కందుకూరి రామభద్రరావు
రామభద్రరావుగారి తండ్రి కందుకూరి సూర్యనారాయణ గారు ఉత్తమ సంస్కారం గల సంపన్న గృహస్థు. ఆ గ్రామానికి కరణం కూడా. ఆయనే రాజవరంలో శివ, కేశవులకు ఆలయాలను కట్టించిన ధర్మకర్త, తల్లి నాంచారమ్మ. సౌజన్యం, సౌందర్యం, మూర్తీభవించిన పురంధ్రి. రామభద్రరావుగారి ప్రాథమిక విద్య రాజవరంలోనే గ్రామ పెద్దలు ఏర్పాటు చేసిన గురువు వద్ద జరిగింది. ఆ రోజుల్లో అక్కడ ప్రాథమిక పాఠశాల కూడా లేదు. ఉన్నత పాఠశాల తరగతులు రాజమహేంద్రవరంలో సుప్రసిద్ధ వీరేశలింగం ఆస్తికోన్నత పాఠశాల. జయంతి గంగన్నపంతులు గారు ప్రధానోపాధ్యాయులుగా ఉండేవారు. ఆయన ఆదర్శ ప్రధానోపాధ్యాయులుగా ప్రసిద్ధి పొందారు. రామభద్రరావుగారికి ఎ వయసులోనే వివాహం జరిగింది. భార్య పేరు రామలక్ష్మి. F.A., B.A.లు కాకినాడ పిఠాపురం మహారాజా కళాశాలలో చదివారు. ఆ రోజులలో వేమూరి రామకృష్ణారావు గారు ప్రిన్సిపాల్ గా ఉండేవారు. ఆయన ఆంగ్లంలో గొప్ప పండితుడు. క్రమ శిక్షణకు పెట్టింది పేరు. పెద్దాడ రామస్వామి. కాళ్ళకూరి సత్యనారాయణ ప్రభ్రుతులు అధ్యాపకులుగా ఉండేవారు. గాంధీ మహాత్ముని సారథ్యంలో స్వాతంత్ర్య సమరం ముమ్మరంగా సాగుతున్న రోజులు. సాంఘికంగా రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడిగారి బ్రహ్మసమాజ ప్రభావం కాకినాడలోను తత్రాపి కళాశాలలోను వ్యాపించిన రోజులు. కాలేజీ విద్యార్థిగా రామభద్రరావుగారు ఆంగ్ల ఆంధ్రభాషలలో వక్తృత్వపు పోటీలలో బహుమతులు సంపాదించారు. విద్యార్థులలో ప్రసిద్ధి పొందారు. ప్రిన్సిపాల్ రామకృష్ణారావుగారికి, పెద్దాడ రామస్వామి గారికి ప్రియతమ విద్యార్థిF.A. పరీక్షలో తెలుగులో ప్రథమంగా నిలిచి ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం నుంచి బంగారు పతకాన్ని పొందారు. B.A. పరీక్ష ఉత్తీర్ణులవటానికి అంతరాయం కలగటం వలన కొన్నాళ్ళు స్వగ్రామం రాజవరంలో ఉండిపోయారు. ఆ గ్రామానికి పంచాయతీ ఏర్పాటు చేసి సంస్థాపక అధ్యక్షులు అయ్యారు. ప్రాథమిక పాఠశాల భవనం ఏర్పాటు చేశారు. చిత్తరంజన్ దాసు పేరిట ఒక గ్రంథాలయాన్ని కూడా ప్రారంభించారు.
రాపాక ఏకాంబరాచార్యులు
ఇతనికి 1963, ఫిబ్రవరి 27వ తేదీన రుక్మిణితో వివాహం జరిగింది. వీరికి రాపాక వెంకటరామగోపాల్, రాపాక రఘురాం, రాపాక సత్యనారాయణమూర్తి అనే కుమారులు రాపాక కనకమ్మ అనే కుమార్తె జన్మించారు. వీరిలో రఘురాం డిగ్రీ చదువుతూ మరణించగా మిగిలిన వారు ప్రస్తుతం ప్రభుత్వోద్యోగాలు చేస్తూ జీవితంలో స్థిరపడ్డారు.
ఇతనికి అవధాన సాహిత్యం పట్ల మక్కువ ఉంది. రాష్ట్రంలో జరిగిన పలు అవధానాలకు పృచ్ఛకునిగానో, అధ్యక్షునిగానో, సంధానకర్తగానో వ్యవహరించాడు. ఆంధ్రుల కళాకౌశలములు అవధానములు, అర్థశతాబ్దిలో అవధాన వికాసము, స్వాతంత్ర్యసమూపార్జనానంతరం అవధాన వికాసము మొదలైన వ్యాసాలు వ్రాశాడు. 150 మంది అవధానులను పత్రికలలో వ్యాసాలరూపంలో పరిచయం చేశాడు. కాకినాడలోని సాహిత్యలహరి అనే సంస్థకు ప్రధాన కార్యదర్శిగా, ఆంధ్ర పద్యకవితాసదస్సు జంటనగరాల శాఖకు అధ్యక్షుడిగా, డా||సి.వి.సుబ్బన్న శతావధాని కళాపీఠానికి అధ్యక్షుడిగా, హైదరాబాద్ ఆర్కియలాజికల్ సొసైటీకి ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. అనేక గ్రంథాలకు పీఠికలు, ముందుమాటలు వ్రాశాడు. అనేక పత్రికలలో గ్రంథసమీక్షలు చేశాడు. రేడియో, దూరదర్శన్‌లలో సాహిత్య ప్రసంగాలు చేశాడు. తిరుమల బ్రహ్మోత్సవాలలో దూరదర్శన్ నుండి ప్రత్యక్ష వ్యాఖ్యానం చేశాడు. భువన విజయం, త్రైలోక్యవిజయం, ఇంద్రసభ వంటి సాహిత్యరూపకాలలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, వీరభద్రారెడ్డి, ఇంద్రుడు వంటి పాత్రలను ధరించాడు. నండూరి రామకృష్ణమాచార్య రచించిన Kalidasa and His Times, తాటి జగన్నాథం రచించిన సుమిత్రశతకము, ఆశావాది ప్రకాశరావు వ్రాసిన దీవనసేసలు అనే గ్రంథాలకు కృతిభర్తగా వ్యవహరించాడు. అనేక కవిసమ్మేళనాలలో పాల్గొని తన కవితలను వినిపించాడు.