భారతదేశ ఆర్ధిక వ్యవస్థ
సుమారు 60 శాతం ఉద్యోగతకు దోహదపడటం ద్వారా వ్యవసాయం భారతదేశ ప్రధాన వృత్తి అయింది. సేవా రంగం 28 శాతం మరియు పారిశ్రమిక రంగం 12 శాతం ఉద్యోగతకు దోహద పడుతున్నాయి.[9] ఒక గణాంకం ప్రకారం ప్రతి ఐదుగురు ఉద్యోగస్తులలో ఒక్కరు మాత్రమే వృత్తి పరమైన శిక్షణ పొందుతున్నారు.[10] మొత్తం శ్రామిక బలం దాదాపుగా 50 వేల కోట్లకి సమానం. GDPలో 17 శాతం వ్యవసాయ రంగం వలన 54 శాతం సేవారంగం వలన మరియు 29 శాతం పారిశ్రామిక రంగం వలన సమకూరుతున్నది. వరి, గోధుమ, నూనె గింజలు, పత్తి, జానప నార, తేయాకు, చెరకు, బంగాళదుంప, పశువులు, నీటి గొర్రె, బర్రెలు, మేకలు, కోళ్ళు మరియు చేపలు ప్రధానమైన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు.[11] వస్త్రాలు, రసాయనాలు, ఆహారోత్పత్తులు, ఉక్కు, రవాణా పనిముట్లు, సిమెంటు, గునులు, పెట్రోలియము, యంత్రాలు మరియు సాఫ్ట్ వేర్ కల్పన మొదలగునవి ప్రధాన పరిశ్రమలు.[11]
నిరుద్యోగం
సాధారణంగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో నిరుద్యోగం సార్థక డిమాండ్ లోపించడం వల్ల, అంటే ఆర్థిక మాంధ్యం వల్ల ఏర్పడుతుంది. ఇలాంటి నిరుద్యోగం తాత్కాలికమైంది. అభివృద్ధి చెందుతున్న భారత్ వంటి దేశాల్లో నిరుద్యోగం వనరుల కొరత వల్ల ఏర్పడుతుంది. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో ఏర్పడే నిరుద్యోగం శాశ్వతమైనది.
భారత్ లో నిరుద్యోగాన్ని ప్రధానంగా గ్రామీణ నిరుద్యోగం, పట్టణ నిరుద్యోగం అని రెండు రకాలుగా వర్గీకరించారు. గ్రామీణ పేదరికాన్ని ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం, ఋతుసంబంధమైన నిరుద్యోగమని రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు. భారత్ లో వ్యవసాయ రంగంలో జనాభా ఒత్తిడి అధికంగా ఉండటం వల్ల అవసరానికి మించిన శ్రామికులు ఆ రంగంలో పనిచేస్తున్నారు. 
భారతదేశంలో ఇప్పటికీ 60 శాతం వ్యవసాయం వర్షాధారమే కాబట్టి, వ్యవసాయ కూలీలకు సంవత్సరంలో 6 నుంచి 8 నెలలు మాత్రమే ఉపాధి అవకాశాలుంటాయి. మిగతా కాలమంతా ఎలాంటి ఉపాధి అవకాశాలు ఉండవు. వీరినే కాలీన నిరుద్యోగులు అంటారు.