లవకుశ
లవకుశ సి.పుల్లయ్య, ఆయన కుమారుడు సి.ఎస్.రావు దర్శకులుగా, లలితా శివజ్యోతి పిక్చర్స్ పతాకంపై శంకరరెడ్డి నిర్మించగా, ఎన్.టి.రామారావు, అంజలీదేవి, మాస్టర్ నాగరాజు, మాస్టర్ సుబ్రహ్మణ్యం, కాంతారావు, చిత్తూరు నాగయ్య ప్రధాన పాత్రధారులుగా 1963లో విడుదలైన తెలుగు పౌరాణిక చలనచిత్రం. లవకుశ సినిమాను ఉత్తర రామాయణం ఆధారంగా తీశారు. సీతారాములు పట్టాభిషిక్తులు అయ్యాకా చాకలి తిప్పడు నిందవేశాడని రాజారాముడు గర్భవతియైన సీతాదేవిని అడవుల్లో వదలివేయడంతో ప్రారంభయ్యే ఈ కథలో లవకుశుల జననం, వారు రామాయణ గానం చేయడం, రామ అశ్వమేథయాగం, అశ్వాన్ని లవకుశులు బంధించి ఏకంగా రామునితోనే యుద్ధం చేయడం వంటి సన్నివేశాలు ఉంటాయి. 1934లో బ్లాక్ అండ్ వైట్లో లవకుశను దర్శకత్వం వహించిన సి.పుల్లయ్యకే మళ్ళీ ఈ సినిమాకు దర్శకత్వం వహించే అవకాశం దక్కింది. 1958లో ప్రారంభమైన ఈ సినిమా పూర్తిగా కలర్లో చిత్రీకరణ జరుపుకున్న తొలి తెలుగు చిత్రంగా నిలిచింది. ఆర్థిక కారణాలతో సినిమా చిత్రీకరణ 5 సంవత్సరాల పాటు కొనసాగింది. సినిమా ప్రారంభించినప్పుడు దర్శకత్వం వహించిన సి.పుల్లయ్య అనారోగ్యం పాలుకావడంతో ఆయన కుమారుడు సి.ఎస్.రావు పున:ప్రారంభం తర్వాత దర్శకత్వ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. మొత్తానికి సినిమా చిత్రీకరణ పూర్తిచేసుకుని 1963లో 26 కేంద్రాల్లో విడుదలైంది. సినిమా అపూర్వమైన వాణిజ్య విజయాన్ని సాధించింది. విడుదలైన అన్నికేంద్రాల్లో 150 రోజులు జరుపుకోవడంతో ప్రారంభించి 500 రోజులు ఆడిన తొలి తెలుగు చిత్రంగా చరిత్రకెక్కింది. పావలా, రూపాయి టిక్కెట్లు ఉన్న రోజుల్లో సినిమా రూ.కోటి వసూళ్ళు పొందింది. 60లక్షల జనాభా ఉన్న వంద కేంద్రాల్లో 1.98 కోట్ల టిక్కెట్లు అమ్మి చరిత్ర సృష్టించింది. సినిమా తమిళ వెర్షన్ 40 వారాలు ఆడగా, హిందీ వెర్షన్ సిల్వర్ జూబ్లీ జరుపుకుంది. రిపీట్ రన్స్ లోనూ కేంద్రాల సంఖ్య, ఆడిన రోజుల్లో రికార్డ్ సాధించింది. సినిమా ఘనవిజయాన్ని సాధించడంతో పాటుగా క్లాసిక్ స్థాయిని అందుకుంది. సినిమాలో సీతారాములుగా నటించిన ఎన్టీ రామారావు, అంజలీదేవి పాత్రల్లో ఎంతగా ప్రాచుర్యం పొందారంటే వారిని ప్రజలు నిజమైన సీతారాముల్లానే భావించి హారతులు పట్టేవారు. సినిమా పాటలు కూడా ఘన విజయం సాధించి ప్రతి పల్లెలోనూ ఉత్సవాల సమయంలో మారుమోగాయి. ఇప్పటికీ సినిమా టీవిలో ప్రదర్శితమైనప్పుడు ప్రేక్షకులు ఆదరిస్తున్నారు.
