సాంఘిక శాస్త్రం
భూగోళ శాస్త్రం అనే విభాగాన్ని విస్తృత స్థాయిలో రెండు ప్రధాన ఉప విభాగాలుగా విభజించవచ్చు: అవి, మానవ భూగోళ శాస్త్రం మరియు భౌతిక భూగోళ శాస్త్రం. మానవ భూగోళ శాస్త్రం ఎక్కువగా పర్యావరణంపై మరియు భూభాగం ఏ విధంగా సృష్టించబడిందనే దానిపై దృష్టి పెడుతుంది, మానవులకు వారు నివసిస్తున్న భూభాగంపై ఉన్న ప్రభావంతోపాటు, భూభాగాన్ని మానవులు ఏ విధంగా పరిగణిస్తున్నారు మరియు నిర్వహిస్తున్నారనే అంశాలను కూడా ఇది చర్చిస్తుంది. భౌతిక భూగోళ శాస్త్రం సహజ పర్యావరణం మరియు వాతావరణం, ఉద్భిజ్జసంపద & ప్రాణులు, భూమి, నీరు మరియు భూస్వరూపాలు ఏ విధంగా ఏర్పడ్డాయి మరియు సంకర్షణ చెందుతాయనే అంశాలపై దృష్టి పెడుతుంది.[18] వివిధ పద్ధతులను ఉపయోగించి ఈ రెండు ఉప విభాగాల యొక్క ఫలితంగా ఒక మూడో విభాగం ఏర్పడింది, దీని పేరు పర్యావరణ భూగోళ శాస్త్రం. పర్యావరణ భూగోళ శాస్త్రంలో భౌతిక మరియు మానవ భూగోళ శాస్త్రం రెండింటికీ సంబంధించిన అంశాలు ఉంటాయి, పర్యావరణం మరియు మానవుల మధ్య సంకర్షణలపై ఇది దృష్టి పెడుతుంది.[19]
శిశు వికాసము
ప్రయోగముల ఆధారమైన ఈ పరిశోధన చాలా మార్గములలో వెళుతున్న ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానము ఇచ్చే ప్రయత్నము చేస్తుంది. ముందుగా, సహజమైన పరిస్థితులలో కనిపెడుతూ చేసే పరిశోధన ఒక వృత్తాంతమును వివరిస్తూ ఉండవలసిన అవసరము ఉంది మరియు వికాసమునకు సంబంధించిన మొదటి సంవత్సరములో వచ్చే మార్పులను ప్రతిబింబించే ప్రతిస్పందనలు వంటి విషయములను కూడా వివరించడం వంటివి కూడా జరగాలి. ఈ రకమైన పని తీరు ఆ తరువాత సహా సంబంధము కలిగిన అధ్యయనములకు దారి తీస్తుంది, క్రమబద్ధముగా వయస్సు గురించి సమాచారము సేకరించడము మరియు మాటలు ఎలా వస్తున్నాయి అనే విషయములు వంటి వాటి గురించి తెలుసుకోవడము, సహసంబంధ సాంఖ్యక వివరములు కూడా ఈ దశలలో వచ్చే మార్పులు తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి. అలాంటి అధ్యయనములు వేరు వేరు వయస్సులలో పిల్లల స్వభావము ఎలా ఉందో పరీక్ష చేస్తాయి. ఈ పద్ధతులలో ఒక సమూహమునకు చెందిన పిల్లలు వారు పెద్ద అయ్యే కొద్దీ వేరు వేరు సందర్భములలో మరల మరల పరీక్షించబడేలా పెద్ద నిడివి కలిగిన అధ్యయనములు లేదా ఒక సముహములోని పిల్లలు వేరు వేరు వయస్సులలో ఒక్కోసారి పరీక్షించబడి వారిలో వారే పోల్చి చూడబడే అధ్యయనములు కానీ లేదా రెంటి మేలు కలయిక కానీ ఉంటుంది. కొన్ని శిశువుల వికాసము యొక్క అధ్యయనములలో అనుభవము లేదా వారసత్వము అనేవి పిల్లల సహజ స్వభావము పై ఎలాంటి ప్రభావము కలిగి ఉంటాయి అనే విషయము వేరు వేరు సముహముల పిల్లలను ప్రత్యేకముగా తీసుకుని పరీక్ష చేస్తాయి. కొన్ని వేరే అధ్యయనములలో ప్రత్యేకమైన మధ్యవర్తిత్వమును కలిగిన లేదా శిక్షణ పొందిన పిల్లల సముహములను వీలైనట్లుగా తీసుకుని వాటి ఫలితములను పోల్చి చూస్తారు.