కృష్ణా జిల్లా
కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతం కనుక ఈ జిల్లాకు ఈ పేరు వచ్చింది. ఈ జిల్లాలో ఉన్న ఇంద్రకీలాద్రి మీద అర్జునుడు పాశుపతాస్త్రం కొరకు పరమశివుని ఉద్దేశించి తపమాచరించాడని, దుర్గాదేవి ఇక్కడ మహిశాసురుడిని సంహారం చేసిందని పురాణకథనాలు వివరిస్తున్నాయి. కృష్ణా నది తీరాన ఇంద్రకీలాద్రిపై కొలువు తీరి ఉన్న కనక దుర్గాదేవి భక్తజన పూజలను అందుకొంటూ ఉంది. చరిత్రలో వివిధ కాలాల్లో శాతవాహనులు, చోళులు, రెడ్డిరాజులు, గోల్కొండ నవాబులు మొదలైనవారు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించారు. మొవ్వ గ్రామము లోని కృష్ణుని దేవాలయము చాలా పురాతనమైనది. ఈ ఊరి స్థల పురాణము ప్రకారం మౌద్గల్య మహర్షి చేత ఇసుకతో ఇచటి మువ్వ గోపాల స్వామి విగ్రహం తయారుచేయబడెను. ఆ విగ్రహం ఇప్పటికీ చెక్కుచెదరకుండా ఉండటం విశేషం. అంతే కాక చదువు రాని వరదయ్య తరువాతి కాలంలో క్షేత్రయ్యగా స్వామి కృపతో గొప్ప కవి అయ్యాడని ప్రతీతి. క్షేత్రయ్య రాసిన శృంగార కవిత్వం ఎంతో ప్రసిద్ధి. కృష్ణా జిల్లాను ఇంతకు ముందు "మచిలీపట్నం జిల్లా" అని పిలిచేవారు. 1859లో గుంటూరు జిల్లాలోని కొన్ని తాలూకాలను ఈ జిల్లాలో కలిపి కృష్ణాజిల్లాగా పేరు మార్చారు. 1925లో కృష్ణాజిల్లాను కృష్ణా మరియు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలుగా విభజించారు.
ప్రముఖ హిందూ దేవాలయాలు
తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం (చిత్తూరు జిల్లా తిరుమలలోని శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామి దేవాలయం) మహానంది (కర్నూలు జిల్లా మహానందిలోని శైవక్షేత్రము) గోవింద రాజస్వామి దేవాలయము, తిరుపతి (చిత్తూరు జిల్లా తిరుపతిలోని శ్రీగోవిందరాజస్వామి ఆలయం) ద్రాక్షారామం (తూర్పుగోదావరి జిల్లా ద్రాక్షారామంలోని భీమేశ్వరాలయం) అన్నవరం (తూర్పుగోదావరి జిల్లా అన్నవరంలోని శ్రీసత్యనారాయణస్వామి ఆలయం) వరాహ లక్ష్మీనరసింహస్వామి దేవస్థానం, సింహాచలం (విశాఖపట్నం జిల్లా సింహాచలలోని లక్ష్మీనరసింహస్వామి దేవస్థానం) శ్రీకాళహస్తి (చిత్తూరు జిల్లా శ్రీకాళహస్తిలోని శ్రీ కాళహస్తీశ్వర దేవాలయం) శ్రీనివాస మంగాపురం (చిత్తూరు జిల్లా శ్రీనివాస మంగాపురంలోని శ్రీకళ్యాణ వేంకటేశ్వరాలయం) బెజవాడ కనకదుర్గమ్మ ఆలయం (విజయవాడలోని కనకదుర్గమ్మ ఆలయం) శ్రీశైలం (కర్నూలు జిల్లా శ్రీశైలంలోని శ్రీమల్లికార్జునస్వామి ఆలయం) కాణిపాకం (చిత్తూరు జిల్లా కాణిపాకంలోని శ్రీవరసిద్ది వినాయక ఆలయం) మంత్రాలయం రాఘవేంద్ర స్వామి (కర్నూలు జిల్లాలోని మంత్రాలయంలో ఉన్న శ్రీరాఘవేంద్రస్వామి దేవాలయం) అమరావతి అమరలింగేశ్వర స్వామి ఆలయం (గుంటూరు జిల్లా అమరావతిలోని ఆలయం) ద్వారకా తిరుమల (వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా) శ్రీ ప్రసన్న వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం, అప్పలాయగుంట