చంద్రయాన్-2
చంద్రయాన్-2 (Sanskrit: चंद्रयान-२, lit: Moon-vehicle[1][2] pronunciation), చంద్ర మండలాన్ని శోధించటానికి భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ISRO), రష్యన్ అంతరిక్ష సంస్థ (RKA)ల యొక్క సంయుక్త కార్యక్రమం. ఈ కార్యక్రమం ఖర్చు విలువ సుమారు 425 కోట్ల రూపాయలు.[3] ఈ ప్రయోగాన్ని 2018[4]లో అమలు పరచాలని అనుకుంటున్నారు. ఈ ప్రయోగాన్ని జియోసింక్రనస్ సేటలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (GSLV) వాహనం ద్వారాా ప్రయోగిస్తారు, ఇందులో భారత్ తయారు చేసిన లునార్ అర్బిటర్, రోవర్‌లను, రష్యా తయారు చేసిన లాండర్‌నూ ప్రయోగిస్తారు. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా వివిధ రకాల సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షించవచ్చు, కొత్త ప్రయోగాలూ చేయవచ్చు[5][6] అని ISRO భావిస్తోంది. చక్రాలు కలిగిన రోవర్ యంత్రం చంద్రుని ఉపరితలం అంతా తిరిగి అక్కడి మట్టి, రాళ్ల నమూనాలను సేకరించి అక్కడే రసాయన విశ్లేషణ చేస్తుంది. ఈ సమాచారము పరిభ్రమిస్తున్న చంద్రయాన్-2 ద్వారా భూమికి చేరవేయబడుతుంది.[7] చంద్రయాన్-1ను సాకారం చేసిన మైలస్వామి అన్నాదురై నేతృత్వంలోని బృందం చంద్రయాన్-2 పైన పనిచేస్తుంది.
తేజస్ (యుద్ధ విమానం)
1955లో, HT-2 కార్యక్రమం నుంచి పొందిన అనుభవం మరియు డి హావిలాండ్ వాంపైర్ FB.52 మరియు T.55 తయారీ కోసం పొందిన అనుమతుల ద్వారా సాధించిన ఉత్పాదక సామర్థ్యాలు ఆధారంగా, HAL ఒక ఎయిర్ స్టాఫ్ రిక్వైర్‌మెంట్ (ASR) సవాలును స్వీకరించింది, బాగా ఎత్తైన ప్రదేశాల్లో సంచరించగల మరియు తక్కువ ఎత్తులో దాడులు చేయగల రెండు సామర్థ్యాలు కలిగివున్న బహుళప్రయోజన యుద్ధ విమానం తయారు చేయడం దీని లక్ష్యం. ఒక అధునాతన శిక్షణ విమానం మాదిరిగా మరియు నౌకలపై ఉపయోగించేందుకు వీలుండే ప్రత్యామ్నాయాలకు అనుగుణంగా ASR ప్రాథమిక నమూనాను తయారు చేయాలని భావించారు, అయితే ఈ ప్రతిపాదనలను తరువాత విరమించుకున్నారు. దీని ఫలితంగా భారతదేశపు తొలి స్వదేశీ యుద్ధ విమానం సబ్‌సోనిక్ HF-24 "మారుత్" అభివృద్ధి చేయబడింది, ఇది జూన్ 1961లో తొలిసారి ఆకాశంలోకి అడుగుపెట్టింది. సరిపోయిన టర్బోజెట్ ఇంజిన్‌ను సంపాదించేందుకు లేదా అభివృద్ధి చేసేందుకు సంబంధించిన సమస్యల కారణంగా IAFకు "మారుత్" 1967 వరకు సేవలు అందించలేకపోయింది. ఇదే సమయంలో, HAL ఫోలాండ్ నేట్ F.1 అభివృద్ధి మరియు పరీక్షలు పూర్తి చేయడం ద్వారా అదనపు అనుభవాన్ని గడించింది, 1962 నుంచి 1974 వరకు ఉన్న లైసెన్స్ పరిధిలో దీనిని ఉత్పత్తి చేసింది, దీని నుంచి తరువాత బాగా ఆధునిక హంగులు జోడించిన నేట్ Mk తయారు చేయబడింది.II "అజీత్", HJT-16 "కిరణ్" టర్బోజెట్ శిక్షణ విమానం, 1968 నుంచి సేవలు అందించడం ప్రారంభించాయి.