మాయాబజార్
మూగసినిమాల కాలంలో "మాయాబజార్" లేదా "సురేఖా హరన్" - 1925లో విడుదలయ్యింది. బాబూరావు పైంటర్ దర్శకత్వంలో వచ్చింది. ఇందులో కథానాయకుడు శాంతారాం. అదే పేరుతో 1932లో నానూభాయి పటేల్ దర్శకత్వంలో వచ్చింది. అదే సినిమా తమిళంలో "మాయాబజార్" లేదా "వత్సల కళ్యాణ్"గా వచ్చింది. తమిళ రూపకానకి ఆర్.పద్మనాభన్ దర్శకుడు. పి.వి.దాసు దర్శకత్వంలో 1935లో "మాయాబజార్" లేదా "శశిరేఖా పరిణయం" పేరుతో తెలుగు సినిమాగా వచ్చింది. ఇందులో శశిరేఖగా శాంతకుమారి నటించింరది. మరాఠీ మాయాబజార్ జి.వి.పవార్ దర్శకత్వంలో 1939లో వచ్చింది. ధర్మదత్తాధికారి దర్శకత్వంలో "మాయాబజార్" లేదా "వత్సలా హరన్"గా 1949లో హిందీ, మరాఠీ భాషలలో తీశారు. నానాభట్ సినిమా "వీర ఘటోత్కచ" లేదా "సురేఖా హరన్" 1949లో వచ్చింది. ఇందులో శశిరేఖగా మీనాకుమారి నటించింది. తెలుగు, తమిళ భాషలలో కె.వి.రెడ్డి దర్శకత్వంలో 1957లో వచ్చిన ప్రఖ్యాత "మాయాబజార్" దీనిని 1971లో హిందీలోకి డబ్బింగ్ చేశారు. బాబూభాయి మిస్త్రీ 1958లో తీసిన మాయాబజార్‌లో కథానాయిక అనితా గుహా. తరువాత ఈ సినిమా "వీర ఘటోత్కచ" పేరుతో తెలుగు, తమిళ, కన్నడ భాషలలోకి అనువదింపబడింది. శాంతిలాల్ సోనీ హిందీలో "వీర్ ఘటోత్కచ" సినిమా తీశాడు. హిందీలోను, గుజరాతీలోను 1984లో బాబూభాయి మిస్త్రీ "మాయాబజార్" చిత్రం రంగులలో నిర్మించాడు.
మాయాబజార్ (2006 సినిమా)
తనను అవమానపరచాడనే కోపంతో ఒక ఋషి కుబేరుని(ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం)శపిస్తాడు. దాంతో అక్రమంగా అన్యాయంగా మానవులు సంపాదించే సంపద నుండి తిరుమల వెంకటేశ్వరునికి కానుకలు వేసే సొమ్మును కుబేరుడు ప్రతి శనివారం వడ్డీ రూపంలో మోసుకు పోతుంటాడు. ఆ పాపపు సొమ్మును మోస్తూ ఎంతో బాధ పడుతుంటాడు. తనకు శాప విమోచనం కలగాలంటే ఏమిచేయాలని అడిగిన కుబేరునకు- మానవులలో అత్యంత ఉత్తముడైన వాడికి సహాయం చేసి అతడు చనిపోయేవరకూ సేవ చేయాలని చెపుతాడు ఋషి.
