సమర్గా నది
సమర్గా నది పరివాహక ప్రాంతం సుమారుగా 7,760 చ.కి.మీ. వ్యాపించి వుంది.[3] ఉపనదులతో కలిపి దీని వాటర్ షెడ్ సరిహద్దు పొడవు 515 కి.మీ. పర్వత ప్రాంతాలలో ప్రవహించే ఈ నదికి ప్రవాహ జలాలు ప్రధానంగా అవపాతం నుండి సమకూరుతాయి. సాధారణంగా వేసవి కాలంలోను, శరత్ ఋతువు కాలంలో వరదలు సంభవిస్తాయి (జూన్ చివరి నుంచి అక్టోబర్ మధ్య వరకు). ఈ నది ఎగువ భాగంలో ఇరుకుగా ప్రవహిస్తూ అనేక జలపాతాలతోను, వడి ప్రవాహాలతోను (rapids) నిండి వుంది. దిగువ భాగం ఎక్కువగా రాళ్ళ మయంగా వుంటుంది. నదీ వక్రాలు (Meanders) దిగువభాగంలో ఎక్కువగా ఏర్పడ్డాయి. సముద్రంలో కలిసే చోట ఇది ఉప్పునీటి కయ్య (estuary) ను ఏర్పరుస్తుంది. ఈ కయ్య నుండి సుమారుగా 5 కి.మీ. పొడవునా ఏర్పడిన క్రీక్ ను సమర్గా కాలువ (samarga duct) గా వ్యవహరిస్తారు. ఈ నదీ వ్యవస్థ వల్ల ఏర్పడుతున్న కయ్యలు (Backwaters), ఆక్స్ బౌ (Oxbows) సరస్సులు చేపల ఉత్పత్తికి అత్యంత అనుకూలంగా వున్నాయి.
సరళా సాగర్ ప్రాజెక్టు
దీనిని పూర్వం వనపర్తి సంస్థానాన్ని పరిపాలించిన రాజులలో ఒకడైన రెండవ రామేశ్వరరావు కాలంలో సరళాదేవి పేరు మీదుగా ఒక చెరువులా నిర్మించారు. దీనినే ఆధునీకరించి 1959 జూలై 26 వ తేదిన సరళా సాగర్ ప్రాజెక్టుగా తీర్చిదిద్దారు. అప్పటి పి. డబ్ల్యూ . డి. శాఖామంత్రి జె.వి. నర్సింగరావు ఈ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించారు. తదనంత కాలంలో, ఇది వర్షాధార ప్రాజెక్టు కావడం మూలాన ఆ సమస్యను అధిగమించడానికి, నిరంతరం నీటితో ఉండటానికి ప్రాజెక్టుకు 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న రామన్ పాడ్ బ్యాలెనిసింగ్ రిజర్వాయర్ ద్వారా 12 కోట్ల రూపాయల వ్యయంతో ఎత్తిపోతల పథకాన్ని అప్పటి గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖామంత్రి డా. జిల్లెల చిన్నారెడ్డి ప్రారంభించారు.