జీలకర్ర
జీలకర్ర: జీలకర్రను మనం రోజువారీగా వాడుతూనే ఉంటాం. జీలకర్ర రెండు రూపాల్లో లభిస్తుంది. నల్లజీలకర్ర, మామూలు తెల్ల జీలకర్ర. నల్లజీలకర్రను షాజీర అంటారు. రెంటికీ ఔషధ గుణాలున్నాయి. వీటిని అనేక గృహ చికిత్సలకు వాడుతూ ఉంటారు . ఇది మనము వంట ఇంట్లో వాడుకునే పోపు (మసాలా) దినుసులలో ఒకటి . దీని శాస్త్రీయ నామము cuminuma cyminum . ఇది సుమారు 30-50 సెంటిమీటర్లు పెరిగే మొక్క. దీని గింజలు గోధుమ రంగులో ఉన్న చిన్న గింజలు . గింజలనే వంటకాల లోనూ, ఔషధము గాను వాడుతారు . ప్రాచీన కాలము నుండి ఇది వాడుకలో ఉంది . మొదటిలో ఇది ఇరాన్‌ ప్రాంతములో విరివిగా ఉండేదని బైబిల్ లో ఉందని చెప్పుకుంటారు . గ్రీకులు, రోమన్లు వాడుకులో ఉందిని అంటారు . హిందూ వివాహములో జీలకర్ర బెల్లము తలపై పెట్టుకోవడం ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టము .
పెద్ద జీలకర్ర నూనె
పెద్ద జీలకర్ర నూనె లేదా "'తీపి సోంపు/సోపు గింజల నూనె" ఒక ఆవశ్యక నూనె, ఒక సుగంధ తైలం.అంతియే కాకుండా ఓషధ గుణాలున్ననూనె. పెద్ద జీలకర్ర గింజలను ఎన్నో ఏళ్ళగా మానవుడు వుపయోగిస్తున్నాడు. పెద్ద జీలకర్ర గింజలు జీర్ణకారిగా పనిచేయును. పెద్ద జీలకర్ర నూనెను ఆరోమాపతిలో ఉపయోగిస్తారు.పెద్ద జీలకర్ర మొక్క అంబెల్లిఫెరా (ఆపియేసి)కుటుంబానికి చెందిన మొక్క.పెద్ద జీలకర్ర ను తీపి సోంపు అనికూడా ఆంటారు. పెద్ద జీలకర్రను ఆంగ్లంలొ fennel seed అంటారు. ఒకరకపు పెద్ద జీలకర్ర మొక్క వృక్షశాస్త్ర పేరు ఫొనికలమ్ వాల్గర్ వర్ డూల్కే. పెద్ద జీలకర్రలో రెండు రకాలు వున్నవి.పెద్ద జీలకర్ర నూనెను దేహ మర్దన నూనెగా ఉపయోగిస్తారు.
పెద్ద జీలకర్ర మొక్క అంబెల్లిఫెరా (ఆపియేసి)కుటుంబానికి చెందిన మొక్క.పెద్ద జీలకర్ర ను తీపి సోంపు అనికూడా ఆంటారు. పెద్ద జీలకర్రను ఆంగ్లంలొ fennel seed అంటారు. ఒకరకపు పెద్ద జీలకర్ర మొక్క వృక్షశాస్త్ర పేరు ఫొనికలమ్ వాల్గర్ వర్ డూల్కే.పెద్ద జీలకర్ర మొక్క ద్వివార్షిక మొక్కలేదా బహువార్షిక ఓషధి మొక్క.పచ్చని అతిసన్నమైన ఆకులు,బంగారుపు పసుపు రంగు పూలనుకల్గి వున్నది.ఈ మొక్క 2 రెండు మీటర్ల (6 అడుగులఎత్తు)పెరుగును.పెద్ద జీలకర్ర యొక్క వ్యవహార పేరు ఫెన్నెల్(fennel).ఈ పదం లాటిన్ పదం ఫొనుమ్(foenum)నుండి ఏర్పడినది. ఫొనుమ్ అనగా గడ్డి అని అర్థం.