సమర్గా నది
సమర్గా నది పరివాహక ప్రాంతం సుమారుగా 7,760 చ.కి.మీ. వ్యాపించి వుంది.[3] ఉపనదులతో కలిపి దీని వాటర్ షెడ్ సరిహద్దు పొడవు 515 కి.మీ. పర్వత ప్రాంతాలలో ప్రవహించే ఈ నదికి ప్రవాహ జలాలు ప్రధానంగా అవపాతం నుండి సమకూరుతాయి. సాధారణంగా వేసవి కాలంలోను, శరత్ ఋతువు కాలంలో వరదలు సంభవిస్తాయి (జూన్ చివరి నుంచి అక్టోబర్ మధ్య వరకు). ఈ నది ఎగువ భాగంలో ఇరుకుగా ప్రవహిస్తూ అనేక జలపాతాలతోను, వడి ప్రవాహాలతోను (rapids) నిండి వుంది. దిగువ భాగం ఎక్కువగా రాళ్ళ మయంగా వుంటుంది. నదీ వక్రాలు (Meanders) దిగువభాగంలో ఎక్కువగా ఏర్పడ్డాయి. సముద్రంలో కలిసే చోట ఇది ఉప్పునీటి కయ్య (estuary) ను ఏర్పరుస్తుంది. ఈ కయ్య నుండి సుమారుగా 5 కి.మీ. పొడవునా ఏర్పడిన క్రీక్ ను సమర్గా కాలువ (samarga duct) గా వ్యవహరిస్తారు. ఈ నదీ వ్యవస్థ వల్ల ఏర్పడుతున్న కయ్యలు (Backwaters), ఆక్స్ బౌ (Oxbows) సరస్సులు చేపల ఉత్పత్తికి అత్యంత అనుకూలంగా వున్నాయి.
సుందరవనాలు
20,400 చదరపు కిలోమీటర్లు (7,900 చదరపు మైళ్ళ) విస్తీర్ణంతో సుందర్బన్స్ మడ అడవుల పర్యావరణ ప్రాంతం ప్రంపంచంలోని అతి పెద్ద పర్యావరణ వ్యవస్థ. గంగా, బ్రహ్మపుత్ర మరియు మేఘన నదుల సంగమం వలన ఏర్పడిన విశాలమైన డెల్టాలో ఉన్న ఈ అడవి దక్షిణ బంగ్లాదేశ్ మరియు భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాలలో విస్తరించి, అధికంగా కనిపించే హేరిటిఏరా ఫోమేస్, స్థానికంగా సుందరిగా పిలువబడే మడ జాతి పేరుతొ పిలువబడుతోంది. ఇది భారత-పసిఫిక్ ప్రాంతం యొక్క అతి పెద్ద వేట జంతువు అయిన బెంగాల్ పులికి ఆశ్రయమిచ్చే ఏకైక మడ అడవుల పర్యావరణ ప్రాంతం. ఇతర ఆవాస ప్రాంతాలలో వలె కాక, ఇక్కడి పులులు మడ అడవుల ద్వీపాలలో నివసించి వాటి మధ్య ఈదుతాయి, ఇక్కడ ఇవి అరుదుగా కనిపించే చిరుత లేడి (సెర్వాస్ ఆక్సిస్ ), మొరిగే లేడి (మున్టియకుస్ ముంట్ జాక్ ), అడవి పంది (సస్ స్క్రోఫా"' ), చివరికి మకాకీస్ (మకాకా ములట్టü ) వంటి ఆహారాన్ని వేటాడతాయి. మడ అడవులు సముద్రజలం నుండి మంచి నీటికి మరియు భౌమ వ్యవస్థలకు మారుతున్నాయి. ఇవి అనేక జాతుల చేపలు మరియు క్రస్టేషియన్లకు అవి నివసించడానికి, పునరుత్పత్తికి మరియు వాటి బాల్య దశను వాయురహిత బురద నుండి మొక్కలకు ఆక్సిజన్ అందించడానికి పైకి ఎదిగే న్యుమటోఫోర్‌లుగా పిలువబడే చిక్కుపడి ఉన్న వేర్ల సమూహం మధ్య గడపడానికి కీలకమైన ఆవాసాన్ని కల్పిస్తాయి.[12]