తిరుమల
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం చిత్తూరు జిల్లాలోని పట్టణం తిరుపతి. ఈ పట్టణాన్ని ఆనుకొని ఉన్న కొండలపై వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం ఉన్న వూరు తిరుమల. ఈ రెండింటినీ కలిపి "తిరుమల తిరుపతి" అని వ్యవహరిస్తూ ఉంటారు. తిరుమల వెంకటేశ్వరస్వామి ఆలయాన్ని ప్రతిదినం లక్ష నుండి రెండు లక్షల వరకు భక్తులు సందర్శిస్తుంటారు. ప్రత్యేక దినాలలో 5 లక్షలమంది వరకూ దర్శనం చేసుకొంటారు.[1]. ఈ యాత్రాస్థలం శ్రీవైష్ణవ సంప్రదాయంలోని 108 దివ్యదేశాలలో ఒకటి.
తిరుమల నిత్యాన్నదాన పథకము
మాతృశ్రీ తరిగొండ వెంగమాంబ అన్నప్రసాధ భవన నిర్మాణానికి అనంత కోటి రాజు అనే భక్తుడు దాదాపు 30 కోట్ల రూపాయలను విరాళంగా ఇచ్చారు. మరొక భక్తుడు వంటశాల నిర్మాణానికి ఐదు కోట్ల రూపాయలు విరాళం ఇచ్చారు. అన్న ప్రసాదానానికి అవసరమైన కూరగాయలను, చెన్నై, విజయవాడ, బెంగళూరు, వేలూరు వంటి ప్రాంతేఅలలో వున్న తొమ్మిది వాణిజ్య సంస్థలు సరపారా చేస్తున్నాయి. అదే విధంగా పంటల కాలంలో కందిపప్పు, బియ్యము మొదలైన వాటిని సమర్పించే భక్తులు ఎంతో మంది ఉన్నారు. ఈ అన్న ప్రసాధానానికి భక్తులిచ్చిన విరాళాలు 500 కోట్ల రూపాయల వరకు డిపాజిట్ల రూపంలో వివిధ బ్యాంకుల్లో ఉన్నాయి. వాటి మీద వడ్డి ప్రతియేటా 45 కోట్ల రూపాయల వరకు వడ్డీ వస్తుంది. ఖర్చు 70 కోట్ల రూపాయల వరకు ఆవుతుంది.