భారతదేశంలో అధికార హోదా ఉన్న భాషలు
భారత రాజ్యాంగం లోని 343 వ అధికరణం దేవనాగరి లిపిలోని హిందీని అధికార భాషగా గుర్తించింది. 1950 లో రాజ్యాంగంలో పొందుపరచినట్లుగానే 1965 లో ఇంగ్లీషు అధికార భాష హోదాను (హిందీతో సమానంగా) కోల్పోయింది. ఆ తరువాత దాన్ని అదనపు అధికార భాషగా కొన్నాళ్ళపాటు కొనసాగించి, హిందీని పూర్తి స్థాయిలో అమలుపరచాలనేది ప్రభుత్వ ఉద్దేశంగా ఉండేది. అయితే, హిందీ అంతగా ప్రాచుర్యం పొందని దక్షిణాది రాష్ట్రాలు దీన్ని వ్యతిరేకించడంతో జంట భాషల పద్ధతి ఇంకా కొనసాగుతూ వస్తోంది. శీఘ్ర పారిశ్రామికీకరణ, ఆర్థిక వ్యవస్థపై బహుళజాతి సంస్థల ప్రభావం మొదలైన వాటి కారణంగా ప్రభుత్వంలోనూ, బయటా కూడా దైనందిన కార్యకలాపాల్లో ఇంగ్లీషు ప్రాధాన్యత పెరుగుతూ వచ్చింది. దాన్ని తొలగించాలన్న ప్రతిపాదనలు అటకెక్కక తప్పలేదు.
ఖాదీ అర్థశాస్త్రం
ఖద్దరు భారత జాతీయోద్యమంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించింది. స్వదేశీ వస్తువులే ఉపయోగించమని, అందులో ముఖ్యమైన భాగంగా ఖద్దరునే మిల్లుబట్టలకు ప్రత్యామ్నాయంగా ధరించమని మహాత్మాగాంధీ ఇచ్చిన పిలుపు భారతీయులను కదిలించింది. వారు ఖాదీ ధరించడమే కాక స్వయంగా నూలు వడికేవారు. ఈ ప్రయత్నంతో ఆయన భారతదేశంలో జరుగుతున్న మిల్లు దుస్తుల దోపిడీ, తద్వారా బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి ఆదాయాలకు అడ్డుకట్ట వేశారు. పైగా ఖద్దరు కట్టుకోవడం ద్వారా భారతీయ జాతీయోద్యమానికి తేలికగా మద్దతునివ్వవచ్చన్న భావన వ్యాపింపజేశారు. ఈ ఖాదీని ఆయన తన జాతీయోద్యమానికి సంబంధించిన నిర్మాణాత్మక పనుల్లో భాగంగా పలువురు కార్యకర్తల చేత తమ తమ స్వగ్రామాల్లో అమలుచేయించేవారు. దేశవ్యాప్తంగా ఎందరో జాతీయోద్యమకారులు ఖాదీ, జాతీయవిద్య వంటి కార్యక్రమాలను చేపట్టి మౌలికంగా ఉద్యమాన్ని బలోపేతం చేసే ప్రయత్నాలు చేసేవారు.
ఈ నేపథ్యంలో మహాత్మాగాంధీ ఖద్దరు ద్వారా ఆర్థికంగా జరిగిన మార్పులను. ఖద్దరు మౌలికంగా భారతదేశ వ్యవస్థలో తీసుకువచ్చే తేడాలను వివరిస్తూ ఈ గ్రంథానికి మూలమైన పుస్తకాన్ని రచించారు. 1958లో కొడాలి ఆంజనేయులు ఆ గ్రంథాన్ని ఈ రూపంలో తెలుగులోకి అనువదించారు. ఈ అనువాదానికి మహాత్మా గాంధీ రచనల హక్కులు కలిగివున్న నవజీవన్ ట్రస్ట్, అహ్మదాబాద్ వారి అనుమతి స్వీకరించి, మద్రాసు ప్రభుత్వ ముద్రణాలయ సూపరింటెండ్‌చే ప్రచురణ పొందింది.