పిఎస్ఎల్‌వి- సి41
పిఎస్ఎల్‌వి-సి 41 అనునది భారతీయ అంతరిక్షపరిశోధన సంస్థ అయిన ఇస్రో రూపొందించిన ఉపగ్రహవాహకనౌక లేదా రాకెట్.ఈ రాకెట్ అనబడు ఉపగ్రహ వాహక లేదా ప్రయోగ వాహనం ద్వారా ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1ఐ అను నావిగేషన్ (అనగా నౌకాయాన, వాయు యాన మరియు భూఉపరితల యాన మార్గ పర్య వేక్షణ మరియు ఇతర ప్రయాణ మార్గాల పర్యవేక్షణ మరియు మార్గ నిర్దేశన ) ఉపగ్రహాన్నికక్ష్యలోకి పంపుటకు తయారు చేసింది.అనుకున్న విధంగా ఈ రాకెట్ 2018 ఏప్రిల్ 12 గురువారం రోజు తెల్లవారు జామున 4:04 గంటలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు జిల్లా లోని శ్రీహరికోటలో వున్న సతిష్ ధవన్ అంతరిక్ష కేంద్రంలోని మొదటి ప్రయోగ కేంద్రం నుండి ప్రయోగింప బడింది.రాకెట్ కౌంట్ డౌన్ మంగళవారం రాత్రి 8:04 గంటలకు మొదలై నిర్వి ఘ్నంగా 32 గంటలు గురువారం ఉదయం వరకు సాగినది.కొంట్డౌన్ పూర్తవ్వగానే 44.4 మీటర్ల పొడవు, 321 టన్నుల బరువు వున్న పిఎస్ఎల్ వి- సి41 నిప్పులు కక్కుకుంటూ గగన మార్గంవైపు దూసుకెళ్లింది.రాకెట్ బయలు దేరిన 19 నిమిషాల తరువాత 506 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో, సెకనుకు 9.6 కిలోమీటర్ల త్వరణంలో ఉపగ్రహన్ని కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టినది[1].
పిఎస్‌ఎల్‌వి సీ-43
పిఎస్‌ఎల్‌వి సీ-43ఉపగ్రహ వాహక నౌక భారతీయ అంతరిక్ష ప్రయోగ సంస్థఇస్రో తయారు చేసి ప్రయోగించిన రాకెట్.ఈ రాకెట్ ను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు జిల్లాలో వున్న శ్రీహరికోట లోని సతీశ్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుండి 29 నవంబరు(గురువారం) 2018 ఉదయం 9:58 గంటలకు,ఒకటవ ప్రయోగ వేదికనుండి ప్రయోగించారు. ఈ రాకెట్ ద్వారా 31 ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టారు. ఉపగ్రహాల మొత్తం బరువు641.5 కిలోలు. ఇందులో భారత దేశానికి చెందిన హైసిస్ ఉపగ్రహం బరువు 380 కిలోలు. మిగతా విదేశాలకు చెందిన ఉపగ్రహాల మొత్తం బరువు 261.5 కిలోలు.
పిఎస్ఎల్వి సీ-43 పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన కోరాలోన్ రకపు రాకెట్. అనగా ఇందులో మొదటి ఘన ఇంధన దశకు అదనంగా బూస్టరు స్ట్రాపన్ మోటర్లను ఉపయోగిచరు.కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టు ఉపగ్రహాల మొత్తం బరువు ఒకటన్ను కన్న తక్కువ ఉండటం వలన బూస్టరు స్ట్రాపన్ మోటర్లు అవసరం లేదు.ఈ వాహకనౌక లో కూడా మిగతా పిఎస్ఎల్వి రాకెట్‌ల వలే నాలుగు దశలు వుండును.మొదటి మరియు మూడో దశలో ఘన ఇంధనాన్ని,రెండవ మరియు నాల్గవ దశలో ద్రవ ఇంధనాన్ని ఉపయోగించారు.
మొదటి దశను PS1 అంటారు.మొదటి దశ కోర్ ఆలోన్ ఘన ఇంధనదశ లో 138 టన్నుల ఘన ఇంధనం నింపబడినది.ఇంధనం HTBP అధారిత ఇంధనం. దశ పొడవు 20 మీటర్లు.దశ వ్యాసం 2.8 మీటర్లు.కోర్ ఆలోన్ కాబట్టి స్ట్రాపన్ బూస్టరు ఇంజనులు లేవు.
రెండవ దశను PS2 అంటారు.రెండవ దశ ద్రవ ఇంధనదశ.ఇందులో 42 టన్నుల ద్రవ ఇంధనం నింపబడినది.ఈ దశ వ్యాసం 2.8 మీటర్లు. దశ పొడవు 12.8 మీటర్లు. ఉపయోగించిన ఇంధనం UH+ NO
మూడవ దశను HPS3 అంటారు.మూడవ దశలో కూడా ఘన ఇంధనం నింపబడినది. 7.6 టన్నుల ఘన ఇంధనం నింపబడి వున్నది.పొడవు 3.6 మీటర్లు.దశ వ్యాసం 2.0 మీటర్లు.ఇంధనం HTBP అధారిత ఇంధనం.
ఈ దశను PS4 అంటారు.ఈ చివరి నాల్గవ దశలో 2.5 టన్నుల ద్రవ ఇంధనం వున్నది. ఈ భాగం పొడవు 3 మీటర్లు.మరియు వ్యాసం 1.34 మీటర్లు.ఉపయోగించిన ద్రవ ఇంధనం MMH+MON.నాలుగవ దశ పైభాగంలో 31 ఉపగ్రహాలు పొందికగా అమర్చబడి వుండి, వీటి చుట్టూ ఉష్ణ కవచం బిగింపబడి వున్నది. పిఎస్ఎల్వి సీ-43 ఎత్తు 44.4 మీటర్లు.ఇంధనంతో కలిపి పిఎస్ఎల్వి సీ-43  బరువు 320 టన్నులు.