ఉప్పు
ఉప్పు (Salt) భూమిమీద జంతువులన్నింటి మనుగడకు కావలసిన లవణము. ఇది షడ్రుచులలో ఒకటి. ఉప్పులో అత్యధిక శాతం ఉండే రసాయనము సోడియం క్లోరైడ్. ఉప్పు ఆహార పదార్థాలకు రుచిని ఇస్తుంది. ముఖ్యంగా మన భారతీయ వంటకాలలో ఉప్పుది ఒక ప్రధాన పాత్ర. ఆహారాన్ని భద్రపరచడానికి కూడా ఉప్పును వాడుతారు. ఉదాహరణకు ఆవకాయ మొదలగు పచ్చళ్ళను, చేపలను (ఉప్పు చేపలు) ఎక్కువ కాలం నిలువ ఉంచటానికి ఉప్పును వాడుతారు. మన దేశంలో పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల ప్రజల జీవనశైలి మారుతోంది. ప్యాకేజ్డ్‌, ప్రాసెస్‌ చేసిన, రెడిమేడ్‌గా దొరికే ఆహారాలను తీసుకోవడానికి అలవాటు పడుతున్నారు. ఇందులో సోడియం ఎక్కువ మోతాదులో ఉంటుంది. ప్రతీరోజు సగటున ఒక భారతీయుడు 30 గ్రాముల ఉప్పు వాడుతున్నాడు. ఇది జాతీయ పోషకాహార సంస్థ సిఫార్సు కన్నా చాలా ఎక్కువ. రోజుకు ఆరు గ్రాముల కన్నా ఎక్కువ ఉప్పు తీసుకూడదని సంస్థ సూచిస్తోంది. ఉప్పు ఎక్కువ తీసుకుంటే గుండె జబ్బులు, మూత్రపిండాల జబ్బులు, కడుపులో క్యాన్సర్‌, ఆస్టియోపోరొసిస్‌ కలుగుతాయి. సముద్రం నుంచి లభించే ఉప్పులో 40 శాతం సోడియం, 60 శాతం క్లోరైడ్‌ ఉంటాయి. మన శరీరంలో ఉప్పుమీద ఆధారపడని అవయవమంటూ ఏమీలేదంటే అతిశయోక్తి కాదు. మన శరీరంలో జరిగే రసాయనిక చర్యలు అన్నీ కూడా ఉప్పు మీదే ఆధారపడి ఉంటాయి. మనం తీసుకునే ఆహారంలో ఉప్పు ముఖ్యమైన పదార్థం. కండరాలు సంకోచించడంలో, నీటి నిల్వ ఉండటంలో కీలక పాత్ర వహిస్తుంది. అంతేకాక శరీరంలో జీర్ణవ్యవస్థకు అవసరమైన పోషకాలు ఉప్పులో ఉన్నాయి. శరీరంలో సోడియం తక్కువైతే డీహైడ్రేషన్‌ కలుగుతుంది. మరోవైపు సోడియం ఎక్కువ ఉండే ఉప్పు పదార్థాలు తీసుకుంటే అధిక రక్తపోటు ప్రమాదం పెరుగుతుంది. ఇక్కడో సందేహం కలుగుతుంది. మన శరీరానికి ఎంత ఉప్పు అవసరం? జాతీయ పోషకాహారం సంస్థ ప్రకారం ఒక వ్యక్తి రోజుకు ఆరు గ్రాములు మాత్రమే ఉప్పు తీసుకోవాలి. కానీ సగటున ఒక వ్యక్తి రోజులో 8 నుంచి 12 గ్రాముల ఉప్పు తీసుకుంటున్నాడు. ఉప్పు మన శరీరంలో నీటి సమతుల్యతను కాపాడుతుంది. శరీరంలోని ఆమ్ల క్షార నిష్పత్తిని క్రమబద్దీకరించే చర్యలో సోడియం ఒక ముఖ్య పాత్ర వహిస్తుంది. సోడియం శాతం పడిపోతే హార్మోనులు పంపే సంకేతాలు శరీరంలో సరిగా వ్యాప్తికావు. కండరాలు నీరసించి మనిషి తేలికగా అలసటకూ చికాకుకూ లోనవుతాడు.
నూనె యొక్క ఐయోడిన్ విలువ
నూనెను ఉత్పత్తి చెయ్యు పరిశ్రమల వారికి, నూనె యొక్క ఐయోడిన్ విలువ కూడా అవసరమైనదే.నూనె యొక్క ఐయోడిన్/అయోడిన్) విలువ అనగానే నూనెలో ఐయోడిన్ వుంటుందనే భావన కల్గు తుంది.అయితే నూనెలలో ఎటువంటి ఐయోడిన్ సహజంగా వుండదు.అయోడిన్ విలువ అనేది నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లాలలో, అసంతృప్త కొవ్వుఆమ్లాలలోని అసంతృప్త స్దాయిని తెలుపును.ఒక నూనెయొక్క ద్రవీభవన స్థానం దాని యొక్క ఐయోడిన్‌విలువ విలోమ అనుపాతం (inversely proportionate ) లో వుండును. అనగా నూనె ద్రవీభవస్థానం పెరిగే కొలది దాని ఐయోడిన్ విలువ తగ్గును. ద్రవీభవస్దానం తగ్గెకొలది ఐయోడిన్ విలువ పెరుగుతుంది .నూనెలలోని కొవ్వు ఆమ్లాలు హైడ్రోకార్బను సమ్మేళనాలు.అసంతృప్త కొవ్వుఆమ్లాలలో కార్బను-కార్బను మధ్య ద్విబంధాలుండును.సంతృప్త కొవ్వుఆమ్లాలలో ఏకబంధ ముండును. అందు చే అసంతృప్త కొవ్వుఆమ్లాలలో హైడ్రొకార్బను గొలుసులోని హైడ్రొజనుల సంఖ్య, సంతృప్త కొవ్వుఆమ్లాలకన్న తక్కువగా వుండును.హైడ్రోజన్, బ్రోమిన్, ఐయోడిన్ లాంటి హలోజన్ పదార్థాలను అసంతృప్త కొవ్వుఆమ్లాలతో తగు వుష్ణొగ్రతలో జతపరచిన.ఇవి కార్బను-కార్బను మధ్య వున్న ద్విబంధాన్ని తొలగించి ఆస్దానంలో ఇవి చేరిపోవును.నూనెలనుండి వనస్పతి, స్టియరిక్ ఆమ్లం ఉత్పత్తి చేయు వారికి ఐయోడిన్ విలువ తెలియడం చాలా అవసరం. ఐయోడిన్ విలువను బట్టి నూనెకు ఎంత హైడ్రొజను చేర్చాలో తెలుస్తుంది. ప్రయోగశాలలో నూనెకు ఐయోడిన్ చేర్చి ద్విబంధాలను తొలగించి, ద్విబంధాలను తొలగించుటకు అవసర మైన ఇయోడిన్‌ను లెక్కించెదరు. మొదట అసిటిక్ ఆసిడులో విలీనంచేసిన ఐయోడిన్ మోనోక్లొరైడును కావల్సిన దానికన్న అధికంగా నూనెకు చేర్చి, ఐయోడైజెసను చేయుదురు.ఐయోడైజెసను జరుగగా మిగిలిన ఐయోడి న్ మోనోక్లొరైడును 0.1 నార్మాలిటి సోడియం థయోసల్పైట్ నుపయోగించి తెలుసుకొని, దాని ద్వారా ఎంత ఐయోడిన్ చర్యలో వినియోగమైనది లెక్కించెదరు .