ఫైరు ట్యూబు బాయిలరు
సాధారణంగా ఫైరు ట్యూబు బాయిలరులలో 17.5 kg/cm2వత్తిడి కల్గిన స్టీమునుగంటకు 9 టన్నులవరకు ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.అంతకు మించిన వాటరు ట్యూబుబాయిలరులు మేలు[1] బాయిలరు అనగా అన్ని వైపుల మూసి వేయబడి, లోపలవున్న నీటిని ఉష్ణం ద్వారా స్టీముగా మార్చులోహ నిర్మాణము.దీనిని యంత్ర ఉపకరణం అనవచ్చును.బాయిలరు (Boiler) అనేది అంగ్ల పదం. తెలుగు లోకూడా బాయిలరుఅనే పిలుస్తారు.నీటిని ఆవిరిగా మార్చే లోహ నిర్మాణాన్నే కాకుండా ఏదైన ద్రవాన్ని వేడి చెయ్యు ఉపకరణాన్ని కూడా బాయిలరు అంటారు.ఉదాహరణకు ధెర్మోఫ్లూయిడ్ బాయిలరు.ఇందులో మినర ల్ ఆయిల్ ను దాదాపు 250-270°C వరకు వేడి చేస్తారు.
త్రిభుజాకార త్రి డ్రమ్ము బాయిలరు
త్రి డ్రమ్ము బాయిలరు వాటరు ట్యూబు బాయిలరు.ఈ బాయిలరు చూచుటకు త్రికోణాకారపు నిర్మాణంలో వుండును.ఈ బాయిలరును నౌకలలో విద్యుత్తు ఉత్పత్తి చెయ్యుటకు వాడెదరు.ఈ బాయిలరు ఇమిడిక వుండి ఎక్కువ భాష్ఫీ భావన సామర్ధ్యం ఉన్నందున నౌకలలో ఈరకపు బాయిలరులకు ఆదరణ ఉంది.ఈ బాయిలరును స్థిర బాయిలరుగా పరిశ్రమలలో వాడటం అరుదు.స్టెర్లింగు బాయిలరు కూడా మూడు డ్రమ్ములను కలిగి వున్నను అది త్రిభుజాకారంగా వుండదు.
ఇది క్షితిజ సమాంతరంగా వున్న స్తూపాకార నిర్మాణం.రెండు చివరలు కొద్దిగా ఉబ్బుగా వుండును.ఈ డ్రమ్ములో కింది సగభాగంలో వేడీ నీరు మిగిలిన సగభాగంలో ఉత్పత్తి అగు నీటిఆవిరి/స్టీము జమాగును.ఈ భూసమాంతర పీపా/డ్రమ్ము యొక్క పార్శభాగంలో అనగా స్తూపాకార పొడవు బాగంలో, వాటరు డ్రమ్ము నుండి వచ్చిన వాటరు ట్యూబులు రెండు వైపుల అతుకబడి వుండును.స్టీము –వాటరు డ్రమ్ము పై భాగాన ప్రధాన స్టీము కవాటం/వాల్వు, సేఫ్టి వాల్వు, ఎయిర్ వెంట్ .మరియు స్టీము ప్రెసరు గేజి/పీడనమపకం బిగించబడి వుండును.పక్క భాగంలో వాటరు గేజి, ఫిడ్ వాటరు ఇన్లెట్ పైపు వుండును.
ఇవి రెండు ఉండును.ఫర్నేసుకు కిందవైపు వుండును.ఇవికూడా క్షితిజ సమాంతరంగా, పొడవుగా వుండును.ఈ డ్రమ్ముల పై ఉపరితలం నుండి స్టీము-వాటరు డ్రమ్ముకు పెక్కు వాటరు ట్యూబులు రెండు వరుసల్లో కలపబడి వుండును.కొన్ని బాయిలర్లో చివర్లో ఎయటివంటి వంపులు లేకుండా అతుకబడి వుండగా, కొన్ని బాయిలరులలో స్టీము డ్రమ్ము, మరియు వాటరు డ్రమ్ముల కలయిక వద్ద చిన్న వంపుతో అతుకబడి వుండును.సామన్యంగా ట్యూబుల వ్యాసం రెండు లేదా రెండున్నర అంగుళాలు వుండును.
ఈ డౌన్ కమరు ట్యూబుల ద్వారా స్టీము-వాటరు డ్రమ్ములోని వేడీ నీరు వాటరుట్యూబుల్లోకి ప్రవహించును.వేడి వాయువుల వలన ట్యూబుల్లోని నీరు ఆవిరిగా మారి స్టీము డ్రమ్ముకు వెళ్ళి ట్యూబుల్లో నీటి మట్తం తగ్గగానే వాటరు డ్రమ్ముల్లోని నీరు వాటరు ట్యూబుల్లోకి వెల్లును.బాయిలరు పనిచేస్తున్నప్పుడు నీటీ ప్రసరణ సహజ ప్రసరణ విధానంలో ప్రసరణ అగును.
ఇది తాపహర మృత్తిక ఇటుకలతో/కొలిమి ఇటుకలతో నిర్మింపబడివుండును.ఫర్నేసు ఇటుకలు ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతను తట్టుకోగలిగిన దృఢత్వాన్నికల్గి వుండును.ఈ ఫర్నేసులోనె ఇంధన దహనం జరిగి వేడి వాయువులు ఉత్పన్నం అగును.
బొగ్గు ఇంధన ఫర్నేసు అయిన ఫర్నేసుకు అడుగున గ్రేట్‌అను నిర్మాణం వుండును.ఆయిల్ లేదా గ్యాసు ఇంధ్నం అయినచో బర్నరులు వుండుడును.
బాయిలరు ఫర్నేసు లోపలి వరుస కొలిమి ఇటుకలతో పేర్చబడి, వాటి తరువాత బయటి వైపు ఉష్ణవ్యాప్తి నిరోధకం ఇటుకలు (insulation bricks) వుండును.ఈ ఇన్సులేసన్ ఇటుకలు కొలిమి ఇటుకలనుండివేడీని రేడియేసన్ ద్వారా నష్టపోకుండా నిరోధించును.ఈ ఇన్సులేసన్ ఇటుకల చుట్టు ఉష్ణాన్నివ్యాప్తిని నిరోధించే మినరల్ ఊల్/గ్లాస్ వూల్ ను కప్పిదానిపై పలుచని లోహపలకలు కప్పి వుండును.అందువలన ఉష్ణ వికిరణం ద్వారా జరుగు ఉష్ణ నష్టనివారణ జరుగును.