ఆరావళీ పర్వత శ్రేణులు
ఆరావళీ పర్వత శ్రేణులు పశ్చిమభారతంలో గల ప్రాచీన పర్వత ఫంక్తులు. వీటి పొడవు 300 మైళ్ళు వాయువ్యం నుండి బయలుదేరి నైఋతి దిశగా రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో ప్రవేశిస్తాయి. ఉత్తర భాగంలో ఈ శ్రేణులు హర్యానా వరకు వ్యాపించి ఉన్నాయి. ఈ పర్వత శ్రేణులలో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం మౌంట్ అబూలోని గురు శిఖర్. దీని ఎత్తు 5653 అడుగులు. ఈ ఆరావళీ పర్వతాలు భారతదేశంలోని ప్రాచీన ముడుత పర్వతాలు. [1]
చిరపుంజీ
చిరపుంజి భారత వేసవి ఋతుపవనాల యొక్క బంగాళాఖాతం నుండి వర్షాలను అందుకుంటుంది. రుతుపవన మేఘాలు బంగ్లాదేశ్‌లోని పర్వతసానుల గుండా ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా సుమారు నాలుగువందల కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తాయి. ఆ తరువాత అవి ఖాసీ పర్వతాలను ఢీకొంటాయి. రెండు నుంచి ఐదు కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఇవి అనూహ్యంగా సముద్రమట్టానికి 1370మీటర్లు ఎత్తు పెరగడమే దీనికి కారణం. భౌగోళిక పరంగా లోతైన లోయలుండటంతో బాగా దిగువకు ప్రయాణించే మేఘాలు (150 నుంచి 300 మీటర్లు) చిరపుంజీ మొత్తం పరుచుకుంటాయి. ఆ గాలులు వర్షాల మేఘాలను ద్రోణివైపు లేదా నునుపైన తలాల వైపుకు నెడతాయి. మేఘాలు వేగంగా పైకి పోతుండటంతో పైన వాతావరణంలో మార్పులు సంభవిస్తాయి. అంటే పై భాగాలు చల్లబడతాయి. ఫలితంగా నీటిబాష్పాలు ద్రవీభవిస్తాయి. చిరపుంజీలో కురిసే వర్షాల్లో అధిక శాతం వర్షాలు,గాలి పెద్దమొత్తంలో నీటి బాష్పాలుగా మారడం వల్లనే సంభవిస్తాయి. ఇక అతి పెద్ద మొత్తం వర్షాలు పడటానికి కారణం,బహుళా అందరికీ తెలిసినదే.అదే ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో కురిసే ఒరోగ్రాఫిక్‌ వర్షాలు.