ధ్వని
ధ్వని లేదా శబ్దం (ఫ్రెంచ్ Son, జర్మన్ Schall, ఆంగ్లం Sound, స్పానిష్ Sonido) ఒక రకమైన తరంగాలుగా చలించే భౌతిక విషయము. కంపించే వస్తువు నుండి ధ్వని పుడుతుంది. ధ్వని అనగా ఒక యాంత్రిక తరంగం. ఆ తరంగం ఘనము యందు లేదా నీరు,గాలి మాధ్యముల యందు ప్రయాణిస్తూ, ముఖ్యంగా వాటిలో ఒత్తిడిలో మార్పుల వలన ఎర్పడతాయి. 20హెర్ట్జ్ నుండి 20వేల హెర్ట్జ్ పౌనఃపున్యాలు మనకి వినపడే పరిధిలో ఉంటాయి. దీనినే శ్రవ్య అవధిగా పరిగణిస్తాం. 20హెర్ట్జ్ కన్నా తక్కువ పౌనఃపుణ్యం కల్గిన శబ్ధాలను పరశ్రవ్యాలు అనీ, 20వేల కన్నా ఎక్కువ ఉండ పౌనఃపుణ్యాలను అతిధ్వనులు అంటారు.నుండి 20వేల హెర్ట్జ్ పౌనఃపున్యాలు మనకి వినపడే ధ్వని ప్లాస్మాలో కూడా ప్రయాణించును.
ౙ
హల్లులలో దంతమూలీయ స్పర్శోష్మ నాద అల్పప్రాణ (Unaspirated voiced alveolar affricate) ధ్వని ఇది. అంతర్జాతీయ ధ్వని వర్ణమాల (International Phonetic Alphabet) లో దీని సంకేతం [d͡z]. సామాన్యంగా ఈ ధ్వనిని "దంత్య-జ" అనిగాని "తేలిక-జ" అనిగాని వ్యవహరించడం కద్దు. ISO 15919 లో దీని సంకేతాలుగా [z]ను [ĵ]ను వాడుతారు. IAST లో ఈ ధ్వనికి సంకేతం లేదు.