రామకృష్ణ మఠము
రామకృష్ణ మఠము, అనేది 19వ శతాబ్దానికి చెందిన బెంగాల్కు చెందిన ఆధ్యాత్మికవేత్త రామకృష్ణ పరమహంస పురుషుల కోసం ఏర్పాటు చేసిన సన్యాసాశ్రమం పేరు. దీనికి అనుబంధ సంస్థయైన రామక్రిష్ణ మిషన్, ఆయన ప్రియశిష్యుడైన స్వామీ వివేకానంద ఆయన తత్వాలను వ్యాప్తి చేయడానికి స్థాపించిన ఆధ్యాత్మిక సంస్థ.ఈ రెండు సంస్థల ప్రధాన కార్యాలయాలు పశ్చిమ బెంగాల్ లోని బేలూర్ మఠం దగ్గర ఉన్నాయి. రామకృష్ణ మిషన్ ను మే 1, 1897లో స్థాపించడం జరిగింది. ఇవి రెండూ న్యాయపరంగా, ఆర్థిక పరంగా రెండు ప్రత్యేక సంస్థలైనప్పటికీ, చాలా కార్యక్రమాలను కలిసే రూపొందిస్తాయి, కాబట్టి వీటిని జంట సంస్థలుగా పరిగణించవచ్చు. ఈ జంట సంస్థల ప్రధాన లక్ష్యం సర్వమత సామరస్యం, సామాజిక సమానత్వం, వెల్లివిరియడం. జాతి, వర్గ, కుల, మత, ప్రాంతీయ, లింగ భేదాలు లేకుండా మానవాళి సుఖశాంతులతో జీవించడం, మానవుని సర్వతోముఖాభివృద్ధి. దీనికి భారతదేశంలో మరియు విదేశాలలో 166 కార్యాలయ శాఖలున్నాయి.[1]
రామకృష్ణ మఠము, హైదరాబాదు
నేటి సమాజంలో నానాటికీ కనుమరుగవుతున్న నైతిక మరియు ఆధ్యాత్మిక విలువలను పునరుద్ధరించడానికి రామకృష్ణ మఠము, హైదరాబాదు ప్రాచీన ఆదర్శాలను విద్య ద్వారా మానవాళికి అందించవలసిన ఆవశ్యకతను గుర్తించింది. దాని ఫలితమే వివేకానంద ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హ్యూమన్ ఎక్సలెన్సు. దీన్ని సెప్టెంబర్ 10, 2000 సంవత్సరం స్వామి రంగనాథానంద ప్రారంభించారు.
ఇక్కడ సన్యాస నియమాలు చాలా కచ్చితంగా ఉంటాయి. అవివాహితులకే సన్యాసార్హత. చదువూ, వయసుకు సంబంధించిన నిబంధనలూ ఉంటాయి. వాటిని సంతృప్తి పరిస్తేనే శిష్యరికం. అది కూడా పూర్తి స్థాయి సన్యాసం కాదు. తెల్లటి వస్త్రాలు ధరించి కొన్ని ఏళ్ళ పాటు సేవ చేయాలి. దాదాపు పది సంవత్సరాలు పని చేస్తే గానీ కాషాయ వస్త్రాలు ధరించే వీలు లేదు. ఆ తర్వాత మఠం యొక్క సంప్రదాయాలననుసరించి పేరు మారుస్తారు. ప్రస్తుతం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న రామకృష్ణ మఠాల్లో సుమారు పదకొండు వందలమంది సన్యాసులు ఉన్నారు. అందులో చాలామంది ఉన్నత విద్యావంతులు. హోదాల్నీ, ఆస్తిపాస్తుల్నీ వదులుకుని వచ్చినవారే.