మలేరియా
మలేరియా వ్యాప్తి సాధారణంగా దోమకాటు వలన జరుగుతుంది. తన జీవిత చక్రాన్ని పూర్తి చేసుకోవడం కోసం మలేరియా పరాన్నజీవికి మనుషులు అవసరం. మనిషిని కుట్టినప్పుడు లాలాజలాన్ని వదులుతుంది. ఆ లాలాజలములో స్పోరోజాయిట్స్ ఉంటాయి. అవి మనిషి శరీరములోకి ప్రవేశిస్తాయి, అక్కడ నుండి అవి మీరోజాయిట్స్ గా కాలేయము, ఎర్ర రక్త కణాలలో పరిణతి చెందుతాయి. ఇలా పరిణతి చెందిన మీరోజాయిట్స్ వల్ల వ్యాధి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అయితే అన్ని దోమలూ మలేరియాను వ్యాప్తి చేయవు. కేవలం అనోఫిలస్ (anopheles) అనే జాతిలోని ఆడ దోమల వల్ల మాత్రమే మనుషులకు వ్యాధి సోకుతుంది.
డెంగీ
డేంగీ వైరస్ ప్రాథమికంగా "ఏడెస్" ప్రత్యేకించి "ఏ. ఈజిప్టై"దోమల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది. ఈ దోమలు సాధారణంగా 35° ఉత్తరము మరియు 35° దక్షిణము అక్షాంశముల మధ్య యొక్క ఎత్తు కింద జీవిస్తాయి. అవి పగటి పూట కుడతాయి. వ్యాధిని వ్యాపించే ఇతర "ఏడెస్" జాతులు "ఏ. ఆల్బోపిక్టస్", "ఏ. పాలినేసియన్సిస్" మరియు"ఏ. స్క్యుటెల్లారిస్". వైరస్ యొక్క ప్రాథమిక ఆతిథేయి మానవులు, కాని అది మానవులు కాని ప్రైమేట్‌లలో కూడా వ్యాపిస్తాయి. వ్యాధి సంక్రమణం ఒకే కాటుతో కూడా జరుగుతుంది. డేంగీ జ్వరముతో ఉన్న వ్యక్తి నుంచి రక్తాన్ని పీల్చుకున్న ఆడ దోమ పేగు యొక్క లైనింగ్ కణాలలో వైరస్‌ చేరుతుంది. సుమారు 8–10 రోజుల తరువాత, దోమ యొక్క లాలాజలం గ్రంథులతో సహా ఇతర కణజాలములకు వైరస్ వ్యాపిస్తుంది. అటపిమ్మట వైరస్ దోమ లాలాజలంలోకి విడుదల చయబడుతుంది. వైరస్ వల్ల దోమపై ఎటువంటి హానికరమైన ప్రభావము లేనట్లు కనిపిస్తుంది, జీవితాంతం సంక్రమణం అలాగే ఉండిపోతుంది. ఇతర సకశేరుకాల కంటే మానవులకు అతి సమీపంలో జీవించేందుకు, పోషణ పొందేందుకు, "ఏడెస్ ఏజిప్టి" తన గుడ్లను కృత్రిమ నీటి కంటైనర్లలో పెట్టేందుకు ప్రాధాన్యత నిస్తాయి.