ఉప్పు
ఉప్పు (Salt) భూమిమీద జంతువులన్నింటి మనుగడకు కావలసిన లవణము. ఇది షడ్రుచులలో ఒకటి. ఉప్పులో అత్యధిక శాతం ఉండే రసాయనము సోడియం క్లోరైడ్. ఉప్పు ఆహార పదార్థాలకు రుచిని ఇస్తుంది. ముఖ్యంగా మన భారతీయ వంటకాలలో ఉప్పుది ఒక ప్రధాన పాత్ర. ఆహారాన్ని భద్రపరచడానికి కూడా ఉప్పును వాడుతారు. ఉదాహరణకు ఆవకాయ మొదలగు పచ్చళ్ళను, చేపలను (ఉప్పు చేపలు) ఎక్కువ కాలం నిలువ ఉంచటానికి ఉప్పును వాడుతారు. మన దేశంలో పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల ప్రజల జీవనశైలి మారుతోంది. ప్యాకేజ్డ్‌, ప్రాసెస్‌ చేసిన, రెడిమేడ్‌గా దొరికే ఆహారాలను తీసుకోవడానికి అలవాటు పడుతున్నారు. ఇందులో సోడియం ఎక్కువ మోతాదులో ఉంటుంది. ప్రతీరోజు సగటున ఒక భారతీయుడు 30 గ్రాముల ఉప్పు వాడుతున్నాడు. ఇది జాతీయ పోషకాహార సంస్థ సిఫార్సు కన్నా చాలా ఎక్కువ. రోజుకు ఆరు గ్రాముల కన్నా ఎక్కువ ఉప్పు తీసుకూడదని సంస్థ సూచిస్తోంది. ఉప్పు ఎక్కువ తీసుకుంటే గుండె జబ్బులు, మూత్రపిండాల జబ్బులు, కడుపులో క్యాన్సర్‌, ఆస్టియోపోరొసిస్‌ కలుగుతాయి. సముద్రం నుంచి లభించే ఉప్పులో 40 శాతం సోడియం, 60 శాతం క్లోరైడ్‌ ఉంటాయి. మన శరీరంలో ఉప్పుమీద ఆధారపడని అవయవమంటూ ఏమీలేదంటే అతిశయోక్తి కాదు. మన శరీరంలో జరిగే రసాయనిక చర్యలు అన్నీ కూడా ఉప్పు మీదే ఆధారపడి ఉంటాయి. మనం తీసుకునే ఆహారంలో ఉప్పు ముఖ్యమైన పదార్థం. కండరాలు సంకోచించడంలో, నీటి నిల్వ ఉండటంలో కీలక పాత్ర వహిస్తుంది. అంతేకాక శరీరంలో జీర్ణవ్యవస్థకు అవసరమైన పోషకాలు ఉప్పులో ఉన్నాయి. శరీరంలో సోడియం తక్కువైతే డీహైడ్రేషన్‌ కలుగుతుంది. మరోవైపు సోడియం ఎక్కువ ఉండే ఉప్పు పదార్థాలు తీసుకుంటే అధిక రక్తపోటు ప్రమాదం పెరుగుతుంది. ఇక్కడో సందేహం కలుగుతుంది. మన శరీరానికి ఎంత ఉప్పు అవసరం? జాతీయ పోషకాహారం సంస్థ ప్రకారం ఒక వ్యక్తి రోజుకు ఆరు గ్రాములు మాత్రమే ఉప్పు తీసుకోవాలి. కానీ సగటున ఒక వ్యక్తి రోజులో 8 నుంచి 12 గ్రాముల ఉప్పు తీసుకుంటున్నాడు. ఉప్పు మన శరీరంలో నీటి సమతుల్యతను కాపాడుతుంది. శరీరంలోని ఆమ్ల క్షార నిష్పత్తిని క్రమబద్దీకరించే చర్యలో సోడియం ఒక ముఖ్య పాత్ర వహిస్తుంది. సోడియం శాతం పడిపోతే హార్మోనులు పంపే సంకేతాలు శరీరంలో సరిగా వ్యాప్తికావు. కండరాలు నీరసించి మనిషి తేలికగా అలసటకూ చికాకుకూ లోనవుతాడు.
