జీలకర్ర
జీలకర్ర: జీలకర్రను మనం రోజువారీగా వాడుతూనే ఉంటాం. జీలకర్ర రెండు రూపాల్లో లభిస్తుంది. నల్లజీలకర్ర, మామూలు తెల్ల జీలకర్ర. నల్లజీలకర్రను షాజీర అంటారు. రెంటికీ ఔషధ గుణాలున్నాయి. వీటిని అనేక గృహ చికిత్సలకు వాడుతూ ఉంటారు . ఇది మనము వంట ఇంట్లో వాడుకునే పోపు (మసాలా) దినుసులలో ఒకటి . దీని శాస్త్రీయ నామము cuminuma cyminum . ఇది సుమారు 30-50 సెంటిమీటర్లు పెరిగే మొక్క. దీని గింజలు గోధుమ రంగులో ఉన్న చిన్న గింజలు . గింజలనే వంటకాల లోనూ, ఔషధము గాను వాడుతారు . ప్రాచీన కాలము నుండి ఇది వాడుకలో ఉంది . మొదటిలో ఇది ఇరాన్‌ ప్రాంతములో విరివిగా ఉండేదని బైబిల్ లో ఉందని చెప్పుకుంటారు . గ్రీకులు, రోమన్లు వాడుకులో ఉందిని అంటారు . హిందూ వివాహములో జీలకర్ర బెల్లము తలపై పెట్టుకోవడం ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టము .
జాజికాయ
భారతీయ వంటలలో, జాజికాయను అనేక తీపి పదార్ధాలలో అలానే ఉప్పు పదార్ధాలలో ఉపయోగిస్తారు (ముఖ్యముగా మొఘలాయ్ వంటలలో వాడతారు). భారతదేశంలో కొన్ని చోట్ల దీనిని "జైఫల్" అని మరియు జాతిపత్రి ఇంకా "జాతి" గింజ అని కేరళలో పిలుస్తారు. దీనిని చిన్నమొత్తంలో గరం మసాలాలో కూడా వాడవచ్చు. భారతదేశంలో నేలజాజికాయ పొగకూడా పీలుస్తారు.