మొఘల్ సామ్రాజ్యం
మొఘలాయిలు కీ.శ. 1526 నుండి 1707 వరకు భారత ఉపఖండాన్ని (ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్, భారత్) పరిపాలించిన రాజవంశీయులు. 1526లో తైమూరు వంశానికి చెందిన బాబరు ఒకటవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఇబ్రాహీమ్ లోడీను ఓడించి మొఘల్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. ముఘల్ అంటే మంగోల్ అనే పదానికి పెర్షియా భాషలో సమానమైన పదం. మంగోల్ అంటే మధ్య ఆసియాలోని చెంఘీజ్ ఖాన్ వంశీయులైన సంచార యుద్దవీరులు అని అర్థం. మొఘల్ వంశీయులంతా ఇస్లాం మతాన్ని కచ్చితంగా పాటించారు. బాబరు తరువాత పరిపాలనా బాధ్యతల్ని చేపట్టిన హుమాయూన్ను పఠాన్ వీరుడైన షేర్ షా సూరి జయించి సుర్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. పదహారేళ్ళ తరువాత పోగట్టుకున్న కోటలన్నింటినీ హుమాయూన్ మళ్ళీ జయించాడు. హుమాయూన్ తరువాత అతని కుమారుడైన అక్బర్ మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించి 1556 నుండి 1605 వరకు పాలించాడు. అక్బర్ తరువాత విశాలమైన మొఘల్ సామ్రాజ్యం అతని కుమారుడైన జహాంగీర్కు సంక్రమించింది. జహాంగీర్ తర్వాత ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన షాజహాన్ కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచంలోనే అతి గొప్ప రాజ్యంగా కీర్తింపబడింది. ఇతను పరిపాలించిన కాలాన్నే చరిత్రకారులు మొఘల్ సామ్రాజ్య స్వర్ణ యుగంగా వర్ణిస్తారు.
మరాఠా సామ్రాజ్యం
1707లో ఔరంగజేబు మరణానంతరం, ఆ తర్వాత వచ్చిన మొఘల్ చక్రవర్తి అజమ్ షా, శంభాజీ కుమారుడు (మరియు శివాజీ మనవడు) షాహూజీని ఖైదు నుంచి విడుదల చేశాడు, ఇకనుంచి మొఘల్ చక్రవర్తికి నమ్మిన బంటుగా ఉండాలనే షరత్తు మీద షాహూజీని విడిచిపెట్టడం జరిగింది, మరోవైపు షాహూజీ నుంచి తమకు అవసరమైన మంచి ప్రవర్తనను సాధించే దిశగా అయన తల్లిని మాత్రం ఖైదులోనే కొనసాగించారు. దీనితర్వాత ఆయన తక్షణం తనను తాను మరాఠా సింహాసనానికి వారసుడిగా ప్రకటించుకోవడంతో పాటు తారాబాయ్ మరియు ఆమె కుమారులకు సవాలు విసిరాడు. దీంతో అప్పటివరకు మొఘల్-మరాఠాల మధ్య మాత్రమే పరిమితమైన పోరు తక్షణం త్రిముఖ పోరుగా పరిణమించింది. మరాఠా రాజ్యాధికారంపై జరిగిన ఒక విజయవంతమైన వివాదం కారణంగా, సతారా మరియు కొల్హాపూర్ రాష్ట్రాలు ఉనికిలోకి వచ్చాయి. 1710 నాటికి రెండు ప్రత్యేక రాజ్య భాగాలు స్థాపితమయ్యాయనే యథార్థం చివరకు 1731లో జరిగిన వర్ణ ఒప్పందంతో నిశ్చయంగా మారింది.