చదువు (నవల)
చదువు నవల 1952లో పుస్తక రూపంలో ప్రచురించబడింది. అంతకు ముందు ఆంధ్రజ్యోతి మాసపత్రికలో 1950 నుండి నవంబరు 51 వరకు ధారావాహికగా ప్రచురింపబడింది. ఈ నవలలో రచయిత తన భావనను ‘సుందరం’ పాత్ర ద్వారా చూపించారు. రచయిత మాటల్లో చెప్పాలంటే “విద్య అంటే జ్ఞానం సంపాదించటం, జ్ఞానం రెండు విధాలు. పుస్తక జ్ఞానమూ, అనుభవ జ్ఞానమూ, ఈ రెండు రకాల జ్ఞానమూ విద్య ద్వారా లభ్యం కావాలి” (కుటుంబరావు, కొవటిగంటి 1974) ఇంచు మించు ఈ అభిప్రాయాన్ని నిరూపిస్తూ రాసిన నవల చదువు. ఈ నవలలో రచయిత జీవితం కథావస్తువుకు చాలా దగ్గరగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. కాని చాలా మంది సుందరం పాత్ర రచయిత జీవితానుభవాల నుంచి వచ్చిందని లేదా రూపొందిందని అభిప్రాయపడుతుంటారు. కాని ఒక సందర్భంలో రచయిత చదువు నవల తన ఆత్మకథ కాదని అందులో ఉన్న సన్నివేశాలు, సంఘటనలు తాను చూసినవేనని సుందరం పాత్రను కేంద్రంగా చేసుకొని ఈ నవలను చూడకూడదనీ, సామాజిక చరిత్రకు ప్రాధాన్యతనివ్వాలని అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ నవలలో రచయిత జీవితం, అనుభవాలు ప్రతిఫలించాయి. అవి ఆనాటి సామాజిక జీవితాన్ని చిత్రికరించటానికి ఉపయోగపడిన అనుభవాలు. అంతే తప్ప రచయిత జీవితం కాదు. కనుక ఇది రచయిత ఆత్మకథ కాదని గర్తించాలి. ఈ నవలలో 1915 నుండి 1935 వరకు భారతదేశంలో జరిగిన చరిత్రను సామాజిక కోణం నుండి చిత్రించడం కనిపిస్తుంది. కనుక రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక రంగాలలో వచ్చిన పరిణామాలు ఈ నవలలో చక్కగా వర్ణించబడ్డాయి. రచయిత ఒక సందర్భంలో నవల గురించి చెప్తూ, “నవలాకారుడు తనకు పరిచయమైన వాతావరణాన్ని, జీవితాన్ని, పాత్రలోను మాత్రమే సృష్టించగలడు. ‘చదువు’ నవలలో డిప్రెషన్‌’ (ఆర్తిక మాంద్యం)కు ముందు ఇరవై సంవత్సరాల సాంఘిక వాతావరణాన్ని చిత్రించటానికి ప్రయత్నించాడు. అయినప్పటికీ ఇదే కాలంలో జరిగిన పరిస్థితులను వర్ణిస్తూ ఇంకో ఇరవై నవలలు రాయటానికి అవకాశం ఉంది” (కుటుంబరావు 1969) అన్నారు. దీన్ని బట్టి -ఒక నవలలో ఒక నాటి సంఘజీవితం ప్రతిఫలించే అవకాశం ఉంది కాని ఒకే నవలలో ఆనాటి సమాజం పూర్తిగా ప్రతిఫలించదు అని, ఒక కోణం మాత్రమే ప్రతిఫలిస్తుంది అని గ్రహించాలి. ఈ అవగాహనతో చదువు నవలను అర్థం చేసుకోవచ్చు.
విద్యాధ‌ర్ మునిప‌ల్లె
విద్యాధ‌ర్ తెలుగు నాట‌క ర‌చ‌యిత‌ల‌లో ఒక‌రు. ఈయ‌న 1981 జూలై 4న గుంటూరు ప‌ట్ట‌ణంలోని అరండల్‌పేట‌లోని ఒక ప్రైవేటు ఆసుప‌త్రిలో జ‌న్మించారు. వీరు ప‌ద్మ‌, సూర్య‌నారాయ‌ణ‌లకు తొలిసంతానం. సూర్య‌నారాయ‌ణ శ్రీ‌గాయ‌త్రీ విద్యామందిర్ అనే విద్యాసంస్థ‌ను స్థాపించి ఎంద‌రో పేద విద్యార్థుల‌కు ఉచిత విద్యాదానం చేశారు. తండ్రి వ‌ద్ద‌నే ఏడ‌వ త‌ర‌గ‌తి వ‌ర‌కు విద్యాభ్యాసం చేశారు. అప్ప‌టి వ‌ర‌కూ ఇల్లే ప్ర‌పంచ‌మై తండ్రే అత‌నికి నాయ‌కుడై ఆయ‌ననే అనుస‌రించిన విద్యాధ‌ర్ అత‌నికి తెలియ‌కుండానే తండ్రిలోని క‌విత్వ‌ర‌చ‌న‌ను ఆక‌ళింపు చేసుకున్నారు. ఎనిమిద‌వ త‌ర‌గ‌తిలో ఆంధ్ర‌జ్యోతి పత్రిక‌లో విద్యాధ‌ర్ రాసిన తొలి క‌విత కూ..కూ.. మ‌ని కోకిల అత‌నికి ర‌చ‌నల‌ప‌ట్ల మ‌రింత ఆస‌క్తిని పెంచింది. అటుపై చిన్నచిన్న క‌థ‌లు, క‌విత‌లు ఆయా ప‌త్రిక‌ల్లో ప్ర‌చురిత‌మ‌య్యేవి.