భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
బ్రిటీష్ పాలన లేదా బ్రిటీష్ రాజ్ భారత ఉపఖండంలో స్థూలంగా 1858 నుంచి 1947 వరకూ సాగిన బ్రిటీష్ పరిపాలన. [1][2] ఈ పదాన్ని అర్థస్వతంత్ర కాలావధికి కూడా ఉపయోగించవచ్చు.[2][3] ఇండియాగా సాధారణంగా పిలిచే ఈ బ్రిటీష్ పాలిత ప్రాంతంలో -బ్రిటీషర్లు నేరుగా పరిపాలించే ప్రాంతాలతో పాటుగా, వేర్వేరు రాజులు పరిపాలించే ప్రిన్స్ లీ స్టేట్స్ కూడా కలిసివున్నాయి- మొత్తంగా ఆ ప్రాంతమంతా బ్రిటీష్ సార్వభౌమత్వం లేదా చక్రవర్తిత్వం కింద ఉన్నట్టు. ఈ ప్రాంతాన్ని కొందరు బ్రిటీష్ ఇండియా అని కూడా వ్యవహరించేవారు.[4] విక్టోరియా రాణి కొరకు భారత సామ్రాజ్యాన్ని అధికారికంగా టోరీ ప్రధాని బెంజమిన్ డిస్రేలీ 1876లో ఏర్పరిచారు. జర్మనీ, రష్యా పాలకులకు విక్టోరియా తీసిపోయినట్టు భావించకుండా ఉండేందుకు ఈ ఏర్పాటుచేశారు.[5] భారతదేశం బ్రిటీష్ పాలనలో ఉండగానే లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ వ్యవస్థాపక సభ్యురాలు, 1900, 1920, 1928, 1932,1936 సంవత్సరాల్లో వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడల్లో పాల్గొన్న దేశం, 1945లో శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో ఐక్యరాజ్యసమితిలో వ్యవస్థాపక సభ్యురాలూ.[6]
బ్రిటిష్ రాజ్య చరిత్ర
1858 నుండి 1947 మధ్య, భారత ఉపఖండం లో సాగిన బ్రిటిష్ పరిపాలనను బ్రిటిష్ రాజ్య చరిత్ర సూచిస్తుంది. బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీఆధ్వర్యంలో ఉన్న పాలనను 1858లో విక్టోరియా రాణి కిరీటానికి మార్పిడి చేశాక (1876లో ఈమెను భారత సామ్రాఙ్ఞిగా ప్రకటించారు), పాలనా వ్యవస్థ సంస్థాగతం చేయబడింది. బ్రిటిష్ ఇండియా సామ్రాజ్యం 1947 వరకూ కొనసాగింది. 1947లో ఇది రెండు సర్వసత్తాక అధినివేశ రాజ్యాలుగా విభజించబడింది .అవి: "భారత సమాఖ్య" (ఆ తర్వాత ఇది భారత గణతంత్ర రాజ్యం) అయింది), "పాకిస్తాన్ అధినివేశ రాజ్యం" (ఆ తర్వాత ఇది పాకిస్తాన్ ఇస్లామిక్ గణతంత్ర రాజ్యం అయింది. కొంత కాలం తర్వాత దీనిలో తూర్పునున్న సగ భాగము విడివడి బంగ్లాదేశ్ ప్రజా గణతంత్ర రాజ్యం ఏర్పడింది). భారత సామ్రాజ్యంలో తూర్పున ఉన్నబర్మా ప్రాంతాన్ని 1937లో విడదీసి, ప్రత్యేకమైన వలసగా మార్చారు. ఇది 1948లో స్వాతంత్ర్యం పొందింది.