మలేరియా
మలేరియా వ్యాప్తి సాధారణంగా దోమకాటు వలన జరుగుతుంది. తన జీవిత చక్రాన్ని పూర్తి చేసుకోవడం కోసం మలేరియా పరాన్నజీవికి మనుషులు అవసరం. మనిషిని కుట్టినప్పుడు లాలాజలాన్ని వదులుతుంది. ఆ లాలాజలములో స్పోరోజాయిట్స్ ఉంటాయి. అవి మనిషి శరీరములోకి ప్రవేశిస్తాయి, అక్కడ నుండి అవి మీరోజాయిట్స్ గా కాలేయము, ఎర్ర రక్త కణాలలో పరిణతి చెందుతాయి. ఇలా పరిణతి చెందిన మీరోజాయిట్స్ వల్ల వ్యాధి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అయితే అన్ని దోమలూ మలేరియాను వ్యాప్తి చేయవు. కేవలం అనోఫిలస్ (anopheles) అనే జాతిలోని ఆడ దోమల వల్ల మాత్రమే మనుషులకు వ్యాధి సోకుతుంది.
కాలేయం
సాధారణంగా ఈ ప్రాథమిక స్థాయి కాలేయ కణుతులు నాలుగు రకాలుగా ఉంటాయి. అందులో మొదటిది హెపటో సెల్యులార్ కార్సినోమా. ఇది లివర్ కణంలోనే పుడుతుంది. దాదాపు 80 శాతం ప్రాథమిక కేన్సర్లు ఈ రకమే. ఇక రెండవ రకం, కాలేయంలో ఉండే పిత్తాశయాల్లోని (బైల్ డక్ట్స్) కణాల్లో వచ్చే కేన్సర్. ఈ కేన్సర్ ను కొలాంజియో కార్సినోమా అంటారు. మూడవది హెపటో బ్లాస్టోమా. ఇది చాలా అరుదుగా వచ్చే కేన్సర్. ఇది చిన్న పిల్లల్లోనే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. నాలుగవది యాంజియో సార్కోమా. ఇది లివర్‌లోని రక్తనాళాల్లో వచ్చే కేన్సర్. ఈ ట్యూమర్లు రావడానికి హెపటైటిస్-బి వైరల్ ఇన్‌ఫెక్షన్ ఒక ప్రధాన కారణం, దీనికి తోడు హెపటైటిస్-సి వైరల్ ఇన్‌ఫెక్షన్, లివర్ సిరోసిస్, ఎఫ్లో టాక్సిన్స్, కొన్నిరకాల వారసత్వ వ్యాధులు. ఉదాహరణకు శరీరంలో ఇనుము ఎక్కువైపోవడం వల్ల వచ్చే హిమో క్రోమటోసిస్. వీరిలో పుట్టుకతో వచ్చే ఆల్ఫా-1 యాంటీ ట్రిఫ్సిన్ డెఫిషియెన్సీ వల్ల ఈ లివర్ కేన్సర్లు వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. వీటన్నిటికీ లివర్ సిరోసిస్ మూలంగా ఉంటుంది.