గౌతమ బుద్ధుడు
తర్వాత సిద్ధార్దుడు ధ్యానం, అనాపనసతి (ఉశ్చ్వాస, నిశ్వాసలు) ద్వారా మధ్యయ మార్గాన్ని కనిపెట్టాడు (ఐహిక సుఖాలను, కోరికలను త్యజించడం). ఈ సమయంలో సుజాత అనే పల్లె పడుచు తెచ్చే కొద్ది అన్నాన్ని, పాలను ఆహారంగా తీసుకునేవాడు. తర్వాత సిద్ధార్దుడు, బుద్ధ గయలో ఒక బోధి వృక్షం నీడలో పరమ సత్యం తెలుసుకొనుటకు భగవత్ ధ్యానం చేశాడు. కాని కౌండిన్యుడు మరియు అతని ఇతర శిష్యులు, సిద్ధార్దుడు జ్ఞాన సముపార్జన సాధనను విరమించినట్లుగా, క్రమశిక్షణా రహితుడుగా భావించారు. చివరకు, తన 35వ ఏట, 49 రోజుల ధ్యానం తర్వాత, సిద్ధార్దునకు జ్ఞానోదయమయ్యింది. కొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం సిద్ధార్దునకు బాధ్రపద మాసంలో జ్ఞానోదయమయ్యిందని, ఇంకొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం సిద్ధార్దునకు ఫాల్గుణమాసంలో జ్ఞానోదయమయ్యిందని చెప్తారు. అప్పటి నుండి గౌతమ సిద్ధార్దుడు, గౌతమ బుద్ధునిగా మారాడు. బౌద్ధ మతంలో ఇతనిని శాక్యముని బుద్ధుడని భావిస్తారు.
భిన్నేక తుంగ్గల్ ఇకా
ఇది 139 అధ్యాయంలోని, 5వ పద్యము (తెలుగు లిప్యంతరీకరణ)
ర్వనేక ధాతు వినువుస్ బుద్ధ విశ్వా,
భిన్నేకి రక్వ రింగ్ అపన్ కేన పర్వానొసేన్,
మణ్గ్కా న్గ్ జీనాత్వ కలవాన్ శివతత్వ తుంగ్గల్,
భిన్నేక తుంగల్ ఇకా తన్ హనా ధర్మ మంగ్ర్వా.
(జావా లిపి)
"Rwâneka dhâtu winuwus Buddha Wiswa,"
"Bhinnêki rakwa ring apan kena parwanosen,"
"Mangka ng Jinatwa kalawan Siwatatwa tunggal,"
"Bhinnêka tunggal ika tan hana dharma mangrwa."
ప్రసిద్ధమైన శివుడు, బుద్ధుడు ఇరువురని అంటారు.
వారు ఇద్దరే, కానీ వారి మధ్య బేధంబొక చూపుతో గుర్తించనేల సాధ్యం,
బుద్ధతత్త్వం శివత్వం ఒకటే కాబట్టి.
వారు ఇద్దరే, కానీ ఒక్కలాంటివారే, సత్యంబుబేధములేదు
సోయ్విటో సంతోసో యొక్క ఆంగ్ల వ్యాఖ్యానం యొక్క తెలుగీకరణ.