సాంఘిక శాస్త్రం
భూగోళ శాస్త్రం అనే విభాగాన్ని విస్తృత స్థాయిలో రెండు ప్రధాన ఉప విభాగాలుగా విభజించవచ్చు: అవి, మానవ భూగోళ శాస్త్రం మరియు భౌతిక భూగోళ శాస్త్రం. మానవ భూగోళ శాస్త్రం ఎక్కువగా పర్యావరణంపై మరియు భూభాగం ఏ విధంగా సృష్టించబడిందనే దానిపై దృష్టి పెడుతుంది, మానవులకు వారు నివసిస్తున్న భూభాగంపై ఉన్న ప్రభావంతోపాటు, భూభాగాన్ని మానవులు ఏ విధంగా పరిగణిస్తున్నారు మరియు నిర్వహిస్తున్నారనే అంశాలను కూడా ఇది చర్చిస్తుంది. భౌతిక భూగోళ శాస్త్రం సహజ పర్యావరణం మరియు వాతావరణం, ఉద్భిజ్జసంపద & ప్రాణులు, భూమి, నీరు మరియు భూస్వరూపాలు ఏ విధంగా ఏర్పడ్డాయి మరియు సంకర్షణ చెందుతాయనే అంశాలపై దృష్టి పెడుతుంది.[18] వివిధ పద్ధతులను ఉపయోగించి ఈ రెండు ఉప విభాగాల యొక్క ఫలితంగా ఒక మూడో విభాగం ఏర్పడింది, దీని పేరు పర్యావరణ భూగోళ శాస్త్రం. పర్యావరణ భూగోళ శాస్త్రంలో భౌతిక మరియు మానవ భూగోళ శాస్త్రం రెండింటికీ సంబంధించిన అంశాలు ఉంటాయి, పర్యావరణం మరియు మానవుల మధ్య సంకర్షణలపై ఇది దృష్టి పెడుతుంది.[19]
భూమిపై నీటి పుట్టుక
పుట్టిన కొత్తలో భూగోళాన్ని ఒక ఖగోళ వస్తువు గుద్దుకోవడం వలన ఒక ముక్క విడిపోయి చంద్రుడు ఏర్పడి ఉండవచ్చని ఒక పరికల్పన ఉంది. ఆ తాకిడికి భూగోళం లోని ఒకటి రెండు పెద్ద భాగాలు కరిగిపోయి ఉంటాయి. ఈనాటి భూమి సమ్మేళనాన్ని చూస్తే శిలలను పూర్తిగా కరిగించి పునఃసమ్మేళనం చెయ్యడం కష్టం అనిపిస్తుంది. అయితే, ఆ తాకిడికి కొంత భాగం ఆవిరైపోయి భూమిపై రాతిఆవిరి వాతావరణం ఏర్పడి ఉండవచ్చు. రెండువేల ఏళ్ళ తరువాత ఈ ఆవిరి ద్రవీభవించి ఉండవచ్చు. ఆ క్రమంలో వేడిగాను, అధిక భారంతోనూ ఉన్న కార్బన్ డయాక్సైడు, హైడ్రోజెన్, నీటి ఆవిరిలు వాతావరణంలో మిగిలిపోయి ఉండవచ్చు. ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత  ఉన్నప్పటికీ ద్రవరూప నీటితో కూడిన సముద్రాలు ఉండి ఉండవచ్చు. భారమైన కార్బన్ డయాక్సైడుతో కూడిన వాతావరణం అధిక పీడనంతో ఉండటం దీనికి కారణం. భూమి చల్లబడుతూ ఉండటం వలన, సబ్‌డక్షన్ వలన, సముద్రాల్లో కరగడం వలనా వాతావరణంలోని కార్బన్ డయాక్సైడు చాలావరకు తగ్గిపోవడం, కొత్తగా మ్యాంటిల్ ఏర్పడటం వలన పెరగడం వంటి చర్యలతో కార్బన్ డయాక్సైడు శాతం తీవ్రమైన  హెచ్చుతగ్గులకు లోనైంది.