కృష్ణా జిల్లా
కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతం కనుక ఈ జిల్లాకు ఈ పేరు వచ్చింది. ఈ జిల్లాలో ఉన్న ఇంద్రకీలాద్రి మీద అర్జునుడు పాశుపతాస్త్రం కొరకు పరమశివుని ఉద్దేశించి తపమాచరించాడని, దుర్గాదేవి ఇక్కడ మహిశాసురుడిని సంహారం చేసిందని పురాణకథనాలు వివరిస్తున్నాయి. కృష్ణా నది తీరాన ఇంద్రకీలాద్రిపై కొలువు తీరి ఉన్న కనక దుర్గాదేవి భక్తజన పూజలను అందుకొంటూ ఉంది. చరిత్రలో వివిధ కాలాల్లో శాతవాహనులు, చోళులు, రెడ్డిరాజులు, గోల్కొండ నవాబులు మొదలైనవారు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించారు. మొవ్వ గ్రామము లోని కృష్ణుని దేవాలయము చాలా పురాతనమైనది. ఈ ఊరి స్థల పురాణము ప్రకారం మౌద్గల్య మహర్షి చేత ఇసుకతో ఇచటి మువ్వ గోపాల స్వామి విగ్రహం తయారుచేయబడెను. ఆ విగ్రహం ఇప్పటికీ చెక్కుచెదరకుండా ఉండటం విశేషం. అంతే కాక చదువు రాని వరదయ్య తరువాతి కాలంలో క్షేత్రయ్యగా స్వామి కృపతో గొప్ప కవి అయ్యాడని ప్రతీతి. క్షేత్రయ్య రాసిన శృంగార కవిత్వం ఎంతో ప్రసిద్ధి. కృష్ణా జిల్లాను ఇంతకు ముందు "మచిలీపట్నం జిల్లా" అని పిలిచేవారు. 1859లో గుంటూరు జిల్లాలోని కొన్ని తాలూకాలను ఈ జిల్లాలో కలిపి కృష్ణాజిల్లాగా పేరు మార్చారు. 1925లో కృష్ణాజిల్లాను కృష్ణా మరియు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలుగా విభజించారు.
మైసూరు సామ్రాజ్యం
వడయార్‌లు నిర్మించిన అనేక ఆలయాల్లో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన చాముండేశ్వరీ ఆలయం చాముండి కొండపై ఉంది. ప్రారంభ నిర్మాణం 12వ శతాబ్దంలో జరిగింది, తరువాత ఈ ఆలయానికి మైసూర్ పాలకులు పోషకులుగా మారారు. మహారాజా కృష్ణరాజా III 1827లో ఈ ఆలయంలో ద్రావిడ-శైలి గోపురాన్ని నిర్మించారు. ఈ ఆలయానికి దేవతల చిత్రాలు ఉన్న వెండి-ఫలకాలతో తలుపులు ఉంటాయి. ఇతర చిత్రాల్లో హిందూ దేవుడు వినాయకుడు మరియు మహారాజా కృష్ణరాజా III తన ముగ్గురు రాణులతో ఉంటారు.[152] మైసూర్‌లో ప్రధాన ప్యాలస్ పరిసరాల్లో మరియు కోట లోపల ఐదు ఆలయాలు ఉన్నాయి, వీటిని వివిధ కాలాల్లో నిర్మించారు. అవి ప్రసన్న కృష్ణస్వామి ఆలయం (1829), లక్ష్మీరమణ స్వామి ఆలయం (ఈ ఆలయం యొక్క ప్రారంభ నిర్మాణం 1499లో జరిగినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి), త్రినేశ్వర స్వామి ఆలయం (16వ శతాబ్దం), హోయసాలా శైలి వాస్తుశిల్పంతో పూర్ణయ్య నిర్మించిన శ్వేత వరాహ స్వామి ఆలయం, ప్రసన్న వెంకటరమణ స్వామి ఆలయం (1836, ఈ ఆలయంలో పన్నెండు మంది వడయార్ పాలకుల కుడ్యచిత్రాలు ఉన్నాయి).[153] మైసూర్ నగరం వెలుపల ప్రసిద్ధి చెందిన ఆలయాల్లో యాలీ ("పురాణ మృగం") స్తంభాలుగల వెంకటరమణ ఆలయం ముఖ్యమైనది, దీనిని బెంగళూరు కోటలో 17వ శతాబ్దం చివరి కాలంలో నిర్మించారు, శ్రీరంగపట్నంలోని రంగనాథ ఆలయం కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది.[154]