జీలకర్ర
జీలకర్ర: జీలకర్రను మనం రోజువారీగా వాడుతూనే ఉంటాం. జీలకర్ర రెండు రూపాల్లో లభిస్తుంది. నల్లజీలకర్ర, మామూలు తెల్ల జీలకర్ర. నల్లజీలకర్రను షాజీర అంటారు. రెంటికీ ఔషధ గుణాలున్నాయి. వీటిని అనేక గృహ చికిత్సలకు వాడుతూ ఉంటారు . ఇది మనము వంట ఇంట్లో వాడుకునే పోపు (మసాలా) దినుసులలో ఒకటి . దీని శాస్త్రీయ నామము cuminuma cyminum . ఇది సుమారు 30-50 సెంటిమీటర్లు పెరిగే మొక్క. దీని గింజలు గోధుమ రంగులో ఉన్న చిన్న గింజలు . గింజలనే వంటకాల లోనూ, ఔషధము గాను వాడుతారు . ప్రాచీన కాలము నుండి ఇది వాడుకలో ఉంది . మొదటిలో ఇది ఇరాన్‌ ప్రాంతములో విరివిగా ఉండేదని బైబిల్ లో ఉందని చెప్పుకుంటారు . గ్రీకులు, రోమన్లు వాడుకులో ఉందిని అంటారు . హిందూ వివాహములో జీలకర్ర బెల్లము తలపై పెట్టుకోవడం ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టము .
పల్లేరు
పల్లేరు అందరికీ తెలిసిన మూలిక. ఇదొక ముళ్ళ మొక్క. దీనిని ఆయుర్వేదంలో గోక్షుర అంటారు.(aster, daisy, or sunflower family- Acanthospermum hispidum) English meaning of palleru =thorny creeping plant called Pedalium murex)» దీని ముళ్లు వల్ల పశువులకు అసౌకర్యంగా ఉంటుంది కాబట్టి దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది.దీనిలో పెద్దవాటిని ఏనుగు పల్లేరు అంటారు. సాధారణంగా ఇసుక నేలల్లో, ముళ్లతో కూడి కనిపించే ఈ మొక్క విచిత్రంగా ముల్లు కంటే ఎక్కువగా బాధించే మూత్ర సంబంధపు ఇన్‌ఫెక్షన్లను అమోఘంగా తగ్గించగలదు. అలాగే దీనిలోని హార్మోన్ల అంశం వల్ల దీనికి ప్రజనన వ్యవస్థను శక్తివంతం చేసి లైంగిక దోషాలను తగ్గించగలిగే శక్తి అబ్బింది. దీనికి మూత్రాన్ని జారీచేసే శక్తి ఉన్నప్పటికీ, నీరుడు మందుల్లాగా ఇది చర్మాన్ని పొడిగా మార్చదు. దీనిలోని పోషణ అంశాలు శే్లష్మపు పొరలను ఆరోగ్యంగా ఉంచడానికి సహాయపడి చర్మాన్ని పొడిబారకుండా కాపాడతాయి. పైగా ఇది హస్తపాదాల దురదలను అమోఘంగా తగ్గించగలదు.