మేఘ సందేశం (సంస్కృతం)
మేఘ సందేశం లేదా మేఘదూతం (Meghasandesam or Meghadiootam) సంస్కృతంలో మహాకవి కాళిదాసు రచించిన ఒక కావ్యము. కాళిదాసు రచించిన కావ్యత్రయం అని పేరు పొందిన మూడు కావ్యాలలో ఇది ఒకటి. (మిగిలిన రెండు రఘు వంశము, కుమార సంభవము)
తల్లాప్రగడ సుబ్బారావు
తన 13 వ ఏట 1869 లో వారి అమ్మగారుతోనూ, మేనమామ తోనూ కలసి కాశీకి వెళ్ళినప్పుడు వారు తనకి కాశీ అంతకు ముందే చూసినట్లున్నదని పలుమారులు చెప్పటంతో అక్కడి వారందరూ కూడా ఆ పిల్లవాడికి పూర్వజన్మ స్మ్రు తి ఉంటుదని చేప్పారు. తరువాత పెద్దైనతరువాత వారి మిత్రులకు తనకు కాశీ పట్టణం పరిచితమున్నట్లు స్మృతి కలిగినదని చెప్పారు. వారి 1869 కాశీ యాత్ర వారిలో గొప్ప మార్పు కలిగించింది. అప్పటి నుడియే వారు గాయత్రీ జపం చేయుట యోగసాధనలో అభిరుచి కలుగట జరిగింది వారు స్వయం కృషితో సంస్కృతాంధ్ర ములో పాండిత్యం సంపాదించి వేదాంతోపనిషత్తులు మధించి, 1875 లో అమెరికాలో స్థాపింప బడ్డ దైవజ్ఞాన సంస్ధ (Theosophical Society) ముఖ్య కార్యాలయమును 1882 లో మద్రాసులోని అడయారుకు మార్చటానికి ముఖ్యకారకులు. అప్పుటికే మహా జ్ఞానిగా పరిగణించబడిన తల్లాప్రగడ సుబ్బారువుగారిని అదే సంవత్సరం 1882 లో కార్యదర్సిగాను దివన్ బహదూర్ రఘునందనం గారిని అధ్యక్షులు గాను ఎన్నుకున్నారు. ఆసంస్ధ వ్యవస్ధాపకురాలుమాడమ్ బ్లవట్సకీ ( Hellena Petrovna Blavatsky) గారు సుబ్బారావుగారిని బ్రహ్మజ్ఞాని (ముఖ్యంగా దివ్యజ్ఞానంknowledge of Occult) గా గుర్తించి తను రచించిన “The Secret Doctrine” అను గ్రంథముమొట్ట మొదటి సారి (1888) విడుదలైనపుడు సుబ్బారావుగారిని సహగ్రంధకర్తగా వ్రాశారు. ఆ దైవజ్ఞానసంస్ధ లోని ప్రముఖ సభ్యులు చాలమంది దిగ్గజులు: సర్ యస్ సుబ్రమణ్య అయ్యర్ (Sir S. Subramanian Ayyar) ఎ. పి. సిన్నెట్ ( A.P. Sinnet), సి డబ్లియూ లెడ్బీటర్ (Charles Walter Leadbeater), Allan Octavian Hume [ఎ.ఒ హ్యూమ్] ఎ. జె కూపర్ ఓక్లే ( AJ. Cooper-Okley) డా నైల్ కుక్Dr. Neil Cook మొదలైన వారు సుబ్బారావుగారిని గురువుగా భావించారని, వారు గొప్ప సంస్కృత విద్వాంసుడనీ, సనాతన, వేదాంత, ప్రాచీన నిఘూడ తత్వజ్ఞాన సారాంశాలపై అపార విజ్ఞానము కలవాడనీ మహా వక్తయనీయు, వారి సమకాలీకులు దైవజ్ఞాన సంస్ద సభ్యులే కాక దేశ విదేశాల నుండి వేదాంత సాహిత్య వేత్త ప్రముఖులు తమ తమ వ్యాసములలో నొక్కివక్కాణించి చెప్పిన అనే క మూలాధారాలు కనబడుతున్నాయి., , మొదట్లో వీరికి ఆ దివ్యజ్ఞానం (Occult) లేదనీను సుబ్బారావుగారి సన్నిహితులైన, బరోడా ఎస్టెట్కు దివానుగాచేసిన సర్ టి. మాధవరావు K.C.S.I గారు కూడా అలానే చెప్పారనీ కానీ సుబ్బారావు గారు