గంగోత్రి
గంగోత్రి గంగా నది పుట్టిన ప్రదేశం. గంగాదేవి ప్రతిష్ఠితమైన ప్రదేశం. హిమాలయాలలోని చార్‌ధామ్‌లలో ఒకటి. ఇక్కడ గంగానది భాగీరధి పేరుతో పిలవబడుతుంది. గంగా నదిని భూమికి తీసుకు రావడానికి భాగీరధుడు కారణం కనుక ఆ పేరు వచ్చింది. దేవ ప్రయాగనుండి గంగానదిలో అలకనందా నది ప్రవేశించే ప్రదేశం నుండి గంగా నదిగా పిలవబడుతుంది. గంగానది పుట్టిన ప్రదేశం గౌముఖ్. ఇది గంగోత్రినుండి 40 కిమీటర్ల ఎగువలో పర్వతాలలో ఉంటుంది.
పెదపులివర్రు (భట్టిప్రోలు)
ఇక్కడి స్థలపురాణం ప్రకారం పూర్వకాలంలో వ్యాఘ్రపాదుడు అనే మహర్షి ఇక్కడ ఆశ్రమం కల్పించుకుని పగలు తపోనిష్టలో ఉండి సాయంకాలం కంచికి వెళ్లి వరదరాజస్వామిని దర్శించుకుని తిరిగి ఉషఃకాలానికి ఇక్కడికి చేరుకునేవాడు. ఈ గ్రామం కృష్ణానది తీరంలో ఉంది. సముద్రానికి దగ్గరగా ఉండడం వల్ల తుఫాను వచ్చి ఒకసారి అతని నియమానికి భంగం వాటిల్లింది. వ్యాఘ్రపాదుని తపోనిష్ఠ వల్ల వరదరాజస్వామి విగ్రహం కొట్టుకొని వచ్చి కృష్ణాతీరంలో చేరింది. దానిని కొంతకాలం తరువాత పడమట దిశగా ప్రతిష్ట చేశారు. మౌద్గల్య మహర్షి కుష్టువ్యాధితో విమానంలో ఈ ప్రాంతం పైన వెళ్తున్నప్పుడు వ్యాఘ్రపాదుడు ఆ మహర్షిని కుష్టురోగపు వాడా అని హేయభావంతో సంబోధించడంతో మౌద్గల్యుడు కుపితుడై ఇతడిని వ్యాఘ్రమై పుట్టమని శపిస్తాడు. వ్యాఘ్రపాదుడు శాపాంతాన్ని కోరగా రాజమహేంద్రపు రాజు వేటాడటానికి వచ్చినప్పుడు అతని బాణం తగిలితే యథారూపం వస్తుందని మౌద్గల్యుడు చెబుతాడు. అదేవిధంగా రాజరాజ నరేంద్రుడు తన గురువైన కాశీనాథయ్యను సంప్రదించి ఈ ప్రాంతంలో వ్యాఘ్రరూపంలో సంచరిస్తున్న ఆ ఋషికి బాణాహుతి వల్ల అసలైన రూపాన్ని కలుగజేస్తాడు. అప్పటి నుండి ఈ గ్రామాన్ని వ్యాఘ్రపురిగా పిలవడం ప్రారంభించారు. అదే కాలక్రమేణ పెదపులివర్రుగా రూపాంతరం చెందింది[2].