మలేరియా
మలేరియా వ్యాప్తి సాధారణంగా దోమకాటు వలన జరుగుతుంది. తన జీవిత చక్రాన్ని పూర్తి చేసుకోవడం కోసం మలేరియా పరాన్నజీవికి మనుషులు అవసరం. మనిషిని కుట్టినప్పుడు లాలాజలాన్ని వదులుతుంది. ఆ లాలాజలములో స్పోరోజాయిట్స్ ఉంటాయి. అవి మనిషి శరీరములోకి ప్రవేశిస్తాయి, అక్కడ నుండి అవి మీరోజాయిట్స్ గా కాలేయము, ఎర్ర రక్త కణాలలో పరిణతి చెందుతాయి. ఇలా పరిణతి చెందిన మీరోజాయిట్స్ వల్ల వ్యాధి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అయితే అన్ని దోమలూ మలేరియాను వ్యాప్తి చేయవు. కేవలం అనోఫిలస్ (anopheles) అనే జాతిలోని ఆడ దోమల వల్ల మాత్రమే మనుషులకు వ్యాధి సోకుతుంది.
మలము
మలము లేదా మలం లేదా పెంట లేదా రెట్ట లేదా దొడ్డి అనునది జీవులలో ఆహారం జీర్ణం కాగా మిగిలిపోయే విసర్జక పదార్థము. ఇది సాధారణంగా జీర్ణాశయంలో తయారై పురీషనాళము ద్వారా ప్రయాణించి , గుదము ద్వారా విసర్జింపబడుతుంది.
ఒక జీవి ఆహారాన్ని తీసుకున్న తర్వాత మిగిలిన వ్యర్థాలు దాని శరీరం నుండి బయటకు పంపబడుతాయి.ఈ మలంలో చాలా సార్లు తీసుకున్న ఆహారంలో దాదాపు సగం శక్తి ఉంటుంది. ఒక జంతువు / జీవి మలమును వేరొక జీవి ఆహారంగా తీసుకోవచ్చు. ఇది ఆ జీవుల ప్రాథమిక ఆహారం కావచ్చును లేదా సాధారణ ఆహారము కావచ్చు. ఉదాహరణకు కుక్క మానవ మలము ను ఆహారంగా తీసుకుంటూనే ఇతర పదార్థాలను కూడా ఆహారంగా తీసుకుంటుంది. అలాగే కొన్ని రకాల బ్యాక్టీరియాలు మరియు శిలీంద్రాలు కేవలము మలాన్ని మాత్రమే ఆహారంగా తీసుకొని మనుగడ సాగిస్తాయి.
మలము దుర్వాసన వేస్తుంటుంది. దీనికి కారణము అందులోని బ్యాక్టీరియా. కానీ ఇదే వాసన ఆ మలమును భుజించుటకు ఇతర జంతువులను ఆకర్షిస్తుంది. సుగంధ ద్రవ్యాలను తిన్న తర్వాత విసర్జించే మలములో జీర్ణం కాకుండా మిగిలిప్ఫ్యిన వాటి అవశేశాల కారణంగా కొన్ని సార్లు ఆ మలానికి దుర్వాసన ఉండదు.
జంతువుల మలములకు కొన్ని ప్రత్యేక పేర్లు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు: