విజయనగర సామ్రాజ్యము
విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని హరిహర (హక్క) మరియు బుక్క అనే అన్నదమ్ములు 1336 లో స్ధాపించారు. వారి రాజధాని మొదట ఆనెగొంది. ఆనెగొంది ప్రస్తుతము తుంగభద్ర ఉత్తర తీరమున ఒక చిన్న పల్లె. సామ్రాజ్యము బుక్కరాయని పరిపాలనలో అభివృద్ధి చెందిన తరువాత రాజధానిని తుంగభద్ర దక్షిణ తీరమున గల విజయనగరము నకు తరలించారు. ఈ సామ్రాజ్యం 1336 నుండి 1660 వరకు వర్ధిల్లింది. చివరి శతాబ్దాన్ని దీనికి క్షీణదశగా చెప్పుకోవచ్చు. సుల్తానుల సమాఖ్య వీరిని తళ్ళికోట యుద్ధంలో దారుణంగా ఓడించింది. సుల్తానుల సైన్యం రాజధానిని ఆరునెలల పాటు కొల్లగొట్టి, నేలమట్టం చేసింది. ఈ సామ్రాజ్యపు స్థాపన వివరాలూ, దాని చరిత్రలో ఎక్కువ భాగం అస్పష్టంగా ఉన్నాయి; కానీ దాని శక్తీ, అర్ధిక పుష్టి లను పోర్చుగీసు యాత్రికులైన డోమింగో పేస్‌, నూనిజ్‌ వంటి వారే కాక మరి కొందరు కూడా నిర్ధారించారు.
ఆంధ్ర క్షత్రియులు
పరిచ్చేదులు వశిష్ట గోత్రానికి చెందినవారు. పూసపాటి కుటుంబాలకపరిచ్చేదులు వశిష్ట గోత్రానికి చెందినవారు. పూసపాటి కుటుంబాలకు వారికి పూర్వీకైన పరిచ్చేదులు క్రీస్తుశకం 626 లో కృష్ణా నది మీదుగా బెజవాడ (ఇప్పటి విజయవాడ) నగరాన్ని నిర్మించారు. విజయరామరాజు కళింగ విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. సూర్యవంశీయులైన పరిచ్చేదులు హిందూ ధర్మాన్ని అనుసరించారు. 16 వ శతాబ్దంలో నందాపుర్ (కొరాపుట్ జిల్లా, ఒడిషా) గజపతులను ఓడించిన తర్వాత 'గజపతి' అనే బిరుదు పొందారు. 1850 లో మహారాజా పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు తన కుమార్తెను రాజస్థాన్ రాజ్ పుట్ వంశానికి చెందిన మహారాజా కుమారసింగ్ ఇచ్చి వివాహం చేశాడు. విజయనగరం మహారాజు ఉదయ్ పూర్ రాణాల వంశస్తుడని చెప్పబడింది. 1484 లో పూసపాటి రచిరాజు 'వశిష్టగోత్ర సీస మాలిక' వ్రాశాడు. ఔరంగజేబు మహారాజ సీతారామరాజుకి రెండు అంచుల ఖడ్గాన్ని బహూకరించాడు. పరిచ్చేదులు కోస్తా ప్రాంతానికి వచ్చిన తర్వాత వీరి పేరు పూసపాటిగా మారింది. పరిచ్చేదులలో పాలించిన రాజుల పేర్లు ఇవి: