బోనాలు
ఆషాఢ మాసంలో దేవి తన పుట్టింటికి వెళుతుందని నమ్మకం; అందుకే భక్తులు ఈ పండుగ సమయంలో దేవిని దర్శించుకుని తమ స్వంత కూతురు తమ ఇంటికి వచ్చిన భావనతో, భక్తి శ్రద్ధలతోనేగాక, ప్రేమానురాగాలతో బోనాలను ఆహార నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఈ తంతును ఊరడి అంటారు. వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో పెద్ద పండుగ, ఊరపండుగ వంటి పేర్లతో పిలిచేవారు. ఊరడే తర్వాతి కాలంలో బోనాలుగా మారింది.
బడుగు భాష
కెరమెరి ఏజేన్సీ మండలాల్లో బడుగు ఉత్సవాన్ని ప్రజలు ఘనంగా జరుపుతారు. కెరమెరి మండలంతో పాటు జైనూర్‌, సిర్పూర్‌ (యు), ఉట్నూర్‌, నార్నూర్‌, ఇంద్రవెల్లి తదితర మండలాల్లోని వివిధ గ్రామాల్లో ఈ పండుగను అత్యంత ఉత్సాహంగా జరుపుతారు. పొలాల అమవాస్య తెల్లారి జరుపుకొనే పండుగను బడుగు పండుగ అంటారు. ఈ నేపథ్యంలో పొలాల పండుగ రోజు చేసిన నైవేద్యాన్ని ఊరు శివారులో ప్రత్యేక పూజలు జరిపి ఎద్దు దగ్గర ఈ నైవేద్యాన్ని సమర్పిస్తారు. చేతిలో కర్ర తీసుకొని ఇళ్లల్లో ఉండే దోమలు, వ్యాధులు, క్రీములు, క్రీటకాలను తొలగిస్తూ వివిధ రకాల నినాదాలు చేస్తూ ఊరు భయటకు వెళ్తారు. ఇలా చేయడం వల్ల దోమలు, ఈగలు వ్యాప్తి తగ్గుతుందని వారి నమ్మకం. శ్రావణ మాసంలో ఎలాంటి విందు భోజనానికి తావు లేకుండా మాంసాహరం తినకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకుంటారు. పొలాల పండుగ తెల్లారి నుండి మళ్లీ యదావిదిగా గడుపుకోవడానికి ప్రత్యేకగా నిలుస్తుంది. ఈ బడగ పండుగ.