సింధు లోయ నాగరికత
సింధు లోయ నాగరికత (క్రీ.పూ6000 - క్రీ.పూ.1750)[1] ప్రస్తుత భారత దేశం మరియు పాకిస్తాన్ లోగల గగ్గర్ హక్రా మరియు సింధు నదుల పరీవాహక ప్రాంతంలో విలసిల్లిన అతి ప్రాచీన నాగరికత. ఇది ప్రాథమికంగా పాకిస్థాన్‌లో గల సింధ్ మరియు పంజాబ్ ప్రావిన్సులలో, పశ్చిమం వైపు బెలూచిస్తాన్ ప్రావిన్సు వైపుకు కేంద్రీకృతమైనట్లు తెలుస్తుంది. ఇంకా ఆఫ్ఘనిస్తాన్, తుర్కమేనిస్తాన్, ఇరాన్ దేశాలలో కూడా ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన శిథిలాలను వెలికి తీయడం జరిగింది. ఈ నాగరికతకు చెందిన హరప్పా నగరము మొదటగా వెలికి తీయుటచే ఇది సింధు లోయ హరప్పా నాగరికత అని పిలువబడుతున్నది. సింధు నాగరికత మెసొపొటేమియా మరియు ప్రాచీన ఈజిప్టు కంచు యుగాలకు సమకాలికమైన అతి ప్రాచీన నాగరికతల్లో ఒకటి. అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన దశగా గుర్తించబడిన నాగరికతను హరప్పా నాగరికత</b>గా పేర్కొంటారు. ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన తవ్వకాలు 1920వ సంవత్సరం నుండి జరుగుతున్నా అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన వివరాలు మాత్రం 1999లోనే వెలువడ్డాయి.[2]
సహారన్పూర్
ఒక పట్టణ కేంద్రంగా సహారన్పూర్ నగరం మొఘలుల కాలంలో ఏర్పాటయింది. ఇది సారవంతమైన దోవాబ్ ప్రాంతంలో ఉంది, మధ్యయుగ కాలం వరకు ఈ ప్రాంతం అడవులతో నిండివుంది, అయితే దీనిలో మానవుల నివాసాలు 2000 B.C. నుంచి ఉన్నాయి; సింధూ లోయ నాగరికత మరియు హరప్పా సంస్కృతి అవశేషాలు ఇక్కడ గుర్తించబడ్డాయి. ఈ ప్రాంతం యొక్క అసలు జనాభా ("ద్రవిడ, కిన్నెర, దాసా" మరియు "దాస్య" వంటి సంతతులు) పంజాబ్ ప్రాంతంలో కొత్తగా స్థిరపడిన ఆర్యులచే అణిచివేయబడ్డారు. అనేక యుగాలకు చెందిన పురాతన ఆక్రమణదారులు (ఉదా. "నందా, గ్రీకు, మౌర్య, షుంగా, ఇండో-గ్రీకు, యావుధేయ, మౌఖరీ, రాజపుత్రులు-పందీరులు, చండెలా, ముక్తాపిదా, ఆయుద్ధా, గుర్జర-ప్రతిహార, పాళులు" తదితరులు) ఈ ప్రాంతంలో తమ వారసత్వాన్ని విడిచిపెట్టారు, ఈ ప్రాంతంలో వారి వారసుల మొదటి మరియు చివరి పేర్లు వారి చారిత్రక మూలాలను ప్రతిబింబిస్తాయి (మరియు కొన్నిసార్లు పురాణ మూలాలు కూడా తెలియజేస్తాయి, ఉదాహరణకు, "సూర్యవంశం" /"చంద్రవంశం" ). అందుబాటులోని అతికొద్ది ఆధారాల ప్రాతిపదికన, ఈ కాలాలకు చెందిన కొన్ని నమూనాలను సహారన్పూర్ డివిజన్ అనే వ్యాసంలో "చరిత్ర" విభాగంలో వివరించడం జరిగింది. మధ్యయుగ కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతానికి సంబంధించిన చారిత్రక వివరాలు పత్రబద్ధం చేయబడ్డాయి, వీటిలో "ఘజ్నావీద్, కళాచురీ, గహాద్వాలా, చౌహాన్, ఘోరీద్/తుర్కిక్-సుల్తానేట్, మొగల్" తదితర రాజవంశాల గురించి చారిత్రక వివరాలు ఉన్నాయి.