స్వాతి పిరమాల్
1956 మార్చి 28 లో బొంబాయిలో జన్మించారు. 1980 లో ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి వైద్య విద్యను పూర్తి చేశారు. 1992 లో హార్వర్డ్ పబ్లిక్ హెల్త్ సంస్థ నుండి మాస్టర్ డిగ్రీ అందుకున్నారు. ఈ సంస్థ పూర్వవిద్యార్థుల సంఘంలో కూడా ఈవిడ చేరారు. అప్పటి నుండి ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొన్ని లక్షల రోగుల మేలు కోసం నడుంకట్టారు. కాన్సర్, మధుమేహ, వాపు మరియు సాంక్రమిక వ్యాధులపై పరిశోధన చేస్తున్న శాస్తవేత్తల బృందానికి ఈవిడ నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. వీరి బృందం ఇప్పటి వరకు 200 అంతర్జాతీయ మేధోహక్కులను (పేటెంట్స్) కలిగి ఉన్నది మరియు పరీక్ష దశలో ఉన్న పదునాలుగు కొత్త ఔషధాలను కనుగొంది. వీరి పిరమిల్ ఎంటర్ప్రైసేస్ లిమిటెడ్ సంస్థ ఒక బహుళజాతి సంస్థ . ప్రపంచవ్యాప్తంగా వంద దేశాలలో వీరి తయారీ కర్మాగారాలు ఉన్నాయి. గత రెండు దశాబ్ధాలుగా ఈవిడ సాంక్రమిక వ్యాధులైన మధుమేహము, కీళ్ళ జబ్బులు మరియు హృదయ సంబంధిత వ్యాధుల నివారణలో కృషిచేస్తున్నారు. ముంబాయిలో గోపీకృష్ణ పిరమాల్ ఆసుపత్రిని స్థాపించి సాంక్రమణ మరియు వంశపారంపర్య వ్యాధులైన్ కీళ్ళ మరియు ఎముకల వ్యాధులు, బోలు ఎముకల వ్యాధి (ఆస్టియో పోరోసిన్), మలేరియా, క్షయ, మూర్ఛ మరియు పోలియో వ్యాధులపై వివిధ కార్యక్రమాల ద్వారా అవగాహన కల్పిస్తున్నారు. మరెక్కడా లేని క్రీడా చికిత్సా కేంద్రము (Sports-medicine Centre) ఈ ఆసుపత్రిలో ప్రారంభించబడింది. ఈ కేంద్రంలో వికలాంగ బాలలకు, వృద్దులకు మరియు క్రీడలలో గాయపడిన వారికి కీళ్ళు మరియు ఎముకల చికిత్సలను విజయవంతంగా అందిస్తున్నారు. ఓస్టాప్ ఇండియా (Ostop India) అనే సంస్థను స్థాపించి బోలు ఎముకల వ్యాధి నివారణా చర్యల గురించి ప్రజలలో విస్తృత అవగాహనా కార్యక్రమాలు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. అలాగే ఈ సంస్థ ద్వారా మధుమేహ, మూర్ఛ వ్యాధి నిర్ధారణా కేంద్రాలు, మరియు మనదేశంలో సంక్రమణా వ్యాధుల వ్యాప్తి పై ప్రజల అవగాహనకు జాతీయ స్థాయి ఉద్యమం ప్రారంభించారు. ఈవిడ రోగసంబంధమైన పోషణము (clinical nutrition ) మరియు మూత్రపిండ సంబంధిత వ్యాధుల పోషణము లపై పలు గ్రంథాలను కూడా రచించారు.
జమునా రాయలు
స్ర్తి పాత్రలను పురుషులు పోషించడం సాధారణం.. కానీ పురుష పాత్రలను స్ర్తిలు పోషించడం అసాధారణం.. ఆ అసాధ్యమైన విషయాన్ని సాధ్యం చేసింది జమునా రాయలు రంగస్థల మణిహారంలో మరో ఆణిముత్యం ప్రస్తుతం అప్రతిహతంగా రంగస్థలం మీద పాత్రల పోషణలోనూ, దర్శకత్వ ప్రతిభలోనూ విజయ దుందుభి మ్రోగిస్తున్నారు జమునా రాయలు. ఆంధ్ర దేశ నాటక రంగ చరిత్రలో సురభి సమాజానికి ఉన్న ప్రాభవం, ప్రజలలో సురభి కళాకారులకు ఉన్న అభిమానం, ఆదరణ మరువలేనివి.. అలాంటి సురభి కుటుంబం నుంచి వచ్చిన కళాకారిణి శ్రీమతి జమునా రాయలు. నాలుగు దశాబ్దాలకు పైబడిన రంగస్థల అనుభవం ఉంది. బాల్యంలో బుర్రకథలు, హరికథలు చెప్పిన ఈవిడ సురభి సంస్థ ప్రదర్శనలో చాలా నాటకాల్లో నటించారు. 
