ఆరావళీ పర్వత శ్రేణులు
ఆరావళీ పర్వత శ్రేణులు పశ్చిమభారతంలో గల ప్రాచీన పర్వత ఫంక్తులు. వీటి పొడవు 300 మైళ్ళు వాయువ్యం నుండి బయలుదేరి నైఋతి దిశగా రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో ప్రవేశిస్తాయి. ఉత్తర భాగంలో ఈ శ్రేణులు హర్యానా వరకు వ్యాపించి ఉన్నాయి. ఈ పర్వత శ్రేణులలో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం మౌంట్ అబూలోని గురు శిఖర్. దీని ఎత్తు 5653 అడుగులు. ఈ ఆరావళీ పర్వతాలు భారతదేశంలోని ప్రాచీన ముడుత పర్వతాలు. [1]
రాజేంద్ర సింగ్
యుద్ధ ప్రాతిపదికన జోహాడ్లు నిర్మించిన తరువాత, సరస్కా చుట్టు ప్రక్కల ఉన్న చెరువులు, సరస్సులలోకి ఊహించిన స్థాయిలో నీరు చేరలేదు. దీనికి కారణం గనుల త్రవ్వకాల ఫలితంగా ఏర్పడిన గోతులను తవ్వినవారు పూడ్చని కారణంగా వాటి లోకి నీరు చేరి ఆవిరి కావడం అని గుర్తించాడు. 1991లో ఆరావళిలో మైనింగ్ నిషేధించబడినప్పటికీ కొనసాగుతున్నందున సుప్రీం కోర్టులో ప్రజా ప్రయోజనాల వ్యాజ్యం దాఖలు చేసాడు. మే 1992 లో, పర్యావరణ, అటవీ మంత్రిత్వశాఖ ఆరావళి కొండలలో మైనింగ్‌ను నిషేధించింది. సరిస్కా అభయారణ్య ప్రాంతంలో పనిచేసే 470 గనులు మూసివేయబడ్డాయి. క్రమంగా టి.బి.ఎస్ సంస్థ 115 మట్టి మరియు కాంక్రీటు నిర్మాణాలను అభయారణ్యం లోపల, చుట్టు ప్రక్కల మండలాలలో 600 నిర్మాణాలను చేపట్టింది. అనేక ప్రయత్నాల ఫలితంగా 1995లో అర్వారి జీవనదిగా మారింది. ఈ నదికి అంతర్జాతీయ నది బహుమతి (ఇంటర్నేషనల్ రివర్ ప్రైజ్) వచ్చింది. 2000 మార్చిలో భారత రాష్ట్రపతి కె.ఆర్. నారాయణన్ ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించి, గ్రామస్థులకు "డౌన్ టు ఎర్త్ - జోసెఫ్.సి.జాన్ పురస్కారం" ను అందించాడు.