దాసు విష్ణు రావు
శ్రీ దాసు విష్ణురావు గారు సుప్రసిధ్ధ మహా కవి దాసు శ్రీరాములు గారి యైదవ కుమారుడు. వీరు 1876 అక్టోబరు 1 వ తేదీన జన్మించారు. బందరు వీధి బడిలోను, తరువాత తండ్రిగారు వకీలుగా నుండిన ఏలూరు హిందూ పాఠశాలలో చదివి తరువాత మద్రాసులోని హిందూ స్కూలులో మెట్రిక్యులేషన్ చదివారు. అటు తరువాత 1892 లో రాజమహేంద్రవరం ఆర్ట్సు కాలేజీలో ఎఫ్.ఎ చదివారు. అప్పటికి మెట్కాఫ్ దొరగారు ఆ కాలేజీకి ప్రధోనేపాద్యాయులు గాను,కందుకూరి వీరేశలింగం గారు తెలుగు పండితులుగానుండిరి. 1893లో ఎఫ్.ఎ సీనియర్ క్లాసుకు మద్రాసులోని ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీలో చేరారు. అప్పడు బిల్డర్బెన్ దొరగారు ప్రధానోపాద్యాయుడుగాని,కొక్కొండ వెంకటరత్నంగారు తెలుగు పండితులు. దాసు విష్ణు రావు గారు తమ స్వీయచరిత్రలో వీరెశలింగం గారిని గూర్చి, కొక్కొండ వెంకటరత్నం గార్ల గురించి వ్రాశారు. 1897లో విష్ణు రావు గారు బి.ఎ ప్యాసైనారు. ప్రఖ్యాతి గాంచిన ప్రెసిడెన్సీ కాలీజీలో బౌర్డల్లన్ వ్యాసరచనపోటీ బహుమతి 20 రూపాయలు లభించిన ప్రముఖలులో దాసు విష్ణు రావు గారు ఒకరు. 1895 సంవత్సరపు బహుమతి వీరిది. వారికి ముందు ఆ బహుమతి వచ్చిన ప్రముఖులు 1875 లో తల్లాప్రగడ సుబ్బారావు, 1891 లోవేపా రామేశం , 1894 లో పెద్దిభొట్ల వీరయ్య . వీరి తరువాత ఆ బహుమతి గెలుచుకున్న ప్రముఖులు 1919 లోదిగవల్లి వేంకట శివరావు .
నీరుకొండ హనుమంతరావు
ఖమ్మం జిల్లా మధిర తాలూకా అల్లీనగరంలో 1933 నవంబర్ 22 న మొదలైన బాల్యం పోయిన నెల ఇరవై నాలుగున వైరాలో ముగిసిన ఆయన ప్రస్థానం ఎందుకో జయంతి పురం రాజావారి సంస్థానంలో కొంతకాలం గడిచింది అని ఆయన తరుచూ నాతో చెబుతూ ఉండేవాడు.వాళ్ళ తాత అక్కడ ఉద్యోగి అనీ, తను పుట్టాక ఖమ్మం జిల్లాకు మారారు అని చెప్పేవాడు. ఆయన పుట్టింది జయంతిలో అయినప్పటికీ పెరిగిన అల్లీనగరం తెలంగాణా సాయుధపోరాట యోధులకు నిలయం. సాయుధ పోరాటం జరిగే క్రమంలో పోలీసు ఆయుధాలను గుంజుకొనే క్రమంలో మొదటి దాడి పరిటాలలో జరగగా రెండో దాడి నీరుకొండ హనుమంతరావు ఊరు అల్లీనగరంలో జరిగింది. అక్కడే సాయుధ పోరాట సహచరులు అభ్యుదయ కవి వట్టికొండ రంగయ్య మొదలు ఎందరో గెరిల్లా యోధులు వట్టికొండ నాగేశ్వరరావు, రామకోటయ్య, కాంతయ్య, నీరుకొండ అప్పారావు, వాసిరెడ్డి సత్యనారాయణ లాంటి వాళ్ళ సహచర్యంలో ప్రోదిచేసుకున్న బాల్యం ఆయనది. అల్లీనగరం దాడి జరిగన చారిత్రక ప్రాంతం మొదలయిన ఆయన బాల్యం అటు జయంతిపురం రాజా దివాణం మలి దశ సుమారు ఏడు దశాబ్దాలు ఆయన జీవితం ఖమ్మంలో అంత్యంత నిరాడంబరంగా సాగింది. 
