భారతదేశ ఆర్ధిక వ్యవస్థ
సుమారు 60 శాతం ఉద్యోగతకు దోహదపడటం ద్వారా వ్యవసాయం భారతదేశ ప్రధాన వృత్తి అయింది. సేవా రంగం 28 శాతం మరియు పారిశ్రమిక రంగం 12 శాతం ఉద్యోగతకు దోహద పడుతున్నాయి.[9] ఒక గణాంకం ప్రకారం ప్రతి ఐదుగురు ఉద్యోగస్తులలో ఒక్కరు మాత్రమే వృత్తి పరమైన శిక్షణ పొందుతున్నారు.[10] మొత్తం శ్రామిక బలం దాదాపుగా 50 వేల కోట్లకి సమానం. GDPలో 17 శాతం వ్యవసాయ రంగం వలన 54 శాతం సేవారంగం వలన మరియు 29 శాతం పారిశ్రామిక రంగం వలన సమకూరుతున్నది. వరి, గోధుమ, నూనె గింజలు, పత్తి, జానప నార, తేయాకు, చెరకు, బంగాళదుంప, పశువులు, నీటి గొర్రె, బర్రెలు, మేకలు, కోళ్ళు మరియు చేపలు ప్రధానమైన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు.[11] వస్త్రాలు, రసాయనాలు, ఆహారోత్పత్తులు, ఉక్కు, రవాణా పనిముట్లు, సిమెంటు, గునులు, పెట్రోలియము, యంత్రాలు మరియు సాఫ్ట్ వేర్ కల్పన మొదలగునవి ప్రధాన పరిశ్రమలు.[11]
భారతదేశంలో సమాచార మార్పిడులు
680 మిలియన్ల పైగా వినియోగదారుల సమూహంతో,[1] భారతదేశంలో మొబైల్ టెలికమ్యూనికేషన్స్ వ్యవస్థ ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద వ్యవస్థగా ఉండి 1990లలో ప్రైవేట్ రంగానికి ద్వారాలు తెరిచింది. దేశమంతా మండలాలుగా పిలువబడే బహుళ ప్రాంతాలు (జోన్లు)గా విభజింపబడింది ( దాదాపు రాష్ట్రాల సరిహద్దులతో). ప్రభుత్వం మరియు అనేక ప్రైవేట్ భాగస్వాములు స్థానిక మరియు సుదూర టెలిఫోన్ సేవలను కల్పిస్తున్నారు. వీటిమధ్య పోటీవల్ల ధరలు తగ్గి, భారత దేశంలో కాల్ ధరలు ప్రపంచంలో అత్యంత చౌకైన వాటిలో ఒకటిగా ఉనాయి.[33] సమాచార మంత్రిత్వశాఖ తీసుకోబోతున్న నూతన చర్యల వల్ల రేట్లు మరింత తగ్గుముఖం పడతాయని భావించబడుతోంది.[34] సెప్టెంబరు 2004లో మొబైల్ ఫోన్ కనెక్షన్ల సంఖ్య ఫిక్స్డ్-లైన్ కనెక్షన్ల సంఖ్యను అధిగమించి, ప్రస్తుతం తీగఆధారిత విభాగాన్ని 20:1 నిష్పత్తితో మరుగుజ్జుగా చేసింది.[1] మొబైల్ వినియోగదారుల సమూహం నూటముప్ఫై రెట్లకు పైగా పెరిగి, వీరి సంఖ్య 2001లో 5మిలియన్ల నుండి సెప్టెంబరు 2010నాటికి 680మిలియన్లకు పెరిగింది[1] (9 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వ్యవధిలో). భారతదేశం ప్రాథమికంగా 900MHz పట్టీలో GSM మొబైల్ వ్యవస్థను అనుసరిస్తుంది. ఇటీవలి ఆపరేటర్లు 1800MHz పట్టీలో కూడా నిర్వహిస్తున్నారు. ప్రధాన పోటీదారులుగా ఎయిర్‌టెల్, రిలయెన్స్ ఇన్ఫోకామ్, వొడాఫోన్, ఐడియా సెల్యులర్ మరియు BSNL/MTNL ఉన్నాయి. కొన్ని రాష్ట్రాలకే పరిమితమైన చిన్న పోటీదారులు చాలామంది ఉన్నారు. అత్యధిక ఆపరేటర్లకు మరియు విదేశీ వాహకులకు మధ్య అంతర్జాతీయ రోమింగ్ ఒప్పందాలు ఉన్నాయి.