హైడ్రోజన్
ఉదజని (ఆంగ్లం: Hydrogen), ఒక రసాయన మూలకం. దీనిని తెలుగులో 'ఉదజని' అని పిలుస్తారు. దీన్ని "H" అనే సంకేతముతో సూచిస్తారు. ఉదజని యొక్క పరమాణు సంఖ్య 1. మూలకాల పట్టికలో మొదటి మూలకం. సాధారణోష్ణము మరియు పీడనముల వద్ద ఇది రంగు, వాసన, రుచిలేని, అలోహిత ద్విపరమాణు (H2) వాయువు. 1.00794 గ్రా/మోల్ యొక్క పరమాణు భారముతో ఉదజని అత్యంత తేలికైన మూలకము మరియు అత్యంత తేలికైన వాయువు. ఇది గాలికంటే తేలికైన వాయువు. ఒక లీటరు గాలి భారము 1.29 గ్రాములైతే ఒక లీటరు ఉదజని యొక్క బరువు 0.09 గ్రాములు.
నేల
హ్యూమస్ ఏర్పాటు ప్రక్రియ ప్రతి సంవత్సరం జతకాబడిన మొక్కల పదార్థ మొత్తం మరియు ఆధార నేల రకం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది; ఇవి రెండు శీతోష్ణస్థితి మరియు అందులో ఉన్న ప్రాణుల యొక్క రకంచే ప్రభావితం కాబడతాయి. హ్యూమస్ తో ఉన్న నేలలు నత్రజని పదార్థంలో మారుతూ ఉండవచ్చు, కానీ 3 నుండి 6 శాతం నత్రజనిని ముఖ్యంగా కలగి ఉంటాయి; నత్రజని మరియు గంధకం యొక్క నిధిగా ఉన్న హ్యూమస్ నేల ఫలవంతాన్ని ప్రభావితం చేసే ముఖ్య భాగంగా ఉంది. హ్యూమస్ నీటిని కూడా పీల్చుకుంటుంది, తేమ నిక్షేపంగా కూడా పనిచేస్తుంది, దానిని మొక్కలు ఉపయోగించుకోవచ్చు; శుష్క మరియు తేమ స్థితులలో ఇది విస్తరించి శుష్కించటం ద్వారా సన్నపు రంధ్రాల దూరాలను అందిస్తుంది. ఇతర నేల ఘటకాలతో పోలిస్తే హ్యూమస్ తక్కువ స్థిరత్వాన్ని కలిగి ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఇది సూక్ష్మజీవి సంబంధ విఘటనం ద్వారా ప్రభావితం కాబడుతుంది మరియు కాలక్రమేణా నూతన సేంద్రీయ పదార్థం జతకాకుండా దాని సాంద్రీకరణ తగ్గిపోతుంది. కొన్ని హ్యూమస్ ఆకృతులు అత్యధికమైన స్థిరత్వాన్ని కలిగి ఉన్నాయి మరియు సహస్రకాలం కాకపోయినప్పటికీ శతాబ్దాల పాటు నిలిచి ఉండవచ్చు: అవి బొగ్గు యొక్క నిదానమైన ఆక్సీకరణం నుండి ఏర్పడతాయి, వీటిని నల్ల కర్బనం అని కూడా పిలుస్తారు, ఇవి అమెజానియన్ టెర్రా ప్రెటా లేదా నల్లరేగడి భూములు, లేదా పోడ్‌జోల్స్‌లో వలే ఖనిజ క్షితిజాలలోని హ్యూమిక్ మిశ్రమాల యొక్క వేరుపరచటం వలే ఉంటుంది.