చంద్రయాన్-2
చంద్రయాన్-2 (Sanskrit: चंद्रयान-२, lit: Moon-vehicle[1][2] pronunciation), చంద్ర మండలాన్ని శోధించటానికి భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ISRO), రష్యన్ అంతరిక్ష సంస్థ (RKA)ల యొక్క సంయుక్త కార్యక్రమం. ఈ కార్యక్రమం ఖర్చు విలువ సుమారు 425 కోట్ల రూపాయలు.[3] ఈ ప్రయోగాన్ని 2018[4]లో అమలు పరచాలని అనుకుంటున్నారు. ఈ ప్రయోగాన్ని జియోసింక్రనస్ సేటలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (GSLV) వాహనం ద్వారాా ప్రయోగిస్తారు, ఇందులో భారత్ తయారు చేసిన లునార్ అర్బిటర్, రోవర్‌లను, రష్యా తయారు చేసిన లాండర్‌నూ ప్రయోగిస్తారు. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా వివిధ రకాల సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షించవచ్చు, కొత్త ప్రయోగాలూ చేయవచ్చు[5][6] అని ISRO భావిస్తోంది. చక్రాలు కలిగిన రోవర్ యంత్రం చంద్రుని ఉపరితలం అంతా తిరిగి అక్కడి మట్టి, రాళ్ల నమూనాలను సేకరించి అక్కడే రసాయన విశ్లేషణ చేస్తుంది. ఈ సమాచారము పరిభ్రమిస్తున్న చంద్రయాన్-2 ద్వారా భూమికి చేరవేయబడుతుంది.[7] చంద్రయాన్-1ను సాకారం చేసిన మైలస్వామి అన్నాదురై నేతృత్వంలోని బృందం చంద్రయాన్-2 పైన పనిచేస్తుంది.
జీఎస్‌ఎల్‌వీ -డీ6
రెండు టన్నులకన్న అధిక బరువుగల ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలోకి పంపించుటకు క్రయోజనిక్ యంత్రాలు అత్యంత కీలక పాత్రను కలిగిఉన్నవి.స్వదేశియంగా క్రయోజనిక్‌ఇంజన్‌లతయారిలో ఇస్రో యొక్కదశాబ్దాల అలుపెరగని శ్రమదాగిఉన్నది. 1990లో అమెరికా ఆంక్షల కారణంగా, రష్యా దేశం అమెరికాయొక్క ఒత్తిళ్ళకు లొంగి, భారతదేశానికి క్రయోజనిక్ ఇంజన్ల సంకేత విజ్ఞానం బదలాయింపు ఒప్పందాన్ని రద్దు చేసుకొనికేవలం ఏడు క్రయోజనిక్ యంత్రలను మాత్రమే ఇచ్చింది.అప్పటినుండి స్వదేశియంగా క్రయోజనిక్ ఇంజన్లను తయారుచేసుకొనే కార్యక్రమం మొదలైనది.1994లో ప్రారంభమైన ఈ ప్రణాళిక 2010 నాటికి తొలి క్రయోజనిక్ ఇంజన్ ప్రయోగానికి సిద్ధమైనది.కాని ఈ ఇంజను అనుకొన్న విధంగా మండలేదు.ఈ విఫలాన్ని అధికమించి విజయపథంలోకిరావాటానికి అవిరళ కృషి సల్పినది.37 రకాల పరీక్షలు నిర్వహించి క్రయోజనిక్ దహన యంత్రాన్ని అభివృద్ధి పరచారు.2014 జనవరి 5 న జీఎస్‌ఎల్‌వీ-డీ5 ద్వారా స్వదేశీ క్రయోజనిక్ ఇంజన్‌ను ఇస్రో దిగ్విజయంగా ప్రయోగించింది.ఇప్పుడు జీఎస్‌ఎల్‌వీ -డీ6 లో అమర్చిన క్రయోజనిక్ యంత్రం సఫలమైవ్వడంతో ఈఈ విజ్ఞానంలో భారత అంతరిక్షశోధన సంస్థ పట్టు సాధించింది.