వాము
వాము వంటలలో ఉపయోగించే ఒక విధమైన గింజలు. వాము లేదా ఓమను సంస్కృతం లో దీప్యక అని, హిందీలో అజ వాన్‌ అని అంటారు. వాము మొక్క మొత్తం సువాసన కలిగి ఉంటుంది. పువ్వులు గుత్తులు గుత్తులుగా ఉంటాయి. ఈ పువ్వులనుంచే విత్తులు వస్తాయి. వాము శరీరంలో వాతాన్ని హరింపజేస్తుంది. శూలలను తగ్గిస్తుంది. జీర్ణశక్తిని పెంపొందిస్తుంది. కడుపు ఉబ్బరం, ప్లీహవృద్ధిని తగ్గిస్తుంది. వాంతులను తగ్గిస్తుంది. గుండెకు కూడా అత్యంత ఉపయోగకారి. దీని శాస్త్రీయ నామము ట్రాకీస్పెర్మమ్ కాప్టికమ్ (Trachyspermum copticum).
వాము నూనె
వాము గింజల నుంది వాము ఆవశ్యక నూనెను నీటి ఆవిరి స్వేదన క్రియ పద్ధతిలో సంగ్రహణ చేస్తారు. వాములో అరోమాటిక్ రసాయనాలతో పాటు(టెర్పేనులు,పైనెనులు, ఈస్టరు తదితరాలు)కొవ్వు ఆమ్లాలు కూడా వున్నవి.కొవ్వు ఆమ్లాల శాతం 1-2% లోపు వున్నది.కొవ్వు ఆమ్లాలను సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్షన్/ద్రావణి శోషణ పద్ధతిలో ఉత్పత్తి చేస్తారు. అయితే కొవ్వూఅమ్లాల శాతం గింజలలో చాలా తక్కువగా ఉండటం వలన వాణిజ్య ప్రయోజనాలకై కొవ్వు ఆమ్లాలు ఉన్న నూనె ఉత్పత్తి చెయ్యడం లేదు. కేవలం ఆవ్యక నూనెను మాత్రమే ఉత్పత్తి చెయ్యడం జరుగుతున్నది.