సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం
సూక్షజీవశాస్త్రం (గ్రీకు [0]శబ్దాలు, మైక్రోస్, "సూక్ష్మ"; [1], బయోస్, "జీవ"; మరియు [2], -లోజియా నుండి గ్రహించబడింది) అనేది సూక్ష్మజీవుల అధ్యయనం, ఇవి ఏకకణం లేదా కణ-సమూహ సూక్ష్మదర్శని జీవాలు.[4] దీనిలో శిలీంధ్రాలు మరియు ప్రోటిస్ట్స్, ఇంకా ప్రోకర్యోట్లు వంటి యుకర్యోట్స్ ఉన్నాయి. వైరస్లను కచ్చితంగా జీవప్రాణులుగా విభజించనప్పటికీ, వీటిని కూడా అధ్యయనం చేశారు.[1] సూక్ష్మంగా, కంటితో చూడ వీలులేని ప్రాణుల జీవనవిధానాన్ని మరియు జీవితంపై చేసే అధ్యయనాన్ని సూక్ష్మజీవశాస్త్రంగా సూచిస్తారు. సూక్ష్మజీవశాస్త్రంలో విలక్షణంగా రోగనిరోధక విధానం లేదా రోగనిరోధకశాస్త్ర అధ్యయనం కూడా పొందుపరచబడింది. సాధారణంగా, రోగనిరోధక విధానాలు ఇంకా రోగకారక జీవులు ఒకదానిపై ఒకటి పనిచేస్తాయి; ఈ రెండువిధానాలు తరచుగా ఒకదానితో ఒకటి జత చేయబడతాయి అందుచే చాలా కళాశాలలు జంటగా చేసిన డిగ్రీని "మైక్రోబయోలజీ మరియు ఇమ్యునోలజీ" లాగా అందిస్తున్నాయి.
సంకేతాధ్యయన శాస్త్రం
జంతువులలలోని సంకేత ప్రక్రియలను జాకబ్ వాన్ ఉయెక్సుకుల్ (1864–1944) అధ్యయనం చేశాడు. ఉమ్‌వెల్ట్ ప్రతిపాదించిన (ఆత్మగత ప్రంపచం లేదా వాతావరణం, లిట్. "చుట్టూ ప్రపంచం") మరియు ఫంక్షనల్ సర్కిల్ (ఫంక్షన్‌స్క్రెయిస్ ) అనే భావనను ఇతడు పరిచయం చేశాడు. (బెడ్యుటుంగ్‌స్లెహర్ , 1940) తన థియరీ ఆఫ్ మీనింగ్‌ లో జీవశాస్త్రానికి సంకేత వైఖరిని గురించి వర్ణించాడు, ఆవిధంగా, ఇప్పుడు జీవ సంకేతాధ్యయన శాస్త్రంగా పిలువబడుతున్న రంగాన్ని ఇతడు ఏర్పర్చాడు. వాలెంటైన్ వొలోషినోవ్ (Russian: Валенти́н Никола́евич Воло́шинов) (1895 – జూన్ 13, 1936) ఒక సోవియట్/రష్యన్ భాషా శాస్త్రవేత్త, సాహిత్య సిద్ధాంతం మరియు మార్క్సిస్ట్ థియరీ ఆఫ్ ఐడియాలజీ రంగాల్లో ఇతడి రచనలు గొప్ప ప్రభావం చూపాయి. USSRలో 1920ల చివర్లో వొలోషినోవ్ రచించిన మార్క్సిజం అండ్ ది ఫిలాసఫీ ఆఫ్ లాంగ్వేజ్ (ట్రా.: మార్క్సిజమ్ ఇ ఫిలోసోఫియా యాజికా) ఒక సాసరియన్ వ్యతిరేక భాషాశాస్త్రాన్ని వృద్ధి చేసింది, ఇది పూర్తిగా భావననుండి తప్పించబడిన -డీకాంటెక్సువలైజ్డ్- సాసరియన్ భాష స్థానంలో సామాజిక క్రమంలో నెలకొన్న భాషను ప్రస్తావించింది. లూయిస్ హెల్మ్‌స్లెవ్ (1899–1965) సాసర్స్ నిర్మాణవాద సిద్ధాంతాలను బలపర్చే లాంఛనగత సూత్రాన్ని వృద్ధి చేశాడు. భాషా శాస్త్రానికి ఉపోద్ఘాతాలు ఇతడు రాసిన ఉత్తమ రచన, ఇది రెస్యూమ్ ఆఫ్ ది థియరీ ఆఫ్ లాంగ్వేజ్‌ గా విస్తరించబడింది, భాషపై అతడి శాస్త్రీయ గణన అయిన గ్లాస్సెమాటిక్స్‌ కి ఇదొక లాంఛనప్రాయమైన అభివృద్ధి. చార్లెస్ డబ్ల్యూ. మోరిస్ (1901–1979). 1938లో తను రాసిన ఫౌండేషన్స్ ఆఫ్ ది థియరీ ఆఫ్ సైన్స్‌ లో, ఇతడు సంకేత అధ్యయన శాస్త్రాన్ని, త్రయాన్ని వాక్య నిర్మాణం, అర్ధ విచారం, మరియు వ్యవహారజ్ఞాన వాదం ఒక చోట చేర్చడంగా నిర్వచించాడు. అర్థంతో పనిలేకుండా, సంకేతాల అంతర్గత సంబంధాన్ని వాక్య నిర్మాణం అధ్యనయం చేస్తుంది. సంకేత అధ్యయన శాస్త్రం సంకేతాలు మరియు అవి వర్తించే అంశాల మధ్య సంబంధాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది. వ్యవహార జ్ఞానవాదులు సంకేత వ్యవస్థ మరియు దాని మానవ (లేదా జంతు) వినియోగదారు మధ్య సంబంధాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది. తన గురువు జార్జ్ హెర్బర్ట్ మీడ్ వలే కాకుండా, మోరిస్ ఒక ప్రవర్తనా వాది మరియు తన సహచరుడు రుడాల్ఫ్ కార్నాప్ ప్రతిపాదించిన వియన్నా సర్కిల్ ప్రత్యక్ష జ్ఞానవాదం పట్ల సానుభూతి కలిగి ఉండేవాడు. మోరిస్, పియర్స్‌ని తప్పుదోవ పట్టించినవాడిగా నిందింపబడ్డాడు. ఆధునిక మనఃకాయిక వైద్యశాస్త్ర పిత అయిన థురె వాన్ ఉయెక్సుకుల్ (1908–2004), సంకేత శాస్త్రం మరియు జీవ సంకేత శాస్త్ర విశ్లేషణ మీద ఆధారపడి ఒక చికిత్సా పద్ధతిని కనిపెట్టాడు. రోలండ్ బార్థెస్ (1915–1980) ఒక ఫ్రెంచ్ సాహిత్య సిద్ధాంతకారుడు మరియు సంకేత అధ్యయన శాస్త్రవేత్త. తన విలువలను ఇతరులపై రుద్దడానికి బూర్జువా సమాజం సాంస్కృతిక సామగ్రిని ఎలా ఉపయోగించుకుంటుందో బహిర్గతపర్చడానికి అతడు వాటి విభాగాలను తరచుగా పరిశీలిస్తూ పోయేవాడు. ఉదాహరణకు, ఫ్రెంచ్ సమాజంలో ద్రాక్షసారాయి చిత్రీకరణను బలం చేకూర్చేది మరియు ఆరోగ్యవంతమైనది అంటూ బూర్జువా వర్గ భావ పరమైన అవగాహన, ఇది