ఓజోన్
ఆమ్లజని (ఆక్సీజన్‌) మరో రూపమే ఓజోన్‌. ఇది విషవాయువు. ప్రతీ ఓజోన్‌ అణువులోను మూడు ఆమ్లజని పరమాణువులున్నాయి. దీని రసాయన సాంకేతికం O3 అతినీల లోహిత వికిరణాల కారణంగా వాతావరణం పై పొరలో ఆక్సీజన్‌ అణువులు (O2) విడిపోతాయి. స్వేచ్ఛగా ఉన్న ఆక్సీజన్‌ పరమాణువు (O), తాడితంతో ఆక్సీజన్‌ అణువులోకి చేరి (O3) ఆక్సీజన్‌ పరమాణువులుగా మారి ఓజోన్‌ అణువవుతుంది.
రసాయన శాస్త్రములో పేర్లు
ఈ ఆల్కీనులని ‘ఓలిఫిన్‌లు” (olefins) అని కూడా అంటారు. గ్రీకు భాషలో “ఓల్” అంటే చమురు లేదా నూనె అని అర్థం. ఇందులోంచే ఇంగ్లీషు మాట “ఆయిల్” (oil) వచ్చింది. ఒక పదార్థపు నిర్మాణక్రమంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ జంట బంధాలు ఉంటే దానిని “పోలీఓలిఫిన్” (polyolefin) అంటారు. పోలీ అంటే బహు కనుక పోలీఓలిఫిన్ అంటే బహుతైలం. ఈ బహుతైలం పేరు కూడా “ఈన్” (-ene) శబ్దంతోటే అంతం అవాలి. రెండే రెండు జంట బంధాలు ఉన్న బహుతైలం ఉందనుకొండి. ఈ “రెండు”ని సూచించడానికి “డై” అనే పూర్వప్రత్యయం వాడి, దానిని “ఈన్” (-ene) తో సంధిస్తే “డయీన్” (diene) అనే సరికొత్త తోక వస్తుంది కదా. “బ్యూటాడయీన్” అనే రసాయనం ఈ జాతిది. దీనిలో “బ్యూటా” శబ్దం నాలుగు కర్బనపు అణువులు ఉన్నాయని చెబుతోంది. డయీన్ శబ్దం రెండు జంట బంధాలు ఉన్నాయని సూచిస్తోంది. “ఈన్” శబ్దం ఇది ఆల్కీను అని వక్కాణిస్తోంది. ఇప్పుడు 1,3 బ్యూటాడయీన్ నిర్మాణక్రమం రాయడం నల్లేరు మీద బండి నడక. ఈ పక్కనున్న బొమ్మని చూడండి. ఇక్కడ 1,3 అంటే 1 వ, 3 వ కర్బనపు అణువులకి ఉదజని అణువు తగిలించాలి అని అర్థం.