దేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్
పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా తణుకు తాలుకా మండపాక గ్రామంలో 1921 ఆగష్టు 1 న తిలక్ జన్మించాడు.
గదర్‌ కుట్ర
లోకమాన్య తిలక్‌ స్ఫూర్తితో ఈ భారత తిరుగుబాటుదారులు బెనారస్‌ను ప్రబోధ కేంద్రంగా 1900 నుంచీ మొదలు పెట్టారు. సుబేదార్‌ లాల్‌ (1885లో జన్మించారు. ముజఫర్‌నగర్‌కు చెందిన తోతారాం కుమారుడు) 1907లో బెనారస్‌లో శివాజీ పండుగ సందర్భంగా చాలా అభ్యంతరకరమైన ప్రసంగం చేశారు. తిలక్‌, లాలా లజపతి రాయ్‌, శ్రీ అరవిందో ఘోష్‌ల అనుయాయి అయిన ఆయన యూపీ ప్రసంగ పర్యటనలో లాలాను అనుసరించారు. లాలాకు చెందిన అలహాబాద్‌లోని "స్వరాజ్య" సంస్థను ఈ రెచ్చగొట్టడాలకు వ్యతిరేకంగా 1908 ఏప్రిల్‌లో హెచ్చరికలు జారీ అయ్యాయి. 1909ఆగస్టు 22న సుందర్‌లాల్‌, శ్రీ అరబిందో కలకత్తా కాలేజీ స్క్వేర్‌ వద్ద "ఆకతాయితనపు ప్రసంగాలు" చేశారు. "కర్మయోగి" 1909 సెప్టెంబర్‌ నుంచి అలహాబాద్‌లో హిందీలో రాసాగింది: దీన్ని శ్రీ అరబిందో నియంత్రించారు. కలకత్తా "కర్మయోగిన్" ‌కు అమరేంద్ర చటర్జీ సంపాదకత్వం వహించారు. రాస్‌ బిహారీని సుందర్‌లాల్‌కు ఆయనే పరిచయం చేశారు. 1915లో పింగళేను అలహాబాద్‌లో "స్వరాజ్య" బృందం స్వాగతం పలకనుంది. 1914 నుంచీ రాస్‌ బిహారీ బోస్‌ బెనారస్‌లో ఉన్నారు. 1914 అక్టోబర్‌ నుంచి 1915 సెప్టెంబర్‌ మధ్య కాలంలో అక్కడ చాలా నిరసనలు, ప్రదర్శనలు జరిగాయి. వాటిలో 45 దాకా ఒక్క ఫిబ్రవరిలోనే చోటుచేసుకున్నాయి. 1914 నవంబర్‌ 18న రెండు బాంబు మూతలను పరిశీలిస్తున్న సమయంలో ఆయన, సచిన్‌ సన్యాల్‌ గాయపడ్డారు. వారిని బంగాలీతల ఆస్పత్రికి తరలించారు. అక్కడ జతిన్‌ ముఖర్జీ రాసిన లేఖ తీసుకుని పింగళే వారిని కలుసుకున్నారు. గదర్‌ పార్టీకి చెందిన దాదాపు 4000 మంది సిక్కులు అప్పటికే కోల్‌కతా చేరుకున్నారని చెప్పారు. మరో 15 వేల మంది వచ్చి తిరుగుబాటులో చేరేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్టు వివరించారు. పింగళే, సచిన్‌లను బోస్‌ అమృత్‌షర్‌కు పంపారు. షాంఘై నుంచి వచ్చిన మౌలా సింగ్‌తో చర్చలు జరపాల్సిందిగా కోరారు. రాస్‌ బిహారీకి విశ్వాసపాత్రుడైన పింగళే యూపీ, పంజాబ్‌లలో కొద్ది వారాల పాటు ఊపిరి సలపని పనుల్లో గడిపారు.