సమర్గా నది
సమర్గా నది రష్యా యొక్క దూర ప్రాచ్యంలో (Far East) గల ప్రిమోర్స్కి క్రై (Primorsky Krai) ప్రాదేశిక భూభాగానికి ఉత్తర కొనన ప్రవహించే ఒక చిన్న తీరప్రాంత నది (Coastal River). ఈ నది సిఖోటే-అలిన్ (Sikhote-Alin) పర్వత శ్రేణిలో పుట్టి సుమారు 220 కి.మీ. దూరం ప్రయాణించి జపాన్ సముద్రం (Sea of Japan) లో కలుస్తుంది. సిఖోటే-అలిన్ పర్వతాలకు చెందిన ఈ నదీ వ్యవస్థ అసాదారణమైన జీవవైవిధ్యతను కలిగివుంది. విభిన్న రకాల సాల్మన్ జాతి చేపలకు ఈ నదీ బేసిన్ సహజసిద్ధమైన ఆవాస కేంద్రం. అరుదైన వృక్ష మరియు జంతుజాలంతో కూడిన సమర్గా నదీ పరివాహక ప్రాంతం ఒక అద్వితీయమైన పర్యావరణ వ్యవస్థ. అయితే సదూర ప్రాంతంలో అందులోను పర్వత ప్రాంతాలలో ప్రవహిస్తున్నందువల్ల, ఇక్కడ నెలకొన్న అత్యంత ప్రతికూలమైన వాతావరణ పరిస్థితులు కారణంగా ఈ నదీ పర్యావరణ వ్యవస్థలో మానవ జోక్యం దాదాపుగా కనిపించదు.
బ్రహ్మపుత్రా నది
అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో నది ప్రవేశించిన చోట ఈ నది పేరు సియాంగ్ అక్కడ చాలా ఎత్తు నుంచి చాల వేగంగా కిందికి దిగుతుంది. పర్వత పాద ప్రాంతంలో ఈ నదిని దిహంగ్ అంటారు. అక్కడ నుండి 35 కిలోమీటర్లు ప్రవహించాక దిబంగ్, లోహిత్ అనే మరో రెండు నదులతో సమాగమం అవుతుంది. ఈ సంగమ కేంద్రం నుండి ఈ నది చాలా వెడల్పు అవుతుంది, ఇక్కడ నుండి ఈ నది బ్రహ్మపుత్రగా పేరొందింది. సియాంగ్, దిబంగ్, లోహిత్ నదులు జల విద్యుదుత్పత్తికి ఎంతో అనుకూలమైనవి. భారత ప్రభుత్వం వీటి మీద ఆనకట్టలు కట్టడానికి కృషి చేస్తోంది. అస్సాంలో ఈ నది వెడల్పు కొన్ని చోట్ల 10 కిలోమీటర్లు దాకా ఉంటుంది. జోర్హాత్ కి దగ్గరలో రెండు పాయలుగా విడిపోయి 100 కిలోమీటర్ల దిగువన కలవడం ద్వారా ఈ నది మజూలి అనే ద్వీపాన్ని ఏర్పరుస్తోంది. మజూలి ప్రపంచంలోనే అతి పెద్దదైన నదీ ద్వీపం. గౌహతి దగ్గర్లో హజో అనే గ్రామం దగ్గర షిల్లాంగ్ పీఠభూమిని కోసుకుంటూ ప్రవహించడంవల్ల నది వెడల్పు చాలా సన్నగా మారుతుంది. ఎన్నో శత్రు దాడులను ఎదుర్కోవడానికి ఈ విశాలమైన నది అస్సాంకి అండగా ఉండేది. నది సన్నబడ్డ ప్రాంతం దగ్గరే సరాయ్ ఘాట్ యుద్ధము జరిగింది. ఇక్కడ నదిపై నిర్మించిన రైలు రోడ్డు వంతెనకు సరాయ్ ఘాట్ వంతెన అని పేరు పెట్టారు. మజొలి ద్వీపం ఈ నది మధ్యలో ఉంది. ఇది జొర్హట్ కు సమీపంలో ఉంది.