మొఘల్ సామ్రాజ్యం
మొఘలాయిలు కీ.శ. 1526 నుండి 1707 వరకు భారత ఉపఖండాన్ని (ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్, భారత్) పరిపాలించిన రాజవంశీయులు. 1526లో తైమూరు వంశానికి చెందిన బాబరు ఒకటవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఇబ్రాహీమ్ లోడీను ఓడించి మొఘల్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. ముఘల్ అంటే మంగోల్ అనే పదానికి పెర్షియా భాషలో సమానమైన పదం. మంగోల్ అంటే మధ్య ఆసియాలోని చెంఘీజ్ ఖాన్ వంశీయులైన సంచార యుద్దవీరులు అని అర్థం. మొఘల్ వంశీయులంతా ఇస్లాం మతాన్ని కచ్చితంగా పాటించారు. బాబరు తరువాత పరిపాలనా బాధ్యతల్ని చేపట్టిన హుమాయూన్ను పఠాన్ వీరుడైన షేర్ షా సూరి జయించి సుర్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. పదహారేళ్ళ తరువాత పోగట్టుకున్న కోటలన్నింటినీ హుమాయూన్ మళ్ళీ జయించాడు. హుమాయూన్ తరువాత అతని కుమారుడైన అక్బర్ మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించి 1556 నుండి 1605 వరకు పాలించాడు. అక్బర్ తరువాత విశాలమైన మొఘల్ సామ్రాజ్యం అతని కుమారుడైన జహాంగీర్కు సంక్రమించింది. జహాంగీర్ తర్వాత ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన షాజహాన్ కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచంలోనే అతి గొప్ప రాజ్యంగా కీర్తింపబడింది. ఇతను పరిపాలించిన కాలాన్నే చరిత్రకారులు మొఘల్ సామ్రాజ్య స్వర్ణ యుగంగా వర్ణిస్తారు.
మొహమ్మద్ బీన్ తుగ్లక్
హిస్టరీ ప్రొఫెసర్ రంగనాథం చారిత్రక పరిశోధనలు జరిపే తరుణంలో త్రవ్వకాలలోంచి 600 సంవత్సరాల క్రితం భారతదేశాన్ని పరిపాలించిన తుగ్లక్, అతని మిత్రుడు 'వదుదా' ఒక శవపేటికలోంచి పైకి లేచివస్తారు. అన్ని సంవత్సరాలు గడిచినా అతనికీ అతని స్నేహితుడు వదుదాకీ వార్ధక్యం అన్నమాటే లేదు. ప్రొఫెసర్ రంగనాథం పరిశోధన గురించి తుగ్లక్ పునరాగమనం గురించి వార్తలు దేశం నలుమూలలా వ్యాపిస్తాయి. ప్రొఫెసర్ రంగనాథం, అతని భార్య మీనాక్షి, కొడుకు రాజు, కూతురు పద్మ, మామ రమణయ్య, తండ్రి కనకయ్య, సర్వమంగళం, ఆమె చెవిటి భర్త, కొడుకు, కూతురు, దేశభక్తుడు ధర్మారావు, చిలకజోస్యం చెప్పి డబ్బులు సంపాదించే రవణమ్మ వీరందరూ తుగ్లక్ కార్యకలాపాలను అతి శ్రద్ధగా పరిశీలిస్తుంటారు.