సాముద్రికము
హస్తసాముద్రికం తన మూలాలను చైనీస్ యిజింగ్ (ఐ చింగ్), భారతదేశంలో (హిందూ) జ్యోతిశ్శాస్త్రం (సంస్కృతంలో జోతిష్య అని సూచిస్తారు) మరియు రోమా (గైప్సే) భవిష్యత్తు చెప్పేవారు నుండి కలిగి ఉంది. హిందూ మహర్షి వాల్మికీ ఒక పుస్తకాన్ని రచించినట్లు భావిస్తారు, దీని పేరు యొక్క ఆంగ్ల అనువాదం "ది టీచింగ్స్ ఆఫ్ వాల్మికీ మహర్షి ఆన్ మేల్ పామిస్టరీ", ఇది 567 చరణాలు కలిగి ఉంది. భారతదేశం నుండి, హస్తసాముద్రికం చైనా, టిబెట్, ఈజిప్ట్, పెర్షియా మరియు ఐరోపాలోని ఇతర దేశాలకు విస్తరించింది. చైనా నుండి, హస్తసాముద్రికం గ్రీస్కు విస్తరించింది, ఇక్కడ దీనిని సిద్ధాంతకర్తలు అభ్యసిస్తారు. అయితే, ఆధునిక హస్తసాముద్రికులు తరచూ మనస్తత్త్వ శాస్త్రం, అవిభాజ్యతత్వ వైద్యం మరియు భవిష్యవాణి యొక్క ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులతో సాంప్రదాయిక భావి కథన మెళుకువలను మిళితం చేస్తారు.
భూఖండ చలనము
భూఖండ చలనము (కాంటినెంటల్ డ్రిఫ్ట్) అనగా ఖండాల యొక్క పరస్పర కదలిక. సముద్ర గర్భంపై ఈ ఖండాలు కదలుతున్నట్లుగా అనిపిస్తుంది. ఖండాలు ఇలా కదలి ఉండవచ్చని మొట్టమొదట ఆలోచన వ్యక్తం చేసింది 1596 లో అబ్రహం ఓర్టీలియస్ అన్న శాస్త్రవేత్త. ఈ భావనను స్వతంత్రంగా మరియు సంపూర్ణంగా వృద్ధి చేసినది 1912 లో ఆల్ఫ్రెడ్ వేజెనర్ అన్న వ్యక్తి. దీన్ని విపులీకరించే మెకానిజం లేకపోవడం వలన, ఇతర సిద్ధాంతాల పట్ల ఉన్న నమ్మకం వలననూ కొందరు ఈ సిద్ధాంతాన్ని వ్యతిరేకించారు. ఈ భూఖండ కదలికల సిధ్ధాంతాన్ని, తరువాతి కాలంలో ప్లేట్ టెక్టోనిక్స్ అన్న మరొక సిధ్ధాంతం పరిపూర్ణం చేసింది. ఈ కొత్త సిధ్ధాంతం పాత దాని మీదే ఆధార పడి ఉంటుంది. అయితే ఇది మొదటి సిద్ధాంతం లాగా కాకుండా, ప్రకృతి యొక్క ఈ ప్రవర్తనని విపులీకరిస్తుంది. 
అట్లాంటిక్ మహాసముద్రానికి రెండు వైపుల ఉన్న భూఖండాలు ఒక దాని పక్కన ఒకటి సరిగ్గా అతికేలా ఉంటాయని మొట్టమొదట ఆబ్రహం ఓర్తెలియుస్ (ఓర్తెలియుస్ 1596) , థెయొడొర్ ఖ్రిస్టొఫ్ లిలియెంథల్ (1756) , అలెగ్జాండర్ వాన్ హంబోల్ద్ట్ (1801, 1845) , ఆంటోనియో స్నైడర్-పెల్లెగ్రిని (స్నైడర్-పెల్లెగ్రిని 1858) మొదలైన శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. వీటిలో అతి ముఖ్యంగా ఆఫ్రికా మరియు దక్షిణ అమెరికా ప్రముఖంగా కనిపిస్తాయి.