రినైటిస్‌
రినైటిస్‌ను మూడు రకాలుగా వర్గీకరిస్తారు: (1) అందరికీ వ్యాపించే (ఇన్ఫెక్టివ్‌) రినైటిస్‌. ఇది తీవ్రమైన, దీర్ఘకాలిక బ్యాక్టీరియా సంబంధిత ఇన్ఫెక్షన్లతో కూడి ఉంటుంది. (2) నాన్‌ అలెర్జిక్‌ (వాసోమోటార్‌) రినైటిస్‌. ఇందులో ఆటోనామిక్‌, హార్మోనల్‌, డ్రగ్‌ ఇండ్యూస్ట్‌, అట్రోపిక్‌, గస్టటరీ రినైటిస్‌, రినైటిస్‌ మెడికామెంటోసా ఉంటాయి. (3) అరెల్జిక్‌ రినైటిస్‌. పొలెన్‌, మోల్డ్‌, జంతువుల ధూళి, దుమ్ము వంటి లోనికి పీల్చుకునే అలెర్జెన్‌ల వల్ల ఇది వస్తుంది.[2]
రైనోవైరస్
రైనోవైరస్ సర్వసాధారణంగా కనిపించే ఒక వైరస్. జలుబును కలుగజేసే వైరస్ లలో ఇది ప్రధానమైనది. ఇది ముక్కులో ఉండే 33-35 డిగ్రీ సెంటీగ్రేడ్ ఉష్ణోగ్రత వద్ద సులభంగా వ్యాప్తి చెందుతుంది. ఇది పికోర్నావైరస్ (Picornavirus) అనే జాతికి చెందినది. దీని ఉపరితల ప్రోటీన్లను బట్టి సుమారు 99 రకాలు గుర్తించారు. ఇవి సుమారు 30 నానో మీటర్ల పరిమాణం కలిగిన అతి చిన్న వైరస్ లు. దీనితో పోలిస్తే స్మాల్ఫాక్స్, వ్యాక్సీనియా మొదలైన వైరస్ లతో పోలిస్తే ఇది సుమారు 10 రెట్లు చిన్నది.
ఇటీవల నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనంలో ఆసక్తికరమైన విషయం తేలింది. చల్లగా ఉండే వాతావరణంలో మనకు జలుబును కలిగించే రైనోవైరస్ చాలా తొందరగా పెరుగుతుంది. మన శ్వాసమార్గాల్లో మరింత సులువుగా, వేగంగా పునరుత్పత్తి చెందుతుందని ఈ పరిశోధన స్పష్టం చేస్తున్నది.