స్వాతి పిరమాల్
1956 మార్చి 28 లో బొంబాయిలో జన్మించారు. 1980 లో ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి వైద్య విద్యను పూర్తి చేశారు. 1992 లో హార్వర్డ్ పబ్లిక్ హెల్త్ సంస్థ నుండి మాస్టర్ డిగ్రీ అందుకున్నారు. ఈ సంస్థ పూర్వవిద్యార్థుల సంఘంలో కూడా ఈవిడ చేరారు. అప్పటి నుండి ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొన్ని లక్షల రోగుల మేలు కోసం నడుంకట్టారు. కాన్సర్, మధుమేహ, వాపు మరియు సాంక్రమిక వ్యాధులపై పరిశోధన చేస్తున్న శాస్తవేత్తల బృందానికి ఈవిడ నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. వీరి బృందం ఇప్పటి వరకు 200 అంతర్జాతీయ మేధోహక్కులను (పేటెంట్స్) కలిగి ఉన్నది మరియు పరీక్ష దశలో ఉన్న పదునాలుగు కొత్త ఔషధాలను కనుగొంది. వీరి పిరమిల్ ఎంటర్ప్రైసేస్ లిమిటెడ్ సంస్థ ఒక బహుళజాతి సంస్థ . ప్రపంచవ్యాప్తంగా వంద దేశాలలో వీరి తయారీ కర్మాగారాలు ఉన్నాయి. గత రెండు దశాబ్ధాలుగా ఈవిడ సాంక్రమిక వ్యాధులైన మధుమేహము, కీళ్ళ జబ్బులు మరియు హృదయ సంబంధిత వ్యాధుల నివారణలో కృషిచేస్తున్నారు. ముంబాయిలో గోపీకృష్ణ పిరమాల్ ఆసుపత్రిని స్థాపించి సాంక్రమణ మరియు వంశపారంపర్య వ్యాధులైన్ కీళ్ళ మరియు ఎముకల వ్యాధులు, బోలు ఎముకల వ్యాధి (ఆస్టియో పోరోసిన్), మలేరియా, క్షయ, మూర్ఛ మరియు పోలియో వ్యాధులపై వివిధ కార్యక్రమాల ద్వారా అవగాహన కల్పిస్తున్నారు. మరెక్కడా లేని క్రీడా చికిత్సా కేంద్రము (Sports-medicine Centre) ఈ ఆసుపత్రిలో ప్రారంభించబడింది. ఈ కేంద్రంలో వికలాంగ బాలలకు, వృద్దులకు మరియు క్రీడలలో గాయపడిన వారికి కీళ్ళు మరియు ఎముకల చికిత్సలను విజయవంతంగా అందిస్తున్నారు. ఓస్టాప్ ఇండియా (Ostop India) అనే సంస్థను స్థాపించి బోలు ఎముకల వ్యాధి నివారణా చర్యల గురించి ప్రజలలో విస్తృత అవగాహనా కార్యక్రమాలు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. అలాగే ఈ సంస్థ ద్వారా మధుమేహ, మూర్ఛ వ్యాధి నిర్ధారణా కేంద్రాలు, మరియు మనదేశంలో సంక్రమణా వ్యాధుల వ్యాప్తి పై ప్రజల అవగాహనకు జాతీయ స్థాయి ఉద్యమం ప్రారంభించారు. ఈవిడ రోగసంబంధమైన పోషణము (clinical nutrition ) మరియు మూత్రపిండ సంబంధిత వ్యాధుల పోషణము లపై పలు గ్రంథాలను కూడా రచించారు.
గోపరాజు సరస్వతి
సరస్వతి గోరా (1912–2006) భారతీయ సామాజిక ఉద్యమకారిణి. ఆమె సంఘసేవిక, మతాతీత మానవతావాది. ఆమె నాస్తిక కేంద్రానికి అనేక సంవత్సరాలపాటు ప్రసిద్ధ నాయకురాలిగా యున్నారు.ఆమె అస్పృస్యత మరియు కుల వ్యవస్థ పై అనెక కార్యక్రమాలను, ఉద్యమాలను చేసారు.
ఆమె విజయనగరంలో 1912లో జన్మించింది. పదేళ్ల వయసులో గోరాతో పెళ్ళయ్యింది. గోరాతో పాటు ఆమె నాస్తిక కేంద్రాన్ని స్థాపించింది. ఈ కేంద్రంలో నాస్తికవాదం, హేతువాదం మరియు గాంధేయవాదం వంటి వాటిపై మానవతా విలువలు పెంపొందించేవారు. గోరాతో పాటు సరస్వతీ గోరా 1928 ప్రాంతాల్లో శ్రీలంకలో ఉన్నారు. మతాచారాల్ని ధిక్కంచారు. పైగా ఆమె గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు కావాలని గ్రహణం చూశారు. రాహువు, కేతువులు మానవ సమాజంలోనే ఉన్నారన్నారు. నిప్పులమీద నడవడమనేది దేవతల మహాత్మ్యం కాదని ఎవరైనా నడవవచ్చని ఆమె స్వయంగా నిప్పుల మీద నడచి ఋజువు చేసింది. దేవదాసీ వ్యవస్థ భ్రష్టాచారమంటూ దేవదాసీలకు స్వయంగా వివాహం జరిపించారు. కుల నిర్మూలన, నాస్తిక వాదాల్ని విస్తృతంగా ప్రచారం చేశారు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని కొన్నాళ్లు జైలుశిక్ష అనుభవించారు. అస్పృశ్యతా నివారణ ఉద్యమం చేపట్టారు. మహాత్మా గాంధీజీ ఆమె సేవల్ని గుర్తించి సేవాగ్రామ్ ఆహ్వానించారు. ఆహార కొరత ఉన్న రోజుల్లో కూరగాయలు పండించాలని ఉద్యమించారు. ఈనాం భూముల్ని పొలాలు లేని రైతులకు పంచాలని సత్యాగ్రహం చేపట్టారు. ఆచార్య వినోబాభావే చేపట్టిన సర్వోదయ ఉద్యమాన్ని చేపట్టి దేశమంతా పర్యటించి వినోబాభావే ఆశయాలకు వ్యాప్తి కల్పించారు.మతాన్ని సూచించే ఏ ఆభరణాలు, చిహ్నాలు ఆమె ధరించే వారు కాదు. పుణ్యవతిగా బొట్టు, కాటుక, గాజులు, మంగళసూత్రాలు వంటివి ధరించలేదు. 1975 జూలై 26న గోరా మరణించినప్పుడు ఆమె అభిమతానికి అనుగుణంగా ఏ మత సంప్రదాయాన్ని పాటించకుండా సంస్కారాలు జరిపించారు.