నేలటూరి వెంకటరమణయ్య
సుప్రసిద్ధ చారిత్రక పరిశోధకులు నేలటూరి వెంకటరమణయ్య ప్రకాశం జిల్లా నేలటూరు గ్రామంలో 1883లో జన్మించారు. తండ్రి సుబ్బయ్య, తల్లి పాపమ్మ. పూదూరు ద్రావిడులు. ఆంధ్రదేశ చరిత్ర, శాసనములు, ప్రాచీనసాహిత్యంలో విశేష కృషి చేసేరు. మరణం 1977లో. ఆంధ్రప్రభ 15-8-1963 ప్రత్యేక సంచికలో తిరుమల రామచంద్రగారు రాసిన వ్యాసం "మహామనీషి వెంకటరమణయ్య" తెలుగు తూలికలో చూడవచ్చు.[1]
కానూరి వెంకటేశ్వరరావు
ఆయన జార్జిరెడ్డి, శ్రీకాకుళం, పోరాటం, విప్లవ సింహం రామనర్సయ్య, నీలం రామచంద్రయ్య హరికథలు, డాక్టర్‌ కోట్నీస్‌, గురజాడ, ఝాన్సీలక్ష్మీభాయి, భగతసింగ్‌ బుర్రకథలు రాశారు. భాయిబాగోతం, రాజధాని రగడ, ప్రగతి, ఇందిరా జాలం, యక్షగానాలు, ఒగ్గు కథలు, జనగానం (నృత్య కళారూపం), కాచనపల్లి అమరవీరుల రక్తగానం, నెల్లిమర్ల కార్మికుల పోరాట బుర్రకథలు రాశారు.
ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో వందలాది క్యాంపులు నిర్వహించి, వేలాది మంది కళాకారులకు శిక్షణ ఇచ్చారు. నక్సల్బరీ ఉద్యమం నుంచి ఈనాటి గోదావరి లోయ ప్రజాసాహిత్యం వరకు వ్యంగ్య రచయితగా పేరుపొందారు. 1945లో ప్రజానాట్యమండలిలో చేరారు. 1950 వరకు క్రియాశీలకంగా పనిచేశారు. 'కథకాని కథ' అంటూ తన జీవిత చరిత్రను తానే స్వయంగా రాసుకున్నారు.
ఆయన సతీమణి దమయంతి. ఆమె 1995 లో మరణించారు. ఆయనకు నలుగురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలున్నారు.
కొంతకాలంగా ఆయన అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న ఆయన ఖమ్మంలోని సిపిఐ (ఎం.ఎల్‌) న్యూడెమోక్రసీ జిల్లా కార్యాలయంలో తన 99వ యేట ఏప్రిల్ 10 2015 న చివరిశ్వాస విడిచారు.