ఉత్తరాఖండ్
ఉత్తరాఖండ్ (హిందీ:उत्तराखण्ड) ఉత్తర భారతదేశంలోని ఒక రాష్ట్రము. ఇది 2006 వరకు ఉత్తరాంచల్ గా పిలవబడింది. ఉత్తరాఖండ్ 2000 సంవత్సరము నవంబరు 9న భారతదేశంలో 27వ రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది. ఇది అంతకు ముందు ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఒక భాగము. 1990నుండి కొద్దికాలం శాంతియుతంగా సాగిన ప్రత్యేకరాష్ట్ర ఉద్యమం విజయవంతమై ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం ఆవిర్భవించింది. ఉత్తరప్రదేశ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్లు ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రానికి హద్దులు. ఉత్తరాన చైనా (టిబెట్), నేపాల్ దేశాలతో సరిహద్దులున్నాయి. రాష్ట్రం యొక్క తాత్కాలిక రాజధాని డెహ్రాడూన్. ఇదే ఈ రాష్ట్రంలో అతి పెద్ద నగరం. హైకోర్టు మాత్రం నైనిటాల్లో ఉంది. రాష్ట్రానికి నట్టనడుమున ఉన్న గైర్సాయిన్ అనే చిన్న గ్రామాన్ని ముందుముందు రాజధానిగా తీర్చిదిద్దాలనే ప్రతిపాదన ఉంది.
ఘర్వాల్
పౌరీ ఘర్వాల్ భారతదేశంలోని ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని ఒక జిల్లా. ఈ జిల్లాకు పౌరీ కేంద్రంగా ఉంది. పౌరీ ఘర్వాల్ సమీపంలో హరిద్వార్, డెహ్రాడూన్, తెహ్రి ఘర్వాల్, రుద్రప్రయాగ్, చమోలి, అల్మోరా మరియు నైనీతాల్ ఉన్నాయి. పౌరీ ఘర్వాల్ దక్షిణ సరిహద్దులో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని బిజ్నూర్ జిల్లా ఉది. ఈ జిల్లాలో కొంతభాగం గాంగామైదానంలో ఉంది. మిగులిన భాగం ఉత్తరంగా హిమాలయాలలో ఉంది.
పాల్ షాహి పాలించిన ఘర్వాల్ సామ్రాజ్యంలో పౌరీ ఘర్వాల్ ఒకభాగం. ఈ సంరాజ్యానికి శ్రీనగర్ రాజధానిగా ఉంటూ వచ్చింది. 1803లో గొర్కాలు అసఫలమైన పలు దాడులు సాగించిన తరువాత చివరికి రాజా ప్రద్యుమ్న సైన్యాలతో భీకరంగా పోరుసలిపి అతడిని ఓడించి ఘర్వాల్ సామ్రాజ్యాన్ని వశపరచుకున్నారు. 1806లో బ్రిటిష్ సైన్యం ఆంగ్లో నేపాలీ యుద్ధంల్.ఒ గొర్కాలను ఓడించిన తరువాత ఘర్వాల్ సామ్రాజ్యం తెహ్రీగా పునస్థాపితం చేయబడింది. 
భారతదేశ ఉపఖండానికి సమకాలీనంగా పౌరీఘర్వాల్ ప్రాంతంలో కూడా మానవనివాసాలు ఆరంభమైయాయని భావించబడుతుంది. చారిత్రకంగా మొదటి సాంరాజ్యమైన కాట్యూరి సామ్రాజ్యంలో సమైక్య ఉత్తరాఖండ్‌ ప్రాంతం అంతర్భాగంగా ఉండేది. కాట్యూరీ సాంరాజ్యానికి చెందిన శిలాశాసనాలు మరియు ఆలయాల ఆధారంగా కొంత సమాచారం అందుబాటులో ఉంది. కాత్యూరీల పతనం తరువాత ఘర్వాల్ ప్రాంతం 64 కంటే అధికమైన భాగాలుగా విభజించబడి వాటికి సామంతులను పాలకుగా నియమించారు. రాజా కనకపాల్ వారసుడైన రాజా జగత్‌పాల్ (క్రీ.శ1455-క్రీ.శ1493) పాలనలో క్రీ.శ 15 వ శతాబ్ధపు మద్య కాలానికి చంద్పుర్‌ఘర్ సామంతరాజులలో శక్తివంతుడుగా గుర్తింపు పొందాడు. క్రీ.శ 15వ శతాబ్ధపు చివరినాటికి రాజా అజయ్‌పాల్ చంద్పుర్‌ఘర్‌ను ఓడించి ఈ ప్రాంతాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకువచ్చాడు. ఆయన పాలించిన ప్రాంతమే ఘర్వాల్. క్రీ.శ 1506కు ముందు ఆయన తన రాజధానిని చంద్పూరు నుండి దేవల్ఘర్‌కు మార్చాడు. 
