కృష్ణా నది
భారతదేశంలో మూడవ పెద్ద నదులు, దక్షిణ భారతదేశంలో రెండో పెద్ద నది అయిన కృష్ణా నది</b>ని తెలుగు వారు ఆప్యాయంగా కృష్ణవేణి అని కూడా పిలుస్తారు. పడమటి కనులలో మహారాష్ట్ర లోని మహాబలేశ్వర్కు ఉత్తరంగా మహాదేవ్ పర్వత శ్రేణిలో సముద్ర మట్టానికి 1337 మీటర్ల ఎత్తున చిన్న ధారగా జన్మించిన కృష్ణానది ఆపై అనేక ఉపనదులను తనలో కలుపుకుంటూ మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, తెలంగాణ మరియు ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లలో సస్యశ్యామలం చేస్తూ మొత్తం 1, 400 కిలోమీటర్లు ప్రయాణం చేసి దివిసీమలోని హంసల దీవి వద్ద బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది.
కృష్ణా ట్రిబ్యునల్
మూడు రాష్ట్రాల మధ్య ఆరని చిచ్చుకు కారణమైన కృష్ణా నదీజలాల వివాదానికి ఎట్టకేలకు పరిష్కారం లభించనుంది. మిగులు జలాల పంపిణీ., వాస్తవ నీటి లభ్యత., ఆల్మట్టి ప్రాజెక్టు ఎత్తుతో పాటు పలు కీలక వివాదాల్ని పరిష్కరించే దిశగా ట్రిబ్యునల్ అవార్డును (తీర్పు) ప్రకటించనుంది. 35ఏళ్ల క్రితం బచావత్ ట్రిబ్యునల్ అవార్డు ప్రకారం జరుగుతోన్న నీటి వినియోగంపై వివాదాలు ముదరడంతో 2004లో కేంద్రం ఏర్పాటు చేసిన బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్ 2006 ఫిబ్రవరి నుంచి పని ప్రారంభించింది. సుప్రీం కోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్ తో పాటు అలహాబాద్ హైకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి ఎస్పీ శ్రీవత్సవ., కోల్ కతా హైకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి డికెసేథ్ లతో కూడిన ట్రిబ్యునల్ తుది తీర్పును రేపు ప్రకటించనుంది. నిజానికి ఈ ఏడాది జనవరి 31 నాటికే ట్రిబ్యునల్ అవార్డును ప్రకటించాల్సి ఉన్నా వాదనలు పూర్తికాకపోవడం., ఆల్మట్టి ఎత్తు నిర్ధారణలో ఆంధ్రా., మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వాల అభ్యంతరాలతో తీర్పు వెలువడటంలో జాప్యం జరిగింది. కృష్ణా నదీ జలాల విషయంలో 30వరకు అభ్యంతరాలను ట్రిబ్యునల్ పరిశీలించినా వాటిలో నదీ జలాల పంపిణీ., లభ్యత., మిగులు జలాలపై హక్కులు ఇప్పుడు ప్రధానాంశాలు కానున్నాయి. బచావత్ ట్రిబ్యునల్ అవార్డును ప్రకటించిన సమయంలో నూరేళ్లలో 75 సంవత్సరాల నీటి లభ్యత ఆధారంగా కేటాయింపులు చేయడంతో పాటు మిగులు జలాలపై పూర్తి హక్కుల్ని రాష్ట్రానికే కేటాయించింది. ఎగువన ఉన్న మహారాష్ట్ర., కర్ణాటకలు దీనిపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. బచావత్ ట్రిబ్యునల్ లో పేర్కొన్నట్లు నీటి లభ్యత 2060 టిఎంసీలు కాదని., 50ఏళ్ల లభ్యత ఆధారంగా 2612టిఎంసీల నీరు కృష్ణా బేసిన్ లో లభిస్తోందని కర్ణాటక వాదిస్తోంది. మహారాష్ట్ర కూడా 112ఏళ్ల లభ్యత ఆధారంగా ఆ మొత్తం 2600 టిఎంసీలని ఆ ప్రకారమే కొత్తగా రాష్ట్రాలకు కేటాయింపులు ఉండాలని పట్టుబడుతోంది. మరోవైపు మన రాష్ట్రం వాస్తవ నీటి లభ్యత 2402టిఎంసీలేనని., అందులో 75ఏళ్ల నికర లభ్యత చూస్తే 2057 టిఎంసీలేనని., రాష్ట్రానికి మిగులు జలాలే రావడం లేదని వాదిస్తోంది.