భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ
ఆది నుండి ఉపగ్రహాల నిర్మాణాన్నే దృష్టిలో పెట్టుకొని దానికి అవసరమయిన భూ ఉపరితల లక్షణాలను అధ్యయనం చేసేందుకు కేరళలో త్రివేండ్రం వద్ద తుంబా ఈక్వటోరియల్ రాకెట్ లాంచింగ్ స్టేషన్ (TERLS) నెలకొల్పి అమెరికా, రష్యాల నుండి దిగుమతి చేసుకున్న రాకెట్లను ప్రయోగిస్తూ ఉపరితలాన్ని అధ్యయం చేయడం మొదలు పెట్టారు. అనతికాలంలోనే భారతదేశం స్వదేశీయంగా పూర్తి స్థాయి రాకెట్లను తయారు చేసి, ఉపరితల అధ్యయంలో పురోగతి సాధించింది. భవిష్యత్తులో ఇతర దేశాలు ఉపగ్రహానికి అవసరమయిన అన్ని పరికరాలను అందించక పోవచ్చని గ్రహించిన విక్రం సారాభాయ్, ఉపగ్రహానికి అవసరమయిన అన్ని విడిభాగాలనూ దేశీయంగానే తయారు చేసే దిశగా తన బృందాన్ని నడిపించాడు. 1969లో ఇన్‌కోస్పార్ ఇస్రోగా రూపొందింది. 1972లో ప్రత్యేక అంతరిక్ష విభాగం ఏర్పడింది.
జీశాట్-6A
జీశాట్-6A అనునది ఒక కృత్రిమ ఉపగ్రహము.దీనిని భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ, క్లుప్తంగా ఇస్రోరూపొందించింది.గతంలో ఇదే జీశాట్ శ్రేణికి చెందిన పలు ఉపగ్రహాలను ఇస్రో అంతరిక్షకక్ష్యలో విజయవంతంగా ప్రవేశ పెట్టినది.జీఎస్‌ఎల్‌వీ డీ6 అను ఉపగ్రహవాహక నౌక/రాకెట్నునెల్లూరు జిల్లాలోని శ్రీహరికోట లోని షార్ వేదికగా ఇస్రో సంస్థ 2015, అగస్టు27 (గురువారం) సాయంత్రం 4గంటల52నిమిషాలకు ప్రయోగించి, ఈ ఉపగ్రహవాహక నౌక ద్వారా జీశాట్-6 ఉపగ్రహన్ని దిగ్విజంయంగా నిర్ణిత కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు.జీఎస్‌ఎల్‌వీ డీ6 అను ఉపగ్రహవాహక నౌక/రాకెట్నునెల్లూరు జిల్లాలోని శ్రీహరికోట లోని షార్ వేదికగా ఇస్రో సంస్థ 2015, అగస్టు27 (గురువారం) సాయంత్రం 4 గంటల 52 నిమిషాలకు ప్రయోగించి, ఈ ఉపగ్రహవాహక నౌక ద్వారా జీశాట్-6 ఉపగ్రహన్ని దిగ్విజంయంగా నిర్ణిత కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టారు[1]. జీశాట్-6 ఉపగ్రహ ప్రయోగం స్థానంలో ఈ జీశాట్-6A ఉపగ్రహాన్ని ప్రవేశ పెట్టనున్నారు.3,425 కిలోల బరువున్న జీశాట్-17 ఉపగ్రహాన్ని 2017 జూన్ 29 న ఫ్రెంచి గయానాలోని కౌరు అంతరిక్ష కేంద్రం నుండి ఐరోపా అంతరిక్ష సంస్థకు చెందిన ఏరియన్ 5 రాకెట్ ద్వారా ప్రయోగించారు. జీశాట్-19 అనేది భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహం. గతంలో ఇస్రో జీశాట్ సీరిస్‌లో జీశాట్-1 ఉపగ్రహం, జీశాట్-2 ఉపగ్రహం జీశాట్-3 ఉపగ్రహం, అలాగాజీశాట్-19 వరకు ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా ప్రయోహించడంజరిగింది. ఈ ప్రయోగం విజయవంతం అయినచో అత్యంత బరువైన ఉపగ్రహాలను స్వంతగడ్ద మీదనుంచి ప్రయోగించేసత్తా ఇస్రోకు లభి స్తుంది. అందువలన ఈ ప్రయోగ విజయం ఇస్రోకు, భారత దేశానికి అత్యంత ప్రతిష్ఠకరామిన ప్రయోగం. జీశాట్-19 ఉపగ్రహం బరువు 3, 136 కిలోలు. ఇంతటి బరువున్న ఉపగ్రహాన్నిభారత ప్రయోగ కేంద్రం నుండి ప్రయోగించ లేదు. ఈ ఉపగ్రహాన్ని నిర్దిష్త అంతరిక్షకక్షలో ప్రవేశపెట్టుటకై జీఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన మార్క్3డీ1 అను ఉపగ్రహవహక నౌకను ఉపయోగించారు. ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు జిల్లాలో వున్న శ్రీహరికోటలోని సతిష్ ధవన్ అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రంలోని రెండవ ప్రయోగ వేదిక నుండి సోమవారం జూన్ 5. 2017న ప్రయోగించారు అనుకున్న విధంగా ప్రయోగం విజయవంతం అయ్యింది. మొదటి సారిగా చేసిన మార్క్3డీ1 ఉపగ్రహ నౌక ప్రయోగం విజయవంతం అయ్యింది. అనుకున్న విధంగా జీశాట్-19 ఉపగ్రహాన్ని కక్షలో ప్రవేశ పెట్టినది. ఈ ప్రయోగంతో 3నుండిచ్4 టన్నుల బరువున్న ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్తగల సామర్ధ్యం పొంది, ఇలాంటి అంతరిక్ష పరిజ్ఞానంకలిగిన అమెరికా, రష్యా, యూరొఫ్, చైనా, మరియు జపాన్ దేశాల సరసన చేరింది[2] ఇంతకుముందు 2. 2-2. 5టన్నుల ఉపగ్రహాలను మాత్రమే ప్రవేశపెట్టారు.