కందుకూరి రామభద్రరావు
రామభద్రరావుగారి తండ్రి కందుకూరి సూర్యనారాయణ గారు ఉత్తమ సంస్కారం గల సంపన్న గృహస్థు. ఆ గ్రామానికి కరణం కూడా. ఆయనే రాజవరంలో శివ, కేశవులకు ఆలయాలను కట్టించిన ధర్మకర్త, తల్లి నాంచారమ్మ. సౌజన్యం, సౌందర్యం, మూర్తీభవించిన పురంధ్రి. రామభద్రరావుగారి ప్రాథమిక విద్య రాజవరంలోనే గ్రామ పెద్దలు ఏర్పాటు చేసిన గురువు వద్ద జరిగింది. ఆ రోజుల్లో అక్కడ ప్రాథమిక పాఠశాల కూడా లేదు. ఉన్నత పాఠశాల తరగతులు రాజమహేంద్రవరంలో సుప్రసిద్ధ వీరేశలింగం ఆస్తికోన్నత పాఠశాల. జయంతి గంగన్నపంతులు గారు ప్రధానోపాధ్యాయులుగా ఉండేవారు. ఆయన ఆదర్శ ప్రధానోపాధ్యాయులుగా ప్రసిద్ధి పొందారు. రామభద్రరావుగారికి ఎ వయసులోనే వివాహం జరిగింది. భార్య పేరు రామలక్ష్మి. F.A., B.A.లు కాకినాడ పిఠాపురం మహారాజా కళాశాలలో చదివారు. ఆ రోజులలో వేమూరి రామకృష్ణారావు గారు ప్రిన్సిపాల్ గా ఉండేవారు. ఆయన ఆంగ్లంలో గొప్ప పండితుడు. క్రమ శిక్షణకు పెట్టింది పేరు. పెద్దాడ రామస్వామి. కాళ్ళకూరి సత్యనారాయణ ప్రభ్రుతులు అధ్యాపకులుగా ఉండేవారు. గాంధీ మహాత్ముని సారథ్యంలో స్వాతంత్ర్య సమరం ముమ్మరంగా సాగుతున్న రోజులు. సాంఘికంగా రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడిగారి బ్రహ్మసమాజ ప్రభావం కాకినాడలోను తత్రాపి కళాశాలలోను వ్యాపించిన రోజులు. కాలేజీ విద్యార్థిగా రామభద్రరావుగారు ఆంగ్ల ఆంధ్రభాషలలో వక్తృత్వపు పోటీలలో బహుమతులు సంపాదించారు. విద్యార్థులలో ప్రసిద్ధి పొందారు. ప్రిన్సిపాల్ రామకృష్ణారావుగారికి, పెద్దాడ రామస్వామి గారికి ప్రియతమ విద్యార్థిF.A. పరీక్షలో తెలుగులో ప్రథమంగా నిలిచి ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం నుంచి బంగారు పతకాన్ని పొందారు. B.A. పరీక్ష ఉత్తీర్ణులవటానికి అంతరాయం కలగటం వలన కొన్నాళ్ళు స్వగ్రామం రాజవరంలో ఉండిపోయారు. ఆ గ్రామానికి పంచాయతీ ఏర్పాటు చేసి సంస్థాపక అధ్యక్షులు అయ్యారు. ప్రాథమిక పాఠశాల భవనం ఏర్పాటు చేశారు. చిత్తరంజన్ దాసు పేరిట ఒక గ్రంథాలయాన్ని కూడా ప్రారంభించారు.
ఎర్ర మందారం (సినిమా)
ఈ తరం ఫిలింస్ పతాకంపై పోకూరి బాబూరావు నిర్మించిన ఈ చిత్రం అప్పటి దాకా హాస్యరస ప్రధాన పాత్రలే పోషిస్తున్న రాజేంద్రప్రసాద్ ని కొత్త కోణంలో చూపించిన సినిమా. 1991లో ఉత్తమ కథా చిత్రంగానూ, ఉత్తమ నటుడు, ఉత్తమ పాటల రచయిత, ఉత్తమ కూర్పు, ఉత్తమ ప్రతి నాయకుడి విభాగాల్లో ఐదు రాష్ట్రప్రభుత్వ నందులను గెలుచుకుంది.
ఈ సినిమాలో కథానాయకుడు బండి రాముడు (రాజేంద్ర ప్రసాద్). బండిపై తిరుగుతూ సినిమాలను ఊరూరా తిరిగి ప్రచారం చేసే పాత్ర. ఊళ్ళో టాకీసు నడిపే జగ్గన్న దొర (దేవరాజ్) కరుడుగట్టిన భూస్వామి. ప్రజల్ని ప్రభుత్వాన్ని దర్జాగా దోచుకుంటూ ఊంటాడు. ఆ ఊళ్ళో ఆయన ఆద్వర్యంలో నడిచే టాకీసులోఆడే సినిమాలకోసం బండి రాముడు ఊళ్ళు తిరుగుతుంటాడు.
ఇలాంటి దొర దగ్గర ఊడిగం చేసే రాముడికి ఓ కోడిపుంజును వెంటేసుకుని తిరిగే అరుంధతి (యమున) తో సరసాలు. ఇది నెమ్మదిగా పెళ్ళికి దారి తీస్తుంది. వాళ్ళ పెళ్ళయ్యేసరికి ఊరికి పంచాయితీ ఎన్నికలొస్తాయి. ఊరికి రిజర్వుడు స్థానమొస్తుంది. దాంతో తన దగ్గర అణిగి మణిగి పడిఉంటాడని రాముణ్ణి ఏకగ్రీవంగా పంచాయితీ ప్రెసిడెంటును చేస్తాడు జగ్గన్న దొర. రాముడి చేత అడ్డంగా సంతకాలు చేయించుకుని అభివృద్ధి నిధులు నొక్కేస్తూ ఉంటాడు. 
ఊరి జనమంతా రాముడు తమకోసం ఏమైనా చేస్తాడేమోననే ఆశతో ఉంటారు. కానీ ప్రెసిడెంటు అయ్యాక కూడా దాస్యం చేయాల్సి రావడంతో రాముడు తిరగబడతాడు. ఫలితంగా హత్యా నేరంతో జైలుకెళ్ళాల్సి వస్తుంది. తిరిగి వచ్చే సరికి తెలుగుగంగ కింద పోతున్న భూముల గురించి విచారిస్తే గ్రామస్తుల పేరుతో దొర అనుభవిస్తున్నవే అని తేలుతుంది. ఈ సారి తిరగబడిన రాముడికి మరణమే శరణ్యం అవుతుంది.
ఆ శవం రాముడిది కాదనీ తన దగ్గర పనిచేసే ఈరిగాడిదనీ రాముడే ఈరి గాడిని చంపేసి పారిపోయాడని తప్పుడు సాక్ష్యమిప్పిస్తాడు దొర. ఈ అక్రమాన్ని కళ్లారా చూసిన రాముడి భార్య అరుంధతి ఆ పంచనామా మీద సంతకం పెట్టేస్తుంది. కొడుకుని వెటపెట్టుకుని రహస్య అజెండా అమలుపరుస్తుంది. అతనికి బంగళాకే రప్పించి పొడిచి హత్య చేస్తుంది. పోలీసులొస్తే పారిపోయిన రాముడే వచ్చి దొరని చంపేశాడని చెబుతుంది.