రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లేదా రెండవ ప్రపంచ సంగ్రామం (Second World War) అనేది 1939 నుండి 1945 వరకు ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల నడుమ ఏక కాలంలో ఉమ్మడిగా, విడివిడిగా జరిగిన అనేక యుద్ధాల సమాహారం. దీనికి పూర్వ రంగంలో జరిగిన రెండు ప్రధాన సైనిక సంఘటనలు ఈ మహా యుద్ధానికి దారి తీశాయి. వాటిలో మొదటిది, 1937లో మొదలయిన రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం. రెండవది, 1939లో జర్మనీ దేశం పోలాండ్ పై జరిపిన దురాక్రమణ. రెండవ చైనా-జపాన్ యుద్ధం వివిధ ఆసియా దేశాల మధ్య యుద్ధానికి దారి తీస్తే, జర్మనీచే పోలాండ్ దురాక్రమణ ఐరోపా దేశాల మధ్య యుద్ధానికి కారణభూతమయింది. ఇది క్రమంగా ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు మిత్ర రాజ్యాలు, అక్ష రాజ్యాల పేరుతో రెండు ప్రధాన వైరి వర్గాలుగా మారి ఒక మహా సంగ్రామంలో తలపడేటట్లు చేసింది. ఈ యుద్ధంలో పాల్గొన్న సైనికుల సంఖ్య సుమారు పది కోట్లు. ఇందులో పాల్గొన్న దేశాలు ఒక రకమయిన పరిపూర్ణ యుద్ధ పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నాయి (అనగా, సైనిక-పౌర భేదాలు లేకుండా అందుబాటులో ఉన్న వారందరూ ఏదో ఒక రకంగా యుద్ధంలో పాలుపంచుకోవటం). ఆకారణంగా ఆయా దేశాల ఆర్థిక, పారిశ్రామిక, సాంకేతిక వనరులన్నింటినీ యుద్ధ ప్రయోజనాలకోసమే వాడవలసి వచ్చింది.
బ్రిటిష్ రాజ్య చరిత్ర
1939లో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమవగానే, వైస్రాయ్ లార్డ్ లిన్‌లిత్‌గో, భారతీయ నేతలతో చర్చలు జరపకుండానే భారత్ తరపున యుద్ధం ప్రకటించాడు, దీనికి నిరసనగా కాంగ్రెస్ ప్రాదేశిక మంత్రులు రాజీనామా చేశారు. దీనికి భిన్నంగా ముస్లింలీగ్, బ్రిటన్ యుద్ధ ప్రయత్నాలకు మద్దతు పలికింది. అయితే కాంగ్రెస్ ఆధిపత్యంలోని స్వతంత్ర భారత్‌లో ముస్లింలపట్ల వివక్షత ఉంటుందనే దృక్పథాన్ని ముస్లింలీగ్ చేపట్టింది. 
బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం— తన క్రిప్స్ రాయబారం— ద్వారా, యుద్ధానంతరం స్వాతంత్ర్యం ఇచ్చే షరతుతో, యుద్ధ ప్రయత్నాలకు భారత జాతీయవాదుల సహకారాన్ని పొందడానికి ప్రయత్నించింది; కాని, వీరికి, కాంగ్రెస్‌కి మధ్య చర్చలు విఫలమయ్యాయి. దీని ఫలితంగా బ్రిటిష్ వారు భారత్ నుంచి వెంటనే వెళ్లిపోవాలని లేదంటే జాతీయవ్యాప్తంగా సహాయ నిరాకరణను ఎదుర్కోవలసి ఉంటుందని డిమాండ్ చేస్తూ గాంధీ 1942 ఆగస్టులో "క్విట్ ఇండియా"ను ప్రారంభించారు. ఇతర కాంగ్రెస్ నేతలతోపాటు గాంధీని కూడా వెంటనే నిర్బంధించారు, విద్యార్థుల నాయకత్వంలో దేశంలో హింసాత్మక ప్రదర్శనలు చెలరేగాయి వీటిని తర్వాత ప్రత్యేకించి తూర్పు యునైటెడ్ ప్రాంతాలు, బీహార్, మరియు పశ్చిమ బెంగాల్‌లలోని రైతాంగ రాజకీయ బృందాలు చేపట్టాయి. భారత్‌లో యుద్ధకాలంలో పెద్ద సంఖ్యలో బ్రిటిష్ సైన్యం ఉనికి కారణంగా ఉద్యమం చాలా వరకు ఆరువారాల లోపే అణిచివేయబడింది; కాకుంటే ఉద్యమంలో ఒక భాగం నేపాల్‌తో సరిహద్దు ప్రాంతంలో అజ్ఞాత తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పర్చింది. భారత్ లోని ఇతర ప్రాంతాల్లో, ఉద్యమం సహజసిద్ధంగా పెరగలేదు, నిరసనలు కూడా తీవ్రరూపంలో లేవు, కాని ఇది కూడా 1943 వేసవిలో చెదురుమదురు ఘటనలతో ముగిసిపోయింది.