లోబోటోమి
లోబోటోమి ([λοβός – lobos]error: {{lang-xx}}: text has italic markup (help): "లోబ్ (మెదడు)" యొక్క; τομή – tome: "cut/slice") అనేది ఒక న్యూరోసర్జికల్ ప్రక్రియ, అది ఒక రకమైన సైకో సర్జరి, దానిని leukotomy లేదా leucotomy (గ్రీకు భాష λευκός – leukos: "స్పష్టమైన/తెల్లదయిన" మరియు 'టోమె ) అని కూడా పిలుస్తారు. దీనిలో ప్రిఫ్రంటల్ కార్టెక్స్ నుండి మరియు అదే కార్టెక్స్ వరకు ఉండే సంబంధాలను కత్తిరించడం జరుగుతుంది, ప్రిఫ్రంటల్ కార్టెక్స్ అనేది, మెదడు యొక్క ఫ్రంటల్ లోబ్స్ యొక్క ముందరి భాగం. మొదట్లో ల్యూకోటోమిగా పేరొందిన ప్రక్రియ, 1935లో ప్రారంభమయిన దగ్గరి నుండి వివాదాస్పదంగా ఉన్నప్పటికీ, అది రెండు దశాబ్దాలకు పైగా ఒక ముఖ్యస్రవంతి ప్రక్రియ, దీనివల్ల తరచు సంభవించే మరియు తీవ్రము అయిన సైడ్ ఇఫెక్ట్స్ ఉంటాయన్న సాధారణ గుర్తింపు ఉన్నప్పటికీ సైకియాట్రిక్ (మరియు అప్పుడప్పుడూ ఇతర) స్థితులకు నిర్దేశించేవారు. 1949లో శరీరధర్మ శాస్త్రం లేదా వైద్య నోబెల్ పురస్కారం ఆంటోనియో ఎగాస్ మోనిజ్‌కు వచ్చింది. కొన్ని రకాల తీవ్రమయిన మానసిక ఋగ్మతలలో ల్యూకోటోమికి సంబంధించిన గుణపర్చగల విలువను కనిపెట్టినందుకు గాను అతనికి ఈ పురస్కారం లభించింది.[1] ఆధునిక న్యూరోలెప్టిక్ (ఆంటిసైకోటిక్) ఔషధాలను ప్రవేశపెట్టినపుడు దాని ఉపయోగం యొక్క పురోభివృధ్ధి సమయం 1940వ దశాబ్దపు తొలి సంవత్సరాల నుండి 1950వ దశాబ్దపు మధ్య భాగం వరకు ఉండింది. 1951 వచ్చే సరికి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో 20,000 లోబోటోమీలు చేసారు. ఈ ప్రక్రియ యొక్క తగ్గుదల తొందరపాటు చర్యగా కాకుండా క్రమక్రమంగా సంభవించింది. 1954లో ఆంటిసైకోటిక్ ఔషధం క్లోర్‌ప్రోమాజైన్ కెనడాలో ప్రవేశించాక ఒట్టావా యొక్క సైకియాట్రిక్ ఆసుపత్రులలో, ఉదాహరణకు, 1953లో 153 లోబోటోమీలు చేస్తే ఆ సంఖ్య 1961 నాటికి 58కి తగ్గింది.[2][3]
అనస్థీషియా
మోర్టాన్ మొదట తను ఉపయోగించిన మత్తు కారక పదార్ధాన్ని దాచడానికి ప్రయత్నించాడు. దాన్ని లెథియాన్ అని పిలిచాడు. దీనికి ఆయన అమెరికా పేటెంట్‍ను పొందాడు. 1846 చివరకల్లా ఈ విషయం చాలా తొందరగా పాకిపోయింది. ఐరోపాలో గౌరవనీయులైన శస్త్రచికిత్సా నిపుణులైన లిస్టొన్, డీఫెన్‍బాఖ్, పిరొగోవ్, సైమ్ వంటి వైద్యులు ఈథర్‍ను ఉపయోగించి అనేక శస్త్ర చికిత్సలను నిర్వహించారు. అమెరికా జాతీయుడు, వైద్యుడ అయిన బాట్, లండన్ దంత వైద్యుడయిన జేమ్స్ రాబిన్‍సన్‍ను, మిస్ లాన్స్ డేల్ పై దంతసంబంధమైన విధానాన్ని నిర్వహించడానికి ప్రోత్సహించాడు. ఇది ఆపరేటర్ అనస్థటిస్ట్ చేత నిర్వహించబడిన మొదటి కేసు. అదేరోజు, 1846 డిసెంబరు 19 న స్కాటలాండ్‍లోని డమ్ ప్రైస్ రాయల్ వైద్యశాలలోని డాక్టర్ స్కాట్, శస్త్రచికిత్సావిధానాన్ని నిర్వహించడానికి ఈథర్‍ను ఉపయోగించాడు. ఆసంవత్సరంలోనే దక్షణార్థ గోళంలో దీన్ని మొదటిసారిగా టాస్మానియాలోని లాన్సెస్టాన్ లో ఉపయోగించారు. అధికంగా వాంతులవడం, మండే స్వభావం ఉండడం దీనిలోని అననుకూలతలు. వీటి వలన ఇంగ్లండ్‌లో క్లోరోఫాం వచ్చింది.