టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
టోబా విస్ఫోటనం, ప్రస్తుతం ఇండోనేషియాలోని టోబా సరస్సు ఉన్న ప్రదేశంలో 75000±900years సంవత్సరాల కిందట జరిగింది. పొటాసియమ్ ఆర్గాన్ డేటింగు ప్రకారం దీన్ని నిర్ధారించారు.[4] క్వాటర్నరీ పీరియడ్లో (ప్రస్తుత పీరియడ్) జరిగిన నాలుగు టోబా విస్ఫోటనాల్లో ఇది అతి పెద్దది, చివరిదీను. వోల్కానిక్ ఎక్స్ప్లోసివిటీ ఇండెక్సుపై దీని తీవ్రత 8 (భూమిపై జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలకు ఇచ్చిన రేటింగుల్లో అతిపెద్దది ఇది); ఈ విస్ఫోటనంలో లావా, బూడిదలు విరజిమ్మగా భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఖాళీలోకి భూమి కుంగి, భూతలంపై ఒక పెద్ద గుండం ఏర్పడింది (ఈ విధంగా ఏర్పడిన గుండాలను "కాల్డెరా" అంటారు). ఈ కాల్డెరా పొడవు 100 కి.మీ., వెడల్పు 30 కి.మీ. ఉంది. ఈ కాల్డెరాను ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు అంటారు. విస్ఫోటనంలో వెలువడ్డ బూడిద, తదితర పదార్థాల ఘనపరిమాణం 2,800 కి.మీ.3 ఉండి ఉంటుందని అంచనా. ఇందులో 800 కి.మీ.3 బూడిద రూపంలో భూమిపై కురిసింది.[5]
డాన్యూబ్
డాన్యూబ్ నదిపై మూడు కృత్రిమమైన నదీమార్గాలను ఏర్పరచారు. అవి: బానత్, బాక్కా ప్రాంతాలలోని డాన్యూబ్‌-తీసా-డాన్యూబ్ కాలువ (DTD) (సెర్బియాలోని ఉత్తర ప్రాంతంలో ఉన్న (వజ్‍వోదినా ), కాన్‌స్టాంటా, సెర్నావొడాల మధ్యన ఉన్న 64కి.మీ. పొడవైన డాన్యూబ్‌- నల్ల సముద్రపు కాలువ (రొమేనియా). ఇది 1984లో పూర్తయింది. దీనివల్ల నల్ల సముద్రం చేరడానికి 400కి.మి. దూరం తగ్గింది. రైన్-మైన్-డాన్యూబ్ కాలువ (సుమారు 171 కి.మి.). ఇది 1992లో పూర్తయింది. ఇది నల్ల సముద్రాన్ని, ఉత్తర సముద్రాన్ని కలుపుతుంది.