గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు
గుమ్మడి స్వగ్రామము గుంటూరు జిల్లా తెనాలి సమీపములోని రావికంపాడు. ఈయన ఒక సామాన్య రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి బసవయ్య, తల్లి బుచ్చమ్మ. ముగ్గురు తమ్ములు, ఒక చెల్లి ఉన్నారు. కుటుంబ సభ్యుల అప్యాయతానురాగాల మధ్య గారాబంగా గుమ్మడి జీవితం గడిచింది. ఉమ్మడి కుటుంబంలో పెరిగిన కారణంగా బంధాలు అనుబంధాలు అనుభవ పూర్వకంగా తెలుసుకోవడానికి అయనకు అవకాశం కలిగింది. ఉమ్మడి కుటుంబం వాతావరణంలో పెరిగిన గుమ్మడి జీవితం ఆయన నట జీవితంలో ప్రతిఫలించి సాత్విక పాత్రలలో ఆయన జీవించడానికి సహకరించింది. తన తండ్రి బసవయ్య, పెదనాన్న నారయ్యలు, రక్తసంబంధంతోనే కాక స్నేహానుబంధంతో మెలిగేవారని గుమ్మడి మాటలలో తెలుస్తుంది. గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు నాయనమ్మకు అమ్మమ్మ 103 సంవత్సరాలు జీవించడం వారి కుటుంబంలో ఒక విశేషం.
గుబ్బి వీరణ్ణ
గుబ్బి వీరణ్ణ కర్ణాటకకు చెందిన తుముకూరు జిల్లా గుబ్బిలో 1891లో జన్మించారు. ఆయన "గుబ్బి శ్రీ చెన్నబసవేశ్వర నాటక కంపెనీ" అన్న సంస్థను స్థాపించి, నాటకాలను నిర్మించి, కొన్నిసార్లు నటించడం కూడా చేశారు. ఆయనకు నలుగురు భార్యలు, వారిలో ముగ్గురి పేర్లు: సుందరమ్మ, భద్రమ్మ, జయమ్మ. నాటక రంగం పట్ల ఆయన తిరుగులేని నిబద్ధతతో కృషిచేశారు. దీనికి తార్కాణంగా ఒక సంఘటన చెప్తారు, గుబ్బి హంపణ్ణ రెండో భార్య సుందరమ్మ మరణించిన సంగతి రంగస్థల వేదికపై ఉండగా తెలిసింది. పిల్లలతో కూడి నటనలో నిమగ్నమైన ఆయన ప్రదర్శనను ఆ కారణంగా ఆపడం కానీ, వేదిక దిగి వెళ్ళడం కానీ చేయలేదు. నాటకం పూర్తయ్యాకానే వెళ్ళారు. రాజ్ కుమార్ నరసింహరాజు, బాలకృష్ణ, జి.వి.అయ్యర్, బి.వి. కారంత్, మాస్టర్ హిరణ్ణయ్య వంటి ప్రఖ్యాత నటులు, రంగస్థల కళాకారులను తీర్చిదిద్దిన ఘనత వీరణ్ణకు దక్కుతుంది. వారిని రంగస్థలంపై ప్రోత్సహించి, తీర్చిదిద్దడమే కాక ఆర్థికంగానూ ఆదుకున్నారు. ఉదాహరణకు బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో బి.వి. కారంత్ డిగ్రీ, మాస్టర్స్ చదివేందుకు వీరణ్ణ ఆర్థికంగా సాయం చేశారు.