నేపాలీ భాష
నేపాలీ (नेपाली) ఇండో-ఆర్యన్ భాషా కుటుంబానికి చెందిన భాష. నేపాలీ భాషను నేపాల్, ఇండియా, భూటాన్ మరియు కొంత భాగము బర్మా దేశాలలో మట్లాడతారు. ఇది నేపాల్ మరియు భారత దేశాలలో అధికార భాష. నేపాల్లో దాదాపు సగ భాగము ప్రజలు నేపాలీని మాతృభాషగా మాట్లాడతారు. ఇంకా చాలా మంది నేపాలీలు ద్వితీయ భాషగా మట్లాడతారు.
ఐర్లాండ్
ప్రస్తుతం ఐర్లాండ్ రిపబ్లిక్ జనాభాలో 10% కంటే తక్కువ మంది విద్యా వ్యవస్థ వెలుపల ఐరిష్ను మాట్లాడతారు. [148] 15 సంవత్సరాలు దాటిన వారిలో 38% మంది "ఐరిష్ మాట్లాడేవారు" గా వర్గీకరించబడ్డారు. ఉత్తర ఐర్లాండులో ఇంగ్లీషు అధికారిక అధికారిక భాషగా ఉన్నప్పటికీ ఐరిషుకు అధికారిక గుర్తింపు ఉంది. ప్రాంతీయ లేదా మైనారిటీ భాషలు కోసం ఐరోపా చార్టర్ మూడవ భాగంగా ప్రత్యేక రక్షణ చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. తక్కువ హోదా (చార్టర్ రెండవ భాగంగా గుర్తింపుతో సహా), ఉల్‌స్టర్ స్కాట్స్ మాండలికాలకు ఇవ్వబడింది. ఉత్తర ఐర్లాండు నివాసితులలో దాదాపు 2% ప్రజలు ఈ భాషలను మాట్లాడతారు. రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండులో కొంతమంది మాట్లాడతారు.[149] 1960 నుండి దేశీయవలసలు అభివృద్ధితో అనేక భాషలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. ముఖ్యంగా ఆసియా, తూర్పు ఐరోపా భాషలు ప్రవేశించాయి. సంచార ఐరిష్ ట్రావెలర్స్ భాష ఐర్లాండుకు చెందినది.[150]