ఖమ్మంలో నేటి సిద్దారెడ్డి కళాశాల పూర్వ రూపం అయిన జ్యోతి ట్యుటోరియల్ లో లాభాపేక్షలేని అధ్యాపకత్వం, ఆ నాడు ఆంధ్రా మెట్రిక్ కోసం ఆ ట్యుటోరియల్ ఒక్కటే ఉండేది అనేవాడు. జ్యోతి పుస్తకాల షాప్, ఖమ్మం బస్టాండ్ లో జీవిక కోసం నడిపిన చిన్న హోటల్ లో నాడు అజ్ఞాత కార్యకర్తలు కష్టకాలంలో వస్తే హోటల్ వెనక ఉన్న ఊక బస్తాల్లో దాపరికాలు, రంగురాళ్ళ అమ్మకాలు, అజ్ఞాతంగా ఎన్నో అనువాదాలు, ఎం ఎస్ రెడ్డి (మల్లెమాల) తో కలిసి సినిమా కథలు ఒకటా రెండా, ఇలా ఎన్ని పనులు చేసినా ఒక తృప్తికోసం తప్ప ఏనాడూ సొంత ఇల్లు, సొంత ఆస్తిలే కుండా ఒక అద్దె ఇంట్లో పదిలీటర్ల పాలు కొని కాచి కాస్త పాలూ మజ్జిగా నమ్ముకోవడం కోవడం తప్ప విశ్వాశాన్ని ఏనాడూ అమ్ముకోలేదు. నమ్మిన విశ్వాసాలు చీలికలు పేలికలు అయితే ఎంత క్షోభను చెప్పేవాడో, ఏదయినా ఈ వ్యవస్థ మార్పుకు శస్త్ర చిక్సిత వినా మరే మార్గం లేదు అని సాయుధపోరాటం అవసరం అనేవాడు నాతో.
ఇటీవల ఖమ్మం కవి దిలావర్ ఆయన కొత్త పుస్తకం ‘దూరాల చేరువలో’కి విప్లవ కవి వరవరరావు ముందుమాట రాసాడు. అందులో నాటి విరసం సభల్లో కవి కౌముది తనను కలిసాడు అనీ ఆయనే ఝంఝ కవితా సంచికలో “పాణిగ్రాహి బొబ్బిలి సుబ్బరాయ వీరాగ్రణి” రాసానని ఆయన చెప్పాడు అని ముందుమాట రాసాడు. పుస్తకం అచ్చులో రావడానికి ముందు రాయించుకున్న వాళ్ళు ఒక సారి సరి చూసుకుంటే బాగుండేది కానీ ఆ తప్పుతోనే పుస్తకం బయటికి వచ్చింది. ముందుమాట చదివిన నీరుకొండ ఒక రోజు చానా బాధపడ్డాడు. నేను మీరే ఏదయినా రాయండి అని అన్నా, దానికి ఆయన నేను పేరు కోసం ఏం రాయలేదు, ఒక లక్ష్యం కోసం ఏది రాయాలో అది రాసా, కానీ నేను బ్రతికి ఉండగానే విషయాలు తడబడుతున్నాయి. వీలయితే నిజం రాసిన వరవరరావుకు నా మాటగా చెప్పు అన్నాడు. చరిత్ర శకలాలు అలా మరుగున పడిపోకూడదు అంటూ ఆయన వాస్తవం తెలుసుకుంటే చాలు అన్నాడు. అంతటి నిరాడంబరత ఆయనది.