ఇర్బియం
ఇర్బియాన్ని మొదట 1843 లో కార్ల్ గుస్తఫ్ మోసండర్ (Carl Gustaf Mosander) అను స్వేడన్ శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నాడు.గాడో లినైట్ (gadolinite) అనే ఖనిజం నుండి ఇర్బిడియాన్ని మూడు భాగాలుగా వేరుచేసివాటికి ఇట్రియా (yttria, ఇర్బియ (erbia) మరియు టేర్బియా (terbia) అని పేర్లు పెట్టాడు[2].ఇర్బియాన్ని మొదట స్విడనులోని ఇట్టర్బి (ytterby) అనుగ్రామంలో లభించిన ఖనిజం నుండి మొదటగా కనుగోనటం వలన, ఆ గ్రామనామం కలిసివచ్చేలా ఇర్బియం అని నిర్ణయించారు.
ఇర్బియం
భూమి ఉపతితల పటలంలో ఇర్బియం 3.5 మి.గ్రాము /కిలో ఉండును.సముద్ర జలంలో8.7×10−7మి.గ్రాం /లీటరు[2] భూమి ఉపరితల మట్టిలో తగినంత పుష్కలంగా లభించు మూలకాలలో ఇర్బియం 45 వది. ఇర్బియం అరుదైన మృత్తిక[3], మిగతా అరుదైన మృత్తికలవలె ఇదికూడా ప్రకృతిలో విడిగా మూలకంరూపంలో లభ్యం కాదు, కాని ఇది మోనజైట్ (monazite) ఇసుకఖనిజంలో లభించును. గతంలో ముడిఖనిజాల నుండి అరుదైన మృత్తికలను వేరుచేయ్యడం చాలా కష్ట తరంగా, అధిక ధనవ్యయంతో కూడుకున్నదై యుండేది. కాని 20 శతాబ్దిలో పరివర్తన వర్ణలేఖన విధానాన్ని (ion-exchangechromatography methods ) అభివృద్ధి పరచిన పిమ్మట, అరుదైన మృత్తిక మూలాల ను, వాటి సమ్మేళనాలను వేరుచేయ్యటం సులభతరం అయ్యింది.