భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ
భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (Indian Space Research Organisation) అంతరిక్ష పరిశోధనల కోసం భారత ప్రభుత్వం నెలకొల్పిన సంస్థ. ఇస్రో</b>గా ప్రసిద్ధమైన ఈ సంస్థ దేశాభివృద్ధి లక్ష్యంగా అంతరిక్ష విజ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేసే ఉద్దేశంతో ఏర్పాటై, ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోని ప్రముఖ అంతరిక్ష రంగ సంస్థల్లో ఒకటిగా ప్రసిద్ధి పొందింది. బెంగుళూరు కేంద్రంగా ఏర్పాటైన ఇస్రో, దేశంలోని వివిధ ప్రదేశాల్లో పరిశోధన, అభివృద్ధి సౌకర్యాలు కలిగి ఉంది.
జిఎస్‌ఎల్‌వి-D1 ఉపగ్రహ వాహకనౌక
జీఎస్ఎల్‌వి–D1 ఉపగ్రహ వాహకనౌక లేదా ప్రయోగనౌక ఇస్రోవారు తయారుచేసి అభివృద్ధిపరచిన భూసమస్థితి ఉపగ్రహ ప్రయోగవాహనం శ్రేణికి చెందినది. భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనసంస్థ (ఇస్రో) ఎక్కువ బరువున్న ఉపగ్రహాలను స్వయంగా భారతదేశంనుండి ప్రయోగించుటకై తయారుచేసిన ఉపగ్రహప్రయోగ వాహకం శ్రేణికి చెందినదే భూసమస్థితి ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనం (Geo-synchronous Satellite Launch Vehicle).అంతకు ముందు ఇస్రోవాళ్ళు నిర్మించి ప్రయోగించిన పిఎస్‌ఎల్‌వి వాహకనౌక ద్వారా ఉపగ్రహాలను కనిష్ఠ ఎత్తు భూకక్ష్యలో (low earth orbit) మాత్రమేప్రవేశ పెట్టగలిగేవారు.జీఎస్ఎల్ వి శ్రేణి ఉపగ్రహ ప్రయోగ/వాహక నౌక ద్వారా ఎక్కువ బరువున్న ఉపగ్రహాలను భూసమస్థితి బదిలీ కక్ష్యలో (Geo-Synchronous Transfer Orbit : GTO ) ప్రవేశ పెట్టగల అంతరిక్ష విజ్ఞానాన్ని, సాంకేతికను సంతరించుకున్నారు.
జీఎస్ఎల్ వి ఉపగ్రహ వాహకనౌకలో కుడా పీఎస్ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహకంలో ఉన్నట్లుగానే మొదటి రెండుదశల్లో ఘన, ద్రవ ఇంధనాలను కలిగి ఉండి, మూడవ పైదశలో క్రయోజనిక్ దశ అమర్చబడిఉండును. పీఎస్ఎల్వీఉపగ్రహ వాహకంలో నాలుగు దహన దశలు/స్టేజిలు ఉండగా, జీఎస్ఎల్‌విలో కేవలం మూడు దశలు మాత్రమే ఉండును.