పోపూరి లలిత కుమారి
నవంబర్ 27, 1950లో గుంటూరు జిల్లా చుండూరు మండలం యడ్లపల్లి గ్రామములో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు పోపూరి వెంకటసుబ్బారావు, వెంకటసుబ్బమ్మ. ఈమె ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు సాహిత్యం ఎం.ఎ. చేసిన తర్వాత తెనాలిలోని వి.ఎస్.ఆర్. కళాశాలలో తెలుగు అధ్యాపకురాలిగా పనిచేశారు. ఓల్గా కథలు, నవలలు, పద్యాలు మహిళా సాహిత్యములో ఎన్నదగినవి. చలం, కొడవటిగంటి కుటుంబరావు రచనల వల్ల ప్రభావితమై స్త్రీ చైతన్యము అంశముగా రచనలు చేసి తనకై ఒక ప్రత్యేక స్థానము సంపాదించింది. పత్రికలలో, సాహిత్యములో, అనువాదములలో మహిళా హక్కులపై వివాదాస్పద చర్చలు గావించింది. చలన చిత్ర రంగములో 'ఉషా కిరణ్' సంస్థకు కథా రచయిత్రిగా పనిచేసి మూడు చిత్రాలు నిర్మించి పురస్కారాలు పొందింది. ఈమె రాసిన స్వేచ్ఛ నవలని వివిధ భారతీయ భాషల్లోకి అనువదించడానికి నేషనల్ బుక్ ట్రస్టు స్వీకరించింది.1986 నుండి 1995 వరకు ఆమె ఉషా కిరణ్ మూవీస్ లో సీనియర్ కార్యవర్గ సభ్యురాలిగా పనిచేసారు. 1991 నుండి 1997 వరకు అస్మిత రిసోర్స్ సెంటర్ ఫర్ విమెన్ కు అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసారు. ఆమె ప్రస్తుతం అస్మితలో జనరల్ సెక్రటరీగా పనిచేస్తున్నారు.
మలికా జాన్
మలికా జాన్ ఠుమ్రీ గాయనంలో అసమానురాలు. ఆమె సంగీతంతో పాటు కథక్ నృత్యం కూడా చేస్తూ తవాయిఫ్ గా రాణించారు. తాను సంగీతరంగంలో ఉన్నత శిఖరాలు అధిరోహించడమే కాక తన కుమార్తె గోహర్ జాన్ అంతకన్నా సుప్రసిద్ధురాలై ఆమె పేరు నిలిపారు.
పుట్టుకతో మలికా జాన్ పేరు విక్టోరియా హెమ్మింగ్స్. ఆమె భారతదేశంలో జన్మించినా, ఆమెది ఆర్మేనియన్ జాతి. ఆమె మొదట్లో ఆజంగఢ్ లో నివసించేవారు, డ్రై ఐస్ ఫ్యాక్టరీలో ఇంజనీరు అయిన విలియం రాబర్ట్ యోవర్డ్ అన్న వ్యక్తిని 1872లో వివాహం చేసుకున్నారు. ఆ దంపతులకు ఏంజలీనా యోవర్డ్ అన్న కుమార్తె 1873లో జన్మించింది. తర్వాతికాలంలో ఆ కుమార్తె హైదర్ జాన్ గా హిందుస్తానీ సంగీత రంగంలో సుప్రసిద్ధి పొందారు. 1879లో వీరి వివాహ బంధం విచ్ఛిన్నమైంది, ఆ సమయంలో కూతురుతో విక్టోరియా చాలా కష్టాలు అనుభవించారు. 1881లో తన సంగీతాన్ని అభిమానించిన ముస్లిం ప్రభువంశీకుడు ఖుర్షీద్ తో వారణాసి వలసవెళ్ళి అక్కడ తవాయిఫ్ గా ఆమె ప్రఖ్యాతిపొందారు. సంగీతరంగంలో కూతురుతో సహా ఆమె గొప్ప పేరు సంపాదించుకున్నారు. తర్వాతికాలంలో ఆమె ఇస్లాం మతంలోకి మారి మలికా జాన్ గా పేరు మార్చుకున్నారు. మలికా జాన్ 1983లో కలకత్తా చేరుకున్నారు ఆపైన మరణించేంతవరకూ అక్కడే జీవించారు. 1904-05 ప్రాంతాల్లో మలికా జాన్ మరణించారు.