దోమ
మలేరియా నుంచి కాపాడే కొత్త అవతార్‌ (టీకా) దోమల్నిశాస్త్రవేత్తలు ఆవిష్కరించారు. ఈ దోమలు కుడితే మనిషిలో రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది. తద్వారా మలేరియాను నియంత్రించడానికి వీలవుతుంది. దోమ లాలాజల గ్రంథుల నుంచి 'లైస్మేనియా' టీకా మందు వెలువడేలా వాటి జన్యు క్రమంలో మార్పు తెచ్చారు. మలేరియా వల్ల ఏటా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 10-20 లక్షల మంది మరణిస్తున్నారు.మలేరియా పరాన్నజీవ మణిరాజు (ప్లాస్మోడియం) రాకను నిరోధించే విధంగా దోమ జన్యుక్రమంలో కొన్ని మార్పులు చేశారు. ఆ తర్వాత ఆ మార్పులతో కూడిన జన్యుసమాచారాన్ని దోమ అండాల్లో ప్రవేశపెట్టారు. వాటినుంచి పుట్టిన కొత్తతరం దోమలు మలేరియా వ్యాధి నిరోధకతను సంతరించుకున్నాయి. ఆ దోమలకు ప్లాస్మోడియంతో కూడిన రక్తాన్ని అందించి పరీక్షించారు. రక్తం తాగినప్పటికీ ఒక్క దోమలోకి కూడా పరాన్నజీవి ప్రవేశించలేకపోయింది. 'దోమల జీవితకాలం రెండువారాలకు మించదు. ఈ నేపథ్యంలో భూమ్మీద ఉన్న సాధారణ దోమలను తొలగించివేస్తూ వాటి స్థానంలో జన్యుపరివర్తిత దోమలను ప్రవేశపెట్టటం అసాధ్యమేమీ కాదు.
డెంగీ
డేంగీ వైరస్ ప్రాథమికంగా "ఏడెస్" ప్రత్యేకించి "ఏ. ఈజిప్టై"దోమల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది. ఈ దోమలు సాధారణంగా 35° ఉత్తరము మరియు 35° దక్షిణము అక్షాంశముల మధ్య యొక్క ఎత్తు కింద జీవిస్తాయి. అవి పగటి పూట కుడతాయి. వ్యాధిని వ్యాపించే ఇతర "ఏడెస్" జాతులు "ఏ. ఆల్బోపిక్టస్", "ఏ. పాలినేసియన్సిస్" మరియు"ఏ. స్క్యుటెల్లారిస్". వైరస్ యొక్క ప్రాథమిక ఆతిథేయి మానవులు, కాని అది మానవులు కాని ప్రైమేట్‌లలో కూడా వ్యాపిస్తాయి. వ్యాధి సంక్రమణం ఒకే కాటుతో కూడా జరుగుతుంది. డేంగీ జ్వరముతో ఉన్న వ్యక్తి నుంచి రక్తాన్ని పీల్చుకున్న ఆడ దోమ పేగు యొక్క లైనింగ్ కణాలలో వైరస్‌ చేరుతుంది. సుమారు 8–10 రోజుల తరువాత, దోమ యొక్క లాలాజలం గ్రంథులతో సహా ఇతర కణజాలములకు వైరస్ వ్యాపిస్తుంది. అటపిమ్మట వైరస్ దోమ లాలాజలంలోకి విడుదల చయబడుతుంది. వైరస్ వల్ల దోమపై ఎటువంటి హానికరమైన ప్రభావము లేనట్లు కనిపిస్తుంది, జీవితాంతం సంక్రమణం అలాగే ఉండిపోతుంది. ఇతర సకశేరుకాల కంటే మానవులకు అతి సమీపంలో జీవించేందుకు, పోషణ పొందేందుకు, "ఏడెస్ ఏజిప్టి" తన గుడ్లను కృత్రిమ నీటి కంటైనర్లలో పెట్టేందుకు ప్రాధాన్యత నిస్తాయి.