టిప్పు సుల్తాన్
టిప్పూ సుల్తాన్ (పూర్తి పేరు సుల్తాన్ ఫతే అలి టిప్పు - سلطان فتح علی ٹیپو ), మైసూరు పులిగా ప్రశిద్ది గాంచినవాడు. ఇతడి జీవిత కాలం (నవంబర్ 20, 1750, దేవనహళ్ళి – మే 4, 1799, శ్రీరంగపట్నం), హైదర్ అలీ అతని రెండవ భార్య ఫాతిమ లేక ఫక్రున్నీసాల ప్రథమ సంతానం. టిప్పుకి మంచి కవిగా పేరు వుండేది, మతసామరస్యం పాటిస్తూ ఇతర మతాలను, మతాచారాలను గౌరవించెడివాడు. ఫ్రెంచ్ వారి కోరికపై మైసూరులో మొట్టమొదటి చర్చి నిర్మించాడు. అతడికి భాషపై మంచి పట్టు ఉండేది.[2].బ్రిటీష్‌వాళ్లకు లొంగిపోకుండా ఎదురు నిలిచి పోరాడిన ఏకైక భారతీయరాజు టిప్పు సుల్తాన్. 1782 లో జరిగిన రెండవ మైసూరు యుద్ధంలో తండ్రికి కుడిభుజంగా ఉండి బ్రిటీషువారినీ ఓడించాడు. తండ్రి హైదర్ అలీ అదే సంవత్సరంలో మరణించాడు. చివరికి రెండో మైసూరు యుద్ధం మంగళూరు ఒప్పందముతో ముగిసి 1799 వరకు టిప్పుసుల్తాన్ మైసూరు సంస్థానమునకు ప్రభువుగా కొనసాగినాడు. ఈ మైసూరు రాజ్యానికి సల్తనత్ ఎ ఖుదాదాద్ అని పేరు. మూడవ మైసూరు యుద్ధం మరియు నాలుగవ మైసూరు యుద్ధంలో బ్రిటీషు వారి చేతిలో ఓడిపోయాడు. చివరికి మే 4, 1799న శ్రీరంగపట్నను రక్షింపబోయి బ్రిటిష్ చేతిలో మరణించాడు.
టాంగ్ రాజవంశం
అంతర మరియు మధ్య ఆసియాలపై నియంత్రణ కొరకు టాంగ్ సామ్రాజ్యం టిబెటన్ సామ్రాజ్యంతో యుద్ధాన్ని ప్రారంభించింది, ఇది కొన్ని సందర్భాలలో వివాహ సంబంధాల ద్వారా పరిష్కరించబడింది, రాకుమారి వెన్చెంగ్ (d. 680) మరియు సొంగ్ట్సన్ గంపో (d. 649) వివాహం. ఇది టిబెటన్ సాంప్రదాయంలో జరిగింది, క్రీశ 650లో సొంగ్ట్సన్ గంపో చనిపోయిన తరువాత, టాంగ్ రాజవంశం ప్రస్తుత టిబెటన్ రాజధాని అయిన లాసా పై దాడిచేసి వశపరచుకుంది. 670-692 మధ్య తరిం హరివాణంలోని ప్రాంతాలపై టిబెట్ తో సుదీర్ఘ పోరాటాలు జరిగాయి మరియు 763లో అన్ షి తిరుగుబాటు సమయంలో టిబెటన్లు పదిహేను రోజుల పాటు చైనా రాజాధాని చంగన్ ను కూడా వశపరచుకున్నారు. నిజానికి ఈ తిరుగుబాటు సమయంలోనే ప్రసుతం గన్సు మరియు క్విన్ఘైలలో ఉన్న తన పశ్చిమ సేనలను టాంగ్ ఉపసంహరించుకుంది, దీనిని టిబెటన్లు ప్రస్తుత జిన్జియంగ్ తో పాటుగా ఆక్రమించుకున్నారు. 821లో వ్యావహారిక శాంతి ఒప్పందంపై సంతకం చేసే వరకు టాంగ్ మరియు టిబెట్ ల మధ్య శత్రుత్వాలు కొనసాగాయి. రెండు దేశాల మధ్య స్థిరమైన సరిహద్దులతో సహా, ఈ ఒప్పందంలోని అంశాలు లాసాలోని జోఖంగ్ దేవాలయం వెలుపల గల రాతి శాసనంపై రెండు భాషలలో నమోదు చేయబడ్డాయి.