సింధు లోయ నాగరికత
సింధు లోయ నాగరికత (క్రీ.పూ6000 - క్రీ.పూ.1750)[1] ప్రస్తుత భారత దేశం మరియు పాకిస్తాన్ లోగల గగ్గర్ హక్రా మరియు సింధు నదుల పరీవాహక ప్రాంతంలో విలసిల్లిన అతి ప్రాచీన నాగరికత. ఇది ప్రాథమికంగా పాకిస్థాన్‌లో గల సింధ్ మరియు పంజాబ్ ప్రావిన్సులలో, పశ్చిమం వైపు బెలూచిస్తాన్ ప్రావిన్సు వైపుకు కేంద్రీకృతమైనట్లు తెలుస్తుంది. ఇంకా ఆఫ్ఘనిస్తాన్, తుర్కమేనిస్తాన్, ఇరాన్ దేశాలలో కూడా ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన శిథిలాలను వెలికి తీయడం జరిగింది. ఈ నాగరికతకు చెందిన హరప్పా నగరము మొదటగా వెలికి తీయుటచే ఇది సింధు లోయ హరప్పా నాగరికత అని పిలువబడుతున్నది. సింధు నాగరికత మెసొపొటేమియా మరియు ప్రాచీన ఈజిప్టు కంచు యుగాలకు సమకాలికమైన అతి ప్రాచీన నాగరికతల్లో ఒకటి. అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన దశగా గుర్తించబడిన నాగరికతను హరప్పా నాగరికత</b>గా పేర్కొంటారు. ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన తవ్వకాలు 1920వ సంవత్సరం నుండి జరుగుతున్నా అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన వివరాలు మాత్రం 1999లోనే వెలువడ్డాయి.[2]
నువ్వుల నూనె
నువ్వుల పంటను వ్యవసాయపంటగా 5వేల సంవత్సరాలక్రితమే పండించినట్లు తెలుస్తున్నది.3600 క్రితమే మందుల (medicine) తయారిలో ఈజిప్టువాడినట్లు తెయుచున్నది.పురాతన బాబిలోన్ మహిళలు నువ్వులనూనెను, తేనెతోకలిపి సౌందర్యలేపనాలు చేసెవారు.దీని పుట్టుక మూలాలు వెస్ట్ ఇండిస్ .క్రీ.పూ.3000 సంవత్సరాలనాడే దీనిని వాడిన దాఖాలాలు ఉన్నాయి.5 వేల సంవత్సరాలక్రితం నువ్వులనూనెతో కాగడాలను వెలిగించుటకు ఉపయోగించడమే కాకుండగా దాని మసితో సిరాను తయారు చేసెవారు
సింధు లోయ నాగరికత (sindhu valley civilization) కాలంనాటికి అప్పటి ప్రజలు నువ్వుల నూనెను వాడేవారు. మానవుడు మొదటగా నువ్వులనుండె నూనెను తీసివాడటం ప్రారంభించినట్లు తెలుస్తున్నది. వేదాలలోకూడ నువ్వుల ప్రస్తావన ఉంది. నువ్వులనుండి గానుగ ద్వారా నూనెను తీయువారు తిలకల వాళ్లుగా పిలవబడి కాలక్రమేన తెలికల వాళ్ళుగా మారారు. తెలికల కులానికి చెందినవారు గానుగలద్వారా నూనెనుతీయటం తమ వృత్తిగా అక్కడక్కడ గ్రామాలలో ఉన్నారు. క్రీ. పూ.600 నాటికి సింథులోయ నుండి మెసొపొటేమియాకు వ్యాప్తి చెందినది. సింథులోయ ప్రాంతం నుండే నువ్వులు మిగతా ప్రాంతాలకు వ్యాప్తి చెందినవి.