మూత్రపిండము
ఒకొక్క మూత్రపిండం చిక్కుడు గింజ ఆకారంలో, పిడికిలి ప్రమాణంలో ఉంటుంది. ఈ రెండూ వీపుకి మధ్య భాగంలో, కడుపుకి వెనక, పక్క ఎముకలకి దిగువగా, వెన్నుకి ఇటూ అటూ ఉంటాయి. తరచుగా ఎడమ వైపు ఉండే మూత్ర పిండం కుడి పిండానికి ఎదురుగా కాకుండా రెండు సెంటీమీటర్లు ప్రాప్తికి ఎగువకి ఉంటుంది. ప్రతి పిండం దరిదాపు 10 సెంటీమీటర్లు పొడవు, 5 సెంటీమీటర్లు మందం ఉండి, దరిదాపు 150 గ్రాముల బరువు ఉంటుంది. ఈ పిండాలలోనికి రక్తం వృక్క ధమని (renal artery) ద్వారా వెళ్ళి, శుభ్రపడి వృక్క సిర (renal vein) ద్వారా బయటకి వస్తుంది. (ఇంగ్లీషులో 'రీనల్‌' అనే విశేషణం 'మూత్రపిండాలకి సంబంధించిన' అనే అర్ధాన్ని ఇస్తుంది. సంస్కృతంలో ఇదే అర్ధం వచ్చే ధాతువు 'వృక్క'.) చిక్కటి రక్తనాళాల వలయంతో నిండి ఉంటాయి కనుక మూత్రపిండాలు చూడటానికి ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి.
ఆక్యుపంక్చర్
చైనీయులు శరీరంలో జీవశక్తి ప్రవహించే మార్గాలను మెరిడియన్ అని పిలిచారు. ఇవి నిలువుగానూ, అడ్డంగానూ పయనిస్తుంటాయి. యివి శరీరం పై భాగంలో కలిసే చోట్లు 365 ఉంటాయి. ఆక్యుపంక్చర్ వైద్యంలో రోగ నిర్ణయానికి నాడి చూడడం ఒక పద్ధతిగా వస్తున్నది. మెరిడియన్ గుర్తించిన చోట్లు రెండు వేల వరకూ పెరిగాయి. శరీరంలో రెండురకాల శక్తులు ఉన్నాయి.వాటిలో స్త్రీ శక్తిని "ఇన్" అంటారు. పురుష శక్తిని "యంగ్" అంటారు. శరీరంలో ఈ శక్తులు తులనాత్మకంగా ఉండటానికి అనువుగా సూదులు గుచ్చి ప్రకోపింప చేసి సరైన పద్ధతిలో పెట్టవచ్చు.. ఋతువులూ, వాతావరణం రోజులో సమయం, నాడి ఆధారంగా రోగ లక్షణాలను నిర్దారిస్తారు. దేహంలోని అంగాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ మణికట్టు వద్ద నాడి ఆరు విధాలుగా ఆడుతుంది. ప్రతినాడీ ప్రకంపనానికి 25 లక్షణాలున్నాయి. చికిత్స ప్రారంభించేముందు రోగి నాడిని ఆధారంగా 300 నాడీ ప్రకంపనాలను పరిశీలిస్తారు. సూదులను ఆయా శరీర భాగాలలో గుచ్చి ఎంతసేపు ఉంచవలసిందీ రోగి లక్షణాలను బట్టి నిర్ణయిస్తారు. ఈ సూదులు 6 అంగుళాల నుండి 12 అంగుళాల వరకూ ఉంటాయి. ఒక మూలికను ఆయా శరీర భాగాల మీదగానీ, పుండు పడిన చోట గానీ ఉంచి వేడి చేస్తారు. ఏ రోగానికైనా ఈ సూది మందులు పనిచేస్తాయని నమ్మారు. రోగనిర్ధారణలో నాలుకను కూడా పరిశీలిస్తారు. 
