సమర్గా నది
సమర్గా నది పరివాహక ప్రాంతం సుమారుగా 7,760 చ.కి.మీ. వ్యాపించి వుంది.[3] ఉపనదులతో కలిపి దీని వాటర్ షెడ్ సరిహద్దు పొడవు 515 కి.మీ. పర్వత ప్రాంతాలలో ప్రవహించే ఈ నదికి ప్రవాహ జలాలు ప్రధానంగా అవపాతం నుండి సమకూరుతాయి. సాధారణంగా వేసవి కాలంలోను, శరత్ ఋతువు కాలంలో వరదలు సంభవిస్తాయి (జూన్ చివరి నుంచి అక్టోబర్ మధ్య వరకు). ఈ నది ఎగువ భాగంలో ఇరుకుగా ప్రవహిస్తూ అనేక జలపాతాలతోను, వడి ప్రవాహాలతోను (rapids) నిండి వుంది. దిగువ భాగం ఎక్కువగా రాళ్ళ మయంగా వుంటుంది. నదీ వక్రాలు (Meanders) దిగువభాగంలో ఎక్కువగా ఏర్పడ్డాయి. సముద్రంలో కలిసే చోట ఇది ఉప్పునీటి కయ్య (estuary) ను ఏర్పరుస్తుంది. ఈ కయ్య నుండి సుమారుగా 5 కి.మీ. పొడవునా ఏర్పడిన క్రీక్ ను సమర్గా కాలువ (samarga duct) గా వ్యవహరిస్తారు. ఈ నదీ వ్యవస్థ వల్ల ఏర్పడుతున్న కయ్యలు (Backwaters), ఆక్స్ బౌ (Oxbows) సరస్సులు చేపల ఉత్పత్తికి అత్యంత అనుకూలంగా వున్నాయి.
డిబ్రూగర్
డిబ్రూగర్ జిల్లా వైశాల్యం 3381 చ.కి.మీ.[2] ఇది రష్యాలోని " వయగాచ్ ద్వీపం " వైశాల్యానికి సమానం.[3] జిల్లా 25-5 నుండి 27-42 డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 94-33.46నుండి 95-29.8 డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో ధెమాజి జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో తిన్‌ సుకియా జిల్లా, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని తిరప్ జిల్లా, ఉత్తరం మరియు నైరుతీ సరిహద్దులో శిబ్‌సాగర్ జిల్లా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతం బ్రహ్మపుత్ర నది ఉత్తర తీరంలో (జిల్లాలో నదీపరీవాహకం పొడవు 95కి.మీ) ఉంది. దక్షిణంలో " పత్కై " పర్వతపాదం ఉంది. బ్రహ్మపుత్రా నది ప్రధాన ఉపనదులలో ఒకటైన " బుర్హీ దిహింగ్ " నది ప్రవహిస్తుంది. తూర్పు మరియు దక్షిణ ప్రాంతంలో ట్రాపికల్ రెయిన్ ఫారెస్టులో కొంతభాగం ఉంది. ఈ అభయారణ్యం " దెహింగ్ పతకై " అభయారణ్యంలో భాగంగా ఉంది.