మహాప్రస్థానం
శ్రీశ్రీ రచించిన సంచలన కవితా సంకలనం మహా ప్రస్థానం, ఇది వెలుబడిన తరువాత తెలుగు సాహిత్యపు ప్రస్థానానికే ఓ దిక్సూచిలా వెలుగొందినది, ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యాన్ని 'మహా ప్రస్థానానికి ముందు, మహా ప్రస్థానానికి తరువాత' అని విభజించవచ్చు అని చెప్పడం ఏ మాత్రం అతిశయోక్తి కాదు. ఇది ఒక అభ్యుదయ కవితా సంపుటి. దీనిలో మొత్తం నలబై కవితలు ఉన్నాయి. ఇందులో శ్రీశ్రీ కార్మిక కర్షిక శ్రామిక వర్గాలను ఉత్తేజితులను చేస్తూ, నూతనోత్సాహం కలిగిస్తూ, ఉర్రూతలూగిస్తూ గీతాలు వ్రాసినాడు. ఇది తెలుగు కవితకే ఓ మార్గదర్శి అయినది. మహా ప్రస్థానం కవితా సంపుటికి యోగ్యతాపత్రం శీర్షికన ఉన్న ముందుమాట ప్రముఖ తెలుగు రచయిత గుడిపాటి వెంకట చలం వ్రాసినారు. మహాప్రస్థాన కవితల రచన మొత్తంగా 1930 దశకంలో జరిగింది. మరీ ముఖ్యంగా 1934కూ 1940కీ నడుమ వ్రాసినవాటిలో గొప్ప కవితలను ఎంచుకుని 1950లో ప్రచురించారు శ్రీశ్రీ. ఈ కవితలు తెలుగు సాహిత్యంలో అభ్యుదయ కవిత్వమనే కవితావిప్లవాన్ని సృష్టించడానికి ఒకానొక కారణంగా భావించారు.[1] శ్రీశ్రీ మహాప్రస్థానాన్ని విశ్లేషిస్తూ వెలువడిన అనేక వ్యాసాల పరంపరలో అద్దేపల్లి రామమోహనరావు వ్రాసిన శ్రీశ్రీ కవితాప్రస్థానం పేర్కొనదగింది.
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ఖిలాషాహపురం
తెలంగాణా విమోచనోద్యమం, నైజాం వ్యతిరేక పోరాటం, తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం ఇలా పేరేదైనా 1945నుంచి మొదలై భారత యూనియన్లో నైజాం విలీనం వరకూ, కొందరు ఆపైన కొద్ది సంవత్సరాల వరకూ, సాగిన పోరాటం ప్రపంచాన్నే అబ్బురపరిచింది. నిజాం నిరంకుశ పాలన, రెవెన్యూ వ్యవహారాల్లో పటేల్-పట్వారీల అన్యాయాలు, దొరల దారుణకృత్యాలకు ఖాసీం రజ్వీ ఆధ్వర్యంలోని ప్రైవేటు సైన్యం అకృత్యాలు వెరసి ఓ మహా సంగ్రామానికి నేపథ్యంగా నిలిచాయి. ఈ క్రమంలో గ్రామాలకు గ్రామాలే విముక్తి పొందాయి. ప్రాణాలు, మానాలకు భంగం వాటిల్లింది, ప్రజల్లో కొందరు భయపడి చుట్టుపక్కల యూనియన్ ప్రాంతాలకు తరలిపోగా మరికొందరు వీరోచితంగా పోరాడారు. ఈ క్రమంలో ఖిలాషాహపురం అనే గ్రామస్థులు చేసిన పోరాటాన్ని, తన అనుభవాలతో కలిపి పెర్మాండ్ల యాదగిరి ఈ గ్రంథం రచించారు.