తాజ్ మహల్
1631వ సంవత్సరంలో షాజహాన్ చక్రవర్తిగా ఉన్న కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం గొప్ప సంపదతో ఉండేది, ఆ సమయంలో షాజహాన్ మూడవ భార్య అయిన ముంతాజ్ మహల్ వారి పధ్నాలుగో సంతానం గౌహరా బేగానికి జన్మనిస్తూ మరణించడంతో షాజహాన్ విచారంతో నిండి పోయాడు. [11] చివరి దశలో ఉన్న ముంతాజ్ మహల్ షాజహాన్‌ను ప్రపంచంలో ఎవరూ ఇంతవరకు చూడని అత్యంత సుందరమైన సమాధిని తనకోసం నిర్మించమని కోరింది. షాజహాన్ తన భార్య కోరిక సమ్మతించి ఆమె మరణించిన ఒక సంవత్సరం తరువాత 1632వ సంవత్సరంలో తాజ్ మహల్ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు.[12] షాజహాన్ విచారాన్ని చెప్పే ప్రేమ కథే తాజ్ మహల్‌కు ఒక ప్రేరణ అని సంప్రదాయంగా చరిత్ర చెబుతుంది.[13][14] ప్రధాన సమాధి 1648వ సంవత్సరంలో పూర్తయింది, చుట్టు ప్రక్కల భవనాలు మరియు ఉద్యానవనం ఐదు సంవత్సరాలకు పూర్తి అయ్యాయి. చక్రవర్తి షాజహాన్ స్వయంగా తాజ్‌ను ఈ క్రింది మాటలలో వర్ణించాడు:[15]
తక్కోలు
శివాలయం:- ఒక ఎకరం ప్రాంగణంలో ఉన్న ఈ ఆలయం, 16వ శతాబ్దంలో నిర్మితమైనదని శాసనాల ద్వారా అవగతమవుచున్నది. ఆలయంలో నెలకొన్న దేవతామూర్తి శివుడు. ఆలయంలో గోడలపై ఉన్న చిత్ర కథావిధానం అంతా వైష్ణవ కథా పారాయణం. ఇంతటి గొప్ప ఆలయం, జిల్లాలోనే కాదు, రాష్ట్రంలోనే అరుదు. ఈ ఆలయానికి విలువైన మాన్యం 60 ఎకరాలకు పైగానే ఉంది. ఈ ఆలయంలో ఏ కట్టడమూ, చెక్కుచెదరలేదు. మూలమూర్తులు, ఇతర దేవతామూర్తులు భద్రంగానే ఉన్నాయి. రంగమంటపం, టంకశాల తదితరాలు బాగానే ఉన్నాయి. తలుపులు దెబ్బతిన్నవి. పరిసరాలు బాగా లేవు. దీనిని దేవాదాయశాఖ, పురావస్తుశాఖ వారు రంగంలోనికి దిగి, ఆలయానికి నగిషీలు దిద్ది, పూర్వవైభవం తీసికొని రావలయును. [2]