వైరస్
19వ శతాబ్దాంతంలో చార్లెస్ చాంబర్లాండ్ పోర్సలీన్ ఫిల్టర్ని కనుగొన్నాడు, దీని ద్వారా అన్ని బాక్టీరియాలను జల్లించడానికి వీలయ్యేది కాని వైరస్‌లు మాత్రం వేరుచేయబడేవి కాదు. దిమిత్రి ఇవనోవ్‌స్కీ ఈ ఫిల్టర్ సహాయంతో పొగాకు మొజాయిక్ వైరస్‌ (Tobacco Mosaic Virus) ను అధ్యయనం చేసాడు. పొగాకుల సారాన్ని (ఎక్స్‌ట్రాక్టుని) వడపోసిన తర్వాత కూడా ఆ ఎక్స్‌ట్రాక్టుకు వ్యాధిని ప్రబలింపజేసే గుణం ఉన్నదని ఆయన తన పరిశోధనల ద్వారా తెలియజేసాడు. అదే సమయంలో, వడపోసినా చిక్కని వ్యాధి కారకాలు కొన్ని ఉంటాయని, ఇతర ప్రయోగాల వల్ల బాక్టీరియాలు, వైరస్‌లు వేర్వేరని ఇతర శాస్త్రవేత్తలు నిర్దారించారు. అంతేకాక వైరస్‌లు కూడా బాక్టీరియాల వలె వ్యాధులను కలగజేస్తాయని కనుగొన్నారు. మరికొన్ని ప్రయోగాల తర్వాత వైరస్‌లు బాక్టీరియాల కంటే సూక్ష్మమైనవని నిర్ధారించబడింది. వైరస్ అనే పదాన్ని డచ్ సూక్ష్మజీవ శాస్త్రవేత్త (మైక్రోబయాలజిస్ట్) మార్టినస్ బీజెరింక్ ప్రతిపాదించాడు.
ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్
జెన్నర్ ఒకేరోజున ఫిప్స్ యొక్క రెండు చేతులలోకి కౌపాక్స్ బొబ్బలలోని చీమును ప్రవేశపెట్టారు. నెల్మ్స్ యొక్క బొబ్బలను గోకటం ద్వారా వచ్చిన చీమును ఒక చెక్కముక్కపైకి తీసుకుని దానిని ఫిప్స్ యొక్క చేతులలోకి ఎక్కించడం ద్వారా రోగాకారకాన్ని ప్రవేశపెట్టడం విజయవంతంగా పూర్తిచేయబడింది. ఇది జ్వరాన్ని మరియు కొంత నలతను కలిగించింది కానీ ఎటువంటి గొప్ప అస్వస్థతను కలిగించలేదు. ఆ తరువాత, మశూచిని కలిగించేటటువంటి వేరియోలా విషాణువు యొక్క పదార్థాన్ని ఫిప్ప్స్ లోనికి ఎక్కించారు, ఇది ఆ కాలంలో రోగనిరోధక శక్తిని ఉత్పన్నంచేసేందుకు పరిపాటిగా చేసేటటువంటి ప్రయత్నం అయ్యుండవచ్చు. ఎటువంటి వ్యాధి సోకలేదు. ఆ తరువాత పిల్లవాడు మరలా మశూచిని కలిగించేటటువంటి వేరియోలా విషాణువు యొక్క పదార్థంతో సవాలు చేయబడ్డాడు మరియు ఎటువంటి రోగ లక్షణాలను చూపించలేదు అని జెన్నర్ నివేదించారు.