సాంఘిక శాస్త్రం
భూగోళ శాస్త్రం అనే విభాగాన్ని విస్తృత స్థాయిలో రెండు ప్రధాన ఉప విభాగాలుగా విభజించవచ్చు: అవి, మానవ భూగోళ శాస్త్రం మరియు భౌతిక భూగోళ శాస్త్రం. మానవ భూగోళ శాస్త్రం ఎక్కువగా పర్యావరణంపై మరియు భూభాగం ఏ విధంగా సృష్టించబడిందనే దానిపై దృష్టి పెడుతుంది, మానవులకు వారు నివసిస్తున్న భూభాగంపై ఉన్న ప్రభావంతోపాటు, భూభాగాన్ని మానవులు ఏ విధంగా పరిగణిస్తున్నారు మరియు నిర్వహిస్తున్నారనే అంశాలను కూడా ఇది చర్చిస్తుంది. భౌతిక భూగోళ శాస్త్రం సహజ పర్యావరణం మరియు వాతావరణం, ఉద్భిజ్జసంపద & ప్రాణులు, భూమి, నీరు మరియు భూస్వరూపాలు ఏ విధంగా ఏర్పడ్డాయి మరియు సంకర్షణ చెందుతాయనే అంశాలపై దృష్టి పెడుతుంది.[18] వివిధ పద్ధతులను ఉపయోగించి ఈ రెండు ఉప విభాగాల యొక్క ఫలితంగా ఒక మూడో విభాగం ఏర్పడింది, దీని పేరు పర్యావరణ భూగోళ శాస్త్రం. పర్యావరణ భూగోళ శాస్త్రంలో భౌతిక మరియు మానవ భూగోళ శాస్త్రం రెండింటికీ సంబంధించిన అంశాలు ఉంటాయి, పర్యావరణం మరియు మానవుల మధ్య సంకర్షణలపై ఇది దృష్టి పెడుతుంది.[19]
దేవుడూ, సృష్టి జననం, కాలం యొక్క అంతం
భౌతిక శాస్త్రం ప్రకారం ఇలా కారణం లేకుండా పుట్టేవి అనేకం ఉన్నాయి. గుళిక సిధ్ధాంతం (quantum theory) ప్రకారం శూన్యం నుంచీ ఎలక్ట్రాలు ఏ కారణం లేకుండానే పుట్టి మళ్ళీ అంతరిస్తాయి. దీనినే శూన్యత ఒడిదుడుకులు (vacuum fluctuations) అంటారు. ఇది సాయి బాబా శూన్యం నుంచీ విభూతి పుట్టించటం లాంటిది. కానీ, ఈ రెండూ ఒకటి కాదు. శాస్త్రం (science) ప్రయోగాల ద్వారా ధ్రువీకరించిన విషయమే శాస్త్ర నియమమౌతుంది . శాస్త్రం, శూన్యంలోంచీ ఎలక్ట్రాన్లు పుట్టటాన్ని ధ్రువీకరించి దాన్ని ఒక నియమంగా ఏర్పరిచింది కనుక, అది శాస్త్రీయమే. సాయి బాబా ఏ శక్తి లేకుండా ప్రయోగశాలలో విభూతి పుట్టించినట్లైతే, శాస్త్రం ఒక సాయి బాబా నియమాన్ని కూడా ప్రతిపాదించేదేమో!
