మానవ పాపిల్లోమా వైరస్
మొటిమలు సాధారణంగా చేతులు మరియు కాళ్ళ మీద కనిపిస్తాయి, అయితే మోచేతులు లేదా మోకాలు వంటి ఇతర ప్రాంతాల్లో కూడా ఇవి రావచ్చు. సాధారణ మొటిమలు కాలీఫ్లవర్ వంటి పైభాగం కలిగి ఉంటాయి మరియు చుట్టుపక్కల ఉన్న చర్మంపై సాధారణంగా కొద్దిగా ఎత్తులో ఉంటాయి. చర్మసంబంధమైన HPV జన్యు మొటిమలకు కారణమవుతుంది కాని క్యాన్సర్ అభివృద్ధికి సంబంధం లేదు. అరికాలికి సంబంధించిన మొటిమలు అరికాళ్ళలో కనిపిస్తాయి; అవి లోపలికి పెరుగుతాయి, సాధారణంగా నడిచేటప్పుడు నొప్పిని కలిగించవచ్చు. సంభోగాంగ మొటిమలు వేళ్ళ గోళ్లు , వ్రేళ్ళ చుట్టూ, రావచ్చు . ఇతర ప్రదేశాల్లో మొటిమలను చికిత్స చేయటం చాలా కష్టం.[12] సమతలమైన మొటిమలు సామాన్యంగా చేతులు, ముఖం, లేదా నుదిటిపై కనిపిస్తాయి. సాధారణ మొటిమల్లో వలె,సమతలమైన మొటిమలు పిల్లలు మరియు యుక్తవయస్సు లో చాలా తరచుగా వస్తాయి . సాధారణ రోగనిరోధక పనితీరు కలిగిన వ్యక్తులలో,సమతలమైన మొటిమలు క్యాన్సర్ అభివృద్ధికి సంబంధించినవి కాదు.[13]
దోమకాటుతో వచ్చే వ్యాధులు
జ్వరం వచ్చినప్పుడు రక్త పరీక్ష చేయించాలి. మలేరియా అని నిర్ధారణ అయితే క్రమం తప్పకుండా చికిత్స తీసుకోవాలి. రక్త పరీక్ష చేసే సదుపాయం ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో లభిస్తుంది. దోమల ద్వారా ఈ జ్వరం వ్యాపిస్తుంది. కావున దోమలు పుట్టి పెరిగే స్థావరాలను అరికట్టాలి. నీరు నిలకడ ప్రదేశాలను పూడ్చి వేయాలి. ఇంటి పరిసరాలలో గుంతలు గోతులు లేకుండా జాగ్రత్త పడాలి. ఇంటి బయటపడుకునేవారికి దోమ తెర, వంటి నిండా బట్ట ఉంచుకోమని తెలియ చేయడం. వేపనూనె ఒంటికి రాసుకుంటే దోమ కుట్టదు. చిన్నచిన్న చెరువులు, గుంటలలో గంబూసియా లేక గప్పి చేపలు వదలడం. ఇంటిపై కప్పులో వున్న ట్యాంకులు (ఓవర్ హెడ్ ట్యాంకులు), నీటి కూలర్స్ మొదలగు నీటి తొట్లలో దోమలు పెరగకుండా చూసుకోవాలి. జూన్ – మలేరియా మాసం. ఈ నెలలో స్ర్పే జరిగిందా లేదా చూసుకోవాలి. గ్రామ పంచాయితీలో యాంటీ లార్వలం (దోమ పిల్లలను చంపుట) జరిగిందా లేదా చూసుకోవాలి. చలిజ్వరం కేసులున్నప్పుడు మలేరియా సిబ్బంది వచ్చి రక్తపరీక్ష చేయించడంలో సమన్వయం ఏర్పరచుకోవాలి.