ప్రాచీన చైనాలో శరీరాన్ని కోసి చూడటం నిషిద్ధం. ఆక్యుపంక్చర్ విరోచనాలకు, కంటిజబ్బులకు, ముక్కు దిబ్బడలకు, గొంతు నొప్పికి, ఉబ్బసానికీ, కీళ్ళ వాతానికీ, శరీరంలో పుండ్లకు పనిచేస్తుందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకటించింది. దీనికి శాస్ర్తీయ ఆధారాలు చూపలేకపోయింది. ఊపిరితిత్తులకు సంబంధించిన జబ్బులకు, తలనొప్పి, మలబద్ధకం, లైంగిక వ్యాధులూ, అలసట వంటి లక్షణాలకు ఆక్యుపంక్చర్ పనిచేస్తుందని జోసఫ్ హెల్మ్ ప్రకటించారు. ఇందుకు ఆధారాలు శాస్త్రీయంగా చూపమన్నప్పుడు అందుకు నిలబడలేకపోయారు. ప్రస్తుతం ఆక్యుపంక్చర్ పనిచేస్తుందని జోసెఫ్ హెల్మ్ ప్రకటించారు. ఇందుకు ఆధారాలు శాస్త్రీయంగా చూపమన్నప్పుడు అందుకు నిలబడ లేకపోయారు. ప్రస్తుతం ఆక్యుపంక్చర్ అమెరికా, ఇండియా తదితర దేశాలలో ప్రచారంలో ఉంది. దీనిని ఆచరించేవారు ఆధునిక వైద్య విధానాలను జోడించటానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. కాని శాస్త్రీయ పరిశోధనలలో ఇంతవరకూ ఆక్యుపంక్చర్ ఏ ఒక్క సిద్ధాంతాన్నీ రుజువుపరచలేకపోయింది.
ఆక్యుపంక్చర్ పాయింట్స్‌ని ఉత్తేజ పరచడం ద్వారా, వివిధ కారణాల వల్ల ఏర్పడిన మెరిడియన్ లోని బ్లాక్స్‌ని తొలగించవచ్చు. అంటే ఆటంకాలను తొలగించి ప్రాణ శక్తిని పునరావృతం చేయవచ్చు. బ్లాక్స్ వల్ల ప్రాణ శక్తి సరిగా అందక ఆ మెరిడియన్స్‌కి సంబంధించిన అవయవాల్లో ఏర్పడే రుగ్మతలను నయం చేయడమే కాకుండా భవిష్యత్తులో వచ్చే దుష్ప్రభావాలను కూడా అరికట్టవచ్చు. మెరిడియన్ బ్లాక్స్‌ని తొలగించడం ద్వారా ఎన్నో రుగ్మతలను వేళ్లతో సహా తీసివేయవచ్చు.
యిన్, యాంగ్ కపుల్ ఆర్గాన్స్‌లో మోతాదు మించిన హెచ్చు తగ్గుల వల్ల సమస్యలు రావచ్చు. అంటే వీటిని సమన్వయంగా ఉండేట్టు చేస్తే ఆరోగ్యం కుదురుగా ఉంటుంది. యిన్, యాంగ్ మెరిడియన్స్‌లియోకనెక్టింగ్ పాయింట్స్ ద్వారా కలిపి ఉంటాయి. లియో కనెక్టింగ్ పాయింట్స్‌ను ఉత్తేజపరచడం ద్వారా వీటిలోని ప్రాణ శక్తిని సమన్వయ పరిచి తద్వారా ఎన్నో రోగాల బారి నుంచి కాపాడవచ్చు.
రోగనిరోధక శక్తిని పెంపొందించే గుణం ద్వారా ఇన్ఫెక్షన్లను ఎదుర్కొనే శక్తిని పెంపొందించవచ్చు. హోమియో స్టెసిన్ మెకానిజం ద్వారా బీపీ, నాడీ వేగం, ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి, ఎంజైముల సమసతుల్యం మీద ప్రభావం చూపి వీటన్నింటిని సమన్వయ పరుస్తుంది. మధుమేహం, థైరాయిడ్, బీపీ వంటి సమస్యపూన్నింటినో అదుపులో పెట్టవచ్చు. రాకుండా నివారించవచ్చు. బెస్ట్ టోనిఫికేషన్ పాయింట్ ద్వారా శరీరంలోని అన్ని జీవక్షికియలను టోనిఫై చేయవచ్చు. అంటే ఎటువంటి మందులు, టానిక్కులు లేకండా మన శరీరంలోని శక్తిని చలన పరచుకొని ఎన్నొ రోగాలను తరిమికొట్ట వచ్చు.