మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం
మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం : 1857–-58 మధ్యకాలంలో ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాట్లని మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం అనీ, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు అనీ పరిగణిస్తారు. భారత చరిత్రకారులు ఈ తిరుగుబాట్లని 'ప్రథమ స్వతంత్ర సంగ్రామంగా భావిస్తారు. దశాబ్దాలుగా భారతీయ సిపాయిలకీ బ్రిటీష్ అధికారులకీ మధ్యగల జాతీయ, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాలు తిరుగుబాట్లకి దారితీసాయి. బ్రిటిష్ వారికి భారత పాలకులైన మొగలాయి, పేష్వాల పట్లగల నిర్లక్ష్య వైఖరి మరియూ ఔధ్ విలీనం లాంటి రాజకీయ కారణాలు భారతీయులలో బ్రిటిష్ పాలన పట్ల వ్యతిరేకత కలిగించాయి.
విప్లవం
రెండవ తరం సిద్ధాంతాలు విమర్శలకు గురవ్వడంతో, మూడవ తరం సిద్ధాంతాలు వెలుగు చూశాయి. తేడా స్కోక్పోల్, బారింగ్టన్ మూర్, జెఫ్రీ పైగే వంటి రచయితులు పాత మార్క్సిస్ట్ వర్గ పోరాట విధానాన్నివిస్తరించి గ్రామప్రాంత రైతులు -ప్రభుత్వ ఘర్షణలు, ప్రభుత్వానికీ, స్వయంప్రాతిపత్యం కలిగిన ఉన్నత వర్గానికి మధ్య ఘర్షణలు, దేశీయ రాజకీయ మార్పు పై రాష్ట్రాల మధ్య నెలకున్న ఆర్ధిక మరియు సైన్య వ్యవహారాలలో పోటీ యొక్క ప్రభావం వంటి అంశాల పై వారు దృష్టి సారించారు. ముఖ్యంగా స్కోక్పోల్ యొక్క "స్టేట్స్ అండ్ సోషల్ రివల్యూషన్స్ (రాష్ట్రాలు మరియు సామాజిక విఉప్లవాలు)" అనే వ్యాసం మూడవ తరానికి చెందిన ప్రసిద్ధ రచనలలో ఒకటిగా గుర్తించబడింది; స్కోక్పోల్ విప్లవానికి ఈ విధంగా నిర్వచనం ఇచ్చాడు - "సమాజం యొక్క ప్రభుత్వ మరియు వర్గ వ్యవస్థలలో త్వరతగతిలో జరిగే మౌలిక మార్పులు... క్రింద స్థాయి నుండి వర్గ-ఆధారిత తిరుగుబాట్లు కూడా కొన్ని సార్లు ఉంటాయి". రాష్ట్రం, ఉన్నత వర్గం, మరియు క్రింద స్థాయి వర్గాలు మధ్య జరిగే అనేక ఘర్షణలు కూడా విప్లవానికి దారి తీస్తాయి.
1980ల చివరి నుండి కొందరు కొత్త పండితులు మూడవ తరం సిద్ధాంతాలను ప్రశ్నించడం ప్రారంభించారు. కొత్త విప్లవాత్మక సంఘటనలు ఈ పాత సిద్దంతాలకు పెద్ద దెబ్బ కొట్టాయి. ఆ సంఘటనలను పాత సిద్ధాంతాలకు సరైన వివరణ ఇవ్వలేకపోయాయి. 1979 నాటి ఇరానియన్ మరియు నికరాగ్వున్ విప్లవాలు, ఫిలిపైన్స్లో జరిగిన 1986 నాటి ప్రజా శక్తి విప్లవం మరియు ఐరోపాలో జరిగిన 1989 నాటి ఆటం ఆఫ్ నేషన్స్ - ఈ విప్లవాలలో ప్రజా ప్రదర్శనలు, మూకుమ్మడి సమ్మెలు వంటి అహింసా విప్లవాలు ద్వారా బహుళ-వర్గ సంకీర్ణాలు శక్తివంతమైన పాలకులను జయించాయి.