సమాచార హక్కు
ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, సంస్థల నుంచి సమాచారాన్ని అడిగి తీసుకునే అధికారమే సమాచార హక్కు (Right to Information). మనం ఏ ఆఫీస్ లో కాలిడినా కావలిసిన సమాచారంపొందుట దుర్లభం. లంచం ఇచ్చుకోనిదే ఫైలు కదలదు. సామాన్యుడికి ఏ ఆఫీసుకు వెళ్ళినా పనిచేయించుకోవటం, తనకు కావలసిన సమాచారాన్ని రాబట్టటం చాలా కష్టం.ఈ నేపథ్యంలో భారత ప్రభుత్వం 12 అక్టోబర్ 2005 తేదీన ఈ సమాచార హక్కు చట్టం (Right to Information Act) * [1] భారతదేశమంతటా అమలులోకి వచ్చింది. దీనిని ఉపయోగించుకొని, ప్రభుత్వ పనులపై సమచారాన్ని పొందవచ్చు. ఇంతకుముందు పార్లమెంటు, లేక విధాన సభ లేక విధాన పరిషత్ సభ్యులకు గల ఈ సౌకర్యాన్ని, ఈ చట్టం ద్వారా ప్రజలందరికి కలిగింది,. ప్రభుత్వ అధికారులు అడగకపోయినా వారంతట వారే విధి విధానాలు, ఉద్యోగుల బాధ్యతలు మొదలైన 17 అంశాల గురించి సమాచారం ఇవ్వాలి. దీని ప్రకారం ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో సహాయ పౌర సమాచార అధికారి, పౌర సమాచార అధికారి, అప్పిలేట్ అధికారుల పేర్లు, వారి ఫోన్ నెంబర్లను, ప్రజలకు కనిపించే విధంగా బోర్డుమీద స్పష్టంగా రాసి ఉంచాలి.సమాచార హక్కు చట్టం లో మెుత్తం 6 అధ్యాయాలు, 31సెక్షన్లు ఉన్నాయి.
గాంధీ-ఇర్విన్ సంధి
భారతీయుల స్వాతంత్ర్య కాంక్షను అణచుటకు 20 శతాబ్దారంభములో ఇచ్చటి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వపు చేపట్టిన నిరంకుశ చర్యలవల్ల ప్రభుత్వముపై ప్రజలలో నానాటికి పెరుగుతున్న విముఖుత లండన్ లోని బ్రిటిష్ సార్వభౌములకు ఆందోళన కలుగజేయగా ఉపశమనచర్యలు చేపట్టుటకు అక్కడ లండన్ లోని తమ ఇండియా రాజ్యాంగకార్య వ్యవహారాల మంత్రి ఎడ్విన్ మాంటేగు మరియూ ఇచ్చటి వైస్ రాయి లార్డు షెమ్సు ఫర్డు సంయుక్తముగా సూచించిన సంస్కరణలను చట్టరూపముగా జూన్ 1918 ఆమోదించి అమలుచేయకముందే ఏప్రిల్ 1919 జలియన్ వాలా బాగ్ కాల్పుల ఘటన జరుగుటవలన ఆ సంస్కరణల వల్ల దేశములోని కాంగ్రెస్ నాయకులుగానీ ప్రజలు గానీ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వముపై తమ వైఖరిని మార్చలేదు సరిగదా ఆ సంస్కరణలు కళ్లనీళ్ళ తుడుపులనే గ్రహించారు (చూడు మాంటేగు-షెమ్సఫర్డు రాజ్యాంగ సంస్కరణ చట్టము ). ఆ సంస్కరణల చట్టమే కాక లార్డు షెమ్సు ఫర్డు తరువాత వచ్చిన లార్డు ఇర్విన్ దొర గాందీజీతో చేసిన సంధి కూడా మరొక ఉపశమన కార్యాచరణ