పోపూరి లలిత కుమారి
నవంబర్ 27, 1950లో గుంటూరు జిల్లా చుండూరు మండలం యడ్లపల్లి గ్రామములో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు పోపూరి వెంకటసుబ్బారావు, వెంకటసుబ్బమ్మ. ఈమె ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు సాహిత్యం ఎం.ఎ. చేసిన తర్వాత తెనాలిలోని వి.ఎస్.ఆర్. కళాశాలలో తెలుగు అధ్యాపకురాలిగా పనిచేశారు. ఓల్గా కథలు, నవలలు, పద్యాలు మహిళా సాహిత్యములో ఎన్నదగినవి. చలం, కొడవటిగంటి కుటుంబరావు రచనల వల్ల ప్రభావితమై స్త్రీ చైతన్యము అంశముగా రచనలు చేసి తనకై ఒక ప్రత్యేక స్థానము సంపాదించింది. పత్రికలలో, సాహిత్యములో, అనువాదములలో మహిళా హక్కులపై వివాదాస్పద చర్చలు గావించింది. చలన చిత్ర రంగములో 'ఉషా కిరణ్' సంస్థకు కథా రచయిత్రిగా పనిచేసి మూడు చిత్రాలు నిర్మించి పురస్కారాలు పొందింది. ఈమె రాసిన స్వేచ్ఛ నవలని వివిధ భారతీయ భాషల్లోకి అనువదించడానికి నేషనల్ బుక్ ట్రస్టు స్వీకరించింది.1986 నుండి 1995 వరకు ఆమె ఉషా కిరణ్ మూవీస్ లో సీనియర్ కార్యవర్గ సభ్యురాలిగా పనిచేసారు. 1991 నుండి 1997 వరకు అస్మిత రిసోర్స్ సెంటర్ ఫర్ విమెన్ కు అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసారు. ఆమె ప్రస్తుతం అస్మితలో జనరల్ సెక్రటరీగా పనిచేస్తున్నారు.
కొడైకెనాల్ చరిత్ర
కొడి పదానికి వల్లి అని అర్ధం ఉంది. కొండ ప్రాంతపు గిరిజన తెగకు రాజు కుమార్తె వల్లి. రాజ దంపతులు కొండ దేవతను కోరుకోగా, అప్పుడే పుట్టిన ఆడపిల్ల కనిపించింది. లక్ష్మీదేవి, విష్ణుమూర్తిల కుమార్తె అయిన ఆమె వీరికి ఆ అడవిలో దొరికింది. దైవ ప్రసాదంగా భావించి, ఆమెను పెంచుకోవడం ప్రారంభించారు వారు. తీగలలో దొరికింది కాబట్టీ వల్లీ అని పేరు పెట్టారు ఆమెకు. కురింజి తెగకు రాకుమార్తెగా పెరిగింది వల్లీదేవి. ఆమెను కుమారస్వామి ప్రేమించి, అన్నగారు వినాయకుని సహాయంతో వివాహం చేసుకున్నారు. వీరి ప్రణయ కథను సంగం సాహిత్యంలో వివరించారు. అందులోనే కొడైకెనాల్ ప్రస్తావన ఉంది. ఈ ఆధారాలను బట్టీ కొడైకెనాల్ అంటే వల్లీదేవి యొక్క అడవి ఉన్న ప్రాంతం అని అర్ధం వస్తుంది.