జైన మతము
జైన మతాన్ని జైన వృషభనాథుడు స్థాపించాడు. "జిన" (విజేత) అనే పదం నుంచి జైనం వచ్చింది. బుద్ధుని అసలు పేరు ఎలా బుద్ధుడు కాదో, క్రీస్తు అసలు పేరు ఎలా క్రీస్తు కాదో అలాగే జినుని అసలు పేరూ జినుడు కాదు. వర్థమానుడు. ఇరవై నాలుగు జినులలో (తీర్థంకరుడు) ఒకడు. ఇతడిని చివరివాడని జైనులు నమ్మారు. ఇతడు బుద్ధునికి అగ్ర సమకాలీనుడు.
సిక్కు గురువులు
1469 నుంచి 1708 మధ్యకాలంలో గురునానక్ మరియు ఇతర తొమ్మిది మంది సిక్కు గురువులు సిక్కు మతాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. గురునానక్‌ మొదటి గురువు. మరియు గురు గోవింద సింగ్పదవ (ఆఖరి) గురువు. గురుగోవింద సింగ్ తాను చనిపోవడానికి ముందు, సిక్కుల పవిత్రగ్రంథం గురు గ్రంథ సాహిబ్‌ను సిక్కుమతానికి ఆఖరి గురువుగా ప్రకటించారు. సిక్కులంతా తమ గురువుల యొక్క బోధనలను అనుసరించాల్సిన అవసరముంది, ఆ తరువాత చేసే ధ్యానం ముక్తికి దారి తీస్తుంది.