వ్యవసాయం
ఖరీఫ్ పంట కాలం: జూన్ నెల నుంచి అక్టోబరు వరకు సాగయ్యే పంటలను ఖరీఫ్ పంటలు అంటారు. ఈ కాలంలో పండే ప్రధానమైన పంటలు వరి, జొన్నలు, మొక్క జొన్న, పత్తి,చెరకు, నువ్వులు, సోయాబీన్, వేరు శనగ. రబీ పంటకాలం: అక్టోబరు నుంచి మార్చి, ఏప్రిల్ వరకు సాగయ్యే పంటలు - గోధుమ, బార్లీ, మినుములు, ప్రొద్దు తిరుగుడు, ధనియాలు, ఆవాలు మొదలైనవి. జైద్ పంటకాలం: మార్చి నుంచి జూన్ వరకు సాగయ్యే పంటలు - పుచ్చకాయలు, దోస కాయలు, కూరగాయలు, మొదలైనవి.
కలే చెట్టు
సాగు :రాజస్థాన్,బీహారు,గుజరాత్,ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలో కొందరు రైతులు వ్యవసాయపంటగా సాగు చేస్తున్నారు.
కరండ పొదవంటి మొక్క.నేలనుంచి సుమారు 5-7 అడుగులెత్తు పెరుగుతుంది.ఎక్కువ నీటి అవసరంలేనందున ఉష్ణప్రాంతాలు ఈమొక్క పెరుగుటకు అనుకూలం.మొక్క నిడుపాటి కొమ్మలను కలిగివుంటుంది.ఎక్కువ రెండుకొమ్మలను ప్రారంభంలో కలిగివుండును.అతరువాత మిగతా కొమ్మలు పెరుగును.కొమ్మలమీద అక్కడక్కడ సుమారు ఒక అంగుళం పొడవున్న కంటకాలు/ముళ్ళు వుంటాయి.పత్రాలు/ఆకులు రెండునుండి మూడు అంగుళాల పొడవుండును.పత్రాల రంగు లేత పచ్చరంగునుండి-ముదురుపచ్చరంగుకలిగివుండును.కొమ్మలమీదనున్న ముళ్ళ తొడిమలవద్ద పుట్టు ఆకులు ఒకదాకొకటి ఎదురుగా వుండును.ఎటువంటి సంరక్షణ,పోషణ అవసరంలేకుందగానే గుట్తలమీద,గట్టులమీద పెరుగు ఈమొక్కను రైతులు పొలాలకు,కళ్ళాలకు,దొడ్లకు కంచెలా పెంచెదరు.పండ్లనుంచివఛ్చివిత్తానాలను విత్తిన కొత్తమొక్కలను మొలచును.
వేసవికాలంలో మార్చి నెలనుండి మే-జూన్ వరకు ఈ కరండపండు లభిస్తుంది .కరండపండు చూచుటకు నల్లద్రాక్ష పండును పోలివుండును.పరిమాణంలో ద్రాక్షపండుకన్నకొంచెం చిన్నదిగావుండి,గుండ్రంగా కనిపిస్తుంది. సుమారు 5-6 కాయలున్నగుత్తులు అక్కడక్కడ పెరుగుతాయి.కొన్నిగుత్తులు/గుచ్ఛంలలో ఒకటి-రెండుకాయలుమాత్రమే వుంటాయి.చిన్నకాయలుగా వున్నప్పుడు మొక్కఆకులవలే కాయలు పచ్చగా వుండి,పెరిగెకొలది రంగుమారి పచ్చదనంకలసిన గులాబి-ఎరుపు రంగుగా పరివర్తనం చెందుతుంది.పూర్తిగా పండు అవ్వుటకు ముందుదశలో ముదురుఎరుపురంగుగా మారి,పూర్తిగా మాగి పండైనతరువాత నల్లగా కన్పిస్తుంది. కాయగా వున్నప్పుడు కోసినచో కాయతొడిమ నుండి తెల్లటిపాలవంటి ద్రవం స్రవిస్తుంది.పండుగా అయ్యిన తరువాతకూడా పండునుకోసినప్పుడు కూడా స్వల్ప పరిమాణంలో తొడిమనుండి తెల్లటిద్రవం కారుతుంది.పండులోపల అర్ధచంద్రాకారంలో వుండి,ఒకపక్కనొక్కబడిన విత్తనాలు అనేకం వుండును.
కరండకాయ ఒగరు రుచి కలిగివుండి,తినుటకు అనుకూలంకాదు.కాయ మాగడం మొదలై దోరగా అయ్యినప్పుడు పులుపురుచిని కలిగి తినుటకు యోగ్యంగా వుండును.పూర్తిగా పండినతరువాత మధురమైన తీపి రుచిని కల్గి, కొంచెం పులుపుకలిగి తినుటకు అనుకూలంగా వుండును.పాయను-పండును కోసినప్పుడు తొడిమనుండి కారి పండుకు అంటుకున్న తెల్లనిపాలను నీటితోకడిగివేసి,తినవలెను.