శ్రీబాగ్‌ ఒడంబడిక
ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటుపై కోస్తా ఆంధ్ర, రాయలసీమ నాయకుల మధ్య ఏర్పడిన అపోహలను, విభేదాలను తొలగించే ఉద్దేశంతో కుదిరిన ఒప్పందమే శ్రీబాగ్ ఒడంబడిక. 1937లో జరిగిన ఈ ఒప్పందం వీరిమధ్య సదవగాహనను పెంపొందించి, ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు మార్గం సుగమం చేసింది.
పంజాబ్ తిరుగుబాటు
ఐతే ఇది అన్ని సమస్యలకూ పరిష్కారం కాలేదు, సిక్కు సమాజంలోని ముఖ్యులు భారతీయ రాష్ట్రంగా తమకున్న సమస్యలు, కోరికలు తీర్చమని కోరారు. 1973లో సిక్కులు ఆనంద్ పూర్ సాహెబ్ తీర్మానం తీసుకువచ్చారు. రాజకీయ, మతపరమైన పలు అంశాలను ఈ తీర్మానంలో పొందుపరిచారు. సిక్కు మతాన్ని అన్ని రాష్ట్రాల్లోనూ రాష్ట్రస్థాయి పాలసీలు రూపొందించుకునేందుకు, ప్రతిసారీ కేంద్రం వరకూ రావలసిన అవసరం తప్పేట్టూ గుర్తించే సులువైన డిమాండ్ నుంచి పలు తీవ్రమైన అంశాలు కూడా అందులో ఉన్నాయి. ఆనంద్ పూర్ తీర్మానాన్ని ప్రభుత్వం తిరస్కరించింది, క్రమంగా జర్నైల్ సింగ్ భింద్రన్ వాలే అకాలీ దళ్ లో చేరి 1982లో శాంతియుతమైన పాదయాత్రగా ఆనంద్ పూర్ తీర్మానం అమలు కోసం ధరమ్ యుద్ద్ మోర్చాను ప్రారంభించారు. నదీ జలాల్లో సింహభాగం పంజాబ్ కు కేటాయించడం, ఛండీగఢ్ ను పంజాబ్ కు మాత్రమే రాజధానిగా చేయడం వంటి డిమాండ్లు నెరవేరతాయన్న ఆలోచనతో వేలాదిమంది దీనివైపుకు ఆకర్షితులయ్యారు. అప్పటికే తీవ్రవాద ధోరణులు పొడసూపుతుండడంతో, ఈ ఆందోళనను అణచివేసేందుకు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నిర్ణయించుకుంది. ఆనాటికే సిక్కు ఉగ్రవాదుల చేతిలో హిందువులు, ప్రభుత్వాధికారులు మరణించడం ప్రారంభమైంది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వ కాల్పుల్లో దాదాపు వందమంది ఆందోళనకారులు మరణించారు. మరోవైపు ఉగ్రవాద ధోరణులు పెరుగుతూండడంతో ప్రభుత్వం వేలాదిమంది సిక్కులను అరెస్టు చేసింది. భింద్రన్ వాలే పూర్తి సాయుధ ఉగ్రవాద పద్ధతులు ప్రారంభించి పలువురు అమాయకులను, అధికారులను హత్యలు చేయడం, రైళ్ళపై హత్యాకాండలు సల్పడం ప్రారంభించారు.