ఢిల్లీ
ఈ వ్యాసం భారత జాతీయ రాజధాని ప్రదేశం అయిన ఢిల్లీ మహానగరాన్ని గురించి. భారతదేశపు రాజధాని గురించిన వ్యాసం కోసం క్రొత్త ఢిల్లీ చూడండి.
బ్రిటీష్ ఇండియాలోని ప్రెసిడెన్సీలు, ప్రావిన్సులు
ఈలోగా మొఘల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ నుంచి బెంగాల్లో వాణిజ్యానికి అనుమతి పొంది, 1640లో హుగ్లీ పట్టణంలో 1640లో ఫ్యాక్టరీ నెలకొల్పారు. దాదాపు అర్థశతాబ్ది తర్వాత పన్ను ఎగవేత కారణంగా మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు ఈస్టిండియా కంపెనీని హుగ్లీ నుంచి తరమివేశాడు, జాబ్ చర్నాక్ తర్వాత మూడు గ్రామాలను కొనుగోలు చేసి 1686లో కలకత్తాగా పేరుపెట్టి కంపెనీకి కొత్త ముఖ్యపట్టణంగా చేశాడు. 18వ శతాబ్ది మధ్య భాగం నాటికల్లా కోటలు, ఫ్యాక్టరీలు నెలకొన్న మూడు ప్రధాన వ్యాపార కేంద్రాలను మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ (లేదా సెయింట్ జార్జ్ కోట ప్రెసిడెన్సీ), బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీ, బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ (లేక విలియం కోట ప్రెసిడెన్సీ)గా పిలిచేవారు, వీటిని ఒక్కో గవర్నర్ పరిపాలించేవాడు.1757లో ప్లాసీ యుద్ధంలో రాబర్టు క్లైవు విజయం తర్వాత, కొత్త బెంగాల్ నవాబుతో కీలుబొమ్మ ప్రభుత్వం ఈస్టిండియా కంపెనీ నిర్వహించడం ప్రారంభించింది. ఐతే ఔధ్ నవాబు 1764లో బెంగాల్ దండయాత్ర చేయడం, దాని ఫలితంగా జరిగిన బక్సర్ యుద్ధంలో గెలుపు వల్ల బెంగాల్ పరపాలనకు, పన్ను వసూలు చేసుకునే హక్కులతో "దివాని" అధికారం 1765 నాడు సంతకం చేసుకున్న ఒప్పందం ప్రకారం 1772లో పొందింది. బెంగాల్ గా వ్యవహరించే ఈ ప్రాంతం ప్రస్తుత బంగ్లాదేశ్, పశ్చిమ బంగ, బీహార్ ప్రాంతాల్లో విస్తరించింది. 1773 నాటికి కంపెనీ బెంగాల్ "నిజామత్" (నేర విచారణ, శిక్షాస్మృతి అమలు అధికారం) పొంది బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీలో పూర్తి సార్వభౌమత్వాన్ని సాధించింది. 1773-1785 మధ్యకాలంలో బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ పశ్చిమ సరిహద్దులో బెనారస్ రాజా భూభాగాలు కలవడం, సాల్‌సెత్ ద్వీపం బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలో కలిసిపోవడం తప్పించి పెద్ద మార్పులేమీ లేవు.