కృత్రిమ ఉపగ్రహము
కృత్రిమ ఉపగ్రహం అనేది మానవ ప్రయత్నం చేత కక్ష్యలోకి ప్రవేశ పెట్టబడిన వస్తువు. మొట్టమొదటి కృత్రిమ ఉపగ్రహం, స్పుత్నిక్ 1 ను సోవియట్ యూనియన్ 1957 లో ప్రవేశ పెట్టింది. 2009 నాటికి వేలకొద్దీ ఉపగ్రహాలు వివిధ కక్ష్యలలోకి ప్రవేశ పెట్టబడ్డాయి. 40 దేశాలకు చెందిన ఉపగ్రహాలను పది దేశాలకు చెందిన ప్రయోగ సామర్థ్యాన్ని వినియోగించి ప్రయోగించారు. కొన్ని వందల ఉపగ్రహాలు ప్రస్తుతం పనిచేస్తూ వుండగా, ఆయుర్దాయం తీరిపోయిన వేలాది ఉప్రగ్రహాలు, ఉపగ్రహ శకలాలు భూకక్ష్యలో అంతరిక్ష శిధిలాలుగా ఉన్నాయి. కొన్ని అంతరిక్ష నౌకలు ఇతర గ్రహాల కక్ష్యల్లోకి ప్రవేశ పెట్టబడి, చంద్రుడు, శుక్రుడు (వీనస్), అంగారకుడు (మార్స్), బృహస్పతి (జూపిటర్), శని (సాటర్న్) లకు కృత్రిమ ఉపగ్రహాలుగా మారతాయి.
జీశాట్-6A
2018 మార్చి నెల 29 వ తారీఖు సాయంత్రం సరిగా 4:56 గంటలకు నెల్లూరు జిల్లాలోని శ్రీహరికోటలో ఉన్న సతిష్ ధవన్ అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రంలో వున్న రెండవ ప్రయోగ వేదిక నుండి ప్రయోగించారు.ఈ ఉపగ్రహాన్ని జిఎస్ఎల్‌వి –ఎఫ్08 ఉపగ్రహ వాహక నౌక ద్వారా అంతరిక్షములో ప్రవేశ పెట్టారు.జిఎస్ఎల్ వి రాకెట్ లు మూడు దశలను మాత్రమే కల్గి వుండును. మూడో దశ పైభాగాన ఉపగ్రహం అమర్చి వుండును.మొదటి దశలో ఘన ఇంధనం వుండును.దాని ఉపరితలం మీద అమర్చిన రెండు ఎర్త్ చోదకాలు ద్రవ ధనాన్ని కల్గి వుండును.రాకెట్ రెండవదశ ద్రవ ఇంధనాన్ని కల్గి వుండును.మూడవ దశ క్రయోజనిక్ ఇంజను .ఇందులో ఆక్సిజన్ను మైనస్ 183°C వద్ద ద్రవరూపంలో నిల్వ చెయ్యగా, హైడ్రోజన్ మైనస్ 250 °C వద్ద నిలవ చేసి ఉపయోగిస్తారు. ఈ క్రయోజనిక్ ఇంజనును స్వదేశీయంగా తయారు చేస్తారు. జిఎస్ఎల్ వి –ఎఫ్08 రకపు వాహక నౌక ద్వారా 3.0టన్నుల వరకు బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాన్ని భూస్థిర లేదా భూసమవర్త కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టవచ్చును. జీఎస్‌ఎల్‌వి-ఎఫ్08 ఉపగ్రహ ప్రయోగం ప్రారంభం బుధవారం (2018 మార్చి 28 వ తారిఖు) మధ్యహాన్నం 1:56 గంటలకు కౌంట్ డౌన్ మొదలై 27 గంటలు ఎటువంటీ విఘ్నం లేకుందా గురువారం సాయంత్రం 4:56 గంటలవరకు కొనసాగింది.49.1 మీటర్ల పొడవు, మూడూదశలు వున్న జీఎస్‌ఎల్‌వి-ఎఫ్08 ఉపగ్రహ వాహక నౌక ప్రయోగ కెంద్రం నుండి బయలు దేరిన 17 నిమిషాల తరువాత జీశాట్-6A ను విజయవంతంగా కక్ష్యలో వదిలినది. 49.1 మీటర్ల పొడవున్న జిఎస్ఎల్‌వి –ఎఫ్08 4:56 నిమిషాలకు నిప్పులు కక్కుకుంటూ గగనం తలంలోని తన లక్ష్యం వైపు దూసుకెళ్లింది.మొదటి దశను ఒక్కొక దానిలో 42.7 టన్నుల ద్రవ ఇంధనం వున్న నాలుగు బూస్టర్లు (170.8 టన్నులు) మరియు కోరుఅలోను దశలోని 138.11 టన్నుల ఘన ఇంధ్నం సహాయంతో రాకెట్ 151 సెకన్లలలో పూర్తి అయ్యీంది.రెండవ దసలో 39.48 టన్నుల ద్రవఇంధనం సహాయంతో గగనమ్లో 285 సెకన్లపాటు దూసుకెళ్లింది..తరువాత చివరి మూడో దశ అయిన క్రయోనిక్ దశలో 12.84 టన్నుల ఇంధనాన్ని మండించి 1065 సెకన్లలలో పూర్తి అయ్యింది.తరువాత తరాకెట్ ఉపగ్రహన్ని కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టినది.