రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్
రిలయన్స్ స్థాపనను భారతీయ పారిశ్రామికవేత్త ధీరూభాయి అంబానీ 1966లో స్థాపించారు. అంబానీ భారత స్టాక్ మార్కెట్లలో పూర్తిగా మార్చుకొన వీలున్న డింబెంచర్ల వంటి ఆర్థిక సాధనాలను పరిచయం చేసిన మార్గదర్శి. స్టాక్ మార్కెట్ల వైపు రిటైల్ పెట్టబడిదారులను ఆకర్షింపచేసిన మొదటి వ్యవస్థాపకులలో అంబానీ ఒకరు. నియంత్రించబడిన ఆర్థిక వ్యవస్థ యెుక్క మీటలను మోసపూరితంగా తన లాభానికి వాడుకున్న ధీరూభాయి సామర్థ్యం కారణంగానే రిలయన్స్ పరిశ్రమలు మార్కెట్ మూలధనీకరణ పరంగా ఉన్నత స్థానంలో ఉన్నాయని విమర్శకులు ఆరోపించారు.
కృష్ణా గోదావరి బేసిన్‌
గత ఫిబ్రవరి తర్వాత కేజీ బేసిన్‌లో కొత్త నిక్షేపాలతో పాటు గ్యాస్‌ ధర విషయంలో పరిణామాలు చకచక జరిగిపోయాయి. కేజి బేసిన్‌ డి6 క్షేత్రంలో రిలయన్స్‌ నిక్షేపాల గురించి ప్రకటించడానికి రెండు నెలల ముందు రిలయన్స్‌, బ్రిటిష్‌ పెట్రోలియం సంస్థలు పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖతో చర్చలు జరిపాయి. 2013 ఫిబ్రవరి 19న జరిగిన సమావేశంలో డి6 క్షేత్రంలో నాలుగు ట్రిలియన్‌ ఘనపుటడుగుల నిక్షేపాలున్నాయని కేంద్రానికి వివరించారు. అంత మొత్తం గ్యాస్‌ను దిగుమతి చేసుకోవాలంటే 50బిలియన్‌ డాలర్ల ఖర్చవుతుందని, తమ ప్రణాళికను అమలు చేస్తే వచ్చే మూడు నుంచి ఐదేళ్లలో 5బిలియన్‌ డాలర్ల ఖర్చుతో దేశీయంగా గ్యాస్‌ లభిస్తుందని అంచనాలు సమర్పించారు. 2012 డిసెంబర్‌ వరకు డి6 క్షేత్రంలో 2 ట్రిలియన్‌ ఘనపుటడుగుల గ్యాస్‌ను ఉత్పత్తి చేశామని, 22మిలియన్‌ బ్యారెళ్ల చమురును వెలికి తీశామని ఈ సంస్థలు వివరించాయి. అదే మొత్తంలో దిగుమతి చేసుకుని ఉంటే 35బిలియన్‌ డాలర్ల ఖర్చయ్యేదని ప్రకటించాయి. ఆ తర్వాత కొద్ది నెలలకే రిలయన్స్‌ డి6లో ధీరూభాయ్‌ అంబానీ 55పేరిట కొత్త గ్యాస్‌ నిక్షేపాన్ని కనుగొన్నట్లు ప్రకటించాయి. అదే రోజు పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ కూడా గ్యాస్‌ ధర పెంపును సమర్ధిస్తూ ఓ ప్రకటన విడుదల చేసింది. నిజానికి 2004లో మొదటిసారి రిలయన్స్‌ గ్యాస్‌ వెలికితీతను ప్రారంభించినపుడు ఓఎన్జీసి యూనిట్‌ ధర 1.83డాలర్లు మాత్రమే... కాని రిలయన్స్‌ మాత్రం 2.34డాలర్ల ధరకు ఎన్టీపిసికి గ్యాస్‌ను విక్రయించింది. 2007లో ప్రణభ్‌ ముఖర్జీ నేతృత్వంలోని కమిటీ 4.2డాలర్లకు రిలయన్స్‌ గ్యాస్‌ అమ్ముకోవచ్చని సిఫార్సు చేసింది. కాని 2008 వరకు ఓఎన్జీసి 1.83డాలర్లకే గ్యాస్‌ను విక్రయించినా అత్యధిక లాభాలను పొందిన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థగా రికార్డు సృష్టించింది. ప్రణబ్‌ కమిటీ ఐదేళ్ల గడువు ముగియడంతో రిలయన్స్‌ ఏడాది కాలంగా ధర పెంచాలంటూ ఒత్తిడి చేస్తోంది. రంగరాజన్‌ కమిటీ కూడా యూనిట్‌ ధర 14.2డాలర్లకు పెంచాలని సిఫార్సు చేయడం, దీని వల్ల ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ ఓఎన్జీసి కూడా లబ్ధి చేకూరుతుందని పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ వాదిస్తున్న నేపథ్యంలో కేజీ బేసిన్‌లో కొత్త నిక్షేపాలు వెలుగు చూశాయి. అయితే ఈ మొత్తం పరిణామంలో రాష్ట్రానికి దక్కే ప్రయోజనం ఏమిటన్నది మాత్రం ఎటూ తేలలేదు.