తిరుమల
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం చిత్తూరు జిల్లాలోని పట్టణం తిరుపతి. ఈ పట్టణాన్ని ఆనుకొని ఉన్న కొండలపై వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం ఉన్న వూరు తిరుమల. ఈ రెండింటినీ కలిపి "తిరుమల తిరుపతి" అని వ్యవహరిస్తూ ఉంటారు. తిరుమల వెంకటేశ్వరస్వామి ఆలయాన్ని ప్రతిదినం లక్ష నుండి రెండు లక్షల వరకు భక్తులు సందర్శిస్తుంటారు. ప్రత్యేక దినాలలో 5 లక్షలమంది వరకూ దర్శనం చేసుకొంటారు.[1]. ఈ యాత్రాస్థలం శ్రీవైష్ణవ సంప్రదాయంలోని 108 దివ్యదేశాలలో ఒకటి.
ఈమని
ఈ దేవాలయంలో, ప్రతి సంవత్సరం ఫాల్గుణ మాసంలో కృష్ణ పక్షంలో, మూడురోజులపాటు, కుంభాభిషేక మహోత్సవాలు నిర్వహించెదరు. ఈ కార్యక్రమాలలో భాగంగా కలశపూజ, స్వామివారి కళ్యాణం, అర్చకుల పవిత్ర వేదమంత్రాలతో, వైభవంగా నిర్వహించెదరు. విఘ్నేశ్వర పూజ అనంతరం, మహాన్యాసపూర్వక రుద్రాభిషేకాలు, శాంతి కళ్యాణం నిర్వహించెదరు. [5]
ఈ ఆలయం, నల్లమేకలపాలెం వెళ్ళే దారిలో ఉంది. ఈ ఆలయానికి భక్తులు, శ్రీరామనవమి పర్వదినానా, ధనుర్మాసం సమయంలోనూ, దసరా నవరాత్రి ఉత్సవాలలోనూ, వైకుంఠఏకాదశి రోజున ఉత్తర ద్వార దర్శనం సందర్భంలోనూ, నిత్యం, అధికసంఖ్యలో వస్తుంటారు. దాతల పెద్ద మనసుతో, గ్రామస్తుల సహకారంతో, ఆరు లక్షల అంచనా వ్యయంతో, ఈ ఆలయం నూతనరూపు సంతరించుకొనుచున్నది. గతంలో శిథిలమైన యాగశాలను, నాలుగు లక్షల రూపాయలతో పునర్నిర్మించారు. ఒకటిన్నర లక్షల రూపాయల వ్యయంతో, పశ్చిమగోదావరి జిల్లా శిల్పుల చేత, దశావతార రూపాలు ఏర్పాటుచేస్తున్నారు. యాభై వేల రూపాయలతో ఆలయగోపురానికి మరమ్మత్తులు చేస్తున్నారు. [6]