భారత ప్రామాణిక కాలమానం
భారత ప్రామాణిక కాలమానం (IST) భారతదేశమంతటా పాటించే సమయం. ఇది గ్రీన్‌విచ్ (Greenwich) సమయానికి ఐదున్నర గంటలు (UTC+5:30) ముందు ఉంటుంది. భారతదేశం, పొద్దు పొదుపు సమయాన్ని (డేలైట్ సేవింగ్ టైం) కానీ, మరే విధమైనా ఋతు అనుగుణ సర్దుబాట్లను కానీ పాటించదు. అయితే పొద్దు పొదుపు సమయాన్ని తాత్కాలికంగా 1962 భారత-చైనా యుద్ధం, 1965 భారత-పాకిస్తాన్ యుద్ధం, 1971 భారత-పాకిస్తాన్ యుద్ధ సమయాల్లో పాటించారు.[1] సైనిక మరియు విమానయాన సమయంలో భారత ప్రామాణిక కాలమానాన్ని E* ("ఎకో స్టార్")గా సూచిస్తారు.[2]
భూవైజ్ఞానిక కాల రేఖ
కాలాన్ని మరింతగా వర్గీకరించేందుకు జియాలజిస్టులు ""తొలి"", ""మధ్య"", ""చివరి"" అనే విశేషణాలను, రాతి పొరలను వర్గీకరించేందుకు ""కింది"", ""మధ్య"", ""పైని"" అనే విశేషణాలనూ వాడుతారు. ఉదాహరణకు కింది జురాసిక్ సీరీస్ అనేది తొలి జురాసిక్ ఇపోక్ కాలాన్నిసూచిస్తుంది.
రేడియోమెట్రిక్ డేటింగ్ ప్రకారం భూమి వయసు 4540 కోట్ల సంవత్సరాలని తెలుస్తోంది. భూమి చరిత్రలో జరిగిన సంఘటనల ఆధారంగా చరిత్రను వివిధ కాలాలుగా వర్గీకరించారు. భూమి పొరల్లో చోటు చేసుకున్న మార్పులు అప్పట్లో ఏర్పడిన పెద్ద సంఘటనలను (మూకుమ్మడి వినాశనం వంటివి) సూచిస్తాయి . ఈ మార్పులను బట్టి కాలరేఖలో కాల విస్తృతులను (టైమ్ స్పాన్) నిర్ణయించారు. ఉదాహరణకు, క్రెటేషియస్, పేలియోజీన్ పీరియడ్ల సరిహద్దును క్రెటేషియస్-పేలియోజీన్ వినాశక ఘటనను నిర్వచిస్తుంది. ఈ ఘటనలో ఎగరలేని డైనోసార్లతో పాటు అనేక జీవులు అంతరించాయి. అంతకంటే ప్రాచీన కాలవిస్తృతులను, అంటే విశ్వసనీయమైన శిలాజ ఆధారాలు లభించని కాలాలకు (ప్రోటెరోజోయిక్ ఇయాన్ కు ముందు), నిరపేక్షిక కాలం ప్రకారం నిర్వచించారు.