చతుర్వేదాలు
వేదంలోని ఋక్కులు, యజస్సులు, సామలు అన్నీ కలిసి ఒకే ఒక వేదరాశిగా ఉండేది. ఎవరయినా వేదం నేర్చుకునేవారు చేయాలంటే మొత్తం వేదరాశిని అధ్యయనము చేయాల్సిందే. కృతయుగం నుండి ద్వాపరయుగం వచ్చేసరికి వేదరాశిని అధ్యయనము చేయవలెనంటే బహుకష్టమని ఎక్కువ మంది అంతగా ఉత్సాహము చూపించే వారు కాదు. మొదట కలగలుపుగా ఉన్న వేదరాశి (వేదాలను) ని వ్యాస మహర్షి ఒక క్రమం ప్రకారం విభజించాడు. ఈ వేదరాశిని వ్యాసుడు ఋక్కులు అన్నింటిని ఋక్సంహితగాను, యజస్సులు అన్నింటిని యజుస్సంహితగాను, సామలన్నింటినీ సామసంహితగాను విడదీసి అలాగే అథర్వమంత్రాలన్నీ ఒకచోట చేర్చి అథర్వసంహితగా తయారు చేసాడు. కనుకనే ఆయన భగవానుడు వేదవ్యాసుడు అయ్యాడనీ చెబుతారు. అలా నాలుగు వేదాలు మనకు లభించాయి.
పైలుడు
వ్యాసమహాముని శిష్యులుగా పేరొందిన వ్యక్తి పైలుడు. ఈయనకు వ్యాసుల వారి ద్వారా ఋగ్వేదము ఉపదేశించబడినది.
వేదవ్యాసుని శిష్యులలోని పైలుడనే ఋషి ప్రథముడు. వేద సమూహాన్ని నాలుగు భాగాలుగా విభజించి ఋగ్వేదాన్ని పైలునికి బోధించి శిష్య పరంపర సహాయంతో వ్యాప్తి చేయమంటాడు వ్యాసుడు. ఆ సందర్భంలో పైలుడు పరమాత్ముని గురించి భిన్నమైన అనేక ప్రశ్నలు వేస్తూ – “వ్యాస మహాశయా! పరమాత్ముడంటే ఆత్మ పదార్థమన్నారు కదా? ఆ ఆత్మపదార్థాన్ని నిర్వచించగలమా?” అంటూ ప్రశ్నించాడు. అప్పుడు దైవం అంటే ఏమిటో వ్యాసుడు సవివరంగా వర్ణిస్తాడు.