పోర్చుగల్
15వ శతాబ్దంలో భారత దేశం చేరే నావిక మార్గాన్ని కనుక్కోవడంలో పోర్చుగల్ దేశస్థులు ముందున్నారు. ఆ దేశస్థుడైన వాస్కో డ గామా (Vasco da Gama) 1498లో ఐరోపా నుండి భారతదేశానికి నేరుగా సముద్రమార్గాన్ని కనుగొన్నాడు. వాస్కోడిగామా బృందము మొట్టమొదట కాలికట్లో కాలుమోపింది. 16వ శతాబ్దంలో పోర్చుగీసు వర్తకులు గోవాలో స్థావరం ఏర్పరచుకొన్నారు. కొద్దికాలంలోనే, 1510లో అఫోన్సో డి ఆల్బుకరెక్ గోవాను స్వాధీనపరుచుకుని అధికారాన్ని బలవంతంగా హస్తగతం చేసుకొన్నాడు. 1531లో దమన్‌ను, ఆ తర్వాత దియును పోర్చుగీసువారు ఆక్రమించారు. 1539లో గుజరాతు సుల్తాను ద్వారా దమన్ అధికారికంగా పోర్చుగీసువారికి అప్పగింపబడింది. పోర్చుగీసువారు గోవాను స్వాధీనపరుచుకున్న 450 ఏండ్ల తరువాత, 1961లో డిసెంబరు 19న భారత ప్రభుత్వం గోవా, దమన్, దియులను తన అధీనంలోకి తీసుకొన్నది[4][5]. కానీ పోర్చుగల్ ప్రభుత్వం 1974 వరకు వీటిపై భారతదేశపు అధిపత్యాన్ని అంగీకరించలేదు. అలాగే దాద్రా నగరు హవేలీ కూడా 1779 నుండి 1954లో భారతదేశము స్వాధీనము చేసుకునే వరకు పోర్చుగీస్ కాలనీగా ఉంది.
గుజరాత్
ముందుగా పోర్చుగీసు వర్తకులు గుజరాత్ ప్రాంతానికి వచ్చి డామన్, డయ్యు, దాద్రా, నగర్ హవేలీ, మరికొన్ని స్థావరాలు ఏర్పరచుకొన్నారు. 1614లో బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీవారు సూరత్‌లో ఒక ఫాక్టరీ (గోడౌను) స్థాపొచారు. ఇది భారతదేశంలో వారి మొదటి స్థావరం. 1668లో పోర్చుగల్నుండి స్వాధీనంచేసుకొన్న బొంబాయి క్రమంగా బ్రిటిష్‌వారికి ముఖ్యకేంద్రమైంది. 2వ ఆంగ్ల-మరాఠా యుద్ధం తరువాత గుజరాత్ ఆంగ్లేయుల అధీనంలోకి వచ్చింది.