కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్
కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ఒక రసాయన సంయోగ పదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మేళన పదార్థం. కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ను వ్యావహారికంలో తడి సున్నం/విరిసిన సున్నం (slaked lime) అంటారు. కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ రసాయనిక సంకేత పదం Ca (OH)2. కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ రంగులేని స్పటిక రూపంలో లేదా తెల్లనిపొడి లా ఉంటుంది. సున్నం లేదా క్విక్ లైమ్ అనబడు కాల్సియం ఆక్సైడ్ నీటిలో కరిగించడంవలన,లేదా నీటితోస్లాక్డ్ చెయ్యడం వలన కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ను ఉత్పత్తి చేయుదురు.కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ను పలురకాల ఉపయోగిస్తారు. ఆహార పదార్థాల తయారీలో కూడా కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ను ఉపయోగిస్తారు. కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ సంతృప్త ద్రావనాన్ని సున్నపు నీరు అని వ్యవహరిస్తారు.
కాల్సియం క్లోరేట్
వేడినీటిలో వ్రేలాడఁగట్టి ఉంచిన/ఉన్న కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ద్వారా క్లోరిన్‌వాయువును ప్రసరింప చెయ్యడం ద్వారా పొటాషియం హైపో క్లోరైట్ ఏర్పడును.ఇలా ఏర్పడిన పొటాషియం హైపోక్లోరైట్ రసాయన పదార్థాన్ని అధికమొత్తంలో క్లోరిన్ వాయువు తో వేడి చెయ్యడం వలన క్షయికరన, ఆక్సీకరణ చర్య (disproportionate లేదా redox action.అనగా క్షయికరణ,ఆక్సీకరణ చర్యలు జరిగి భిన్న సమ్మేళనపదార్థాలు ఏర్పడు చర్య)వలన కాల్సియం క్లోరేట్ మరియు క్లోరిన్ వాయువు ఏర్పడును.
పైన పేర్కొన్న రసాయన చర్యను లిబిగ్ ప్రాసెస్‌లో మొదటి రసాయన చర్య. ఈ రకపు లిబిగ్ రసాయన చర్యవలన పొటాషియం క్లోరేట్ రసాయనాన్ని ఉత్పత్తి కావించెదరు. సైద్ధాంతికంగా కాల్సియం క్లోరేట్ ద్రవాలను విద్యుద్విశ్లేషణ కావించడం వలన క్లోరేట్‌లను, సోడియం క్లోరేట్‌లను ఉత్పత్తి చేసినట్లుగా ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. కాని ఆచరణలో విద్యుద్విశ్లేషణ సమయంలో కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ కాథోడ్ దృవంపై పేరుకు పోవడం వలన రసాయన విద్యుత్తు ప్రసారానికి అంతరాయం ఏర్పడును. అందువలన ఈ చర్య అంతగా ఆమోదయోగ్యం కాదు.
గాఢ కాల్సియం క్లోరేట్ మరియు పొటాషియం క్లోరైడ్ ద్రావణాలను కలిపినపుడు, పొటాషియం క్లోరెట్ అవక్షేపంగా ఏర్పడును.
పైన పేర్కొన్న ఈ రసాయన చర్య పొటాషియం క్లోరేట్‌లను ఉత్పత్తి చెయ్యుటకు లిబిగ్ ప్రాసెస్ లోని రెండవ రసాయన ప్రక్రియ. కాల్సియం క్లోరేట్ ద్రవాలు,క్షారకార్బోనేట్ ద్రవాలతో చర్య జరపడం వలన, కాల్సియం కార్బోనేట్ అవక్షేపంగా ఏర్పడగా, క్షారక్లోరేట్‌లు ద్రవరూపంలో ఏర్పడును.
బాగా కాల్సియం క్లోరేట్‌ను వేడిచెయ్యడం వలన, కాల్సియం క్లోరైడ్ మరియు ఆక్సిజన్(వాయువు)గా వియోగం చెందును.
చల్లని,విలీన(dilute) కాల్సియం క్లోరేట్, మరియు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్ల ద్రవాల రసాయనచర్య ఫలితంగా అవక్షేపంగా కాల్సియం సల్ఫేట్ ను మరియు ద్రవంలో క్లోరిక్ ఆమ్లం ను ఏర్పరచును.
కాల్సియం క్లోరేట్ తో గాఢసల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం చర్య ఫలితంగా, ఏర్పడు గాఢ క్లోరిక ఆమ్ల అస్థిరత్వంవలన విస్పొటన జరుగును.అలాగే అమ్మోనియం సంయోగ పదార్థాలతో కాల్సియం క్లోరేట్ చర్యవలన,అస్థిర అమ్మోనియం క్లోరెట్ల ఉత్పత్తి ఆవలన తీవ్రస్థాయిలో విఘటన చెందును.