నంబూరి హనుమంతరావు
ఆయన కృష్ణా జిల్లా, విజయవాడలో 1919లో జన్మించారు. మద్రాసులోని కీల్ఫాక్ మెడికల్ కాలేజీలో ఎల్.ఐ.ఎం (ఆయుర్వేదిక్ అయిదేళ్ల డిప్లొమా కోర్సు) ను 1945లో చదివారు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలతో నిమిత్తం లేకుండా వైద్యవృత్తిని ప్రైవేటుగా చేపట్టారు. స్వతంత్రం గా పరిశోధనలు జరిపారు. ఔషథాలలో మిశ్రమం చేసే రసాయనాలు వాస్తవికంగా తగు పాళ్లలో ఉన్నాయో, లేదా ఆవిష్కరించారు.[2] ఆయుర్వేద స్థాయీకరణ (ప్రామాణికత) కు ఈయన కనుగొన్న ప్రక్రియలు ఏశవ్యాప్తంగా ఆయుర్వేద కళాశాలల్లో ఔషథ నిర్మాణ రంగాలలో అనుసరిస్తున్నారు. ప్రభుత్వాలు కూడా అనుసరిస్తున్నాయి. ఆయన 1987లో హెర్బల్ ఫార్మా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ ను స్థాపించారు.[3]
సాలూరు హనుమంతరావు
అయితే ఇక్కడ ఓ విషయం చెప్పుకోవాలి. పైన తెలిపిన జంట సంగీత దర్శకులు అన్నదమ్ములు కారు.1917లో విజయనగరం జిల్లా శివరాంపురంలో పుట్టిన సాలూరు హనుమంతరావుకు చిన్నప్పుడే సంగీతం వంట పట్టింది. తండ్రి సన్యాసిరాజు. సంగీతానికి పట్టం కట్టిన జిల్లాలో పుట్టినందువల్లేమో హనుమంతరావు పన్నెండేళ్ల వయసులో తమ్మునితో కలిసి ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు దగ్గర సంగీతం పాఠాలు నేర్చుకున్నారు. గాలిపెంచల నరసింహారావు ఆర్కెస్ట్రాలో చేరారు. ఆయన వద్ద వీణ, సితార, దిల్‌, సారంగి, హార్మోనియమ్‌, వయొలిన్‌, క్లారినేట్‌, ఫ్లూట్‌, వాద్యాలు నేర్చుకున్నారు. కొన్నాళ్లకు అన్నదమ్ములిద్దరూ రాజేశ్వరరావు అండ్‌ పార్టీ పేరుతో ఆర్కెస్ట్రాను తయారు చేసుకొని, సంగీత కార్యక్రమాలు ఇవ్వడం ప్రారంభించారు. 1947లో ‘రాధిక’ అనే సినిమాతో సాలూరు హనుమంతరావు స్వతంత్ర సంగీత దర్శకు డయ్యారు. సోదరుడు రాజేశ్వరరావు ‘చరణదాసి’ సినిమా చేస్తున్నప్పుడు అనారోగ్యానికి గురి కావడంతో ఆయన ఒప్పుకున్న సినిమాను హనుమంతరావు పూర్తి చేసారు.