కర్ణాటక
కర్ణాటక ( కన్నడలో ಕರ್ನಾಟಕ) భారతదేశములోని నాలుగు దక్షిణాది రాష్ట్రాలలో ఒకటి. 1950 లో పూర్వపు మైసూరు రాజ్యము నుండి యేర్పడటము వలన 1973 వరకు ఈ రాష్ట్రము మైసూరు రాష్ట్రముగా వ్యవహరించబడింది. 1956 లో చుట్టుపక్క రాష్ట్రాలలోని కన్నడ మాట్లాడే ప్రాంతాలు కలుపుకొని విస్తరించబడింది. కర్ణాటక రాజధాని బెంగళూరు రాష్ట్రములో 10 లక్షలకు పైగా జనాభా ఉన్న ఏకైక నగరము. మైసూరు, మంగుళూరు, హుబ్లి-ధార్వాడ్, బళ్ళారి మరియు బెళగావి రాష్ట్రములోని ఇతర ముఖ్య నగరాలు. కన్నడ, కర్ణాటక రాష్ట్ర అధికార భాష. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారము దేశములో 5 కోట్లకు మించి జనాభా ఉన్న పది రాష్ట్రాలలో ఇది ఒకటి.
పరిహాసపురం
కాశ్మీరును పాలించిన కార్కోటక వంశానికి చెందిన సుప్రసిద్ధ రాజు లలితాదిత్య ముక్తాపీడుడు (క్రీ.శ. 724 – 760) ఈ నూతన నగరాన్ని నిర్మించి, తన రాజధానిని శ్రీనగర్ నుంచి పరిహాసపురానికి మార్చాడు. ఈ నగర నిర్మాణాన్ని ప్రసిద్ధ కాశ్మీర కవి కల్హణుడు తన విఖ్యాత చారిత్రిక గ్రంథం ‘రాజ తరంగిణి’లో 4 వ కాండలో 194-204 లో పేర్కొన్నాడు. ఈ పట్టణం విశాలమైన చదునైన పీఠభూమిపైన, కాశ్మీరు లోయ దాని చుట్టుపట్ల గల పర్వతాల సుందర రూపం కనపడేవిధంగా నిర్మించబడింది. ఆ పీఠభూమి వితస్థ, సింధు నదుల వరద నీటిమట్టానికంటే ఎత్తున, ఆ నదుల జలాలు నగర పాదాలను అభిషేకించే స్థాయిలో పరిహాసపురం నిర్మితమైంది. కల్హణుని ప్రకారం లలితాదిత్యుడు ఈ నగరంలో తన నివాస భవనాన్ని, నాలుగు ఆలయాలను నిర్మించాడు. వీటిలో ఒకటి ముక్తేశవ ఆలయం. ఈ ఆలయంలో విష్ణువు యొక్క ప్రతిమను తయారు చేసేందుకు చక్రవర్తి 84,000 తులాల బంగారాన్ని ఉపయోగించాడని, మరొక ఆలయంలో పరిహాస-కేశవ ప్రతిమ కోసం వెండిని ఉపయోగించాడని కల్హణుడు పేర్కొన్నాడు. ఈ నగరంలోనే నిర్మించిన బుద్ధుని రాగి విగ్రహం గురించి పేర్కొంటూ కల్హణుడు అది “ఆకాశమంత ఎత్తుకు చేరుకొంది” అని వర్ణించాడు. నూతన రాజధాని పరిహాసపురంలోని ప్రధాన ఆలయం, రాజు లలితాదిత్యుడు అనంతనాగ్‌లో నిర్మించిన ప్రసిద్ధ మార్తాండ దేవాలయం కన్నా పెద్దది.