విశాఖపట్నం
18 వ శతాబ్దంలో విశాఖపట్నం ఉత్తర సర్కారులలో భాగంగా ఉండేది. కోస్తా ఆంధ్రలోని ప్రాంతమైన ఉత్తర సర్కారులు మొదట ఫ్రెంచి వారి ఆధిపత్యంలో ఉండి, తరువాత బ్రిటిషు వారి అధీనంలోకి వెళ్ళాయి. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ లో విశాఖపట్నం ఒక జిల్లాగా ఉండేది. స్వాతంత్ర్యం వచ్చే నాటికి విశాఖపట్నమే దేశంలోకెల్లా అతి పెద్ద జిల్లా. తరువాత దానిని శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాలుగా విడగొట్టారు. 1950 ఆగస్టు 15 న శ్రీకాకుళం జిల్లా ఏర్పడింది. విశాఖపట్నం జిల్లా లోని కొంత భాగం, శ్రీకాకుళం జిల్లా నుంచి మరి కొంతభాగం కలిపి 1979 జూన్ 1 న విజయనగరం జిల్లా ఏర్పడింది
అంబడిపూడి
వత్సవాయ తిమ్మ జగపతి మహారాజు గారు చారిత్రక పెద్దాపురం సంస్థానాన్ని పరిపాలిస్తున్న రోజులు... ఆయన మహా పరాక్రమవంతులు వేట అంటే మహా ఇష్టం... పెద్దాపురానికి సమీపంలోనే మన్యం అటవీ ప్రాంతం ఉండటంతో తరచూ మారువేషంలో అక్కడకు వేటకు వెళ్తూ వస్తూ ఉండేవారు ఒకరోజు వేటకు వెళ్లి వస్తూ మద్యదారిలో బాగా ఆకలి వేయడంతో మార్గ మద్యంలో ఉన్న ఒక పల్లెకు వెళ్లి పెండ్యాల భూలచ్చమ్మ అను పేరు గల ఒక పెద్దావిడను తనకేదైనా తినడానికి పెట్టమని అడిగెను... ఆ పెద్దావిడ మా ఇంట మేము వండుకున్న అంబలి తప్ప వేరే ఏమీ లేదు అని చెప్పి కావాలంటే ఆ అంబలి కొంచెము పోస్తానని చెప్పింది. రాజు గారు కూడా అందుకు అంగీకరించి ఆ అంబలి ని తీసుకుని త్రాగి పెద్దాపురం కోటకి బయలుదేరి వెళ్లిపోయారు... ఆ తరువాత రోజు వత్సవాయ తిమ్మ జగపతి మహారాజు గారు ఆ పుణ్యవంతురాలయిన మహిళా మూర్తి పెండ్యాల భూలక్ష్మమ్మ ని కబురు పంపించి ఆమెకు కొంత దనమును, ఒక గ్రామమును అగ్రహారముగా రాసి ఇచ్చెను ఆ ఆగ్రహారానికే "అంబటి పూడి అగ్రహారం" అని ఇప్పటికీ పేరు కలదు. ఇది గుంటూరులో ఉంది గుంటూరు మండలంలో ఎక్కువ భాగం ఒకప్పుడు పెద్దాపురం సంస్థానంలో భాగంగా ఉండేది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.[2]