తెలుగు అక్షరాలు
తెలుగు భాషకు అక్షరములు యాభై ఆరు. వీటిని అచ్చులు, హల్లులు, ఉభయాక్షరములుగా . ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దంలో బాగా వాడుకలో ఉన్నాయి.16 అచ్చులు, 38 హల్లులు, గ్గ్ట్ పొల్లు, నిండు సున్న, వెరసి 56 అక్షరములు. అరసున్న, విసర్గ వాడకం చాలవరకూ తగ్గిపోయింది. తెలుగు వర్ణ సముదాయమును మూడు విధాలుగా విభజించవచ్చును.
అన్నమయ్య పదకోశం
అన్నమాచార్యుడు తొలి తెలుగు వాగ్గేయకారుడు మరియు పదకవితా పితామహుడు. ఇతడు తన పదహారవ యేటనే తిరుమలలో వెలసిన శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి సాక్షాత్కారాన్ని పొంది తన్మయుడై రోజుకొక్కటి చొప్పున సుమారు 32, 000 సంకీర్తనలు రచించాడు. వీనిలో మనకు లభించినవి 14, 358 మాత్రమే. అన్నమయ్య కుమారుడు పెదతిరుమలాచార్యుడు ఈ సంకీర్తనలు అన్నింటిని రాగి రేకులపై చెక్కించి అమూల్యమైన సంకీర్తన సాహిత్యాన్ని మనకు అందించాడు. అన్నమయ్య సంకీర్తనల్లోని భాష ఎంతో విలక్షణమైనది. ఇతడు ప్రజల వ్యవహారంలో వున్న తెలుగు భాషకు పట్టంకట్టిన మహానుభావుడు. తన సంకీర్తనల ద్వారా భక్తిభావాన్ని సామాన్య ప్రజల్లో కూడా వ్యాప్తి చేయాలనే లక్ష్యమే ఇందుకు ముఖ్య కారణం. ఒక విధంగా అన్నమయ్య తొట్టతొలి వ్యావహారిక భాషోద్యమ నిర్మాత అని చెప్పవచ్చు. భాషా వ్యవహారానికి జీవం పోసే ప్రాంతీయ మాండలిక పదాలను వాడి వాటిని మనకు గుర్తుచేశాడు. కొన్ని సంస్కృత పదాలకు అచ్చతెలుగు పదాలను సృష్టించి భాష విషయంలో తన సృజనశక్తిని ప్రకటించుకున్నాడు. అన్యభాషా పదాలను కూడా స్వీకరించాడు. తన సంకీర్తనలలో అన్నమయ్య ఎన్నో భాషా విశేషాలతో రచనలు చేశాడు.