రినైటిస్‌
రినైటిస్‌ను మూడు రకాలుగా వర్గీకరిస్తారు: (1) అందరికీ వ్యాపించే (ఇన్ఫెక్టివ్‌) రినైటిస్‌. ఇది తీవ్రమైన, దీర్ఘకాలిక బ్యాక్టీరియా సంబంధిత ఇన్ఫెక్షన్లతో కూడి ఉంటుంది. (2) నాన్‌ అలెర్జిక్‌ (వాసోమోటార్‌) రినైటిస్‌. ఇందులో ఆటోనామిక్‌, హార్మోనల్‌, డ్రగ్‌ ఇండ్యూస్ట్‌, అట్రోపిక్‌, గస్టటరీ రినైటిస్‌, రినైటిస్‌ మెడికామెంటోసా ఉంటాయి. (3) అరెల్జిక్‌ రినైటిస్‌. పొలెన్‌, మోల్డ్‌, జంతువుల ధూళి, దుమ్ము వంటి లోనికి పీల్చుకునే అలెర్జెన్‌ల వల్ల ఇది వస్తుంది.[2]
క్రియలు (శుద్ధిపరచు పద్ధతులు)
హతయెగమందు ఈ యెగ ప్రక్రియలు వివరించబడినవి. ప్రధాన క్రియలు - ఘట శోధన ప్రక్రియలు : ఘటము అనగా శరీరము. శరీరమును శుద్ధి పరచు ఆరు పద్ధతులు (షట్క్రియలు)
ముఖ్య గమనిక: ఈ పద్ధతులను అనుభవముగల యొగ గురువుల వద్ద చూచి నేర్చుకొనవలెను. కేవలము చదివి ప్రయత్నము చేయవద్దు.
1. ధౌతి : అనగా శరీరములోని అన్తర భాగములను కడుగుట. (నీరుతొ గాని, వాయువుతొ గాని, పలుచని కిచిడీతొగాని, మెత్తటి నూలు వస్త్రముతొ గాని నొటి ద్వారమునుండి ఉదరము వరకు శుద్ద్ది చేయట.) ధౌతి వలన కఫదొషములు తొలగును.జీర్ణాశయము బాగుగా పనిచేయును.ఆస్త్మావ్యాధి తగ్గు అవకాశము కలదు
2. నేతి : అనగా నాసిక రంద్రములను నీటితొ గాని, పాలతొ గాని, సూత్రముతొ గాని కడుగుట. (నేతి - జలనేతి, సూత్రనేతి, దుగ్ధనేతి మరియు ఘృతనేతి - అని నాలుగు విధములు.) నేతి క్రియ వలన శ్వాస సంబంధిత రొగములు, జలుబు రొగములు, తలబరువు తగ్గును.
3 .బస్తి ; యెనీమా ప్రక్రియ .బస్తి ; యెనీమా ప్రక్రియ వలన మలబద్దకము, మూలవ్యాధి తొలగును. రాబొవు రాచ వ్యాధులు ( కేన్షర్ వ్యది) రావు.
4. నౌలి: దక్షిణ, మధ్య,వామ అని మూడు విధములు. నౌలి ప్రక్రియ వలన విషపూరితమగు ఆహారము కూడా జీర్ణమగును. శాస్త్రము ప్రకారము మరణము రాదు.
5. త్రాటకము: అనగా ఏకాగ్రత . దీపములో గాని, ఉదయించు సూర్య చంద్రుల వేపు గాని ద్రిష్టిని నిలుపుట. త్రాటకము వలన ఏకాగ్రత పెరుగును. అన్త్రర్గత శక్తులు బయిటకు వఛ్చును.
6. కపాలభాతి :కపాలము అనగా తల భాగము.వాయువును నాసాగ్రముల ద్వారా వేగముగా బైటకు పదె పదె వదలుట. కపాలభాతి వలన శిరస్సు లోని భాగములు శుభ్రమగును.కంటికి, చెవులకు, ముక్కునకు, మెదడుకు ఛాల మంఛిది. 
ఈ క్రియల వలన చాల శారీరక మానసిక లాభములు ఉన్నాయి. ఈ క్రియలను సుర్యొదయమునకు ముందుగా చేయుట మంచిది.
శరీరమును శుద్ధి పరచు ఆరు పద్ధతులు (షట్క్రియలు) ఏవనగా - కపాలభాతి, నేతి, ధౌతి, నౌలి, త్రాటకము మరియు బస్తి.