మధుమేహం
మధుమేహం లేదా చక్కెర వ్యాధి</b>ని వైద్య పరిభాషలో డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ అని వ్యవహరిస్తారు. డయాబెటిస్ అని కూడా అనబడే ఈ వ్యాధి, ఇన్స్యులిన్ హార్మోన్ స్థాయి తగ్గడం వల్ల కలిగే అనియంత్రిత మెటబాలిజం మరియు రక్తంలో అధిక గ్లూకోజ్ స్థాయి వంటి లక్షణాలతో కూడిన ఒక రుగ్మత [1]. అతిమూత్రం (పాలీయూరియా), దాహం ఎక్కువగా వేయడం (పాలీడిప్సియా), మందగించిన చూపు, కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం మరియు బద్ధకం దీని ముఖ్య లక్షణాలు. మధుమేహం లేదా చక్కెర వ్యాధిని సాధారణంగా రక్తంలో మితి మీరిన చక్కెర స్థాయిని బట్టి గుర్తిస్తారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గణాంకాల ప్రకారం భారత దేశం, చైనా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో అత్యధికంగా ఈ వ్యాధి ప్రబలి ఉన్నది [2]. ఈ వ్యాధిని పూర్తిగా తగ్గించే మందులు లేవు. జీవితాంతం తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకొన్నట్లయితే దీన్ని అదుపులో ఉంచుకోవడం సాధ్యం.
వలసవాదం
1803 ప్రారంభ సమయానికి, స్పానిష్ చక్రవర్తి స్పెయిన్ కాలనీలకు చిన్న అమ్మవారు టీకాను రవాణా చేసేందుకు ఒక మిషన్‌ను (బాల్మిస్ ఎక్స్‌పెడిషన్) ను చేపట్టారు, ఈ వలసరాజ్యాల్లో పెద్దఎత్తున టీకాలు వేసే కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. 1832నాటికి అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల సమాఖ్య ప్రభుత్వం స్థానిక అమెరికన్‌ల కోసం చిన్న అమ్మవారు టీకా కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది. మౌంట్‌స్టువర్ట్ ఎల్ఫిన్‌స్టోన్ ఆదేశాలపై భారతదేశంలో చిన్న అమ్మవారు టీకా వ్యాప్తి కోసం ఒక కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుంచి, ఉష్ణమండల దేశాల్లో ఈ వ్యాధి నిర్మూలన మరియు నియంత్రణ కార్యక్రమాలు అన్ని వలసరాజ్యాలకు ఒక చోదన శక్తిగా మారాయి. అతినిద్రా వ్యాధి మహమ్మారి ఆఫ్రికాలో నియంత్రించబడింది, సంచార వైద్య బృందాలు మిలియన్ల మంది పౌరులకు సకాలంలో పరీక్షలు నిర్వహించి ఈ వ్యాధిని నియంత్రించాయ. 20వ శతాబ్దంలో, ప్రపంచ మానవ చరిత్రలో అత్యధిక స్థాయిలో జనాభా పెరుగుదల సంభవించింది, వైద్య పురోగమనాలతో అనేక దేశాల్లో మరణాల రేటు తగ్గిపోవడం జనాభాలో విపరీతమైన పెరుగుదల కనిపించింది. ప్రపంచ జనాభా 1900లో 1.6 బిలియన్‌ల వద్ద ఉండగా, ప్రస్తుతం 6.7 బిలియన్‌లకు చేరుకుంది.