కశ్యప మాతంగుడు
కశ్యప మాతంగుడు క్రీ. శ. 1 వ శతాబ్దానికి చెందిన మధ్య భారతదేశపు బౌద్ధ సన్యాసి. కశ్యప మాతంగుడు అతని సహచర బౌద్ధ సన్యాసి ధర్మరత్న- ఇరువురూ భారతదేశం నుండి చైనాకు వచ్చిన తొలి బౌద్ధ సన్యాసులుగా ప్రసిద్ధికెక్కారు. మింగ్ చక్రవర్తి పంపిన ఆహ్వానం మేరకు, వాయువ్య భారతదేశం నుంచి బయలుదేరిన వీరు, జాంగ్ కియాన్ ఆధ్వర్యంలోని ఒక దౌత్య బృందంతో కలసి, సుదీర్ఘ ప్రయాణం చేసి చివరకు క్రీ. శ. 68 లో చైనాకు చేరుకొన్నారు. మింగ్ చక్రవర్తి ఆస్థానంలో ప్రవేశింఛి రాజాదరణను పొందారు. వీరి రాక కారణంగానే బౌద్ధం చైనాకు చేరుకొన్నదని భావించిన మింగ్ చక్రవర్తి ఆ మహత్తర సంఘటనకు సూచకంగా వీరి కోసం రాజధాని 'లోయాంగ్‌'లో “వైట్ హార్స్ ఆలయం" (white horse temple) ను నిర్మించాడు. వీరి కోసం నిర్మించబడిన ఈ ఆలయమే చైనాలో తొలి బౌద్ధ ఆలయంగా గుర్తించబడింది. చరిత్రలో ఎన్నోమార్లు నాశనమై పునర్నిర్మించబడుతూ వచ్చిన ఈ ప్రసిద్ధ బౌద్ధ ఆలయం నేటికీ నిలిచే వుంది. వీరు "వైట్ హార్స్ ఆలయం" కు చెందిన మఠంలో నివసిస్తూ కొన్ని బౌద్ధ గ్రంధాలను చైనీయ భాషలోనికి అనువదించారు. వీరికి ఆపాదించబడిన ప్రసిద్ధ చైనీయ అనువాద గ్రంధం “నలభై రెండు విభాగాల సూత్రం” (Sutra of Forty Two Chapters). దీని కాలనిర్ణయంలో అభిప్రాయ భేదాలున్నప్పటికీ, సంప్రదాయం ప్రకారం ఈ గ్రంధాన్ని చైనాకు తీసుకొని రాబడిన మొట్ట మొదటి బౌద్ధ గ్రంధంగా భావిస్తున్నారు. కశ్యప మాతంగుడు మరియు ధర్మరత్నలు చైనాలో బౌద్ధాన్ని ప్రవేశపెట్టిన తొలి వారిగా, చైనీయులకు బౌద్ధ ధర్మాన్ని పరిచయం చేసినవారిగా సాంప్రదాయిక గుర్తింపు పొందారు. చైనా రాజధాని లోయాంగ్‌'లో మరణించిన కశ్యప మాతంగుడిని వైట్ హార్స్ ఆలయంలోనే (ఆలయ ద్వారానికి లోపలివైపున తూర్పు దిశలో) ఖననం చేసి అక్కడే సమాధిని నిర్మించారు.
మాణిక్యవాచకర్
మాణిక్యవాచకర్ లేక మాణిక్కవాసగర్ శివుడిని కీర్తిస్తూ "తిరువాసకం" అన్న గ్రంథం రాసిన 9వ శతాబ్దికి చెందిన తమిళ కవి. ఆయన రచనలు తమిళంలోని శైవ సిద్ధాంతానికి కీలకమైన తిరుమురై అన్న గ్రంథంలో మాణిక్యవాచకర్ రచనలు ఒక భాగం. శైవ తిరుమురై రచయితల్లో మాణిక్యవాచకర్ ఒకరు. అరిమర్దన పాండ్యన్ అన్న బిరుదు పొందిన పాండ్య రాజు వరగుణవర్మన్ (క్రీ.శ.862 - 885) మంత్రుల్లో ఒకరిగా మాణిక్యవాచకర్ మదురై నగరంలో జీవించారు. భగవంతుని సాన్నిధ్యం వల్ల కలిగే సంతోషం, భగవంతునితో ఎడబాటు వల్ల కలిగే దు:ఖం ఆయన కవిత్వం వ్యక్తపరిచింది. దక్షిణ భారతదేశంలో శైవ సంప్రదాయంలో అత్యంత ప్రధానమైన యోగుల్లో, కవుల్లో ఆయన ఒకరైనా అరవై ముగ్గురు నాయనార్లలో ఆయనను చేర్చలేదు.