రాజమండ్రి
రాజమహేంద్రవరం (మార్పుకు మందు‌‌:రాజమండ్రి) తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో గోదావరి నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక నగరం. రాజమహేంద్రవరానికి విశిష్ట ప్రాముఖ్యత ఉంది. రాజమహేంద్రవరం ఆర్థిక, సాంఘిక, చారిత్రక మరియు రాజకీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన నగరం. అందువలన ఈ నగరాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క సాంస్కృతిక రాజధాని అని కూడా అంటారు.[1] రాజమహేంద్రవరం గతంలో రాజమండ్రి, రాజమహేంద్రి అని కూడా పిలువబడేది. గోదావరి నది పాపి కొండలు దాటిన తరువాత పోలవరం వద్ద మైదాన ప్రాంతంలో ప్రవేశించి, విస్తరించి, ఇక్కడికి కొద్ది మైళ్ళ దిగువన ఉన్న ధవళేశ్వరం దగ్గర రెండు ప్రధాన పాయలుగా చీలి డెల్టాను ఏర్పరుస్తుంది. ఈ పుణ్యస్థలిలో పన్నెండేళ్ళకొకసారి పవిత్ర గోదావరి నది పుష్కరాలు ఘనంగా జరుగుతాయి. ఈ నగరం తూర్పుచాళుక్య రాజైన రాజరాజనరేంద్రుడు పరిపాలించిన చారిత్రక స్థలం మరియు ఆ రాజ్యపు రాజధాని. పూర్వం రాజమహేంద్రవరం, రాజమహేంద్రిగా ఉన్న ఈ నగరి పేరు బ్రిటిష్ వారి హయాంలో రాజమండ్రిగా రూపాంతరం చెందింది. 10.10.2015 నాడు జరిగిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ మంత్రి మండలి సమావేశంలో రాజమండ్రి పేరును రాజమహేంద్రవరముగా మార్చడమైనది.
వర్ణ
అమ్మ యొక్క శక్తుల వల్ల గోవాలో మధు పడి ఉన్న కొండకి, మహేంద్ర ఎక్కిన ఆ కొండ చరియకి మధ్య రెండు ప్రపంచాల ద్వారం తెరుచుకుంటుంది. కారులో ఉన్న మధుని కాపాడి మహేంద్ర తనని అమ్మ దగ్గరికి వైద్య కోసం తీసుకెళ్తాడు. పరలోక ప్రజలు మధు ఓ దేవత అనుకుని సంబరాలు చేస్తుంటారు. అక్కడ రమ్యలా ఉన్న వర్ణను చూసి మధు ప్రేమ పెంచుకోడంతో పూలు పూస్తాయి. శత్రురాజ్యం వాళ్ళు అమ్మని అపహరించుకుపోగా వర్ణను కాపాడినందుకు మహేంద్రను రాజ్యం నుంచి గెంటుతాడు. అమ్మను కాపాడే ప్రయత్నంలో మహేంద్ర ఆ శత్రురాజ్యం సైనికులకు దొరికిపోయి ఇరుక్కుపోతాడు. మహేంద్ర, అమ్మలను వెతకడానికి వర్ణ, మధు బయలుదేరతారు. రమ్య గురించి తెలుసుకున్నాక వర్ణ తన భర్త అయిన మహేంద్రతో ప్రేమలో పడ్డానని తెలుసుకుంటుంది. మహేంద్ర శత్రుసైన్యాన్ని చేల్చిచెండాడి అమ్మతో కలిసి ఓ పడవలో పారిపోతాడు. కానీ మధు ఆ గొడవల్లో చనిపోతాడు. అమ్మ వర్ణ, మహేంద్రలను మధుని కాపాడవద్దని చెప్పి ఆపుతుంది. దానితో మధు మరో ప్రపంచానికి వెళ్ళి అక్కడ అచ్చం రమ్యలా ఉన్న ఓ అమ్మాయిని చూసి మీరు ఎవరినయినా ప్రేమించారా అని అడుగుతాడు. ఆమె లేదని చెప్పడంతో మధు ఇదే తను చేరుకోవాల్సిన లక్ష్యమనుకుని సంబరపడతాడు.