రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లేదా రెండవ ప్రపంచ సంగ్రామం (Second World War) అనేది 1939 నుండి 1945 వరకు ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల నడుమ ఏక కాలంలో ఉమ్మడిగా, విడివిడిగా జరిగిన అనేక యుద్ధాల సమాహారం. దీనికి పూర్వ రంగంలో జరిగిన రెండు ప్రధాన సైనిక సంఘటనలు ఈ మహా యుద్ధానికి దారి తీశాయి. వాటిలో మొదటిది, 1937లో మొదలయిన రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం. రెండవది, 1939లో జర్మనీ దేశం పోలాండ్ పై జరిపిన దురాక్రమణ. రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం వివిధ ఆసియా దేశాల మధ్య యుద్ధానికి దారి తీస్తే, జర్మనీచే పోలాండ్ దురాక్రమణ ఐరోపా దేశాల మధ్య యుద్ధానికి కారణభూతమయింది. ఇది క్రమంగా ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు మిత్ర రాజ్యాలు, అక్ష రాజ్యాల పేరుతో రెండు ప్రధాన వైరి వర్గాలుగా మారి ఒక మహా సంగ్రామంలో తలపడేటట్లు చేసింది. ఈ యుద్ధంలో పాల్గొన్న సైనికుల సంఖ్య సుమారు పది కోట్లు. ఇందులో పాల్గొన్న దేశాలు ఒక రకమయిన పరిపూర్ణ యుద్ధ పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నాయి (అనగా, సైనిక-పౌర భేదాలు లేకుండా అందుబాటులో ఉన్న వారందరూ ఏదో ఒక రకంగా యుద్ధంలో పాలుపంచుకోవటం). ఆకారణంగా ఆయా దేశాల ఆర్థిక, పారిశ్రామిక, సాంకేతిక వనరులన్నింటినీ యుద్ధ ప్రయోజనాలకోసమే వాడవలసి వచ్చింది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - ఐరోపాలో పూర్వరంగం
1938 మార్చి నెలలో హిట్లర్ ఆస్ట్రియాను, చెకొస్లవేకియాలోని జెర్మను భాష మాట్లాడే ప్రాంతాలనూ ఆక్రమించి జెర్మనీలో విలీనం చేసుకున్నాడు. ఐతే, నెవిల్ చాంబర్లేన్ నేతృత్వంలోని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం హిట్లర్ కన్నా జోసెఫ్ స్టాలిన్ పాలిత సోవియెట్ యూనియన్ నే ఐరోపాకు ఎక్కువ ప్రమాదకారకంగా భావించింది. సోవియెట్ల కమ్యూనిస్టు భావజాల విస్తరణ నిరోధించటానికి జెర్మనీని ప్రోత్సహించటమే సరైనదన్న అంచనాతో జెర్మనీతో శాంతి ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకుంది. దీన్నే మ్యునిక్ ఒప్పందం అంటారు. ఇందులో ఇంగ్లాండ్, జెర్మనీలతో పాటు ఫ్రాన్స్, ఇటలీ కూడా పాలుపంచుకున్నాయి. దీని ప్రకారం ఐరోపాలో జెర్మనీ, ఇటలీలు ఆక్రమించుకున్న భూభాగాలపై యధాతధ స్థితిని కొనసాగించవచ్చు కానీ ఇక ముందు ఆక్రమణలకు పాల్పడకూడదు. కానీ 1939 మార్చిలో ఇటలీ అల్బేనియానీ, జెర్మనీ చెకొస్లవేకియాలో మిగిలిన భాగాన్నీ ఆక్రమించటం ద్వారా మ్యునిక్ ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించాయి. దానితో ఇంగ్లాండ్, ఫ్రాన్స్ లు యుద్ధ సన్నాహకాలు మొదలు పెట్టాయి. ఆ దిశగా ఈ రెండు దేశాలూ అదే ఏడాది వేసవి కాలంలో పోలాండ్తో అవసరమైన పక్షంలో ఒకరికొకరు సైన్య సహాయం అందించుకోవాలనే అవగాహనకు వచ్చాయి.