మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం
మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం : 1857–-58 మధ్యకాలంలో ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాట్లని మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం అనీ, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు అనీ పరిగణిస్తారు. భారత చరిత్రకారులు ఈ తిరుగుబాట్లని 'ప్రథమ స్వతంత్ర సంగ్రామంగా భావిస్తారు. దశాబ్దాలుగా భారతీయ సిపాయిలకీ బ్రిటీష్ అధికారులకీ మధ్యగల జాతీయ, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాలు తిరుగుబాట్లకి దారితీసాయి. బ్రిటిష్ వారికి భారత పాలకులైన మొగలాయి, పేష్వాల పట్లగల నిర్లక్ష్య వైఖరి మరియూ ఔధ్ విలీనం లాంటి రాజకీయ కారణాలు భారతీయులలో బ్రిటిష్ పాలన పట్ల వ్యతిరేకత కలిగించాయి.
క్రిప్స్ రాయబారం
భారతదేశం ప్రపంచ యుద్ధం IIలోకి ప్రవేశించడంపై స్పందించేక్రమంలో కాంగ్రెస్ చీలిపోయింది. భారత వైస్రాయి తీసుకున్న నిర్ణయంపై ఆగ్రహోదగ్రులైన కొంతమంది కాంగ్రెస్ నేతలు బ్రిటన్ స్వంత స్వేచ్ఛకే ప్రమాదకారిగా తయారవుతూ ఐరోపా‌లో యుద్ధం సాగుతుండగా, బ్రిటిష్ వారిపై ప్రజా తిరుగుబాటు లేవదీయడానికి అనుకూలతను వ్యక్తం చేశారు. ఇతరులు, చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారివంటివారు, బ్రిటిష్ వారికి ఎర్రతివాచీ పరచాలని, ఈ కీలకమైన తరుణంలో వారికి మద్దతుగా నిలవాలని ప్రబోధించారు. ఇప్పుడు వారికి మద్దతు తెలిపితే యుద్ధానంతరం దేశ స్వాతంత్ర్యం పట్ల వారినుంచి సానుకూలత వ్యక్తమవుతుందని వీరు భావించారు. భారతదేశం మరియు కాంగ్రెస్ పార్టీ అత్యున్నత నేత మోహన్‌దాస్ గాంధీ యుద్ధంలో భారత్ పాత్రను వ్యతిరేకించాడు. తను నైతికంగానే యుద్ధానికి వ్యతిరేకి -- పైగా అతడు బ్రిటిష్ వారి ఉద్దేశ్యాలను అనుమానించాడు. స్వాతంత్ర్యం పట్ల భారతీయ ఆకాంక్షల పట్ల బ్రిటిష్ వారు నిజాయితీగా లేరని తన నమ్మిక. అయితే రాజగోపాలాచారి మాత్రం, సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్, మౌలానా అజాద్ మరియు జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మద్దతుతో క్రిప్స్‌తో చర్చలు జరిపి తమకు తక్షణం స్వయం ప్రభుత్వాన్ని, తర్వాత స్వాతంత్ర్యాన్ని ఇస్తామనే హమీ తీసుకుని బ్రిటిష్ యుద్ధ ప్రయత్నాలకు పూర్తి మద్ధతు తెలిపారు.