ఫైరు ట్యూబు బాయిలరు
సాధారణంగా ఫైరు ట్యూబు బాయిలరులలో 17.5 kg/cm2వత్తిడి కల్గిన స్టీమునుగంటకు 9 టన్నులవరకు ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.అంతకు మించిన వాటరు ట్యూబుబాయిలరులు మేలు[1] బాయిలరు అనగా అన్ని వైపుల మూసి వేయబడి, లోపలవున్న నీటిని ఉష్ణం ద్వారా స్టీముగా మార్చులోహ నిర్మాణము.దీనిని యంత్ర ఉపకరణం అనవచ్చును.బాయిలరు (Boiler) అనేది అంగ్ల పదం. తెలుగు లోకూడా బాయిలరుఅనే పిలుస్తారు.నీటిని ఆవిరిగా మార్చే లోహ నిర్మాణాన్నే కాకుండా ఏదైన ద్రవాన్ని వేడి చెయ్యు ఉపకరణాన్ని కూడా బాయిలరు అంటారు.ఉదాహరణకు ధెర్మోఫ్లూయిడ్ బాయిలరు.ఇందులో మినర ల్ ఆయిల్ ను దాదాపు 250-270°C వరకు వేడి చేస్తారు.
కోర్నిష్ బాయిలరు
కోర్నిష్ బాయిలరు పొడవుగా స్తుపాకారంగా వుండును.బాయిలరు షెల్ పొడవు 4 నుండి 7 మీటర్లు వుంది, వ్యాసం 1.2 నుండి 1.8 మీటర్లు వుండును[2].కొన్ని బాయిలరులు 1.5 మీటర్ల వ్యాసంతో 5.5 మీటర్లపొడవు వుండును.ఈ బాయిలరులో ఫర్నేసు ట్యూబు వ్యాసం 90 సెం.మీ వుండును.దానిలోణీ గ్రేట్ 1.8 మీ పొడవు వుండును[3] ఈ బాయిలరు క్షితిజసమాంతరంగా భూమి పైన ఇటుకలతో గదులవలె నిర్మితమైన ఫర్నేసు/కొలిమి పైన అమర్చి వుండును. కోర్నిష్ బాయిలరు ఫైరు ట్యూబు రకానికి చెందిన బాయిలరు అయినను పెక్కు ఫైరు ట్యూబులు ఉండవు.ఇది షెల్ అండ్ ట్యూబు రకానికి చెందిన బాయిలరు. ఆకృతిలో ఇది లాంకషైర్ బాయిలరును పోలి వుండును.కాని లాంకషైర్ బాయిలరులో రెండు ఫర్నేసు గొట్టాలు/వేడి గాలుల/ఫైరు ట్యూబులు ఉండగా కోర్నిష్ బాయిలరులో కేవలం ఒక ఫైరు ట్యూబు/ఫ్లూ గ్యాస్ ట్యూబు వుండును.ఫ్లూ (Flue) అనగా పొగ అని అర్థం.ఇంధనంను మండించగా వేడి వాయువులు పొగలా ఏర్పడం వలన ఈ గొట్టాన్ని ఫ్లూట్యూబు అంటారు.ఇంధనాన్ని ఇక్కడే మండించడం వలన ఫైరు ట్యూబు అని కూడా అంటారు. ఫ్లూ ట్యూబు ముందు భాగంలో కొంత పొడవు వరకు గ్రేట్/పొయ్యి అను నిర్మాణం వుండును. గ్రేట్ మీద ఇంధనాన్ని చేర్చి మండించేదరు. ఇంధనాన్ని, షెల్ లోని ఫ్లూ ట్యూబులోనే మండించడం వలన ఈ బాయిలరును అంతర్గత ఫర్నేసు బాయిలరు అంటారు.బాయిలరు షెల్ లో నీరు సహజ ప్రసరణ విధానంలో ప్రసరణ అగును.స్తూపాకారంగా వున్న డ్రమ్మును మూడు గదులుగా వున్న ఇటుక నిర్మాణం పై వుంచెదరు. మూడూ గదుల్లో రెండూ సిలిండరు/స్తూపాకార డ్రమ్ము/పీపాకు రెండూ వైపుల అర్ద్గవృత్తభాగాన్ని దాటి వుండేలా కట్టబడి వుండంగా, మధ్య గది సిలిండరికల్ షెల్ అడుగు భాగాన వుండును.ఫ్లూ ట్యూబు లోణని వేడీ వాయువులు ఈ మూడు గదుల్లో నుండి పయనించును.