రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లేదా రెండవ ప్రపంచ సంగ్రామం (Second World War) అనేది 1939 నుండి 1945 వరకు ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల నడుమ ఏక కాలంలో ఉమ్మడిగా, విడివిడిగా జరిగిన అనేక యుద్ధాల సమాహారం. దీనికి పూర్వ రంగంలో జరిగిన రెండు ప్రధాన సైనిక సంఘటనలు ఈ మహా యుద్ధానికి దారి తీశాయి. వాటిలో మొదటిది, 1937లో మొదలయిన రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం. రెండవది, 1939లో జర్మనీ దేశం పోలాండ్ పై జరిపిన దురాక్రమణ. రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం వివిధ ఆసియా దేశాల మధ్య యుద్ధానికి దారి తీస్తే, జర్మనీచే పోలాండ్ దురాక్రమణ ఐరోపా దేశాల మధ్య యుద్ధానికి కారణభూతమయింది. ఇది క్రమంగా ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు మిత్ర రాజ్యాలు, అక్ష రాజ్యాల పేరుతో రెండు ప్రధాన వైరి వర్గాలుగా మారి ఒక మహా సంగ్రామంలో తలపడేటట్లు చేసింది. ఈ యుద్ధంలో పాల్గొన్న సైనికుల సంఖ్య సుమారు పది కోట్లు. ఇందులో పాల్గొన్న దేశాలు ఒక రకమయిన పరిపూర్ణ యుద్ధ పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నాయి (అనగా, సైనిక-పౌర భేదాలు లేకుండా అందుబాటులో ఉన్న వారందరూ ఏదో ఒక రకంగా యుద్ధంలో పాలుపంచుకోవటం). ఆకారణంగా ఆయా దేశాల ఆర్థిక, పారిశ్రామిక, సాంకేతిక వనరులన్నింటినీ యుద్ధ ప్రయోజనాలకోసమే వాడవలసి వచ్చింది.
జర్మనీ
1941 జూన్ 22న జర్మనీ సోవియట్‌తో గల ఒప్పందాన్ని తెగతెంపులు చేసుకొని సోవియట్ యూనియన్ పై దాడిచేసింది. అదే సంవత్సరం జపాన్, పెర్ల్ హార్బరులో గల అమెరికన్ స్థావరంపై దాడి చేసింది. జర్మనీకి జపాన్‌తో గల మిత్రత్వం మూలంగా అది యునైటెడ్ స్టేట్స్ పై యుద్ధాన్ని ప్రకటించింది. జర్మనీ సైన్యం సోవియట్ యూనియన్ లోకి వేగంగా చొచ్చుకు పోయినప్పటికీ స్టాలిన్ గ్రాడ్ పోరాటం ఈ యుద్ధంలో ఒక గొప్ప మలుపుగా ఉండిపోయింది. అటు పిమ్మట జర్మనీ సైన్యం తూర్పు భాగంలో తిరుగుముఖం పట్టింది. డి-డే యుద్ధం మరొక ముఖ్యమైన మలుపుగా నిలిచింది. ఫలితంగా పశ్చిమ భాగం తెరుచుకుంది; మిత్ర సైన్యాలు నార్మండీ తీరంలో నిలిచి జర్మనీ భూభాగం వైపు కదిలాయి. వెంటనే జర్మనీ ఓటమి పాలైంది. 1945 మే 8న ఎర్రసైన్యం బెర్లిన్ను ముట్టడించగానే జర్మనీ సైనిక దళాలు లొంగిపోయాయి. తూర్పు ఐరోపాకి చెందిన స్థానిక జర్మనులతో కలిపి-సుమారు ఏడు మిలియన్ల మంది జర్మన్ సైనికులు-రెండవ ప్రపంచయుద్ధంలో మరణించారు.[20]