క్యోటో ఒప్పందం
క్యోటో ఒప్పందం అనేది భూతాపంపై పోరాటానికి పర్యావరణ మార్పుపై ఐక్యరాజ్యసమితి ముసాయిదా సదస్సు (UNFCCC లేదా FCCC)కు సంబంధించిన ఒక ఒడంబడిక. UNFCCC అనేది పర్యావరణ వ్యవస్థపై ప్రమాదకర మానవజన్య జోక్యమును నిరోధించే స్థాయికి వాతావరణంలోని గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాల స్థిరీకరణ లక్ష్యంగా కుదుర్చుకున్న ఒక అంతర్జాతీయ పర్యావరణ ఒప్పందం.[1]
క్యోటో ఒప్పందం
ఈ ఒప్పందం కింద, 37 పారిశ్రామిక దేశాలు ("Annex I దేశాలు" అని పిలుస్తారు) నాలుగు గ్రీన్‌హౌస్ వాయువుల (GHG) (కార్బన్ డయాక్సైడ్, మీథేన్, నైట్రస్ ఆక్సైడ్, సల్ఫర్ హెక్సాఫ్లోరైడ్) మరియు అవి విడుదల చేస్తున్న రెండు రకాల వాయువులు (హైడ్రోఫ్లోరోకార్బన్స్ మరియు పెర్‌ఫ్లోరోకార్బన్స్)ను తగ్గించడానికి అంగీకరించాయి. ఇతర సభ్యదేశాలన్ని సాధారణ కట్టుబాట్లకు అంగీకరించాయి. 1990 స్థాయికి సంబంధించిన తమ సమష్టి గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలను 5.2%కి తగ్గించుకునేందుకు Annex I దేశాలు అంగీకరించాయి. ఉద్గార పరిమితుల్లో అంతర్జాతీయ వైమానిక మరియు నావికాదళ ఉద్గారాలను చేర్చలేదు. అయితే వాటిని ఓజోన్ పొర క్షీణతకు కారణమవుతున్న పదార్థాలపై 1987లో కుదిరిన మాంట్రియల్ ఒప్పందం కింద పారిశ్రామిక వాయువులు, క్లోరోఫ్లోరోకార్బన్స్ లేదా CFCsకు అదనంగా చేర్చారు.