టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
టోబా విస్ఫోటనం, ప్రస్తుతం ఇండోనేషియాలోని టోబా సరస్సు ఉన్న ప్రదేశంలో 75000±900years సంవత్సరాల కిందట జరిగింది. పొటాసియమ్ ఆర్గాన్ డేటింగు ప్రకారం దీన్ని నిర్ధారించారు.[4] క్వాటర్నరీ పీరియడ్లో (ప్రస్తుత పీరియడ్) జరిగిన నాలుగు టోబా విస్ఫోటనాల్లో ఇది అతి పెద్దది, చివరిదీను. వోల్కానిక్ ఎక్స్ప్లోసివిటీ ఇండెక్సుపై దీని తీవ్రత 8 (భూమిపై జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలకు ఇచ్చిన రేటింగుల్లో అతిపెద్దది ఇది); ఈ విస్ఫోటనంలో లావా, బూడిదలు విరజిమ్మగా భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఖాళీలోకి భూమి కుంగి, భూతలంపై ఒక పెద్ద గుండం ఏర్పడింది (ఈ విధంగా ఏర్పడిన గుండాలను "కాల్డెరా" అంటారు). ఈ కాల్డెరా పొడవు 100 కి.మీ., వెడల్పు 30 కి.మీ. ఉంది. ఈ కాల్డెరాను ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు అంటారు. విస్ఫోటనంలో వెలువడ్డ బూడిద, తదితర పదార్థాల ఘనపరిమాణం 2,800 కి.మీ.3 ఉండి ఉంటుందని అంచనా. ఇందులో 800 కి.మీ.3 బూడిద రూపంలో భూమిపై కురిసింది.[5]
కంబోడియా
1970-1990 వరకూ సాగిన హింసాయుత ఆణిచివేతల కాలంలో కంబోడియాకు సరిహద్దు ప్రాంతాలతో సరిహద్దుల గురించిన వివాదాలు ఉంటూ వచ్చాయి. వియత్నాం సరిహద్దులు, కొన్ని దీవులు, సముద్రజల సరిహద్దులు మరియు థాయిలాండ్ సరిహద్దుల విషయంలో ఒక అంగీకారానికి రాలేని వివాదాల ఉన్నాయి. ప్రీష్ విహార్ ఆలయం ఆనుకుని ఉన్న ప్రాంతాల హురించి కంబోడియా మరియు తాయ్ లాండ్ సైన్యాల మధ్య ఘర్షణ ఇరుదేశాల సంబంధాలను నాశనం చేసాయడానికి దారి తీసాయి. 1962లో అంత్ర్జాతీయ న్యాయస్థానం ఆలయాన్ని కంబోడియాకు బహుమతిగా ఇచ్చినప్పటికీ సమీపప్రాంల గురించిన వివరణ మాత్రం అస్పధ్టంగా ఉంది. ఇరుదేశాలు కాల్పులు మొదటి పెట్టిన విషయలో ఒకరిని ఒకరు నిందించుకుంటూ ఒకతి భూభాగంలోకి వేరొకరిని ప్రవేశించడానికి అనుమతి నిరస్కరించారు.
కంబోడియా వైశాల్యం 181,035 చదరపు కిలోమీటర్లు. కంబోడియా ఉత్తర మరియు పడమర దిశలో తాయ్‌లాండ్, ఈశాన్యంలో లావోస్ మరియు తూర్పు మరియు ఈశాన్యంలో వియత్నాం ఉన్నాయి. తాయ్‌లాండ్ ఖాతం మరియు (గల్ఫ్) తీరం వెంట కంబోడియా సముద్రతీరం పొడవు 443 కిలోమీటర్లు.