దేవరకొండ కోట
గతంలో కాకతీయుల రాజుల వద్ద సేనానాయకులుగా పనిచేసిన పద్మనాయక వంశస్థులకు చెందిన భేతాళ నాయకుడు సంతతి వారు దేవర కొండ రాజ్యాన్ని స్థాపించి నట్టుగా చారిత్రిక ఆధారలను బట్టి తెలుస్తున్నది. వీరి తరంలో రెండవ మాదానాయుడు కాలంలోనె దేవరకొండ దుర్గం నిర్మాణం జరిగినట్లు చారిత్రాకాదారలనుబట్టి తెలుస్తున్నది. ఇతనికాలంలో దేవరకొండ రాజ్యం శ్రీశైలం వరకు విస్తరించింది. ఎత్తైన ఏడుకొండలను కలుపుతూ ఈ ధుర్గాన్ని అత్యద్భుతంగా నిర్మించారు.
అంబర్ కోట
కోట ప్రవేశ ద్వారానికి ముందు ఉన్న ఇరుకైన మెట్ల మార్గం శైలాదేవి ఆలయంగా కూడా పిలవబడే కాళి ఆలయానికి దారి తీస్తుంది, అతి పెద్ద వెండి సింహాల కారణంగా ఈ ఆలయం ఖ్యాతి గాంచింది. ఈ వెండి సింహాల మూలాలు, ప్రయోజనాలు ఈనాటికీ ఎవరికీ తెలియని విషయాలు. ఉబ్బెత్తుగా కనిపించేలా చెక్కిన శిల్పకళతో అలంకరించబడిన వెండి తలుపులకు కాళికాలయం ప్రసిద్ధి చెందింది. బెంగాల్ పాలకుల పై విజయం సాధించేందుకు గాను 1వ మాన్ సింగ్ కాళిని ఆరాధించే వాడని ఇతిహాసాలు చెబుతున్నాయి. కాళి మహారాజు కలలో ప్రత్యక్షమై, జెస్సోర్ సముద్రం అడుగున (నేడు బంగ్లాదేశ్ లో ఉన్నది) ఉన్న తన విగ్రహాన్ని వెలికి తీసి ఒక సముచితమైన ఆలయంలో ఉంచవలసిందిగా ఆజ్ఞాపించినట్టు ఇతిహాసం చెబుతోంది. చరిత్ర చెబుతున్నది ఎంత వరకూ వాస్తవం అనేది ధ్రువీకరించబడలేదు. అయినప్పటికీ, మహారాజు సముద్రం అడుగు నుండి విగ్రహాన్ని వెలికి తీసి ఆలయాన్ని నిర్మింపచేసాడని అంటారు. మందిర ప్రవేశ ద్వారం వద్ద గల, ఒకే ఒక పగడం నుండి చెక్కిన వినాయక విగ్రహం సందర్శకులకు అమితాశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తూ ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.