వడ్డాది పాపయ్య
ప్రముఖ చిత్రకారుడు వడ్డాది పాపయ్య పవిత్ర నాగావళి నదీ తీరాన శ్రీకాకుళం పట్టణంలో రామమూర్తి, మహాలక్ష్మి దంపతులకు సెప్టెంబరు 10, 1921 న జన్మించారు. తండ్రి చిత్రకళా ఉపాధ్యాయుడు కావడంతో ఓనమాలు తండ్రి వద్దనే నేర్చి . తండ్రి బొమ్మలు గీచే పద్ధతిని చాలా శ్రద్ధతో పరిశీలించేవారు. క్షుణ్ణంగా అవగాహన చేసుకున్నారు. పట్టుదలతో సాధన చేశారు.రంగులు కలపడం, వాటిని ఉపయోగించే పద్ధతిని తండ్రి వద్దనే నేర్చుకున్నారు. తండ్రి బొమ్మలు వేస్తున్నంతసేపూ ఆయనకంటే దీక్షగా పరిశీలించుతూ కచ్చితమైన పెర్‌ఫెక్టివ్‌నెస్ జాడలను తెలుసుకొనేవారు. రంగులు కలపడం, బ్రష్ లు ఎప్పటి కప్పుడు శుభ్రం చేయడం వంటి పనులన్నీ వినయ విధేయలతో నెరవేరుస్తూ తండ్రి వద్ద శిష్యుడి పాత్రను అద్వితీయంగా నిర్వహించారు. ఐదు సంవత్సరాల పిన్న వయసులోనే తన ఇంటిలో ఉన్న రవివర్మ చిత్రం "కోదండ రామ"ను ప్రేరణగా తీసుకుని హనుమంతుని చిత్రాన్ని గీసారు. పాపయ్య చిన్న తనంలో తండ్రి భారత, భాగవతాలను వినిపిస్తుండేవారు. ఆ ప్రభావం వలన పాపయ్య ఆధునికత కంటే ప్రాచీనత మీద, ముఖ్యంగా భారతీయ శిల్ప, చిత్ర కళల మీద మక్కువ పెంచుకొన్నాడు.
తొలికోడి కూసింది
దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినా రాంపండు దొర ఏలుబడి నుండి విముక్తి పొందని ఒకానొక గ్రామంలో అనాథ అయిన దేవుడమ్మ మంచి మనసు, దిటవు ఉన్న యువతి. ఈమె, రజక యువతి జాబిల్లి, గుడ్డి పిల్ల ముగ్గురూ స్నేహితులు. అదే ఊళ్లో మగువనైనా, మందునైనా ఫిఫ్టీ ఫిఫ్టీ పంచుకునే తండ్రీ కొడుకులు, చదువు, సంస్కారం, సాహసం ఉన్న పూజారి కొడుకూ ఉంటారు. పూజారి కొడుకు జాబిల్లిని ప్రేమిస్తాడు. దేవుడమ్మ జాబిల్లికి, పూజారి కొడుకుకూ దగ్గర ఉండి వివాహం జరిపిస్తుంది. గుడ్డి పిల్లను ఫిఫ్టీ ఫిఫ్టీ తండ్రీ కొడుకులు అత్యాచారం చేస్తారు. రాంపండు దొర ఎన్నికల్లో తనకు అడ్డం వచ్చిన పూజారి కొడుకును అంతమొందిస్తాడు. ఇలాంటి నరరూప రాక్షసులను దేవుడమ్మ ఎలా తుదముట్టించింది అనేది పతాక సన్నివేశం.