త్యాగరాజు
త్యాగరాజు ప్రస్తుత ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని ప్రకాశం జిల్లా కంభం మండలంలో కాకర్ల అను గ్రామంలో తెలుగు వైదిక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో 1767లో జన్మించాడు. త్యాగరాజు కాకర్ల రామబ్రహ్మం, కాకర్ల సీతమ్మ దంపతుల మూడవ సంతానం. ఇతని జన్మనామం కాకర్ల త్యాగ బ్రహ్మం. వీరు ములకనాడు తెలుగు బ్రాహ్మణులు.త్రిలింగ వైదీకులు. ఇతడి పూర్వీకులు ప్రస్తుత ప్రకాశం జిల్లా కంభం మండలంలో కాకర్ల అను గ్రామం నుండి తమిళ దేశానికి వలస వెళ్లారు. తండ్రి రామబ్రహ్మం తంజావూరు ప్రభువు శరభోజీ ఆధ్వర్యంలో ఉండేవాడు. త్యాగరాజు గారి తాతగారు గిరిరాజ కవిగారు. వీరి గురించి త్యాగయ్య తన బంగాళరాగ కృతిలో "గిరిరాజసుతా తనయ" అని తన తాతగార్ని స్తుతించియున్నారు. త్యాగయ్య గారి విద్య కొరకు రామబ్రహ్మము తిరువారూర్ నుంచి తిరువయ్యూర్ కు పోయిరి. త్యాగయ్య గారు అచట సంస్కృతమును, వేదవేదాంగములను అమూలాగ్రము పఠించెను. సంగీతాభ్యసము కొరకు త్యాగయ్య గారు శొంఠి వేంకటరమణయ్య గారి దగ్గర విడువబడెను. వేంకటరమణయ్య గారు త్యాగయ్య గారి చాకచక్యమును, సంగీతమునందుగల ప్రావీణ్యతను గమనించి వారియందు అతి శ్రద్ధతో సంగీతోపదేశము చేయసాగిరి.
మాతంగి విజయరాజు
మాతంగి విజయరాజు హరిశ్చంద్ర నాటకంలో చంద్రమతి పాత్రధారిగా గుర్తింపు పొందారు. దళిత కుటుంబంలో జన్మించిన ఆయన 32 ఏళ్లపాటు ఆరు వేల ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. బాపట్ల మూర్తి రక్షణ నగరం జన్మస్థలం. ఐదో తరగతి చదువుతుండగానే లోహితాస్యుని పాత్రను పోషించి రంగస్థల నటుడిగా తన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు. బాపట్ల సాల్వేషన్ ఆర్మీ హై స్కూల్ లో ఛదివారు. ఆర్ట్స్‌ అండ్‌ సైన్స్‌ కళాశాలలో చదువుతున్న సమయంలో ఎం. రామకృష్ణారావు వద్ద సంగీతం నేర్చుకున్నారు. అంతర కళాశాలల నాటక పోటీల్లో ఉత్తమ నటుడు, దర్శకుడు, పురస్కారాలను పొందారు. గానకోకిలగా బిరుదును పొందారు. విజయరాజుకు భార్య, ముగ్గురు కుమారులు, ఓ కుమార్తె ఉన్నారు. హరిశ్చంద్ర నాటకంలో చంద్రమతి పాత్రను దాదాపు 2 వేల సార్లు పోషించారు. స్థానం నరసింహారావు, బుర్రా సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి, రేబాల రమణ తర్వాత స్త్రీ పాత్రలు పోషించడంలో పేరుగాంచారు. మధుర స్వరం, అసమాన నటనా ప్రతిభతో భావపురి నాటక కళారంగంలో ధ్రువతారగా ఎదిగారు.