టిప్పు సుల్తాన్
టిప్పూ సుల్తాన్ (పూర్తి పేరు సుల్తాన్ ఫతే అలి టిప్పు - سلطان فتح علی ٹیپو ), మైసూరు పులిగా ప్రశిద్ది గాంచినవాడు. ఇతడి జీవిత కాలం (నవంబర్ 20, 1750, దేవనహళ్ళి – మే 4, 1799, శ్రీరంగపట్నం), హైదర్ అలీ అతని రెండవ భార్య ఫాతిమ లేక ఫక్రున్నీసాల ప్రథమ సంతానం. టిప్పుకి మంచి కవిగా పేరు వుండేది, మతసామరస్యం పాటిస్తూ ఇతర మతాలను, మతాచారాలను గౌరవించెడివాడు. ఫ్రెంచ్ వారి కోరికపై మైసూరులో మొట్టమొదటి చర్చి నిర్మించాడు. అతడికి భాషపై మంచి పట్టు ఉండేది.[2].బ్రిటీష్‌వాళ్లకు లొంగిపోకుండా ఎదురు నిలిచి పోరాడిన ఏకైక భారతీయరాజు టిప్పు సుల్తాన్. 1782 లో జరిగిన రెండవ మైసూరు యుద్ధంలో తండ్రికి కుడిభుజంగా ఉండి బ్రిటీషువారినీ ఓడించాడు. తండ్రి హైదర్ అలీ అదే సంవత్సరంలో మరణించాడు. చివరికి రెండో మైసూరు యుద్ధం మంగళూరు ఒప్పందముతో ముగిసి 1799 వరకు టిప్పుసుల్తాన్ మైసూరు సంస్థానమునకు ప్రభువుగా కొనసాగినాడు. ఈ మైసూరు రాజ్యానికి సల్తనత్ ఎ ఖుదాదాద్ అని పేరు. మూడవ మైసూరు యుద్ధం మరియు నాలుగవ మైసూరు యుద్ధంలో బ్రిటీషు వారి చేతిలో ఓడిపోయాడు. చివరికి మే 4, 1799న శ్రీరంగపట్నను రక్షింపబోయి బ్రిటిష్ చేతిలో మరణించాడు.
కర్నూలు నవాబులు
16వ శతాబ్ది నాటికి కర్నూలు విజయనగరం సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. 1565లో జరిగిన రాక్షసతంగడి/తళ్ళికోట యుద్ధంలో విజయనగర సామ్రాజ్యం ఓటమి పాలై, పరిపాలకుడు అళియ రామరాయలు మరణించడంతో విజేతలైన సుల్తానులు విజయనగర రాజ్యభాగాలను పంచుకున్నారు. కర్నూలు మండలంలోని తూర్పుభాగాలు గోల్కొండ సుల్తాన్ వాటాకు, పడమటి భాగాలు బీజాపూర్ సుల్తాన్ వాటాకు వచ్చాయి. అయితే సుల్తానులు తమ మధ్య చేసుకున్న ఒప్పంద భాగాలను నెరవేేర్చుకునేందుకు, వాటిని స్వాధీనం చేసుకునేందుకు గాను చాలా యుద్ధాలే చేయాల్సివచ్చింది. ముఖ్యంగా గోల్కొండ సుల్తానుకు [[కంభం, [[కొండవీడు]] వంటి ప్రాంతాలు లొంగలేదు. [[శిరివెళ్ళ]], [[చెన్నూరు]], [[నంద్యాల]], [[ముసలిమడుగు]] తదితర గ్రామాలు ఆయనకు లోబడ్డాయి. వీటికి అంతం పలుకుతూ బీజీపూర్ రాజ్యంలో సామంతుడైన [[అబ్దుల్ వాహబుఖాన్]] కర్నూలు మీద దండయాత్ర చేసి రామరాయల మనవడైన ఆరవీటి గోపాలరాజును ఓడించి బీజాపూరు వారి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. ఈ విజయానికి పురస్కారంగా బీజాపూరు సుల్తాను వాహబ్ ఖాన్‌ను కర్నూలు సుల్తానుగా ప్రకటించాడు.