మానవ పాపిల్లోమా వైరస్
మొటిమలు సాధారణంగా చేతులు మరియు కాళ్ళ మీద కనిపిస్తాయి, అయితే మోచేతులు లేదా మోకాలు వంటి ఇతర ప్రాంతాల్లో కూడా ఇవి రావచ్చు. సాధారణ మొటిమలు కాలీఫ్లవర్ వంటి పైభాగం కలిగి ఉంటాయి మరియు చుట్టుపక్కల ఉన్న చర్మంపై సాధారణంగా కొద్దిగా ఎత్తులో ఉంటాయి. చర్మసంబంధమైన HPV జన్యు మొటిమలకు కారణమవుతుంది కాని క్యాన్సర్ అభివృద్ధికి సంబంధం లేదు. అరికాలికి సంబంధించిన మొటిమలు అరికాళ్ళలో కనిపిస్తాయి; అవి లోపలికి పెరుగుతాయి, సాధారణంగా నడిచేటప్పుడు నొప్పిని కలిగించవచ్చు. సంభోగాంగ మొటిమలు వేళ్ళ గోళ్లు , వ్రేళ్ళ చుట్టూ, రావచ్చు . ఇతర ప్రదేశాల్లో మొటిమలను చికిత్స చేయటం చాలా కష్టం.[12] సమతలమైన మొటిమలు సామాన్యంగా చేతులు, ముఖం, లేదా నుదిటిపై కనిపిస్తాయి. సాధారణ మొటిమల్లో వలె,సమతలమైన మొటిమలు పిల్లలు మరియు యుక్తవయస్సు లో చాలా తరచుగా వస్తాయి . సాధారణ రోగనిరోధక పనితీరు కలిగిన వ్యక్తులలో,సమతలమైన మొటిమలు క్యాన్సర్ అభివృద్ధికి సంబంధించినవి కాదు.[13]
దోమకాటుతో వచ్చే వ్యాధులు
తరచు రాత్రులందు రక్త పరీక్ష వేయించుకొని బోధవ్యాధి సోకినదీ లేనిదీ నిర్ధారణ పొందడం. ముందు చెప్పబడిన వ్యాధి లక్షణములు కనిపించిన వెంటనే బోధవ్యాధి నివారణ కేంద్రాన్ని / ఆరోగ్య కార్యకర్తని సంప్రతించడం. వ్యాధి సోకిన వారు పూర్తి మోతాదు చికిత్స పొంది వ్యాధి వలన కలిగే యితర నష్టాల నుండి విముక్తి పొందడం. నిర్ణయింపబడిన పద్ధతిలో చికిత్స చేయించుకొని యితరులకు వ్యాధి సోకకుండా జాగ్రత్త వహించడం. వ్యాధి గ్రస్తుల పట్ల సానుభూతి చూపడం వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత, పరిసరాల పారిశుధ్యం పాటించడం బోధవ్యాధి వ్యాప్తి చేయు దోమలు పిల్లలు పెట్టే మురికి నీటి గుంటలు, మురుగు కాల్వలు, యితర రకాల నీటి నిల్వలు లేకుండా చూసుకోవడం. మరుగుదొడ్లు, పాడుపడిన బావులు మొదలైన వాటిలో దోమలు గ్రుడ్లు పెట్టకుండా జాగ్రత్త వహించడం. దోమకాటుకు గురికాకుండా దోమ తెరలు, దోమలను పారద్రోలు మందఉలు వాడడం. ఇండ్లలోనికి దోమలు రాకుండా తెరలు, మెష్ లు అమర్చుకోవడం. మురుగు కాలువల్లో చెత్తా చెదారం వేయకుండా, అవి ప్రవహించేలా చూడడం. మురికి నీటి నిల్వల్లో దోమల మందు చల్లడం ఖాళీ డ్రమ్ములు, పాత టైర్లు, పూల కుండీలు, కుండలు ఇతర పాడుబడిన వస్తువులలో నీరు చేరి, దోమల పిల్లలు పెట్టకుండా వాటిని తొలగించాలి. ప్రభుత్వం అమలు జరిపే వ్యాధి నివారణ కార్యక్రమాలకు సహకరించడం.