నయాగరా జలపాతం
నయాగరా జలపాతం (Niagara Falls) అమెరికా రాష్ట్రమైన న్యూయార్క్ మరియు కెనడా నగరాల మధ్య నయాగరా నదిపై ఉన్న అతిపెద్ద జలపాతం. నయాగరా జలపాతం అంటే మూడు జలపాతాల మొత్తానికి ఉన్న సామూహిక నామము. అమెరికా లోని న్యూయార్క్ రాష్ట్రం మరియు కెనడాలోని ఒంటారియా రాష్ట్రం సరిహద్దుల మధ్య అటూ ఇటూ ఉన్న జలపాతమిది. ఈ జలపాతం నయాగర జార్జ్ దక్షిణ తీరంలో ఉంది. పెద్ద మరుయి చిన్నది వరకు ఈ జపపాతం గుర్రపునాడా ఆకారంలో ఉంది. మెరికన్ ఫాల్స్, బ్రైడల్ వెయిల్ ఫాల్స్ అమెరికన్ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. ది హార్స్ షూ ఫాల్స్ కెనడా ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. అమెరికన్ ఫాల్స్ అమెరికా వైపు గోటు ఐలాడ్ (గోట్ ద్వీపం)ద్వారా విభజించబడి ఉంటాయి. చిన్నదైన బ్రైడల్ వెయిల్ ఫాల్స్ కూడా అమెరికన్ ప్రాంతంలో ల్యూనా ఐలాండ్ (ల్యూనా ద్వీపం) విభజింపబడి ఉన్నాయి. హార్స్ షూ ఫాల్స్ గుండా అంతర్జాతీయ సరిహద్దు 1892 లో చేయబడింది. సహజ భూఊచకోత వలన ఈ సరిహద్దులు తరచూ వివాదాస్పదమౌతుంటాయి.
నయాగరా జలపాతం
1969లో యు.ఎస్ ఆర్మీ క్రాప్ ఆఫ్ ఇంజనీర్ల బృందానికి నయగార జలపాతం మూలంలో ఉన్న రాళ్ళను తొలగించాలని ఆడేశాలుజారీ చేయబడ్డాయి. ఈ ఏటవాలు రాళ్ళు అమెరికన్ వైపు జలపాతానికి గుట్టలుగా అడ్డుపదుతున్న కారణంగా ఈ ఆదేశాలు జారీ చేయబడ్డాయి. ఇంజనీర్ల బృందం ఈ రాళ్ళను తొలగించి అమెరికన్ వైపు జలపాతానికి ఒరిపిడిని తొలగించడానికి కావలసిన మరమ్మత్తు పనులు చేసారు. జలప్రవాహాన్ని కెనడావైపు మరల్చడానికి 30,000 టన్నుల రాళ్ళను ఉపయోగించి 600 అడుగుల ఎత్తు వరకు ఒక తాత్కాలిక ఆనకట్ట నిర్మించబడింది. ఇంజనీర్లు శిథిలమైన రాళ్ళను తొలగించి సంరక్షా విధానాలను పరీక్షించి ఈ ప్రణాళికను అదే సంవత్సరం నవంబరు నాటికి పూర్తి చేసారు. తాత్కాలిక వంతెన నీటిని నిలువ చేయడానికి సిద్ధం చేయబడింది. 20వ శతాబ్దం చివరి భాగానికి ముందుగా ఉత్తర ప్రవాహం హార్స్ షూ జలపాతం అమెరికన్ వైపు వరుస వంతెనలతో గోట్ ఐలాడ్ తో అనుసంధానించబడి ఉన్న టెర్రియన్ రాక్స్ (తాబేలు రాళ్ళు) చుట్టూ ప్రవహిస్తూ ఉండేది. 1955 నాటికి రాక్స్ మరియు గోట్ ఐలాడ్ మధ్య ప్రదేశం నిండి పోయి అక్కడ మంచినీటి తాబేలు కేంద్రం ఏర్పడింది. 1980 ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆర్మీ క్రాప్ ఆఫ్ ఇంజనీర్ల బృందం మరి కొంత భూమిని నింపి మళ్ళింపు ఆనకట్టను నిర్మించి టెర్రియన్ పాయింట్ లో ప్రవాహపు జలం ప్రవేశించకుండా చేయడానికి బలమైన గోడలను నిర్మించారు. కెనెడియన్ వైపున్న 100 అడుగుల హార్స్ షూ జలపాతంతో సహా మొత్తం 400 అడుగుల జలప్రవాహం తీసివేయబడింది.