పెళ్ళి
వరుడు 21 సంవత్సరాలు, వధువు 18 సంవత్సరాలు నిండి ఉందాలి. ఈ షరతును ఉల్లంఘించితే శిక్షార్హమైన నేరంగా పరిగణింపబడుతుంది. వధూవరులకు గతంలోనే వివాహమైన పక్షంలో వారి భార్త లేదా భర్త జీవించి ఉండరాదు లేదా అట్టి వివాహం అమలులో ఉండరాదు. ఈ షరతును భిన్నంగా జరిగిన ద్వితీయ వివాహాన్ని బహుభార్యత్వం అనే నేరంగా పరిగణిస్తారు. వధూవరులిద్దరూ వివాహానికి అనుమతి ఇవ్వగల మానసిక సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలి. మానసిక వైకల్యం వివాహానికి కానీ, సంతాన వృద్ధికి గానీ ఆటంకమవుతుంది. వధూవరులిద్దరూ తరచూ మానసిక వైకల్యానికి లేదా "ఎపిలెప్సీ" అనే మానసిక వ్యాధికి గురి అయి ఉండరాదు. వధూ వరుల మధ్య నిషేధించబడిన స్థాయిలలో బంధుత్వం ఉండరాదు. అనగా ఒకరు వారి తల్లి నుండి మూడు తరాలు లేదా తండ్రి నుండి మూడు తరాలలో బాంధవ్యం కలిగి ఉండరాదు. అలాగే వధూవరులకు సపిండ బంధుత్వంలో ఒకే తరపు బంధువు పైస్థాయిలో ఉండరాదు. సోదర/సోదరి, పిన తండ్రి/మేనమామ, మేనకోడలు/కూతురు, మేనత్త/పినతల్లి/మేనల్లుడు/కుమారుడు, సోదరులు/సోదరీల సంతానముల మధ్య వివాహం నిషేధించబడింది. ఏ వ్యక్తి అయినా తన సోదరుడి భార్యను విడాకులైన తరువాత కూడా వివాహం ఆడరాదు. అయితే ఏ ప్రాంతములోనైనా, లేదా సామాజిక వర్గంలోనైనా అనాదిగా పాటిస్తూ వచ్చిన ఆచారం రీత్యా నిషిద్ధ స్థాయిలలో బంధుత్వం ఉన్నప్పటికీ వివాహం చేసుకోవచ్చు. అలాగే భార్య గతించిన వ్యక్తి, భర్త గతించిన మహిళను వివాహమాడవచ్చు.
కులాంతర వివాహం
కులాంతర, మతాంతర వివా హాలు చేసుకున్న వారికి ప్రభుత్వం కొన్ని ప్రోత్సాహకాలను, రాయితీలను ప్రకటించింది. ఇందుకు సంబంధిం చిన దరఖా స్తుఫారాలు సంక్షేమ శాఖ కార్యాలయాల్లో అందుబాటులో ఉన్నాయి.కులాంతర వివాహం చేసుకున్న జంటలో ఎవరో ఒకరు కచ్చితంగా షెడ్యూల్డు కులాల కు, వెనుకబడిన తరగతులకు చెందిన వారై ఉండాలి.మతాంతర వివాహాలైతే రెండు భిన్న మతా లకు చెందిన వారి మధ్య వివాహం జరగాలి. అయితే ఎస్సీ, ఎస్టీ, క్రిస్టియన్ల మధ్య జరిగే వివా హాన్ని మతాంతర వివాహాంగానే గుర్తించారు. భార్యా భర్తల్లో ఏ ఒక్క రైనా షెడ్యూల్డు కులాలకు చెంది ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రోత్సాహక బహుమతిని వస్తు రూపంలో (గృహో పకరణాలు, తదితరాలు) రాయితీలను సబ్సిడీ, మార్జిన్‌ మనీ, నగదుగా రూ.25వేల వరకు మొత్తం ఇస్తారు. రిజిస్ట్రార్‌ కార్యాలయం కులాంతర, మతాంతర వివాహాలు చేసుకున్న జంటలకు వివాహ పత్రం జారీ చేస్తుంది. జంటల కులాలను పేర్కొంటూ వివాహపత్రం జారీ చేస్తా రు. దీని ఆధారంగా కలెక్టర్‌ ప్రోత్సా హకాలను రాయితీలను అంద జేస్తారు.కులాంతర వివాహం చేసుకున్న జంటల పిల్లలకు ఉపకార వేతనాలు, ఇతర విద్యాసంబంధ రాయితీలు, హాస్టల్‌ వసతులు కల్పిస్తారు. (జీవో నెం.583, సాంఘిక సంక్షేమశాఖ తేదీ 24.7.1974), 15.7.1974 గానీ, ఆ తరు వాత గానీ వివాహం చేసుకున్న వారే అర్హులు. కులాంతర వివాహం చేసుకున్న వారి పిల్లల కులాన్ని ప్రభుత్వం విచా రణ జరిపి నిర్ధారించిన మీదట అర్హులుగా ప్రకటిస్తారు. అంతే కానీ ఇరువురి కులాల్లో ఒక కులాన్ని వారి పిల్లలకు వెంటనే వర్తింపచేయరు. ఒకసారి కులాంతర, మతాంతర వివాహం చేసుకుని ప్రభుత్వ పోత్సా హకాలు, రాయితీలు పొందిన వారు, జంటలో ఎవరైనా రెండవసారి (ఒకరు విడిపోయినా, చని పోయినా) కులాం తర మతాంతర వివాహం చేసు కుంటే వారు ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలకు అనర్హులు. కుల మతాలు లేవంటూనే కులాలపరంగా మతాల పరంగా మనుషులను విడదీస్తూ రాజకీయ నాయకులు రాజకీయం చేస్తున్నారు. ఆదర్శ జంటలకు ప్రోత్సాహకం అంటున్న మన ప్రభుత్వాలు ఆదర్శ జంటలకు చేయి అందించి అభివృద్ధి పరచడంలో చాలా చాలా వెనుకబడి ఉన్నాయి. జన్మించిన పిల్లలకు ఏ కులం వర్తిస్తుంది అన్న డైలమాలో పడ్డారు ఆదర్శ దంపతులు.