ఉప్పు సత్యాగ్రహం
ఉప్పు సత్యాగ్రహం (ఆంగ్లం: The Salt Satyagraha) మహాత్మా గాంధీచే ప్రారంభించి సాగించిన అహింసాత్మక శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం, ఇది బ్రిటిష్ రాజ్కు వ్యతిరేకంగా జరిగింది. ఉప్పుపై పన్ను చెల్లించుటకు నిరాకరించి, మార్చి 12, 1930 న చేపట్టిన "దండి యాత్ర" నే ఉప్పు సత్యాగ్రహంటారు. సంపూర్ణ స్వరాజ్యం కొరకు బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన ఉద్యమాల సరమే ఈ ఉప్పు సత్యాగ్రహం. దీనిలో ప్రధానమైన గాంధీ యాత్ర సబర్మతీ ఆశ్రమం నుండి ప్రారంభమై దండి వరకూ సాగింది. ఈ యాత్రలో వేలకొద్దీ భారతీయులు పాల్గొన్నారు. గాంధీగారి అహింసాత్మక ప్రతిఘటన విజయాలలో ఇదొక పుష్పమాలిక. కోట్ల భారతీయులపై బ్రిటిష్ రాజ్ వేసే ఉప్పు-పన్నుకు వ్యతిరేకంగానే కాక దానిని ప్రతీకగా వినియోగించుకుని మొత్తం భారతీయులపై బ్రిటీషర్ల అన్యాయమైన పరిపాలనపై ఒక శాంతియుత పోరాటం.[1]
భారత స్వాతంత్ర విప్లవోద్యమం
ప్రభుత్వాధికారి అప్రూవరుగా మారిన ఫణింద్రరాన్ ఘోషును చంపినందుకు జాతీయవాది బైకుంఠ శుక్లాను ఉరితీశారు. ఫలితంగా భగత్ సింగ్, సుఖదేవ్, రాజ్గురులు ఉరితీయబడ్డారు. అతను యోగేంద్ర శుక్ల మేనల్లుడు. బైకుంఠ శుక్లా 1930 లో 'ఉప్పు సత్యాగ్రహ' లో చురుకుగా పాల్గొని స్వతంత్ర పోరాటంలో ప్రారంబించారు. ఆయన హిందూస్తాన్ సేవాదల్, హిందూస్తాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ వంటి విప్లవాత్మక సంస్థలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. లాహోర్ కుట్ర కేసులో విచారణ ఫలితంగా 1931 లో గొప్ప భారతీయ విప్లవకారులైన భగత్ సింగ్, రాజ్గురు, సుఖ్దేవ్ల ఉరితీయడం జరిగింది. విప్లవ పార్టీలోని ఇప్పటివరకు కీలక సభ్యుడు అయిన ఫనుంద్రా నాథ్ ఘోష్, ఒక సాక్షిని తిరస్కరించడం ద్వారా సాక్ష్యాలను మోసం చేసిన కారణంగా ఉరితీయడం సంభవించింది. ఘోష్ను సైద్ధాంతిక చర్యగా అమలు చేయాలని బైకుంత్ నియమించబడ్డాడు. ఆయన 1932 నవంబరు 9 న విజయవంతంగా నిర్వహించారు. అతన్ని అరెస్టు చేసి చంపడం కోసం ప్రయత్నించారు. బైకుంఠ 1934 మే 14 న గయా సెంట్రల్ జైలులో దోషిగా నిర్ణ్యించి ఉరి తీయబడ్డాడు. అప్పటికి అయన వయసు కేవలం 28 సంవత్సరాలు మాత్రమే.