భరతనాట్యం
భరతనాట్యం దక్షిణ భారతదేశంలో నాట్య శాస్త్రం రచించిన భరతమువి పేరుతో పుట్టి, ప్రసిద్ధి గాంచిన ఒక శాస్త్రీయ నృత్య విధానం. దక్షిణ భారతదేశం లోని పురాతవ దేవాలయాలలో శిల్పాలు భరతనాట్య భంగిమలలో అప్సరలు నాట్యం చేస్తున్నట్లుగా తీర్చిదిద్దబడి ఉంటాయి. పూర్వకాలంలో దేవదాసీలు దేవాలయాలలో భరతనాట్యాన్ని ప్రదర్శించేవారు. ముఖ్యంగా తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని "తంజావూరు"లో 'నట్టువన్నులు' మరియు దేవదాసీలు ఈ కళకు పోషకులు. భావం, రాగం, తాళం - ఈ మూడు ప్రాథమిక నృత్య కళాంశాలనూ భరతనాట్యం చక్కగా మేళవిస్తుంది. ఇందులో పలు నృత్య భంగిమలతో పాటు 64 ముఖ, హస్త, పాద కదలికలు ఉన్నాయి. సాధారణంగా భరతనాట్యంలో నియమాలు అత్యంత కఠినంగా ఉంటాయి. కట్టుబాట్లు మరీ ఎక్కువ
బాలరామ భరతము
బాలరామవర్మ భరతుడు రచించిన నాట్య శాస్త్రం తదితరులు రచించిన అనేక నాట్య శాస్త్ర గంధుములన్నియు సాకల్యముగా పరిశీలించి స్వీయానుభవములను క్రోడీకరించి ఈ భరతము ను రచించాడు. అందువలన ఇతరులు చెప్పినదానికిది వ్యాఖ్యాన
విపులీకరణమని చెప్పవచ్చును. ఇందులో కోహలుడు హస్త విశేషణములు విస్తృతముగా తెలియపరిచాడు. ఇందులో తాళజ్ఞానము పక్షత్రయ నిరూపణ, వాద్యస్వరూపము, గాత్రభావము, పంచవాద్యములలో ఖండాఖండ భేదములచే నాదములోని ద్వైవిధ్యము మొదలైనవి చెప్పబడినవి. రాగోత్పత్తి ప్రకారము, శృతి స్వరూప కీర్తనము, భావప్రాధాన్య స్థాపనము, వివ్ధములైన వాద్యవిశేషములు విపులీకరించబడినవి.