సాముద్రికము
హస్తసాముద్రికం తన మూలాలను చైనీస్ యిజింగ్ (ఐ చింగ్), భారతదేశంలో (హిందూ) జ్యోతిశ్శాస్త్రం (సంస్కృతంలో జోతిష్య అని సూచిస్తారు) మరియు రోమా (గైప్సే) భవిష్యత్తు చెప్పేవారు నుండి కలిగి ఉంది. హిందూ మహర్షి వాల్మికీ ఒక పుస్తకాన్ని రచించినట్లు భావిస్తారు, దీని పేరు యొక్క ఆంగ్ల అనువాదం "ది టీచింగ్స్ ఆఫ్ వాల్మికీ మహర్షి ఆన్ మేల్ పామిస్టరీ", ఇది 567 చరణాలు కలిగి ఉంది. భారతదేశం నుండి, హస్తసాముద్రికం చైనా, టిబెట్, ఈజిప్ట్, పెర్షియా మరియు ఐరోపాలోని ఇతర దేశాలకు విస్తరించింది. చైనా నుండి, హస్తసాముద్రికం గ్రీస్కు విస్తరించింది, ఇక్కడ దీనిని సిద్ధాంతకర్తలు అభ్యసిస్తారు. అయితే, ఆధునిక హస్తసాముద్రికులు తరచూ మనస్తత్త్వ శాస్త్రం, అవిభాజ్యతత్వ వైద్యం మరియు భవిష్యవాణి యొక్క ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులతో సాంప్రదాయిక భావి కథన మెళుకువలను మిళితం చేస్తారు.
పాణిని
సంస్కృత భాష యొక్క వ్యాకరణాన్ని మొట్టమొదటి సారిగా గ్రంథస్థం చేసిన వ్యక్తి పాణిని. పాణిని రచించిన సంస్కృత వ్యాకరణ గ్రంథం ‘’అష్టాధ్యాయి’’. ఇది ప్రపంచం లోనే ఆద్వితీయ వ్యాకరణంగా గుర్తింపు పొందింది. ఈయనకు పాణిన, దాక్షీ పుత్రా, శానంకి, శాలా తురీయ, ఆహిక, పాణి నేయ పణి పుత్ర అనే పేర్లు కూడా ఉన్నాయి. అష్టాధ్యాయి రాసిన వాడు అష్టనామాలతో విలసిల్లాడు. ఈయన ముఖ్యశిష్యులలో కౌత్సుడు ఉన్నాడు. శిష్యులలో పూర్వ పాణీయులని, అపరపాణీయులని రెండు రకాలున్నారు. శిష్యుల శక్తి సామర్ధ్యాలను బట్టి వ్యాకరణాన్ని పాఠ భేదాలను ప్రవేశ పెట్టి బోధించాడు. వెయ్యి శ్లోకాలతో అష్టాధ్యాయి శోభిస్తుంది. ఆయన ప్రతిభను పాశ్చాత్య యాత్రికులు చాలామంది ప్రశంసించారు. పాణినీయంలో మూడు రకాల పతక భేదాలున్నాయి. ధాతు పాఠం, గుణ పాఠం ఉపాది పాఠంలో ఇవి బాగా కనిపిస్తాయి. పాణిని వ్యాకరణానికి కూడా అష్టాధ్యాయి, అష్టకం, శబ్దాను శాసనం, వృత్తి సూత్రం, అష్టికా అని అయిదు పేర్లున్నాయి. వీటిలో అష్టాధ్యాయి పేరే ప్రసిద్ధమైంది.