తీహార్ జైలు
భారత రాజధాని ఢిల్లీ పరిసరాలలో ఉన్న చాణక్యపురి నుంచి 7కిలో మీటర్ల దూరంలో తీహార్‌ గ్రామంలో ఈ జైలు ఉంది[1] [2]. అందుకే ఎక్కువగా తీహార్‌ జైలు అని అంటుంటారు తీహార్ జైలు, దక్షిణ ఆసియా లోనే అతి పెద్ద కారాగార ప్రాంగణము. ఢిల్లీ లోని చాణక్యపురి నుండి 7 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న ఈ చెఱసాల అనేక మంది ప్రముఖులకు తన సుదీర్ఘ చరిత్రలో ఆశ్రయమిచ్చింది. కిరణ్ బేడీ ఆధ్వర్యంలో అనేక సంస్కరణలు జరిగి తీహార్ ఆశ్రమం అని కూడ పేరు పొందింది[3].
ఎలమంచిలి
విశాఖపట్నం జిల్లా,నర్సీపట్నం రెవెన్యూ డివిజన్ లోని అతిపెద్ద తాలూకా అయిన యలమంచిలి తాలూకాను 1970 లోయలమంచిలి మరియు నక్కపల్లి తాలూకాలు గాను మరల 1984 లోయలమంచిలి తాలూకాను యలమంచిలి, అచ్యుతాపురం,రాంబిల్లి మరియు ఎస్. రాయవరం మండలాలుగా విభజించుట జరిగింది..నేడు కొన్ని ప్రభుత్వ శాఖలులో మినహా ఎలమంచిలికి బదులు యలమంచిలి అనే పేరు ఎక్కువ వాడుకలో ఉంది.
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పలువురు యలమంచిలి ప్రాంతవాసులు తుదివరకూ పాల్గొని జైలు శిక్షను అనుభవించారు. వారిలో స్త్రీల సంఖ్య కూడా ఉండడం విశేషం.
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్నందుకు దిమిలికి చెందిన మంతా అనంతరావు 1932లొ ఆరు నెలలు, సేనాపతి అప్పలనాయుడు మూడు నెలలు, ఎల్లాయి అప్పలనరసింహం 1932 ఫిబ్రవరి నుండి 1942 ఫిబ్రవరి వరకు జైలు శిక్ష అనుభవించారు. అదే గ్రామానికి చెందిన శిష్ట్లా లింగమ్మ 1932 లో ఆరు నెలలు, మిస్సుల లక్ష్మీనరసమ్మ ఆరు నెలలు కాలనాధబట్ల మహాలక్ష్మమ్మ 1933 మార్ఛి లో,శిష్ట్లా కామేశ్వరరావు 1942 ఆగస్టు నుండి 1944 డిసెంబరు వరకు జైలు శిక్ష అనుభవించారు. పెనుగొల్లుకు చెందిన ఇంద్రగంటి కామేశ్వరరావు స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్నారు. మంగవరానికి చెందిన గాదె నారాయణమ్మ శాసనోల్లంఘనోద్యమంలో పాల్గొని కారాగార శిక్ష అనుభవించారు.మిస్సులసూర్య
నారాయణ మొహనదాసు, మరియు శిష్ట్లా రామదాసులు క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని, నిర్బంధించబడ్డారు. యల్లాయి నారాయణరావు, మారేపల్లి రామచంద్రరావులు బెర్హంపూర్ జైలులో శిక్ష ననుభవించారు. 
సిగిరేద్ది పోతన్న శిష్ట్లా పురుషోత్తాలు 1932 ఫిబ్రవరిలో కారాగారంలో నిర్బంధించబడ్డారు. దిమిలికి చెందిన మిస్సుల చిరంజీవి జిల్లాలో మొదటి స్వాతంత్ర్యోద్యమ సత్యాగ్రహి. రాష్ట్రపతి వి.వి.గిరి, తెన్నేటి విశ్వనాథంలతో కలసి స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో చురుకైన పాత్ర పోషించారు. తామ్రపత్ర గ్రహీత సత్యవరానికి చెందిన కాకర్లపూడి పాయకరావు అండమాను జైలులో శిక్ష ననుభవించి అసువులు బాసిన అమరజీవి. ఇరువాడ (సబ్బవరం)కు చెందిన పేరిచెర్ల అగ్గిరాజ, అల్లూరి సీతారామరాజు అనుయయునిగా మన్యం తిరుగుబాటులో పాల్గొని బ్రిటిష్ వారి తుపాకి గుళ్ళకు నేలకొరిగిన అమరవీరుడు.