ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం
నయాగరాకవులలో ఒకరుగా ప్రసిద్ధులయిన ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం జననం ఆగష్టు 25, 1920. తండ్రి రామయ్య. తల్లి సుబ్బాయమ్మ. ప్రముఖ వేణుగాన కళావిద్వాంసులు ఏల్చూరి విజయరాఘవరావు వీరి సోదరులు[1]. ఏల్చూరి మురళీధరరావు వీరి కుమారుడు. సహజకవిగా, మహావక్తగా, ఉద్యమప్రవక్తగా, అజాతశత్రువుగా, అఖిలాంధ్ర కవిలోకానికి ఆత్మీయ మిత్రునిగా మెలగారు.
నయాగరా (పుస్తకం)
నయాగరా అభ్యుదయ కవులు ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం, బెల్లంకొండ రామదాసు, కుందుర్తి ఆంజనేయుల సంయుక్త కృషి ఫలితంగా కవితల సంకలనం తయారైంది. నయాగరా కవితా సంకలనం తెలుగులో అచ్చయిన తొలి అభ్యుదయ కవిత్వ సంకలనంగా చరిత్రలో స్థానం పొందింది.
1930ల్లో శ్రీశ్రీ అభ్యుదయ కవితా వస్తువులతో కొత్త శైలి, శిల్పాలను అనుసరిస్తూ కవితలు రచన చేసారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వచ్చిన మాంద్యం ప్రభావంతోనూ, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధారంభ సూచనలతోనూ సమాజ స్థితిగతులలో నెలకొన్న అస్థిరత ఆనాటి యువతపై ప్రభావం చూపింది. ఈ సామాజిక స్థితిగతుల నేపథ్యంలోనే శ్రీశ్రీ అభ్యుదయ కవిత్వరచన ప్రారంభించగా అచిరకాలంలోనే అది ఉద్యమ స్థాయికి చేరింది. ఆ క్రమంలోనే బెల్లంకొండ రామదాసు, కుందుర్తి ఆంజనేయులు, ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం వంటివారి సంయుక్త కృషి ఫలితంగా నయాగరా కవిత్వ సంకలనం వెలువడింది. ఈ నేపథ్యంలో తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో ప్రముఖ స్థానాన్ని ఆక్రమించిన అభ్యుదయ కవిత్వోద్యమంలో అచ్చయిన తొలి కవిత్వ సంకలనంగా పేరొందింది.