ప్లాటీహెల్మింథిస్
ప్లాటిహెల్మింథిస్ (ఆంగ్లం Platyhelminthes) వర్గాన్ని గెగెన్ బార్ ఏర్పరిచారు. సాధారణంగా బల్లపరుపు పురుగులు (ప్లాటి:బల్లపరుపు) అని పిలిచే ఈ జీవులు త్రిస్తరిత జీవులు. ఇవి ద్విపార్శ్వ సౌష్ఠవంతో, శరీర కుహరరహితంగా ఉంటాయి. ఎక్కువగా పరాన్నజీవులు, కొన్ని స్వేచ్ఛాజీవులు. ఇవి సాగర, మంచినీటి, భూచర పరిసరాలలో నివసిస్తాయి.
పెద్ద ఉప్పరపల్లి
బల్లపరుపు బండపై కొంత మేర రాళ్లతో దడి కట్టి ఉంది. ఇది ఆవుల మందను పెట్టడానికి. ఆ బండ ఒక అంఛున అతి లోతైన అఘాద మున్నది. ఒక మూల స్వత సిద్దంగా ఏర్పడిన ఒక గుహలో ఒక ఆలయం ఉంది. ఉత్సవ సందర్భాలలో ఇక్కడ నేటీకి పూజలు నిర్వహిస్తుంటారు. ఈ కొండపైనే ఒక చిన్న కోట ఉంది. ప్రస్తుతం అక్కడ కొన్ని గోడలు ఒకగది మాత్రమే మిగిలి ఉంది. ఆ పైకి ఎక్కడానికి చాల శ్రమతో కూడుకున్న పని. దారి లేదు. ఆనాడు ఎలా వెల్ళెవారో ఆర్థం కాదు. ఇది ముస్లింల దండ యాత్రలో కొళ్లగొట్ట బడింది. దండ యాత్ర తర్వాత ఆ అరాణి ఒక బండపై కూర్చొని ఏద్చిందట, ఆమె కన్నీళ్లతో ఆ బండమీద చారలు పడ్డయట. అవి ఇప్పటికి ఉన్నాయి. ఇది చిన్న కోట, పైగా అక్కడికెళ్ల డానికి తష్ట సాద్యం గాన ఇది చరిత్రకు ఎక్కి వుండదు.
పెద్ద ఉప్పరపల్లి చిత్తూరు జిల్లాలో సోమల మండలం లోని ఒక పెద్ద గ్రామం. చుట్టు దట్టమైన అటవీ ప్రాంతం మధ్యన ఉంది. ఈ గ్రామానికి సుమారు మూడు కిలో మీటర్ల దూరంలో కొండలలో ఒక పురాతన మైన చిన్న కోట ఉంది. దీని చరిత్ర చరిత్రకెక్క లేదు. అందు వలన దీని గురించి ఈ చుట్టు పక్కల వారికి తప్ప వేరెవరికి తెలియదు. గ్రామానికి మూడు మైళ్ల దూరం నడిస్తే కొండ పాద బాగానికి చేరుతారు. అక్కడ ఒక చిన్న చెరువు ఉంది. దీన్ని ఆనాటి రాజులు త్రవ్వించారు. దాని లోనికి నీరు రావడానికి ఆ కొండ వాలులో పైవరకు కాలువలు న్నాయి. కొండలలో పడిన వర్ష నీరు ఈ కాలువల ద్వారా చెరువు లోనికి వస్తుంది. ప్రస్తుత ఈ కాలువలే కొండల పైకి వెళ్లడానికి కూడా దారులు. అలా ఒక కొండ నెక్కిం తర్వాత చాల దూరంలో మరొక కొండ శిఖరం వున్నది. ఆ కొండ దిగువున కొంత మైదాన ప్రాంతం, కొంట బల్ల పరుపుగా ఉన్న బండ ప్రాంతం ఉంది.. ఈ బండపై రాళ్లతో పెద్ద దడి కట్టి ఉంది. ఇది ఆనాటి ఆవుల దొడ్డి. ఈ బడ చివరన పెద్ద లోయ. దాని కానుకొనే స్వత సిద్దంగా ఏర్పడిన గుహ ఉంది. అందు ఒక చిన్న శివాలయం ఉంది. ఇప్పుడు కూడా అక్కడ ఉత్సవ సందర్భంలో పూజలు జరుగుతాయి. ఇక్కడున్న మైదానంలో పెద్ద పెద్ద మామిడి చెట్లున్నాయి. కాయలున్నప్పుడు ఊరు వారు వచ్చి ఊర గాయ కొరకు ఈ మామిడి కాయలను తీసుకెళ్లతారు. ఇవి చాల పుల్లగా వుంటాయి. ఇక్కడే పురాతన సమాధులు, ఇతర కట్టడాలున్నాయి. వీటిలో నిధులున్నాయనె నెపంతో వీటిని కూలగొట్టినారు. ఇప్పటికి కూడా ఇక్కడ నిధు లున్నాయని పుకారున్నది. కనుక ఇప్పుడు కూడా నిదుల వేట జరుగు తున్నది. ఇక్కడ గుర్రాల నీటి వసతి కొరకు కట్టిన తొట్లున్నాయి ఇంకా ఇతర కూలిన కట్టడాలున్నాయి. ఒక పెద్ద గుండు ఆధారంగా ఒక గృహం కూడా ఉంది. దీని వెనుకనే ఎత్తైన శిఖరం ఉంది.
ఆ పైనె చిన్న కోట ఉంది. ప్రస్తుతం అక్కడ పాడు పడిన గోడలు, కొన్ని గదులు మాత్రం ఉన్నాయి. అక్కడికి వెళ్లడం చాల కష్ట సాద్యం. అక్కడికి దారి లేదు, మెట్లవరస లేదు. పైకి వెల్ళాలంటే పొడవాటి వెదురు వేసి దాని ఆధారంగా కొంత దూరం ఎక్కి ఆ తర్వాత రాళ్ల ఆధారం గానోమ, చెట్ల ఆధారం గానో పైకి వెళ్ళాలి. మరి ఆప్పట్లో ఎలా వెళ్ళే వారో అర్థం కాదు. ముస్లింల దండ యాత్రలో ఇది కొళ్లగొట్ట బడింది. ఆ సందర్భంలో ఆ రాణి అక్కడున్న ఒకా బండపై కూర్చొని ఏడ్వగా ఆమె కన్నీళ్లు పడి ఆబండ పై చారలు కట్టినాయి. ఆ చారలు ఇవే నని ఇప్పటికి స్థానికులు ఆ చారలని చూపుతారు... ఇది ఆ గ్రామ ప్రత్యేకత.
పెద్ద ఉప్పరపల్లె చిత్తూరు జిల్లా, సోమాల మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన సోమాల నుండి 16 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పుంగనూరు నుండి 46 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1769 ఇళ్లతో, 7491 జనాభాతో 1016 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3739, ఆడవారి సంఖ్య 3752. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 954 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 425. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596509.పిన్ కోడ్: 517257.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 10, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్/ సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ,ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల మదనపల్లె లోనూ, అనియత విద్యా కేంద్రంసోమలలోను, ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల తిరుపతి లోనూ, పాలీటెక్నిక్‌ కలికిరిలోను ఉన్నాయి.