కన్నెగంటి హనుమంతు
కన్నెగంటి హనుమంతు (1870 - ఫిబ్రవరి 22, 1920) ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. అడవి పుల్లరి శాసనాన్ని దిక్కరించి అమరుడైన వీరుడు. ఈయన మరణ కాలం 1920. కన్నెగంటి హనుమంతు గుంటూరు జిల్లా పల్నాడు ప్రాంతములోని దుర్గి మండలము, మించాలపాడులో సామాన్య తెలగ కుటుంబములో వెంకటయ్య, అచ్చమ్మ దంపతులకు ద్వితీయ సంతానముగా జన్మించాడు.[1] పుల్లరి కట్టేందుకు నిరాకరించి, పలనాటి ప్రజలు కన్నెగంటి హనుమంతు నాయకత్వాన బ్రిటిషు ప్రభుత్వాన్ని ఎదిరించారు. అదే పుల్లరి సత్యాగ్రహంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. బ్రిటీషువారు అప్పటి గుంటూరు జిల్లా కలెక్టరు రూథర్‌ఫర్డు నాయకత్వంలో ఆ సత్యాగ్రహాన్ని క్రూరంగా అణచివేసారు. చివరికి కన్నెగంటి హనుమంతు వీరమరణంతో ఆ సత్యాగ్రహం ముగిసింది.2006లో కన్నెగంటి హనుమంతు జీవితం ఆధారంగా హనుమంతు అనే ఒక తెలుగు చిత్రము విడుదలైంది. ఇందులో హనుమంతును పాత్రను నటుడు శ్రీహరి పోషించాడు.[2][3]
మించాలంపాడు (దుర్గి)
మించాలంపాడు (దుర్గి) గుంటూరు జిల్లా, దుర్గి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఈ ప్రాంతం పేరు వింటే 'పుల్లరి ఉద్యమం' గుర్తుకొస్తుంది. దేశ స్వాతంత్య్రం కోసం ప్రాణాలర్పించిన వారిలో కన్నెగంటి హనుమంతు రావు పుట్టిన పురిటి గడ్డ. ఆయన నడిపిన ఉద్యమాలకు చూసి ఆనాటి తెల్లదొరలు గడగడలాడారు. ఆనాటి 'అడవి పుల్లరి' ఉద్యమం ఎందరికో స్ఫూర్తినిచ్చింది. మరి 66ఏళ్ల స్వాతంత్య్ర ఫలాలు ఆ ప్రాంతానికి అందాయా
తెల్లదొరల హయాంలో పల్నాడు ప్రాంతంలో పశువులను అడవిలో మేపాలంటే ఒక్కొక్క పశువుకు రెండు రూపాయల చొప్పున 'పుల్లరి' కట్టాల్సి వచ్చేది. 1920లో సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమానికి ఆకర్షితుడైన కన్నెగంటి హనుమంతు అడవి పుల్లరికి వ్యతిరేకంగా పెద్ద ఉద్యమం లేవదీశాడు. దీంతో ఆయన మీద పగబట్టిన బ్రిటీష్ ముష్కరులు 1922 ఫిబ్రవరి 22న అత్యంత క్రూరంగా కాల్చి చంపారు.అనేక మందిని జైళ్లలో పెట్టారు. దేశ స్వాతంత్య్ర కోసం ఇంతటి త్యాగం చేసిన ఆ ప్రాంతానికి అభివృద్ధి ఫలాలు అందాయా? స్వాతంత్య్రానంతర భారత దేశాన్ని చూసి దు:ఖిస్తున్న గ్రామాల్లో మించాలంపాడు కూడా ఒకటి. గుంటూరుజిల్లా దుర్గి మండలంలోని ఈ గ్రామం స్వాతంత్య్ర ఫలాలను వెక్కిరిస్తోంది.