అయ్యప్ప
ఛైత్రమాసము, ఉత్తరా నక్షత్రం, చతుర్ధశి - సోమవారము నాడు జన్మించారు . జ్యోతి రూపంగా అంర్ధానమయిన రోజు -- మకర సంక్రాంతి . క్షీరసాగరమధనం అనంతరం దేవతల కు, రాక్షసులకు అమృతం పంచేందుకు విష్ణువు మోహినిగా అవతారం ధరించి కార్యం నిర్వహిస్తాడు. తరువాత అదేరూపంలో విహరిస్తున్న మోహినిని చూసి శివుడు ఆమె పట్ల ఆకర్షింపబడతాడు. వారి కలయికతో శివకేశవుల తేజస్సుతో ధనుర్మాసము, 30వ రోజు శనివారం, పంచమి తిథి, ఉత్తరా నక్షత్రం వృశ్చికా లగ్నమందు శాస్త (అయ్యప్ప) జన్మించాడు. ఇతడు శైవుల కు, వైష్ణవులకు ఆరాధ్య దైవం. తండ్రియైన జగత్పతి ఆజ్ఞ ప్రకారము పంపా సరోవర తీరప్రాంతంలో మెడలో మణిమాలతో శిశురూపంలో అవతరించాడు ధర్మశాస్త. అయ్యప్ప స్వామి ధర్మప్రవర్తన, ధర్మనిష్ఠ లోకానికి ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించింది. తన భక్తులు ఏయే ధర్మాలని పాటించాలో, ఏ నియమనిష్ఠలతో వుండాలో కొన్ని మార్గదర్శక సూత్రాలను ప్రతిపాదించారు. అప్పటి నుండి ఆయన 'ధర్మశాస్త'గా ప్రజల అభిమానాన్ని చూరగొన్నాడు. అందుకే ఆయనకి 'ధర్మశాస్త' అనే పేరు కూడా ఉంది.
సత్యసాయి అవతార వైభవం
స్వామి తల్లిగారైన శ్రీమతి ఈశ్వరమ్మ గారు తన కుమారుడైన సత్యనారాయణరాజు గారిని భగవంతుని అవతారముగా గ్రహించి ఒరేయ్..., అని పిలవడం మానేసారు, కానీ స్వామివారి తండ్రిగారైన శ్రీ పెద్దవెంకమ్మరాజు గారు మాత్రం తన కుమారుని భగవంతునిగా నమ్మేవారు కాదు పైగా తన కుమారుడు వింతలు, విడ్డూరాలు చేస్తున్నాడు అని నమ్మి కదరిలోని నరసింహస్వామి గుడి వద్దకు బాబాగారిని పిలుచుకొని వెళ్ళి, ఒక భూత వైద్యుని పిలిపించారు. స్వామికి దెయ్యం పట్టివున్నదని దాన్ని వదిలింఛమని ఆ భూత వైద్యుని ప్రార్థించారు. భూత వైద్యుడు స్వామిని చిత్రహింశలకు గురిచేసాడు, స్వామి కురులనుకత్తరించి గుండు గీయించాడు, కత్తితో నాలుకపైన నాలుగు గాయాలు చేసి ఆ గాయంపై మిరపపొడిని జల్లి నిమ్మకాయ రసాన్నిపోసాడు (ఈ గాయాలు భక్తులకు కనపడనీయకుండా స్వామివారు తన ఉంగరాల కురులను అలాగే పెంచసాగారు) అంతట ఆ భూతవైద్యుడు నీవు ఎవరో చెప్పు అని స్వామిని నిలదీయగా అప్పుడు స్వామి "నేను సాయిబాబాను" అని కదిరి నరసింహస్వామి గుడి వద్ద ప్రకటించారు. ఆ భూరత వైద్యుడు రుజువు కోరగా బాబాగారు తన దగ్గరలో ఒక పల్లెంపై ఉన్న మల్లెపూలను తీసుకొని విసి పారేయగా అవి సాయిబాబా అని పిలిచాయి.