సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం
బాక్టీరియా, మరియు ఇతర సూక్ష్మజీవులను, మొదటిసారిగా అంటోనీ వాన్ లీయువెన్హొక్ 1676లో అతనే ఆకృతి చేసిన ఒకే-అద్దాలు కల సూక్ష్మదర్శిని ఉపయోగించి పరిశీలించాడు. అలా చేయటం ద్వారా లీయువెన్హొక్ జీవశాస్త్రంలో ముఖ్యమైనవి కనుగొన్నాడు మరియు సూక్ష్మజీవశాస్త్రం మరియు బాక్టీరియా శాస్త్రం యొక్క శాస్త్రపరమైన రంగాలను ప్రారంభించాడు.[6] "బాక్టీరియం" అనే పదం చాలా కాలం తర్వాత ప్రవేశ పెట్టబడింది, ఇది 1828లో ఎహ్రెన్బెర్గ్ పరిచయం చేశారు, ఇది గ్రీకు శబ్దం βακτηριον నుంచి స్వీకరించబడింది, దీనర్ధం "చిన్న కర్ర". మొదటి పొందుపరచబడిన సూక్ష్మజీవశాస్త్రపరమైన పరిశీలన, బూజుల మీద పుష్పించే జీవాలు ఉన్నాయి, దీనిని ఇంతక్రితమే 1665లో రాబర్ట్ హుక్ చే చేయబడింది, అయితే వాన్ లీయువెన్హొక్ తరచుగా మొదటి సూక్ష్మజీవశాస్త్రవేత్తగా చూపబడ్డాడు.[7]
బుద్ధఘోషుడు
ఆచార్య బుద్ధఘోషుడు క్రీ.శ. 5 వ శతాబ్దికి చెందిన సుప్రసిద్ధ భారతీయ థేరవాద బౌద్ధ పండితుడు.[1][2] పాళీ భాషా విద్వాంసుడు. దేశ విదేశీ పండితులచే థేరవాద సంప్రదాయంలో గొప్ప వ్యాఖ్యాతగా గుర్తించబడ్డాడు. బౌద్ధ పాళీ వాజ్మయంలో బహు గ్రంధ రచయితగా ప్రసిద్ధికెక్కాడు. జన్మతా భారతీయుడైన బుద్ధఘోషుడు సింహళ దేశానికి (శ్రీలంకకు) తరలిపోయి అక్కడి అనురాధాపురంలోని మహావిహారంలో బౌద్ధ ఆచార్యుడిగా స్థిరపడ్డాడు. అక్కడే ఉంటూ సింహళ భాషలో ఉన్న అట్టకథలను (Commentaries), జాతక కథలను పాళీ భాషలోనికి అనువదించాడు. ఇతని వ్యాఖ్యానాలలో సమంతపాసాదికా, సుమంగళ విలాసిని, జాతకట్టకథా ముఖ్యమైనవి. ఇతను రచించిన ‘విసుద్ధిమగ్గ‘ (Path of Purification) (సంస్కృతంలో ‘విశుద్ధిమార్గ’) అనే గ్రంథం త్రిపీటకాలను అవగతం చేసుకునేందుకు కీలకమైంది. బుద్ధుని విమోచన మార్గాన్ని సమగ్రంగా వివరించిన ఈ గ్రంధం థేరవాదంలో అత్యంత ప్రామాణిక బౌద్ధ గ్రంధంగా నిలిచింది. తన జీవిత చరమాంకంలో భారతదేశానికి తిరిగి పయనమై బౌద్ధగయ క్షేత్రంలో మరణించాడు.