మొఘల్ సామ్రాజ్యం
మొఘలాయిలు కీ.శ. 1526 నుండి 1707 వరకు భారత ఉపఖండాన్ని (ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్, భారత్) పరిపాలించిన రాజవంశీయులు. 1526లో తైమూరు వంశానికి చెందిన బాబరు ఒకటవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఇబ్రాహీమ్ లోడీను ఓడించి మొఘల్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. ముఘల్ అంటే మంగోల్ అనే పదానికి పెర్షియా భాషలో సమానమైన పదం. మంగోల్ అంటే మధ్య ఆసియాలోని చెంఘీజ్ ఖాన్ వంశీయులైన సంచార యుద్దవీరులు అని అర్థం. మొఘల్ వంశీయులంతా ఇస్లాం మతాన్ని కచ్చితంగా పాటించారు. బాబరు తరువాత పరిపాలనా బాధ్యతల్ని చేపట్టిన హుమాయూన్ను పఠాన్ వీరుడైన షేర్ షా సూరి జయించి సుర్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. పదహారేళ్ళ తరువాత పోగట్టుకున్న కోటలన్నింటినీ హుమాయూన్ మళ్ళీ జయించాడు. హుమాయూన్ తరువాత అతని కుమారుడైన అక్బర్ మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించి 1556 నుండి 1605 వరకు పాలించాడు. అక్బర్ తరువాత విశాలమైన మొఘల్ సామ్రాజ్యం అతని కుమారుడైన జహాంగీర్కు సంక్రమించింది. జహాంగీర్ తర్వాత ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన షాజహాన్ కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచంలోనే అతి గొప్ప రాజ్యంగా కీర్తింపబడింది. ఇతను పరిపాలించిన కాలాన్నే చరిత్రకారులు మొఘల్ సామ్రాజ్య స్వర్ణ యుగంగా వర్ణిస్తారు.
మరాఠా సామ్రాజ్యం
పూణా యుద్ధం తర్వాత, పేష్వా పలాయనం చిత్తగించడంతో మరాఠా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం యశ్వంత్‌రావ్ హోల్కర్ చేతిలోకి చేరింది.[4] ఆయన అమృతరావును పేష్వాగా నియమించడంతో పాటు 1803 మార్చి 13న ఇండోర్‌కు చేరుకున్నారు. 1802 జూలై 26న కుదిరిన ఒక ప్రత్యేక ఒప్పందం మేరకు అదివరకే బ్రిటిష్ రక్షణను అంగీకరించిన బరోడా అధిపతి గైక్వాడ్ మినహా మిగిలిన అందరూ కొత్త పాలనకు మద్దతిచ్చారు. 1805లో బ్రిటిష్ వారితో ఒప్పందం ద్వారా తన డిమాండ్లను నెరవేర్చుకున్న ఆయన, షిండే, పేష్వా మరియు బ్రిటిష్ వారితో విజయవంతంగా వివాదాలను పరిష్కరించుకున్నాడు. ఆయన సాగించిన యుద్ధాలు భారతదేశ యుద్ధాల చరిత్రలో అత్యంత గుర్తింపును సాధించడంతో పాటు మొఘల్ చక్రవర్తి ద్వారా ఆయనకు లభించిన బిరుదు కారణంగా భారతదేశ పాలకుల మధ్య ఆయనకు ఒక ముఖ్యమైన స్థానం లభించింది.[5]