ఉమర్ ఆలీషా
ఉమర్‌ అలీషా పూర్వీకులంతా, వేదాంత పండితులుగా, తత్త్వవేత్తలుగా, కవులుగా, గురువులుగా సుప్రసిద్ధులు. గురు-శిష్య సాంప్రదాయ అనురక్తులైన ఉమర్‌ అలీషా పూర్వీకులు, అధ్యాత్మిక జ్ఞాన ప్రచారం కోసం 1472లో "శ్రీ విజ్ఞాన విద్యాథ్యాత్మిక పీఠం" స్థాపించారు. ఈ పీఠం ద్వారా ధార్మిక విజ్ఞాన ప్రచారం గావిస్తూ, అధ్యాత్మిక సేవకు తమ జీవితాలను అంకితం చేసారు. మౌల్వీ మొహిద్దీన్‌ బాద్షాకు అగ్రనందనుడుగా ఉమర్‌ అలీషా 1885 ఫిబ్రవరి 28న, తూర్పుగోదావరి జిల్లా పిఠాపురంలో జన్మించారు. తల్లి పేరు చాంద్‌బీబి. సాహిత్య, సారస్వత, ధార్మిక సేవా కార్యక్రమాలలో తల్లితండ్రులు నిమగ్నమైయున్న ప్రత్యేక వాతావరణం నడుమ జన్మించిన ఉమర్‌ అలీషా, పూర్వీకుల శక్తి సామర్థ్యాలను, ప్రజ్ఞాపాటవాలను చిన్ననాటనే సంతరించుకున్నారు. ఎనిమిదవ ఏటనే అశువుగా కవిత్వం చెప్పి పండితులను, గురువులను ఆశ్చర్యచకితులను చేశారు. పిఠాపురంలోని ఉన్నత పాఠశాలలో విద్యాభ్యాసం చేసిన తరువాత ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర భాషా పండితుల వద్ద ఆయన శిష్యరికం చేసారు. తండ్రి వెంట ఉంటూ అరబ్బీ, పర్షియన్‌, ఉర్దూ భాషలను నేర్చుకున్నారు. చిన్నతనంలో పలు భాషలతో పరిచయం సంపాదించిన ఉమర్‌ అలీషా 14 సంవత్సరాల వయస్సులో చంధోబద్ధంగా చక్కని తెలుగులో పద్యాలు రాయటం, ధారాళంగా కవిత్వం చెప్పటం ప్రారంభించి, తమ వంశ గురువైన శ్రీ అఖైలలీషాను స్తుతిస్తూ, బ్రహ్మవిద్యా విలాసం అను శతకాన్ని రచించారు. నూనూగు మీసాల ప్రాయంలోనే ఆయన ప్రజల చేత కవిగారు అని పిలిపించుకున్నారు. చిన్నతనంలోనే మంచి విద్వత్తును సాధించిన ఆయన పద్యాలను ధారాళంగా అల్లగల నేర్పు సునాయాసంగా అబ్బటంతో 18వ ఏటనే నాటకాలు రాయటం ఆరంభించాడు. 1905 ప్రాంతంలో గద్య, పద్యాత్మకమైన మణిమాల నాటకాన్ని రాసారు. ఈ నాటకానికి ముందుగానే ఆయన మరో రెండు నాటకాలను రాసారు. ఈ నాటక రచనతో ఆయన పాండితీ ప్రతిభ నలుదిశలా వ్యాపించింది. ప్రముఖ ఆంగ్ల రచయిత షేక్స్‌స్పియర్‌ నాటకాల స్థాయిలో మణిమాల నాటకం సాగిందని ఆనాడు పండిత ప్రముఖులు అభినందించగా, పత్రికలు బహుదా ప్రశంసించాయట.
రేష్మా
రేష్మా ఒక సుప్రసిద్ద పాకిస్తానీ జానపద గాయని.‘దమా దమ్ మస్త్ కలందర్’ వంటి పాటలతో శ్రోతలను ఉర్రూతలూగించిన విలక్షణ పాకిస్థాన్ జానపద గాయని .
రేష్మా 1947లో రాజస్థాన్‌లోని బికనీర్‌లో బంజారాల కుటుంబంలో జన్మించారు. దేశ విభజన సమయంలో వారి కుటుంబం పాక్‌లోని కరాచీకి వలస వెళ్లింది. రేష్మా 12 ఏళ్ల వయసులో ‘షాబాజ్ కలందర్’ ప్రార్థనాస్థలం వద్ద పాడిన ‘లాల్ మేరీ’ పాట పెద్ద హిట్ అవడంతో జానపద గాయనిగా గుర్తింపు పొందారు. తర్వాత పాక్, భారత సినిమాల్లో పాటలు పాడారు. సుభాష్ ఘాయ్ నిర్మించిన హీరో సినిమాలో ఆమె పాడిన ‘లంబీ జుదాయీ’ గొప్ప హిట్లలో ఒకటిగా నిలిచింది. ‘దమా దమ్ మస్త్ కలందర్’పాటతో ఆమె తనదైన ముద్ర వేశారు. అప్పట్లో ఇందిరాగాంధీ కూడా రేష్మాను కలవడానికి ఆహ్వానం పంపారు. సరిహద్దులతో సంబంధం లేకుండా ఆమె జానపద గానమాధుర్యాన్ని ఉపఖండమంతా ఆస్వాదించారు. దీనిపై ఒకసారి ఆమె మాట్లాడుతూ.. భారత్‌లో తనపై ఆప్యాయత కురిపిస్తారని, పాక్‌లో తనను గౌరవిస్తారని కళాకారులకు సరిహద్దులతో సంబంధం లేదని చెప్పారు. పాక్ మాజీ అధ్యక్షుడు పర్వేజ్ ముషార్రఫ్ అప్పట్లో రేష్మాకు రూ. 10 లక్షల బ్యాంకు రుణం చెల్లింపునకు సహాయం చేయడమే కాకుండా.. నెలనెలా రూ.10 వేలు అందేలా చూశారు.
కొన్నేళ్ల నుంచి గొంతు కేన్సర్‌తో బాధపడుతున్న ఆమె 2013 నవంబరు 3ఆదివారం లాహోర్‌లో కన్నుమూశారు. నెల రోజులుగా కోమాలో ఉన్నారు. ఆమెకు కుమారుడు ఉమైర్, కుమార్తె ఖదీజా ఉన్నారు.