సమాచార హక్కు
ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, సంస్థల నుంచి సమాచారాన్ని అడిగి తీసుకునే అధికారమే సమాచార హక్కు (Right to Information). మనం ఏ ఆఫీస్ లో కాలిడినా కావలిసిన సమాచారంపొందుట దుర్లభం. లంచం ఇచ్చుకోనిదే ఫైలు కదలదు. సామాన్యుడికి ఏ ఆఫీసుకు వెళ్ళినా పనిచేయించుకోవటం, తనకు కావలసిన సమాచారాన్ని రాబట్టటం చాలా కష్టం.ఈ నేపథ్యంలో భారత ప్రభుత్వం 12 అక్టోబర్ 2005 తేదీన ఈ సమాచార హక్కు చట్టం (Right to Information Act) * [1] భారతదేశమంతటా అమలులోకి వచ్చింది. దీనిని ఉపయోగించుకొని, ప్రభుత్వ పనులపై సమచారాన్ని పొందవచ్చు. ఇంతకుముందు పార్లమెంటు, లేక విధాన సభ లేక విధాన పరిషత్ సభ్యులకు గల ఈ సౌకర్యాన్ని, ఈ చట్టం ద్వారా ప్రజలందరికి కలిగింది,. ప్రభుత్వ అధికారులు అడగకపోయినా వారంతట వారే విధి విధానాలు, ఉద్యోగుల బాధ్యతలు మొదలైన 17 అంశాల గురించి సమాచారం ఇవ్వాలి. దీని ప్రకారం ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో సహాయ పౌర సమాచార అధికారి, పౌర సమాచార అధికారి, అప్పిలేట్ అధికారుల పేర్లు, వారి ఫోన్ నెంబర్లను, ప్రజలకు కనిపించే విధంగా బోర్డుమీద స్పష్టంగా రాసి ఉంచాలి.సమాచార హక్కు చట్టం లో మెుత్తం 6 అధ్యాయాలు, 31సెక్షన్లు ఉన్నాయి.
ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో (ఇండియా)
ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో (దేవనాగరి: खुफिया ब्यूरो, "ఖుఫీయా బ్యూరో" ) అనేది భారతదేశం యొక్క అంతర్గత నిఘా సంస్థ, ప్రపంచంలో అత్యంత పురాతన గూఢచర్య సంస్థగా ఇది ప్రసిద్ధిగాంచింది, దీనిని IB గా కూడా గుర్తిస్తున్నారు. 1947లో హోం మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరోగా ఇది రూపాంతరం చెందింది. నిఘా విభాగం ఏర్పాటు చేయాలనే ఆలోచన వచ్చినప్పుడు, 1885లో మేజర్ జనరల్ సర్ ఛార్లస్ మ్యాక్‌గ్రెగోర్‌ను సిమ్లాలో బ్రిటీష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి క్వార్టర్‌మాస్టర్ జనరల్‌గా మరియు నిఘా విభాగ అధిపతిగా నియమించారు. 19వ శతాబ్దం చివరి కాలంలో వాయువ్య భాగం నుంచి బ్రిటీష్ ఇండియాను రష్యా ఆక్రమిస్తుందనే భయాల నేపథ్యంలో, ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌లో రష్యా దళాల మోహరింపులపై నిఘా పెట్టడం ఈ గూఢచర్య విభాగం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంది.