ఆంధ్ర మహాసభ (తెలంగాణ)
ఆంధ్రజన కేంద్ర సంఘం ఆధ్వర్యాన తెలుగు భాష, సంస్కృతుల పునరుజ్జీవనం కోసం, ఫ్యూడల్ దురంతాలకు వ్యతిరేకంగానూ చెదురుమదురుగా సాగుతున్న ఉద్యమాలు వాగులన్నీ చేరిన మహానది అయినట్లుగా మహోద్యమ స్థాయికి చేరాయి. 1930లో జోగిపేటలోప్రథమాంధ్ర మహాసభ జరిగింది. ఆ మహాసభకు రాష్ట్రంలోని తెలుగు ఉద్యమాలన్నీ వచ్చి కలిశాయి. రూపాయి రుసుము చెల్లించిన ప్రతివారు ఆ మహాసభకు ప్రతినిధే. అప్పటికి ఒక నిర్ధిష్టమైన నిబంధనావళి ఈ మహాసభకు లేదు. దానికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి అధ్యక్షత వహించాడు. ఈ మహాసభలో ఇతర సమస్యలెన్ని వున్నా, సాంఘిక సమస్యలే తీవ్రమైన చర్చకు వచ్చాయి. బాల్యవివాహాలు, వితంతు వివాహాల మీద మహాసభ తీర్మానాలు చేసింది. ఈ సభలో మరాఠీ నాయకుడైన వామన్ నాయక్ ప్రధాన పాత్ర వహించాడు. ఆనాటికింకా ప్రజల్లో తగు చైతన్యం రాలేదనడానికి ఆ సభలో జరిగిన ఒక సంఘటన చెపితే చాలును. భాగ్యరెడ్డి అనే హరిజన నాయకుడు మహాసభకు ప్రతినిధిగా వచ్చాడు. అతను ఒక సమస్యపైన మాట్లాడబోయే సరికి సవర్ణులైన వర్తకులు కొందరు ఆసమ్మతిగా సభ నుంచి వెళ్ళిపోయారు. ఏది ఏమైనా ఈప్రథమాంద్ర మహాసభలో ఛాందసులదే పైచేయి ఆయింది.
తెలుగు సభలు
తెలుగు భాషాభివృద్ధి, తెలుగు వారి పురోగతికి కొలమానం, తెలుగు వారి ఐక్యతకు ప్రతిబింబంగా తెలుగు సభలను వేరు వేరు సమయాల్లో వివిధ సందర్భాల్లో తెలుగువారు జరుపుకుంటూ వస్తున్నారు. ఆధునికంగా వందేళ్ళకు పైగా చరిత్ర గల ఈ సభల సాంప్రదాయం, దాదాపుగా తెలుగు ఆవిర్భావం సమయం నుండే ఉండింది.
తమిళ సంగం సభలలో తెలుగు వారు పాల్గొన్న దాఖలాలూ ఉన్నాయి.
ఎన్నో మైలురాళ్ళను ఈ తెలుగు సభలు జన బాహుళ్యానికీ, మరీ ముఖ్యంగా తెలుగు వారికి తెచ్చిపెట్టాయి.
=స్వాతంత్ర్యానికి ముందు జరిగిన సభలు=
అధ్యక్షులు : బయ్యా వేంకటేశ్వర శర్మ
సమావేశకర్త: కొండా వెంకటప్పయ్య పంతులు
ఈ సభలో వేమవరపు రామదాసు పంతులు ప్రత్యేక రాష్ట్రం విషయాన్ని ప్రస్తావించారు. ఈ సమావేశం తీర్మానం ప్రకారం సభ్యులు తెలుగువారందరినీ కలిసి, ప్రత్యేక రాష్ట్ర సాధనకై ప్రచారాం చేసి, కనీసం ఒక సంవత్సర వ్యవధి ప్రచారం చేసాకనే ప్రత్యేక రాష్ట్ర ప్రతిపాదనపై ఆలోచించాలని నిర్ణయించారు. కొండా వెంకటప్పయ్య పంతులు, భోగరాజు పట్టాభిసీతారామయ్య, ముట్నూరి కృష్ణారావు మరియు వల్లూరు సూర్యనారాయణరావు ఒక కమిటీగా ఏర్పడి మొత్తం రాష్ట్రం పర్యటించి ప్రత్యేక స్వతంత్ర రాష్ట్రం అవసరం గురించి చర్చించారు. భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య మరియు కొప్పల్లె హనుమంతరావు "ఆంధ్ర రాష్ట్రము" అనే పుస్తకం ఈ సందర్భంగా రాసారు.