గణిత శాస్త్ర చరిత్ర
పైథాగరియన్లు (పైథాగరస్ అనుచరులు) అనిష్ప సంఖ్యలు ఉన్నాయని నిరూపించారు. యుడోక్సస్ (408–సుమారుగా 355 BC కాలం) శోషణ పద్ధతిని అభివృద్ధి చేశాడు, దీనిని ఆధునిక సమాకలనం యొక్క పూర్వగామిగా చెప్పవచ్చు. అరిస్టాటిల్ (384—సుమారుగా 322 BC కాలం) తొలిసారి తర్క శాస్త్రం యొక్క సూత్రాలను రాశాడు. యూక్లిడ్ (సుమారుగా 300 BC కాలం) ఈ రోజుకు కూడా గణిత శాస్త్రంలో ఉపయోగించబడుతున్న నిర్వచనం, ధర్మము, సిద్ధాంతం, రుజువు అంశాలకు ప్రారంభ ఉదాహరణలను అందజేశాడు. శృంగాకారాలపై కూడా ఆయన అధ్యయనం చేశాడు. ఆయన రాసిన ఎలిమెంట్స్ అనే పుస్తకం 20వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు పశ్చిమ దేశాల్లో విద్యావంతులందరికీ సుపరిచితంగా ఉండేది.[24] క్షేత్ర గణితంలో పైథాగరస్ సిద్ధాంతం వంటి సిద్ధాంతాలతోపాటు, రెండు యొక్క వర్గం అనిష్ప సంఖ్య మరియు అనంతం వరకు ప్రధాన సంఖ్యలు ఉన్నాయని అనేందుకు ఆధారాన్ని కూడా ఎలిమెంట్స్ కలిగివుంది. ఎరాటోస్తనీస్ జల్లెడ (సుమారుగా 230 BC కాలం) ను ప్రధాన సంఖ్యలు గుర్తించేందుకు ఉపయోగించాడు.
వేదాంతశాస్త్రం
"థియాలజీ" గ్రీకు పదం "థియోలాజియా" (θεολογία)ని ఆంగ్లంలోకి అనువదిస్తుంది ("థియోస్" (θεός) అనగా దైవం మరియు "లోగోస్" (λόγος) అనగా, ఉపన్యాసం, లేదా హేతువాదం అని అర్థం వచ్చే పదం, ఇంకా ధృడమైన సంగ్రాహక ప్రత్యయం "ఇయా" నుండి), లాటినులోకి ఇది "థియోలాజియా" గా పాకింది మరియు ఫ్రెంచిలోకి "థియోలోజీ" గా వచ్చింది. 1362వ సంవత్సరం నాటికి "థియాలజీ" (థియోలుగీ, టియోలజీ) అనే సమానమైన ఆంగ్ల పదం ఉద్భవించింది. ప్రస్తుతం ఆంగ్ల పదం క్రైస్తవ సంబంధాన్ని మించినప్పటికీ, ఆంగ్లంలో ఈ పదానికి ఉన్న భావం అధిక భాగం పౌరాణిక మరియు మధ్యయుగ క్రైస్తవ వాడుకలో లాటిన్ మరియు గ్రీకు సమానార్థాలు గ్రహించిన భావంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.విద్యావిషయక వృత్తాలలో వేదాంతశాస్త్రం అనేది ఒకవేళ క్రైస్తవ మతానికి విశేషమైన కార్యకలాపమేమో, కావున "వేదాంతశాస్త్రం" అనే పదం క్రైస్తవ వేదాంతశాస్త్రముకు ప్రత్యేకింపబడాలని, మరియు ఇతర మతసంబంధమైన ఆచారాల లోపలి సారూప్య ఉపన్యాసాలకు పేరుపెట్టేందుకు ఇతర పదాలను ఉపయోగించాలనే వాదన ఉంది. దేవుడు లేదా దేవతలను పూజించే మతాల యొక్క అధ్యయనానికి మాత్రమే ఈ పదం సరైనదిగా కొందరిచే చూడబడింది ("వేదాంతం" ), మరియు ఈ దైవం గురించి మాట్లాడుట మరియు తర్కించుటకు గల సామర్థ్యం పట్ల నమ్మకం "శాస్త్రం" ) -కావున మరో విధంగా వ్యవస్థీకరించబడిన (దేవుడు లేదా దేవత లేని మతాలూ, లేక అటువంటి అంశాలను తార్కికంగా అధ్యయనం చేయవచ్చని నిరాకరించే) మతసంబంధ సందర్భాలలో తక్కువ ఇతోధికంగా ఉండవచ్చు. ("పవిత్ర సాహిత్యశాస్త్రం" ప్రత్యామ్నాయ, మరింత వర్గసంబంధ పదంగా సూచించబడింది.)ఉన్నత విద్యా సంస్థలలో వేదాంతశాస్త్రం యొక్క అధ్యయన చరిత్ర ఆ సంస్థల యొక్క చరిత్ర అంత ప్రాచీనమైనది. ఉదాహరణకు, తక్షశిల అనేది వేదాభ్యాసం యొక్క తొలినాళ్ళ కేంద్రం, క్రీస్తు పూర్వం 6వ శతాబ్దం లేదా అంతకు పూర్వం నుండి ఉండి ఉండవచ్చు; క్రీస్తు పూర్వం 4వ శతాబ్దంలో ఏథెన్స్‌లో స్థాపించబడిన ప్లాటోనిక్ ఆకాడమీ తన విషయాంశాలలో వేదాంత ఇతివృత్తాంతాలను చేర్చినట్లుగా కనబడుతుంది; క్రీస్తు పూర్వం 2వ శతాబ్దం నుండి చైనీయుల టైఉయ్ తత్వవేత్త కన్ఫ్యుషియన్ యొక్క బోధనలను అందించింది; క్రీస్తు శకం 4వ శతాబ్దం నుండి స్కూల్ అఫ్ నిసిబీస్ క్రైస్తవ మత అధ్యయన కేంద్రంగా ఉంది; భారతదేశంలోని నలంద కనీసం క్రీస్తు శకం 5వ లేక 6వ శతాబ్దం నుండి బౌద్ధ ఉన్నత విద్యా కేంద్రంగా ఉండేది, మరియు 10వ శతాబ్దంలో మొరాకోకు చెందిన యునివర్సిటీ అఫ్ అల్-కరుయిన్ ఇస్లాం విద్యా కేంద్రంగా ఉండేది, అదే విధంగా కైరోలోని అల్ -అజ్హర్ యునివర్సిటీ ఉంది.