కందుకూరి రామభద్రరావు
రామభద్రరావుగారి తండ్రి కందుకూరి సూర్యనారాయణ గారు ఉత్తమ సంస్కారం గల సంపన్న గృహస్థు. ఆ గ్రామానికి కరణం కూడా. ఆయనే రాజవరంలో శివ, కేశవులకు ఆలయాలను కట్టించిన ధర్మకర్త, తల్లి నాంచారమ్మ. సౌజన్యం, సౌందర్యం, మూర్తీభవించిన పురంధ్రి. రామభద్రరావుగారి ప్రాథమిక విద్య రాజవరంలోనే గ్రామ పెద్దలు ఏర్పాటు చేసిన గురువు వద్ద జరిగింది. ఆ రోజుల్లో అక్కడ ప్రాథమిక పాఠశాల కూడా లేదు. ఉన్నత పాఠశాల తరగతులు రాజమహేంద్రవరంలో సుప్రసిద్ధ వీరేశలింగం ఆస్తికోన్నత పాఠశాల. జయంతి గంగన్నపంతులు గారు ప్రధానోపాధ్యాయులుగా ఉండేవారు. ఆయన ఆదర్శ ప్రధానోపాధ్యాయులుగా ప్రసిద్ధి పొందారు. రామభద్రరావుగారికి ఎ వయసులోనే వివాహం జరిగింది. భార్య పేరు రామలక్ష్మి. F.A., B.A.లు కాకినాడ పిఠాపురం మహారాజా కళాశాలలో చదివారు. ఆ రోజులలో వేమూరి రామకృష్ణారావు గారు ప్రిన్సిపాల్ గా ఉండేవారు. ఆయన ఆంగ్లంలో గొప్ప పండితుడు. క్రమ శిక్షణకు పెట్టింది పేరు. పెద్దాడ రామస్వామి. కాళ్ళకూరి సత్యనారాయణ ప్రభ్రుతులు అధ్యాపకులుగా ఉండేవారు. గాంధీ మహాత్ముని సారథ్యంలో స్వాతంత్ర్య సమరం ముమ్మరంగా సాగుతున్న రోజులు. సాంఘికంగా రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడిగారి బ్రహ్మసమాజ ప్రభావం కాకినాడలోను తత్రాపి కళాశాలలోను వ్యాపించిన రోజులు. కాలేజీ విద్యార్థిగా రామభద్రరావుగారు ఆంగ్ల ఆంధ్రభాషలలో వక్తృత్వపు పోటీలలో బహుమతులు సంపాదించారు. విద్యార్థులలో ప్రసిద్ధి పొందారు. ప్రిన్సిపాల్ రామకృష్ణారావుగారికి, పెద్దాడ రామస్వామి గారికి ప్రియతమ విద్యార్థిF.A. పరీక్షలో తెలుగులో ప్రథమంగా నిలిచి ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం నుంచి బంగారు పతకాన్ని పొందారు. B.A. పరీక్ష ఉత్తీర్ణులవటానికి అంతరాయం కలగటం వలన కొన్నాళ్ళు స్వగ్రామం రాజవరంలో ఉండిపోయారు. ఆ గ్రామానికి పంచాయతీ ఏర్పాటు చేసి సంస్థాపక అధ్యక్షులు అయ్యారు. ప్రాథమిక పాఠశాల భవనం ఏర్పాటు చేశారు. చిత్తరంజన్ దాసు పేరిట ఒక గ్రంథాలయాన్ని కూడా ప్రారంభించారు.
కానూరి వెంకటేశ్వరరావు
ఆయన జార్జిరెడ్డి, శ్రీకాకుళం, పోరాటం, విప్లవ సింహం రామనర్సయ్య, నీలం రామచంద్రయ్య హరికథలు, డాక్టర్‌ కోట్నీస్‌, గురజాడ, ఝాన్సీలక్ష్మీభాయి, భగతసింగ్‌ బుర్రకథలు రాశారు. భాయిబాగోతం, రాజధాని రగడ, ప్రగతి, ఇందిరా జాలం, యక్షగానాలు, ఒగ్గు కథలు, జనగానం (నృత్య కళారూపం), కాచనపల్లి అమరవీరుల రక్తగానం, నెల్లిమర్ల కార్మికుల పోరాట బుర్రకథలు రాశారు.
ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో వందలాది క్యాంపులు నిర్వహించి, వేలాది మంది కళాకారులకు శిక్షణ ఇచ్చారు. నక్సల్బరీ ఉద్యమం నుంచి ఈనాటి గోదావరి లోయ ప్రజాసాహిత్యం వరకు వ్యంగ్య రచయితగా పేరుపొందారు. 1945లో ప్రజానాట్యమండలిలో చేరారు. 1950 వరకు క్రియాశీలకంగా పనిచేశారు. 'కథకాని కథ' అంటూ తన జీవిత చరిత్రను తానే స్వయంగా రాసుకున్నారు.
ఆయన సతీమణి దమయంతి. ఆమె 1995 లో మరణించారు. ఆయనకు నలుగురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలున్నారు.
కొంతకాలంగా ఆయన అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న ఆయన ఖమ్మంలోని సిపిఐ (ఎం.ఎల్‌) న్యూడెమోక్రసీ జిల్లా కార్యాలయంలో తన 99వ యేట ఏప్రిల్ 10 2015 న చివరిశ్వాస విడిచారు.