కాల్సియం క్లోరైడ్
కాల్సియం క్లోరైడ్ ఒక రసాయన సంయోగ పదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన సమ్మేళన పదార్థం. కాల్సియం మరియు క్లోరిన్ ల అయోనిక్ సంయోగ పదార్థం. ఈ లవణం అయోనిక్ క్లోరైడ్ లా ప్రవర్తిస్తుంది. కాల్సియం క్లోరైడ్ యొక్క రసాయన సంకేత పదం CaCl2. గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఘనస్థితిలో ఉండు ఈ కాల్సియం క్లోరైడ్ లవణం నీటిలో కరుగుతుంది. కాల్సియం క్లోరైడ్ ను శీతలీకరణ పరిశ్రమ (refrigeration plants) లలో, ఐస్/మంచు తయారు చేయుపరిశ్రమలలో బ్రైన్ (brine=సంతృప్త లవణ ద్రవం) గా వాడెదరు. అలాగే రోడ్ల మీద ధూళినియంత్రణ కై ఉపయోగిస్తారు.
కాడ్మియం క్లోరైడ్
కాడ్మియం క్లోరైడ్ ఆర్ద్రతాకర్షణ కల్గిన తెల్లని ఘనపదార్థం. కాడ్మియం క్లోరైడ్ వాసన లేని రసాయన సంయోగపదార్థం. కాడ్మియం క్లోరైడ్ యొక్క అణుభారం 183.31 గ్రాములు/మోల్.
25 °C ఉష్ణోగ్రత వద్ద ,నార్ద్ర/నిర్జల కాడ్మియం క్లోరైడ్ సాంద్రత 4.047 గ్రాములు/సెం.మీ. అయిదు జలాణువులు (pentahydrate)కలిగిన ఆర్ద్ర కాడ్మియం క్లోరైడ్ సాంద్రత 3.327 గ్రాములు/సెం.మీ.
కాడ్మియం క్లోరైడ్ రసాయన పదార్థం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 568 °C(1,054 °F; 841K)
కాడ్మియం క్లోరైడ్ రసాయన పదార్థం యొక్క బాష్పీభవన స్థానం 964 °C (1,767 °F; 1,237K)
కాడ్మియం క్లోరైడ్ నీటిలో కరుగును.అలాగే ఆల్కహాల్, సెలీనియం (IV)ఆక్సీక్లోరైడ్ మరియు బెంజోనైట్రిల్‌లలో కరుగును.కాని ఇథర్ మరియు అసిటోన్లలో కరుగదు.
కాడ్మియం క్లోరైడ్ నీటిలోనూ మరియు ఇతర ధ్రువీయ ద్రవాణాలలో బాగా కరుగుతుంది.కాడ్మియం క్లోరైడ్ నీటిలో [CdCl].వంటి సంక్లిష్ట ఆయానులను ఏర్పరచగలగటం వలన ఇది నీటిలో అమితమం గా కరుగును.ఈ స్వాభావం వలన కాడ్మియం క్లోరైడ్ తక్కువ స్థాయిలో లేవిస్ ఆమ్లం(Lewis acid)గా ప్రవర్తించును.
మరింత పెద్ద కెటాయానులతో త్రికోణియ ద్విపిరమిడల్ [CdCl] ఆయాన్ ను వేరుపరచును.
బాగావేడిచేసిన కాడ్మియం లోహంతో క్లోరిన్ వాయువు లేదా హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ రసాయన చర్య వలన అనార్ద్ర/నిర్జల కాడ్మియం క్లోరైడ్ ఉత్పత్తి అగును. కాడ్మియం లోహం తో లేదా కాడ్మియం ఆక్సైడ్ లేదా కాడ్మియం కార్బోనేట్ తో హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లం రసాయబ చర్య వలన ఆర్ద్ర/జలయోజిత కాడ్మియం క్లోరైడ్ ఏర్పడును.
కాడ్మియం క్లోరైడ్ ను కాడ్మియం సల్ఫైడ్ ను తయారు చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు. కాడ్మియం ఎల్లో("Cadmium Yellow")గా వ్యవహరింపబడుతున్న కాడ్మియం సల్ఫైడ్, ఒక స్థిరమైన ప్రకాశమైన పసుపు రంగు ను ఇచ్చు వర్ణరసాయన పదార్థం.
ప్రయోగశాలలో/పరిశోధనశాలలో RCd రకానికి చెందిన సేంద్రియకాడ్మియం సమ్మేళనాలు(organoCadmium compounds)తయారుచేయుటకు కాడ్మియం క్లోరైడ్‌ను ఉపయోగిస్తారు. ఇక్కడ R అను అక్షరము అరైల్(aryl) లేదా అల్కైల్(alkyl)సమూహాన్ని ప్రతిపాదిస్తున్నది. వీటిని ఒకప్పుడు కిటోనులు,అకైల్ క్లోరైడ్(acyl chlorides)లను సంశ్లేషణ చేయుటకు ఉపయోగించారు.
కాడ్మియం క్లోరైడ్‌ను పోటో కాపింగ్,రంగుల అద్దకం మరియు ఎలక్ట్రోప్లెటింగ్ లలో ఉపయోగిస్తారు.