భారతీయ రైల్వేలు
భారతదేశంలో రైలు మార్గాల కొరకు మొదటిసారిగా 1832లో ప్రణాళిక ప్రవేశపెట్టబడినప్పటికీ, ఆ తరువాత మరో దశాబ్దం వరకూ ఇందులో ఎటువంటి పురోగతి సాధించలేదు. 1844లో అప్పటి గవర్నర్ జనరెల్ విస్కౌంట్ హార్డింగ్ (Lord Hardinge) రైల్వేలలో ప్రయివేటు వ్యక్తుల పెట్టుబడులను అనుమతించాడు. ఇదే కాక రెండు రైల్వే సంస్థలను (బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ మరియు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ)స్థాపించి నూతన పెట్టుబడిదారులకు సాహయపడవలసిందిగా కోరాడు. ఆ తరువాతి కొద్ది సంవత్సరాలలో బ్రిటిష్ పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి కారణంగా అనేక రైలు మార్గాలు వేగంగా నిర్మించబడ్డాయి. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి రైలు 1851 డిసెంబరు 22న నడుపబడింది. ఇది రూర్కీలో నిర్మాణ సామాగ్రిని తరలించడానికి వినియోగించబడింది. ఆ తరువాత ఒకటిన్నర సంవత్సరాలకు అనగా ది.1853 ఏప్రిల్ 16లో మొదటి ప్రయాణీకుల రైలు బోరిబందర్, బొంబాయి, థాణేల మధ్య నడుపబడింది. ఈ ప్రయాణం మొత్తం దూరం 34 కి.మీ కాగా, సాహిబ్, సుల్తాన్, సింధ్ అనే ఇంజిన్లను వినియోగించారు. ఒక విధంగా ఈ సంఘటన భారత రైల్వేలకు అంకురార్పణ చేసిందని చెప్పుకోవచ్చు.
ఇంద్రాయణి సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్
మధ్య రైల్వే ద్వారా నడుపబడుతోన్న పుణె సోలాపూర్ ఇంటర్ సిటీ ఎక్స్ ప్రెస్ కు చెందిన ఓ బోగీని కూడా దీనికి అనుసంధానం చేస్తారు. తద్వారా సోలాపూర్ వాసులకు కూడా ఇంద్రాయణి సేవలందిస్తోంది.
ఇంద్రాయణి ఎక్స్ ప్రెస్ ను తొలిసారిగా 1988 ఏప్రిల్ 27 నాడు ప్రారంభించారు. అప్పటికే ముంబయి సి.ఎస్.టి మరియు పుణె జంక్షన్ల మధ్య ఐదు ఇంటర్ సిటీ ఛైర్ కార్లు నడుస్తుండగా ఇంద్రాయణి ఎక్స్ ప్రెస్ ఆరో ఇంటర్ సిటీ ఎక్స్ ప్రెస్ గా ప్రవేశపెట్టబడింది. మిగతా ఐదు కార్ల వివరాలు పరిశీలిస్తే- 12127/28 ముంబయి-పుణె ఇంటర్ సిటీ ఎక్స్ ప్రెస్, 11007/08 దక్కన్ ఎక్స్ ప్రెస్, 11009/10 సింహగఢ్ ఎక్స్ ప్రెస్, 12125/26 ప్రగతి ఎక్స్ ప్రెస్ మరియు 12123/24 దక్కన్ క్వీన్ పేర్లతో నడుస్తున్నాయి.ఇంద్రాయణి ఎక్స్ ప్రెస్ రైలు నడిచే మార్గమంతా పూర్తిగా విద్యుదీకరణ చేయబడినది. అదనంగా ఈ రైలుకు డీజిల్ ఇంజిన్ కూడా ఉంటుంది. గుత్తి ఆధారంగా రూపొందించిన డబ్లు.డి.ఎం-3డి సామర్ధ్యం గల ఈ ఇంజిన్ ఏకధాటిగా రైలును ముంబయి సి.ఎస్.టి.వరకు తీసుకుపోగలుగుతుంది. అత్యంత సామర్థ్యం గల ఈ ఇంజిన్ ఇంద్రాయణి ఎక్స్ ప్రెస్ కు అదనపు ఆకర్షణగా చెప్పుకోవచ్చు.
ముంబయి సి.ఎస్.టి నుంచి బయలు దేరే ఆరు ట్రైన్లలో ఇంద్రాయణి ఎక్స్ ప్రెస్ అన్నింటికంటే ముందుగా బయలుదేరుతుంది, తిరుగు ప్రయాణంలో మాత్రం అన్ని రైళ్ల కంటే చివరగా పుణె జంక్షను నుంచి బయలుదేరుతుంది. ఈ తరహా విధానం వల్ల ప్రయాణికులు ముంబయి సి.ఎస్.టి నుంచి పుణెకు వెళ్లి పనులు పూర్తి చేసుకుని ఇదే రైలులో మళ్లీ తిరుగుప్రయాణం కావడానికి సౌకర్యంగా ఉంటుంది.