కొన్ని వాస్తవాలతో విభేదిస్తోంది (అంటే ద్రాక్షసారాయి అనారోగ్యకరమైనది మరియు మత్తు కలిగించేది అనే వాస్తవం). ఈ పరిశీలనలలో సంకేత అధ్యయన శాస్త్రం ఉపయోగకరంగా ఉంటుందని అతడు కనుగొన్నాడు. ఈ బూర్జువా వర్గ సాంస్కృతిక భ్రమలు రెండవ సంకేత క్రమమని లేదా సహజార్ధాలని బార్థెస్ వివరించాడు. నిండు, నల్లటి సీసా ఉన్న చిత్రం ఒక సంకేతం, సంకేతికానికి సంబంధించిన సంకేతం: పులియబెట్టిన, మత్తు పానీయం - అయిన ద్రాక్ష సారాయికి సంకేతం. అయితే బూర్జువా వర్గం ఈ సంకేతికాన్ని తీసుకుని దానికి తమ స్వంత ఉటంకింపును వర్తించింది. ద్రాక్ష సారాయిని ఆరోగ్యకరమైన, బలవర్థకమైన, ఉపశమనం కలిగించే సారాయిగా కొత్త సంకేతికంతో కూడిన కొత్త సంకేతంగా చేసి చూపుతుంది. ఇలాంటి తారుమారు చర్యలకు ప్రేరణ యధా స్థితిని కొనసాగించాలనే సాధారణ కోరికతో పాటు ఉత్పత్తులను అమ్ముకోవాలనే ఆకాంక్ష కూడా కారణమవుతుంది. కనుగొన్న ఈ అంశాలు బార్త్రెస్‌ని మార్కిస్ట్ సిద్ధాంతానికి దగ్గరగా చేర్చాయి. అల్గిర్దస్ జూలియన్ గ్రెయిమస్ (1917–1992) తర్వాత నిర్దిష్ట సంకేత శాస్త్రం అనే పేరుతో నిర్మాణాత్మక సంకేత శాస్త్ర రకాన్ని కనుగొన్నాడు, ఈ విభాగాన్ని సంకేతాలనుంచి సంకేతిక వ్యవస్థల వైపు మళ్లించే ప్రయత్నంలో భాగా ఇతడు దీన్ని సాధించాడు. ఇతడి సిద్ధాంతాలు సాసర్, హెల్మ్‌స్లెవ్, క్లాడ్ లెవి-స్ట్రాస్ మరియు మారిస్ మెర్లియు-పోంటీల భావాలను మరింతగా వృద్ధి చేశాయి. చార్లెస్ డబ్ల్యూ. మోరిస్ విద్యార్థి అయిన థామస్ ఎ. సెబోక్ (1920–2001) ఒక ఫలవంతమైన మరియు విస్తృత ప్రాచుర్యం కలిగిన అమెరికన్ సంకేత శాస్త్రవేత్త. జంతువులకు భాష లేదని ఇతడు వక్కాణించినప్పటికీ, ఇతడు సంకేత శాస్త్ర పరిధిని మానవేతర సంకేత మరియు భావప్రసార వ్యవస్థలకు కూడా విస్తరించాడు, ఈవిధంగా ఇతడు ఫిలాసఫీ ఆఫ్ మైండ్ పుస్తకం ద్వారా కొన్ని సమస్యలు లేవనెత్తాడు మరియు జంతు సంకేత అధ్యయన శాస్త్రం అనే పదం కూడా కనిపెట్టాడు. ఒక ప్రాణి మరియు అది నివసిస్తున్న పరిసరాల మధ్య సంబంధం ద్వారానే సమస్త సమాచార వ్యవస్థ సాధ్యపడుతుందని సెబోక్ వక్కాణించాడు. ఇంకా సంకేత శాస్త్రం (సంకేతాలను వ్యాఖ్యానించే