వడ్డాది పాపయ్య
ప్రముఖ చిత్రకారుడు వడ్డాది పాపయ్య పవిత్ర నాగావళి నదీ తీరాన శ్రీకాకుళం పట్టణంలో రామమూర్తి, మహాలక్ష్మి దంపతులకు సెప్టెంబరు 10, 1921 న జన్మించారు. తండ్రి చిత్రకళా ఉపాధ్యాయుడు కావడంతో ఓనమాలు తండ్రి వద్దనే నేర్చి . తండ్రి బొమ్మలు గీచే పద్ధతిని చాలా శ్రద్ధతో పరిశీలించేవారు. క్షుణ్ణంగా అవగాహన చేసుకున్నారు. పట్టుదలతో సాధన చేశారు.రంగులు కలపడం, వాటిని ఉపయోగించే పద్ధతిని తండ్రి వద్దనే నేర్చుకున్నారు. తండ్రి బొమ్మలు వేస్తున్నంతసేపూ ఆయనకంటే దీక్షగా పరిశీలించుతూ కచ్చితమైన పెర్‌ఫెక్టివ్‌నెస్ జాడలను తెలుసుకొనేవారు. రంగులు కలపడం, బ్రష్ లు ఎప్పటి కప్పుడు శుభ్రం చేయడం వంటి పనులన్నీ వినయ విధేయలతో నెరవేరుస్తూ తండ్రి వద్ద శిష్యుడి పాత్రను అద్వితీయంగా నిర్వహించారు. ఐదు సంవత్సరాల పిన్న వయసులోనే తన ఇంటిలో ఉన్న రవివర్మ చిత్రం "కోదండ రామ"ను ప్రేరణగా తీసుకుని హనుమంతుని చిత్రాన్ని గీసారు. పాపయ్య చిన్న తనంలో తండ్రి భారత, భాగవతాలను వినిపిస్తుండేవారు. ఆ ప్రభావం వలన పాపయ్య ఆధునికత కంటే ప్రాచీనత మీద, ముఖ్యంగా భారతీయ శిల్ప, చిత్ర కళల మీద మక్కువ పెంచుకొన్నాడు.
పాపనాశం
పాపనాశం, పొదియిన్ మలై పాపనాశం రెండూ ఒకటే. అయినా ప్రజలు పాపనాశం అని అంటారు. పొదియిన్ మలై దిగువ ప్రాంతమే పాపనాశం. శివకల్యాణానికి తరలి వచ్చిన దేవతలు, మునులు తదితరుల బరువు భరించలేని ఉత్తరభారతం దిగబడి దక్షిణ భారతం పైకి లేచి భూమిలో అసంతుల్యత కలిగింది. దానిని నివారించడానికి పరమశివుడు అగస్త్యుడిని పిలిచి దక్షిణదిశకు వెళ్ళమని ఆజ్ఞాపించాడు. అందుకు అగస్త్యుడు కలత చెందాడు. అది చూసి శివుడు తన కల్యాణ శోభను అగస్త్యుడికి చూపిస్తానని మాట ఇచ్చాడు. మాట ఇచ్చిన విధంగానే శివుడు తన కల్యాణం జరగగానే అగస్త్యునికి కల్యాణ మూర్తిగా పార్వతీదేవితో అగస్త్యుడికి దర్శనం ఇచ్చిన ప్రదేశం పాపనాశం. పాపనాశంకు పడమట ఒక కిలోమీటర్ దూరంలో ఉన్న జలపాతానికి ఇందువలన కల్యాణతీర్థం అని పేరు వచ్చింది. అగస్త్యుడి ఆలయం ఉన్న ప్రదేశానికి పత పాపనాశం అని పేరు ఉంది. పొదిగై మలై మీద నుండి తామ్రపర్ణి నది సమతల భూమిలోకి ప్రవేశించిన పవిత్ర ప్రదేశం పాపనాశం. విక్రమపురంలో శివజ్ఞాన స్వామి పినతండ్రి నివసించాడు. అమ్మవారి మీద హద్దులు లేని భక్తి కలిగిన ఆయన ప్రతిరోజు అమ్మవారిని దర్శించుకుని తిరిగి వెళ్ళే వాడు. అమ్మవారి మీద భక్తిపారవశ్యం వలన అమ్మవారిని గురించిన పాటలు పాడుకుంటూ ఆలయానికి వచ్చి వెళ్ళేవాడు. ఒక సారి వారు ఆలయానికి వచ్చి తిరిగి వెళ్ళే సమయంలో అమ్మవారు ఆయన పాటలు వింటూ ఆయనకు తెలవకుండా ఆయనను అనుసరించి వెళ్ళసాగింది. ఆయన పాడే సమయంలో ఆయన వేసుకున్న తాంబూలం ఎంగిలి చింది అమ్మవారి మీద పడింది. అమ్మవారు అలాగే ఆలయానికి తిరిగి వచ్చింది. మరునాడు ఉదయం ఆలయ పూజారులు అమ్మవారి మీద ఉన్న ఎంగిలిని చూసి బాధతో మహారాజుకు మొరపెట్టుకున్నారు. మహారాజు ప్రాయశితం చేసే నిమిత్తం ఇలాంటి పాతకచర్య చేసిన వాడిని శిక్షిస్తానని అన్నాడు. ఆరోజు రాత్రి అమ్మవారు మహారాజు కలలో కనపడి జరిగిన వృత్తాంతం వివరించింది. మరునాటి ఉదయం నిద్ర లేచిన మహారాజు సేవకులను పంపి కవిని పిలిపించి ఆయనను పరీక్షించే నిమిత్తం అమ్మవారి చేతిలో పూలచెండును ఉంచి దానిని బంగారు కమ్మితో బంధించి దానిని వెలుపలికి తెచ్చేలా పాట పాడమని ఆజ్ఞాపించాడు. ఆయన కవినయంతో అందాది ఒకటి రచించి పాడాడు. అమ్మవారి చేతిలో ఉన్న పూలచెండుకు కట్టబడిన బంగారు తీగలు ఒక్కోశ్లోకానికి ఒక్కో చుట్టుగా వదులై కవి యొక్క మహిమను లోకానికి వెల్లడైంది. ఇక్కడ ఉన్న అగస్త్యుని జలపాతంలో సంవత్సరం అంతా నీరు కిందికి పడుతూనే ఉంటుంది.