మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు
మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు (Metal Arc Welding) అనగా ఒక సన్నని నిడుపాటి లోహకడ్దిని ఎలక్ట్రోడుగా, పూరక లోహంగా ఉపయోగించి, ఆర్కు వలన ఏర్పడిన ఉష్ణోగ్రతతో పూరకలోహాన్ని, లోహాల రెండు అంచులను కరగించి అతుకు ప్రక్రియ[1]. రష్యాకు చెందిన విజ్ఞానశాస్త్రవేత్త వసిలె పెట్రొవ్ ఒక సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు. ఒక సజీవ విద్యుత్తు వలయంలో ఏనోడు (ధనధ్రువము), మరియు కాథోడు (ఋణధ్రువము) ల మధ్య ఆర్కును (తేజోవంతమైన ఉష్ణకాంతి వలయము) ను ఏర్పరచినప్పుడు ఉత్పన్నమగు ఉష్ణం నుండి లోహాలను కరగించివచ్చునని, రెండు లోహాల అంచులను ఏకీకృతంగా (coalescence) అతుకవచ్చుననేది ఆయన ప్రతిపాదించాడు. ఈ సిద్ధాంతమును సాకారం చేస్తూ 1881-82లో రష్యాకు చెందిన మరోశాస్త్రవేత్త నికొలై బెనర్డొస్ రాగి తొడుగు కలిగిన కర్బనపు కడ్దిని కాథోడుగా నుపయోగించి లోహాలాంచులను కరగించి (fusion) అతికి, మొదటి ఆర్కు వెల్డింగ్ విధానమును ప్రపంచానికి అందించాడు. అటు తరువాత ఈ విధనానికన్న మెరుగైన ఆర్కు వెల్డింగు విధానమైన, లోహకడ్డిని ఎలక్ట్రోడుగా ఉపయోగించి లోహాలను అతుకు మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగు ను 1888లో రష్యాకు చెందిన నికొలై స్లావ్యనోవ్ , మరియు అమెరికాకు చెందినా సి.ఎల్.కోఫిన్ (1890) కనుగొన్నారు. ఈ వెల్దింగు విధానములో A.C.మరియు D.C విద్య్త్తుత్తు నుపయోగించి వెల్దింగు చెయ్యవచ్చును. పూరకలోహకడ్దినే ఎలక్ట్రోడుగా ఉపయోగించడం వలన వెల్డింగు మరింత సులభతరమైనది. కార్బను ఆర్కువెల్డింగులో పూరకలోహం విద్యుత్తు వలయంలో భాగంగా వుండదు. కార్బను ఆర్కు వెల్డింగులో విద్యుత్తు వలయం కర్బనపు ఎలక్ట్రోడు మరియు అతుకవలసిన లోహాల మధ్య మాత్రమే ఏర్పరచబడుతుంది. కాని మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగులో పూరక లోహాన్నే (Filler metal) ఎలక్ట్రోడుగా వాడటం వలన, ఈ విధానంలో అతుకవలసిన లోహాలు, మరియు అతుకు లోహాం విద్యుత్తు వలయం నేర్పరచును. మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగులో కార్బను ఆర్కు వెల్డింగు పద్ధతిలో లా ప్రత్యేకంగా పూరకకడ్దిని, స్రావకాన్ని ఉపయోగించ నవసరము లేదు.
