పంచేంద్రియాలు
ఇంద్రియాలు - ఐదు; వాటిలో కర్మేంద్రియాలు మరియు జ్ఞానేంద్రియాలు అని రెండు విధాలు.
త్రైత సిద్ధాంతము
2.సృష్ఠితరువాతమూడుఆత్మల (జీవాత్మ, ఆత్మ, పరమాత్మ) జ్ఞానము దేవుడు తెలిపాడు. మూడు ఆత్మల గురించి మూడు గ్రంథములలోనూ గలదు.
భగవద్గీత: పురుషోత్తమ ప్రాప్తియోగము 16, 17: క్షర (జీవాత్మ), ఆక్షర (ఆత్మ), ఫురుషోత్తమ (పరమాత్మ).
బైబిల్: మత్తయి 28-19: కుమారుడు (జీవాత్మ), తండ్రి (ఆత్మ), పరిశుద్ధాత్మ (పరమాత్మ).
ఖురాన్: 50-21: తోలబడేవాడు (జీవాత్మ), తోలేవాడు (అత్మ), సాక్ష్యమిచ్చేవాడు (పరమాత్మ).
3.తరువాతముఖ్యమైనజ్ఞానముమనుషులుచేసుకొనుపాపపుణ్యములనబడు“కర్మ”నుగురించితెలుసుకొనుజ్ఞానము. కర్మను గురించి మూడు దైవగ్రంథములలో ఎంతో వివరణ ఇచ్చారు. కర్మ మనిషి శరీరములోనే పర్యవేక్షకుని చేత వ్రాయబడుచున్నదని అంతిమ దైవగ్రంథమయిన ఖురాన్లో చెప్పారు. కర్మలిఖితమును "కర్మ పత్రమని” చెప్పడమేకాక కర్మ ఒక దివ్యగ్రంథమందు నమోదు చేయబడుచున్నదని కూడా చెప్పారు. కర్మను అనుభవించక ఎవరూ తప్పించుకోలేరని చెప్పడమేకాక, దేవుడు ఒక్కడే దానిని క్షమించు క్షమాశీలుడని కూడా చెప్పారు. కర్మ మన శరీరములో ఎట్లున్నదీ, ఎక్కడున్నదీ, రహస్య జ్ఞానముగా ఖురాన్లోనూ, భగవద్గీతలోనూ చెప్పారు.
4. చివరిగాప్రతికర్మకు, ప్రతి పనికి ఒక గడువు ఉన్నదనీ, ప్రతి గడువు “కాలము”లో నిర్ణయింపబడి వున్నదని దేవుడు తన జ్ఞానములో చెప్పాడు. 
ఈవిధముగాదేవునిజ్ఞానమునుముఖ్యమైన4 పాయలుగా(భాగములు) చెప్పాడు. మూడు దైవగ్రంథములలో ఈ నాలుగు జ్ఞానములే ముఖ్యముగా చెప్పబడినవి. ఈ నాలుగు భాగముల జ్ఞానమును దర్శనముగా చేసుకోగలిగితే అదే దేవుని చిహ్నమగును.
దేవుని జ్ఞానమును ఎలా దృశ్యరూపమైన చిహ్నముగా చేసుకోవాలో ఇప్పుడు వివరించుకొందాము:
దేవుడు మొదట భూమిని, ఏడు ఆకాశములను సృష్థించాడు. దానిని దృశ్యరూపముగా చేసుకొన్నప్పుడు శరీరము భూమిగా, ఏడు ఆకాశములు శరీరములోగల శరీరమును నడుపు ఏడు నాడీకేంద్రములుగా చెప్పుకొన్నాము. ఏడవ నాడీకేంద్రము పైన దేవుని సింహాసనమున్నట్లు, దేవుడు అక్కడ ఉన్నట్లు ఖురాన్ గ్రంథములో చెప్పారు.
