నయాగరా జలపాతం
నయాగరా జలపాతం (Niagara Falls) అమెరికా రాష్ట్రమైన న్యూయార్క్ మరియు కెనడా నగరాల మధ్య నయాగరా నదిపై ఉన్న అతిపెద్ద జలపాతం. నయాగరా జలపాతం అంటే మూడు జలపాతాల మొత్తానికి ఉన్న సామూహిక నామము. అమెరికా లోని న్యూయార్క్ రాష్ట్రం మరియు కెనడాలోని ఒంటారియా రాష్ట్రం సరిహద్దుల మధ్య అటూ ఇటూ ఉన్న జలపాతమిది. ఈ జలపాతం నయాగర జార్జ్ దక్షిణ తీరంలో ఉంది. పెద్ద మరుయి చిన్నది వరకు ఈ జపపాతం గుర్రపునాడా ఆకారంలో ఉంది. మెరికన్ ఫాల్స్, బ్రైడల్ వెయిల్ ఫాల్స్ అమెరికన్ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. ది హార్స్ షూ ఫాల్స్ కెనడా ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. అమెరికన్ ఫాల్స్ అమెరికా వైపు గోటు ఐలాడ్ (గోట్ ద్వీపం)ద్వారా విభజించబడి ఉంటాయి. చిన్నదైన బ్రైడల్ వెయిల్ ఫాల్స్ కూడా అమెరికన్ ప్రాంతంలో ల్యూనా ఐలాండ్ (ల్యూనా ద్వీపం) విభజింపబడి ఉన్నాయి. హార్స్ షూ ఫాల్స్ గుండా అంతర్జాతీయ సరిహద్దు 1892 లో చేయబడింది. సహజ భూఊచకోత వలన ఈ సరిహద్దులు తరచూ వివాదాస్పదమౌతుంటాయి.
నయాగరా జలపాతం
10,090 సంవత్సరాల ముందు నయాగరా జలపాతాలు ప్రస్తుత క్వీన్ స్టన్, ఒంటారియో మరియు ల్యూస్టన్, న్యూయార్క్ మధ్య ఉండేది. కాని భూమి ఊచకోతకు గురి అయిన కారణంగా జలపాతాలు సుమారు దక్షిణదిశగా 6.8 మైళ్ళకు తమ మార్గాన్ని మార్చుకున్నాయి. 2,600 అడుగుల వెడల్పున్న హార్స్ షూ జలపాతం కూడా ఈ భూఊచకోత కారణంగా తన రూపాన్ని మార్చుకుంది. ఫలితంగా చిన్నదిగా ఉన్న ఆర్చ్ పెద్దగిగా బృహత్తరమైన గుర్రపు నాడా ఆకారంగా మారింది. అమెరికన్ ప్రాంతానికి పడమటి దిశగా కెనిడియన్ హార్స్ షూ జలపాతాలు తూర్పుగా అమెరికన్ బ్రిడల్ వెయిల్ జలపాతాలు ఉన్నాయి. జలపాతానికి కొంచెం ఎగువన ఉన్న ప్రవాహాన్ని గోట్ ఐలాడ్ వేరు చేస్తూ ఉంటుంది. ఇంజనీరింగ్ యుక్తి భూఉచకోతను మరియు మంద్యాన్ని తగ్గిస్తూ ఉంది.