రామాయణము
రామాయణము భారతీయ వాఙ్మయములో ఆదికావ్యముగాను, దానిని సంస్కృతము లో రచించిన వాల్మీకి మహాముని ఆదికవిగాను సుప్రసిధ్ధము. సాహిత్య చరిత్ర (History of Epic Literature) పక్రారం రామాయణ కావ్యము వేద కాలం తర్వాత, అనగా సుమారు 15000 AC లో దేవనాగరి భాష అనబడిన సంస్కృతం భాషలో రచించబడినది [1][2]. రామాయణం కావ్యంలోని కథ త్రేతాయుగం కాలంలో జరిగినట్లు వాల్మీకి పేర్కొన్నారు. భారతదేశం లోని అన్ని భాషల యందు, అన్ని ప్రాంతములందు ఈ కావ్యము ఎంతో ఆదరణీయము, పూజనీయము. ఇండొనీషియా, థాయిలాండ్, కంబోడియా, మలేషియా, వియత్నాం, లావోస్ దేశాలలో కూడా రామాయణ గాథ ప్రచారంలో ఉంది. ఇండోనీషియా లోని బాలి దీవిలో రామాయణము నృత్య నాటకము బాగా ప్రసిద్ధము. .
రాఘవ పాండవీయం
రాఘవ పాండవీయం పింగళి సూరన రచించిన తొలి తెలుగు ద్వ్యర్థి కావ్యం. నాలుగు ఆశ్వాసాలున్న ఈ ద్వ్యర్థి కావ్యం రెండు రకాలుగా అర్థం ధ్వనిస్తుంది. పింగళి సూరన, రామాయణం, మహాభారతంలోని ముఖ్య ఘట్టాలను ఏరుకుని ఆరు వందల పద్యాలతో ఈ కావ్యం రాశాడు. రామాయణ భారతాలలోని అనేక ఉపకథలను విడిచి పెట్టాడు. ఇలా చేయడం వల్ల సారం చెడకుండా సంక్షిప్తంగా కావ్యం రాయవచ్చని భావించాడు. ఉదాహరణకు రామాయణంలో ఉత్తరకాండమును, మహాభారతంలో సౌప్తికాది పర్వములు తొలగించి సంక్షిప్తంగా రాఘవ పాండవీయం రాశాడు. వేములవాడ భీమకవి కూడా రాఘవ పాండవీయం అనే గ్రంథాన్ని రచించినట్లు సూరనే ఒక పద్యంలో చెప్పినా ఆ గ్రంథము ప్రస్తుతం అలభ్యము.