తక్లమకాన్ ఎడారి
తక్లమకాన్ ఇసుక ఎడారి వాయువ్య చైనాలోని షిన్జాంగ్–ఉయ్ఘర్ (Xinjiang-Uyghur) అటానమస్ ప్రాంతం లోని తారిం నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో (Tarim Basin) లో ప్రధానంగా ఉనికిని కలిగి ఉంది. ఈ ఎడారికి ఉత్తరాన్న టియన్ షాన్ (Tian Shan) పర్వతాలు, దక్షిణాన్న కునులున్ (Kunlun) పర్వతాలు, పశ్చిమాన్న పామీర్ (Pamir) పర్వతాలు, తూర్పున గోబీ ఎడారి సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. తూర్పు-పడమరలుగా 960 కి.మీ., ఉత్తర-దక్షిణాలుగా 420 కి.మీ. వ్యాపించి, మొత్తం మీద 3,37,000 చ. కి.మీ. విస్తీర్ణంతో ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద ఎడారులలో 16 వ స్థానం పొందింది. అయితే ‘తరలే ఇసుక ఎడారి (Shifting Sand Desert) లతో పోలిస్తే మాత్రం అరేబియా ద్వీపకల్పం లోని “రబ్ అల్ ఖలి” ఎడారి తరువాతి స్థానంలో నిలిచి తక్లమకాన్ ఎడారి ప్రపంచపు రెండవ అతిపెద్ద తరలే ఇసుక ఎడారిగా నిలుస్తుంది. మధ్య ఆసియాలో వున్న పెద్ద ఎడారిగాను, చైనా దేశంలో వున్న అతి పెద్ద ఎడారి గాను ఇది గుర్తింపు పొందింది. ఈ ఎడారి పడమర, దక్షిణ దిశలలో సముద్రమట్టం నుండి 1200-1500 మీ. ఎత్తులో, తూర్పు, ఉత్తర దిశలలో సముద్రమట్టం నుండి 800-1000 మీ. ఎత్తులో ఉంది.
సుందరవనాలు
మడ అడవుల-ఆధిక్యత కలిగిన గంగా డెల్టా–సుందర్బన్స్-ఒక సంక్లిష్ట పర్యావరణ వ్యవస్థ ప్రపంచంలోని మూడు అతిపెద్ద ఏకప్రాంత మడ అడవులలో ఒక ప్రాంతాన్ని కలిగిఉంది. రెండు పరిసర దేశాలైన, బంగ్లాదేశ్ మరియు భారత దేశం మధ్య విస్తరించి ఉంది, ఎక్కువభాగం (62%) బంగ్లాదేశ్ యొక్క నైరుతి ప్రాంతంలో ఉంది. ఈ అడవి దక్షిణాన బంగాళాఖాతంతో కలుస్తుంది; తూర్పున బలేశ్వర్ నది మరియు ఉత్తరాన విస్తృతమైన వ్యవసాయ భూములను హద్దుగా కలిగిఉంది. ప్రధాన నీటి పారుదల నదులు కాక, ఎగువ ప్రవాహ ప్రాంతాలలోని సహజ నీటి పారుదల, ప్రతిచోట విస్తృతమైన గట్లతో మరియు పోల్డర్‌లతో అవరోధింపబడుతుంది. సుందర్బన్స్ మొట్టమొదట (సుమారు 200 సంవత్సరాల క్రితం) సుమారు 16,700చదరపు కిమీగా గణించబడింది. ప్రస్తుతం ఇది సహజ పరిమాణంలో సుమారు 1/3 వంతుకు క్షీణించింది. ప్రస్తుతం మొత్తం భూభాగం 4,143చదరపు కిమీ (బహిర్గతమైన సంద్బార్‌లతో కలిపి: 42చ.కి.మీ.) మరియు మిగిలిన జలప్రాంతం 1,874కిమీ² నదులు, చిన్న ప్రవాహాలు మరియు కాలువలచే పరివేష్టితమై ఉంది. సుందర్బన్స్ యొక్క నదులు మంచినీరు మరియు ఉప్పునీరు కలిసే ప్రాంతాలుగా ఉంటాయి. అందువలన, గంగానది నుండి ఉద్భవించే నదుల నుండి వచ్చే మంచి నీరు మరియు బంగాళాఖాతం నుండి వచ్చే ఉప్పునీరు కలిసే ప్రాంతంగా ఈ ప్రదేశం ఉంది (వాహిద్ వంటివి, 2002).