రక్తం
సగటున 70 కిలోలు తూగే మగవాడి శరీరంలో సుమారు అయుదున్నర లీటర్ల రక్తం ఉంటే, సగటున 50 కిలోలు తూగే ఆడవారి శరీరంలో మూడున్నర లీటర్ల రక్తం ఉంటుంది. కనుక సగటు మగవాడి శరీరం లోని అయిదున్నర లీటర్ల రక్తంలో సుమారు నాలుగుంపావు లీటర్లు నీళ్ళే. ఈ నీరు 37 డిగ్రీల శరీర ఉష్ణోగ్రత దగ్గర ఉంటుంది. ఈ ఉష్ణోగ్రత దగ్గర ఉన్న ఒక లీటరు నీటిలో సుమారు 7 మిల్లీగ్రాముల ఆమ్లజని కరుగుతుంది. ఈ 7 ని నాలుగుంపావు చేత గుణిస్తే ఊరమరగా 30 మిల్లీగ్రాములు వస్తుంది. కనుక మనం పీల్చే గాలిలోని ఆమ్లజని సుమారు 30 మిల్లీగ్రాముల ప్రాప్తికి శరీరంలోని రక్తంలో కరుగుతుంది. కాని ఒక సగటు మనిషికి, పరిశ్రమ లేకుండా కదలకుండా కూర్చున్న మనిషికి, బతకటానికి సెకండు ఒక్కంటికి ఆరున్నర మిల్లీగ్రాముల ఆమ్లజని సరఫరా ఉండాలి; లేక పోతే ఆ శాల్తీ బతకదు. ఈ లెక్కని శరీరంలోని రక్తంలోని నీటిలో కరిగి ఉన్న ఆమ్లజని నాలుగున్నర సెకండ్లలో ఖర్చు అయిపోతుంది. కాని మనం ముక్కు మూసుకుని, గాలి పీల్చకుండా నాలుగున్నర సెకండ్ల కంటే ఎక్కువ కాలమే బతకగలం. నీటిలో బుడక పెట్టి ఒక నిమిషం ఉండటం కష్టం కాదు. అనుభవం ఉన్న వాళ్ళు రెండు నిమిషాలు కూడా ఉండగలరు. వీరికి ఆమ్లజని సరఫరా ఎక్కడ నుండి వస్తున్నట్లు? ఈ ప్రశ్నకి సమాధానంగా ప్రయోగం చేసి ఒక విషయం నిర్ధారణ చెయ్యవచ్చు. నిజానికి లీటరు రక్తంలో 285 మిల్లీగ్రాముల ఆమ్లజని కరిగి ఉంటుంది. లీటరు నీటిలో 7 మిల్లీగ్రాములే కరిగి ఉన్నప్పుడు, ఈ మిగతా ఆమ్లజని ఎక్కడ దాగున్నట్లు? ఈ మిగతా ఆమ్లజని రక్తచందురంలో దాగి ఉంటుంది. మరొక విధంగా చెప్పాలంటే, ప్రతి రక్తందురం బణువు తనలో నాలుగు ఆమ్లజని అణువులని ఇముడ్చుకుని ఊపిరితిత్తుల నుండి శరీరం నలుమూలలకీ తీసికెళ్ళ ఉంది.
ప్రసరణ వ్యవస్థ
గుండె ఆమ్లజనితో కూడిన రక్తాన్ని శరీరానికి మరియు ఆమ్లజని లేని రక్తాన్ని ఊపిరితిత్తులకు సరఫరా చేస్తుంది. మానవ గుండెలో ప్రతి ప్రసరణకు ఒక కర్ణిక మరియు ఒక జఠరిక ఉంటాయి, మరియు ఒక దైహిక మరియు ఒక పుపుస ప్రసరణము రెంటితో మొత్తం నాలుగు గదులు ఉంటాయి: ఎడమ కర్ణిక, ఎడమ జఠరిక, కుడి కర్ణిక మరియు కుడి జఠరిక. కుడి కర్ణిక గుండెకు కుడి వైపున పైన ఉండే గది. కుడి కర్ణికకు తిరిగి వచ్చిన రక్తము ఆమ్లజని తొలగించబడిన రక్తము (ఆమ్లజని చాలా తక్కువగా ఉన్న) మరియు తిరిగి ఆమ్లజనీకృతమవటానికి మరియు కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ ను తొలగించటానికి పుపుస ధమని గుండా ఊపిరితిత్తులలోనికి ప్రసరించటానికి కుడి జఠరిక లోనికి ప్రవేశిస్తుంది. ఎడమ కర్ణిక ఊపిరితిత్తుల నుండి అలాగే పుపుస సిర నుండి కొత్తగా ఆమ్లజనీకృతమైన రక్తాన్ని స్వీకరించి దానిని బృహద్ధమని గుండా వివిధ శరీర భాగాలకు సరఫరా చేయటానికి బలమైన ఎడమ జఠరిక లోనికి ప్రవేశిస్తుంది.