మధుమేహం
మధుమేహం లేదా చక్కెర వ్యాధి</b>ని వైద్య పరిభాషలో డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ అని వ్యవహరిస్తారు. డయాబెటిస్ అని కూడా అనబడే ఈ వ్యాధి, ఇన్స్యులిన్ హార్మోన్ స్థాయి తగ్గడం వల్ల కలిగే అనియంత్రిత మెటబాలిజం మరియు రక్తంలో అధిక గ్లూకోజ్ స్థాయి వంటి లక్షణాలతో కూడిన ఒక రుగ్మత [1]. అతిమూత్రం (పాలీయూరియా), దాహం ఎక్కువగా వేయడం (పాలీడిప్సియా), మందగించిన చూపు, కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం మరియు బద్ధకం దీని ముఖ్య లక్షణాలు. మధుమేహం లేదా చక్కెర వ్యాధిని సాధారణంగా రక్తంలో మితి మీరిన చక్కెర స్థాయిని బట్టి గుర్తిస్తారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గణాంకాల ప్రకారం భారత దేశం, చైనా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో అత్యధికంగా ఈ వ్యాధి ప్రబలి ఉన్నది [2]. ఈ వ్యాధిని పూర్తిగా తగ్గించే మందులు లేవు. జీవితాంతం తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకొన్నట్లయితే దీన్ని అదుపులో ఉంచుకోవడం సాధ్యం.
ఉప్పు నీటి మొసలి
ఉప్పునీటి మొసలి చారిత్రాత్మకంగా మొత్తం ఆగ్నేయ ఆసియా అంతా కనిపిస్తుంది కానీ ఈ ప్రాంతమంతటిలో ఇప్పుడు విలుప్తమవుతుంది. ఈ జాతులు వన్య ప్రాణులలో అనేక దశాబ్దాలుగా ఇండో చైనాలో నమోదు కాలేదు మరియు థాయ్ ల్యాండ్, లావోస్, వియత్నాం మరియు కంబోడియాలో విలుప్తమవుతున్నాయి. ఈ జాతి స్థితి మయన్మార్లో క్లిష్టంగా ఉంది, కానీ చాలా పెద్దవాటి స్థిర జనాభా ఇప్పటికీ ఇర్రావడి డెల్టాలో ఉంది. ఇండోచైనాలో ఇప్పటికీ వీటిని వన్య ప్రాణులుగా చూడని ఏకైక దేశం మయన్మార్. ఒకప్పుడు ఉప్పు నీటి మొసళ్ళు మేకొంగ్ డెల్టా, ఇతర నదీ వ్యవస్థలలో అతి సాధారణమయినప్పటికీ (1980 లో ఇక్కడి నుండి మాయమయ్యాయి) ఇండో చైనాలో వీటి భవిష్యత్తు ప్రశ్నార్ధకం. ఏమైనా వీటి విస్తృత వ్యాప్తి వలన మొసళ్ళు విశ్వమంతా విలుప్తమవడం కూడా సాధ్యం కాదు, కనీసం ఉత్తర ఆస్ట్రేలియా మరియు న్యూగినియాలలో ప్రి-కొలోనియల్ జనాభా పరిమాణాలలో ఉంటాయి.