బ్లవట్ స్కీ గారిని చూచి నప్పటి నుండి వారిలో దాగి యున్నదివ్య జ్ఞానం (ఓకల్టు జ్ఞానం) ధారళంగా వెలువడిందనీ ఓల్కాట్ గారు ఓల్డు డైరీ లీఫ్సు అను పుస్తకం 4వ విడత (1887-92) చాప్టరు 13 242”the death of Subbarao”లో వ్రాశారు. మద్రాసు హైకోర్టుకు ఛీఫ్ జస్టిస్ గా చేసిన సర్ యస్ సుబ్రమణ్యన్ అయ్యర్ గారి అమూల్య వ్యాసములో సుబ్బారావుగారి విజ్ఞానము మేధా శక్తిని గూర్చి వ్రాస్తూ వారి దివ్య జ్ఞాన విద్యను లెడ్బీటర్ (C.W.Leadbeater) తోను, ఎ.జే కూపర్ ఓక్లే (A.J.Cooper Okley) మాత్రమే చర్చించేవారనీను వ్రాశారు. సుబ్బారావుగారి రచనలను“Esoteric writings of T.SubbaRao” అను పేరుతో మద్రాసు అడయారులోని Theosophical Society వారు ప్రచురించారు. వారు తత్వ జ్ఞాన మూల సూత్రముల (occult) విషయములు ఎవరికీ చెప్ప టానికి ఇష్టపడేవారు కారని చాల మంది వ్రాశారు. అయితే మాడమ్ బ్లవట్సకీ గారి మాట తీసేయలేక ఎ. పి సిన్నెటు గారిని సుబ్బారావుగారు శిష్యులుగా అంగీకరించారని మహాత్మ లెటర్సు అన్న పుస్తకములో నున్నది.సుబ్బారావుగారు రోజూ రెండుగంటలు జపతపములో పద్మాసనములో కూర్చుని ఉండేవారని ఆసమయంలో వారి గది తలుపులు వేసి యుండేవని, సందులలోంచి చూచిన కొందరు బంధువులు సుబ్బారావుగారు పద్మాసనంలో భూమి పైకి లేచనట్లు తోచేది అనిచెప్పేవారు.. సుబ్బారావుగారి రచనలలో (1) జ్యోతిచక్రములోనిపన్నెండు రాసుల చరిత్ర (2) నాడీ గ్రంథము (3) హఠయోగము (4) పుణ్యక్షేత్రముల అంతరార్ధము (5) అదిశంకరుల కాల నిర్ణయములు (6) బ్రహ్మ విద్యా రహస్యములు (7) బుధ్ధనిర్యాణశాలనిర్ణయము (8) ప్రకృతి పురుషుడు (9) అద్వైతము మొదలైన వ్యాసములు సుబ్బారావుగారు రచించినవి దైవజ్ఞాన సంస్ధ వారు పుస్తక రూపములో ప్రచురించారు. సూబ్బారావుగారు జీవించియుండగనే వారి అఖండ పాండిత్యమునకు జోహారుగా 1883 దైవజ్ఞాన సమావేశం లోవారి పేరు మీద ఒక పతకము సంస్దాపించుటకు నిర్ణయించబడింది. ఆ పతకము ‘ T.Subba Row Medal ’ ఈ క్రింది నాలుగు విభాగములనేదానిపైనా వ్రాసి న ఉత్తమ వ్యాసముకు ఇవ్వబడును. (1) Aryan Occult Science and Philosophy (2) Buddist Esoteric Philosophy (3) Chaldean Esoteric Science and Philosphy and Zorastrianism (4) Jewish Kabalah and Esoteric interpretation of the Christian Religion. 1890 లో సుబ్బారావుగారు పరమదించిన తరువాత ఆ పతకము ప్రతి సంవత్సరమూ ఇవ్వదలచినట్లుగా నిర్ణయించారు. కానీ 1890 నుండి 95 దాకా ఎవ్వరూ ఆ పతకము గెలుచుకోలేక పోయారు. 1895 లో మొదటిసారిగా ఆపతకము తీసుకోగలిగిన కీర్తిఅనీబిసెంటు (Mrs. AnnieBesant) కే దక్కినది. 1896 లో ఎ.పి సిన్నెట్ కీ 1897 లో సి డబ్ల్యూ లెడ్బీటర్ కీ ఇవ్వబడింది.