మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం
మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం : 1857–-58 మధ్యకాలంలో ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాట్లని మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం అనీ, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు అనీ పరిగణిస్తారు. భారత చరిత్రకారులు ఈ తిరుగుబాట్లని 'ప్రథమ స్వతంత్ర సంగ్రామంగా భావిస్తారు. దశాబ్దాలుగా భారతీయ సిపాయిలకీ బ్రిటీష్ అధికారులకీ మధ్యగల జాతీయ, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాలు తిరుగుబాట్లకి దారితీసాయి. బ్రిటిష్ వారికి భారత పాలకులైన మొగలాయి, పేష్వాల పట్లగల నిర్లక్ష్య వైఖరి మరియూ ఔధ్ విలీనం లాంటి రాజకీయ కారణాలు భారతీయులలో బ్రిటిష్ పాలన పట్ల వ్యతిరేకత కలిగించాయి.
గిసేప్పి గారిబాల్డి
సిసిలీ ఆక్రమించిన తరువాత, అతను బ్రిటిష్ రాయల్ నేవీ సహాయంతో మెస్సినా జలసంధి దాటి, ఉత్తర ఇటలీకి చేరుకున్నాడు. గరిబాల్ది యొక్క పురోగతి ప్రతిఘటనలాగా కాక ఒక వేడుకలా జరిగింది, సెప్టెంబరు 7 న అతను రైలులో ప్రయాణించి నేపుల్స్ రాజధాని నగరంలో ప్రవేశించాడు. అయితే నేపుల్స్ గారిబాల్డి స్వాధీనం ఛెసుకున్నప్పటికి నియాపోలిటన్ సైన్యం ఓడించలేకపోయాడు. 24, 000 మంది వాలంటీర్లతో కూడిన గరిబాల్ది సైన్యం సెప్టెంబరు 30 న వాల్టర్నో వద్ద జరిగిన యుద్ధంలో 25, 000 మంది గల నియాపోలిటన్ ఆర్మీ పూర్తిగా ఓడించడంలో విఫలమైంది. ఈ యుద్ధం ఆయన పోరాడిన వాటిల్లో అతిపెద్దది, కానీ పీడ్మాట్ సైన్యం వచ్చిన తరువాతనే వారికి పూర్తి విజయం లభించింది. దీని తరువాత రోమ్ తన సైన్యాన్ని నడిపించాలన్న వరకు గరిబాల్ది యొక్క ప్రణాళికలు పీడ్మాంటీల ఒత్తిడి వలన ఆపివేయబడ్డాయి, సాంకేతికంగా తన మిత్రదేశం ఫ్రాన్స్ తో యుద్ధం చేయవలసివస్తందన్న భావనతో పీడ్మాంటీలు దీనికి ఇష్టపడలేదు. ఆ సమయంలో పొప్ కు రక్షణగా ఫ్రాన్స్ దళాలు ఉన్నాయి. కానీ గరిబాల్దిని చేరుకునేందుకు దక్షిణ దిశగా జరిగిన మార్చిలో పీడ్మాంటీలు పోప్ యొక్క భూభాగాలను చాలా వరకు ఆక్రమించుకున్నారు. కాని అవి ఉద్దేశపూర్వకంగానే పొప్ రాజధాని అయిన రోమ్ పై దాడి చేయలేదు. గరిబాల్ది దక్షిణాన తాను ఆక్రమించిన అన్ని ప్రాంతాలను పీడ్మాంటీల పరంచేసి తాను కాప్రియాకు వెళ్ళిపోయాడు. తాత్కాలికంగా తన పనిని ఆపివేసాడు. కొందరు ఆధునిక చరిత్రకారుల ఆభిప్రాయం ప్రకారం గరిబాల్డి తాను ఆక్రమించిన అన్ని ప్రాంతాలను పీడ్మాంటీల పరంచేయటం అనేడీ అతనికి రాజకీయ ఓటమిగా భావిస్తారు, కానీ అతను ఇటాలియన్ ఐక్యత పీడ్మాంటీల ద్వారా మాత్రమే సాధ్యమౌతుంది అని నమ్మాడు. టియానో వద్ద గరిబాల్ది మరియు విక్టర్ ఇమ్మాన్యూల్ II మధ్య సమావేశం ఆధునిక ఇటాలియన్ చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం, కానీ ఈ సమావేశం కచ్చితంగా ఎక్కడ జరిగింది చెప్పలేకపోవటం వలన ఇది వివాదాస్పదం అయి కొంతవరకు దీని ప్రాధాన్యత తగ్గింది.