జీలకర్ర
జీలకర్ర: జీలకర్రను మనం రోజువారీగా వాడుతూనే ఉంటాం. జీలకర్ర రెండు రూపాల్లో లభిస్తుంది. నల్లజీలకర్ర, మామూలు తెల్ల జీలకర్ర. నల్లజీలకర్రను షాజీర అంటారు. రెంటికీ ఔషధ గుణాలున్నాయి. వీటిని అనేక గృహ చికిత్సలకు వాడుతూ ఉంటారు . ఇది మనము వంట ఇంట్లో వాడుకునే పోపు (మసాలా) దినుసులలో ఒకటి . దీని శాస్త్రీయ నామము cuminuma cyminum . ఇది సుమారు 30-50 సెంటిమీటర్లు పెరిగే మొక్క. దీని గింజలు గోధుమ రంగులో ఉన్న చిన్న గింజలు . గింజలనే వంటకాల లోనూ, ఔషధము గాను వాడుతారు . ప్రాచీన కాలము నుండి ఇది వాడుకలో ఉంది . మొదటిలో ఇది ఇరాన్‌ ప్రాంతములో విరివిగా ఉండేదని బైబిల్ లో ఉందని చెప్పుకుంటారు . గ్రీకులు, రోమన్లు వాడుకులో ఉందిని అంటారు . హిందూ వివాహములో జీలకర్ర బెల్లము తలపై పెట్టుకోవడం ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టము .
పెద్ద జీలకర్ర నూనె
పెద్ద జీలకర్ర విత్తనాల నూనెను నలగ గొట్టబడిన పెద్ద జీలకర్ర గింజలనుండి ఆవిరి స్వేదనక్రియ/స్టీము డిస్టీలేసను ప్రక్రియ ద్వారా ఉత్పత్తి చేస్తారు. పెద్ద జీలకర్ర గింజలనుండి నూనె దిగుబడి 2-4% వరకు వుండును.నూనెలో రెండు రకాలు.ఒకటి స్వీట్ ఫెన్నెల్ ఆయిల్ (మధుర పెద్ద జీలకర్ర నూనె), మరొకటి బిట్టరు ఫెన్నెల్ ఆయిల్(చేదు పెద్ద జీలకర్ర నూనె).ఆరోమాపతిలో మరియు చర్మం పై రాయుటకు చేదు పెద్ద జీలకర్ర నూనెను వాడరు.