టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
టోబా విస్ఫోటనం, ప్రస్తుతం ఇండోనేషియాలోని టోబా సరస్సు ఉన్న ప్రదేశంలో 75000±900years సంవత్సరాల కిందట జరిగింది. పొటాసియమ్ ఆర్గాన్ డేటింగు ప్రకారం దీన్ని నిర్ధారించారు.[4] క్వాటర్నరీ పీరియడ్లో (ప్రస్తుత పీరియడ్) జరిగిన నాలుగు టోబా విస్ఫోటనాల్లో ఇది అతి పెద్దది, చివరిదీను. వోల్కానిక్ ఎక్స్ప్లోసివిటీ ఇండెక్సుపై దీని తీవ్రత 8 (భూమిపై జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలకు ఇచ్చిన రేటింగుల్లో అతిపెద్దది ఇది); ఈ విస్ఫోటనంలో లావా, బూడిదలు విరజిమ్మగా భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఖాళీలోకి భూమి కుంగి, భూతలంపై ఒక పెద్ద గుండం ఏర్పడింది (ఈ విధంగా ఏర్పడిన గుండాలను "కాల్డెరా" అంటారు). ఈ కాల్డెరా పొడవు 100 కి.మీ., వెడల్పు 30 కి.మీ. ఉంది. ఈ కాల్డెరాను ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు అంటారు. విస్ఫోటనంలో వెలువడ్డ బూడిద, తదితర పదార్థాల ఘనపరిమాణం 2,800 కి.మీ.3 ఉండి ఉంటుందని అంచనా. ఇందులో 800 కి.మీ.3 బూడిద రూపంలో భూమిపై కురిసింది.[5]
దాల్ సరస్సు
దాని యొక్క తేలియాడే తోటలతోసహా, సరస్సు |18|km2|mi2}} విస్తీర్ణాన్ని ఆక్రమిస్తుంది మరియు ప్రకృతిసిద్ధమైన తడినేల యొక్క భాగం |21.1|km2|mi2}} ఆక్రమిస్తుంది. కష్మీరీలో "రాడ్"గా విదితమైన తేలుతూ ఉండే ఉద్యానవనాలు, జూలై ఆగష్టు నెలలలో తామర పుష్పాలతో వికసిస్తాయి. తడినేల గట్టులచే నాలుగు హరివాణాలుగా విభజింపబడింది; గాగ్రిబాల్, లోకట్ దాల్, బోడ్ దాల్ మరియు నాగిన్ (నాగిన్ స్వతంత్ర సరస్సుగా కూడా పరిగణించబడినప్పటికీ). లోకట్-దాల్ మరియు బోడ్-దాల్ దేనికదే ద్వీపాన్ని కలిగి ఉన్నాయి, ఇవి వరుసగా రూప్ లాంక్ (లేదా చార్ చినారి ) మరియు సోనా లాంక్ ‌గా విదితం.[7][8]