రక్తం
సగటున 70 కిలోలు తూగే మగవాడి శరీరంలో సుమారు అయుదున్నర లీటర్ల రక్తం ఉంటే, సగటున 50 కిలోలు తూగే ఆడవారి శరీరంలో మూడున్నర లీటర్ల రక్తం ఉంటుంది. కనుక సగటు మగవాడి శరీరం లోని అయిదున్నర లీటర్ల రక్తంలో సుమారు నాలుగుంపావు లీటర్లు నీళ్ళే. ఈ నీరు 37 డిగ్రీల శరీర ఉష్ణోగ్రత దగ్గర ఉంటుంది. ఈ ఉష్ణోగ్రత దగ్గర ఉన్న ఒక లీటరు నీటిలో సుమారు 7 మిల్లీగ్రాముల ఆమ్లజని కరుగుతుంది. ఈ 7 ని నాలుగుంపావు చేత గుణిస్తే ఊరమరగా 30 మిల్లీగ్రాములు వస్తుంది. కనుక మనం పీల్చే గాలిలోని ఆమ్లజని సుమారు 30 మిల్లీగ్రాముల ప్రాప్తికి శరీరంలోని రక్తంలో కరుగుతుంది. కాని ఒక సగటు మనిషికి, పరిశ్రమ లేకుండా కదలకుండా కూర్చున్న మనిషికి, బతకటానికి సెకండు ఒక్కంటికి ఆరున్నర మిల్లీగ్రాముల ఆమ్లజని సరఫరా ఉండాలి; లేక పోతే ఆ శాల్తీ బతకదు. ఈ లెక్కని శరీరంలోని రక్తంలోని నీటిలో కరిగి ఉన్న ఆమ్లజని నాలుగున్నర సెకండ్లలో ఖర్చు అయిపోతుంది. కాని మనం ముక్కు మూసుకుని, గాలి పీల్చకుండా నాలుగున్నర సెకండ్ల కంటే ఎక్కువ కాలమే బతకగలం. నీటిలో బుడక పెట్టి ఒక నిమిషం ఉండటం కష్టం కాదు. అనుభవం ఉన్న వాళ్ళు రెండు నిమిషాలు కూడా ఉండగలరు. వీరికి ఆమ్లజని సరఫరా ఎక్కడ నుండి వస్తున్నట్లు? ఈ ప్రశ్నకి సమాధానంగా ప్రయోగం చేసి ఒక విషయం నిర్ధారణ చెయ్యవచ్చు. నిజానికి లీటరు రక్తంలో 285 మిల్లీగ్రాముల ఆమ్లజని కరిగి ఉంటుంది. లీటరు నీటిలో 7 మిల్లీగ్రాములే కరిగి ఉన్నప్పుడు, ఈ మిగతా ఆమ్లజని ఎక్కడ దాగున్నట్లు? ఈ మిగతా ఆమ్లజని రక్తచందురంలో దాగి ఉంటుంది. మరొక విధంగా చెప్పాలంటే, ప్రతి రక్తందురం బణువు తనలో నాలుగు ఆమ్లజని అణువులని ఇముడ్చుకుని ఊపిరితిత్తుల నుండి శరీరం నలుమూలలకీ తీసికెళ్ళ ఉంది.
రక్షణ శక్తి
1884 సంవత్సర ప్రాంతమున మెచ్నికాఫ్ అను నతడు నెత్తురులోని కొన్ని తెల్ల కణములు సూక్ష్మ జీవులను పట్టి తినునని కని పెట్టెను. ఈ తెల్ల కణములలో రెండు విధములు ఉన్నాయి. కొన్ని జంగమ తెల్ల కణములు; కొన్ని స్థావర తెల్ల కణములు. వీని భేదములను చక్కగా గుర్తెరుగుటకై యెక నెత్తురు బొట్టు నెత్తి దానిని సూక్ష్మ దర్శినిలో నుంచి పరీక్షింప వలెను. నెత్తురు చుక్క యొక్క పటమును చూచిన యెడల పెక్కులుగ గుండ్రని నాణెముల దొంతరల వలెనున్న కణములునూక్కడక్కడ వివిధాకారములులు గల కొంచెము పెద్ద కణములు చూడ నగును. ఈ తెల్ల కణములు నెత్తురులో నున్నప్పుడు కొంచెము నీలపు రంగు కలిగిన ఉండల వలె కనుపించును. ఈ ఎర్ర కణములును తెల్ల కణములును గాక రక్తములో వీని కాధారమగు ద్రపదార్థము గలదు. ఈ ద్రపదార్థమునకు రసము (Serum ) అని పేరు. ఈ రసములో తేలుచు నెత్తురు కాలువలో ఈ కణములు కొట్టుకొని పోవు చుండును. ఇందు రమా రమి 500 ఎర్ర కణములకు ఒక తెల్ల కణము చొప్పున వుండును. ఎర్ర కణములు ఊపిరి తిత్తుల లోనికి పోయి ప్రాణ వాయువును తెచ్చి శరీరమున కిచ్చుచు. అక్కడ నుండి అంగారామ్ల వాయువుని (Carbonic Acid Gas ) తీసికొని పోయి ఊపిరి గాలి గుండ బయటికి విడిచి వేయును.