భారతీయ రైల్వేలు
భారతదేశంలో రైలు మార్గాల కొరకు మొదటిసారిగా 1832లో ప్రణాళిక ప్రవేశపెట్టబడినప్పటికీ, ఆ తరువాత మరో దశాబ్దం వరకూ ఇందులో ఎటువంటి పురోగతి సాధించలేదు. 1844లో అప్పటి గవర్నర్ జనరెల్ విస్కౌంట్ హార్డింగ్ (Lord Hardinge) రైల్వేలలో ప్రయివేటు వ్యక్తుల పెట్టుబడులను అనుమతించాడు. ఇదే కాక రెండు రైల్వే సంస్థలను (బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ మరియు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ)స్థాపించి నూతన పెట్టుబడిదారులకు సాహయపడవలసిందిగా కోరాడు. ఆ తరువాతి కొద్ది సంవత్సరాలలో బ్రిటిష్ పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి కారణంగా అనేక రైలు మార్గాలు వేగంగా నిర్మించబడ్డాయి. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి రైలు 1851 డిసెంబరు 22న నడుపబడింది. ఇది రూర్కీలో నిర్మాణ సామాగ్రిని తరలించడానికి వినియోగించబడింది. ఆ తరువాత ఒకటిన్నర సంవత్సరాలకు అనగా ది.1853 ఏప్రిల్ 16లో మొదటి ప్రయాణీకుల రైలు బోరిబందర్, బొంబాయి, థాణేల మధ్య నడుపబడింది. ఈ ప్రయాణం మొత్తం దూరం 34 కి.మీ కాగా, సాహిబ్, సుల్తాన్, సింధ్ అనే ఇంజిన్లను వినియోగించారు. ఒక విధంగా ఈ సంఘటన భారత రైల్వేలకు అంకురార్పణ చేసిందని చెప్పుకోవచ్చు.
శకుంతల ఎక్స్ ప్రెస్
1951 వ సంవత్సరంలో భారత్ లోని రైల్వేలు అన్ని జాతీయం అయినపుడు 'సెంట్రల్ రైల్వేస్ ' ఇండియన్ రైల్వేస్ లో అంతర్భాగమైంది. కాని 'సెంట్రల్ ప్రావిన్స్ రైల్వే కంపెనీ (సి.పి.ఆర్.సి.) ' అనే పేరుతో వున్న 'శకుంతల రైల్వేస్ ' మాత్రం భారత రైల్వేలో అంతర్భాగం కాలేదు. కానీ సెంట్రల్ రైల్వేస్ కు శకుంతల రైల్వేస్ మార్గాలలో ప్యాసింజర్ రైళ్లు నడిపే ఒప్పందం మాత్రం వుండేది. లభాలలో 55 శాతం శకుంతల రైల్వేస్ కు ఇవ్వాలి. ప్రతి పది సంవత్సరాలకు ఈ ఒప్పందాన్ని సమీక్షించి అవసరమైతే మరో పది సంవత్సరాలు పొడిగించేవారు. అదే విధంగా ఈ ఒప్పందం ఈనాటికి పొడిగించ బడి అమలులో ఉంది. భారత రైల్వే వారు రెండు ప్యాసింజరు రైళ్లను, ఒక గూడ్సు రైలును శకుంతల రైల్వే వారి మార్గాలలో నడుపుతున్నది. దానికి బదులుగా భారత రైల్వే ... శకుంతల రైల్వేకి ఏడాదికి రెండు కోట్ల రూపాయలను ఇవ్వాల్సి వుంటుంది. రైల్వే మార్గాల నిర్వహణకు, మరమ్మత్తులకు అయ్యే ఖర్చు పది వేల రూపాయలకు మించితే శకుంతుల రైల్వే వారే భరించాల్సి వుంటుంది. కాని రైలు మార్గాల నిర్వహణ, మరమ్మత్తులకు శకుంతల రైల్వేస్ ముందుకు రాక పోవడంతో భారత రైల్వే వారే ఆ పని కానిస్తున్నారు.