రంగస్థలం మీద పురుషులతో సమానంగా శైశవ దశలోనే రంగస్థలం మీద అడుగుపెట్టినస్త్రీలలో సురభి సంస్థకు చెందిన స్ర్తిలే ముఖ్యులు. ఆ స్ర్తిలలో మొదటివారు సురభి కమలాబాయి.. కామాక్షి బాయి, పద్మావతీ బాయి, నీలవేణి బాయి, భువన లక్ష్మీబాయి, అనసూయ ఆ తరువాత ఎందరో సురభి కుటుంబ స్త్రీలు రంగస్థలం పై రాణించినవారే. ఒక ఊరులోనో, ఒక ప్రదేశంలోనో ఆగిపోయి అక్కడే స్థిరపడడం కాదు.. ఊరూరు పర్యటిస్తూ నాటక ప్రదర్శనలు ఇవ్వడం సురభి వారి సంప్రదాయం. అలా గుంటూరులో సురభి సమాజం ఉన్న రోజుల్లో గుంటూరు జిల్లాలోని తెనాలిలో మె 1960 జనవరి 22 న శ్రీమతి వసుంధరాదేవి, వనారస కొండలరావు దంపతులకు జన్మించారు జమునా రాయలు. విద్యాభ్యాసం అంతగా లేకున్నా చక్కటి ఉచ్ఛారణా, భావయుక్తమైన డయలాగ్ డెలివరీ ఆమె సొంతం. ఈమె అద్భుతంగా పద్యాలు పాడగలరు. పాటలు, పద్యాలు పాడడానికి సంగీతం నేర్చుకోవడం ప్రధానం కాదు. గాత్రం భగవంతుడిచ్చిన వరం.. పాట తల్లిదండ్రుల వారసత్వం, నా పెదబావగారు అయిన గజపతి రాజ కళామండలి మేనేజరుగారి శిక్షణ అని చెప్పే జమునా రాయలు గళం ఎంత పాడితే ముగ్ధులవని ప్రేక్షకులుండరు. వీరి స్వరంలో వీర, క్రోధ, రౌద్ర, శృంగార, కరుణ రసాలు అలవోకగా పలుకుతాయి. 8 ఏళ్ళ వయసులో హరికథలు, బుర్రకథలు చెప్పడం బ్రతుకుతెరువుగా మలచుకుని, చిన్నారి భజస్కంధాలమీద కుటుంబ బాధ్యతలు మోయవలసి రావడం ఒకవిధంగా బాధాకరమైనా అదే నేడు తనకి సమాజంలో ఒక స్థాయినిచ్చిందని అంటారు జమునా రాయలు. మేనమామ సురభి రాయలునే వివాహమాడి, అటు పిల్లల బాధ్యతను మోస్తూనే ఇటు రంగస్థల కళాకారిణిగా తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక స్థానం స్థాపించుకున్న జమునా రాయలు యుక్త వయస్కురాలు అయాక వేసిన మొదటి పాత్ర చింతామణిలో శ్రీకృష్ణుడు పాత్ర. ఆ తరువాత ఆమె శ్రీకృష్ణుడిగా అనేకమార్లు నటించారు. ఆమెకి ఎంతో ఇష్టమైన పాత్ర శ్రీకృష్ణపాత్ర, ద్రౌపది పాత్ర అని చెప్పారు జమునా రాయలు. ఆమె కేవలం నటే కాదు దర్శకురాలు కూడా. వీరి దర్శకత్వంలో వచ్చిన శశిరేఖాపరిణయం నంది పురస్కారమే కాక అనేక పురస్కారాలను, బహుమతులనూ అందుకుంది. సత్యభామ స్వాతిశయం, సక్కుబాయి భక్త్భివం, చంద్రమణి సౌమ్యం, రాధలోని ప్రేమ భావం అద్భుతంగా పోషించగల దిష్ట జమునా రాయలు. సత్యభామగా ఆంజనేయరాజుగారితో, రాధగా పీసపాటితో, సుధేష్ణగా వేమూరి రామయ్యతో ఇలా అనేక మంది ప్రముఖులతో నటించే అదృష్టం కలగడం తన పూర్వజన్మ సుకృతంగా చెప్తారు జమునా రాయలు. ఏ పాత్ర పోషించినా ఆ పాత్రలో ఒదిగి నటించి రాణించి మెప్పించే జమునా రాయలు ఆధునిక రంగస్థల మహిళకు ఆదర్శం. అభినయం, గాత్రం సమానంగా కలిగిన జమునా రాయలు రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఎన్నో పురస్కారాలు పొందారు.