క్షయ
క్షయ వ్యాధి (Tuberculosis) ఒక ముఖ్యమైన అంటువ్యాధి. ఇది ఊపిరితిత్తులకు సంబంధించినదని మనకు తెలిసినా, చర్మము నుండి మెదడు వరకు శరీరంలో ఏ భాగనికైనా ఈవ్యాధి సోకవచ్చును. భారతదేశంలో దీర్ఘకాలిక రోగాలలో ముఖ్యమైనది క్షయవ్యాధి. మైకోబాక్టీరియా లేదా మైకో బ్యాక్టీరియం ట్యూబర్ క్యులోసిస్ అనే సూక్ష్మక్రిమివలన ఈ వ్యాధి వస్తుంది.[1] క్షయ వ్యాధి సోకని శరీరావయవాలు క్లోమము, థైరాయిడ్ గ్రంథి, జుట్టు. మిగిలిన అవయవాలన్నింటికి క్షయవ్యాధి కలిగే అవకాశం ఉంది. ఈ వ్యాధి ముఖ్యంగా శ్వాసకోశాన్ని దెబ్బ తీస్తుంది.
దంత క్షయం
పంటికి సంబంధించిన నమిలే ఉపరితలాలు అన్ని పంటి ఉపరితలాలలో 12.5%కి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి. అయితే అన్ని దంత క్షయాల్లో 50%కి పైగా అది అనుకూల ప్రాంతం. పిల్లల్లో రంధ్రం మరియు పగుళు క్షయాలు మొత్తం దంత క్షయాల్లో 90% వరకు ఉంటాయి. రంధ్రం మరియు పగుళు క్షయాలను గుర్తించడం కొన్నిసార్లు కష్టతరమవుతుంది. క్షయం గనుక క్రమాభివృద్ధి చెందితే, పళ్ల ఉపరితలానికి దగ్గరగా ఉండే ఎనామెల్‌లోని పుచ్చు క్రమేపీ మరింత లోతుగా విస్తరిస్తుంది. పుచ్చు గనుక ఒక్కసారి డెంటినో-ఎనామెల్ జంక్షన్ (DEJ) వద్ద ఉన్న దంత ధాతువును చేరినట్లయితే క్షయం త్వరితగతిన ఒక పక్క నుంచి వ్యాపిస్తుంది. దంత ధాతువులో క్షయం ఒక త్రికోణ క్రమాన్ని అనుసరిస్తుంది. అది దంతపు గుజ్జును లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. ఈ రకమైన క్షయ క్రమం సాధారణంగా రెండు త్రికోణాలుగా (వాటిలో ఒక త్రికోణం ఎనామెల్‌లోనూ రెండోది దంత ధాతువులోనూ ఉంటుంది) వివరించబడింది. వాటి మూలాలు DEJ వద్ద పరస్పరం కలుస్తాయి. ఈ మూలం నుంచి మూలం క్రమం అనేది సున్నితమైన ఉపరితల క్షయం (ఇక్కడ రెండు త్రికోణాల యొక్క మూలం మరియు శిఖరం కలుస్తాయి) మాదిరిగా కాక ఒక విలక్షణమైన రంధ్ర మరియు పగుళు క్షయంగా చెప్పబడుతుంది.