బొగ్గు
బొగ్గు (Coal) అనునది ఎక్కువ షాతం కార్బను వున్న పదార్థం.బొగ్గు రెండు రకాలు.ప్కటి కర్రలనుకాల్చి తయారు చేసినది.దీనిని charcoalఅంటారు.మరొకటి భూగర్భంలో లభించే బొగ్గు.బొగ్గు ఒక ఇంధనము. ఇది భూమిలో అంతర్గతమైన వృక్ష అవశేషాల రూపాంతరము. ఒక రకమైన రాక్షసి బొగ్గు రాయిలాగా గట్టిగా ఉంటుంది. బొగ్గులో ముఖ్యమైన మూలకం కార్బన్. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విద్యుతుత్పత్తి అత్యధికంగా బొగ్గునుండే జరుగుతుంది. బొగ్గు గనుల నుండి బొగ్గును తవ్వి తీస్తారు. కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఎక్కువగా బొగ్గునుండే తయారవుతుంది.
లిగ్నైట్
లిగ్నైట్ అన్నది భూగర్భంలో లభించే ఒకరకం బొగ్గు.ఇది సేంద్రియ ఇంధనం.ఇది శిలాజ ఇంధనం. ఇది తక్కువ నాణ్యత కలగిన బొగ్గు.భూగర్భంలో లభించే బొగ్గును వాటిలో వున్న కార్బన్ శాతం, వోలటైల్ పదార్థాల శాతం (వోలటైల్‌లు అనగా అతి తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద అనగా 450°C-600°C మధ్య వాయువుగా మారే పదార్థాలు) తేమ మరియు మరియు అకర్బన పదార్థాల సంయోగ పదార్థాల శాతాన్ని బట్టి బొగ్గు యొక్క నాణ్యతను నిర్ణయిస్తారు.
శిలాజ బొగ్గు అనేది చిత్తడి తడినేలల్లో జమ అయినచచ్చిన చెట్లు ముక్కలు కుళ్లడం వలన ఏర్ఫడిన పదార్థాలు భూమిమీడ జరిగిన మార్పుల వలన భూపొరల్లోకి జొచ్చుకువెళ్ళి అక్కడి ఉష్ణోగ్రతకు మరియు వత్తిడికి కాలక్రమేన బొగ్గు, పెట్రోలియం వనరులుగా రూపాంతరం చెందాయి.ఇలా జరగటానికి దాదాపు 360 మిలియను సంవత్సరాలు పట్టివుండునని అంచనా.
బొగ్గును సాధారణంగా మూడు తరగతులుగా వర్గీకరించవచ్చును.అవి అంత్రాసైట్, బిటుమనస్ మరియు లిగ్నైట్.
ఇది ఉత్తమమైన నాణ్యత వున్న బొగ్గు.ఇందులో 85-90 %వరకు కార్బను ఉండును. అందులో అత్యధిక భాగం స్థిర కార్బను.ఇందులో తేమ శాతం కూడా తక్కువగా వుండును.అలాగే సల్ఫర్ కూడా 1% కన్న తక్కువ వుండును.వోలటైల్ సమ్మేళనపదార్థాలు (తక్కువఉష్ణోగ్రత లోనే (400-550°C) ఆవిరిగా/ వాయువుగా మారి దహనం చెందునవి) తక్కువ. నెమ్మదిగా ఎక్కువ సేపు మండి అధిక ఉష్ణోగ్రత విడుదల చేయును. భౌతికంగా నల్లగా వుండును. మిగతా బొగ్గు రకాలు కన్న తక్కువ ధూళిని పొగను విడుదల చేయును.
ఇది ఆంత్రసైట్ బొగ్గు తరువాత స్థాయి బొగ్గు.ఇది లిగ్నేట్ కన్న ఎక్కువ నాణ్యత కల్గి ఉంది. అందువల్ల ఇది అటు ఆంత్రసైట్ బొగ్గుకు ఇటు లిగ్నేట్‌ల మధ్యస్థితి బొగ్గు. దీనిని మృదువైన బొగ్గు అంటారు.మాములుగా కంటికి నునుపుగా కనపడినప్పటికి దగ్గర విపులంగా పరీక్షించినపుడు పొరలు పొరలుగా కనపడును. ఈ రకపు బొగ్గు గనులలో అధిక శాతంలో లభిస్తున్నది.అమెరికా సంయుక్త రాష్టాలలో గనుల్లో లభించుబొగ్గులో బిటుమినస్ బొగ్గు 80% వరకు ఉంది. ఇందులో కార్బన్ శాతం 70-80% వరకు వుండును. కొన్ని రకాలలో 90% వరకు వుండును. తేమ శాతం తక్కువ. సల్ఫరు ఆంత్రసైట్ కన్న కొద్దిగా ఎక్కువ ఉండును. ఐరన్ మరియు స్టీలు (ఇనుము మరియు ఉక్కు) పరిశ్రమలలో వాడు కోక్ (coke) ను బిటుమినస్ బొగ్గునుండే తయారు చేయుదురు