గౌతమ బుద్ధుడు
సిద్ధార్ధుడు కపిలవస్తు దేశానికీ చెందిన లుంబిని పట్టణంలో జన్మించాడు. భౌగొళికంగా ఈ ప్రాంతం ప్రస్తుత నేపాల్ దేశంలో ఉంది. కానీ చారిత్రకంగా ఈ ప్రాంతం ప్రాచీన భారతదేశంలోకి వస్తుంది. గౌతమ అనునది సిద్ధార్ధుని ఇంటి పేరు కాదు సిద్ధార్ధుని పెంచిన తల్లి గౌతమి. అందుకు గాను అతనికి ఆ పేరు వచ్చింది. తండ్రి శుద్ధోధనుడు, తల్లిమహామాయ (మాయాదేవి, కోళియన్ దేశపు రాకుమారి). సిద్దార్డుడు గర్భమందున్నప్పుడు, మాయాదేవి, ఒక ఆరు దంతముల ఏనుగు తన గర్భములోకి కుడి వైపు నుండి ప్రవేశించినట్లుగా ఒక స్వప్నమందు దర్శించింది. అది జరిగిన పది చంద్ర మాసముల తర్వాత సిద్ధార్డుడు జన్మించెను. శాక్యవంశాచారము ప్రకారం, గర్భావతిగానున్న మాయాదేవి, ప్రసవానికి తన తండ్రిగారింటికి బయలుదేరింది. కానీ మార్గమధ్యంలో, లుంబిని అనే ప్రాంతంలో ఒక సాలవృక్షం క్రింద ఒక మగ బిడ్డను ప్రసవించింది.
బుద్ధపాలితుడు
బుద్ధపాలితుడు క్రీ. శ. 6 వ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రసిద్ధ భారతీయ బౌద్ధ తత్వవేత్త. గొప్ప వ్యాఖ్యాత. మాధ్యమికవాది. మాధ్యమిక బౌద్ధంలో ప్రాసంగిక సంప్రదాయ శాఖ వ్యవస్థాపకుడు.బుద్ధపాలితుడు క్రీ. శ. 470-540 మధ్యకాలంలో జీవించినవానిగా భావిస్తున్నారు. టిబెటియన్ చరిత్రకారుడు తారానాధుని ప్రకారం బుద్ధపాలితుడు దక్షిణ భారతదేశంలోని 'హంసక్రీడ'లో జన్మించాడు. అయితే నలనాక్ష దత్తు (Nalanaksha Dutt) ఇతని జన్మస్థలం దంతపురి అని పేర్కొనడం జరిగింది. కన్నింగ్ హోమ్ ఈ దంతపురిని కళింగపట్టణంగా భావించాడు. నేడు దంతపురిని దంతవరపుకోట (శ్రీకాకుళం జిల్లా) గా గుర్తించారు. బౌద్ధం పట్ల ఆకర్షితుడైన బుద్ధపాలితుడు చిన్న వయస్సులోనే సన్యాసాశ్రమం స్వీకరించాడు. బౌద్ధ ధర్మబోధనలో ఎక్కువ ఆసక్తి కనపరుస్తూ వచ్చాడు. నలందా విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి, అక్కడ నాగమిత్రకు శిష్యుడైన ఆచార్య 'సంఘరక్షిత' వద్ద శిష్యరికం చేసాడు. నాగార్జునుని మూల గ్రంథాలపై, బోధనలపై లోతైన అధ్యయనం చేసిన బుద్ధపాలితుడు బౌద్ధధర్మంలో అపారమైన జ్ఞానాన్ని, ధార్మిక గ్రంథాలలో ఉత్కృష్ట పాండిత్యాన్ని గడించాడు. తరువాత దక్షిణ భారతదేశంలోని దంతపురి విహారంలో నివసిస్తూ బౌద్ధ ధర్మోపన్యాసాలను చేసాడు. ఆచార్య నాగార్జున, ఆర్యదేవుల కృతుల మీద పలు వ్యాఖ్యానాలను రచించాడు.