రామకృష్ణ పరమహంస
రామకృష్ణులకు తల్లిదండ్రులు పెట్టిన పేరు గదాధరుడు. గదాధర్ క్రీ.శ 1836, ఫిబ్రవరి 18 న పశ్చిమ బెంగాల్ లోని హుగ్లీ జిల్లాలోని కామార్పుకూర్ అనే కుగ్రామంలో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు క్షుదీరామ్, చంద్రమణిదేవి. వీరు చాలా పేదబ్రాహ్మణులైనప్పటికీ ధార్మికులు. గదాధరుడు అందగాడు, బాల్యం నుండే ఇతనికి లలితకళలు, చిత్రలేఖనములో గల ప్రవేశము వలన వారి గ్రామములో ఇతనికి మంచిపేరు ఉండేది. అయితే చదువు మీద కానీ, ధన సంపాదన మీద కానీ ఆసక్తి చూపించేవాడు కాదు. ప్రకృతిని ప్రేమిస్తూ, గ్రామము బైట పండ్ల తోటలలో స్నేహితులతో కలసి సమయాన్ని గడిపేవాడు. దానివలన చదువు అబ్బలేదు. పూరీకి వెళ్ళు సాధువులు వీరి గ్రామము గుండా వెళ్ళేవారు. వారు ఆ గ్రామములో ఆగి ప్రసంగిచేటప్పుడు రామకృష్ణుడు ఎంతో శ్రద్ధగా వినేవాడు. వారికి సేవలు చేసి వారి మత వాగ్యుద్ధాలను ఆసక్తితో వినేవాడు.
కారుమంచి రామమూర్తి
కారుమంచి రామమూర్తి ఏలూరుకు చెందిన ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. 1921న గాంధీజీ ఏలూరులో సభ నిర్వహించినప్పుడు తన తల్లిదండ్రులతో సభలో పాల్గొని అప్పట్నుంచీ జాతీయోధ్యమంలో చేరారు రామమూర్తి. సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో చురుగ్గా పాల్గొన్న ఆయన, మద్యపాన నిషేధానికి ప్రయత్నిస్తూ తాగుబోతుల చేతిలో దెబ్బలు కూడా తిన్నారు. అయినా ఆయన తన సంకల్పాన్ని మార్చుకోక పట్టుదలతో ముందుకెళ్ళడం విశేషం.
అక్టోబరు 2 1930న పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోని ఏలూరులో కారుమంచి రత్తయ్య, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు జన్మించారు రామమూర్తి. తొమ్మిదవ తరగతి వరకు చదువుకున్నారు ఆయన. ఆయన వ్యాపారం చేసేవారు. ఆయన 18వ ఏట ఏలూరుకు మహాత్మాగాంధీ వచ్చినప్పుడు తన తల్లిదండ్రులతో కలసి ఆయన సభకు హాజరయ్యారు రామమూర్తి. గాంధీ మార్గం, మాటలు ఆయనను బాగా ఆకట్టుకున్నాయి. దాంతో జాతీయోద్యమంలో కృషి చేయాలనే నిర్ణయానికి వచ్చారు రామమూర్తి. సత్యాగ్రహంలో భాగంగా అరెస్టై అనారోగ్యం పాలైనా, మద్యపాన నిషేధ ఉద్యమంలో తాగుబోతుల చేతిలో దెబ్బలు తిన్నా, సైమన్ గోబ్యాక్ ఉద్యమంలో మూర్చపోయేలా పోలీసుల లాఠీఛార్జీలో గాయపడినా, రెండు సార్లు సంవత్సరం పాటు కఠిన కారాగార శిక్ష అనుభవించినా, రాజద్రోహిగా ముద్రవేసి ప్రభుత్వం ఆయన నడిపే సోడా, ఫ్యాన్సీ షాపులను ధ్వంసం చేయడంతో అనేక ఆర్థిక సమస్యలు అనుభవించినా ఏ మాత్రం వెరవలేదు రామమూర్తి. ఆయన తన జీవితకాలంలో దాదాపు 4ఏళ్ళ 6 నెలలు కఠిన కారాగార శిక్ష అనుభవించారు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు, ఐదుగురు కుమార్తెలు.