పక్షము
పక్షము;-అనగా 15 [రోజులకు](లేదా కచ్చితంగా 14 రాత్రులకు) సమానమైన ఒక కాలమానము. ప్రతి నెలలో రెండు పక్షాలుంటాయి: 1.'శుక్ల పక్షం' (అమావాస్య నుంచి పున్నమి వరకు)రోజు రోజుకూ చంద్రుడితో బాటే వెన్నెల పెరిగి రాత్రుళ్ళు తెల్లగా, కాంతివంతంగా అవుతాయి. (శుక్ల అంటే తెలుపు అని అర్థం) 2.'కృష్ణ పక్షం (పున్నమి నుంచి అమావాస్య వరకు): రోజు రోజుకూ చంద్రుడితో బాటే వెన్నెల తరిగి రాత్రుళ్ళు నల్లగా చీకటితో నిండుతాయి. (కృష్ణ అంటే నలుపు అని అర్థం).
విషవత్తు
విషువత్తులు అనగా రాత్రింబవళ్ళు సమానంగా ఉండే రోజులు (మార్చి 21 మరియు సెప్టెంబర్‌ 23 తేదీలు). లాటిన్ ఇంగ్లీషులో "ఇక్వినాక్స్" అని అంటారు ఇవి రెండు రకాలు వసంత విషువత్తు, శరత్ విషువత్తు. ఈ సమయంలో భూమధ్య రేఖ సరిగ్గా సూర్యుడి కేంద్రం గుండా ప్రయాణిస్తుంది. హిందూ సాంప్రదాయంలో ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయనం అని విభజించబడి ఉన్నాయి. వీటి యొక్క మధ్య కాలాన్ని విషువత్తులు అంటారు. మార్చి 21 న వసంత విషువత్తు అలాగే సెప్టెంబర్ 23 న శరద్ విషువత్తు లు ఏర్పడుతాయి ఈ రెండు రోజుల్లో పగలు అలాగే రాత్రుల కాలం యొక్క నిడివి (దాదాపు)సమానంగా ఉంటవి అని మన పూర్వీకులు గమనించారు