గ్రీక్ భాష
మధ్యధరా ప్రపంచంలో మరియు సనాతన ప్రాచీన ప్రపంచంలో గ్రీక్ విస్తృతంగా మాట్లాడే సంధాన భాషగా ఉండేది మరియు ఇది చివరకు బైజాంటైన్ సామ్రాజ్యం యొక్క అధికారిక ఉమ్మడి భాషగా మారింది. దీని ఆధునిక రూపంలో, ఇది గ్రీసు మరియు సైప్రస్ దేశాల అధికారిక భాషగా ఉంది మరియు యూరోపియన్ యూనియన్‌కి చెందిన 23 అధికారిక భాషలలో ఇదీ ఒకటి. ఈ రోజు[1] గ్రీసు, సైప్రస్ మరియు ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో ఉన్న వలస కమ్యూనిటీలకు చెందిన దాదాపు కోటి, 30 లక్షలమంది ప్రజలు ఈ భాషలో మాట్లాడుతున్నారు. ఇంగ్లీష్ వంటి అనేక ఆధునిక భాషలు గ్రీక్ నుంచి పదాలను తమలో ఇముడ్చుకున్నాయి. ఇంగ్లీష్ భాష ప్రత్యేకించి వైద్యం, శాస్త్రరంగాలకు సంబంధించి, గ్రీక్ భాష నుంచి దాదాపు 50,000 పదాలను తన శబ్దకోశంలో కలిగి ఉంది. ఆధునిక భాషలలో కొత్త పదాల వ్యుత్పత్తి ప్రక్రియలో లాటిన్‌తో పాటు గ్రీక్ భాషను కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు.
సంస్కృతము
సంస్కృతము ఏప్రాంతములోను నిత్యవ్యవహారభాష కానంత మాత్రముచేత కొందరు దీనిని మృతభాషయనుట అసమంజసము. భారతదేశములో సంస్కృతము జీవద్భాషయే యనునది స్పష్టమైన సత్యము. మృతభాషలైన గ్రీకు, లాటినులను సంస్కృతముతో పోల్చి చూతుమేని మృతభాషావాదము నిస్సారమని తెలియగలదు. నేడు ఒక సంస్కృతగ్రంథము ముద్రింపబడుచో సంవత్సరమునకు కొన్ని వేల ప్రతులు విక్రయింపబడుటను చూచుచున్నాము. అట్టి గ్రంథములు వందలకొలది ముద్రితము లగుచున్నవి; చెల్లుబడి యగుచున్నవి. గ్రీకు, లాటిన్ గ్రంథముల కింత ఆదరము లేదు సరికదా యిందులో శతాంశమైనను లేదు. నేడు వేలకొలది ప్రజలుగల సభలలో సంస్కృతమున ఉపన్యాసములు జరుగుటయు, ప్రజలు వాని నర్థముచేసికొనుటయు చూచుచున్నాము. మద్రాసువంటి ఆధునికపట్టణములో వేలకొలది మంది అర్థము చేసికొను భాషను మృతభాషయనుటకంటె అసత్యము మరొకటి యుండదు. గ్రీకు భాషలో ఉపన్యాసము జరుగుచో ఇంగ్లండులోనేకాదు గ్రీసు దేశములోకూడ ఏపట్టణములోను నూరుమందికూడ అర్థము చేసికొనజాలరు. ఇట్టి యనేక కారణములవలన సంస్కృతము నేటికికూడ జీవద్భాషయే యని స్పష్టమగుచున్నది. సంస్కృతము నేర్వనివారికి కూడా లోకోక్తి రూపముగాను, సుభాషితరూపముగాను పదులకొలదిగనైనను సంస్కృతశ్లోకములు వచ్చియుండును. పైని చెప్పిన లక్షణములలో ఏదియు మృతభాష కుండదు.