మధ్యాహ్న భోజన పథకము
పాఠశాలలలో విద్యార్థులకు ఉచితంగా మధ్యాహ్నం పూట భోజన సదుపాయం కలిపించే ప్రభుత్వ విధానాన్ని మధ్యాహ్న భోజన పథకము (Mid Day Meal Program) అంటారు. పేద బాల బాలికలు పేదరికం కారణంగా పాఠశాలకు వెళ్ళడం మానివేయకూడదనే ఉద్దేశంతో, అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో అమలు చేస్తున్న కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం ఇది. ఇందులో అన్ని పని దినాలలో విద్యార్థినీ విద్యార్థులకు ఉచితంగా భోజనం పెడతారు. బాలబాలికల్ని ఆకలి బాధ నుంచి దూరం చేయడం, పాఠశాలలో చేరేవారి సంఖ్యను, హాజరు అయ్యేవారి సంఖ్యను పెంచడం, పిల్లల్లో సామాజిక సమ భావన పెంపొందించడం, పౌష్టికాహార లోపాన్ని తగ్గించడం, ఈ పథకం యొక్క ముఖ్య లక్ష్యాలు. గుజరాత్, మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాలలో ఇది ఎప్పటినుంచో అమలులో ఉంది. నవంబర్ 28, 2001 సంవత్సరంలో సుప్రీం కోర్టు ధర్మాసనం మార్గనిర్దేశం నేపథ్యంలో ఈ పథకం ఇతర రాష్ట్రాలకు కూడా విస్తరించింది. తమిళనాడులోని పాఠశాలల అభివృద్ధి ఈ పథకం యొక్క విజయానికి చక్కని తార్కాణం.
భారతదేశంలో అక్షరాస్యత
6-14 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు ఉన్న బాలలందరికీ సార్వజనిక మరియు నిర్బంధ విద్య అందించాలనే చట్టాన్ని ఒక ప్రతిష్ఠాత్మకమైన జాతీయ ఆదర్శంగా స్వీకరించారు, రాజ్యాంగంలోని 45వ అధికరణలో ఒక ఆదేశక విధానంగా చేర్చడం ద్వారా దీనికి అత్యంత ప్రాధాన్యత కల్పించారు, 1949లో రాజ్యాంగాన్ని స్వీకరించిన తరువాత అర శతాబ్దానికిపైగా కాలం గడిచిపోయినప్పటికీ ఆశించిన అక్షరాస్యత రేటు సాధ్యపడలేదు. పార్లమెంట్ 2002లో రాజ్యాంగ 86వ సవరణ చట్టాన్ని ఆమోదించింది, ఈ సవరణ చట్టంతో 6-14 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు ఉన్న బాలలందరికీ ప్రాథమిక విద్యను ఒక ప్రాథమిక హక్కుగా మార్చారు.[26] విద్యకు మరిన్ని నిధులు అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చేందుకు, ఆర్థిక (నెం. 2) చట్టం, 2004 ద్వారా అన్ని ప్రత్యక్ష మరియు పరోక్ష కేంద్ర పన్నుల్లో 2 శాతం విద్యా రుసుం (సెస్-పన్నుయేతర రుసుము) విధిస్తున్నారు.[27]