మాయాబజార్
మూగసినిమాల కాలంలో "మాయాబజార్" లేదా "సురేఖా హరన్" - 1925లో విడుదలయ్యింది. బాబూరావు పైంటర్ దర్శకత్వంలో వచ్చింది. ఇందులో కథానాయకుడు శాంతారాం. అదే పేరుతో 1932లో నానూభాయి పటేల్ దర్శకత్వంలో వచ్చింది. అదే సినిమా తమిళంలో "మాయాబజార్" లేదా "వత్సల కళ్యాణ్"గా వచ్చింది. తమిళ రూపకానకి ఆర్.పద్మనాభన్ దర్శకుడు. పి.వి.దాసు దర్శకత్వంలో 1935లో "మాయాబజార్" లేదా "శశిరేఖా పరిణయం" పేరుతో తెలుగు సినిమాగా వచ్చింది. ఇందులో శశిరేఖగా శాంతకుమారి నటించింరది. మరాఠీ మాయాబజార్ జి.వి.పవార్ దర్శకత్వంలో 1939లో వచ్చింది. ధర్మదత్తాధికారి దర్శకత్వంలో "మాయాబజార్" లేదా "వత్సలా హరన్"గా 1949లో హిందీ, మరాఠీ భాషలలో తీశారు. నానాభట్ సినిమా "వీర ఘటోత్కచ" లేదా "సురేఖా హరన్" 1949లో వచ్చింది. ఇందులో శశిరేఖగా మీనాకుమారి నటించింది. తెలుగు, తమిళ భాషలలో కె.వి.రెడ్డి దర్శకత్వంలో 1957లో వచ్చిన ప్రఖ్యాత "మాయాబజార్" దీనిని 1971లో హిందీలోకి డబ్బింగ్ చేశారు. బాబూభాయి మిస్త్రీ 1958లో తీసిన మాయాబజార్‌లో కథానాయిక అనితా గుహా. తరువాత ఈ సినిమా "వీర ఘటోత్కచ" పేరుతో తెలుగు, తమిళ, కన్నడ భాషలలోకి అనువదింపబడింది. శాంతిలాల్ సోనీ హిందీలో "వీర్ ఘటోత్కచ" సినిమా తీశాడు. హిందీలోను, గుజరాతీలోను 1984లో బాబూభాయి మిస్త్రీ "మాయాబజార్" చిత్రం రంగులలో నిర్మించాడు.
భలే మొనగాడు
భలే మొనగాడు అనే జానపద చిత్రాన్ని పి.మల్లిఖార్జునరావు సునందిని పిక్చర్స్ పతాకంపై 1968లో రూపొందించాడు. జానపద బ్రహ్మగా వాసిగాంచిన బి.విఠలాచార్య దీనికి దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ చిత్రం 1968, జూలై 12వ తేదీన విడుదల అయ్యింది.విజేతపుర మహారాజు (జూనియర్ ఏ.వి.సుబ్బారావు). రాకుమార్తె వైశాలిదేవిని వివాహం చేసుకోవాలని, గోకర్ణుడు (రామదాసు) వికర్ణుడు (వి.జె.శర్మ) రాజ్యానికి వస్తారు. జగన్మాతను పూజించి నిర్ణయం చెబుతానన్న రాకుమారికి ఆలయంలో ఒక చిలుక కన్పించి, రేపు సభలో మాత నిర్ణయం చెబుతుందని తెలియచేస్తుంది. ఆలయంలో రాకుమారికి విజయసేనుడు (కాంతారావు) అనే యువకుడు పరిచయమై, ఆమె ప్రేమను పొందుతాడు. మరునాడు రాజ్యసభలో వరులిద్దరూ, సభాసదులు వుండగా చిలకవచ్చి భోగాపురంలోగల మాట్లాడే పువ్వు, రాగాపురంలోని సంగీతం పాడే కొమ్మ పెనుశిల కాట్లాడే బొమ్మ, ఈ మూడు విచిత్ర వస్తువులు ఎవరుతెస్తే వారిని రాకుమారి వివాహం చేసుకుంటుందని, దేవి ఆనతిగా ప్రకటిస్తుంది. ఒక ఏడాది గడువులోగా వాటిని తెస్తామని గోకర్ణ, వికర్ణులు, విజయసేనుడు బయలుదేరుతారు. విజయసేనుడు, తన మేనత్త కొడుకు అని తెలిసికొన్న వైశాలి (కృష్ణకుమారి) ఆనందిస్తుంది. విజయుడు, తన స్నేహితుడు ప్రేమికుడు (చలం)తో బయలుదేరి, దారిలో ఓ మండూకుని, అతని కుమార్తె బిజిలి (విజయలలిత)ని కలుస్తారు. వారి సాయంతో ఈ వస్తువుల జాడ గ్రహించి తొలుత సంధ్యారాణి వద్దగల మాట్లాడే పువ్వును, ఆపైన గీతాంజలి, ఆమె అన్నవద్దగల సంగీతం పాడే కొమ్మను, ఆ తరువాత, తన గానంతో పెను శిలను కరిగించి కాట్లాడే బొమ్మను సాధించి మహారాజుకు చూపటం, వీటిపై ఆశపడి చిలక రూపంలో వీటిని కోరిన ఘంటా భైరవుడు (త్యాగరాజు) వాటిని విజయసేనునివద్దనుంచి తస్కరించటం, తిరిగి విజయుడు తనకు తెలిసి పరాక్రమంతో వాటిని నాశనంచేసి, ఆ మాంత్రికుని అంతంచేయటం జరుగుతుంది. వైశాలినియొక్క తప్పిపోయిన సోదరి బిజిలి అని తెలిసాక, వైశాలికి, బిజిలికి, విజయసేనునితో వివాహం జరిగి అందరూ ఆనందించటంతో చిత్రం శుభంగా ముగుస్తుంది.