భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
బ్రిటీష్ పాలన లేదా బ్రిటీష్ రాజ్ భారత ఉపఖండంలో స్థూలంగా 1858 నుంచి 1947 వరకూ సాగిన బ్రిటీష్ పరిపాలన. [1][2] ఈ పదాన్ని అర్థస్వతంత్ర కాలావధికి కూడా ఉపయోగించవచ్చు.[2][3] ఇండియాగా సాధారణంగా పిలిచే ఈ బ్రిటీష్ పాలిత ప్రాంతంలో -బ్రిటీషర్లు నేరుగా పరిపాలించే ప్రాంతాలతో పాటుగా, వేర్వేరు రాజులు పరిపాలించే ప్రిన్స్ లీ స్టేట్స్ కూడా కలిసివున్నాయి- మొత్తంగా ఆ ప్రాంతమంతా బ్రిటీష్ సార్వభౌమత్వం లేదా చక్రవర్తిత్వం కింద ఉన్నట్టు. ఈ ప్రాంతాన్ని కొందరు బ్రిటీష్ ఇండియా అని కూడా వ్యవహరించేవారు.[4] విక్టోరియా రాణి కొరకు భారత సామ్రాజ్యాన్ని అధికారికంగా టోరీ ప్రధాని బెంజమిన్ డిస్రేలీ 1876లో ఏర్పరిచారు. జర్మనీ, రష్యా పాలకులకు విక్టోరియా తీసిపోయినట్టు భావించకుండా ఉండేందుకు ఈ ఏర్పాటుచేశారు.[5] భారతదేశం బ్రిటీష్ పాలనలో ఉండగానే లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ వ్యవస్థాపక సభ్యురాలు, 1900, 1920, 1928, 1932,1936 సంవత్సరాల్లో వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడల్లో పాల్గొన్న దేశం, 1945లో శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో ఐక్యరాజ్యసమితిలో వ్యవస్థాపక సభ్యురాలూ.[6]
బ్రిటిష్ రాజ్య చరిత్ర
కాంగ్రెస్ నేతలు జైళ్లలో ఉండగా, అందరి దృష్టీ సుభాష్ బోస్ వైపు మళ్లింది, ఇతడు మరీ సాంప్రదాయికంగా ఉన్న అధినాయకత్వంతో విభేదాల కారణంగా 1939లో బహిష్కరించబడినాడు; బోస్ అప్పుడు బలప్రయోగంతో భారత్‌ను విముక్తి చేయడంలో సహకరించమని కోరుతూ అక్ష రాజ్యాల వైపుకు మళ్లాడు. జపాన్ సహాయంతో అతడు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌ని స్థాపించాడు, ఇది చాలావరకు జపనీయులచే సింగపూర్‌లో పట్టుబడిన బ్రిటిష్ భారత సైన్యంలోని భారతీయ సైనికులతో కూడి ఉండేది. యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటినుంచి జపనీస్ సీక్రెట్ సర్వీస్ బ్రిటిష్ యుద్ధ ప్రయత్నాలను అస్థిరపర్చటానికి ఆగ్నేయాసియాలో అశాంతిని ప్రేరేపించింది. మరియు బర్మా, ఫిలిప్పైన్స్ మరియువియత్నాం మరియు బోస్ నేతృత్వంలోని అజాద్ హింద్ (స్వతంత్ర భారత్) యొక్క తాత్కాలిక ప్రభుత్వంతో సహా, తాను చేజిక్కించుకున్న ప్రాంతాలలోని అనేక తోలుబొమ్మ, తాత్కాలిక ప్రభుత్వాలకు మద్దతు తెలుపుతూ వచ్చింది. అయితే బోస్ ప్రయత్నాలు స్వల్పకాలం మాత్రమే మనగలిగాయి, 1944లో యుద్ధ పరిస్థితి తిరగబడ్డాక, 1945లో శక్తిని తిరిగి సముపార్జించుకున్న బ్రిటిష్ భారత సైన్యం, 1945లో మొదటగా U గో అపెన్సివ్ని అడ్డుకుని తర్వాత తిప్పికొట్టింది, బర్మా కేంపెయిన్‌లో విజయవంతమైన భాగానికి ఇది నాంది. బోస్ యొక్క ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ సింగపూర్ తిరిగి బ్రిటిష్ వారి స్వాధీనమవడంతో లొంగిపోయింది, బోస్ వెనువెంటనే జరిగిన విమాన ప్రమాదంలో మరణించారు. 1945 చివర్లో ఎర్రకోట వద్ద INA సైనికుల విచారణ ప్రజలలో తీవ్రంగా అశాంతిని రెచ్చగొట్టి భారత్‌లో జాతీయవాద హింసను ప్రేరేపించింది