వేయి స్తంభాల గుడి
వేయి స్తంబాల గుడి తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని చారిత్రాత్మక దేవాలయం.ఇది 11వ శతాబ్దంలో కాకతీయ వంశానికి చెందిన రుద్రదేవునిచే చాళుక్యుల శైలిలో నిర్మించబడి కాకతీయ సామ్రాజ్య కళాపిపాసకు, విశ్వబ్రాహ్మణ శిల్పుల పనితనానికి మచ్చుతునకగా భావితరాలకు వారసత్వంగా మిగిలింది.[1]
మోత్కూర్ (యాదాద్రి భువనగిరి)
సాధారణంగా గుడుల యొక్క ముఖద్వారాలు తూర్పువైపుకు ఉంటాయి. కాని ఈ గుడి ముఖద్వారం మాత్రం పడమరవైపుకు ఉంటుంది. దీనికి సంబంధించిన ఒక కథ ప్రాచూర్యంలో ఉంది. కాకతీయ మహారాజు గుడిని నిర్మించదలచి ఆ గ్రామంలో ఉన్న ఒక శిల్పికి నిర్మాణబాధ్యతను అప్పగించాడు. దానికి ప్రతిఫలంగా కోరినంత ధనం ఇస్తానని వాగ్దానం చేశాడు. అనుకున్న సమయంలో అనుకున్న విధంగా శిల్పి గుడిని నిర్మించాడు. అనంతరం మహారాజు వద్దకి వెళ్లి ధనం గురించి అడుగగా, ‘‘ధనం లేదు ఏమిలేదు. ఇవ్వను ఏంచేసుకుంటావో చేసుకో, (గుడి తీసుకెళ్ళలేడనే ఉద్దేశ్యంతో) అంతగా అవసరమైతే నీవు నిర్మించిన ఆ గుడిని నీవే తీసుకుపో’’ అని అన్నాడు. దాంతో కోపగించిన ఆ శిల్పి గుడికి నాలుగు వైపులా, నాలుగు చక్రాలను అమర్చి తీసుకోనిపోతుండగా, మహారాజు వచ్చి, ‘‘నన్ను క్షమించండి. మీ శక్తిని గ్రహించక అపరాధంచేశాను. ధనం తీసుకొని గుడిని ఇక్కడే ఉండనీయండి’’ అని వేడుకున్నాడు. దానికి ఆ శిల్పి అంగీకరించాడు. ఆ విధంగా తూర్పువైపుకు ఉండాల్సిన ముఖద్వారం, పడమరవైపుకు తిరిగింది.అంతేకాకుండా గ్రామదేవతలు చాలా మంది అక్కడక్కడ వెలిసారు. వీరందరికి చిన్నచిన్న గుళ్ళు నిర్మించి గ్రామస్థులు పూజలు నిర్వహిస్తుంటారు. కొత్త బస్టాండ్ దగ్గర పెద్దమ్మ ఆలయం, పోతాయిగడ్డ సాయినగర్ లో సాయిబాబా దేవాలయం ఒక మసీదు మరియు ఒక మిషనరీ రన్ చాపెల్ ఉన్నాయి.