ఇంకొక విషయం.. విశ్వానికి “బయట” అనేది లేదు. “బయట” ఉండాలంటే స్థలం ఉండాలి. కానీ, స్థలం అంతా విశ్వంతో పాటు పుట్టి విశ్వం లోనే ఉంది. మరి విశ్వం ఎక్కడికి వ్యాకోచిస్తూంది? ఎక్కడికీ వ్యాకొచించటం లేదు. ఉన్న స్థలకాలానికి మరింత స్థ- కాలం కలుపబడుతోంది. విశ్వం “బయట” ఏముంది? ఏమీ లేదు. దక్షిణ ధ్రువానికి దక్షిణంగా ఏముంది? ఏమీ ఉండదు కదా? “బయట” లేని విశ్వాన్ని ఊహించుకోవటంలో కొన్ని పరిమితులున్నాయి. ఒక బుట్టలో ఐదు మామిడి పళ్ళున్నాయి అనుకొందాం. ఆ ఐదు పళ్ళనూ బయటికి తీస్తే బుట్టలో ఏముందీ అంటే, ‘శూన్యం ఉంది’ అని చెప్పవచ్చు. కానీ విశ్వం “బయట” స్థలం కూడా లేదు. స్థలం లేని స్థితిని ఊహించుకోవటం మనకు చేతకాదు. ఎందుకంటే, మన రోజువారీ జీవితంలో మనం అలాంటి స్థితిని చూసి ఉండం. అనంతం కాని కాలాన్ని ఊహించుకోలేకపోవటం కూడా ఈ కారణం వలననే! మనం విశ్వానికి మొదలు వెతకటం కూడా ఇదే కోవలోకి వస్తుంది. మన జీవితంలో అన్ని విషయాలకీ మొదలూ చివరా ఉంటాయి. కాబట్టీ, మనం విశ్వానికి కూడా మొదలును వెతుకుతాం. కాకపొతే, విశ్వానికి మొదలు ఉంది. కానీ కాలంలో ఈ మొదలు దాటి ముందుకు పోతే (ఉత్తర ధ్రువం దాటి ముందుకు పోతే దక్షిణం వచ్చినట్లు) మళ్ళీ తరువాతి కాలం వస్తుంది.
కారణం లేకుండానే ఎలక్ట్రాన్లూ, విశ్వమూ మొదలైనవి పుట్టటాన్ని మనం ఇంకొక కొలత (Dimension) ప్రవేశ పెట్టటం ద్వారా కారణం పరిధిలోకి తీసుకొని రా వచ్చును.అయితే ఈ కొత్త కారణం మనం దైనందీన జీవితంలో చూసే కారణాలవంటిది కాదు. ఇది మన భౌతిక కాలంలో జరిగేది కాదు.అధిభౌతిక కాలంలో జరిగేది. సినిమా తెర మీది రెండు కొలతల బొమ్మలకు తెలివి ఉందనుకొందాం. తెరమీద మనం ఒక టార్చీ లైటు ఫోకస్ చేసినప్పుడు, తెరమీద బొమ్మలు ఆ టార్చి లైట్ వెలుగుకి కార్య కారణ నియమాన్ని ఆపాదిస్తే, ఆ వెలుగు ఏ కారణం లేకుండానే వచ్చినట్లు తేలుతుంది. ఎందుకంటే ఆ బొమ్మలు మూడవ కొలతలో ఉన్న మనలను కనిపెట్టలేవు కాబట్టీ. అలానే ఈ విశ్వ సృష్టి ఐదవ కొలత లోజరిగితే, అప్పుడు ఆ సృష్టి నాలుగు కొలత (కాలంతో కలిపి నాలుగు డైమన్షన్లు) లలో ఉన్న మనకు, కారణం లేనిదిగా కనపడుతుంది. కానీ ఐదవ కొలత అనేది అధి-భౌతికం. దీనిని మన నాలుగు కొలత ల ప్రపంచం లోని విషయాల సహాయంతో నిరూపించటం కష్టం. దీనినే సైధ్ధాంతిక కల్పన (conceptual fantasy) అనవచ్చు. ఈ ఐదవ కొలత ఏ భౌతిక నియమాన్నీ ఉల్లంఘించ లేదు . కానీ ఈ ఐదవ కొలత మన ఊహ లోని ఒక విషయమే! ఐతే దీనికీ, కేవలం ఊహా గానాలైన “భూమిని సృష్టించే రెక్కల దేవతలకీ, తాబేళ్ళకీ” తేడా గమనించవచ్చు. కాబట్టీ, విశ్వ జననానికి కారణం లేదన్నప్పుడు, దాని అర్ధం, మనం ఉన్న నాలుగు డైమన్షన్లలోనూ, విశ్వం పుట్టుకకి కారణం దొరకలేదనే! ఐదో కొలతలోనో, పన్నేండో కొలతలోనో దానికి కారణం ఉండవచ్చు. కానీ ఇలా ఎన్ని కొలతలని ఊహించు కొంటాం అనేది వేరే ప్రశ్న.