క్రీ.శ1506-1519 వరకు రాజధానిగా శ్రీనగర్ చేయబడింది.
రాజా అజయ్‌పాల్ మరియు ఆయన వారసులు దాదాపు 300 సంవత్సరాల కాలం ఘర్వాల్‌ను పాలించారు. ఈ పాలనా కాలంలో వారు కుమోన్, మొగల్స్, సిక్కులు మరియు రొహిల్లాల దాడులను ఎదుర్కొన్నారు. పౌరీ ఘర్వాల్ చరిత్రలో అతి ముఖ్యమైన సంఘటనలలో ఒకటి గోర్కాల దాడి అని భావించవచ్చు. ఈ దాడిలో హింస శిఖరాగ్రాలను చేరింది. గోర్కాలు కుమాన్ అరియు దోతి జయించిన తరువాత శక్తివంతమైన ప్రతిఘటనల మద్య ఘర్వాల్ మీద దాడి చేసారు. మద్యలో వారికి చైనీయుల దాడి సమాచారం అందింది. అందువలన గోర్కాలు దాడిని ఆపవలసి వచ్చింది. 
అయినప్పటికీ 1803లో గోర్కాలు తిరిగి ఘర్వాల్ మీద దాడి చేసారు. కుమాన్‌ను స్వాధీనం చేదుకున్న తరువాత గోర్కాలు ఘర్వాల్ మీద 3 మార్లు దాడి చేసి చివరికి 1804లో గోర్కాలు ఘర్వాల్‌ను స్వాధీనం చేసుకుని 12 సంవత్సరాల కాలం పాలించారు.
1815లో ఘర్వాల్ ప్రాంతం మీద బ్రిటిష్ సైన్యాలు దాడి చెయ్యడంతో గోర్కాల పాలన ముగింపుకు వచ్చింది. 1875 ఏప్రిల్ 21న బ్రిటిష్ సైన్యాలు గోర్కాలను జయించి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం తూర్పు భూభాగం మీద దృష్టి కేంద్రీకరించి అలకనందా మరియు మందాకినీ నదీ తీరాలలోని ఘర్వాల్ లోని కొంతభాగం స్వాధీనం చేసుకున్నది. మిగిలిన పడమటి ఘర్వాల్ ప్రాంతం రాజా సుదర్శన్ షాహ్ పాలనలో ఉండిపోయింది. తరువాత సుదర్శన్ షాహ్ తెహ్రీని తనరాజధానిగా చేసుకుని పాలన కొనసాగించాడు. మొదట నైనీతాల్ను ప్రధానకార్యాలయంగా చేసుకుని 
కుమాన్ మరియు ఘర్వాల్ పాలనా బాధ్యతలను కమీషనర్ ఆఫ్ కుమాన్ అండ్ ఘర్వాలుకు అప్పగించారు. తరువాత 1840లో ఘర్వాల్ వేరుచేయబడి పౌరీ ప్రధాన కేంద్రంగా ప్రత్యేక జిల్లాగా రూపొందించబడింది. 1960లో ఘర్వాల్ జిల్లా నుండి చమోలి మరియు పౌరీ ఘర్వాల్ జిల్లాలు రూపుదిద్దుకొనబడ్డాయి. ప్రస్తుతం లామాఖెట్ (పితోరాఘర్) రాజా మహేంద్ర చంద్ రినాకు చెందిన రాణిగీతాను వివాహం చేసుకున్నాడు.
స్వాతంత్ర్యం తరువాత 1960లో గర్హ్వాల్ జిల్లా అదనంగా పౌరీ ఘర్వాల్ మరియు చమోలి జిల్లాలుగా విభజించబడ్డాయి. 1997లో కలుపుకుని తెహ్రీ ఘర్వాల్ మరియు చమోలీ జిల్లాల నుండి అదనపు భుభాగాలను పౌరీ ఘర్వాల్ సేకరించి రుద్రప్రయాగ జిల్లా రూపొందించబడింది. పౌరీలో ఉన్న రాణి గ్రౌండ్ ఆసియాలో ఎత్తైన గ్రౌండుగా ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. పౌరీ ఘర్వాల్ 29° 45’ to 30°15’ అక్షాంశ మరియు 78° 24’ నుండి 79° 23’ రేఖాంశాల మద్య ఉపస్థితమై ఉంది.