పవన విద్యుత్తు
పవన విద్యుత్తు అనగా గాలిని ప్రత్యేక యంత్రాల ద్వారా విద్యుచ్ఛక్తిగా మార్చడం. 2007 నాటికి ప్రపంచం మొత్తమ్మీద సుమారు 94.1 గిగావాట్ల విద్యుచ్చక్తి ఉత్పత్తి అవుతున్నదని అంచనా.[1] ప్రస్తుతానికి ప్రపంచం వినియోగించే మొత్తం విద్యుత్తులో పవన విద్యుత్తు వినియోగం కేవలం 1 శాతమే[2] అయినా, 2000 నుంచీ 2007 వరకు ఐదురెట్ల వేగంతో అభివృద్ధి చెందుతూ వస్తోంది. [1] చాలా దేశాలలో ఇది చెప్పుకోదగ్గ స్థాయిలో వాడుకలో ఉంది. డెన్మార్క్ లో 19%, స్పెయిన్, పోర్చుగల్ లో 9%, జర్మనీ, ఐర్లాండ్ లలో 6% విద్యుదుత్పత్తి పవనశక్తినుంచే ఉత్పత్తి అవుతున్నది. భారతదేశంలో పవన శక్తి మొత్తం ఉత్పత్తిలో 1.6 శాతం దాకా ఉంది.
భారతదేశంలో పవన శక్తి
జామానగర్‌లోని సమనా &సడోదర్ ప్రాంతం చైనా లైట్ పవర్ (CLP) మరియు టాటా పవర్ వంటి ఇంధన సంస్థలకు ఆతిథ్యమివ్వడానికి ఎంపిక చేయబడింది, ఈ రెండు సంస్థలూ ఈ ప్రాంతంలో రూ.8.15 బిలియన్ ($189.5 మిలియన్‌) లను మదుపు చేయడానికి సంకల్పించాయి. భారత్‌లోని తన అనుబంధ సంస్థ CLP ఇండియా ద్వారా CLP సంస్థ సమనా ప్రాంతంలో 100.8 MW విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేసే 126 పవన టర్బైన్‌లను నెలకొల్పడానికి దాదాపు రూ.5 బిలియన్‌లను మదుపు చేస్తోంది. టాటా పవర్ ఈ ప్రాంతంలోనే రూ.3.15 బిలియన్ల వ్యయంతో 50 MW శక్తిని ఉత్పత్తి చేయడానికి పవన టర్బైన్‌లను స్థాపించింది. ప్రభుత్వ అంచనా ప్రకారం, వచ్చే సంవత్సరం ప్రారంభానికి ఈ రెండు ప్రాజెక్టులూ పని ప్రారంభించనున్నాయి. పవన శక్తిమీద భారీగా మదుపు చేసిన గుజరాత్ ప్రభుత్వం, మొత్తం 360 MW పవన శక్తిని ఉత్పత్తి చేయగల 450 టర్బైన్‌లను నెలకొల్పడానికి సమనా అనువైన ప్రాంతంగా గుర్తించింది. రాష్ట్రంలో పవన ఇంధన అభివృద్ధిలో మదుపు చేయడాన్ని ప్రోత్సహించడానికి, ప్రభుత్వం అధిక పవన ఇంధన సుంకంతో సహా పలు రాయితీలను పరిచయం చేసింది. సమనా హై టెన్షన్ ట్రాన్మిషన్ గ్రిడ్‌ను కలిగి ఉంది పవన టర్బైన్‌లచే ఉత్పత్తయ్యే విద్యుత్తును ఈ గ్రిడ్ ద్వారా సరఫరా చేయవచ్చు. దీనికోసం, సడోదర్ వద్ద ఒక సబ్‌స్టేషన్‌ని నెలకొల్పారు. ఈ రెండు ప్రాజెక్టులనూ ఎనెర్కోన్ లిమిటెడ్ నిర్వహిస్తోంది, ఇది జర్మనీకి చెందిన ఎనెర్కోన్ మరియు ముంబై కేంద్రంగా పనిచేసే మెహ్రా గ్రూప్‌లు ఏర్పర్చిన జాయింట్ వెంచర్.