తాజ్ మహల్
1631వ సంవత్సరంలో షాజహాన్ చక్రవర్తిగా ఉన్న కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం గొప్ప సంపదతో ఉండేది, ఆ సమయంలో షాజహాన్ మూడవ భార్య అయిన ముంతాజ్ మహల్ వారి పధ్నాలుగో సంతానం గౌహరా బేగానికి జన్మనిస్తూ మరణించడంతో షాజహాన్ విచారంతో నిండి పోయాడు. [11] చివరి దశలో ఉన్న ముంతాజ్ మహల్ షాజహాన్‌ను ప్రపంచంలో ఎవరూ ఇంతవరకు చూడని అత్యంత సుందరమైన సమాధిని తనకోసం నిర్మించమని కోరింది. షాజహాన్ తన భార్య కోరిక సమ్మతించి ఆమె మరణించిన ఒక సంవత్సరం తరువాత 1632వ సంవత్సరంలో తాజ్ మహల్ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు.[12] షాజహాన్ విచారాన్ని చెప్పే ప్రేమ కథే తాజ్ మహల్‌కు ఒక ప్రేరణ అని సంప్రదాయంగా చరిత్ర చెబుతుంది.[13][14] ప్రధాన సమాధి 1648వ సంవత్సరంలో పూర్తయింది, చుట్టు ప్రక్కల భవనాలు మరియు ఉద్యానవనం ఐదు సంవత్సరాలకు పూర్తి అయ్యాయి. చక్రవర్తి షాజహాన్ స్వయంగా తాజ్‌ను ఈ క్రింది మాటలలో వర్ణించాడు:[15]
తాజ్ మహల్
సాక్ష్యాలు లేక పోయినా తరుచుగా భయంకరమైన విషయాలు, మరణాలు, చిన్నా భిన్నమైపోవడాలు, అంగచ్చేదానాలు మొదలైనవి షాజహాన్ సమాధి నిర్మాణంలో పాలు పంచుకున్న అనేక మంది నిర్మాణ శిల్పులు మరియు పనివాళ్ళ మీద జరిపించినట్టు కల్పనలు ఉన్నాయి. కొన్ని కథలు నిర్మాణపు పనిలో పాలు పంచుకున్న వాళ్ళు అటువంటి మరొక కట్టడ నిర్మాణంలో ఉండకుండా ఒప్పందం మీద సంతకం పెట్టినట్టు చెప్తాయి. ఈ రకమైనవి ఇతర ప్రఖ్యాతమైన భవనాల విషయాలలో కూడా చాలా ఉన్నాయి.[51] 1830లో భారత గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ విల్లియం బెంటింక్ తాజ్ మహల్‌ను పడగొట్టి ఆ పాలరాళ్ళను వేలం వేయాలనుకున్నాడని చెప్పే దానికి కూడా సాక్ష్యం లేదు. బెంటింక్ జీవిత కథ రచయిత జాన్ రోసేల్లి ఈ కథ బెంటింక్ ఆగ్రా కోట యొక్క పారవేయబడిన పాలరాళ్ళను నిధుల-సేకరణ కోసం విక్రయించినప్పుడు పైకొచ్చిందని చెప్పాడు.[52]