ఖురాన్ గ్రంథములో సురా67, ఆయత్ 3 లో (67-3)"ఆయన ఏడు ఆకాశములను ఒకదానిపై ఒకటి నిర్మించాడు. నీవు ఎటు చూచినా కరుణామయుని సృష్ఠి ప్రక్రియలో ఎటువంటి లోపము తెలియలేవు. కావాలంటే మరోసారి ద్రుష్ఠిని సారించి చూడు, నీకేమయినా లోపము కనిపిస్తుందేమో!". 
దేవుడు నివసించు నివాసమును బ్రహ్మచక్రము అంటాము. బ్రహ్మచక్రము అనగా దేవుని చక్రమని అర్థము. దేవుని చక్రము రెండు భాగములుగా ఉంది. ఒక భాగము దేవుని పగలు, మరొక భాగము దేవుని రాత్రి. భగవద్గీతలో అక్షర పరబ్రహ్మయోగమున 17వ శ్లోకమున “వేయియుగములు దేవునికి ఒక పగలు, అట్లే వేయియుగములు దేవునికి ఒక రాత్రి” అని చెప్పారు. దేవుని చక్రము ఒక చుట్టు తిరుగుటకు రెండువేల యుగుముల కాలము పట్టునని తెలియుచున్నది. దేవుని యొక్క పగలు, రాత్రిని గ్రహించగలిగితే ఎంతో ఉన్నతమైన జ్ఞానమును మనిషి తెలియగలడు.ఖురాన్ గ్రంథములో సురా 24, ఆయత్ 44 లో (24-44) "అల్లాహ్ రేయింబవళ్ళను మారుస్తూ ఉంటాడు. కళ్ళున్నవానికి ఇందులో గొప్ప గుణపాఠము కలదు".ఈవిధముగాఏడు ఆకాశములు మన శరీరములో ఎట్లున్నదీ తెలిసిపోయింది. తర్వాత ఏడు ఆకాశముల మీద దేవుని స్థానము ఎట్లున్నదీ గుర్తించగలిగాము. 
అదే విధానముతో దేవుడు చెప్పిన జ్ఞానము ప్రకారము మూడు ఆత్మల విధానము, కర్మవిధానము, కర్మయొక్క గడువు విధానమును దృశ్యరూపములో చూచుటకు ప్రయత్నిద్దాము. మొదట జీవాత్మ నివాసమును గురించి భగవద్గీత శ్లోకము ప్రకారము మరియు ఖురాన్ వాక్యము ప్రకారము చూచుటకు ప్రయత్నిద్దాము. ఏడు ఆకాశముల పైన పరమాత్మ ఉన్నట్లు అక్కడే ఏడు ఆకాశముల మీదనే జీవాత్మ కూడా ఉంది. జీవాత్మ పరమాత్మ స్థానముకంటే కొద్దిగా క్రింద నివాసముండును. దానినే దృశ్యరూపముగా చిత్రించుకొని క్రింది పటములో చూద్దాం.
ఈ చిత్రములో ఏడవ ఆకాశము మీదగల బ్రహ్మ చక్రములో రెండు భాగములయందు దేవుడు కలడు. ఏడు ఆకాశముల పొడవునా ఆకాశము మధ్యలో అనగా ఏడవ ఆకాశమునుండి ఒకటవ ఆకాశము వరకు ఆత్మ గలదు. ఏడవ స్థానములోనే అనగా బ్రహ్మచక్రము క్రింద మూడవ చక్రముగా యున్న గుణచక్రమందు జీవుడు (జీవాత్మ) నివాసమున్నాడు. ఏడవ స్థానములో గల నాలుగు చక్రములలో పైది బ్రహ్మచక్రముకాగా క్రిందిది గుణచక్రముగా ఉంది. గుణచక్రము మూడు భాగములుగా ఉంది. మూడు భాగములలో ఏడో ఆకాశములోనే అల్లాహ్ కంటే క్రింద గుణచక్రములో జీవాత్మ ఉండగా, ఏడు ఆకాశముల పొడవునా బ్రాహ్మణాడియందు ఆత్మ ఉంది. ఈ విధముగా మూడు ఆత్మల నివాసము తేలిపోయి దర్శనరూపములోనికి వచ్చింది.
