రుద్రమ దేవి
కాకతీయులలో అగ్రగణ్యుడైన గణపతిదేవుని తరువాత 1262 లో రుద్రమదేవి ' రుద్రమహారాజు ' బిరుదంతో కాకతీయ మహాసామ్రాజ్య సింహాసనాన్ని అధిష్టించింది. అయితే ఒక మహిళ పాలకురాలు కావటం ఓర్వలేని అనేకమంది సామంతులు తిరుగుబాటు చేసారు. అదేసమయంలో నెల్లూరు పాండ్యుల కింద, వేంగి ప్రాంతం గొంకరాజు మొదటి నరసింహుడి కిందకి వెల్లినయి... పాకనాటి కాయస్థ అంబదేవుడు, కళింగ నరసింహుని కుమారుడు వీరభానుడు తిరుగుబాట్లు చేసారు. రుద్రమ తన సేనానులతో కలిసి ఈ తిరుగుబాట్లనన్నిటినీ విజయవంతంగా అణచివేసింది. రుద్రమాంబ ఎదుర్కొన్న దండయాత్రలన్నిటిలోకీ దేవగిరి యాదవరాజుల దండయాత్ర అతి పెద్దది, కీలకమైనది. యాదవరాజు మహాదేవుడు ఓరుగల్లును ముట్టడించాడు, అయితే రుద్రమ యాదవలను ఓడించి, దేవగిరి దుర్గం వరకూ తరిమి కొట్టింది. వేరేదారి లేని మహదేవుడు సంధికి దిగివచ్చి, యుద్ధ పరిహారంగా మూడుకోట్ల సువర్ణాలు చెల్లించాడు. రుద్రమదేవి యొక్క శైవమత గురువు విశ్వేశ్వర శివశంబు. గణపతి దేవునికి, రెండవ ప్రతాపరుద్రునికి కూడా ఈయనే గురువు. రుద్రమ తానే స్వయంగా కాయస్త రాజ్యంపై దాడి చేసినట్లు తెలుస్తోంది. Chandupatla (నల్గొండ) శాసనం ఆధారంగా కాయస్త అంబదేవునితో జరిగిన యుద్ధాలలోనే మరణిచినట్లు చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. రుద్రమదేవికి గల ఇతర బిరుదులు: రాయగజకేసరి, ఘటోధృతి.
రుద్రమదేవి (సినిమా)
కాకతీయ సామ్రాజ్యం, రుద్రమదేవి శౌర్యపరాక్రమాలను కథలుగా విన్నాం. స్కూలు పాఠాల్లోనూ చదువుకున్నాం. కథలుగా వింటున్నపుడో, పాఠాలుగా చదువుతున్నపుడో -రుద్రమదేవి పరాక్రమ సన్నివేశాలు ఊహాదృశ్యాలుగా మస్తిష్కంపై పరుచుకున్న అనుభూతి చాలామందికి ఉండే ఉంటుంది. అలా అనుభూతించిన వాళ్లలో కచ్చితంగా గుణశేఖర్ కూడా ఉండేఉంటాడు. దర్శకుడు కనుక అలాంటి అనిర్వచనీయ దృశ్యానుభూతిని తెరకెక్కించాలని కలగన్నాడు. తన కలను ప్రేక్షకుడికి సినిమాగా చూపాలని తాపత్రయపడ్డాడు. -‘రుద్రమదేవి’ గురించి చరిత్రలో సామాన్యుడికి అందని అనేక విషయాలను శోధించాడు. కష్టపడి కథగా అల్లుకున్నాడు. కథను తెరకెక్కించేందుకు నిర్మాణంలో ఆటుపోట్లు ఎదుర్కొన్నాడు. భారీ బడ్జెట్ సినిమా కనుక -మరో నిర్మాతను రిస్క్‌లో పెట్టకూడదన్న ఆలోచనతో తనే రిస్క్ చేశాడు. చారిత్రక ఘట్టాన్ని ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో తెరకెక్కించే ప్రయత్నం కనుక -తాను ఆశించింది వచ్చే వరకూ ఆలస్యాన్నీ భరించాడు. చివరకు ‘రుద్రమదేవి’ని విడుదల చేసే విషయంలోనూ -గుణశేఖర్‌ను కష్టాలే చుట్టుముట్టాయి. వాటినీ భరించి, వౌనంగా సహించి.. చివరకు తను స్వప్నాన్ని ప్రేక్షకుల ముందుకు తెచ్చాడు.