యమునా నది
యమునా (సంస్కృతం: यमुना) లేదా జమున, జమ్నా ఉత్తర భారతదేశములో గంగానది యొక్క అతిపెద్ద ఉపనది ఇది గంగా నదికి ఎడమవైపున పుట్టి గంగా నదిని కుడివైపు నుండి కలిసే ఏకైక ఉపనది. 1370 కిలోమీటర్ల పొడవున్న ఈ నది భారతదేశపు నదులలో ప్రముఖమైనది, పవిత్రమైనది. హిమాలయ పర్వతశ్రేణులకు చెందిన కాళింది పర్వతంలో యుమునోత్రి అనే స్థలం దీని జన్మ స్థలం. ఋగ్వేదంలో దీన్ని గంగానదితో పాటు దీన్ని గురించిన ప్రస్తావన కూడా ఉంది. దీనికే సూర్య తనయ అనీ సమానశ్వాస అనే పేర్లు కూడా ఉన్నాయి.
కాంగో గణతంత్ర రిపబ్లిక్
ఉష్ణమండల శీతోష్ణస్థితి ప్రాంతాల మీద ఆధిపత్యం కలిగిన కాంగో నది వ్యవస్థను ఏర్పరచింది. ఇది వర్షారణ్యాల మద్య ప్రవహిస్తుంది. కాంగో దేశానికి పేరు నది నుండి పుట్టింది. నది ముఖద్వారం (అంటే కాంగో నది, దాని అనేక ఉపనదులు) దాదాపు దేశం మొత్తం భూభాగంలో దాదాపు 10,00,000 చ.కిమీ (3,90,000 చ.మై) ప్రాంతం ఆక్రమించింది. నది, దాని ఉపనదులు కాంగో ఆర్ధికరంగానికి, రవాణాకు వెన్నెముకగా ఉంటుంది. దేశంలో కాసాయి, సంఘా, ఉబంగి, రుజిజి, అరువిమి, లులుంగో వంటి ప్రధాన ఉపనదులు ఉన్నాయి.
కాంగో మూలాలు అల్బెర్టిన్ రిఫ్ట్ పర్వతాలలో ఉన్నాయి. ఇవి తూర్పు ఆఫ్రికన్ రిఫ్టు పశ్చిమ శాఖను, అలాగే టాంగ్యానికా సరస్సు, మ్వెరు సరసు ఉన్నాయి. ఈ నది సాధారణంగా బోయోమా జలపాతం క్రింద కిసాన్గాని నుండి పడమరగా ప్రవహిస్తుంది. తరువాత క్రమంగా ఆగ్నేయంవైపు వంగిపోతుంది ముబందాకా మీదుగా ప్రయాణించి ఉబంగి నదితో సంగమించి పూల్ మల్బో (స్టాన్లీ పూల్) లో మీదుగా ప్రవహిస్తుంది. నదికి ఎదురుగా కిన్షాసా, బ్రజ్జావిల్లె పూల్ వద్ద ఉంటాయి. తరువాత ఆ నది లోతైన కెన్యాన్లలో పలు ఇరుకుగా ప్రవహిస్తూ లివింగ్స్టన్ జలపాతంగా మారి బోమాను దాటి అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో సంగమిస్తుంది. ఈ నది ప్రపంచంలో రెండో-అతిపెద్ద ప్రవాహం, రెండో అతిపెద్ద నదీ పరీవాహక ప్రాంతంగా ఉంది (రెండు విధాలుగా అమెజాను తరువాత). నది దాని ఉత్తర తీరంలో 37 కిలోమీటర్ల (23 మి.మీ.) వైడ్ స్ట్రిప్ విస్తీర్ణం ఉంది.