భారతదేశంలో కంపెనీ పాలన
ఇంగ్లీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ ("కుంఫిణీ" అని తెలుగులో వ్యవహారం) ద కంపెనీ ఆఫ్ మర్చంట్స్ ఆఫ్ లండన్ ట్రేడింగ్ ఇన్ టు ద ఈస్టిండీస్ అన్న పేరుతో 1600లో స్థాపించారు. భారతదేశంలో వారు 1611లో మొట్టమొదట భారతదేశపు తూర్పుతీరంలో మచిలీపట్నంలో ఫ్యాక్టరీ స్థాపించడంతో కాలు మోపారు. మొఘల్ పాదుషా జహంగీర్ నుంచి 1612లో సూరత్లో అటువంటి ఫ్యాక్టరీనే నెలకొల్పేందుకు అనుమతి సంపాదించారు. 1640లో విజయనగర పాలకుడు వేంకటపతి రాయల నుంచి ఆయన సామంతుడు దామెర్ల చెన్నప్ప నాయకుడి సహకారంతో అనుమతి పొంది మద్రాసులో మరో ఫ్యాక్టరీ కట్టుకున్నారు. సూరత్ కు సమీపంలోనే ఉన్న బొంబాయి ద్వీపం పోర్చుగీసు అవుట్ పోస్టుగా ఉండేది. పోర్చుగీసు రాజవంశీకురాలైన బ్రాగంజా కేథరీన్ ని ఇంగ్లాండు రాకుమారుడు రెండవ చార్లెస్ కి ఇచ్చి వివాహం చేస్తున్నప్పుడు బొంబాయి ద్వీపాన్ని కట్నంగా బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యానికి ఇచ్చారు, బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం నుంచి ద్వీపాన్ని కుంఫిణీ 1668లో లీజుకు తీసుకుంది. రెండు దశాబ్దాల అనంతరం గంగా నదీ డెల్టాలో కలకత్తాలో ఫ్యాక్టరీ నిర్మించారు. ఈ కాలంలోనే పోర్చుగీసు, డచ్చి, ఫ్రెంచి, డానిష్ వారు ఏర్పరిచిన వివిధ కంపెనీలు ఇలానే విస్తరిస్తూ ఉన్నాయి, పెద్ద ప్రాముఖ్యం లేకుండా భారత తీరంలో కంపెనీ కార్యకలాపాలను బట్టి భారత ఉపఖండంలో తర్వాత సుదీర్ఘ కాలం కుంఫిణీ పరిపాలిస్తుందని ఎవరూ ఊహించలేదు.
కంపెనీ (చట్టం)
ఉత్తర అమెరికాలో, ఏప్రిల్ 10, 1606న జేమ్స్ I, ఇంగ్లండ్ యొక్క రాజ ఆదేశాలపై ఒక ఇంగ్లీష్ ఉమ్మడి వాటా కంపెనీగా లండన్ కంపెనీ (ఛార్టర్ ఆఫ్ ది వర్జీనియా కంపెనీ ఆఫ్ లండన్‌గా కూడా పిలుస్తారు) ఏర్పాటు చేయబడింది, ఉత్తర అమెరికాలో వలసరాజ్య నివాసాలు ఏర్పాటు చేసే ఉద్దేశంతో దీనిని స్థాపించారు, వర్జీనియా కంపెనీలో భాగంగా ఒక ప్రత్యేక నియమావళితో ప్లైమౌత్ కంపెనీ ఏర్పాటు చేయబడింది, ఈ రెండు సంస్థలు ఉత్తర అమెరికాలో స్థాపించబడిన మొట్టమొదటి కంపెనీలుగా గుర్తించబడుతున్నాయి. లండన్ కంపెనీ 1607లో జేమ్స్‌టౌన్ నివాస ప్రాంతాన్ని ఏర్పాటు చేసింది, ఇది ప్రస్తుత అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో స్థాపించబడిన మొట్టమొదటి ఇంగ్లీష్ శాశ్వత నివాస ప్రాంతంగా గుర్తించబడుతుంది, ఇదిలా ఉంటే అదనపు సరఫరాలు పంపేందుకు ఉద్దేశరహితంగా సోమెర్స్ ఐస్లెస్, అలియాస్ బెర్ముడాలో అతి పురాతన, ఇప్పటికీ నిలిచివున్న ఇంగ్లీష్ కాలనీని కూడా 1609లో ఈ కంపెనీ ఏర్పాటు చేసింది. 