సమాచార హక్కు
ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, సంస్థల నుంచి సమాచారాన్ని అడిగి తీసుకునే అధికారమే సమాచార హక్కు (Right to Information). మనం ఏ ఆఫీస్ లో కాలిడినా కావలిసిన సమాచారంపొందుట దుర్లభం. లంచం ఇచ్చుకోనిదే ఫైలు కదలదు. సామాన్యుడికి ఏ ఆఫీసుకు వెళ్ళినా పనిచేయించుకోవటం, తనకు కావలసిన సమాచారాన్ని రాబట్టటం చాలా కష్టం.ఈ నేపథ్యంలో భారత ప్రభుత్వం 12 అక్టోబర్ 2005 తేదీన ఈ సమాచార హక్కు చట్టం (Right to Information Act) * [1] భారతదేశమంతటా అమలులోకి వచ్చింది. దీనిని ఉపయోగించుకొని, ప్రభుత్వ పనులపై సమచారాన్ని పొందవచ్చు. ఇంతకుముందు పార్లమెంటు, లేక విధాన సభ లేక విధాన పరిషత్ సభ్యులకు గల ఈ సౌకర్యాన్ని, ఈ చట్టం ద్వారా ప్రజలందరికి కలిగింది,. ప్రభుత్వ అధికారులు అడగకపోయినా వారంతట వారే విధి విధానాలు, ఉద్యోగుల బాధ్యతలు మొదలైన 17 అంశాల గురించి సమాచారం ఇవ్వాలి. దీని ప్రకారం ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో సహాయ పౌర సమాచార అధికారి, పౌర సమాచార అధికారి, అప్పిలేట్ అధికారుల పేర్లు, వారి ఫోన్ నెంబర్లను, ప్రజలకు కనిపించే విధంగా బోర్డుమీద స్పష్టంగా రాసి ఉంచాలి.సమాచార హక్కు చట్టం లో మెుత్తం 6 అధ్యాయాలు, 31సెక్షన్లు ఉన్నాయి.
ఆంగ్లో ఇండియన్
నిజానికి, 1813 శాసనం VIII కింద ఆంగ్లో-ఇండియన్లు బ్రిటీష్ న్యాయ వ్యవస్థ నుంచి బహిష్కరించబడడంతో పాటు బెంగాల్‌లో కలకత్తా వెలుపల మొహమ్మదీన్ చట్టంలోకి తీసుకురాబడ్డారు - అలాగే వారు ఎవరని గుర్తించేందుకు వారి మధ్య అప్పటివరకు ఎలాంటి కులం లేదా హోదా లేకపోయింది. ఈ నేపథ్యంలో ఉద్యోగాల్లో పాలుపంచుకునే విషయమై యువ యూరసియన్ల మనసుల్లో చోటు చేసుకున్న ద్వేష భావాన్ని తొలగించడం కోసం 1821లో, "ఇండో-బ్రిటన్స్ పరిస్థితిని మెరుగ్గా చేయడంపై ఆలోచనలు" అనే పేరుతో ఒక "ప్రయోగాత్మక సంస్కర్త" ద్వారా ఒక కరపత్రం రచించబడింది. దీని తర్వాత "ఇండో-బ్రిటన్స్ తరపున ఒక అప్పీలు" పేరుతో మరో కరపత్రం రచించబడింది. అదేసమయంలో తమకు జరిగిన అన్యాయాలను సరిదిద్దుకోవడం కోసం బ్రిటీష్ పార్లమెంట్‌కు ఒక పిటిషన్‌ను పంపే దిశగా కలకత్తాలోని ప్రముఖ యూరసియన్లు కలిసి "ఈస్ట్ ఇండియన్ కమిటీ"ని ఏర్పాటు చేశారు. ఇందులో భాగంగా యూరసియన్ వివాద పరిష్కారానికి చొరవచూపినవారిలో ఆద్యుడైన Mr. జాన్ విలియం రికెట్స్, ఇంగ్లండ్ వెళ్లేందుకు స్వచ్చందంగా ముందుకొచ్చారు. అలా ఆయన చేపట్టిన కార్యం విజయవంతం కావడంతో పాటు, మద్రాసు మార్గం ద్వారా ఆయన భారతదేశానికి తిరిగివచ్చిన సమయంలో తాను సాధించిన విజయానికి చిహ్నంగా సొంత వర్గీయుల నుంచి ఆయన గొప్ప సత్కారాన్ని అందుకున్నారు; తర్వాత కలకత్తాకు మర్యాదపూర్వకంగా ఆహ్వానించబడిన ఆయన, అక్కడ కలకత్తా టౌన్ హాల్‌లో జరిగిన ఒక ప్రజా సమావేశంలో భాగంగా తన కార్యాచరణ నివేదికను చదివి వినిపించారు. అటుపై 1833 ఆగస్టులో జారీచేయబడిన పార్లమెంట్ చట్టాన్ని అనుసరించి 1834 ఏప్రిల్‌లో ఆంగ్లో-ఇండియన్లకి కూడా ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు కల్పించేందుకు భారత ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది.