శ్రీ కృష్ణుడు
దేవకి గర్భం నుండి శ్రావణ శుద్ధ అష్టమి తిథి నాడు విష్ణువు శ్రీకృష్ణుడై రోహిణీ నక్షత్ర యుక్తమైనప్పుడు జన్మిస్తాడు. కృష్ణుడు జన్మించాక వసుదేవుడు కృష్ణుడిని పొత్తిళ్ళలో పెట్టుకొని, చెరసాల బయట నిద్ర పోతూ ఉన్న కావలి వాళ్ళను తప్పించుకొని, యమునా నది వైపు బయలు దేరుతాడు. యమునానది రెండుగా చీలి పోతుంది. నందనవనంలో తన స్నేహితుడైన నందుని ఇంటికి వెళ్ళి యశోద ప్రక్కన ఉన్న శిశువు ప్రదేశంలో శ్రీకృష్ణుడిని విడిచి ఆ శిశువును తీసుకొని తిరిగి చెరసాలకు వస్తాడు. చెరసాలకు చేరిన వెంటనే ఆ శిశువు ఏడుస్తుంది. కంసుడు ఆ శిశువును తీసుకొని చంపడానికి పైకి విసరగా ఆ శిశువు ఎనిమిది చేతులతో శంఖ చక్ర గదా శారంగాలతో ఆకాశం లోకి లేచి పోయి తాను యోగ మాయ నని కంసుడిని చంపేవాడు వేరే చోట పెరుగుతున్నాడని చెప్పి మాయం అవుతుంది. దేవకీవసుదేవులకు అష్టమ సంతానంగా కంసుని చెరలో జన్మించిన శ్రీకృష్ణుడు వ్రేపల్లె లోని యశోదాదేవి ఒడిని చేరి, అక్కడే పెరిగాడు.
శ్రీ కృష్ణ జన్మభూమి
చరిత్రకారుల ప్రకారం ఈ జైలు గది 'గర్భ గృహ' గా పేరొందింది, ఈ ఆలయ ఆవరణమే కృష్ణుడు జన్మించిన కచ్చితమైన ప్రదేశం. ఈ జైలు గది గోడ కంసరాజు యొక్క క్రూరత్వాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. అనేక విగ్రహాలు మరియు పురాతన కాలానికి చెందిన శిల్పాలు ఇక్కడి తవ్వకాలలో కనిపించాయి. ఈ జైలు గది క్రమంగా మారి ప్రస్తుతం అందమైన దేవాలయమయింది. లక్షలాది భక్తులు శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి సమయంలో ఆలయం వద్దకు తరలి వస్తారు. ఇక్కడ పండుగ సమయాలలో జరిపే ఉత్సవాలు మరియు వేడుకలు భారతదేశం అంతటా ప్రసిద్ధి చెందాయి. వేడుకలు శ్రీకృష్ణ భగవానుడు పుట్టిన మధ్య రాత్రి సమయంలో ప్రారంభమవుతాయి.