అలిపిరి
పూర్వం అలిపిరిని అడిపుళీ అని పిలిచేవారు. అడి అంటే పాదం పుళ అంటే చింత చెట్టు. పూర్వం పెద్ద చింత చెట్టు వున్నందున ఇది అలిపిరిగా పిలువబడింది. ఈచెట్టు క్రిందే తిరుమల నంబి రామానుజునికి రామాయణ రహస్యాలను ఉపదేశించాడని ఇతిహాసాలు చెబుతున్నాయి. మధ్యాహ్నాపు వేళలో రామానుజునికి పాఠం చెప్పడంలో నిమగ్నమై ఉన్నప్పుడు పరమాత్ముని పూజలకు వేళ అయినప్పుడు నంభి తపనని తీర్చే స్వామి పాదాలు ప్రత్యక్ష మయ్యాయట. ఇంకో ఇతిహాసం ప్రకారం కురువతి నంభి వేంకటేశ్వరుని నైవేద్యం కోసం మట్టికుండలు తయారు చేస్తూ ఇక్కడ నివసించాడు. మట్టితో పుష్పాలు చేస్తూ వాటిని భగవత్పాదులకు అర్పణ చేసేవాడు. నంభి కూలాల చక్రం, మట్టి ముద్ద, కూలాల సమ్మెట్టలు శిలాఫలకాలుగా రెండవ గాలి గోపురం మెట్ల ప్రక్కన ఉన్నాయి.
అడపా
అడపా తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.
ఈ ఇంటిపేరు కలిగినవారిలో ప్రముఖ వ్యక్తుల పేర్లు:
అడపమంటే వక్కలు, ఆకులు మొదలైన తాంబూలపు ద్రవ్యాలుంచే సంచి. దీనిని సంబెళమని కూడా అంటారు. కృష్ణరాయల కాలంలో అందరూ ఎక్కడికి వెళ్లినా తమ తాహతుకు తగ్గ అడపాన్ని ఒకటి పట్టుకొని వెళ్ళేవారు. అడపం గురించిన వర్ణనలు కృష్ణదేవరాయల ఆముక్తమాల్యద 7వ ఆశ్వాసంలోని ఏడవ పద్యంలో కనిపిస్తోంది. కృష్ణరాయల కాలంలో సంపన్నులు, కులీనులు అనుభవించే భోగాల్లో భాగమైన తాంబూలానికి అప్పట్లో వివిధ రకాలైన మెరుగులు, రుచులతో అలవాట్లు తయారయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలో విజయనగర చక్రవర్తులైన కృష్ణదేవరాయల ఆంతరంగిక పరివారంలో తాజా సరుకులను సేకరిస్తూ తాంబూలం తయారుచేసేందుకు కూడా ఒక విభాగమే ప్రత్యేకించి ఉండేది. ఈ విభాగంలో అనేక హోదాల్లో గొప్ప ఉద్యోగాల వరకూ ఉండేవి. ఈ ఉద్యోగస్తుల్లో ముఖ్యునిగా కాశ్యపగోత్రోద్భవుడైన తిమ్మప్పనాయకుడి కుమారుడు బయ్యప్ప ఉండేవారు. కృష్ణదేవరాయల కాలంలో, అచ్యుత దేవరాయల కాలంలో ఈ ఉద్యోగాన్ని బయ్యప్పయే చేసేవాడు. అతను తిరుపతి వేంకటేశ్వరస్వామికి 55,310 నార్పణములు చెల్లించుకున్నట్లు 1531లో చెక్కించిన శాసనం ద్వారా తెలుస్తూంది. ఇంకొన్ని గ్రామాలను సైతం వేంకటేశ్వరస్వామికి సమర్పించినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ కారణాలచే ఆయన గొప్ప శ్రీమంతుడై ఉంటాడన్న అంచనాకు చరిత్రకారులు వచ్చారు. వీటన్నిటి నేపథ్యంలో అడపా అనే ఇంటిపేరుకున్న అర్థం కృష్ణదేవరాయల కాలంలోని ఆంతరంగిక విభాగాన్నో, అందులోని ఉద్యోగాన్నో సూచిస్తోందని తెలుస్తోంది.