దేశిని చిన్నమల్లయ్య
చినమల్లయ్య కరీంనగర్‌ జిల్లా చిగురుమామిడి మండలం బొమ్మనపల్లిలో దేశిని లచ్చయ్య, బుచ్చవ్వలకు 1932లో జన్మించాడు. అతని తండ్రి తాటిచెట్టు నుంచి పడి అకాల మరణం పొందడంతో మల్లయ్య కుటుంబ బాధ్యతలు భూజాన ఎత్తుకున్నాడు. పేద గీత కార్మికుడి కుటుంబంలో పుట్టిన అతను పిన్న వయస్సులోనే కుల వృత్తిని చేపట్టాడు. ఆరో తరగతి వరకు ఉర్దూ మీడియంలో చదివిన ఆయన 1947 నుంచి ఆయన రాజకీయ జీవితం ప్రారంభమైంది. తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాట దళాలకు కొరియర్‌గా పని చేశారు. వెట్టి చాకిరి బానిసత్వ వ్యతిరేక భూ అక్రమణ ఉద్యమాలను చేపట్టి ప్రజలను చైతన్య పరిచారు. 1951లో అతను రాజేశ్వరమ్మను వివాహం చేసుకున్నాడు. తెలంగాణ సాయుధ రైతాంగ పోరాటంలోనూ తనవంతు పాత్ర పోషించాడు. 1953లో సీపీఐ సభ్యత్వం తీసుకొని వ్యవసాయ కార్మిక సంఘాల నిర్మాణ బాధ్యతలు, కల్లు గీత కార్మికుల సమస్యల పరిష్కారానికి పోరాటాలు చేపట్టాడు. 1953లో జనరల్‌ ఎన్నికల్లో పీడీఎఫ్‌ అభ్యర్థి గెలుపునకు కృషి చేశాడు. అదే సంవత్సరం సీపీఐలో చేరి వ్యవసాయ కార్మిక సంఘం, భూపోరాటాల్లో పాల్గొన్నాడు. భూస్వాములు, ముస్తాజర్‌లకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమించాడు. 1957లో స్వగ్రామం బొమ్మనపల్లి సర్పంచ్‌గా అక్కడి పటేల్‌, పట్వారీల ఆగడాలను ఎదిరించి ఎన్నికయ్యాడు. రెండుమార్లు సర్పంచ్‌గా పని చేశాడు. మరో రెండుమార్లు ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికై 1978 వరకూ 21ఏండ్లు సర్పంచ్‌గా, సమితి వైస్‌ ప్రెసిడెంట్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. 1978 జనరల్‌ ఎన్నికలలో అప్పటి ఇందుర్తి నియోజకవర్గం (హుస్నాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం) నుంచి సీపీఐ శాసన సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. మరో మూడుమార్లు 1984 ,1989, 1994 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వరుసగా గెలుపొందాడు. సీపీఐలో కార్యకర్త స్థాయి నుంచి రాష్ట్ర నాయకుడిగా ఎదిగాడు. దాదాపు 51 సంవత్సరాలు కమ్యూనిస్టు పార్టీలో కార్య కర్త నుంచి రాష్ట్ర స్థాయి వరకు వివిధ పదవులు అలం కరించిన దేశిని మల్లయ్య ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర వాదనను వ్యతిరేకించినందున 2001లో సీపీఐకి రాజీనామా చేశాడు.[3][4]
పద్మజారెడ్డి
పద్మజారెడ్డి ప్రముఖ కూచిపూడి నృత్య కళాకారిణి. పద్మజారెడ్డి కూచిపూడి నాట్యం లోని వివిధ రూప కళను ప్రజా చైతన్యం నింపే ఆధునిక నాటకాలుగా ప్రదర్శించారు. ప్రణవ్ అకాడమీని స్థాపించి నృత్య శిక్షణ ఇస్తున్నారామె ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. ప్రముఖ నర్తకి శోభానాయుడు శిష్యురాలు. 
ఆమె ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కృష్ణా జిల్లా పామర్రుకు చెందిన వారు. వారి గ్రామానికి సమీపంలో కూచిపూడి గ్రామం ఉండటంతో ఆమె నృత్యం చేర్చుకోవాలని సంకల్పించారు. తన ఎనిందవ యేట హైదరాబాదు వెళ్ళి ప్రముఖ కూచిపూడి నృత్యకారిణి అయిన శోభానాయుడు వద్ద శిక్షణ పొందారు. ఆమెకు నిజామబాదు మాజీ పార్లమెంటు సభ్యుడు రంగారెడ్డి కుమారుడు అయిన శ్రీనివాసరెడ్డితో 1988లో వివాహం జరిగింది. వారి కుమారుడు ప్రణవ్ పేరిట "ప్రణవ్ కూచిపూడి నృత్య అకాడమీ"ని స్థాపించారు. దాదాపు ఐదువందల మందికి శిక్షణనిచ్చారు. కొండాపూర్, అమీర్‌పేట్, జేఎన్‌టీయూలో ఆ సంస్థలున్నాయి. మరుగున పడిపోతున్నభారతీయ సంస్కృతిని రాబోయే తరాలకు తెలియజేయడం కోసమే శిక్షణ కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నారామె. అనేక దేశాలలో నృత్యప్రదర్శనలిచ్చారు. శివ హేల, భ్రూణ హత్యలు, కల్యాణ శ్రీనివాస చరితం, అన్నమయ్య పద నర్తన శోభ, శ్రీకృష్ణ పారిజాతం, రాధే శ్రీ కృష్ణామృత్, వజ్ర భారతి, సీతా స్వయంవరం, సీజన్ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్, నమస్తే ఇండియా, రామాయణం వంటి ఇతివృత్తంగా తీసుకొని కూచిపూడి నృత్య ప్రదర్శనలిచ్చారు.
ఆమె 2015 కి గానూ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును అందుకున్నారు. 45 ఏళ్లుగా కూచి పూడి నృత్య ప్రదర్శనలో విశేష ప్రతిభకు గుర్తింపుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమెను ఈ అవార్డుతో సత్కరించింది. 2016 అక్టోబరు 4 న డిల్లీలోని రాష్ట్రపతి భవన్‍లో జరిగిన ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ఆమెకు ఈ అవార్డును ప్రధానం చేశారు. ఈ సందర్భంగా పద్మజా రెడ్డి మాట్లాడుతూ ఈ అవార్డును అందుకోవడం చాలా ఆనందంగా ఉందన్నారు. భ్రూణ హత్యల నివారణకు ప్రకృతి, పంచ భూతలపై ప్రజల్లో అవగాహన కోసం పద్మజా రెడ్డి అనేక నృత్యా ప్రదర్శనలు చేపట్టారు.