టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
టోబా విస్ఫోటనం, ప్రస్తుతం ఇండోనేషియాలోని టోబా సరస్సు ఉన్న ప్రదేశంలో 75000±900years సంవత్సరాల కిందట జరిగింది. పొటాసియమ్ ఆర్గాన్ డేటింగు ప్రకారం దీన్ని నిర్ధారించారు.[4] క్వాటర్నరీ పీరియడ్లో (ప్రస్తుత పీరియడ్) జరిగిన నాలుగు టోబా విస్ఫోటనాల్లో ఇది అతి పెద్దది, చివరిదీను. వోల్కానిక్ ఎక్స్ప్లోసివిటీ ఇండెక్సుపై దీని తీవ్రత 8 (భూమిపై జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలకు ఇచ్చిన రేటింగుల్లో అతిపెద్దది ఇది); ఈ విస్ఫోటనంలో లావా, బూడిదలు విరజిమ్మగా భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఖాళీలోకి భూమి కుంగి, భూతలంపై ఒక పెద్ద గుండం ఏర్పడింది (ఈ విధంగా ఏర్పడిన గుండాలను "కాల్డెరా" అంటారు). ఈ కాల్డెరా పొడవు 100 కి.మీ., వెడల్పు 30 కి.మీ. ఉంది. ఈ కాల్డెరాను ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు అంటారు. విస్ఫోటనంలో వెలువడ్డ బూడిద, తదితర పదార్థాల ఘనపరిమాణం 2,800 కి.మీ.3 ఉండి ఉంటుందని అంచనా. ఇందులో 800 కి.మీ.3 బూడిద రూపంలో భూమిపై కురిసింది.[5]
చిల్కా సరస్సు
సరస్సు యొక్క ఉత్తర తీరం ఖోర్ధ జిల్లాలో భాగంగా ఉంది మరియు పశ్చిమ తీరం గంజాం జిల్లాలో భాగంగా ఉంది. మృత్తికా నిక్షేపాలు కారణంగా, అవరోధం యొక్క వెడల్పు సంకోచిస్తుంది మరియు సముద్ర ద్వారాన్ని క్రమానుగతంగా మూసివేస్తాయి. ఈ ద్వార స్థానం తరచుగా మారుతుంది, సాధారణంగా ఈశాన్యం వైపుకు మారుతుంది. 1780లో 1.5km (0.9mi) వెడల్పు ఉన్న ద్వారం నలభై సంవత్సరాల తరువాత .75km (0.5mi) ఇంతే ఉంది. స్థానిక జాలరులు, వారి జీవనోపాధిని కొనసాగించటానికి చేపలు పట్టడం కొరకు సముద్రంలో ప్రవేశించటానికి ద్వారాన్ని తెరవడానికి చీల్చుకొని వెళతారు.[13]