విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
విశ్వనాథ 1895, సెప్టెంబరు 10న (మన్మథ నామ సంవత్సర భాద్రపద బహుళ షష్ఠి)[3] ) కృష్ణా జిల్లా నందమూరు (ఉంగుటూరు మండలం) లో జన్మించారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ తండ్రి శోభనాద్రి, తల్లి పార్వతి. ఆయనది తెలుగు వైదిక బ్రాహ్మణ కుటుంబం. శోభనాద్రి జీవితం చాలా వరకూ వైభవోపేతంగా సాగిన చివరి దశలో దాతృత్వ గుణం వల్ల దారుణమైన పేదరికాన్ని అనుభవించారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ తన చిన్నతనంలో సుఖప్రదమైన జీవితాన్ని అనుభవించారు. ఆయన మాటల్లో చెప్పాల్సి వస్తే మరీ చిన్నతనంలో నేను యువరాజును. పుట్టుభోగిని. తర్వాత కష్టదశ.[4] అనంతర కాలంలో శోభనాద్రి కేవలం అంగవస్త్రము, పంచె మాత్రమే సర్వవస్త్రాలుగా మిగిలాకా కూడా దానాలిచ్చి దూసిన స్వర్ద్రువై మిగులు ధోవతినొక్కడు దాల్చిన స్థితిలో జీవించాల్సి వచ్చింది.[4]. తండ్రి శోభనాద్రి మంచి భక్తుడు, ఆయన వారణాసి వెళ్ళి గంగానదిలో స్నానం చేయగా దొరికిన విశ్వేశ్వరస్వామి లింగాన్ని తీసుకువచ్చి స్వగ్రామమైన నందమూరులో ప్రతిష్ఠించి ఆలయం కట్టించారు. ఆయన ప్రభావం తమపై విపరీతంగా వుందని విశ్వనాథ సత్యనారాయణ అనేకమార్లు చెప్పుకున్నారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణలోని దాతృత్వము, భక్తి వంటి సుగుణాలు తండ్రి నుంచి వచ్చినవేనని చెప్పుకున్నారు [నోట్ 1] విశ్వనాథ సత్యనారాయణ బాల్యంలో ఆయన పుట్టిపెరిగిన గ్రామం, దానిలో దేశికవితా రీతులతో గానం చేసే భిక్షుక బృందాలూ, పురాణగాథలు నేర్చి ప్రవచించడంతో నిత్యమూ గడిపే స్వజనమూ ఆయన కవిత్వానికి పునాదులు వేశాయని చెప్పవచ్చు.[5]
సత్యసాయి అవతార వైభవం
స్వామి తల్లిగారైన శ్రీమతి ఈశ్వరమ్మ గారు తన కుమారుడైన సత్యనారాయణరాజు గారిని భగవంతుని అవతారముగా గ్రహించి ఒరేయ్..., అని పిలవడం మానేసారు, కానీ స్వామివారి తండ్రిగారైన శ్రీ పెద్దవెంకమ్మరాజు గారు మాత్రం తన కుమారుని భగవంతునిగా నమ్మేవారు కాదు పైగా తన కుమారుడు వింతలు, విడ్డూరాలు చేస్తున్నాడు అని నమ్మి కదరిలోని నరసింహస్వామి గుడి వద్దకు బాబాగారిని పిలుచుకొని వెళ్ళి, ఒక భూత వైద్యుని పిలిపించారు. స్వామికి దెయ్యం పట్టివున్నదని దాన్ని వదిలింఛమని ఆ భూత వైద్యుని ప్రార్థించారు. భూత వైద్యుడు స్వామిని చిత్రహింశలకు గురిచేసాడు, స్వామి కురులనుకత్తరించి గుండు గీయించాడు, కత్తితో నాలుకపైన నాలుగు గాయాలు చేసి ఆ గాయంపై మిరపపొడిని జల్లి నిమ్మకాయ రసాన్నిపోసాడు (ఈ గాయాలు భక్తులకు కనపడనీయకుండా స్వామివారు తన ఉంగరాల కురులను అలాగే పెంచసాగారు) అంతట ఆ భూతవైద్యుడు నీవు ఎవరో చెప్పు అని స్వామిని నిలదీయగా అప్పుడు స్వామి "నేను సాయిబాబాను" అని కదిరి నరసింహస్వామి గుడి వద్ద ప్రకటించారు. ఆ భూరత వైద్యుడు రుజువు కోరగా బాబాగారు తన దగ్గరలో ఒక పల్లెంపై ఉన్న మల్లెపూలను తీసుకొని విసి పారేయగా అవి సాయిబాబా అని పిలిచాయి.