చంద్రయాన్-2
చంద్రయాన్-2 (Sanskrit: चंद्रयान-२, lit: Moon-vehicle[1][2] pronunciation), చంద్ర మండలాన్ని శోధించటానికి భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ISRO), రష్యన్ అంతరిక్ష సంస్థ (RKA)ల యొక్క సంయుక్త కార్యక్రమం. ఈ కార్యక్రమం ఖర్చు విలువ సుమారు 425 కోట్ల రూపాయలు.[3] ఈ ప్రయోగాన్ని 2018[4]లో అమలు పరచాలని అనుకుంటున్నారు. ఈ ప్రయోగాన్ని జియోసింక్రనస్ సేటలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (GSLV) వాహనం ద్వారాా ప్రయోగిస్తారు, ఇందులో భారత్ తయారు చేసిన లునార్ అర్బిటర్, రోవర్‌లను, రష్యా తయారు చేసిన లాండర్‌నూ ప్రయోగిస్తారు. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా వివిధ రకాల సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షించవచ్చు, కొత్త ప్రయోగాలూ చేయవచ్చు[5][6] అని ISRO భావిస్తోంది. చక్రాలు కలిగిన రోవర్ యంత్రం చంద్రుని ఉపరితలం అంతా తిరిగి అక్కడి మట్టి, రాళ్ల నమూనాలను సేకరించి అక్కడే రసాయన విశ్లేషణ చేస్తుంది. ఈ సమాచారము పరిభ్రమిస్తున్న చంద్రయాన్-2 ద్వారా భూమికి చేరవేయబడుతుంది.[7] చంద్రయాన్-1ను సాకారం చేసిన మైలస్వామి అన్నాదురై నేతృత్వంలోని బృందం చంద్రయాన్-2 పైన పనిచేస్తుంది.
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ30 ఉపగ్రహ వాహకనౌక
పిఎస్ఎల్‌వి-సీ30 ఉపహ్రహ వాహననౌకను శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధవన్ అంతరిక్షకేంద్రం యొక్క మొదటిప్రయోగ వేదికనుండి ప్రయోగించారు. మొదటి ప్రయోగ వేదికను 1990 లో, మొదటగా పిఎస్ఎల్‌వి ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించుటప్రారంభ మైనపుడు నిర్మించారు. రెండవ ఉపగ్రహ ప్రయోగవేదికను నిర్మించిన తరువాత మొదటి ప్రయోగ కేంద్రాన్ని ఉపయోగించడం నిలిపివేశారు. మొదటి ప్రయోగ వేదికలో రాకెట్/ఉపగ్రహ వాహనం భాగాలను నిలువుగా వేదికమీదే, కదిలే అమరిక కలిగిన నిర్మాణ టవర్ (mobile tower) ద్వారా అమర్చెదరు. రెండవ ప్రయోగ వేదిక అయినచో ప్రయోగ వాహన నౌక/రాకెట్ భాగాలను వేదికకు దూరంగా నిలువుగా ఒక నెమ్మదిగా కదిలే వేదిక మీద పొందు పరచి, దాన్ని రెండవ ప్రయోగ వేదిక వద్దకు తీసుకు వస్తారు. పిఎస్ఎల్‌వి-సీ30 ఉపహ్రహ వాహననౌక నాలుగు దశల, అంచెల నిర్మాణం. ఇందులో మొదటి దశకు ఆరు PS0M-XL బూస్టరులను అదనంగా అనుసంధానం చేసారు. S-12 సాలీడు రాకెట్ మోటరులను కలిగిన ఈ ఆరు బుస్టారులలో నాలుగుబుస్టారులలో, సున్నాకౌంట్ వద్ద మొదటి దశ S-138 మండటం ప్రారంభం అయిన 0. 42సెకన్లకు రెండు బూస్టరులు, మరియు 0. 62 సెకన్లకుమరో రెండు బూస్టరులు రెండు జంటలుగా మండటం ప్రారంభమైనది[8].