ఇప్పుడు కర్మ గురించి చూస్తే ఇలా ఉంది. కర్మచక్రము 12 భాగములుగా ఉంది. అందులో 1,5,9 స్థానములలో పుణ్యము నిలువవుండును. అలాగే 3,7,11 స్థానములలో పాపము నిలువయుండును. మిగతా 2,4,6,8,10,12 స్థానములలో పాపపుణ్యములు రెండు గలవు. మనిషి చేసుకున్న పాపములు పుణ్యములు కర్మచక్రములో ఆయా స్థానములయందు ఆత్మ చేత నమోదగుచుండును. అలాగే ఆత్మ చేతనే అనుభవింప చేయబడుచుండును. అయితే కర్మ చక్రము కంటే క్రిందగల గుణచక్రముతో కర్మ చక్రమునకు సంబంధ ముండును. కర్మచక్రములోని కర్మ (పాపపుణ్యములు) క్రింది చక్రమయిన గుణచక్రము మీద ప్రసరించడము వలన అక్కడున్న జీవుడు దానిని అనుభవించును. ఇదే విషయమే ఖురాన్ గ్రంథములో సురా 2 ఆయత్ 134లో (2-134) "అది గతించిన ఒక సమూహము. వారు చేసుకొన్నది వారికే చెందుతుంది. మీరు చేసినది మీకు చెందుతుంది. ఇతరుల కర్మల గురించి మీరు ప్రశ్నింపబడరు". అని గలదు. దీనిని బట్టి పైన కర్మ చక్రములో ఏమి నమోదయివుంటే క్రింది చక్రములో గల జీవునికి అదే అనుభవమునకు వచ్చును. ఇతరుల కర్మతో జీవునికి సంబంధమే లేదు. దాని ప్రక్రియలో గుణచక్రములోని గుణములు జీవుని మీద ప్రయోగించబడును. గుణచక్రమును బాగా పరిశీలించిన ఈ విధముగా ఉంది. 
గుణచక్రము మూడుభాగములుగా ఉంది. ఒక్కొక్క భాగమున వేరువేరు పేర్లుగల పన్నెండు గుణములు గలవు. ఒక్కొక్క భాగములో గల గుణములకు ఒక్కొక్క పేరున్నది. పై భాగములో గల గుణములను తామస భాగ గుణములని చెప్పుచుందురు. అట్లే మధ్యలోయున్న దానిని రాజస గుణ భాగము అని అంటాము. అట్లే మూడవ దానిని సాత్త్విక గుణభాగము అంటాము. మధ్యలో గుండ్రముగాయున్న భాగము బ్రాహ్మణాడిగా ఉంది. దానిని గుణరహిత భాగము (గుణములేని భాగము) అని అంటాము. ఈ మూడు గుణభాగములలోనూ గుణములు గలవు ఒక్కొక్క భాగములో 12 గుణములు ఉన్నాయి. అందులో ఆరు మంచి గుణములు, ఆరు చెడు గుణములు గలవు. చెడు గుణములు వరుసగా కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మత్సరము అని అంటారు. మంచి గుణములను వరుసగా దాన, దయ, ఔదార్య, వైరాగ్య, వినయ, ప్రేమ అని అంటారు. చెడు గుణములలో జీవుడు చేరితే పాపము వచ్చును.మంచి గుణములలో జీవుడు చేరితే పుణ్యము వచ్చును. జీవుడు తామస, రాజస, సాత్త్విక అను మూడు గుణ భాగములయందు తిరుగుచుండును. ఏ ఒక్క గుణభాగములో కూడా శాశ్వతముగా ఉండడు. అయితే ఎక్కువ కాలము ఏ భాగములో గడిపితే ఆ భాగము యొక్క పేరు వానికి వచ్చుచుండును. తామసములో ఎక్కువకాలముయున్న వానిని తామసుడనీ, రాజసములో ఎక్కువకాలమున్న వానిని రాజసుడనీ, సాత్త్వికములో ఎక్కువ కాలమున్న వానిని సాత్త్వికుడని అంటాము.