విజయనగర సామ్రాజ్యము
హరిహర రాయలనే దేవరాయలని కూడా అంటారు. అతడే విజయనగర సామ్రాజ్యానికి తొలి చక్రవర్త. దక్కను ప్రాంతంలోని ముస్లిమ్ సామంతుల తిరుగుబాట్ల వల్ల ముహమ్మద్ తుగ్లక్ పాలన అంతమవడంతో హరిహరరాయలు ఏలుబడిలోని ప్రాంతం త్వరితంగా విస్తరించింది. విజయనగర రాజధాని 1340 ప్రాంతంలో ఆనెగొందికి ఎదురుగా తుంగభద్రానదికి ఆవలి తీరాన స్థాపించబడింది. హరిహరరాయల తర్వాత 1343 లో అధికారంలోకి వచ్చిన బుక్కరాయలు 1379 వరకు పాలించాడు. అతడి పాలనా కాలం చివరకొచ్చేసరికి దక్షిణభారత దేశంలో తుంగభద్రానదికి దక్షిణాన ఉన్న ప్రాంతమంతా దాదాపుగా అతడి ఏలుబడిలోకి వచ్చింది.
ఆంధ్ర క్షత్రియులు
పరిచ్చేదులు వశిష్ట గోత్రానికి చెందినవారు. పూసపాటి కుటుంబాలకపరిచ్చేదులు వశిష్ట గోత్రానికి చెందినవారు. పూసపాటి కుటుంబాలకు వారికి పూర్వీకైన పరిచ్చేదులు క్రీస్తుశకం 626 లో కృష్ణా నది మీదుగా బెజవాడ (ఇప్పటి విజయవాడ) నగరాన్ని నిర్మించారు. విజయరామరాజు కళింగ విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. సూర్యవంశీయులైన పరిచ్చేదులు హిందూ ధర్మాన్ని అనుసరించారు. 16 వ శతాబ్దంలో నందాపుర్ (కొరాపుట్ జిల్లా, ఒడిషా) గజపతులను ఓడించిన తర్వాత 'గజపతి' అనే బిరుదు పొందారు. 1850 లో మహారాజా పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు తన కుమార్తెను రాజస్థాన్ రాజ్ పుట్ వంశానికి చెందిన మహారాజా కుమారసింగ్ ఇచ్చి వివాహం చేశాడు. విజయనగరం మహారాజు ఉదయ్ పూర్ రాణాల వంశస్తుడని చెప్పబడింది. 1484 లో పూసపాటి రచిరాజు 'వశిష్టగోత్ర సీస మాలిక' వ్రాశాడు. ఔరంగజేబు మహారాజ సీతారామరాజుకి రెండు అంచుల ఖడ్గాన్ని బహూకరించాడు. పరిచ్చేదులు కోస్తా ప్రాంతానికి వచ్చిన తర్వాత వీరి పేరు పూసపాటిగా మారింది. పరిచ్చేదులలో పాలించిన రాజుల పేర్లు ఇవి: