ఆర్మేనియా
ఆర్మేనియా మౌంట్ ఆరాత్ పర్వతాల మద్య ఎత్తైన ప్రాంతంలో ఉంది. ఆర్మేనియాలో ఆరంభకాల నాగరికతకు (కంచు యుగం క్రీ.పూ 4000) సంబంధించిన ఆధారాలు లభిస్తున్నాయి. 2010-2011 ఆర్కియోలాజికల్ శాఖ ఏరియన్-1 గుహ సముదాయాలలో నిర్వహించిన పరిశోధనలలో ఏరిన్-1 షూ (మొట్టమొదటిదని భావిస్తున్న లెదర్ షూ), [31] స్కర్ట్[32] మరియు ఏరిన్-1 వైన్ (ద్రాక్షారసం) లభించాయి.[33] గ్రేటర్ ఆర్మేనియాలో పలు కంచుయుగం నాటి రాజ్యాలు వర్ధిల్లాయి. వీటిలో హిట్టీటీ సామ్రాజ్యం (అత్యున్నత స్థితి), మితన్ని (నైరుతీ చారిత్రక ఆర్మేనియా) మరియు హయస - ఆజ్జి (క్రి.పూ 1500-1200) లు ఉన్నాయి. నైరీ ప్రజలు (క్రి.పు. 12-9శతాబ్దాలు) మరియు ఉరతు ప్రజలు (క్రి.పూ 1000-600) ప్రజలు ఆర్మేనియన్ ఎగువభూములలో విజయవంతంగా రాజ్యాలు స్థాపించారు. పైన చెప్పిన రాజ్యాల మరియు గిరిజన తెగల ప్రజలు ఆర్మేనియన్ స్థానికప్రజలుగా భావించబడుతున్నారు. [34][35][36][37] యెరెవన్ శిలాక్షరాలలో లభించిన ఆధారాలను అనుసరించి ఆర్మేనియా రాజధాని క్రి.పూ 782 లో ఉరతు రాజు అర్గిష్తిస్ చేత స్థాపించబడిందని భావిస్తున్నారు. చరిత్రలో నమోదు చేయబడిన నగరాలలో యెవెరెవన్ అతి పురాతనమైనదని భావిస్తున్నారు.
ఆర్మేనియా
ఆర్మేనియా సమస్యల పరిష్కరణలో గోర్బొచేవ్ అశక్తత ఆర్మేనియన్ల స్వతంత్రేచ్ఛను ఉత్తేజపరిచింది. 1990 మేలో ఆర్మేనియన్ కొత్త సైన్యం స్థాపించబడింది. ఇది సోవియట్ " రెడ్ ఆర్మీ "తో చేరకుండా ప్రత్యేకంగా ఉండి రక్షణ సేవలు అందించింది. తరువాత ఆర్మేసియన్ ఆర్మీ మరియు సోవియట్ ఇంటర్నల్ సెక్యూరిటీ ఫోర్స్ మద్య ఘర్షణలు తలెత్తాయి. యెరెవన్ వద్ద ఆర్మేనియన్లు " 1918 ఫస్ట్ ఆర్మేనియన్ రిపబ్లిక్ " స్థాపించాలని నిర్ణయించారు. 5 మంది ఆర్మేనియన్లు మరణించిన తరువాత హింసాత్మక చర్యలు చోటుచేసుకున్నాయి. ఆర్మేనియన్ సైనికులు మరియు సోవియట్ బృందాల మద్య పోరాటాలు అధికం అయ్యాయి. ఫలితంగా మరణించిన వారిలో ఆర్మేయన్లలో అధికంగా ఉన్నారు. 1990లో అజర్బైజన్ రాజధాని బకులో " ది ప్రోగ్రాం ఆర్మేనియన్ ఇన్ బకు " పేరిట తీసుకున్న నిర్ణయంలో అజర్బైజన్ రాజధానిలో నివసిస్తున్న 2,00,000 ఆర్మేనియన్లు ఆర్మేనియాకు పారి పోవాలని తీర్మానం జరిగింది. [66] 1991 మార్చి 17న ఆర్మేనియా బాల్టిక్ స్టేట్స్‌, జార్జియా మరియు మొల్దొవాలతో కలిసి దేశవ్యాప్తంగా సేకరించిన రిఫరెండంను బహిస్కరించాయి. [67]