హెచ్‌టిఎమ్ఎల్(HTML)
1980లో, CERN అనే సంస్థలో స్వతంత్ర కాంట్రాక్టర్ అయిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త టిమ్ బెర్నెర్స్ లీ పత్రాలను ఉపయోగించడానికి మరియు పంచుకోవడానికి CERN పరిశోధకుల కోసం ENQUIRE అనే వ్యవస్థను రూపకల్పన చేశాడు. 1989వ సంవత్సరంలో, ఇదే కార్యాచరణను అందించే ఇంటర్నెట్-ఆధారిత హైపర్‌టెక్స్ట్ వ్యవస్థ కోసం బెర్నర్స్-లీ మరియు CERN డేటా వ్యవస్థల ఇంజనీర్ రాబర్ట్ కైలియోలు వేర్వేరుగా ప్రతిపాదనలను చేశారు. తదుపరి సంవత్సరంలో, వారు CERN అంగీకరించిన WorldWideWeb (W3) అనే ప్రాజెక్ట్‌పై[1] సమిష్టి ప్రతిపాదన కోసం సహకరించుకున్నారు. 1990వ సంవత్సరంలోని వ్యక్తిగత పరిశోధనల నుండి [2], "హైపర్‌టైక్స్ట్ ఉపయోగించే పలు రంగాల్లో కొన్నింటిని" జాబితా [3] చేసి, మొదటి ఎన్‌సైక్లోపీడియాను రూపొందించాడు.
లూయీ బ్రెయిలీ
అంధులకు చదువు చెప్పాలంటే వారికి పుస్తకాలు కావాలి. కంటితో వారు చూడ లేరు. స్మర్శ తప్ప మరో మార్గంలో వారు స్వయంగా చదువకోలేరు. అందుచేత మామూలు ప్రింటింగు పద్ధతినికాక, ఎత్తుగా ఉబ్బివుండే విధంగా అక్షరాలుఉన్న పుస్తకాలు కావాలి. స్పెయిన్‌ దేశానికి చెందిన ఫ్రాన్సిస్కో లూకాస్‌ 16వ శతాబ్దంలో చెక్కమీద ఎత్తుగా ఉబ్బివుండే అక్షరాలను చెక్కే పద్ధతి రూపొం దించాడు. విచిత్రమేమంటే గ్రుడ్డివాళ్ళకు చదువుకోవడానికి పుస్తకాలు ఎలా ప్రింటు చేయాలన్న విషయంలో ఎక్కువ కృషి సల్పింది అంధులే. రకరకాల ప్రయోగాలు చాలాకాలం జరిపారు. అయితే వారు చెక్క బోర్డు మీద పుస్తకాలు తయారు చేయాలని ప్రయత్నిం చారు. పారదస్‌ అనే అంధుడైన సంగీతజ్ఞుడు, అతని మిత్రుడు హెయిలీ కలిసి పేపరు మీద ఎత్తుగా ప్రింటు చేసే విధానం రూపొందిం చారు. . 1784లో ఇది కనుగొన్న ఘనత బ్రెయిలీకి దక్కింది. తరువాత ఎంతోమంది దీని గురించి పరిశోధన కొనసాగించారు. అయితే అవి గ్రుడ్డివారికి చదువు నేర్చు కొనడానికి అంత సులభంగా వుండేవికావు. ఆధునిక యుగంలో గ్రుడ్డివారి పుస్తకాలన్నీ బ్రెయిల్‌ పద్ధతిలో ఉంటున్నాయి. దీనిని కనుగొన్న వ్యక్తి లూయీ బ్రెయిలీ. తన పరిశోధన ద్వారా విప్లవాత్మకమైన మార్పు సాధించి నవయుగ వైతాళికుడయ్యాడు.