శ్రీనివాస్ (రాజా) కుటుంబం వ్యవసాయం చేస్తూ పంటలు పండక పేదరికంతో విషం తాగి చనిపోతుంది. వాళ్ళలో కేవలం రాజా మాత్రం బ్రతుకుతాడు. తరువాత ఎలాగైనా డబ్బు సంపాదించి సాధ్యమైనంతమంది పేదలను ఆదుకోవాలనుకుంటాడు. చదువుకొన్నా ఉద్యోగం దొరకక తన స్నేహితుడు భాస్కర్ (అలీ)తో కలసి చిన్న అద్దె ఇంట్లో ఉంటూ భరణి దగ్గర డ్రైవరుగా చేరుతాడు. ఒకసారి విమానాశ్రయానికి వెళ్ళిన శ్రీనివాసుకు సిరి అనే అమ్మాయి కనిపిస్తుంది. ఆపాపకు గుండెకు సంబంధించిన సమస్య ఉండటంతో ఆమెను తండ్రి అక్కడ వదిలేసి వెళ్ళిపోతాడు. శ్రీనివాస్ పాపను ఇంటికి తీసుకొచ్చి డాక్టర్ వద్దకు తీసుకెళితే మూడు లక్షలు కావాలంటాడు పాప ఆపరేషన్ కొరకు. శ్రీనివాస్ తనకు తెలిసిన ప్రతి వారినీ అడుగుతాడు కాని ప్రయోజనం ఉండదు. సిరి ఆఖరి కోరికగా ఆలీతో కలసి తిరుపతి వెళతాడు. వాళ్ళిద్దరినీ దర్శనానికి పంపి తను మాత్రం అంత చిన్న పిల్లకు చావును రాశాడనే కోపంతో బయటే ఉండిపోయి పేదల కష్టాలు పట్టించుకోకుండా కోట్ల సొమ్ముతో హుండీ నింపుకొని కుబేరుడి అప్పు తీరుస్తున్నాడని విమర్శిస్తాడు. అప్పుడు అక్కడికొచ్చిన కుబేరుడు కొన్ని షరతులతో శ్రీనివాసుకు ఐదు లక్షలిస్తాడు. వాటితో సిరికి ఆపరేషన్ చేయించి మిగతా సొమ్ముతో సిరి పేరున వ్యాపారం ప్రారంభిస్తాడు. అతనికి అప్పుడప్పుడూ అనుపమ (భూమిక) అనే అమ్మాయి కనిపిస్తుంటుంది ఆమె ప్రవర్తన విచిత్రంగా అనిపిస్తుంటుంది. అతనెక్కడికెళ్ళినా అతడిని అనుసరిస్తుంటుంది ఆమె. శ్రీనివాస్ కొద్దికాలంలోనే కోటీశ్వరుడిగా పెరిగిపోతాడు. అనుపమ తెలివితేటలు నచ్చి తన సెక్రటరీగా ఎన్నుకొంటాడు. పలు సేవా సంస్థలు స్థాపించి తన సంపాదనలో సగం వాటికే ఖర్చు చేస్తుంటాడు. ఆసమయంలో సిరి తండ్రి ఒక సంఘటనలో శ్రీనివాసును రక్షించి అతనికి చేరువౌతాడు. అతడు శ్రీనివాస్ ఆస్తి కొట్టేయాలని ప్లాన్ చేసి పేదలకు పంచే ఆహారంలో విషం కలిపి వారి చావుకు కారణం శ్రీనివాసే అనుకొనేలా చేస్తాడు. కానీ అనుపమ తెలివిగా అతడిని బయటపెట్టి పోలీసులకు పట్టిస్తుంది. ఈ సమయంలో కుబేరుడు వచ్చి నే చేసిన సాయానికి నీ ప్రాణం కావాలంటాడు. దానికి వారం రోజులు గడువు అడుగుతాడు శ్రీనివాస్. వారంలో తను చనిపోతున్నానని అనుపమకి చెపుతాడు శ్రీనివాస్. విషయం తెలిసికూడా తనను పెళ్ళి చేసుకోమని కోరుతుంది ఆమె. పెళ్ళి జరిగే సమయానికి ప్రాణం కొరకు వస్తాడు కుబేరుడు మారు వేషంలో. వధువుకు తల్లీ తండ్రీ లేకపోవుటచేత వేరే ఒక ఆమెను మరియు కుబేరుని కలిసి కన్యాదానం చేయమంటాడు భరణి కుబేరునితో. అలాగేనని కన్యాదానం చేస్తాడు కుబేరుడు. పెళ్ళి పూర్తయిన తరువాత తెలుస్తుంది అనుపమ మరెవరో కాదు తన కుమార్తే అని. నారదుని నాటకము వలన ఇదంతా జరిగినదని తెలుస్తుంది. కుమార్తెను కన్యాదానము చేసి అల్లుడి ప్రాణము తీసుకెళ్ళుట మాట అటుంచి అతనికి కట్నముగా తను ప్రతి శనివారము వెంకటేశ్వరుని వద్దనుండి తీసుకెళ్ళే పాపపు సొమ్మును అల్లుడి కోరికగా పేదలకు పంచవలసి వస్తుంది. దానితో అతనిపై ముని యొక్క శాపప్రభావము తొలగిపోతుంది. కూతురిని అల్లుడితో విడిచి తన కార్యనిర్వహణకై తిరిగి పోతాడు కుబేరుడు.