మిగ్ వెల్డింగు
వెల్డింగు చేయునప్పుడు వాడు రక్షణ వాయువులు, వెల్డింగు సమయంలో అతుకబడు లోహభాగాల అతుకులు, అధికోష్ణం వద్ద పరిసరంలోని గాలితో చర్య జరుగకుండ నిరోధించును. వెల్డింగు జాయింట్ ఆక్సికరణ చెందటం వలన ఏర్పడిన ఆక్సైడులు కాలక్రమాన క్షయికరణ చెంది, అతుకులవద్ద రంధ్రాలు ఏర్పడును. అందుచేత స్రావకం (flux) లేకుండ పూరకలోహాన్ని వుపయోగించి అన్నిరకాల వెల్డింగులలో రక్షణ వాయువులను వాడటం తప్పనిసరి. మిగ్‌వెల్డింగులో రకరకంలైన రక్షణవాయులను వాడెదరు.అతుకబడు లోహంల స్వభావాన్ని అనుసరించి ఈ రక్షణ వాయువులు మారును. కొన్ని సమయాలలో రెండు రకాల రక్షణ వాయువులను మిశ్రమము చేసి కూడా వినియోగిస్తారు. అల్యూమినియం, మెగ్నిసియం, మరియు రాగి, లోహలను అతుకుటకు ఆర్గాన్, హీలియం వాయువులను, నికెల్, టైటానియం లోహలను అతుకుటకు ఆర్గాన్ వాయువును వినియోగిస్తారు. కార్బన్‌ డయాక్సైడు వాయువును మెత్తని ఉక్కు (mild steel) ను, నత్రజనిని రాగిలోహలను అతుకుటకు వాడెదరు.అల్యూమినియం, తక్కువ కార్బను కలిగిన ఉక్కు మరియు తుప్పుపట్టని ఉక్కు (stainless steel) లోహలను అతుకుటకు ఆర్గాన్+1.5% ఆక్సిజన్ వాయు మిశ్రమాన్ని, లేదా అర్గాన్, కార్బన్‌ డయాక్సైడు మిశ్రమాలను వాడెదరు. ఆర్గాన్+హీలియం + కార్బన్‌ డయాక్సైడు వాయుమిశ్రమాలను అస్టెనిటిక్ స్టైన్‌లెస్ స్టీల్ లోహలను అతుకుటకు, ఆర్గాన్+హీలియం వాయు మిశ్రమాన్ని అల్యూమినియం, రాగి, నికెల్ లోహలను అతుకుటకు వాడెదరు.వెల్డింగు ప్రారంభించుటకు ముందు, వెల్డింగు టార్చుకి రక్షణవాయువు మరియు టార్చుని చల్లబరచు గాలి/నీటి సరఫరా సరిగావున్నది లేనిది సరిచూచుకోవాలి. వెల్డింగుటార్చి నుండి పూరకలోహ కడ్ది చివర బయటకు కనీసం 12-15 మి.మీ వుండాలి.విద్యుత్తు మీటను నొక్కి టార్చుకు విద్యుత్తు సరఫరా అయ్యెలా చాడాలి.ఇప్పుడు టార్చియొక్క ఎలక్ట్రోడు అంచును లోహఫలకపై తాటించి ఆర్కును సృష్టించాలి.టార్చి అంచు లోహఫలకల నుండి కనీసం 10-12 మీ.మీ.దూరం వుండేలా, అర్కుపొడవు 1.5-4 మి.మీ.వుండెలా జాగ్రత్త వహించాలి. అతుకునకు అనుగుణంగా టార్చిని ముందుకు జరుపుచూ పోవలెను (చేతితో వెల్డింగు చేయునప్పుడు). స్వయం నియంత్రణ వెల్డింగు అయ్యినచో వెల్డింగుకు అనుగుణంగా టార్చు ముందుకు జరగడం, పూరకలోహకడ్ది టార్చినుండి ముందుకు కదలడం జరుగుతుంది.వెల్డింగుయంత్రం స్వయం చాలితం అవ్వడం వలన వినియోగింపబడుతున్న విద్యుత్తుకు అనుగుణంగా వెల్డింగు ప్రక్రియ నియంత్రణలో వుండును. వ్యక్తిగతంగా చేతిలో వెల్డింగు చేయున్నప్పుడు, జాగ్రత్తగా ఏమేరకు లోహాం, పూరక కడ్ది కరిగి అతుకుపడుచున్నది గమనిస్తూ వెల్డింగు టార్చుని ముందుకు జరుపుతూచుండవలసి వుండును.మిగ్‌వెల్డింగును ఎక్కువగా స్వయం నియంత్రణ అమరికవున్న యంత్రాల నుపయోగించి చెయ్యిదురు .