పంచదారకు ప్రత్యామ్నాయాలు ,
ఇది హెర్బల్ ప్రొడక్ట్ . FDA దీనిని మంచిదిగా గుర్తించినది . దీనిని వేల యేళ్ళ క్రితం నుండి వాడుతున్నారు . అమెరికాలో కొకొ-కోళా , పెప్సీ లాంటి పానీయాలలో వాడుతున్నారు . ఎక్కువగా వాడడం వల్ల బరువు పెరిగే అవకాశమున్నది ..దీని తీపిదనము ఇన్‌సులిన్‌ తయారీని ప్రేరేపిస్తుందని శాస్త్రజ్ఞులు అంటారు . సైక్లమేట్ (cyclamate) :శాస్త్రీయంగా ఇది sodium or calcium salt of cyclamic acid. పంచదార కంటే 30-50 రెట్లు తీపిని కలిగి ఉంటుంది . రుచి కొంచం ఎగటుగా కొంచం చేదుగా ఉన్నందున తక్కువగా వాడుతారు .సాక్కిరిన్‌, అసర్పర్టేం పొటాసియం కంటే బాగుంటుందని వాడాక దారులు అంటారు . దీన్ని అమెరికాలో 1937 లో కనిపెట్టేరు . సాక్కరిన్‌ : 1879 లో మొదటిగా Remsen and Fahlberg కనిపెట్టేరు . ఎక్కువగా , ఎక్కువకాలము సాక్కరిన్‌ వాడకం బ్లాడర్ క్యాన్సర్ వస్తుందని భయము ఉంది . అందువల్ల WHO దీని గాడకాన్ని నియంత్రణ చేయడం జరిగింది . ఆస్పర్టేమ్‌ (Asparteme) : దీన్ని 1965 లో James M.Schlatter కనిపెట్టేరు . ఇది aspartic acid , phenylalanine అనే రెండు అమైనో యాసిడ్స్ నుండి తయారవుతుంది . పంచదార కంటే యాస్పర్టేం 200 రెట్లు తీపిని కలిగి ఉంటుంది . ఇది అమైనో యాసిడ్స్ అయినందున ప్రోటీన్స్ లా శక్తి పరిమాణాలు కలిగి ఉంటుదని తక్కువగా తీపి కోసమే వాడడం వల్ల కేలరీలు పరిమితమతాయని అంటారు . ఇది క్యాన్సర్ కలిగించే కారకమని (cancerogenic) బావిస్తారు . ఇంతవరకూ సరియైన ఆధారాలు లేవు . సూక్రలోజ్ (sucralose): సూక్రోజ్ కాని రఫినేజ్ క్లోనినేట్ చేయడం వలన ఇది తయారవుతుంది . పంచదార లాగనే రుచిగా ఉంటుంది . శాస్త్రీయముగా 3 క్లోరీన్‌ ఆటంస్ లను 3 హైడ్రాక్షిల్ గ్రూప్స్ భర్తీ చేయడ జరుగుతుంది . . . కాబట్టి సూక్రోజ్ లా కేలరీస్ (శక్తిని ) ఇవ్వదు . పంచదారకంటే 600 రెట్లు తీపిదనము కలిగి ఉంటుంది . FDA ఏఫ్రూవల్ చేసింది . ఆర్గనొక్లోరైడ్స్ అనే కెమికల్స్ ఉన్నందున క్యాన్‌సర్ కలిగింఛే లక్షణము ఉంటుందని బావించినా శరీరము ఇది అంతగా ఏ పక్రియా చెందదు , జీర్ణక్రియ అవదు కాబట్టి చెడు ప్రభావాలు ఉండవనే అనుకోవాలి . అన్ని స్వీట్నర్స్ లో ఇది చాలామంచిదనే చెప్పాలి . లెడ్ ఎసిటేట్ (Lead acetate) : దీన్ని సుగర్ ఆఫ్ లెడ్ అని అనేవారు . మొదట్లో దీన్ని రోమన్లు ఎక్కువగా వాడినా లెడ్ పోయిజినంగ్ వలన వాడకం పూర్తిగా మానివేసారు . మాల్టిటాల్ (maltitol) : ఇది సుగర్ ఆల్కహాల్ . పంచదారకు దగ్గర పోలిక ఉంటుంది . కేలరీ వ్యాల్యూ చాలా తక్కువ . అందుకే స్వీట్నర్ గా వాడుతారు . Maltitol is made by hydrogenation of maltose obtained from starch. వేడిని తట్టుకునే తత్వమున్నందున వంటకాలలో దీనిని వాడుతారు . ఇది నోటిలో బాక్టీరియా వలన ఉపయోగించబడదు కనున దంత క్షయానికి దారితీయదు . నెమ్మదిగా అబ్సార్బ్ అవడము , కేలరీ వ్యాల్యూ తక్కువగా ఉండడం వల్ల దీనిని వాడవచ్చును . ఎక్కువ మోతాదులో తీసుకుంటే లాక్షేటివ్ గా పనిచేసి విరేచనాలు అగును . నా అభిప్రాయము : సాక్కరిన్‌ , ఆస్పర్టేమ్‌ , సుక్రలోజ్ , మాల్టిటాల్ , సార్బిటాల్ ఆరోగ్యాన్ని అంతగా పాడుచేయవు కావున వాడడానికి మంచివి .