మలేరియా
మలేరియా వ్యాప్తి సాధారణంగా దోమకాటు వలన జరుగుతుంది. తన జీవిత చక్రాన్ని పూర్తి చేసుకోవడం కోసం మలేరియా పరాన్నజీవికి మనుషులు అవసరం. మనిషిని కుట్టినప్పుడు లాలాజలాన్ని వదులుతుంది. ఆ లాలాజలములో స్పోరోజాయిట్స్ ఉంటాయి. అవి మనిషి శరీరములోకి ప్రవేశిస్తాయి, అక్కడ నుండి అవి మీరోజాయిట్స్ గా కాలేయము, ఎర్ర రక్త కణాలలో పరిణతి చెందుతాయి. ఇలా పరిణతి చెందిన మీరోజాయిట్స్ వల్ల వ్యాధి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అయితే అన్ని దోమలూ మలేరియాను వ్యాప్తి చేయవు. కేవలం అనోఫిలస్ (anopheles) అనే జాతిలోని ఆడ దోమల వల్ల మాత్రమే మనుషులకు వ్యాధి సోకుతుంది.
హానిమాన్
హానిమన్‌ చిన్నవయస్సులోనే డెస్టెన్‌ వైద్యశాలలో ప్రధాన శస్త్రచికిత్సాధికారిగా నియమించబడ్డారు. ఆయన వైద్యంలో ఉపయోగించే అనేక రకాల పదార్థాల రసాయన ధర్మాలపై పరిశోధనలు కొనసాగించారు. ఆ కాలంలో అల్లోపతి వైద్యవిధానంలో అనాగరిక పద్ధతులను ఉపయోగించడాన్ని హానిమన్‌ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. వైద్యం సున్నితంగా, నిరపాయకరంగా ఉండాలని, వ్యాధులను సమూలంగా, శాశ్వతంగా నివారించగలిగేలా ఉండాలని ఆకాంక్షించారు. మెటీరియా మెడికా అనే గ్రంథాన్ని అనువదిస్తూ మలేరియా జ్వర చికిత్సకు సింకోనా అనే చెట్టు బెరడు పనిచేసేతీరును విభేదించారు. దాని ధర్మాలను తెలుసుకునేందుకోసం ప్రతి రోజు ఆ కషాయాన్ని సేవించగా నాలుగు రోజుల్లో మలేరియా జ్వరం వచ్చింది. ఈ ప్రయోగాన్ని ఆపగానే జ్వరం తగ్గింది. ఈ ఫలితాన్ని బట్టి వ్యాధులను నయం చేసే మందులకు వ్యాధులను కలిగించే శక్తి ఉందా అన్న అనుమానం డాక్టర్‌ హానిమన్‌కు కలిగింది. ప్రకృతిలోని ఏ పదార్థమైనా ఆరోగ్యవంతుడైన మనిషిలో ఎలాంటి వ్యాధి లక్షణాలను కలిగిస్తుందో అలాంటి లక్షణాలను కల్గిన వ్యాధిని అదే పదార్థం యొక్క సూక్ష్మ మోతాదులతో తొలగించవచ్చని నిర్ధారించుకున్నారు. ఇదే సారూప్య ఔషధ సిద్ధాంతం. ఆ తర్వాత కాలంలో అనేక ఔషధ పదార్థాలను తనపై స్వయంగా పరీక్షించుకున్నారు. భవిష్య మానవాళి ప్రయోజనాల కోసం తన ప్రాణాలను సైతం పణంగా పెట్టిన మహామనీషి డాక్టర్‌ హానిమన్‌ అనడంలో ఎలాంటి అతిశయోక్తిలేదు. మందులను మూల పదార్థాలతో వాడితే అవి అవయవాల స్థాయిలో పనిచేస్తాయే తప్ప జీవశక్తిని ప్రభావితం చేయలేవని పేర్కొంటూ మందులను సూక్ష్మీకరించడం ద్వారా జీవశక్తిని ప్రభావితం చేసేలా చేయాలని అభిప్రాయపడ్డారు. ఏ వ్యాధికైనా ఆ లక్షణాలకు సారూప్యమైన ఏకైక ఔషధాన్ని సూక్ష్మరూపంలో ప్రయోగించడం ద్వారా వ్యాధులను శాశ్వతంగా, సమూలంగా నివారించవచ్చని హోమియో ముఖ్య సూత్రాలు. కాగా రోగి తెలియజేసే సమస్త శారీరక, మానసిక వేదనలను అనుసరించి సారూప్యమైన మందులను రోగికి ఇవ్వడం ద్వారా సంపూర్ణ ఆరోగ్యాన్ని కలిగించవచ్చని డాక్టర్‌ హానిమన్‌ నిరూపించాడు. ఈ సూత్రాలన్నింటినీ వివరిస్తూ 1810 లో తన 42 వ ఏట ఆర్గనాస్‌ ఆఫ్‌ రేషనల్‌ హీలింగ్‌ అనే గ్రంథాన్ని రచించారు. కాగా 1811 నుండి డాక్టర్‌ హానిమన్‌ లీప్జిగ్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకుడుగా పనిచేశారు. ఆయన బోధనలకు ప్రభావితమై అనేక మంది వైద్యులు శిష్యులుగా చేరారు. వారి సహకారాలతో అనేక మందులపై నిర్విరామంగా, నిరంతరంగా ప్రయోగాలు జరిపి, వాటి ఫలితాలను వివరిస్తూ 1821 లో మెటీరియా మెడికా ప్యూరా అనే గ్రంథాన్ని 6 సంపుటాల్లో రచించారు. ఈ విప్లవాత్మకమైన నూతన ఆవిష్కరణలతో ఒకే మందును సూక్ష్మమోతాదులో ఇవ్వడం ద్వారా వ్యాధి శాశ్వతంగా నివారణ కావడంతో ఆనాటి అల్లోపతి మందుల దుకాణాలు మూతపడ్డాయి.