బ్లడ్ ప్లాస్మా
రక్తపు రసి (Blood plasma - బ్లడ్ ప్లాస్మా, రక్తరసము, నెత్తురు సొన, రక్తజీవద్రవ్యం) అనేది తేటైన ఎండుగడ్డి రంగు గల రక్తం యొక్క ద్రవ భాగం, ఇది రక్తం నుండి ఎర్రరక్తకణాలు, తెల్లరక్తకణాలు, ప్లేట్‌లేట్స్ మరియు ఇతర సెల్యూలర్ భాగాలు తొలగించబడిన తరువాత మిగిలిన భాగం. ఇది మానవ రక్తం యొక్క ఒక పెద్ద భాగం, రక్తంలో దాదాపు 55 శాతం దాకా వుంటుంది, మరియు నీరు, లవణాలు, ఎంజైములు, రోగనిరోధక కణాలు మరియు ఇతర ప్రోటీన్లను కలిగి వుంటుంది. ప్లాస్మా 92% నీటితో కూడి ఉంటుంది, ఇది మానవ శరీరానికి అవసరమైన కణాలు మరియు వివిధ కీలక పదార్థాలను సరఫరా చేసే ఒక మాధ్యమం. ప్లాస్మా శరీరంలో రక్తాన్ని గడ్డకట్టించడం సహా వ్యాధులను ఎదుర్కోవడం మరియు వివిధ ఇతర క్లిష్టమైన విధులను చేపడుతోంది.
దోమ
మలేరియా నుంచి కాపాడే కొత్త అవతార్‌ (టీకా) దోమల్నిశాస్త్రవేత్తలు ఆవిష్కరించారు. ఈ దోమలు కుడితే మనిషిలో రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది. తద్వారా మలేరియాను నియంత్రించడానికి వీలవుతుంది. దోమ లాలాజల గ్రంథుల నుంచి 'లైస్మేనియా' టీకా మందు వెలువడేలా వాటి జన్యు క్రమంలో మార్పు తెచ్చారు. మలేరియా వల్ల ఏటా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 10-20 లక్షల మంది మరణిస్తున్నారు.మలేరియా పరాన్నజీవ మణిరాజు (ప్లాస్మోడియం) రాకను నిరోధించే విధంగా దోమ జన్యుక్రమంలో కొన్ని మార్పులు చేశారు. ఆ తర్వాత ఆ మార్పులతో కూడిన జన్యుసమాచారాన్ని దోమ అండాల్లో ప్రవేశపెట్టారు. వాటినుంచి పుట్టిన కొత్తతరం దోమలు మలేరియా వ్యాధి నిరోధకతను సంతరించుకున్నాయి. ఆ దోమలకు ప్లాస్మోడియంతో కూడిన రక్తాన్ని అందించి పరీక్షించారు. రక్తం తాగినప్పటికీ ఒక్క దోమలోకి కూడా పరాన్నజీవి ప్రవేశించలేకపోయింది. 'దోమల జీవితకాలం రెండువారాలకు మించదు. ఈ నేపథ్యంలో భూమ్మీద ఉన్న సాధారణ దోమలను తొలగించివేస్తూ వాటి స్థానంలో జన్యుపరివర్తిత దోమలను ప్రవేశపెట్టటం అసాధ్యమేమీ కాదు.