సమాచార హక్కు
ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, సంస్థల నుంచి సమాచారాన్ని అడిగి తీసుకునే అధికారమే సమాచార హక్కు (Right to Information). మనం ఏ ఆఫీస్ లో కాలిడినా కావలిసిన సమాచారంపొందుట దుర్లభం. లంచం ఇచ్చుకోనిదే ఫైలు కదలదు. సామాన్యుడికి ఏ ఆఫీసుకు వెళ్ళినా పనిచేయించుకోవటం, తనకు కావలసిన సమాచారాన్ని రాబట్టటం చాలా కష్టం.ఈ నేపథ్యంలో భారత ప్రభుత్వం 12 అక్టోబర్ 2005 తేదీన ఈ సమాచార హక్కు చట్టం (Right to Information Act) * [1] భారతదేశమంతటా అమలులోకి వచ్చింది. దీనిని ఉపయోగించుకొని, ప్రభుత్వ పనులపై సమచారాన్ని పొందవచ్చు. ఇంతకుముందు పార్లమెంటు, లేక విధాన సభ లేక విధాన పరిషత్ సభ్యులకు గల ఈ సౌకర్యాన్ని, ఈ చట్టం ద్వారా ప్రజలందరికి కలిగింది,. ప్రభుత్వ అధికారులు అడగకపోయినా వారంతట వారే విధి విధానాలు, ఉద్యోగుల బాధ్యతలు మొదలైన 17 అంశాల గురించి సమాచారం ఇవ్వాలి. దీని ప్రకారం ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో సహాయ పౌర సమాచార అధికారి, పౌర సమాచార అధికారి, అప్పిలేట్ అధికారుల పేర్లు, వారి ఫోన్ నెంబర్లను, ప్రజలకు కనిపించే విధంగా బోర్డుమీద స్పష్టంగా రాసి ఉంచాలి.సమాచార హక్కు చట్టం లో మెుత్తం 6 అధ్యాయాలు, 31సెక్షన్లు ఉన్నాయి.
భారతదేశంలో సమాచార మార్పిడులు
కాలానుగుణంగా కొన్ని నిర్దిష్టమైన చర్యలు చేపట్టబడ్డాయి, ఉదాహరణకు 1953లో ముంబై నగరంలో టెలెక్స్ సేవను ప్రారంభించడం మరియు 1960లో ఢిల్లీ మరియు కాన్పూర్ మరియు లక్నో మరియు కాన్పూర్‌ల మధ్య మొదటి [సబ్స్క్రైబర్ ట్రంక్ డయలింగ్] మార్గం ఏర్పాటు చేయబడింది, మార్పు యొక్క మొదటి చర్యలు ఎనభైలలో సామ్ పిట్రోడాచే అమలు పరచబడ్డాయి.[15] ఆయన తాజా గాలి తమ్మెరను తీసుకువచ్చారు. 1994లోని నేషనల్ టెలికాం పాలసీ ప్రకటన, వాస్తవమైన మార్పుని తీసుకువచ్చింది.[16]