మొసలి
మొసలి భూమిమీద చాలా పురాయుగంనుండి, అనగా డైనోసార్‌ల కాలం నుండి ఉన్నాయి. మొసళ్ళు భూమిమీద 200 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితంనుండి ఉన్నాయని అంచనా. డైనోసార్‌లు 65 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం అంతరించాయి. అప్పటినుండి కూడా మొసళ్ళ శరీరనిర్మాణంలో పెద్దగా మార్పులు ఏవీ వచ్చినట్లు లేదు. భూమి మీద మరెన్నో జాతులు అంతరించినప్పటికీ మొసళ్ళ జాతి నిలబడింది.[1]
మంచుయుగం
అంటార్కిటికాపై ఒక మంచు పలక 20 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం పెరగడం ప్రారంభమైంది. ప్రస్తుత మంచు యుగం పిలోసెనె-క్వాటెర్నారే మంచు వాతావరణం చివరి పిలోసెనె సమయంలో సుమారు 2.58 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమైంది, ఆ సమయంలో ఉత్తర అర్థగోళంలో మంచు పలకలు విస్తరించడం ప్రారంభమైంది. తర్వాత, ప్రపంచంలో హిమనదీయాలు (హిమ వృద్ధి) మరియు అంతర్‌హిమనదీయాలు (హిమ తరుగుదల) అని పిలవబడే 40,000- మరియు 100,000 సంవత్సరాల సమయ స్థాయిలతో అభివృద్ధి చెందుతూ మరియు క్షీణిస్తున్న మంచు పలకలతో హిమనదీయాల వర్తులాలు సంభవించాయి. ప్రస్తుతం భూమి ఒక అంతర్‌హిమనదీయంలో ఉంది మరియు చివరి హిమనదీయ కాలం సుమారు 10,000 సంవత్సరాల క్రితం ముగిసింది. వాటిలో మిగిలిన ఖండ మంచు పలకలగా గ్రీన్‌ల్యాండ్, అంటార్కిటికా మంచు పలకలు మరియు బాఫిన్ ఐల్యాండ్ వంటి చిన్న హిమనదీయాలను చెప్పవచ్చు.
స్థానం మరియు సమయంచే ఇంకా మంచు యుగాలు విభజించబడ్డాయి; ఉదాహరణకు, "రిస్" (180,000–130,000 సంవత్సరాలు bp) మరియు "వురమ్" (70,000–10,000 సంవత్సరాలు bp) లు ప్రత్యేకంగా "అల్పైన్ ప్రాంతం"లో హిమనదీయాలను సూచిస్తుంది. మంచులో ఎక్కువ భాగం పూర్తి విరామం వరకు నిర్వహించబడిందని గమనించండి. దురదృష్టకరంగా, ప్రతి హిమనదీయం యొక్క కోత చర్య పలకలు పూర్తిగా ఆవరించిన ప్రాంతాల్లో మినహా గతంలోని మంచు పలకలకు సంబంధించిన ఎక్కువ ఆధారాలను పూర్తిగా తొలగించడానికి కారణమైంది.