయవాదులలో కుమారి ఖండం సిద్ధాంతం ప్రాచుర్యం పొందింది అయినప్పటికీ, కందా పురాణం వాస్తవానికి బ్రహ్మణుల నివాసం ఉన్న కుమారి ఖండం, శివ భగవంతుడిని పూజిస్తుంది, వేదాలు ఎక్కడ చదువుతాయో అక్కడ వర్ణిస్తాయి. మిగిలిన రాజ్యాలు మెల్చిస్ యొక్క భూభాగంగా వర్ణించబడ్డాయి.