విజయనగర సామ్రాజ్యము
హరిహర రాయలనే దేవరాయలని కూడా అంటారు. అతడే విజయనగర సామ్రాజ్యానికి తొలి చక్రవర్త. దక్కను ప్రాంతంలోని ముస్లిమ్ సామంతుల తిరుగుబాట్ల వల్ల ముహమ్మద్ తుగ్లక్ పాలన అంతమవడంతో హరిహరరాయలు ఏలుబడిలోని ప్రాంతం త్వరితంగా విస్తరించింది. విజయనగర రాజధాని 1340 ప్రాంతంలో ఆనెగొందికి ఎదురుగా తుంగభద్రానదికి ఆవలి తీరాన స్థాపించబడింది. హరిహరరాయల తర్వాత 1343 లో అధికారంలోకి వచ్చిన బుక్కరాయలు 1379 వరకు పాలించాడు. అతడి పాలనా కాలం చివరకొచ్చేసరికి దక్షిణభారత దేశంలో తుంగభద్రానదికి దక్షిణాన ఉన్న ప్రాంతమంతా దాదాపుగా అతడి ఏలుబడిలోకి వచ్చింది.
విద్యానగర వీరులు
13-16 శతాబ్దాల నడుమ నేటి ఆంధ్ర, కర్ణాటక, కొంతవరకూ తమిళనాడులోని ప్రాంతాలను పరిపాలించిన హైందవ సామ్రాజ్యం-విజయనగర సామ్రాజ్యం. ఆ విజయనగర సామ్రాజ్యానికి రాజధాని నేటి కర్ణాటకలోని హంపీ పట్టణం వద్ద నెలకొని వుండేది. అది నేటి లండన్ మహానగరాన్ని కూడా వైశాల్యంలో మించి, వ్యాపార వాణిజ్య వ్యవహారల్లో ప్రపంచంలోని ఎన్నో గొప్ప నగరాలను తలదన్నేలా ఉండేదని పోర్చుగీసు యాత్రికులు వెల్లడించారు. ఆ మహానగరం పేరు విద్యానగరమనీ, విజయనగరమనీ వ్యవహారంలో ఉన్నా విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపన వెనుకనున్న మహనీయుడు, శృంగేరీ పీఠాధిపతి విద్యారణ్య స్వామి పేరుమీదుగా విద్యానగరం అనే పెట్టారు.
విద్యానగరానికి చెందిన విజయనగర సామ్రాజ్య వీరుల గురించి ఈ గ్రంథాల్లో రాశారు. మొత్తం రెండు సంపుటాలుగా వెలువడ్ద ఈ రచనల్లో దాదాపుగా 20మంది మహావీరుల జీవన చిత్రాలు ఉన్నాయి. కొందరు అందరికీ సుపరిచితులైన తిమ్మరుసు, కృష్ణరాయలు వంటి వారు కాగా మరికొందరు అంతగా పరిచయం లేని వారు కావడం విశేషం.