ద్రావణం
రెండు లేదా రెండు కన్నా ఎక్కువ అనుఘటకాల సజాతీయ మిశ్రమాన్ని ద్రావణం అంటారు. ఉదాహరణకున నీటిలో ఉప్పు కరుగుతుంది. దీనిని ఉప్పునీటి ద్రావణం (బ్రైన్ ద్రావణం) అంటారు. ఈ ద్రావణంలో యే భాగం తీసుకున్నా ఒకే విధంగా ఉంటుంది. అందువలన దీనిని ద్రావణం అంటారు. నీటిలో ఇసుక వేసినట్లయితే అవి కరుగవు. అది విజాతీయ మిశ్రమం అందువల్ల అది ద్రావణం కాదు. ద్రావణం లోని అనుఘటకాలను వడపోత వంటి పద్ధతుల ద్వారా వేరు చేయలేము. ద్రావణంలోని ఏ భాగం కైనా స్నిగ్ధత, వక్రీభవన గుణకం వంటి అంశాలు ఒకే విధంగా ఉంటాయి.
సామెతలు - ఉ
ఉప్పు రుచులకు రాజు. అది లేని వంట లేదు. కాని అది ఎక్కువయితే అన్ని రోగాలకు అదే కారణమవుతుందని తెలియ జెప్పుతున్నది ఈ సామెత.
ఉప్పుమూటలు నీట ముంచితే ఉప్పు కరిగి పోతుంది. నష్టం ఎక్కువ. దీనికొక కథ చెప్పతారు. ఒక వూర్లో ఒక వ్యాపారి వుండే వాడు. వాడు ఉప్పు బస్తాను ఒక గాడిద మీద వేసుకొని ఊరూ వూరూ తిరిగి అమ్మేవాడు. ఒక నాడు ఒక కాలువ దాటుచుండగా పొరబాటున గాడిద కాలువలో పడి పోయింది. గాడిదను... ఉప్పు బస్తాను లేపి తిరిగి ప్రయాణం మెదలెట్టాడు వ్యాపారి. నీళ్లలో పడిన ఉప్పు బస్తా... కొంతవరకు ఉప్పు నీళ్ళలో కరిగి పోగా... బరువు తక్కువగా వున్నట్టు అనిపించింది గాడిదకు. ఆ తర్వాత ఆ గాడిద దారిలో ఎక్కడ కాలువ దాటవలసి వచ్చినా కావాలని ఆ కాలువ నీళ్ళలో పడి పోయేది బరువు తగ్గించుకోడాని. ... అలా వుండగా... ఇది గ్రహించిన వర్తకుడు గాడిదకు బుద్ధి చెప్పాలని... ఒక రోజు ఆ వ్యాపారి... ప్రత్తితో నింపిన బస్తా గాడిద మీద వేసికొని వెళుతుంటాడు. అలవాటు ప్రకారం ఆ గాడిద కాలవలో కావాలనేపడుతుంది. వర్తకుడు ప్రత్తి బస్తాను, గాడిదను పైకి లేపి తిరిగి ప్రయాణమౌతాడు. నీటిలో తడిసిన ప్రత్తి బస్తా... బరువు రెట్టింపవుతుంది. తాను చేసిన పొరబాటును గుర్తించింది గాడిద.
వ్యాపరమైనా... వ్యవసాయమైనా... ఉమ్మడిగా చేయ కూడదని ఈ సామెతకు అర్థం. ఉమ్మడిగా చేస్తే చేయ వలసిన పని వాడు చేస్తాడని వీడు... వీడి చేస్తాడని వాడు... ఇలా ఎవరికి వారు అనుకుంటుంటే ఆ పని కాస్తా అసంపూర్ణంగా మిగిలి పోతుంది. నష్టం వస్తుంది.
ఎదురుగా ఉన్న విషయాన్ని/నిజాన్ని విస్మరించి, పరిష్కారం కొరకు ఎక్కడెక్కడో తిరిగి అలసిన వ్యక్తిని ఉద్దేశించి ఈ సామెతను ఉపయోగిస్తారు.
ఉరుము ఉరిమి మంగలం మీద పడినట్లు - మంగలం అంటే ఏమిటో పట్టణాలలో ఉండే వారికి తెలియదు. కానీ గ్రామాలలో ఉండేవారికి తెలుసు. సాధారణంగా పాత కుండను (ఓటికుండ, కొంచం పగులిచ్చిన కుండ) తీసుకుని దానికి ప్రక్కన చేయి పట్టేంత రంధ్రం చేస్తారు.కుండకు ప్రక్కన రంధ్రంతో ఇంకా బలహీనమౌతుంది. మంగలంలో ఎండు మిరపకాయలు, పేలాలు లాంటివి వేయించుతారు. ఇలా మంగలం దాదాపుగా అత్యంత బలహీనమైన వస్తువు అవుతుంది. అత్యంత శక్తివంతమైన ఉరుము (పిడుగు) మంగలం మీద పడితే, నష్టం ఏమి లేదు. కేవలం పోయేది ఒటి కుండే.
కష్టాలకోర్చుకున్నచో సుఖాలు లభిస్తాయి అని అర్థం చేప్పేదే ఈ సామెత. "సుత్తి దెబ్బలు తగిలితేనే బంగారం మెరుస్తుంది " అనే సామెత లాంటిదే ఈ సామెత కూడాను.