సాలాసర్ బాలాజీ
సాలాసర్ బాలాజీ (Salasar Balaji) అనేది ఒక పుణ్యక్షేత్రం, భక్తులు దీనిని భగవంతుడు హనుమాన్ కొలువైవున్న ఒక ధార్మిక ప్రదేశంగా గుర్తిస్తున్నారు. రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని చురు జిల్లాలో ఈ ప్రదేశం ఉంది. సాలాసర్ ధామ్ ఏడాది పొడవునా అసంఖ్యాక భారతీయ భక్తులను ఆకర్షిస్తోంది. ఇక్కడ ప్రతి ఏడాది చైత్ర పూర్ణిమ మరియు అశ్వినీ పూర్ణిమ రోజుల్లో పెద్దఎత్తున వేడుకలు నిర్వహిస్తారు, ఈ వేడుకల సందర్భంగా దేవునికి జరిగే పూజల్లో 6 నుంచి 7 లక్షల మంది భక్తులు పాల్గొంటారు. ఆలయం మరియు ఆలయ సంబంధ వేడుకల నిర్వహణను హనుమాన్ సేవా సమితి పర్యవేక్షిస్తుంది. ఇక్కడ బస చేయడం కోసం అనేక ధర్మశాలలు మరియు ఆహారం కోసం అనేక ఫలహారశాలలు ఉన్నాయి. శ్రీ హనుమాన్ ఆలయం సాలాసర్ పట్టణం నడిబొడ్డున ఉంది.
మసకపల్లి
ఇక్కడ పార్వతీ భ్రమరాంబా సమేత మల్లీశ్వరుని ఆలయం ప్రసిధ్ధమైంది. కాశీలో వలే ఈ ఆలయం పడమర ముఖంగా ఉండడం విశేషం. అక్కడ శివుడు ప్రవహించే గంగను చూస్తుంటే ఇక్కడ గోదావరిని చూస్తున్నాడు. పడమర ముఖంగా ఆలయం ఉంటే మనం తూర్పుగా లోపలికి ప్రవేశిస్తాం కనుక ఆ ఆలయానికి చాలా శక్తి ఉంటుందంటారు. అందుకే అక్కడి మల్లేశ్వర స్వామికి లక్షపత్రి పూజ చేయించి ఏం మ్రొక్కుకున్నా ఫలిస్తుందంటారు. నిజానికి పూర్వం మల్లేశ్వరాలయం గోదావరిలో కలిసి పోయినా, ఆ వూరి పెద్దలు ఎలాగో విగ్రహాల్ని నిలుపుకోగలిగారు. పిమ్మట పెద్దలంతా ఊరూరా చందాలు పోగేసి ఈ ఆలయం కట్టారుట. అందులో ముఖ్యులు కీ.శే. దువ్వూరి పుల్లయ్య శాస్త్రి. అందరూ కలిసి స్వామిని మసకపల్లినీ అందలి ప్రజల్నీ ఎప్పుడూ రక్షించమనీ, అందుకై ప్రతి సంవత్సరమూ లక్షపత్రి పూజ సామూహికంగా చేస్తామనీ ప్రార్థించారు. అందుకోసం మూలధనంకై యత్నిస్తూ ఒక సంతానం లేని బ్రాహ్మణ వితంతువును ఆమెభూమిని దేవునికి ఇమ్మని అడిగారు. ఆమె ఒప్పుకొంది కానీ ఆకస్మికంగా మరణించింది. వెంటనే పెద్దలు ఆ శవంచేత ఆస్తి దేవునికి దఖలు పరస్తున్నట్లు వేలి ముద్ర వేయించారు. అది తెలిసి వారిని ఖైదులో పెట్టారు. అపుడు వారంతా అ ఖైదులోనే నిరాహారంగా "స్వామీ! నీకోసం కదా మేమీ పనిచేశాం. నీకిది న్యాయంగా ఉందా! రేపటికల్లా నీవు మమ్మల్ని విడిపంచక పోతే మేమిక్కడే ప్రాణ త్యాగం చేస్తామని భీష్మించారుట. అంతే తెల్లవారేసరికి స్వామి మహిమ వల్ల వారు విడిపింప బడ్డారు. అప్పటి నుండి ఇప్పటివరకూ క్రమం తప్పకుండా స్వామికి లక్షపత్రి పూజ జరుగుతూనే ఉంది. ఒకసారి కోటి పత్రి పూజ కూడా జరగడం గొప్ప విశేషం. అంటే ఒక రోజుకి లక్షపత్రి చొప్పున 100 రోజులు 11 మంది ఋత్విక్కులు తక్కువ కాకుండా జరిగిందని శ్రీదువ్వూరి వారు తమ స్వీయ చరిత్రలో ఉట్టంకించారు.[4]