కార్యాచరణ) మరియు జీవం మధ్య సమానత్వాన్ని ఇతడు ప్రతిపాదించాడు. ఈ దృక్పధాన్ని తర్వాత కోపెన్‌హాగన్-టార్టు జీవసంకేత శాస్త్ర విభాగం మరింతగా వృద్ధి పర్చింది. జూరి లోట్మన్ (1922–1993), టర్టు (లేదా టర్టు-మాస్కో) జీవ సంకేత శాస్త్ర విభాగం సంస్థాపక సభ్యుడు. ఇతడు సంస్కృతి అధ్యయనం పట్ల సంకేత శాస్త్ర అధ్యయన వైఖరిని వృద్ధి చేశాడు మరియు పాఠ్య జీవ సంకేత శాస్త్ర అధ్యయనానికి కమ్యూనికేషన్ నమూనాను రూపొందించాడు. ఇతడు సంకేతావరణం అనే భావనను కూడా పరిచయం చేశాడు. ఇతడి మాస్కో సహచరులు వ్లాదిమిర్ తొపొరోవ్, వ్యాచెస్లావ్ సెవొలొడోవిచ్ ఇవనోవ్, మరియు బోరిస్ ఉస్పెన్స్కీలు. ఉంబెర్టో ఎకో (1932–సజీవులు) పలు ప్రచురణల ద్వారా సంకేతాధ్యయన శాస్త్రం పట్ల చాలామంది శ్రోతలను ఆకర్షించాడు, ఇతడి పుస్తకాలలో ఎ థియరీ ఆఫ్ సెమియోటిక్స్ ప్రసిద్ధమైంది, ఇతడి నవల ది నేమ్ ఆఫ్ ది రోస్ అనువర్తిత సంకేతశాస్ర కార్యకలాపాలను కూడా కలిగి ఉంది. ఈ రంగంలో వ్యాఖ్యానం, విజ్ఞాన సర్వస్వం, నమూనా పాఠకుడు అనే అంశాలకు ఇతడు విశేషంగా చేర్పులు చేశాడు. ఇతడు (ఎ థియరీ ఆఫ్ సెమియోటిక్స్ , లా స్ట్రుటురా అసెంటే , లే సైనె , లా ప్రొడక్షన్ డి సైనెస్ ) వంటి పలు రచనల ద్వారా "స్వరూపవాదం" లేదా "స్వరూప సంకేతాలు"ను విమర్శించాడు (దీనిని పియర్స్ ప్రతిపాదించిన సుప్రసిద్ధమైన త్రయ సంబంధం నుంచి తీసుకున్నాడు, ఇది సూచికలు, స్వరూపాలు మరియు సంకేతాలుపై ఆధారపడింది) దీనికోసం ఇతడు నాలుగు సంకేత ఉత్పత్తి రకాలను ప్రతిపాదించాడు: గుర్తింపు, ఉదాహరణవాదం, ప్రతిరూపం, ఆవిష్కరణ. ఎలిసియో వెరోన్ (1935-సజీవులు) పియర్స్ భావన అయిన "సిమియోసిస్" ప్రేరణతో "సోషల్ డిస్కోర్స్ థియరీ"ని వృద్ధి చేశాడు. అల్బర్టో జె. మునియగుర్రియ (1944-సజీవులు) రొసోరాయి మెడికల్ స్కూల్‌లోని మెడిసన్ మరియు క్లినికల్ సెమియోలజీ విభాగంలో నిపుణుడైన పూర్తిస్థాయి ప్రొఫెసర్. ఇతడు అర్జెంటైనా నేషనల్ అకాడెమీ ఆఫ్ మెడిసన్ సభ్యుడు మరియు "క్లినికల్ సెమియోలజీ" సంకలనం రచయిత. ది ము గ్రూప్ (గ్రూప్ µ) (1967 స్థాపించబడింది) అలంకార శాస్త్ర నిర్మాణ రూపాన్ని మరియు దృశ్య సంకేత శాస్త్రంని వృద్ధి పర్చింది.