దాల్చిన చెక్క
దాల్చిన చెక్క అనగానే మషాలా వెంటనే జ్ఞాపకమొస్తుంది. బిరియాని తయారీలోనూ, మషాలా కూరలు తయారీలోనేగా దీని ప్రభావం ఉంటుందనేది అనే అభిప్రాయం అందరిలో ఉంది. కాని దానిలోనూ ఔషధ గుణాలున్నాయని కొందరికే తెలుస్తుంది. . దాల్చిన చెక్కకు సంస్కృతంలో ‘త్వక్’అనే పేరుంది. ‘దారుసితా’ (తియ్యని మాను కలిగినది అని అర్థం) అనేది కూడా దాల్చిన చెక్క పేరే. * తెలుగులో దాల్చిన పట్ట అనీ లవంగ పట్ట అనీ పిలుస్తారు. అయితే లవంగం చెట్టుకూ దాల్చిన చెట్టుకూ సంబంధం లేదు. * దాల్చిన చెట్టు మానునుంచి వలిచిన పట్టని ఎండబెట్టి దాల్చిన చెక్క పేరుతో మార్కెట్లో విక్రయిస్తుంటారు. * ‘బిర్యానీ ఆకు’ అనే పేరుతో మార్కెట్లో మనకు కనిపించేది ‘సిన్నమోమం తమాల’ (ఆకు పత్రకం) అనే చెట్టు ఆకులు. దాల్చిన ఆకులను తేజ్‌పత్ అంటారు.
పల్లెల్లో సాధారణంగా వాడు వస్తువులు
ప్రతి వ్యవసాయ దారుని ఇంట్లొ వ్యవసాయోత్పత్తుల దాచు కోడానికి ఏర్పాట్లుంటాయి. అవి కాగు../. ఓడ/.గెరిసె /బొట్ట మొదలగునవి.
ఇది కుమ్మరి మట్టి తో పెద్ద కుండలాగ చేసి ఇస్తాడు. రెండు వైపుల చిన్న మూతి గలగి మధ్యలో రెండడుగులు వ్యాసం కలిగి సుమారు నాలుగడుగులు ఎత్తు కలిగిన పెద్ద మట్టి పాత్రే కాగు. దీనిని నేలమీది పెట్టి అందులో బియ్యం, ఇతర పప్పు దినుసులు దాస్తుంటారు. దీన్ని మన కనుకూలమైన ప్రదేశంలొ మార్చుకొని పెట్టుకోవచ్చు.
ఇది వరిపొట్టు కలిపిన మట్టితో చేసినదే. దీనిని కూడ కుమ్మరి చేసి ఇస్తాడు/. ఇది చాల పెద్దది పైగా దళసరిగా వుంటుంది. సుమారు రెండంగుళాల మందం కలిగి వుంటుంది. ఒకవైపు సుమారు రెండు అడుగు వ్వాసం కలిగిన మూతి వుండి రెండో వైపున సుమారు నాలుగైదు అడుగుల వ్వాసంతొ సుమారు మూడు అడుగుల ఎత్తి కలిగిన శంఖాకారం వుండే వాటిని ఒకే పరిమాణంలో రెండింటిని చేస్తారు. ఒక దాన్ని చిన్న మూతి వైపున నేలమీద పెట్టి దాని పై రెండొ దాన్ని బోర్లించి అనగా చిన్న మూతి పైకి వుండే టట్లు పెట్టి రెండు పెద్ద మూతులు కలిపే అతుకును మట్టి తో పూస్తారు. అందులొ ధాన్యం, ఇతర వస్తువులు దాస్తారు. దాన్యాన్ని బయటకు తీయడానికి క్రింది ఒక జానెడు ఎత్తులో ఒక చిన్న రంధ్రం చేస్తారు. ఇది స్థిరంగా ఒక్కచోటునె వుండాలి. కదాల్చ డానికి వీలు లేదు.
ఇంటికి ఒక మూలలో సామాన్యంగా, నైరుతి మూల గాని, ఈశాన్యమూల గాని ఇంటికున్న గోడను అనుసందానం చేసుకొని మరో రెండు గోడలు కట్టి సుమారు ఐదు, ఆరు అడుగుల ఎత్తుతో చతురస్త్రంగా ఒక గది కడ్తారు. ద్వారం లేని ఈ గది గోడలు రెండు ఇంటి గోడల కన్న కొంచెం ఎత్తు తక్కువగ వుంటాయి, ఇందులో ధాన్యం భద్ర పరుస్తారు.ఇది శాశ్వతంగా ఒక్క చోటునే వుండాలి. కదల్చడానికి వీలు లేదు.
ఇది సుమారు నాలుగడుగులు చతురస్త్రంగా వుండి ఆరు ఆడుగుల ఎత్తుతో వెదుర బద్దల తో చేసిన పెద్ద బుట్ట. తట్టలు, బుట్టల. గంపలు అల్లె మేదర వాళ్లు దీన్ని అల్లతారు. ఇందులో కూడ ధాన్యం నిల్వ చేసుకుంటారు. దీన్ని మనకు అవకాశం వున్న చోటుకు మార్చు కునే వీలున్నది.
మక్కిరి ఇది అర్థ చంద్రాకారంలొ సుమారు మూడడుగులు వెడల్పు పదడుగుల పొడవు కలిగిన వెదురు బద్దలతో అల్లిన పరికరము. దీనిని ఎద్దుల బందిలో వేసి సరకుల రవాణాకు ఉపయోగిస్తారు.