క్రోమియం
క్రోమియం అనునది ఒక రసాయనిక మూలకం. ఇది ఆవర్తన పట్టికలో 6 వ సముదాయం/సమూహంనకు, d బ్లాకునకు, 4 వ పీరియడ్‌కు చెందినది[1].6 సమూహం నకు చెందిన మూలకాలలో క్రోమియం మొదటి మూలకం.ఈ మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 24. క్రోమియం యొక్క రసాయన సంకేత అక్షరం Cr.క్రోమియం ఉక్కు లాంటి బూడిద రంగుతో, తళతళలాడే, మెరిసే, దృఢమైన, పెలుసైన లోహం.చాలా నునుపైన ఉపరితలం కలిగి, త్వరగా మెరుపు/ మెఱుగుతగ్గని లోహం. క్రోమియంఎక్కువ ద్రవీభవన స్థానం కలిగియున్నది. 2 వేల సంవత్సరాల క్రితమే, చైనా క్విన్ రాజవంశ పాలన సమయంలోని, టెర్రకోట విగ్రహ సైన్యం ఆయుధాలు క్రోమియం లోహపూతను కలిగి ఉండుటనుబట్టి, ఆనాటికే క్రోమియాన్ని లోహంగా వాడేవారని తెలియు చున్నది.
క్రోమియం(III)క్లోరైడ్
క్రోమియం (III)క్లోరైడ్ బాష్పీభవన స్థానం 1,300 °C,ఈ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఇది వియోగం చెందును.నిర్జల క్రోమియం (III)క్లోరైడ్ స్వల్ప ప్రమాణంలో కరుగును.కానీ 6 జలాణువులున్న క్లోరైడ్ ఒక లీటరు నీటిలో 585గ్రాముల వరకు కరుగును.ఇథనాల్ లో కరుగదు.అల్లాగే ఇతరు,అసిటోన్ లలోకుడా కరుగదు.
క్రోమియం లోహాన్ని నేరుగా క్లోరినేసన్ చెయ్యడం వలన క్రోమియం (III)క్లోరైడ్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.లేదా 650–800 °C వద్ద క్రోమియం (III)ఆక్సైడ్‌ను కార్బోథేర్మిక్ క్లోరినేసన్ చెయ్యడం వలన కూడా క్రోమియం (III)క్లోరైడ్‌ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును
అలాగే హెక్సా హైడ్రేట్ ను థియోనిల్ క్లోరైడ్ తో ట్రీట్ చెయ్యడం వలన కూడా క్రోమియం (III)క్లోరైడ్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.
క్రోమేట్‌ను హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లంతో మరియు మిథనోల్ తో కలిపి చర్యకు లోనుకావించడం వలన హైడ్రేటేడ్(జలయుత/ఆర్ద్ర)క్రోమియం క్లోరైడ్‌లను తయారు చేస్తారు. ప్రయోగ శాలలలో క్రోమియం లోహాన్ని లేదా క్రోమియం (III)ఆక్సైడ్ ను హైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లంలో కరిగించడం ద్వారా ఉత్పత్తి చేస్తారు.
క్రోమియం(III)సమ్మేళనపదార్థాలు మందకొడి రసాయన చర్యాశీలతకల్గి ఉన్నాయి.d3Cr యొక్క మందకొడి చర్యాశీలతను క్రిస్టల్ ఫీల్డ్ థియరీ ద్వారా విశదికరించవచ్చును.ఇందులో కొంత మేర క్రోమియం (II)ఉండటం వలన ఘన క్రోమియం (III)క్లోరైడ్ (CrCl ) నీటిలో త్వరగా కరుగును.అలాగే క్రోమియం (II)ఉత్ప్రేకరం మూలాన [CrCl(HO)] ద్రవాల లిగండు(ligand ) ప్రత్య్నామాయ చర్యలు వేగవంతంగా జరుగును.