బంగ్లాదేశ్
1947లో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం భారతదేశం నుండి వైదొలగిన తరువాత బెంగాల్ మతప్రాతిపదిక మీద విభజించబడింది. పశ్చిమ బెంగాల్ కొత్తగా రూపొందిన భారతదేశంలోకి విలీనం చేయబడింది. తూర్పు బెంగాల్ (ముస్లిం ఆధిక్యత కలిగి ఉంది) పాకిస్థాన్లో విలీనం చేయబడింది. ముందు దీనిని ఢాకా రాజధానిగా తూర్పు బెంగాల్ భూభాగంగా పిలిచేవారు తరువాత తూర్పు పాకిస్థాన్‌గా నామాంతరం చెందింది. [33]
భారత-బంగ్లాదేశ్ ఎన్‌క్లేవులు
నిత్యావసర వస్తువులు తెచ్చుకునేందుకు, పిల్లలను చదివించేందుకు, కాన్పు కోసం దగ్గరలోని ఆసుపత్రికి వెళ్ళేందుకు ఎన్‌క్లేవుల్లోని ప్రజలు ఊరు దాటినా సాంకేతికంగా వేరే దేశపు సరిహద్దుల్లోకి ప్రవేశించినందుకు జైలుశిక్షలు అనుభవించేవారు. లేదంటే వారి నివాసాన్ని, పేర్లను తప్పుగా చెప్పాల్సివచ్చేది. ప్రధాన భూభాగంలోని వ్యక్తులు వీరికి ఐడెంటిటీని కూడా అమ్మేవారు. జూన్ 2015లో భారత-బంగ్లాదేశ్ భూసరిహద్దు ఒప్పందం వల్ల ఏ ప్రధాన భూభాగంలోని ప్రాంతాలు ఆ దేశంలో కలిసినందుకు ఎన్ క్లేవుల ప్రజలు సంతోషిస్తున్నారు. భారత-బంగ్లదేశ్ భూసరిహద్దు ఒప్పందం వల్ల 51వేలకు పైగా ఇరు దేశాల ప్రజల పౌరసత్వ సమస్య తీరింది.