సుడోకు
సుడోకు ఒక తర్క-భరితమైన, గళ్ళలో అంకెలు నింపే ప్రహేళిక. ఈ ప్రహేళికలో ఒక 9x9 గళ్ళ చతురస్రము ఉంటుంది. అందులో మళ్ళీ తొమ్మిది 3x3 చతురస్రాలు ఉంటాయి. ఈ గళ్ళలో 1 నుండి 9 వరకు నింపాలి. చిన్న చతురస్రం (3x3) లో కాని పెద్ద చతురస్రం (9x9) లో అడ్డు ‍ మరియు‍ నిలువు వరుసలలో ఒకసారి ఉపయోగించిన అంకెలు మరోసారి ఉపయోగించరాదు. ఈ ప్రశ్నా ప్రహేళికలో అక్కడక్కడా కొన్ని అంకెలు నింపబడి ఉంటాయి. పూర్తయిన ప్రహేళిక ఒక రకమైన లాటిన్ చతురస్రము పోలి ఉంటుంది. లియొనార్డ్ ఆయిలర్ అభివృద్ధి చేసిన ఈ లాటిన్ చతురస్రాల నుండి ఈ ప్రహేళిక పుట్టింది అంటారు కానీ, ఈ ప్రహేళికను కనుగొన్నది మాత్రము అమెరికాకు చెందిన హావర్డ్ గార్నస్. ఈ ప్రహేళిక 1979లో డెల్ మ్యాగజిన్ లో నంబర్ ప్లేస్[1] మొదటి సారి ప్రచురితమైనది. 1986లో నికోలాయి దీనిని సుడోకు అనే పేరుతో ప్రాచుర్యానికి తీసుకొచ్చాడు. 2005లో సుడోకు అంతర్జాతీయంగా ఖ్యాతిని గడించింది.
ధ్వనిశాస్త్రం
ధ్వనిశాస్త్రం అనేది ప్రాచీన భారతదేశంలో 500 BCకి పూర్వం పాణిని అనే వ్యక్తి సంస్కృతంపై అతని 5వ శతాబ్దపు BC సంహతంలోని హల్లుల యొక్క స్థానం మరియు ఉచ్ఛారణ విధానంను బట్టి అధ్యయనం చేయబడింది. ప్రధానమైన ఇండిక్ అక్షరమాలలు (ఇండిక్ ఆల్ఫాబెట్స్) పాణిని వర్గీకరణ ప్రకారం నేడు వాటి హల్లులను ఆజ్ఞాపిస్తున్నాయి. ఒక ధ్వనిశాస్త్ర సంబంధి అక్షరమాలపై లిఖిత విధానానికి మొట్టమొదటగా పునాది వేసిన ఘనతను ప్రాచీన గ్రీకులు సాధించారు. ఆధునిక ధ్వనిశాస్త్రం అలెగ్జాండర్ మెల్‌విల్లే బెల్‌తో మొదలయింది. ఆయన "దృశ్యమాన ప్రసంగం" (1867) సంభాషణల శబ్దాలను లిఖించడానికి ఒక కచ్చితమైన సంజ్ఞీకరణ విధానాన్ని ఆవిష్కరించింది.