చేప
చేపలు లేదా మత్స్యాలు మంచినీటిలో, ఉప్పునీటిలో జీవిస్తూ 25,000 జాతులు ఉన్నాయి.చేపలను వాటి శ్వాసా అవయవాల అమరికను బట్టి" 1.ఊపిరితిత్తుల చేపలు,2.మొప్పల చేపలు అని రెండు రకాలుగా విభజించ వచ్చును.చేపల ఆహారపు అలవాటును బట్టి 1.సర్వభక్షకచేపలు, 2.శాకాహారపు చేపలు, 3.మాంసాహారపు(స్వజాతి భక్షక)చేపలు అని గుర్తించ వచ్చును.అదే విధముగా అవి నివసించే అలవాటును అనుసరించి1. మంచినీటిచేపలు 2.ఉప్పునీటి చేపలు అనిచెప్పవచ్చును.చేపలు మానవఆహారముగా అత్యధిక ప్రాధాన్యతను కలిగిఉన్నాయి.అత్యధికచిన్న చేప 0.25 సెంటి.మీ.ఉంటే పెద్దచేప 2మీ.కంటే ఎక్కువ పొడవుగా ఉంటాయి.డయోడాన్ అనే చేపఅత్యంత విష పూరిత మైనది.ఇది సముద్రజలాలలోనే నివశిస్తుంది.చేపలన్నీ మానవఆహారముగా వినియోగమవుతున్నాయి.చేపలను 1.ఆనందానికి, ఆహ్లాదకరానికి గాజు తోట్టెలలో పెంచు పద్దతిని 2.ఆహారానికై చెరువులలో పెంపకము చేయు పద్దతిని, 3.సముద్రము ,నదులు.కాలువలలో పంజారాలలో(cage culture)పెంచు పద్దతులను శాస్త్రీయ,సాంకేతికపరిజ్ఞానముతో పెంపొందించారు. (డా.చిప్పగిరి).మానవ ఆహారముగా వినియోగించు చేపలు,రొయ్యలు,నాచులు,ముత్యాలు,ఆలిచిప్పల పెంపకమును" జలవ్యవసాయము -Aquaculture" అంటారు (Aquaculture in India-C.Gnaneswar and C.Sudhakar-1997).చేపల మాంసము తెల్లనికండరాలతో, విటమిన్-A, D, E, Kలతో, రుచికరమైన, బలవర్ధకమైన, క్రొవ్వుపదార్థములు తక్కువగా కలిగిన, సులభముగా జీర్ణ మయే మానవ ఆహారము.నదులు, సముద్రాలు, కాలువలు, సరస్సుల నుండి చేపలను పట్టి తేవటముతో పాటు వాటి పిల్లలను ఉత్పత్తి చేసి, కృత్రిమముగా, శాస్ర్తియ పద్ధతులలో పెంపకము చేస్తున్నారు (.చేపలపెంపకము-చిప్పగిరిజ్ఞానేశ్వర్) చేపలపెంపకమును ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రములో దాదాపు 6లక్షల ఎకరాలలో చేపట్టారు.
దాల్ సరస్సు
దాల్ సరస్సుపై చేపల పట్టే పరిశ్రమ ఈ ప్రాంతంలో రెండవ అతిపెద్ద పరిశ్రమ మరియు సరస్సు యొక్క అంచున నివసించే చాలా మంది ప్రజల యొక్క జీవనాధారానికి కేంద్రబిందువు.[29] దాల్ సరస్సు యొక్క వాణిజ్య చేపల పరిశ్రమలు ముఖ్యంగా 1957వ సంవత్సరంలో ప్రవేశపెట్టబడిన కార్ప్ ఉపజాతి చేపలపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. దీని ఫలితంగా, సరస్సులో పట్టబడిన ఆన్ని చేపలలోకి కార్ప్ 70%గా ఉండగా అదే సమయంలో షైజోథోరాక్స్ 20%గా మరియు మిగతా జాతులు 10%గా ఉన్నాయి. జాలరివాళ్ళు ప్రాంతీయంగా తయారుచేయబడిన ఆరు భాగాలతో 6 మీటర్ల వ్యాసం కలిగిన పోత పోయబడిన వలను ఉపయోగిస్తారు. ఇది దేవదారు కలప నుండి తయారుచేయబడిన చేపలు పట్టడానికి ఉపయోగించే పడవ నుండి ఉపయోగించబడుతుంది, ఆనవాలుగా 20అడుగులుx4అడుగులు కొలత కలిగి ఉంటుంది. కాలుష్యం ద్వారా సరస్సు నీటి యొక్క నాణ్యత క్రమంగా తగ్గడం వలన ఫలితంగా చేపల అడుగు నిల్వలు మరియు ప్రాంతీయ రకాల చేపల యొక్క నిర్మూలనం జరిగింది. అటువంటి విపరిణామానికి గల కారణాలు గుర్తించబడ్డాయి మరియు పరిష్కార చర్యలు ప్రారంభించబడ్డాయి.[30]