గుత్తా జ్వాల
జ్వాల సెప్టెంబర్ 7, 1983న మహారాష్ట్ర లోని వార్ధాలో తెలుగు తండ్రి గుత్తా క్రాంతి, చైనా తల్లి ఎలెన్‌కి జన్మించింది. తాత చెంగ్ వార్ధాలోని సేవాగ్రాం ఆశ్రమములో మహాత్మా గాంధీ శిష్యుడు. గాంధీ ఆత్మకథ, రచనలను ఛైనా భాషలోనికి అనువదించాడు. భట్టిప్రోలు మండలం గుత్తావారిపాలెం జ్వాల పెద్దల స్వస్థలం. జ్వాల తాతయ్య గుత్తా సుబ్రహ్మణ్యం అభ్యుదయవాది, స్వాతంత్య్రయోధుడు. ఏడుగురు అన్నదమ్ముల్లో పెద్దవాడు సుబ్రహ్మణ్యం. చిన్నతనంలోనే సోదరులతో కలిసి వందేమాతరం నినాదాన్ని అందుకున్నారు. ఆగ్రహించిన నాటి బ్రిటిష్ పాలకులు ఈ కుటుంబాన్నీ, వీరి బంధుగణాన్నీ అరెస్టుచేసి జైలుకు పంపారు. ఉద్యమబాటలో వీరి ఆస్తులు కరిగిపోయాయి. సుబ్రహ్మణ్యం పెదనాన్న, పెద్దమ్మ జైల్లోనే ప్రాణాలు విడిచారు. బయటపడ్డాక అప్పులతో కాలం గడుపుతుండగానే వారు కోరుకున్న స్వేచ్ఛాభారతం సిద్ధించింది. మిగిలిన కొద్దిపాటి ఆస్తులు అమ్ముకుని ఏడుగురు అన్నదమ్ముల కుటుంబాలు వలసబాట పట్టాయి. తమిళనాడుకు వెళ్లి పుష్పగిరి గ్రామంలో వ్యవసాయం ఆరంభించి పూలతోటలు సాగుచేశారు. సుబ్రహ్మణ్యం దంపతులకు అరుగురు సంతానం. అందులో క్రాంతి ఒకరు. ఈ కుటుంబానికి మహారాష్ట్రలోని సేవాగ్రామ్‌తో అనుబంధం ఏర్పడింది. మకాం అటు మార్చారు. గాంధీజీ బేసిక్ స్కూలును ఆరంభించారు. తర్వాత నెల్లూరు జిల్లా వాకాడు చేరారు. ఆ క్రమంలో వాకాడు, హైదరాబాద్‌లో ప్రాథమిక విద్య, ఇంటర్మీడియెట్ చదివిన క్రాంతి మహారాష్ట్ర వెళ్లి డిగ్రీ, రసాయనశాస్త్రంలో పీజీ చేశారు. అప్పుడే సేవాగ్రామ్ వచ్చిన చైనా యువతి ఎలెన్‌తో పరిచయం ప్రేమగా మారింది. వివాహబంధం ముడిపడ్డాక ఆమెకు భారత పౌరసత్వం వచ్చింది. ఆర్‌.బీ.ఐ ఉద్యోగిగా మహారాష్ట్రలో అయిదేళ్లు పనిచేసిన క్రాంతి, 1988లో బదిలీపై హైదరాబాద్ చేరుకున్నారు.
తూపల్లె గురప్ప స్వామి
గురప్ప స్వామి తల్లిదండ్రులు పుత్తాలమ్మ, ఈశ్వరప్ప లు. చెన్న తనం నుండే గురప్ప తన యింటికి ఉత్తరాన ఉన్న వేప చెట్టు నీడలో ఆటలాడుకొనేవారు. అక్కడే ఎక్కువ కాలం గడిపేవారు. ఎప్పుడూ మౌనంగా ఉంటూ సైగలు చేసేవారు. తనలోతాను గొణుగుకొనేవారు. తల్లిదండ్రులు పిలిచినా ఉలకక, పలకక, ఎవరింటికీ పోక, సాటి పిల్లలతో ఆడక సదా దైవ ధ్యాన నిమఘ్నుడై ఏదో ఆలోచిస్తూ ఉండేవారు. ఎప్పుడైనా పరధ్యానంగా తనలో తానే గొణుక్కుంటూ వీధులచుట్టూ తిరిగేవారు. ఎండ, వాన, చలి, గాలి ఏ కాలమైనా ఏ సమయంలోనైనా ఇంటి వద్ద గల వేప చెట్టు నీడయే అతని తపోభూమి. ఆయన పిచ్చివానిగా గేలిచేసిన బంధువులు, గ్రామీణులే ఆయనను తరువాత కాలాన దేవుడని ఆరాధించారు. ఇప్పుడాయన గుళ్ళు అనేక గ్రామాలలో వెలసినవి. గురప్పకు 18 వ యేట వివాహమైనది. రంగవెల్లి అనే బిడ్డ కూడా పుట్టినది. ఆమె పెరిగి పెద్దదైన తరువాత రంగయ్యతో వివాహమైనది. తరువాత గురప్ప ఆలుబిడ్డలను, బంధాలను తెంచుకొని సన్యాసియై తిరిగి తిరిగి తిరుపతి చేరినాడు. వీధుల వెంట తిరుగుతూ ఎవరేది పెట్టినా తింటూ పగలంతా గోవిందరాజస్వామి తేరు నీడలో ఉంటూ రాత్రి పగలు మహంత్ మఠం అరుగు మీద విశ్రాంతి తీసుకొనేవాడు. శరణాగతులైనవారి ఆధి వ్యాధులు తొలగిస్తూ అనేక మహిమలు ప్రదర్శించి తిరుపతి విడిచి మరల స్వగ్రామం చేరి చిన్నప్పుడు తాను ఆటలాడిన వేపచెట్టు నీడలోనే సమాధి అయ్యాడు.
ఈనాడు చాలా గ్రామాల్లో ఆరాధ్యమూర్తిగా కొలుస్తున్న ప్రసిద్ధి గురప్ప క్షేత్రాలు