మధుమేహం
మధుమేహం లేదా చక్కెర వ్యాధి</b>ని వైద్య పరిభాషలో డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ అని వ్యవహరిస్తారు. డయాబెటిస్ అని కూడా అనబడే ఈ వ్యాధి, ఇన్స్యులిన్ హార్మోన్ స్థాయి తగ్గడం వల్ల కలిగే అనియంత్రిత మెటబాలిజం మరియు రక్తంలో అధిక గ్లూకోజ్ స్థాయి వంటి లక్షణాలతో కూడిన ఒక రుగ్మత [1]. అతిమూత్రం (పాలీయూరియా), దాహం ఎక్కువగా వేయడం (పాలీడిప్సియా), మందగించిన చూపు, కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం మరియు బద్ధకం దీని ముఖ్య లక్షణాలు. మధుమేహం లేదా చక్కెర వ్యాధిని సాధారణంగా రక్తంలో మితి మీరిన చక్కెర స్థాయిని బట్టి గుర్తిస్తారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గణాంకాల ప్రకారం భారత దేశం, చైనా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో అత్యధికంగా ఈ వ్యాధి ప్రబలి ఉన్నది [2]. ఈ వ్యాధిని పూర్తిగా తగ్గించే మందులు లేవు. జీవితాంతం తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకొన్నట్లయితే దీన్ని అదుపులో ఉంచుకోవడం సాధ్యం.
కంబోడియా
2008 కంబోడియన్ గణాంకాలను అనుసరించి కంబోడియా అక్షరాస్యతా శాతం 77.6% . వీరిలో ప్రుషుల అక్షరాస్యత 85.1%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 70.9%. 15-24 మధ్య వయస్కులైన పురుషుల అక్షరాస్యత 89%. అదే వయసున్న స్త్రీల అక్షరాస్యత 86%. కంబోడియన్ విద్యావిధానం అనేక సవాళ్ళను ఎదుర్కొంటున్నది. అయినప్పటికీ గత కొన్ని సంవత్సరాలలో పరొస్థితిలో మెరుగైన మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి. ప్రాథమిక పాఠశాలలో విద్యార్థుల ప్రవేశంలో అభివృద్ధి కనిపిస్తుంది. ప్రసిద్ధి చెదిన కంబోడియన్ విశ్వవిద్యాలయాలు నెం పెన్ లోనే ఉన్నాయి. కంబోడియాలో విద్య బౌద్ధమఠాలలో బోధించబడడం ఒక సంప్రదాయకంగా ఆచరించబడుతుంది. ఖేమర్ రోగ్ పాలనాకాలంలో కంబోడియాలో విద్యావిధానం గుర్తించతగినంతగా దెబ్బతిన్నది.
కంబోడియా ఆరోగ్య సంరక్షణ నాణ్యతలో 2010 నుండి అభివృద్ధి కనిపిస్తుంది. 1999లో సరాసరి వయోపరిమితి 49.8 నుండి 46.8 సంవత్సారాలకు క్షీణించిన స్థితి నుండి 2010 నాటికి స్త్రీల వయోపరిమితిలో కొనసాగిన అభివృద్ధి కారణంగా వయసు 60 నుండి 65కు చేరుకున్నది. కంబోడియాలో ప్రజలకు ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ వైద్యుల నుండి ఉచిత వైద్యసేవలు అందడం ప్రత్యేకత.
కంబోడియాలో దూరప్రాంతాలలో సహితం వైద్యసేవలు అభివృద్ధి చెందాయని పరిశోధనలు తెలియజేస్తున్నాయి. రాయల్ కంబోడియన్ గవర్నమెంట్ ఆరోగ్యసంరక్షణా విధానాల మెరుగుకు ప్రణాళికా బద్ధంగా కృషిచేసి ఎయిడ్స్, మలేరియా మరియు ఇతర వ్యాధులలో అప్రమత్తత కలిగించాలని యోచిస్తుంది. 
కంబోడియాలో 1993 శిశుమరణాలు 1,000 మందికి 115 ఉండగా 2009 నాటికి 54 కు చేరుకున్నది. అదేసమయం 5 సంవత్సరాలు లోబడిన శిశుమరణాలు 1,000 మందికి 181 నుండి 115 కు చేరుకున్నది. రత్నకిరి 22.9% శిశుమరణాలతో ఆరోగ్యపరంగా దిగువన ఉంది.