సమర్గా నది
సమర్గా నది రష్యా యొక్క దూర ప్రాచ్యంలో (Far East) గల ప్రిమోర్స్కి క్రై (Primorsky Krai) ప్రాదేశిక భూభాగానికి ఉత్తర కొనన ప్రవహించే ఒక చిన్న తీరప్రాంత నది (Coastal River). ఈ నది సిఖోటే-అలిన్ (Sikhote-Alin) పర్వత శ్రేణిలో పుట్టి సుమారు 220 కి.మీ. దూరం ప్రయాణించి జపాన్ సముద్రం (Sea of Japan) లో కలుస్తుంది. సిఖోటే-అలిన్ పర్వతాలకు చెందిన ఈ నదీ వ్యవస్థ అసాదారణమైన జీవవైవిధ్యతను కలిగివుంది. విభిన్న రకాల సాల్మన్ జాతి చేపలకు ఈ నదీ బేసిన్ సహజసిద్ధమైన ఆవాస కేంద్రం. అరుదైన వృక్ష మరియు జంతుజాలంతో కూడిన సమర్గా నదీ పరివాహక ప్రాంతం ఒక అద్వితీయమైన పర్యావరణ వ్యవస్థ. అయితే సదూర ప్రాంతంలో అందులోను పర్వత ప్రాంతాలలో ప్రవహిస్తున్నందువల్ల, ఇక్కడ నెలకొన్న అత్యంత ప్రతికూలమైన వాతావరణ పరిస్థితులు కారణంగా ఈ నదీ పర్యావరణ వ్యవస్థలో మానవ జోక్యం దాదాపుగా కనిపించదు.
తపతీ నది
తపతీనది తూర్పున సాత్పురా పర్వతశ్రేణిలో ఉద్బవించిన జీవనది. దీని నిడివి 720 కి.మీ. తపతీనది ' తాపీ ' తాప్తి అని కూడా అంటారు. ఖాన్ ప్రాంతంలో గుజరాత్ రాష్ట్రంలో ప్రవేశించి సూరత్ దగ్గిర అరేబియా సముద్రంలో ఈ నది సంగమిస్తూంది. ఈ నదీ తీరంలో అనేక పుణ్యక్షేత్రాలు ఉన్నాయి. ఆషాఢమాసంలో ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. సూరత్కు ఎగువను తపతీనది మీద ' కాకరపారా" వద్ద ఒక డామును నిర్మించి దాదాపు ఆరు లక్షల ఎకరాల పంటనేలకు సాగునీటిని అందిస్తున్నారు. యూకై గ్రామం వద్ద మరొక డామును నిర్మించడం వల్ల గుజరాత్‍లో దాదాపు నాలుగు లక్షల ఎకారాల భూమికి పంటనీరు అందుతూంది. ఈ రెండు డాములను నిర్మించడంవల్ల సూరత్కు తరచు సంభవించే వరద ప్రమాదం అరికట్టబడింది. దీనివల్ల జలవిద్యుచ్చక్తి కూడా ఉత్పత్తి అవుతూంది. తూర్పుగా ప్రవహించి బంగాళాఖాతంలో కలిసే జలప్రవహాన్ని ' నది' అని, పడమటి దిక్కుగా ప్రవహించి అరేబియా సముద్రములో కలిసేదాన్ని ' నదం' అని సంస్కృతంలో అంటారు. ఆ అర్థంలో పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రంలో కలిసే ' తపతి' నీ ' నర్మద' నీ నిజానికి ' నదులు అనడం కంటే ' నదాలు అనడం ఉచితం.