వక్కలంక వీరభద్రకవి
వక్కలంక వీరభద్రకవి[1] క్రీ.శ.1645 ప్రాంతమున జన్మించి సుమారు 1750 వరకు జీవించాడు. ఇతడు పిఠాపుర సంస్థానములో మొట్టమొదటి ఆస్థానకవి. ఇతడు భారద్వాజస గోత్రుడు. ఆరువేల నియోగి బ్రాహ్మణుడు. తండ్రి భాస్కరమంత్రి. తల్లి జగ్గాంబ. పిఠాపుర సంస్థానాధీశుడైన రావు పెదమాధవరావు ఆశ్రితుడుగా సాహితీ సేవ చేశాడు. ఏనుగు లక్ష్మణకవి ఇతనికి సమకాలీనుడు. ఇతడు మేనమామ వెణుతురుబల్లి వేంకటాద్రి వద్ద సంస్కృతాంధ్రాలలో సాహిత్యజ్ఞానాన్ని పొందాడు.
నన్నెచోడుడు
తెలుగు సాహిత్యరంగంలో నన్నెచోడుని కాలనిర్ణయం చాలా వివాదాస్పదమైంది. చిలుకూరి వీరభద్రరావు క్రీ.శ.925-40 మధ్యకాలంలోని వారని వ్రాశారు. ఆయన పద్యాన్నొకదాన్ని ఆధారం చేసుకుని నన్నయ్యకు వందయేళ్ళ మునుపే ఆంధ్రకవిత వర్ధిల్లుతోందని వ్రాశారు. ఐతే నన్నెచోడుడు నన్నయకన్నా ప్రాచీనుడు అనేందుకు వీలుచిక్కే పద్యానికి పలు పాఠాంతరాలు ఉండడం, వాటికి మూలమైన ప్రతి యేదో దాని ప్రామాణ్యమేదో తెలియరాకపోవడంతో నన్నయకన్నా ప్రాచీనుడనే వాదనలు నిలువట్లేదని వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి నిర్ధారించారు. 12వ శతాబ్దికి చెందిన సోమనాథుని కవిత్వం, కుమారసంభవాలలో చాలా దగ్గర పోలికలున్న పద్యాలు కనిపిస్తున్నాయి. "నెట్టను నేలకు నింగికి సూత్ర" నుంచి "గట్ట వెన్నెల గుంపుగా జేయ వచ్చి" (బసవపురాణం) వరకున్న ద్విపదలు, "నేలయు నింగియు దాలముల్ వాయింప" (కుమారసంభవం) వంటి పద్యాలు ఒకేరకంగా ఉన్నాయని పండితులు వ్రాశారు. వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి ఈ రీత్యా వీరు కాలం విషయంలో చిరుభేదమే కలిగివున్నారేమోనని సంశయించారు.