టెలిస్కోపు
టెలిస్కోపు (జర్మన్ Teleskop, ఫ్రెంచ్, ఆంగ్లం Telescope, ఇటాలియన్, స్పానిష్ Telescopio), 'విద్యుదయస్కాంత రేడియేషన్' సేకరించుటద్వారా సుదూర ప్రాంతాలలో వున్న వస్తువులను పరిశీలించుటకు ఉపయోగించు ఒక దృక్ సాధనం. 'టెలిస్కోపు' పదానికి మూలం 'గ్రీకుభాష', టెలి అనగా 'సుదూరం', స్కోపు అనగా 'వీక్షణం' లేక 'దర్శనం', క్లుప్తంగా "దూరవీక్షణి" లేదా "దూరదర్శిని".[1]. టెలిస్కోపు అనేది చాలా దూరములో ఉన్న వస్తువులను చుసేందుకు ఉపయొగించు ఉపకరణం. మొట్టమొదటి టెలిస్కోపు నెదర్లాండ్స్ లో 17వ శతాబ్దము మొదటలో కనుగొన్నారు. దీనిని గాజు కటకాలను ఉపయోగించి రూపొందించారు. దీనిని భూమి నుండి దూరపు ప్రాంతాలను చుసేందుకు వాడేరు.
వక్రీభవనం
దృశా శాస్త్రంలో ఎప్పుడైతే తరంగం ఇచ్చిన వక్రీభవన గుణకం గల యానకం నుండి ఏటవాలు కోణంతో వేరొక యానకంలోనికి ప్రయాణించినపుడు వక్రీభవనం అనే దృగ్విషయం సంభవిస్తుంది. యానకాల మధ్య సరిహద్దు ప్రదేశంలో తరంగం యొక్క దశా వేగం మారుతుంది. అందువల్ల తరంగం దాని దిశను మార్చుకుంటుంది. దాని తరంగ దైర్ఘ్యం పెరుగుతుంది లేదా తగ్గుతుంది కానీ దాని యొక్క పౌనః పున్యము మాత్రం స్థిరంగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు ఒక కాంతి కిరణం వక్రీభవనం చెందినపుదు అది గాజు గుండా ప్రవేశించి వెలుపలికి బహిర్గతమైనపుడు దాని వక్రీభవన గుణకంలో మార్పు వస్తుంది. ఒక కిరణం లంబం (తలానికి గీయబడిన లంబం) గుండా పోయినపుడు దాని వేగం మారుతుంది కానీ దాని దిశ మారదు. ఈ సందర్భంలో వక్రీభవనం జరుగుతుంది. ఈ భావనను అర్థం చేసుకొనుట కటకము ల ఆవిష్కరణకు దోహదపడింది. దీని ఫలితంగా వక్రీభవన టెలిస్కోప్ తయారైనది.
ఒక పాత్రలోని నీటిలో వక్రీభవనం దృగ్విషయాన్ని పరిశీలించవచ్చు. గాలి యొక్క వక్రీభవన గుణకం సుమారు 1.0003 ఉంటుంది. నీటి యొక్క వక్రీభవన గుణకం సుమారు 1.3330 ఉంటుంది. ఒక వ్యక్తి ఒక వస్తువును (ఒక పెన్సిల్ లేదా స్ట్రా) నేరుగా చూసినపుడు, అది ఏటవాలుగా ఉన్నప్పుడు దానిలో కొంతభాగం నీటిలో ఉన్నపుడు అది నీరు, గాలి సరిహద్దు వద్ద వంగినట్లు కనిపిస్తుంది. ఎందువల్లనంటే కాంతి కిరణాలు నీటినుండి గాలిలోనికి వచ్చినపుడు వంగి ప్రయాణిస్తారు. ఒకసారి ఆ కిరణాలు మన కంటికి చేరినపుడు, కన్ను వాటిని సరళరేఖలుగా (దృష్టి రేఖలు) గుర్తిస్తుంది. ఈ దృష్టి రేఖలు (పటంలో చుక్కల రేఖలతో చూపబడినవి) వస్తవ కిరణాల ఖండన బిందువు కన్నా ఉన్నత స్థానం వద్ద ఖండిచుకొనినట్లు కనిపిస్తాయి. అందువలన పెన్సిల్ ఎత్తుగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది మరియు నీరు వాస్తవం కంటే దిగువగా ఉన్నట్లు కనబడుతుంది. నీటి లోతు పాత్ర లోతుకంటే పైకి ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది.