ధూళిపాళ సీతారామశాస్త్రి
చిన్నప్పటి నుంచి రంగస్థల ప్రదర్శన పట్ల ధూళిపాళ ఎంతో మక్కువ చూపేవారు. బతుకుతెరువు కోసం గుంటూరులో కొద్దికాలం ప్లీడర్‌ గుమాస్తాగా పనిచేశారు. 1935లో స్త్రీ పాత్ర ద్వారా నాటకరంగ ప్రవేశం చేశారు. 1941లో గుంటూరులో స్టార్‌ థియేటర్‌ను స్థాపించి నాటక ప్రదర్శనలు ఇస్తుండేవారు. ఆయన రంగస్థలం మీద పోషించిన ధుర్యోదన, కీచక పాత్రలకు మంచి ప్రశంసలు లభిస్తుండేవి. 1959లో మద్రాసు పచ్చయప్ప కాలేజీలో నాటక పోటీలకు వెళ్లినప్పుడు ఆ పోటల న్యాయనిర్ణేతల్లో ఒకరైన జి.వరలక్ష్మి దృష్టిని ఆయన ఆకర్షించారు. సినిమాల్లో నటించమని ఆమె సూచించడమే గాకుండా దర్శకుడు బి.ఎ.సుబ్బారావుకు పరిచయం కూడా చేశారు. దాంతో బి.ఎ.సుబ్బారావు గారు భీష్మ (1962) చిత్రంలో ధూళిపాళకు ధుర్యోధనుడి పాత్రను ఇచ్చారు. ఆ సినిమాలో భీష్ముడిగా యన్‌.టి.రామారావు నటించారు. ధూళిపాళలోని నటనా ప్రతిభను మెచ్చుకున్న ఎన్‌.టి.రామారావు గారు తర్వాత తన బ్యానర్‌లో నిర్మించిన శ్రీ కృష్ణ పాండవీయంలో శకుని పాత్రను ధూళిపాళకు ఇచ్చారు. ఆ పాత్ర ధూళిపాళ కెరీర్‌లోనే మైలురాయిగా నిలిచింది. ఆ తర్వాత గయుడు, రావణుడు, మైరావణుడు వంటి ఎన్నో పౌరాణిక పాత్రలు ఆయన పోషించారు. సాంఘిక చిత్రాల్లో సైతం సాత్విక, దుష్ట పాత్రలు పోషించి అందరినీ మెప్పించారు. దానవీరశూరకర్ణ, కథానాయకుడు, ఆత్మ గౌరవం, ఉండమ్మా బొట్టుపెడతా వంటి ఎన్నో చిత్రాల్లో ఆయన నటించారు. చూడాలని ఉంది, శ్రీ ఆంజనేయం, మురారి వంటివి ఆయన ఆఖరి చిత్రాలు.
డి.జయకాంతన్
1953లో సౌబాకియవతి అనే తమిళ పత్రిక కోసం మొట్టమొదటి చిన్నకథను రచించాడు జయకాంతన్. ఆ తరువాత నుంచీ కమ్యూనిస్టు అనుకూల పత్రికలకే కాక, ప్రధాన పత్రికలైన ఆనంద వికటన్, కుముదం, దినమణి కాదిర్ వంటి వాటికి కూడా రాయడం మొదలు పెట్టాడు. 1960లలో ఈ పత్రికలు జయకాంతన్ రాసిన ఎన్నో చిన్నకథలను ప్రచురించాయి. 1964లో, జయకాంతన్ సినీరంగంలోకి ప్రవేశించాడు. దర్శకత్వం, కో-ప్రొడక్షన్ వంటి రంగాలలో పనిచేయడం మొదలు పెట్టాడు. 1965లో తన నవల ఆధారంగా, తానే సహనిర్మాతగా, దర్శకునిగా ఉంటూ ఉన్నైపోల్ ఒరువన్ అనే సినిమాను తీశాడు. ఈ సినిమా స్లం ప్రాంతంలో నివసించేవారి కష్టాలపై తీసాడు. ఈ సినిమా కమర్షియల్ గా ఫ్లాప్ అయినా, 1965 సంవత్సరానికి గానూ 3వ ఉత్తమ ఫీచర్ సినిమాగా రాష్ట్రపతి పురస్కారం గెలుచుకోవడం విశేషం. ఆ తరువాతి సంవత్సరం నగేష్ కథానాయకుడిగా, జయకాంతన్ నవల యారుక్కగ అళుదాన్ ఆధారంగా ఇంకో చిత్రం తీశాడు జయకాంతన్. 1970లో, జయకాంతన్ రచించిన శిల నేరంగళిల్ శిల మణితరగల్ నవలకు సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. ఆ తరువాత ఈ నవలను అదే పేరుతో ఎ.భీంసింగ్ సినిమాగా తీశారు. ఈ చిత్రానికి జాతీయ పురస్కారం లభించింది. ఈ చిత్రం విజయం సాధించడంతో భీంసింగ్, మళ్ళీ జయకాంతన్ రాసిన నవల ఆధారంగా ఒరు నడిగై నాదగం పార్కిరల్ అనే సినిమాను తీశాడు.