మలేరియా
మలేరియా వ్యాప్తి సాధారణంగా దోమకాటు వలన జరుగుతుంది. తన జీవిత చక్రాన్ని పూర్తి చేసుకోవడం కోసం మలేరియా పరాన్నజీవికి మనుషులు అవసరం. మనిషిని కుట్టినప్పుడు లాలాజలాన్ని వదులుతుంది. ఆ లాలాజలములో స్పోరోజాయిట్స్ ఉంటాయి. అవి మనిషి శరీరములోకి ప్రవేశిస్తాయి, అక్కడ నుండి అవి మీరోజాయిట్స్ గా కాలేయము, ఎర్ర రక్త కణాలలో పరిణతి చెందుతాయి. ఇలా పరిణతి చెందిన మీరోజాయిట్స్ వల్ల వ్యాధి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అయితే అన్ని దోమలూ మలేరియాను వ్యాప్తి చేయవు. కేవలం అనోఫిలస్ (anopheles) అనే జాతిలోని ఆడ దోమల వల్ల మాత్రమే మనుషులకు వ్యాధి సోకుతుంది.
ఆటలమ్మ
ఇదికూడా ఆటలమ్మ రోగ క్రిమివల్ల సంక్రమించే వ్యాధే అని చెప్పలి. రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా వున్న వాళ్ళ శరీరమంతటా, రోగనిరోధక శక్తి ఎక్కువగావున్న వాళ్ళకు శరీరంలో ఏదో ఒక భాగాన ఈ వ్యాధి సోకుతుంది. ఈ వ్యాధి సోకినప్పుడు జ్వరం బాగా వస్తుంది. వెన్నెముక చుట్టూవున్న జీవకణాల్ని ఈ వ్యాధి బాధిస్తుంది. దేహంలో ఉద్రేకం ఏ భాగంలో కలుగుతుందో ఆ భాగంలో ఈ వ్యాధి సోకుతుంది. మొట్టమొదట పొక్కులు కనిపిస్తాయి. పొక్కులలో నీళ్ళు చేరి తర్వాత చీము పడతాయి. అలా మొదలయిన నీటి బొబ్బలని గోర్లతో గీకరాదు. గోర్లతో గీకడం వల్ల మరింత ఎక్కువ అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. రోగిని చల్లటి ప్రదేశంలో ఉంచాలి, పలుచన అయిన దుస్తులు ధరించాలి. చేతి గొర్లను కత్తిరించడం చాల ముఖ్యం. వైద్య నిపుణులు యిచ్చిన మందులను వాడటం చాల ముఖ్యం.