తక్లమకాన్ ఎడారి
తక్లమకాన్ ఇసుక ఎడారి వాయువ్య చైనాలోని షిన్జాంగ్–ఉయ్ఘర్ (Xinjiang-Uyghur) అటానమస్ ప్రాంతం లోని తారిం నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో (Tarim Basin) లో ప్రధానంగా ఉనికిని కలిగి ఉంది. ఈ ఎడారికి ఉత్తరాన్న టియన్ షాన్ (Tian Shan) పర్వతాలు, దక్షిణాన్న కునులున్ (Kunlun) పర్వతాలు, పశ్చిమాన్న పామీర్ (Pamir) పర్వతాలు, తూర్పున గోబీ ఎడారి సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. తూర్పు-పడమరలుగా 960 కి.మీ., ఉత్తర-దక్షిణాలుగా 420 కి.మీ. వ్యాపించి, మొత్తం మీద 3,37,000 చ. కి.మీ. విస్తీర్ణంతో ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద ఎడారులలో 16 వ స్థానం పొందింది. అయితే ‘తరలే ఇసుక ఎడారి (Shifting Sand Desert) లతో పోలిస్తే మాత్రం అరేబియా ద్వీపకల్పం లోని “రబ్ అల్ ఖలి” ఎడారి తరువాతి స్థానంలో నిలిచి తక్లమకాన్ ఎడారి ప్రపంచపు రెండవ అతిపెద్ద తరలే ఇసుక ఎడారిగా నిలుస్తుంది. మధ్య ఆసియాలో వున్న పెద్ద ఎడారిగాను, చైనా దేశంలో వున్న అతి పెద్ద ఎడారి గాను ఇది గుర్తింపు పొందింది. ఈ ఎడారి పడమర, దక్షిణ దిశలలో సముద్రమట్టం నుండి 1200-1500 మీ. ఎత్తులో, తూర్పు, ఉత్తర దిశలలో సముద్రమట్టం నుండి 800-1000 మీ. ఎత్తులో ఉంది.
కజకస్తాన్
కజకస్తాన్ వ్యవసాయరంగం జి.డి.పి. 5% నికి భాగస్వామ్యం వహిస్తుంది. ధాన్యం, ఉర్లగడ్డలు, కూరగాయలు, మెలాంస్ మరియు పెంపుడు జంతువులు వ్యవసాయ ఉత్పత్తులలో ప్రధాన్యత వహిస్తున్నాయి. దేశంలో మొత్తం వ్యవసాయ భూముల వైశాల్యం 8,46,000చ.కి.మీ. దేశంలో 80% భూమి వ్యవసాయానికి అనుకూలంగా ఉంది. 
కజకిస్తాన్ తూర్పు ప్రాంతంలో ఆల్మటీ సమీపంలోని పర్వత ప్రాంతాలలో కొన్ని రకాల కజక్ వైన్ తయారు చేయబడుతుంది. ఆఫిల్ వాడకకం స్థానిక ప్రాంతాలలో కజకస్తాన్ ఒకటని (మౌలస్ డొమెస్టికా మరియు మౌలస్ సివర్సీ పూర్వీకులు) భావిస్తున్నారు. ఆఫిల్‌కు ఆరంభంలో ఆగ్లనామం లేదు. కజకస్తాన్‌లో దీనికి ఆల్మా అంటారు. ఆల్మా అధికంగా లభిస్తున్న ప్రాంతం కనుక ఈ ప్రాంతానికి ఆల్మటీ అని పేరు వచ్చిందని భావిస్తున్నారు. ఆఫిల్ చెట్టు ఇప్పటికీ మద్య ఆసియా పర్వతప్రాంతాలలోని దక్షిణ కజకస్తాన్, కిర్గిస్తాన్, తజికిస్తా మరియు చైనాలోని క్సింజియాంగ్ ప్రాంతాలలోని అరణ్యప్రాంతాలలో కనిపిస్తుంటాయి.