శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు
కృష్ణదేవరాయలు స్వయంగా కవిపండితుడు కూడా కావడంతో ఇతనికి సాహితీ సమరాంగణ సార్వభౌముడు అని బిరుదు. ఈయన స్వయంగా సంస్కృతంలో జాంబవతీ కళ్యాణము, మదాలసాచరితము, సత్యవధూపరిణయము, సకలకథాసారసంగ్రహము, జ్ఞానచింతామణి, రసమంజరి తదితర గ్రంథములు, తెలుగులో ఆముక్తమాల్యద లేక గోదాదేవి కథ అనే గ్రంథాన్ని రచించాడు.[3] తెలుగదేల యన్న దేశంబు తెలుగేను తెలుగు రేడ నేను తెలుగొకొండ ఎల్ల జనులు వినగ ఎరుగవే బాసాడి దేశభాష లందు తెలుగు లెస్స అన్న పలుకులు రాయలు వ్రాసినవే. రాయల ఆస్థానానికి భువన విజయము అని పేరు. భువనవిజయంలో అల్లసాని పెద్దన, నంది తిమ్మన, ధూర్జటి, మాదయ్యగారి మల్లన (కందుకూరి రుద్రకవి), అయ్యలరాజు రామభద్రుడు, పింగళి సూరన, రామరాజభూషణుడు (భట్టుమూర్తి), తెనాలి రామకృష్ణుడు అనే ఎనిమిది మంది కవులు ఉండేవారని ప్రతీతి. వీరు అష్టదిగ్గజములుగా ప్రఖ్యాతి పొందారు.
అహోరాత్ర యాగం
భారీఎత్తున నిర్వహించిన కార్యక్రమంలో యాగనిర్వహణకు ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి, దశమహావిద్యల ఆరాధనకు వారణాసి నుంచి, చతుర్వేద పారాయణ సప్తమాతృక, నవదుర్గల ఆరాధనకు తమిళనాడు నుంచి, ప్రత్యంగిర, శ్రీచక్ర ఆరాధనకు కాశీ నుంచి ఋత్వికులు, ఆరాధకులు విచ్చేశారు. హిమాలయాలు, కాశీ ప్రాంతం నుంచి తొలిసారిగా దక్షిణాది ప్రాంతానికి నాగసాధువులు వీరంపాలెం గ్రామానికి వచ్చారు. నఖశిఖ పర్యంతం విభూది ధారణ, కౌపీనధారణ వంటి విచిత్రమైన ఆహార్యంతో, విశేషమైన సంప్రదాయాలతో ప్రవర్తిల్లే నాగసాధువులను దర్శించుకునేందుకు ప్రజలు తండోపతండాలుగా యాగంలో పాల్గొన్నారు.
చండీహోమాలు, చండీపారాయణలు నిర్వహించేందుకు వందమందితో కూడిన ఋత్విక బృందం యాగంలో పాల్గొంది. యజుర్వేద అధ్యయన కుటుంబాలకు చెందిన స్మార్త పండితుల బృందానికి నాయకత్వం వహించారు.
దశమహావిద్యల ఆరాధకులైన అర్చక బృందం అహోరాత్రం యాగశాలలోని దశమహావిద్య మూర్తుల నిత్య ఆరాధన, కైంకర్యాలు చేసేందుకు నియమితులయ్యారు. వీరు యాగం జరిగిన సమయంలోనే కాక నిత్యం దశమహావిద్యలను ఆరాధించేవారు.
తమిళనాడు నుంచి వచ్చిన వేదపండితులు నవదుర్గ, సప్తమాతృకల ఆరాధనలు, కైంకర్యాలు నిర్వహించారు. యాగంలో అదనంగా చేరిన చతుర్వేద పారాయణలు వీరే చేశారు.