కె. జి. బాలకృష్ణన్
కోనాకుపాకతిల్ గోపీనాథన్ బాలకృష్ణన్ (Malayalam: കൊനകുപ്പക്കാട്ടില്‍ ഗോപിനാഥന്‍ ബാലകൃഷ്ണന്‍, జ. 12 మే 1945) కె. జి. బాలకృష్ణన్ పేరుతో గుర్తింపు పొందారు, ఈయన ముప్పై-ఏడవ భారతదేశ ప్రధాన న్యాయమూర్తి. ఈయన ఉన్నత స్థాయికి ఎదిగిన దళిత ప్రాంతానికి చెందిన మొట్టమొదటి వ్యక్తి. ఆయన మూడు సంవత్సరాలు కంటే అధిక పదవీకాలాన్ని భారతదేశ ఉన్నత న్యాయస్థానంలో దీర్ఘకాల పదవీకాలంగా చెప్పవచ్చు.
మహారాజా నందకుమార్
బెంగాల్ సమాజంలో సహేతుకమైన గౌరవనీయుడు, బ్రాహ్మణుడు, ఉన్నత వర్గీయుడు అయిన మహారాజా నందకుమార్ ను ఒక ఫోర్జరీ కేసులో ఇరికించి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వారు కలకత్తాలో బహిరంగంగా ఉరితీయడం స్థానిక ప్రజలలో భీతిని కలిగించింది. లార్డ్ మెకాలే అన్నట్లు సుప్రీమ్ కోర్ట్ పాలన భయోత్పాదక పాలన (Region of terror) గా తయారయ్యింది. ఇది స్థానిక బెంగాలీలు కలకత్తా నుండి బెనారస్ లాంటి ప్రాంతాలకు తరలిపోయేలా చేసింది. భారతదేశంలో తీర్పులు ప్రకటించేటప్పుడు అనుసరించాల్సిన న్యాయం ఏదో కచ్చితంగా నిర్ణయించకుండానే మహారాజా నందకుమార్ ను ఫోర్జరీ కేసు క్రింద ఉరితీయడంపై తీవ్ర విమర్శలు రేగాయి. ఫలితంగా భారతదేశంలో స్థానిక భారతీయులపై బ్రిటిష్ జడ్జీలు తీర్పు చెప్పేటప్పుడు ఏ న్యాయశాస్రం అనుసరించాలి అన్న విషయంపై తీవ్ర చర్చ జరిగింది. తదనంతరం బ్రిటిష్ పార్లమెంటు 1781 సవరణ చట్టం చేయడం ద్వారా భారతదేశంలో కేసులు విచారించేటప్పుడు, తీర్పులు చెప్పేటప్పుడు ప్రతివాదులకు సంబంధించిన వ్యక్తిగత న్యాయాన్ని పరిగణనలోనికి తీసుకొనవలసిందిగా నిర్దేశించింది. భారతీయులకోసం కలకత్తాలో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన సుప్రిమ్ కోర్ట్ లో ఒక భారతీయుడైన మహారాజ నందకుమార్ పై చేసిన విచారణ – విధించిన మరణదండన తీవ్ర విమర్శకు గురై బ్రిటిష్ పార్లమెంటును కుదిపింది. తరువాతి కాలంలో ఇదే విషయమై వారన్ హేస్టింగ్స్తో పాటు ఉరిశిక్షను విధించిన సుప్రీమ్ కోర్ట్ ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఎలిజా ఇంపే లపై బ్రిటిష్ పార్లమెంటు (కామన్స్ సభలో) అభిశంసన ప్రక్రియ మొదలయ్యింది.