పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ24 ఉపగ్రహ వాహకనౌక
ఉపగ్రహ వాహక నౌక మొత్తం బరువు 320 టన్నులు మరియు పొడవు 44.4 మీటర్లు.మొదటి దశ యొక్క కోర్ పొడవు 20 మీటర్లు. మొదటిదశ యొక్క కోర్ వ్యాసం 2.8 మీటర్లు.మొదటి దశ కోర్ లో నింపు చోదక ఇంధనం పరిమాణం 138.0 టన్నులు.మొదటి దశలో HTPB ఆధారిత ఘన ఇంధనాన్ని చోదకంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. మొదటిదశ(కోర్)దహన సమయం 101.5 సెకన్లు.మొదటి దశకు అనుసంధానంగా ఆరు స్ట్రాపాను మోటర్లు అమర్చబడిఉండి, ఒక్కో స్ట్రాపాను మోటరు 14.7 మీటర్ల పొడవు,1 మీటరువ్యాసం కలిగి ఉన్నది. ఒక్కో స్ట్రాపాన్ మోటరులో 12 టన్నుల ఘన HTPB ఇంధనం నింపబడి ఉన్నది.HTPB అనగాహైడ్రాక్సిల్ టెర్మినేటేడ్ పాలిబ్యుటడైన్.ఒక్కో స్ట్రాపాన్ మోటరు 49.5 సెకన్లు మండును.కోర్ మోటరు మండునపుడు 4815కిలో న్యూటనుల త్రోపుడు /తోయు శక్తి విడుదల అగును. ఒక్కో స్ట్రాపాను మోటారు మండునపుడు 716 కిలో న్యూటనుల త్రోపుడు /తోయు శక్తి విడుదల చేయును.రెండవ దశ పొడవు12.5 మీటర్లు,మరియు వ్యాసం 2.8 మీటర్లు. నింపిన ద్రవ ఇంధనం పరిమాణం 41.7 టన్నులు. ఉపయోగించిన ద్రవ ఇంధనం (UH25 + N2O4). UH25 అనగా అన్‌సిమెట్రికల్ డైమిథైల్ హైడ్రాజీన్,మరియు25% హైడ్రాజీన్ హైడ్రేట్,N2O4 అనగానైట్రోజన్ టెట్రాక్సైడ్ రెండవ దశ మండుసమయం 149 సెకన్లు.దహనచర్య చర్య వలన విడుదలఅగు పీడన /త్రోపుడు/చలన శక్తి 804 కిలోన్యూటనులు.మూడవ దశ పొడవు 3.6 మీటర్లు. మరియు దాని వ్యాసం2.0 మీటర్లు.ఇందులో మొదటి దశలో లా HTPB ఘన ఇంధనాన్ని చోదకంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.ఇంధన పరిమాణం 7.6 టన్నులు. ఇంధనం మండుటకు పట్టు సమయం 112.1 సెకన్లు. దహనం వలన సృష్టింబడు త్రోపుడు/త్రస్ట్ శక్తి 240 కిలో న్యూటనులు. నాల్గవ దశపొడవు 2.6 మీటర్లు.మరియు ఈదశ యొక్క వ్యాసం2.8మీటర్లు.ఈ భాగంలో నింపిన చోదక ఇంధనం బరువు 2.5 టన్నులు,ఇంధనం మండుటకు/దహనం చెందుటకు పట్టు సమయం 513సెకన్ల కాలం.ఇందులో రెండు ఇంజన్లు ఉండి, ఒక్కో ఇంజను 7.2 కిలో న్యూటనుల త్రోపుడు /త్రస్ట్ పీడనాన్నిను కలుగచేయును.ఈ దశలో వాడు ద్రవ ఇంధనం (MMH + MON-3).MMH అనగా మోనో మిథైల్ హైడ్రాజీన్, MON-3 అనగా మిశ్రమ నైట్రోజన్ ఆక్సైడులు(mixed oxides of nitrogen)[2].
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక భారతదేశ ప్రతిష్ఠాత్మక అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో రూపొందించిన ఉపగ్రహ వాహక నౌక. ఈ ఉపగ్రహ వాహక నౌక ప్రయోగం ఇస్రో సంస్థకు అత్యంత ప్రముఖమైన, ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ప్రయోగం. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నెల్లూరు జిల్లాలో ఉన్న శ్రీహరికోటలో ఉన్న సతిష్ ధావన్ అంతరిక్ష పరిశోధన కేంద్రం నుంచి ఫిబ్రవరి నెల 15వ తారిఖు (బుధవారం) న ప్రయోగించుటకు ఇస్రో సంస్థ అన్ని ఏర్పాట్లు చేసింది. ఇస్రో సంస్థ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా ఒకేసారి 104 ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెడుతూంది. ఇందులో మూడు స్వదేశానికి చెందినవి కాక మిగిలిన 101 ఉపగ్రహాలు విదేశాలకు చెందినవి. ఈ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ప్రయోగం పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెంది 39 వ ప్రయోగం. మరియు ఎక్సెల్ స్ట్రాపను బూస్టరు కలిగిన వాహకనౌకగా ఇది 16వది. ఉపగ్రహ నౌకలో అమర్చిన 104 ఉపగ్రహాల మొత్తం బరువు 1,378 కిలోలు. వీటిని భూమికి 505 నుండి524 కిలో మీటర్లేత్తులో సుర్యానువర్తన ధ్రువకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టబడును.
వాహక నౌకలోని స్వదేశానికి చెందిన కార్టోశాట్-2 శ్రేణికి చెందిన ఉపగ్రహం బరువు 714 లకిలోలు కాగా మిగిలిన ఉపగ్రహాలబారం 664 కిలోలు.భారత దేశానికి చెందిన మిగతా రెండు నానో ఉపగ్రహాలను మినహాయించగా మిగతా 101 ఉపగ్రహాలు నానో (సూక్ష్మ) ఉపగ్రహాలు.ఇజ్రాయిల్, ఖజకిస్థాన్, ది నెథర్లాండ్సు, స్విట్జెర్లాండు మరియు సంయుక్త అరబ్ ఎమిరేట్ (UAE) కు హెందిన ఒక్కొక ఉపగ్రహాన్ని, అమెరికాకు చెందిన 96 నానో ఉపగ్రహాలను ఉపగ్రహ నౌకలో అమర్చారు.పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక లోని మొత్తం ఉపగ్రహాల బరువు1378 కిలోలు
పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన రకెట్లలో పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ఎక్సుఎల్ (XL) రకానికి చెందినది.ఈ రాకెట్తుకు మొదటి కోర్ అన్ దసకు బహ్యంగా అౠ స్ట్రాపాను బూస్టరు ఇంజన్లు బిగించబడి ఉందును.ఈ స్ట్రాపాను బూస్టరు చోదకంలో మొదటి దశ ఇంజనులో/చోదకంలో నింపిన విధంగ ఘన ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తారు.వాహకనౌక మొత్తం పొడవు44.4 మీటర్లు.ప్రయోగ సమయానికి దీనీ భారం 320 టన్నులు.ఇందులో మొత్తం నాలుగు దశలుండును.అనగా నాలుగు అంచెల్లో చోదక ఇంజన్లను బిగించారు.మొదటి మరియు మూడో దశలో ఘన ఇంధనం, రెండవ మరియు నాల్గవ దశల్లో ద్రవ ఇందనాన్ని చోదక ఇంజన్లలో నింపారు.నాల్గవదశ పై భాగాన ఎక్యుపుమెంట్ బే ఉండి, దాని అడాప్టరుపై ఉపగ్రహాలను వరుస క్రమంలో అమర్చారు.