మొసలి
మొసలి భూమిమీద చాలా పురాయుగంనుండి, అనగా డైనోసార్‌ల కాలం నుండి ఉన్నాయి. మొసళ్ళు భూమిమీద 200 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితంనుండి ఉన్నాయని అంచనా. డైనోసార్‌లు 65 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం అంతరించాయి. అప్పటినుండి కూడా మొసళ్ళ శరీరనిర్మాణంలో పెద్దగా మార్పులు ఏవీ వచ్చినట్లు లేదు. భూమి మీద మరెన్నో జాతులు అంతరించినప్పటికీ మొసళ్ళ జాతి నిలబడింది.[1]
చిరు మంచుయుగం
పసిఫిక్ ద్వీపాల్లోని సముద్ర మట్టాల డేటా ప్రకారం, సముద్ర మట్టం 1270, 1475 ల మధ్య బహుశా రెండు దశల్లో తగ్గిపోయిందని తెలుస్తోంది. దీంతో పాటు ఉష్ణోగ్రతలు 1.5 °C పడిపోయాయి. (ఆక్సిజన్ ఐసోటోపు విశ్లేషణ ప్రకారం). ఎల్ నినో లు మరింత తరచుగా ఏర్పడ్డాయి. సమశీతోష్ణ పసిఫిక్ ప్రాంత కోరల్ రికార్డులలో, 17 వ శతాబ్దం మధ్యలో చాలా తరచుగా తీవ్రమైన ఎల్ నినో సదరన్ ఆసిలేషన్‌ను గమనించారు.