సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ
సర్ సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ (నవంబర్ 10, 1848 – ఆగష్టు 6, 1925) బ్రిటిష్ పరిపాలనలో తొలినాటి భారత రాజకీయ నాయకులలో ఒకరు. ఆయన తొలి భారతీయ రాజకీయ సంస్థలలో ఒకటైన ఇండియన్ నేషనల్ అసోసియేషన్‌ను స్థాపించారు, మరియు ఆ తరువాత ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ యొక్క ప్రధాన నాయకుడు అయ్యారు. ఆయన రాష్ట్రగురు (జాతి యొక్క గురువు) అనే మారుపేరుతో కూడా ప్రసిద్ధులు.[1]
సుబ్రహ్మణ్య భారతి
ఖైదు నిర్బంధాల వల్ల ఆయన ఆరోగ్యం చెడిపోయింది. చివరకు 1920 నాటికి జనరల్ అమ్నెస్టీ భారతి కదలికలపై నియంత్రణను ఎత్తివేస్తూ ఆదేశాలు జారీచేసినా అప్పటికే ఆయన ఆరోగ్యానికి హాని జరిగిపోయింది. ఆయన రోజూ ట్రిప్లికేన్ లోని పార్థసారథి ఆలయానికి వెళ్ళి అక్కడున్న లావణ్య అన్న ఏనుగుకు ఆహారం పెట్టేవారు. ఒకరోజు అలానే ఆహారం అందిస్తుండగా అనుకోని విధంగా ఏనుగు ఆయన శరీరాన్ని తొండంతో ఎత్తి పడేసింది. ఈ ప్రమాదం నుంచి బతికి బయటపడినా, ఆ గాయాలు, అనారోగ్యం కలిపి విషమించడంతో 1921 సెప్టెంబరు 12లో అర్థరాత్రి ఒంటిగంటకు ఆయన మరణించారు. భారతి ప్రజల కవిగా, గొప్ప జాతీయవాదిగా, సామాజిక దార్శినికునిగా పేరొందినా ఆయన అంత్యక్రియలకు కేవలం 12మందే హాజరయ్యారు. ఈరోడ్ లోని కరుంగళ్ పాళయం గ్రంథాలయంలో మానవుడు అమరుడన్న అంశంపై తన చివరి ప్రసంగాన్ని చేశారు.[6] చెన్నైలోని ట్రిప్లికేన్లో ఆయన నివాసంలోనే ఆయన ఆఖరి సంవత్సరాలు గడిపారు. ఆ ఇంటిని తమిళనాడు ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేసి 1993లో పునరుద్ధరించి, భారతి ఇల్లం (భారతి ఇల్లు) అన్న పేరుతో స్మారక చిహ్నంగా మలిచింది.