సమర్గా నది
సమర్గా నది రష్యా యొక్క దూర ప్రాచ్యంలో (Far East) గల ప్రిమోర్స్కి క్రై (Primorsky Krai) ప్రాదేశిక భూభాగానికి ఉత్తర కొనన ప్రవహించే ఒక చిన్న తీరప్రాంత నది (Coastal River). ఈ నది సిఖోటే-అలిన్ (Sikhote-Alin) పర్వత శ్రేణిలో పుట్టి సుమారు 220 కి.మీ. దూరం ప్రయాణించి జపాన్ సముద్రం (Sea of Japan) లో కలుస్తుంది. సిఖోటే-అలిన్ పర్వతాలకు చెందిన ఈ నదీ వ్యవస్థ అసాదారణమైన జీవవైవిధ్యతను కలిగివుంది. విభిన్న రకాల సాల్మన్ జాతి చేపలకు ఈ నదీ బేసిన్ సహజసిద్ధమైన ఆవాస కేంద్రం. అరుదైన వృక్ష మరియు జంతుజాలంతో కూడిన సమర్గా నదీ పరివాహక ప్రాంతం ఒక అద్వితీయమైన పర్యావరణ వ్యవస్థ. అయితే సదూర ప్రాంతంలో అందులోను పర్వత ప్రాంతాలలో ప్రవహిస్తున్నందువల్ల, ఇక్కడ నెలకొన్న అత్యంత ప్రతికూలమైన వాతావరణ పరిస్థితులు కారణంగా ఈ నదీ పర్యావరణ వ్యవస్థలో మానవ జోక్యం దాదాపుగా కనిపించదు.
సింధు లోయ నాగరికత
సింధు లోయ నాగరికత (క్రీ.పూ6000 - క్రీ.పూ.1750)[1] ప్రస్తుత భారత దేశం మరియు పాకిస్తాన్ లోగల గగ్గర్ హక్రా మరియు సింధు నదుల పరీవాహక ప్రాంతంలో విలసిల్లిన అతి ప్రాచీన నాగరికత. ఇది ప్రాథమికంగా పాకిస్థాన్‌లో గల సింధ్ మరియు పంజాబ్ ప్రావిన్సులలో, పశ్చిమం వైపు బెలూచిస్తాన్ ప్రావిన్సు వైపుకు కేంద్రీకృతమైనట్లు తెలుస్తుంది. ఇంకా ఆఫ్ఘనిస్తాన్, తుర్కమేనిస్తాన్, ఇరాన్ దేశాలలో కూడా ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన శిథిలాలను వెలికి తీయడం జరిగింది. ఈ నాగరికతకు చెందిన హరప్పా నగరము మొదటగా వెలికి తీయుటచే ఇది సింధు లోయ హరప్పా నాగరికత అని పిలువబడుతున్నది. సింధు నాగరికత మెసొపొటేమియా మరియు ప్రాచీన ఈజిప్టు కంచు యుగాలకు సమకాలికమైన అతి ప్రాచీన నాగరికతల్లో ఒకటి. అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన దశగా గుర్తించబడిన నాగరికతను హరప్పా నాగరికత</b>గా పేర్కొంటారు. ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన తవ్వకాలు 1920వ సంవత్సరం నుండి జరుగుతున్నా అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన వివరాలు మాత్రం 1999లోనే వెలువడ్డాయి.[2]