దేశిని చిన్నమల్లయ్య
చినమల్లయ్య కరీంనగర్‌ జిల్లా చిగురుమామిడి మండలం బొమ్మనపల్లిలో దేశిని లచ్చయ్య, బుచ్చవ్వలకు 1932లో జన్మించాడు. అతని తండ్రి తాటిచెట్టు నుంచి పడి అకాల మరణం పొందడంతో మల్లయ్య కుటుంబ బాధ్యతలు భూజాన ఎత్తుకున్నాడు. పేద గీత కార్మికుడి కుటుంబంలో పుట్టిన అతను పిన్న వయస్సులోనే కుల వృత్తిని చేపట్టాడు. ఆరో తరగతి వరకు ఉర్దూ మీడియంలో చదివిన ఆయన 1947 నుంచి ఆయన రాజకీయ జీవితం ప్రారంభమైంది. తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాట దళాలకు కొరియర్‌గా పని చేశారు. వెట్టి చాకిరి బానిసత్వ వ్యతిరేక భూ అక్రమణ ఉద్యమాలను చేపట్టి ప్రజలను చైతన్య పరిచారు. 1951లో అతను రాజేశ్వరమ్మను వివాహం చేసుకున్నాడు. తెలంగాణ సాయుధ రైతాంగ పోరాటంలోనూ తనవంతు పాత్ర పోషించాడు. 1953లో సీపీఐ సభ్యత్వం తీసుకొని వ్యవసాయ కార్మిక సంఘాల నిర్మాణ బాధ్యతలు, కల్లు గీత కార్మికుల సమస్యల పరిష్కారానికి పోరాటాలు చేపట్టాడు. 1953లో జనరల్‌ ఎన్నికల్లో పీడీఎఫ్‌ అభ్యర్థి గెలుపునకు కృషి చేశాడు. అదే సంవత్సరం సీపీఐలో చేరి వ్యవసాయ కార్మిక సంఘం, భూపోరాటాల్లో పాల్గొన్నాడు. భూస్వాములు, ముస్తాజర్‌లకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమించాడు. 1957లో స్వగ్రామం బొమ్మనపల్లి సర్పంచ్‌గా అక్కడి పటేల్‌, పట్వారీల ఆగడాలను ఎదిరించి ఎన్నికయ్యాడు. రెండుమార్లు సర్పంచ్‌గా పని చేశాడు. మరో రెండుమార్లు ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికై 1978 వరకూ 21ఏండ్లు సర్పంచ్‌గా, సమితి వైస్‌ ప్రెసిడెంట్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. 1978 జనరల్‌ ఎన్నికలలో అప్పటి ఇందుర్తి నియోజకవర్గం (హుస్నాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం) నుంచి సీపీఐ శాసన సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. మరో మూడుమార్లు 1984 ,1989, 1994 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వరుసగా గెలుపొందాడు. సీపీఐలో కార్యకర్త స్థాయి నుంచి రాష్ట్ర నాయకుడిగా ఎదిగాడు. దాదాపు 51 సంవత్సరాలు కమ్యూనిస్టు పార్టీలో కార్య కర్త నుంచి రాష్ట్ర స్థాయి వరకు వివిధ పదవులు అలం కరించిన దేశిని మల్లయ్య ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర వాదనను వ్యతిరేకించినందున 2001లో సీపీఐకి రాజీనామా చేశాడు.[3][4]
నామాల తాతయ్య
శ్రీనివాసరావు, పద్మావతి అన్యోన్య దంపతులు. పద్మావతి ఆడపిల్లను ప్రసవించి మరణిస్తుంది. శ్రీనివాసరావు తన పాపకి జ్యోతి అని పేరుపెట్టి పెంచుతూ వుంటాడు. మళ్ళీ పెళ్ళి చేసుకోవడానికి ఇష్టపడడు. అమ్మ కావాలని మారాం చేస్తున్న జ్యోతికి అమ్మ తిరుమల కొండపై ఉన్న నామాల తాతయ్య దగ్గర వుందని నౌకరు వెంకన్న చెబుతాడు. అప్పటి నుండి జ్యోతికి నామాల తాతయ్య స్మరణ ఎక్కువ అవుతుంది. ఒకసారి జ్యోతి నామాల తాతయ్యకు తన అమ్మని త్వరగా పంపించమని ఉత్తరం రాస్తుంది. ఆ లేఖను చూచి మనసు ద్రవించి పోస్టు మాస్టరు కుమార్తె చిన్నమ్మ నామాల తాతయ్య పేరుతో జవాబు పంపుతుంది. జ్యోతిని కలుసుకుని ఎన్నో కథలు చెబుతుంది. శ్రీనివాసరావు చిన్నమ్మను మందలిస్తాడు. తన ఆస్తిపై కన్ను వేసిందని ఆరోపిస్తాడు. దానితో జ్యోతికి ఉత్తరాలు బంద్ అవుతాయి. జ్యోతి బెంగతో మంచం పడుతుంది. ఏడుకొండలవాడు చిన్నమ్మ రూపంలో వచ్చి జ్యోతికి స్వస్థత చేకూరుస్తాడు. జ్యోతిని చంపి శ్రీనివాసరావు ఆస్తిని కాజేయాలని కుట్ర పన్నిన శ్రీనివాసరావు మేనత్త వేసిన ఎత్తులన్నింటినీ ఏడుకొండలవాడు చిత్తు చేస్తాడు. నామాల తాతయ్య జ్యోతికి కలలో కనిపించి "తిరుమల కొండకు రా, అమ్మను చూపిస్తాను" అని చెబుతాడు. జ్యోతి ఒంటరిగా కొండకు ప్రయాణమవుతుంది. జ్యోతికి అమ్మ ఎలా దొరికింది అన్నది చిత్రంలో పతాక సన్నివేశం.