సిక్ఖు మత చరిత్ర
గురు నానక్ తన జీవిత చివరి సంవత్సరాల్లో ఉచిత ప్రసాదం లభించే కర్తార్ పూర్ లో జీవించారు. తన ఆహారాన్ని మత భేదం, కుల భేదం, ధన భేదం లేకుండా పంచుకునేవారు గురు నానక్. గురు నానక్ పొలాల్లో పనిచేసి జీవిక సాగించేవారు. కొత్త సిక్ఖు గురువుగా భాయ్ లెహ్నాను ప్రకటించాకా 22 సెప్టెంబర్ 1539లో 70వ ఏట మరణించారు.
సిక్ఖు మత చరిత్ర
సిక్ఖు మత చరిత్ర పంజాబ్ చరిత్రతోనూ, 16వ శతాబ్ది వాయువ్య దక్షిణాసియా (ప్రస్తుత భారత, పాకిస్తాన్ దేశాల్లో విస్తరించివుంది) సామాజిక, రాజకీయ స్థితిగతులతోనూ చాలా దగ్గర సంబంధం ఉంది. 16, 17వ శతాబ్దాల్లో భారతదేశాన్ని మొఘల్ చక్రవర్తులు పరిపాలించారు. ఇస్లామిక్ పరిపాలకులు తరచుగా ఉత్తర భారతదేశంలో ఇస్లామేతరులను అణచివేసేవారు, సిక్ఖు గురువులు ఈ అణచివేతకు వ్యతిరేకమైన ప్రయత్నాల్లో భాగం పంచుకుని, ఇస్లాంలోకి మారమని బలవంతం చేయగా వ్యతిరేకించి,[3] హిందువులు, సిక్ఖులపై మత హింసను వ్యతిరేకించి మొఘలుల హత్యలకు అమరులయ్యారు.[4] తదనంతరం మతావేశులైన సిక్ఖులు మొఘల్ ఆధిపత్యాన్ని వ్యతిరేకించడానికి సైన్యంగా ఏర్పడ్డారు. సిక్ఖు సమాఖ్య మిస్ల్ లు, సిక్ఖు సామ్రాజ్యం కలిసి మహారాజా రంజీత్ సింగ్ కింద పరిపాలించిన కాలం మత సహనానికి వేదికై క్రైస్తవులు, హిందువులు, ముస్లిములు పదవుల్లో కొనసాగారు. సిక్ఖు మతం రాజకీయంగా సిక్ఖు సామ్రాజ్య పరిపాలనా కాలంలో అత్యున్నత స్థాయిని అందుకుంది,[5] సిక్ఖు సామ్రాజ్య కాలంలో కాశ్మీర్, లడఖ్, పెషావర్ వంటి ప్రాంతాలతో విస్తారమైన భూభాగం వారి పాలనలో ఉండేది. హరి సింగ్ నల్వా అనే సిక్ఖు సైన్యపు వాయువ్య సరిహద్దు ప్రాంత సైన్యాధ్యక్షుడు సిక్ఖు సామ్రాజ్యపు సరిహద్దును ఖైబర్ కనుమ ముఖద్వారం వరకూ తీసుకువెళ్ళారు. సామ్రాజ్యపు మత నిర్వ్యాజ పరిపాలన విధానం రాజకీయ, సైనిక, ప్రభుత్వ సంస్కరణల రంగంలో కొత్తపుంతలు తొక్కడానికి కారణమైంది.