కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్
కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ఒక రసాయన సంయోగ పదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మేళన పదార్థం. కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ను వ్యావహారికంలో తడి సున్నం/విరిసిన సున్నం (slaked lime) అంటారు. కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ రసాయనిక సంకేత పదం Ca (OH)2. కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ రంగులేని స్పటిక రూపంలో లేదా తెల్లనిపొడి లా ఉంటుంది. సున్నం లేదా క్విక్ లైమ్ అనబడు కాల్సియం ఆక్సైడ్ నీటిలో కరిగించడంవలన,లేదా నీటితోస్లాక్డ్ చెయ్యడం వలన కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ను ఉత్పత్తి చేయుదురు.కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ను పలురకాల ఉపయోగిస్తారు. ఆహార పదార్థాల తయారీలో కూడా కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ ను ఉపయోగిస్తారు. కాల్సియం హైడ్రాక్సైడ్ సంతృప్త ద్రావనాన్ని సున్నపు నీరు అని వ్యవహరిస్తారు.
కాల్సియం హైడ్రైడ్
కాల్సియం హైడ్రైడ్ అణుసౌష్టవం అర్థోరొంబిక్.
కాల్సియం మూలకాన్ని నేరుగా 300-400 °C వద్ద హైడ్రోజన్ వాయుతో చర్య జరిపించడం ద్వారా కాల్సియం హైడ్రైడ్‌ను ఉత్పత్తి చేయుదురు.
కాల్సియం హైడ్రైడ్ ఒక క్షయికరణ కారకం.టైటానియం (Ti, వెనేడియం (V, నియోబియం (Nb, టేంటలం (Ta).మరియు యురేనియంలోహ అక్సిడు తో క్షయికరణచర్య వలన వాటి లోహ పొడి/చూర్ణము (powder) లను ఏర్పరచును. కాల్సియం హైడ్రైడ్, కాల్సియం లోహంగా వియోగం వలన ఈ క్షయికరనచర్య వలన లోహ ఆక్సైడులనుండి, లోహాలు ఏర్పడుచుటకు కారణమైఉండును.
కాల్సియం హైడ్రైడ్ ను ఉదజని వాయువు జనకంగా ఉపయోగిస్తారు.1940 కాలంలో కాల్సియం హైడ్రైడ్ ను హైడ్రోలిత్అనే వ్యాపార నామంతో అమ్మేవారు.ఎక్కడికైనా సులభంగా తీసుకెళ్లగలిగిన, అత్యవసర స్థితిలో, ముఖ్యంగా గాలిఓడలలో (Airship) నింపుటకు అవసరమైన హైడ్రోజన్ వాయుఉత్పత్తి జనకంగా హైడ్రోలిత్అనే వ్యాపార నామం కలిగిన కాల్సియం హైడ్రైడ్ జు వాడేవారు, కాని కాల్సియం హైడ్రైడ్ నియోగం (ఉదజని ఉత్పత్తికై) ఖరీదైన వ్యవహారం.ఇక్కడ అత్యవసర స్థితి అనేది యుద్ధసమయ వాడుకను తెలుపుతుంది.కాల్సియం హైడ్రైడ్ విస్తృతంగా, దశాబ్దాలుగా వాతావరణ బుడగలలో (weather balloons) నింపుటకు అవసరమైన వాయువును ఉత్పత్తి చేయుసురక్షితమైన, అనుకూలమైన రసాయనంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.