గుత్తా జ్వాల
జ్వాల సెప్టెంబర్ 7, 1983న మహారాష్ట్ర లోని వార్ధాలో తెలుగు తండ్రి గుత్తా క్రాంతి, చైనా తల్లి ఎలెన్‌కి జన్మించింది. తాత చెంగ్ వార్ధాలోని సేవాగ్రాం ఆశ్రమములో మహాత్మా గాంధీ శిష్యుడు. గాంధీ ఆత్మకథ, రచనలను ఛైనా భాషలోనికి అనువదించాడు. భట్టిప్రోలు మండలం గుత్తావారిపాలెం జ్వాల పెద్దల స్వస్థలం. జ్వాల తాతయ్య గుత్తా సుబ్రహ్మణ్యం అభ్యుదయవాది, స్వాతంత్య్రయోధుడు. ఏడుగురు అన్నదమ్ముల్లో పెద్దవాడు సుబ్రహ్మణ్యం. చిన్నతనంలోనే సోదరులతో కలిసి వందేమాతరం నినాదాన్ని అందుకున్నారు. ఆగ్రహించిన నాటి బ్రిటిష్ పాలకులు ఈ కుటుంబాన్నీ, వీరి బంధుగణాన్నీ అరెస్టుచేసి జైలుకు పంపారు. ఉద్యమబాటలో వీరి ఆస్తులు కరిగిపోయాయి. సుబ్రహ్మణ్యం పెదనాన్న, పెద్దమ్మ జైల్లోనే ప్రాణాలు విడిచారు. బయటపడ్డాక అప్పులతో కాలం గడుపుతుండగానే వారు కోరుకున్న స్వేచ్ఛాభారతం సిద్ధించింది. మిగిలిన కొద్దిపాటి ఆస్తులు అమ్ముకుని ఏడుగురు అన్నదమ్ముల కుటుంబాలు వలసబాట పట్టాయి. తమిళనాడుకు వెళ్లి పుష్పగిరి గ్రామంలో వ్యవసాయం ఆరంభించి పూలతోటలు సాగుచేశారు. సుబ్రహ్మణ్యం దంపతులకు అరుగురు సంతానం. అందులో క్రాంతి ఒకరు. ఈ కుటుంబానికి మహారాష్ట్రలోని సేవాగ్రామ్‌తో అనుబంధం ఏర్పడింది. మకాం అటు మార్చారు. గాంధీజీ బేసిక్ స్కూలును ఆరంభించారు. తర్వాత నెల్లూరు జిల్లా వాకాడు చేరారు. ఆ క్రమంలో వాకాడు, హైదరాబాద్‌లో ప్రాథమిక విద్య, ఇంటర్మీడియెట్ చదివిన క్రాంతి మహారాష్ట్ర వెళ్లి డిగ్రీ, రసాయనశాస్త్రంలో పీజీ చేశారు. అప్పుడే సేవాగ్రామ్ వచ్చిన చైనా యువతి ఎలెన్‌తో పరిచయం ప్రేమగా మారింది. వివాహబంధం ముడిపడ్డాక ఆమెకు భారత పౌరసత్వం వచ్చింది. ఆర్‌.బీ.ఐ ఉద్యోగిగా మహారాష్ట్రలో అయిదేళ్లు పనిచేసిన క్రాంతి, 1988లో బదిలీపై హైదరాబాద్ చేరుకున్నారు.
గండ్లూరి దత్తాత్రేయశర్మ
గండ్లూరి దత్తాత్రేయశర్మ కర్నూలు జిల్లా డోన్లో నివసిస్తున్న సుప్రసిద్ధ అవధాని.
గండ్లూరి దత్తాత్రేయశర్మ లక్ష్మీనరసమ్మ, లక్ష్మీనరసప్ప దంపతులకు 1950 సెప్టెంబరు 6లో అనంతపురంజిల్లా కుంటిమద్ది గ్రామంలో జన్మించాడు. చిన్నతనంలోనే ఇతడు తన తండ్రి వద్ద అమరము, ఆంధ్రనామసంగ్రహం, గజేంద్రమోక్షము, రుక్మిణీకళ్యాణము మొదలైనవి నేర్చుకున్నారు. ఇతని ప్రాథమిక విద్య కుంటిమద్ది గ్రామంలోనే జరిగింది. మధురకవి బెళ్లూరి శ్రీనివాసమూర్తి ఇతనికి పాఠశాలలో తెలుగు పంతులు. అతని ప్రోత్సాహమే గండ్లూరి దత్తాత్రేయశర్మకు సాహిత్యరంగంపట్ల మక్కువ కలిగించింది. యస్.యస్.ఎల్.సి ఉత్తీర్ణుడైన తర్వాత ఇతడు తిరుపతి ప్రాచ్యకళాశాలలో విద్వాన్ చదివాడు. అక్కడ శతావధాని గౌరిపెద్ది రామసుబ్బశర్మ వద్ద అవధానంలో మెళకువలు నేర్చుకున్నాడు. 1970 నుండి అవధానాలు చేయడం ప్రారంభించాడు. 1973లో విద్వాన్ పూర్తిచేసి 1974లో కర్నూలులో పండిత శిక్షణ పొంది ద్రోణాచలం (డోన్) లోని శ్రీకన్యకాపరమేశ్వరి ఉన్నతపాఠశాలలో ఆంధ్రోపాధ్యాయుడిగా చేరి పదవీవిరమణ వరకు అక్కడే పనిచేశాడు. ప్రైవేటుగా ఎం.ఏ, పి.హెచ్.డిలు సంపాదించాడు. గుంటూరు, బేతంచర్ల, కర్నూలు ప్రాంతాలలో శతావధానాలు, ఢిల్లీ, సేలం, హోసూరు, భువనేశ్వర్, బెంగళూరు మొదలైన రాష్ట్రేతర ప్రాంతాలతో పాటుగా హైదరాబాదు, విజయవాడ, విశాఖపట్నం మొదలైన పలుచోట్ల అష్టావధానాలు విజయవంతంగా నిర్వహించాడు. ఇతడు జోస్యుల సదానందశాస్త్రితో కలసి జంటగా అవధానాలు కొన్ని చేశాడు.ఇతడు అవధానాలలో పూరించిన పద్యాలలో మచ్చుకు కొన్ని ఇక్కడ చూద్దాం.