మెహెర్ బాబా
మెహెర్ బాబా తన జీవితంలో రెండు సార్లు తీవ్ర ప్రమాదానికి గురయ్యాడు. ఒకటి 1952 లో అమెరికాలో జరగ్గా మరొకటి భారతదేశంలో 1956 లో జరిగింది. దానివల్ల ఆయన సరిగ్గా నడవలేక పోయాడు.[14][15] 1962లో, ఆయన తన పాశ్చాత్య శిష్యులనంతా భారతదేశానికి వచ్చి మూకుమ్మడిగా దర్శనం చేసుకోమన్నాడు. దీన్ని ది ఈస్ట్-వెస్ట్ గ్యాదరింగ్ అన్నాడు.[16] విచ్చలవిడిగా మందుల వాడకం వలన పెద్దగా ఉపయోగం ఉండదని 1966లో పేర్కొన్నాడు.[17] .[18] ఆరోగ్యం సహకరించకున్నా, ఉపవాసం, ఏకాంతం లాంటి సార్వత్రిక కార్యక్రమాలను 1969, జనవరి 31న ఆయన మరణించే వరకూ కొనసాగిస్తూనే వచ్చాడు. మెహరాబాద్ లోని ఆయన సమాధి ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయంగా పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తోంది.[19]
బెహరా కమలమ్మ
కమలమ్రు గృహస్థాశ్రమంలో ఉండి ముక్తి పొంది తరించటయే సులభోపాయమని, సన్యాసులుగా జీవించి ఉండవలసిన పనిలేదని స్వయంగా ఆచరించి చూపించింది. భక్తులనుండి ధనం అశించిన యెడల ఆ పని వారికి నెరవేరదని కూడా చెబుతూ ఉండేవారు. ఈనాటి వరకు పీఠము అదే నిస్వార్ద సేవలను అందించడం అదొక అద్భుతమైన విశేషం. మూఢచారాలను వదిలి, మనసు విశాలం చేసికొని కాలానుగుణంగా నడుచుకొవాలని ఆమె బోధించింది. "వక్రము లేని మనసే శ్రీ చక్రం" అని ఉద్బోధిస్తూ మనోనైర్మలాన్ని సాధించడమే ఆధ్యాత్మిక ఆచరణమని వివరించింది.ఆర్దికంగాను, ఆధ్యాత్మికంగాను, సామాజికంగాను వెనుకబడిన ఎంతోమంది స్త్రీలను తమ ఉపదేశాలద్వారా, ఆచరణ ద్వారా చైతన్యవంతులను చేసారు. స్త్రీలకు ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం కావాలని చెబూతూ స్వయంగా తన కుమార్తెలను కూడా సుమారు 1950వ సంవత్సరం ముందే స్కూలు ఫైనల్ వరుకూ చదివించి ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో ప్రవేశపెట్టారు. తనను అశ్రయించిన వారిని స్వయంగా తీర్దయాత్రలను చేయించడం ద్వారా వారి వారి గ్రహస్ధితులను మెరుగుపరచి మానసిక ధైర్యాన్ని, శక్తిని పెంపొందింపచేస్తూండేవారు. తాను స్వయంగా, మద్రాసు నగర పరమగురువులైన బాలజీ, శ్యామలరావు ల వద్ద మంత్రదీక్షనుపొంది, నియమబద్దంగా అనుష్టించి గురువులయొక్క ప్రాముఖ్యాన్ని చాటిచెప్పారు. ప్రజలు హిందూ ధర్మ శాస్త్రాలను, సామాజిక విలువలను పాటించాలని చెప్పేవారు. ఆమె భగవంతుని కీర్తనల ద్వారా చేరడం సులభమని స్వయంగా భక్తి గీతాలను వ్రాసి గానం చేస్తూ అమ్మవారిని ప్రసన్నం చేసేవారు.సాటి మనిషికి ఉపకారము చేయడంలో ఉన్న సంతృప్తి, తద్వారా పొందే ప్రతిఫలమే పుణ్యమనీ, జీవితాంతం పుణ్యకార్యాలు చేసి తరించడం ముక్తికి మార్గమని బోధించారు.
1977 వ సంవత్సరం డిసెంబర్ 13వ తేదీ న (మార్గశిర శుద్ధ చవితి) బ్రహ్మరంద్రం ద్వారా, ప్రాణోత్ర్కమణం జరిగి, ఆమె అనంతశక్తిలో ఐక్యం అయినది. దీనినే శాస్త్ర ప్రకారంగా కపాలమోక్షం అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. ఈ స్థితి సిద్దపురుషులకు, పునీతమైన దైవాంశ సంభూతులకు మాత్రమే సంభవం