టెక్కలి
టెక్కలి ప్రాంతం 1816నుండి 1832 వరకు పర్లాకిమిడిరాజు గణపతి పద్మనాభదేవ్ పాలనలో వుండేది. అతని కుమారులు ఆ రాజ్యాన్ని రెండుగా విభజించి టెక్కలిని గోవిందనాథ్ దేవ్ నంది గాం ను కృష్ణ చంద్ర దేవ్ లు పాలించారు. టెక్కలి పాలకుడు గోవింద నాథ్ దేవ్ తన కుమార్తెకు వివాహము జరిపించి నప్పుడు పశుపు కుంకుమల క్రింద టెక్కలి గ్రామాన్ని దారా దత్తం చేశాడు. టిక్లి అనగా ఒడియాలో పశుపు కుంకుమల బుట్ట అని అర్థం అలా ఆ గ్రామాన్ని టిక్లి అని పిలిచేవారు. కాల క్రమంలో అది టెక్కలి గా రూపాంతరం పొందింది. (తెలుగు వెలుగు అక్టోబర్ 2008/పుట 97)
భువనగిరి
పై శాసనాలను బట్టి కళ్యాణీచాళుక్యులకాలంలో కొలిపాక-7000నాడులోని ఆలేరు కంపణం-40కి చెందినదే భువనగిరి.దీనిని కొలనుపాకప్రభువుల దండనాయకులు లక్ష్మీదేవులు,కేశియరసరు,విద్ధమయ్య,శోద్దాలయ్య, బమ్మదేవ నాయకుడు,పేరుతెలియని మరికొందరు పాలించినట్లు తెలుస్తున్నది. కాకతీయులకాలంలో గణపతిదేవచక్రవర్తి రుద్రమదేవి భర్త వీరభద్రునికి అరణంగా యిచ్చిన కొలనుపాకసీమలోనిదే భువనగిరి దుర్గం. కాకతీయుల సామంతుడైన గోనబుద్ధారెడ్డి ఏలిన మానువనాటిసీమలో భువనగిరి అంతర్భాగంగా వుండేది. కందూరిచోడుల పాలనలో భువనగిరి సైనికశిబిరంగా వుండేదని,వారే ఇక్కడ ఆలయాలు, చెరువులు, ఇతర కట్టడాలు నిర్మించారని, భువనగిరిని విస్తరింప జేసారని ప్రముఖకవి,విమర్శకులు డా.లింగంపల్లి రామచంద్ర గారు అభిప్రాయపడ్డారు.రేచెర్ల సింగభూపాలుని కాలంలో క్రీ.శ. 1427లో బహమనీ సుల్తాన్ 2వ అహమద్షా ఓరుగల్లుముట్టడి పిదప దారిలోని భువనగిరిని స్వాధీన పరచుకొని ‘సంజర్ ఖాన్’ను దుర్గపాలకునిగా నియమించాడు. భువనగిరికోట కుతుబ్ షాహీల పాలనలో చాలా యేండ్లున్నది. తర్వాత 1687లో మొగలులు గోల్కొండను ఆక్రమించినపుడు వారి యేలుబడిలోనికి పోయింది. సర్వాయి పాపన్న 1708లో ఓరుగల్లును గెలుచుకుని తర్వాత భువనగిరిని తన అధీనంలోనికి తెచ్చుకున్నాడు.అతని వీరమరణం అనంతరం మొగలులు, వారినుండి ఆసఫ్ జాహీల పాలనకిందకు వచ్చింది భువనగిరి దుర్గం.