గోపీనాథ్ మొహంతి
గోపీనాథ్ మొహంతి 1914 ఏప్రిల్ 20లో కటక్ జిల్లాలో నాగబలి గ్రామంలో జన్మించాడు. వీరిది సనాతన ఆచారాలపట్ల గట్టి నమ్మకమున్న సంపన్న జమీందారీ కుటుంబం[1]. ఈయన 12 సంవత్సరాల బాలుడిగా ఉన్నప్పుడు తండ్రి చనిపోగా పాట్నాలో ఉన్న తన అన్న దగ్గరకు వెళ్లవలసి వచ్చింది. అక్కడ మెట్రిక్ వరకు చదివాడు. ఆ తర్వాత కటక్‌లో రావెన్షా కశాశాలలో ఉన్నత విద్య పూర్తి చేశాడు. పాట్నా విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1936లో ఎం.ఎ డిగ్రీ పట్టా పొందాడు. గోపీనాథే కాక ఇతని కుటుంబంలో కూడా రచయితలున్నారు. ఆయన పెద్ద అన్నయ్య అయిన కహాను చరణ్ మొహంతి, మేనల్లుడు గురుప్రసాద్ మొహంతీ కూడా ఒరియా సాహిత్యంలో విశేష కృషి చేశారు.
మక్ఖలి గోశాలుడు
మక్ఖలి గోశాలుడిని మక్కలి గోశాలుడిగా, మస్కరి గోశాలుడిగా, మస్కరి పుత్ర గోశాలుడిగా కూడా జైన బౌద్ద గంధాలు పేర్కొన్నాయి. జైన వాజ్మయం “భగవతి సూత్ర” ప్రకారం మక్ఖలి గోశాలుడు శ్రావస్తి సమీపంలోని సారవన గ్రామంలో ఒక గోశాలలో జన్మించాడు. తల్లి ‘భద్ద’. తండ్రి ‘మంఖలి’. వీరిది చిత్రపటాలను, బొమ్మలను ప్రదర్శిస్తూ యాచక వృత్తి అవలంబించిన పేద కుటుంబం అని తెలుస్తుంది. మంఖలి శ్రావస్తి నగరానికి చేరుకొన్నప్పుడు వసతి లభించని కారణంగా అప్పటికే నిండు గర్భిణి అయిన భార్యతో సారవన గ్రామంలోని ఒక గోశాలలో (పశువుల శాల) ఉండవలసి వచ్చిందని, అటువంటి నిరుపేద దుర్భర పరిస్థితులలో మక్ఖలి గోశాలుడు జన్మించాడని, గోశాలలో జన్మించినందువల్ల అతనిని గోశాలుడిగా పిలిచారని, తొలిదశలో మక్ఖలి గోశాలుడుకూడా తన తండ్రి వలె యాచక వృత్తి చేపట్టాడని పేర్కొంటున్నది.