జీలకర్ర
జీలకర్ర: జీలకర్రను మనం రోజువారీగా వాడుతూనే ఉంటాం. జీలకర్ర రెండు రూపాల్లో లభిస్తుంది. నల్లజీలకర్ర, మామూలు తెల్ల జీలకర్ర. నల్లజీలకర్రను షాజీర అంటారు. రెంటికీ ఔషధ గుణాలున్నాయి. వీటిని అనేక గృహ చికిత్సలకు వాడుతూ ఉంటారు . ఇది మనము వంట ఇంట్లో వాడుకునే పోపు (మసాలా) దినుసులలో ఒకటి . దీని శాస్త్రీయ నామము cuminuma cyminum . ఇది సుమారు 30-50 సెంటిమీటర్లు పెరిగే మొక్క. దీని గింజలు గోధుమ రంగులో ఉన్న చిన్న గింజలు . గింజలనే వంటకాల లోనూ, ఔషధము గాను వాడుతారు . ప్రాచీన కాలము నుండి ఇది వాడుకలో ఉంది . మొదటిలో ఇది ఇరాన్‌ ప్రాంతములో విరివిగా ఉండేదని బైబిల్ లో ఉందని చెప్పుకుంటారు . గ్రీకులు, రోమన్లు వాడుకులో ఉందిని అంటారు . హిందూ వివాహములో జీలకర్ర బెల్లము తలపై పెట్టుకోవడం ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టము .
అల్లం నూనె
అల్లం నూనే ఒక ఆవశ్యక నూనె. అల్లం నూనెను ఆంగ్లంలో జింజరు ఆయిల్ అని హిందిలో అద్రక్కి తేల్ అంటారు. అల్లం అనేది నేలలో ఆడ్దంగా పెరిగే వేరు.తెలుగులో ప్రకందం అనికూడా అంటారు. ఆంగ్లంలొ రైజోమ్(Rhizome)అందురు. అల్లం నూనె ఘాటైన వాసన రుకి కల్గిన నూనె.అల్లంను మాసాలా దినుసుగా రుచికి, వాసనకు వంటల్లో ఉపయోగిస్తారు. అల్లం మరియు అల్లం నూనె వలన పలు ప్రయోజనాలు వున్నవి. అల్లం నూనెను వైద్యపరంగా, ఆయుర్వేదంలో ఉపయోగిస్తారు. అలాగే మందులతయారి రంగులో ఉపయోగిస్తారు. అల్లం నూనెలో మోనో మరియు సెస్కుయి టేర్పే నాయిడులు వున్నవి. అందువలన ఘాటైన వాసన కారం రుచి కల్గి వున్నది. నూనెలో నెరల్, జెరానియెల్,1,8-సినేయోల్,జింజీ బెరేన్,బీటా-బిసబోలెన్,మరియు బీటా సేసిక్యూ పెల్లాన్డ్రెన్ రసాయన సమ్మేళనాలను కలిగి వున్నది. ఆంతేకాదు బీటా పినేన్, కాంపేన్, లినలూల్, బోర్నియోల్, గామా టెర్పినోల్,నేరోల్.జెరానియోల్, మరియు జెరానైల్ ఆసిటేటులను కూడా కల్గి వున్నది.అల్లం నూనె నొప్పులనివాఱిగా పనిచేయునని . అంతేకాక రక్త ప్రసరణను మెరుగు పరచును.ఆరోమా థెరపిస్టులు అల్లం నూనెను సూథింగు మరియు వార్మింగు ఆయిల్ గా ఉపయోగిస్తారు.
అల్లం మొక్క ఒక ఓషది మొక్క.అల్లం మొక్క ఒక దుంప వేరు మొక్క.మొక్క యొక్క భూమిలో అడ్డంగా పెరుగు వేరునే (rhizome)అల్లంగా ఉపయోగిస్తారు.అల్లాన్ని పలువంటల్లో రుచికి, వాసనకు మరియు ఆరోగ్యపరమైన ప్రయోజనాలకై ఉపయోగిస్తారు. అల్లం మొక్క జింజీబెరేజియే కుటుంబానికి చెందిన మొక్క. అల్లం మొక్క వృక్షశాస్త్ర నామం జింజిబర్ అఫిసినేల్ (Zingiber officinale).ఇది బహువార్షిక ఓషది మొక్క.మూడు నాలుగు అడుగుల ఎత్తువరకు పెరుగును.సన్నన్ని, పొడవైన ఈటె వంటి ఆకారపు పత్రాలు వుండును.తెలుపు లేదా పసుపు రంగు పూలను పుష్పించును.భూమిలోపల లావైన వేర్లుదుంపలా అభివృద్ధి చెంది వుండును.అల్లం వేరు పై చర్మం బ్రౌన్ రంగులో వుండును.అల్లం లోని లోపల కండ పసుపు రంగులో వుండును.కొన్ని సార్లు రకాన్ని బట్టి తెల్లగా లేదా ఎర్రగా కూడా వుండును.
అల్లం జన్మ స్థానం తూర్పు ఆసియాలోని ఇండియా నుండి మలేసియా వరకు ఉన్న ప్రాంతాలు.కొన్ని వేల సంవత్సరాల క్రితమే, ముఖ్యంగా చైనా,ఇండియా,గ్రీకు దేశాల్లో అల్లం యొక్క విశిష్ట తను గురించి వైద్యంలో,వంటల్లో ఉపయోగించారు. క్రీ,పూ 4వేల సంవత్సరాల నాటిదిగా భావించే సంస్కృత మహాభారతంలో అల్లం ఉపయోగించిన వంట ప్రస్తావన ఉన్నది.ఆయుర్వేద వైద్యంలో అల్లం మొక్కను ప్రముఖమైనదిగా పెర్కోన బడినది.
అల్లం నూనె లేత పసుపు రంగులో వుండి,ఘాటైన వాసన ,అల్లం రుచిని కల్గివున్నది.తాజా అల్లం నుండి ఉత్పత్తి చేసిన నూనె మంచి సువాన ఇచ్చును.
అల్లం నూనెలో జింజీబెరెన్ అనే సమ్మేళన పదార్థం10-16% వరకు అల్లం మొక్క రకాన్ని బట్టి వుండును.అల్లం నూనెలో వుండు మరికొన్ని రసాయనాలు ఈ-సిట్రాల్ ,జెడ్ సిట్రాల్,కంపెన్, మరియు ఓసిమేన్.ఈ-సిట్రాల్ 16%వరకు,జెడ్ సిట్రాల్ 8*9%వరకు,కంపెన్ 7-8%వరకు వుండును.అల్లం నూనెలోని మరికొన్ని అరోమాటిక్ రసాయనాలైన ఆల్ఫా పినేన్,బీటా పినెన్,జెరానియోల్,బోరానియోల్,నేరాల్,జెరానైల్ ఆసిటేట్,సిట్రాల్,బీటా బిసబోలెమ్,లినలూల్,నేరోల్,గామా టేర్పెనియోల్‌ లను కల్గివున్నది.
నూనె యొక్క భౌతిక గుణాలు
అల్లం నుండి నూనెను ఆవిరి స్వేదన క్రియ/స్టీము డిస్టిలేసను ప్రక్రియ ద్వారా ఉత్పత్తి చేస్తారు.