మధుమేహం
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గుర్తించిన మూడు డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ రకాలు: వివిధ రకాల కారణాల వల్ల కలిగే డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ టైప్ 1, డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ టైప్ 2 మరియు జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్ (గర్భిణీలలో వచ్చే డయాబెటిస్) [3]. అయినా, అన్ని రకాల మధుమేహాలకు మూల కారణం క్లోమ గ్రంధిలోని బీటా కణాలు పెరిగిన గ్లూకోస్ స్థాయిని అరికట్టడానికి సరిపడినంత ఇన్సులిన్‌ను ఉత్పత్తి చేయలేకపోవడమే [4]. మొదటి రకం డయాబెటిస్ సాధారణంగా బీటా కణాలను మన శరీరం స్వయంగా నాశనం చేయడం (ఆటోఇమ్యూనిటీ) వల్ల కలుగుతుంది. రెండవ రకం డయాబెటిస్‌లో ఇన్సులిన్ నిరోధకత వస్తుంది. దీనివల్ల అధికంగా ఇన్సులిన్ కావలసి వస్తుంది, బీటా కణాలు ఈ డిమాండ్ తట్టుకోలేనప్పుడు డయాబెటిస్ కలుగుతుంది. జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్‌లో కూడా ఇన్సులిన్ నిరోధకత అగుపిస్తుంది.
రినైటిస్‌
నాన్‌ అలెర్జిక్‌ రినైటిస్‌ ముక్కు కారడాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది అలర్జీ వల్ల వచ్చేది కాదు. అలర్జీకి సబంధం లేని రినైటిస్‌ను నాన్‌ ఇన్‌ఫ్లమేటరీ, లేదా ఇన్‌ఫ్లమేటరీ రినైటిస్‌గా విభజించవచ్చు. నాన్‌ ఇన్‌ఫ్లమేటరీ, నాన్‌ అలెర్జిక్‌ రినైటిస్‌లలో చాలా సాధారణంగా కన్పించే రకాన్ని కొన్నిసార్లు వాసోమోటార్‌ రినైటిస్[3]‌ అనే అలర్జీగా పొరబడుతుంటారు. ఇందులో వాసనలు, విష వాయువులు, పొగ, దుమ్ము, ఉష్ణోగ్రతలో మార్పుల వంటి నాన్‌ అలెర్జిక్‌ ట్రిగ్గర్లు రినైటిస్‌కు దారి తీస్తాయి. ఈ రినైటిస్‌ గురించి తెలియాల్సింది ఇంకా చాలా ఉంది. కానీ ఈ నాన్‌ అలెర్జిక్‌ ట్రిగ్గర్లు ముక్కు గోడల్లో రక్త కణాల విస్తరణకు కారణమవుతాయని, అది వాపుకు, జలుబు వంటివాటికి దారి తీస్తుందని భావిస్తున్నారు. వాసోమోటార్‌ రినైటిస్‌ అలెర్జిక్‌ రినైటిస్‌తో పాటుగా కూడా రావచ్చు. అలాంటప్పుడు దాన్ని మిశ్రమ రినైటిస్‌</i>గా పిలుస్తారు. (మిడిల్టన్‌ అలెర్జీ ప్రిన్సిపుల్స్‌ అండ్‌ ప్రాక్టీస్‌, ఏడో ముద్రణ). వాసోమోటార్‌ రినైటిస్‌ విజ్ఞాన శాస్త్రం (పాథాలజీ) న్యూరోజనిక్‌ ఇన్‌ఫ్లమేషన్‌ పీఎంఐడీ 18651116తో కూడుకుని ఉన్నట్టుగా కన్పిస్తుంది. మనిషి దీన్నింకా పూర్తిస్థాయిలో అర్థం చేసుకోలేదు. దీనిపై మరింత పరిశోధనలు జరగాల్సి ఉంది. వాసోమోటార్‌ రినైటిస్‌ పురుషుల కంటే మహిళల్లో మరింత ఎక్కువగా కన్పిస్తున్నట్టు తోస్తుంది. ఇందులో హార్మోన్ల పాత్ర ఉందని కొందరు పరిశోధకుల నమ్మకం. సాధారణంగా 20 ఏళ్లు దాటిన వారిలో ఇది ఎక్కువగా కన్పిస్తుంది. ఏ వయసులోనైనా దాడి చేసే అలెర్జిక్‌ రినైటిస్‌కు ఇది విరుద్ధం. వాసోమోటార్‌ రినైటిస్‌ బాధితుల్లో ఏడాది పొడవునా వ్యాధి లక్షణాలు కన్పిస్తుంటాయి. అయితే వాతావరణ మార్పులు శరవేగంగా చోటుచేసుకునే వసంత, శరదృతువుల్లో ఇవి మరీ పెరిగిపోతాయి.[4] యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోనే దాదాపుగా 1.7 కోట్ల మంది పౌరులు వాసోమోటార్‌ రినైటిస్‌ బారిన పడ్డట్టు అంచనా. ఈ అలెర్జిక్‌, మిశ్రమ, వాసోమోటార్‌ రినైటిస్‌ వ్యాధులపై యాంటీహిస్టమైన్‌ అజెలస్టైన్‌ సమర్థంగా పని చేస్తుందని తేలింది.[5] ముక్కులోకి స్ప్రే రూపంలో తీసుకునే ఫూస్టికాసోన్‌ ప్రొపియోనేట్‌ను కూడా ఈ వ్యాధి లక్షణాలను తగ్గించే చికిత్సలో విరివిగా వాడతారు.