మలేరియా
మలేరియా వ్యాప్తి సాధారణంగా దోమకాటు వలన జరుగుతుంది. తన జీవిత చక్రాన్ని పూర్తి చేసుకోవడం కోసం మలేరియా పరాన్నజీవికి మనుషులు అవసరం. మనిషిని కుట్టినప్పుడు లాలాజలాన్ని వదులుతుంది. ఆ లాలాజలములో స్పోరోజాయిట్స్ ఉంటాయి. అవి మనిషి శరీరములోకి ప్రవేశిస్తాయి, అక్కడ నుండి అవి మీరోజాయిట్స్ గా కాలేయము, ఎర్ర రక్త కణాలలో పరిణతి చెందుతాయి. ఇలా పరిణతి చెందిన మీరోజాయిట్స్ వల్ల వ్యాధి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అయితే అన్ని దోమలూ మలేరియాను వ్యాప్తి చేయవు. కేవలం అనోఫిలస్ (anopheles) అనే జాతిలోని ఆడ దోమల వల్ల మాత్రమే మనుషులకు వ్యాధి సోకుతుంది.
ప్రపంచ ఆరోగ్యం
మలేరియా ప్రోటోజోవా వర్గానికి చెందిన ప్లాస్మోడియం పరాన్నజీవుల నుండి వ్యాపిస్తుంది. దీని సంక్రమణం దోమ కాట్ల వలన వ్యాపిస్తుంది. తొలి దశలో జ్వరంతో పాటుగా తలనొప్పి, చలి, వాంతులు లక్షణాలు ఉంటాయి. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రతీ సంవత్సరం దాదాపుగా 500 మిలియన్ల కేసులు వస్తున్నాయి. అభివృద్ధి చెందని దేశాలలో పిల్లలలోనూ, గర్భవతులైన స్త్రీలలోనూ ఇది చాలా సాధారణం. 
దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మలేరియా ఆటంకపరుస్తుంది. మలేరియా వలన ఆర్థిక పరంగా పని ఉత్పాదకత తగ్గిపోవడంతో పాటు, చికిత్సా వ్యయం, చికిత్స తీసుకోవడానికి వినియోగించాల్సిన కాలము వృధా అవుతుంది.
కీటక నాశనులను కలిగిన దోమ తెరలు వాడడం, ఆర్టెమిసిన్ ఆధారిత సంయోగ చికిత్సా విధానం ద్వారా, గర్భధారణ సమయంలో విడతలుగా చికిత్స చేయడం వలన మలేరియా మరణాలను తగ్గించవచ్చు. ఆఫ్రికాలో 23% మంది పిల్లలు, 27% గర్భవతులైన స్త్రీలు మాత్రమే కీటక నాశనులను కలిగిన దోమ తెరల కింద నిద్రిస్తున్నారు . మలేరియా వ్యాధి నిర్మూలన, ప్రజలలో ఈ వ్యాధి పట్ల అవగాహనా కలిపించడంకోసం ప్రతి ఏట ఏప్రిల్ 25న ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రపంచ మలేరియా దినోత్సవం నిర్వహిస్తున్నారు.