చిల్కా సరస్సు
చిల్కా సరస్సు (చిలికా సరస్సు ) అనేది ఉప్పునీటి సరస్సు, భారతదేశంలోని ఒడిషా రాష్ట్రం యొక్క పూరీ, ఖుర్దా మరియు గంజాం జిల్లాల తూర్పు తీరం మీద, దయా నది ప్రవేశ ద్వారం వద్ద బంగాళాఖాతంలో ప్రవహిస్తుంది. భారతదేశంలో అతిపెద్ద కోస్తా సరస్సు మరియు ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద సరస్సు.[3][4]
కొల్లేటి సరస్సు
కేంద్ర ప్రభుత్వం కొల్లేరు సహా దేశంలోని 25 ప్రముఖ సరస్సుల నియంత్రణ బాధ్యతలను తన ఆధీనంలోకి తీసుకోబోతోంది. చిత్తడినేలల పరిరక్షణ నిర్వహణ నిబంధనలు-2009 పేరుతో కొత్త చట్టాన్ని అమలులోకి తేబోతోంది.చిత్తడి నేలలను మెట్టభూమిగా మార్చడాన్ని పూర్తిగా నిషేధించారు. ఆ ప్రాంతంలో కొత్త పరిశ్రమలు ఏర్పాటు చేయడం, ఉన్న పరిశ్రమలను విస్తరించడం కూడా బంద్‌ చేస్తారు. కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీశాఖ 1989లో విడుదల చేసిన మూడు ఉత్తర్వుల్లో పొందుపరిచిన ప్రమాదకర వ్యర్థాలను తయారుచేయడం కానీ, నిల్వ చేయడం కానీ, లేదంటే పారేయడం కానీ పూర్తిగా నిషేధం. ఒకవేళ సరస్సుల ప్రాంతంలో ఘన వ్యర్థాలను పారబోస్తుంటే ఏడాదిలోపు దాన్ని పూర్తిగా బంద్‌ చేయాల్సి ఉంటుంది. మురికి నీళ్లు, పరిశ్రమలు, నగరాలు, పట్టణాల నుంచి వచ్చే వ్యర్థాలేవైనా వీటిలోకి వదులుతుంటే రెండేళ్లలో పూర్తిగా నిలిపేయాల్సి ఉంటుంది. గత పదేళ్లలో ఆ ప్రాంతంలో గమనించిన అత్యధిక వరద స్థాయికి 50 మీటర్లలోపు పడవ జెట్టీలు తప్ప ఎలాంటి శాశ్వత నిర్మాణాలు చేపట్టడానికి వీల్లేదు. జాతీయ చిత్తడి నేలల మదింపు కమిటీ అనుమతి లేకుండా సరస్సుల నుంచి నీరు తోడేయడం, నిల్వ చేయడం, ఇతర చోట్లకు మళ్లించడం, సహజ జలప్రవాహాన్ని అడ్డుకోవడం లాంటివి చేయకూడదు. మర పడవలు వాడకూడదు. సరస్సుల్లో పూడిక పేరుకు పోయినప్పుడు తప్ప ఎప్పుడూ తవ్వకాలు చేపట్టరాదు. నీటి సహజ ప్రవాహం, పర్యావరణ సంబంధ ప్రక్రియకు విఘాతం కల్గించే ఎలాంటి కార్యక్రమాలనూ 200 మీటర్ల పరిధిలో చేపట్టరాదు. బల్లకట్టు వంతెనలు, రోడ్ల నిర్మాణానికి తప్పనిసరిగా కేంద్ర కమిటీ అనుమతి పొందాలి. సరస్సుగా గుర్తించిన ప్రాంతంలో చేపలు పట్టడాన్ని నిషేధిస్తారు.