టిప్పు సుల్తాన్
టిప్పూ సుల్తాన్ (పూర్తి పేరు సుల్తాన్ ఫతే అలి టిప్పు - سلطان فتح علی ٹیپو ), మైసూరు పులిగా ప్రశిద్ది గాంచినవాడు. ఇతడి జీవిత కాలం (నవంబర్ 20, 1750, దేవనహళ్ళి – మే 4, 1799, శ్రీరంగపట్నం), హైదర్ అలీ అతని రెండవ భార్య ఫాతిమ లేక ఫక్రున్నీసాల ప్రథమ సంతానం. టిప్పుకి మంచి కవిగా పేరు వుండేది, మతసామరస్యం పాటిస్తూ ఇతర మతాలను, మతాచారాలను గౌరవించెడివాడు. ఫ్రెంచ్ వారి కోరికపై మైసూరులో మొట్టమొదటి చర్చి నిర్మించాడు. అతడికి భాషపై మంచి పట్టు ఉండేది.[2].బ్రిటీష్‌వాళ్లకు లొంగిపోకుండా ఎదురు నిలిచి పోరాడిన ఏకైక భారతీయరాజు టిప్పు సుల్తాన్. 1782 లో జరిగిన రెండవ మైసూరు యుద్ధంలో తండ్రికి కుడిభుజంగా ఉండి బ్రిటీషువారినీ ఓడించాడు. తండ్రి హైదర్ అలీ అదే సంవత్సరంలో మరణించాడు. చివరికి రెండో మైసూరు యుద్ధం మంగళూరు ఒప్పందముతో ముగిసి 1799 వరకు టిప్పుసుల్తాన్ మైసూరు సంస్థానమునకు ప్రభువుగా కొనసాగినాడు. ఈ మైసూరు రాజ్యానికి సల్తనత్ ఎ ఖుదాదాద్ అని పేరు. మూడవ మైసూరు యుద్ధం మరియు నాలుగవ మైసూరు యుద్ధంలో బ్రిటీషు వారి చేతిలో ఓడిపోయాడు. చివరికి మే 4, 1799న శ్రీరంగపట్నను రక్షింపబోయి బ్రిటిష్ చేతిలో మరణించాడు.
సుల్తాన్ బహు
ఆయన ఎన్ని పుస్తకాలు రాశారో కచ్చితంగా ఎవరికీ తెలియదు. కానీ ఇస్లాం గురించీ, సూఫిజం గురించీ దాదాపు 140 పుస్తకాలు రాశారు. ఎక్కువ పుస్తకాలు పర్షియా భాషలో రాసిన సుల్తాన్ అబ్యత్-ఎ-బహూ అనే కవితల పుస్తకాన్ని మాత్రం పంజాబీ భాషలో రాశారు. ఆయన రాసిన సాహిత్యంలో కొన్ని పుస్తకాలు మాత్రమే ప్రస్తుతం లభ్యమవుతున్నాయి. అవి:
తన రచనల్లో అబ్దుల్ ఖాదిర్ జిలానీని తన గురువుగా పేర్కొన్నారు సుల్తాన్. కానీ ఆయన కాలానికంటే చాలా ముందే అబ్దుల్ చనిపోయారు. అబ్దుల్ ఖాదిర్ సూఫీ ప్రపంచంలో చాలా ప్రసిద్ధమైనవారు. ఆయన ఆలోచనలు, ప్రబోధాలు ఎందరో సూఫీ సాధువులపై ప్రభావం చూపాయి. తనను తాను జిలానీకి చెందిన ఖాదిరియా సంప్రదాయానికి అనుచరునిగా ప్రకటించుకున్న సుల్తాన్ దానిలో సర్వారి ఖాదిరి అనే శాఖను ప్రారంభించారు.