వేయి స్తంభాల గుడి
వేయి స్తంబాల గుడి తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని చారిత్రాత్మక దేవాలయం.ఇది 11వ శతాబ్దంలో కాకతీయ వంశానికి చెందిన రుద్రదేవునిచే చాళుక్యుల శైలిలో నిర్మించబడి కాకతీయ సామ్రాజ్య కళాపిపాసకు, విశ్వబ్రాహ్మణ శిల్పుల పనితనానికి మచ్చుతునకగా భావితరాలకు వారసత్వంగా మిగిలింది.[1]
భారతదేశంలోని ఏడు అద్భుతాలు
నల్ల గ్రానైట్‌తో నిర్మించబడిన కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం (నల్ల గోపురంగా కూడా ప్రసిద్ధి) ను తూర్పు గంగా రాజవంశంకు చెందిన మొదటి నరసింహదేవ (క్రీ.శ. 1236 -క్రీ.శ. 1264) నిర్మించాడు.. ఈ ఆలయం యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా రక్షింపబడుతోంది. 13వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన ఈ ఆలయం, 24 చక్రాలు (ఒక్కోటి 3.3 మీటర్ల వ్యాసంతో) కలిగిన ఒక భారీ రథాన్ని ఏడు అశ్వాలు లాగుతున్నట్టుగా నిర్మించారు, ఆకాశం వెంబడి సంచరించేందుకు సూర్యభగవానుడైన సూర్యుడు ఈ రథంపై కొలువుదీరి ఉంటాడు.మత సంబంధిత (బ్రాహ్మణులకు చెందిన) వాస్తుశాస్త్రానికి ఈ ఆలయం ఒక అద్భుత స్మారక చిహ్నం.
కుపోలా (గాలి లోనికి ప్రవేశించేందుకు వీలుగా పైకప్పులో ఏర్పాటు చేసే ప్రత్యేక నిర్మాణాలు) ల ద్వారా ప్రత్యేక లక్షణ వక్రరేఖల స్థూపాలతో నిర్మితమైన ఈ సూర్య దేవాలయం భారతదేశ దేవాలయాల యొక్క కళింగ పాఠశాలకు చెందడంతో పాటు సూర్యునికి సమర్పించబడిన ఈ ఆలయం అందుకు ప్రతీకగా తూర్పు-పడమర దిశగా నిర్మితమైంది, ప్రతిరోజూ సూర్యోదయ కిరణాలు ఈ ఆలయం ముఖద్వారాన్ని తాకుతుంటాయి. ఈ దేవాలయ నిర్మాణానికి సంబంధించిన ప్రణాళిక నాట్‌మందిర్ (వెలుపలి వైపు సముదాయం), జగ్‌మోహన్ (కేంద్ర సముదాయం) మరియు గర్భగృహ (సూర్యదేవుని నివాసమైన ప్రధాన సముదాయం) అనే మూడు ఖండాలుగా చిత్రించబడింది. దేవాలయంలోని ప్రధాన మందిరం (69.8 మీ. ఎత్తు) విశాలమైన బహిర్గత ప్రదర్శనకు వీలు కల్పించే ప్రేక్షక సభా మందిరం (39.5 మీ. ఎత్తు) తో కలిపి నిర్మితమైంది. ప్రధాన మందిరంలో ప్రతిష్ఠించబడిన మూల దైవ విగ్రహం కూలిపోయింది. ప్రేక్షక మందిరం ఇప్పటికీ ఉనికిలోనే ఉన్నప్పటికీ, నృత్య మందిరం (నాట్య మందిరం) మరియు భోజన మందిరాల (భోగ-మండపం) కు చెందిన చిన్నపాటి భాగాలు మాత్రమే కాల ప్రభావాన్ని తట్టుకుని నిలిచాయి. దేవాలయానికి సంబంధించిన ప్రాంగణ.