బైబిల్
హెబ్రియ బైబిలు ఆర్యుల వేద కాలానికి చెందినది, అనగా సుమారు క్రీస్తు పూర్వం 1800 సంవత్సరాల్లో వ్రాయబడింది. గ్రాంధిక హీబ్రూ (Old Hebrew) భాషలో వ్రాయబడిన పాత నిబంధనలో యూదుల ఆచారాలు, యూదులకు తమ దేవుడైన యెహోవా చెప్పిన నియమ నిబంధనలు ఉంటాయి. హెబ్రియ బైబిలులో మొదటి 5 అధ్యాయాలు మోషే (Moses) ప్రవక్తచే వ్రాయబడినవి. మొదటి మానవులైన అదాము (Adam) అవ్వ (Eve) ల జీవితం, నోవాహు (Noah) అను దైవ భక్తుడి కాలంలో జల ప్రళయం (Great Flood), దేవుడి శక్తితో మోషే ఎర్ర సముద్రాన్ని రెండుగా చీల్చి దారి ఏర్పరచడం, దేవుడి పది ఆజ్ఞలు మొదలైనవి పాత నిబంధనకు చెందినవి. వేద కాలములో వలే ఇందులో కూడా జంతు బలులు పేర్కొనబడ్డాయి.
సంగీత వాయిద్యం
మెసపొటేమియా మరియు ఈజిప్ట్ వలెకాక, క్రీస్తుపూర్వం 2000 మరియు 1000 సంవత్సరాల మధ్యవరకు ఇజ్రాయెల్లో వృత్తిసంగీతకారులు లేరు. మెసపొటేమియా మరియు ఈజిప్ట్ లలో సంగీత వాయిద్యాల చరిత్ర కళాత్మక వర్ణనలపై ఆధారపడిఉండగా, ఇజ్రాయెల్ సంస్కృతి అలాంటి కొన్ని వర్ణనలను మాత్రమే కలిగిఉంది. అందువల్ల పండితులు సమాచారం సేకరించటానికి బైబుల్ మరియు తాల్ముడ్ లపై ఆధారపడవలసివచ్చింది. హీబ్రు గ్రంథములు జుబాల్కు సంబంధించిన రెండు ముఖ్యమైన వాయిద్యాలు ఉగాబ్ మరియు కిన్నోర్ ల గురించి మాత్రమే పేర్కొన్నాయి. వీటిని వరుసగా పాన్ పైప్స్ మరియు లైర్స్ గా అనువదించవచ్చు. ఆకాలంనాటి ఇతర వాయిద్యాలలో టొఫ్ లు, లేదా చట్రపు భేరీలు, చిరు గంటలు లేదా పామోన్ గా పిలువబడే గజ్జెలు, షోఫర్ లు, మరియు బాకా-లాంటి హసోస్ర వంటివి ఉన్నాయి. క్రీస్తుపూర్వం 11వ శతాబ్దంలో ఇజ్రాయెల్ లో రాజరికం ప్రారంభమవటంతో మొదటిసారిగా వృత్తి సంగీతకళాకారులు తయారై, వారితోపాటుగా సంగీత వాయిద్యాల సంఖ్యలోనూ మరియు రకాలలోను ఒక్కసారిగా పెరుగుదల సంభవించింది. ఏమైనప్పటికీ, కళాత్మక వివరణలు లేనందున వాటిని గుర్తించడం మరియు వర్గీకరించడం ఒక సవాలుగా మిగిలింది. ఉదాహరణకు, కచ్చితమైన రూపం తెలియని నేవల్ లు మరియు అసోర్లు అనబడే తీగ వాయిద్యాలు ఉండేవి, కానీ పురావస్తుశాస్త్రంగానీ శబ్దవ్యుత్పత్తిశాస్త్రంగానీ వాటిగురించి నిర్వచించలేదు. "ఏ సర్వే ఆఫ్ మ్యూజికల్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్" అనే తన గ్రంథంలో, అమెరికన్ సంగీత శాస్త్రవేత్త ఐన సిబిల్ మర్క్యుస్, "హార్ప్"కు ధ్వనిశాస్త్ర సంబంధ పదమైన "నాబ్లా"తో పోలిక వలన నెవేల్ అనేది నిలువు హార్ప్ వంటిది అయిఉంటుందని ప్రతిపాదించారు.