దేవకన్య
ఛాయాచిత్ర పిక్చర్స్ బేనర్‌పై సుబ్బరాజు సోదరుడు శ్రీరామరాజు, ప్రత్యగాత్మ సోదరుడైన కె. హేమాంబరధరరావు దర్శకత్వంలో రూపొందించిన దేవకన్య 1968, మార్చి 23న విడుదల అయ్యింది.అలకాపురి ప్రభువు కుబేరుడు (ప్రభాకర్‌రెడ్డి) అతని శివ పూజకు ఆటంకం కలిగించిన విద్యాధరుడు (కాంతారావు), కిన్నెర (కాంచన)లను భూలోకంలో జన్మించమని, ఒక్క ఝాములో 11 శివక్షేత్రాలు దర్శిస్తే విద్యాధరునికి, ఆమె అందమే ఆమెకు శత్రువు అయిన కినె్నర దైవబలంతో కష్టాలు అధిగమిస్తారని తెలియచేస్తాడు. ఆ ప్రకారం భూలోకంలో ఇంద్రసేన మహారాజు (మిక్కిలినేని) మహరాణి (హేమలత)లకు జన్మించిన శ్రీధర్, అడవిలో రాజగురువు(నాగయ్య)వద్ద పెరుగుతాడు. యుక్తవయస్కుడై తండ్రి (బోయి)ని కలియబోయి నిందకు గురవుతాడు. దారిలో కలిసిన లాలాస (కాంచన)తో కామరూపం దేశంలోని కామపాలుని (రాజనాల)వద్ద కొలువులో చేరతాడు. లాలాసపై ఆశపడ్డ కామపాలుడు, శ్రీధర్‌ను తలపగలకొట్టి ఓ యక్షుడు మణికంధరుడు (భీమరాజు)వుండే చెట్టువద్ద వదలి వెళతాడు. ఆ రాత్రి ఆ చెట్టు కదిలి శివక్షేత్రాలు తిరగటం, దానితో శ్రీధర్ శాపం తీరటం జరుగుతుంది. కామపాలుని నుంచి తప్పించుకునేందుకు నదిలో దూకిన లాలాసను ఒక యోగి (త్యాగరాజు) కాపాడి, ఆపైన ఆమెను వాంఛిస్తాడు. తన కోరిక తీర్చనందుకు, ఆమెను తాకితే ఆమె భర్త వికృత రూపుడౌతాడని, ఆమెకు పుట్టిన కుమారునిచే పాపనాశనం వద్ద, పాతాళ జలంతో అతడు శాప విముక్తుడౌతాడని తెలియచేసి, తన తపస్సు భంగం అయినందుకు ప్రాణత్యాగం చేసుకుంటాడు. ఇంతలో శ్రీధర్ కామపాలుడి నుంచి తండ్రిని రక్షించి, లాలాసకోసం వెదకి ఆమెవలన వికృతరూపం పొంది, ఒకరోజు ఆమెతో గడిపి వెళ్ళిపోతాడు. గర్భవతియైన లాలాస కుమారుని కని, ఆ బాలునికి 5 సం.లు వచ్చాక అతనితో పాతాళ గంగకోసం, పాపనాశనం బయలుదేరుతుంది. ఆమెకోసం వేచివున్న కామపాలుడు ఆమెను బలవంతం చేయబోగా, వికృత రూపంలోవున్న శ్రీధర్ వచ్చి ఆమెను రక్షించటం, దైవబలంచే, విసిరిపడిన చెంబు పైకెగసి, గంగాజలంతో శ్రీధర్ శాప విముక్తి పొందటం. అక్కడకు వచ్చిన రాజదంపతులు, కుమారుడు, కోడలు, మనవడితో రాజ్యం చేరటంతో చిత్రం ముగుస్తుంది.