ఆంధ్ర ప్రదేశ్
1953 అక్టోబరు 1న మద్రాస్ రాష్ట్రంలోని తెలుగు భాషీయులు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలను, రాయలసీమ దత్త జిల్లాలను కలిపి ఆంధ్రరాష్ట్రం ఆవిర్భవించింది. రాష్ట్రాల పునర్విభజన బిల్లు ఆమోదం పొందాక భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాలు వచ్చాయి. హైదరాబాదు రాజ్యంలోని మరాఠీ జిల్లాలు మహారాష్ట్రకూ, కన్నడ భాషీయ జిల్లాలు కర్ణాటకకూ పోగా, మిగిలిన హైదరాబాదుతో కూడుకుని ఉన్న తెలుగు మాట్లాడే నిజాం రాజ్యాధీన ప్రాంతం ఆంధ్రరాష్ట్రంలో కలిసింది. అలా 1956, నవంబరు 1న అప్పటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని మరియు మద్రాస్ నుండి వేరుపడ్డ ఆంధ్ర రాష్ట్రాన్ని కలిపి హైదరాబాద్ రాజధానిగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఏర్పడింది. అడపా దడపా సాగిన వేర్పాటు ఉద్యమాల ఫలితంగా దాదాపు 58 సంవత్సరాల తరువాత 2014 జూన్ 2 న పునర్విభజింపబడింది . నవ్యాంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలు 2 తెలుగు రాష్ట్రాలుగా 2014 జూన్ 2 నుంచి అమలులోకి వచ్చాయి. హైదరాబాదు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణాల ఉమ్మడి రాష్ట్ర రాజధానిగా పది సంవత్సరాల వరకు కొనసాగే అవకాశముంది. అమరావతిలో కొత్త రాజధానికి 2015 అక్టోబరు 23 న శంకు స్థాపన జరిగింది.[6]. 2017 మార్చి 2న శాసనసభ ప్రారంభించబడి పరిపాలన మొదలైంది.[7] దేశంలోనే 2వ అతి పెద్ద కోస్తా తీరం ఈ రాష్ట్రంలో ఉంది.[8]
అంబడిపూడి
వత్సవాయ తిమ్మ జగపతి మహారాజు గారు చారిత్రక పెద్దాపురం సంస్థానాన్ని పరిపాలిస్తున్న రోజులు... ఆయన మహా పరాక్రమవంతులు వేట అంటే మహా ఇష్టం... పెద్దాపురానికి సమీపంలోనే మన్యం అటవీ ప్రాంతం ఉండటంతో తరచూ మారువేషంలో అక్కడకు వేటకు వెళ్తూ వస్తూ ఉండేవారు ఒకరోజు వేటకు వెళ్లి వస్తూ మద్యదారిలో బాగా ఆకలి వేయడంతో మార్గ మద్యంలో ఉన్న ఒక పల్లెకు వెళ్లి పెండ్యాల భూలచ్చమ్మ అను పేరు గల ఒక పెద్దావిడను తనకేదైనా తినడానికి పెట్టమని అడిగెను... ఆ పెద్దావిడ మా ఇంట మేము వండుకున్న అంబలి తప్ప వేరే ఏమీ లేదు అని చెప్పి కావాలంటే ఆ అంబలి కొంచెము పోస్తానని చెప్పింది. రాజు గారు కూడా అందుకు అంగీకరించి ఆ అంబలి ని తీసుకుని త్రాగి పెద్దాపురం కోటకి బయలుదేరి వెళ్లిపోయారు... ఆ తరువాత రోజు వత్సవాయ తిమ్మ జగపతి మహారాజు గారు ఆ పుణ్యవంతురాలయిన మహిళా మూర్తి పెండ్యాల భూలక్ష్మమ్మ ని కబురు పంపించి ఆమెకు కొంత దనమును, ఒక గ్రామమును అగ్రహారముగా రాసి ఇచ్చెను ఆ ఆగ్రహారానికే "అంబటి పూడి అగ్రహారం" అని ఇప్పటికీ పేరు కలదు. ఇది గుంటూరులో ఉంది గుంటూరు మండలంలో ఎక్కువ భాగం ఒకప్పుడు పెద్దాపురం సంస్థానంలో భాగంగా ఉండేది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.[2]