తాజ్ మహల్
1631వ సంవత్సరంలో షాజహాన్ చక్రవర్తిగా ఉన్న కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం గొప్ప సంపదతో ఉండేది, ఆ సమయంలో షాజహాన్ మూడవ భార్య అయిన ముంతాజ్ మహల్ వారి పధ్నాలుగో సంతానం గౌహరా బేగానికి జన్మనిస్తూ మరణించడంతో షాజహాన్ విచారంతో నిండి పోయాడు. [11] చివరి దశలో ఉన్న ముంతాజ్ మహల్ షాజహాన్‌ను ప్రపంచంలో ఎవరూ ఇంతవరకు చూడని అత్యంత సుందరమైన సమాధిని తనకోసం నిర్మించమని కోరింది. షాజహాన్ తన భార్య కోరిక సమ్మతించి ఆమె మరణించిన ఒక సంవత్సరం తరువాత 1632వ సంవత్సరంలో తాజ్ మహల్ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు.[12] షాజహాన్ విచారాన్ని చెప్పే ప్రేమ కథే తాజ్ మహల్‌కు ఒక ప్రేరణ అని సంప్రదాయంగా చరిత్ర చెబుతుంది.[13][14] ప్రధాన సమాధి 1648వ సంవత్సరంలో పూర్తయింది, చుట్టు ప్రక్కల భవనాలు మరియు ఉద్యానవనం ఐదు సంవత్సరాలకు పూర్తి అయ్యాయి. చక్రవర్తి షాజహాన్ స్వయంగా తాజ్‌ను ఈ క్రింది మాటలలో వర్ణించాడు:[15]
వ్రిందావన్
జైపూర్ మందిరము 1917లో జైపూర్ మహారాజు అయిన సవై మధో సింగ్ II చే నిర్మించబడింది, ఇది ఎక్కువ శృంగారమైన మరియు సంపన్న దేవాలయము. అసమానమైన పనితంతో చలువరాతిపై అందముగా చేతితో చెక్కబడింది. ఈ మందిరము రాధా మాధవులకు అంకితం చేయబడింది.
శ్రీ రాధా రమణ్ మందిరం, 1542లో గోపాల భట్ట గోస్వామి అభ్యర్ధన మేరకు వ్రిందావన్ లో ఎంతో అద్భుతంగా చెక్కబడి ప్రత్యేకించి గోస్వాములచే పూజలు జరుపుతున్న దేవాలయాలలో ఇది ఒకటి. రాధారాణితో పాటు కృష్ణుని అసలు సాలిగ్రామ దేవతా విగ్రహము గల సదనములు ఇప్పటికీ ఉన్నాయి.
షాజీ మందిరం, వ్రిందావన్ లో మరొక ముఖ్యమైన మందిరం, ఇది లక్నోకి చెందిన సంపన్న నగల వర్తకుడైన షా కుందన్ లాల్ చే 1876లో నిర్మించబడింది. ఈ ఆలయములోని దేవుళ్ళు (ప్రతిమలు) చోటే రాధా రమణ్ గా ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్నాయి. దీని యొక్క అద్భుతమైన వాస్తుశిల్పము మరియు చలువరాతి శిల్పాలు గుర్తింపు పొందాయి, ఈ ఆలయము 15 అడుగుల ఎత్తు గల 12 ఒంపు తిరిగిన స్తంభాలను కలిగి ఉంది. `బసంతి కమ్ర' - దర్బార్ హాలు బెల్జియన్ గాజు ద్వీప స్తంభాలు మరియు అద్భుతమైన చిత్రాలతో రూపుదిద్దుకుంది.
రంగాజీ ఆలయము , 1851లో నిర్మించబడినది, ఇది రంగనాథ భగవానునికి లేదా రంగాజీకి అంకితము చేయబడింది. ఇది పవిత్ర శేష నాగుపై విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నట్లుగా ఉన్న విష్ణు భగవానుని శేషశాయి అవతారముగా వర్ణించబడింది. ఈ ఆలయము ద్రవిడియన్ శైలిలో (శ్రీవల్లిపుతర్ ప్రతిరూపంగా) ఒక పొడవాటి గోపురం (సింహద్వారము), ఆరు అంతస్తులు మరియు 50 అడుగుల ఎత్తు గల బంగారు పూత ధ్వజ స్తంభమును కలిగి ఉంది. ఒక నీటి తొట్టి మరియు ఒక సుందరమైన తోట ఆలయము ఆవరణంలో ఉన్నాయి. ఈ దేవతలకి సంబంధించిన సావంత్సరిక ఉత్సవము జల్ విహార్ నీటి తొట్టి దగ్గర ఎంతో ఉత్సాహముతో మరియు వైభవముగా జరుగుతుంది. ఈ ఆలయములో మార్చి-ఏప్రిల్ లలో జరిగే `బ్రహ్మోత్సవాలు' కూడా ప్రసిద్ధమైనవి, ఇవి `రథ్ కా మేళా' గా ప్రాచుర్యం పొందాయి. పది రోజుల పాటు జరిగే ఉత్సవాలలో గుడి నుండి దగ్గరి తోటల వరకు రధాన్ని (రధము) లాగటం గుర్తింపు పొందింది. ఈ ఆలయములో జరుగు పూజలన్ని, దక్షిణ భారత దేశానికి చెందిన 12 మంది వైష్ణవ గురువులలో ఒకరైన అండాళ్ పద్దతిలో జరుగుతాయి.