సమీకృత గైడెడ్ క్షిపణి అభివృద్ధి కార్యక్రమం
సమీకృత గైడెడ్ క్షిపణి అభివృద్ధి కార్యక్రమం (IGMDP) భారత ప్రభుత్వం చేపట్టిన క్షిపణి తయారీ కార్యక్రమంలో భాగం. భారత రక్షణ పరిశోధన అభివృద్ధి సంస్థ (DRDO), ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీస్ బోర్డు కలిసి ఈ ప్రాజెక్టును నిర్వహిస్తున్నాయి.[1][2] ప్రాజెక్టు 1982–83 లో మొదలైంది. కొంత కాలం పాటు ప్రాజెక్టుకు అబ్దుల్ కలాం నాయకత్వం వహించారు, ఆయన నాయకత్వంలోనే, 2008లో, ప్రాజెక్టు పూర్తయింది. ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మించిన చివరి క్షిపణి అగ్ని-3.[3]
గుర్తు తెలియని ఎగిరే వస్తువు
1948 చివరి నాటికి ప్రాజెక్ట్ సైన్ విభజింపబడి ప్రాజెక్ట్ గ్రడ్జ్ గా మారింది. గ్రడ్జ్ యొక్క తక్కువ నాణ్యత కలిగిన పరిశోధనల వలన కోపం రావటం వలన, ఇంటలిజెన్స్ యొక్క వాయుదళ డైరెక్టర్ 1951 చివరలో దానిని ప్రాజెక్ట్ బ్లూ బుక్ గా పునర్వ్యవస్తీకరించారు, దీని బాధ్యతను రుప్పేల్ట్ కి అప్పగించారు. కాండోన్ కమిషన్ యొక్క ప్రతికూల ముగింపును ఒక ప్రాథమిక కారణంగా చూపిస్తూ బ్లూ బుక్ 1970లో మూసివెయ్యబడింది, దీనితో వాయుదళ యు.ఎఫ్.ఒ పరిశోధనలు ఆగిపోయాయి. ఏది ఏమైనప్పటికీ, బోలేన్దర్ మెమో అని పిలువబడే ఒక 1969 యు.ఎస్.ఎ.ఎఫ్ డాక్యుమెంట్, మరియు తరువాత ప్రభుత్వ డాక్యుమెంట్లు, ప్రజలకు తెలియని యు.ఎస్. ప్రభుత్వ యు.ఎఫ్.ఒ పరిశోధనలు 1970 తరువాత కొనసాగాయి అని చెప్పాయి. బోల్లెన్దర్ మెమో మొదటగా "జాతీయ భద్రతను ప్రభావితం చేసే గుర్తింపబడని ఎగురుతున్న వస్తువులు యొక్క నివేదికలు...బ్లూ బుక్ వ్యవస్థలో భాగం కాదు" అని చెప్పింది, కఠినమైన యు.ఎఫ్.ఒ సంఘటనలు అప్పటికే ప్రజా బ్లూ బుక్ పరిశోధన వెలుపల విశ్లేషించబడుతున్నాయి అని సూచించింది. "జాతీయ భద్రతను ప్రభావితం చేసే యు.ఎఫ్.ఒ ల యొక్క నివేదికలు ఈ విషయం కోసమే తయారుచెయ్యబడ్డ ప్రామాణిక వాయుదళ పద్దతులచే విశ్లేషించబడటం అనేది కొనసాగించబడుతుంది" అని కూడా మెమో చెప్పింది.[34] దీనితో పాటు 1960 చివరలో యు.ఎస్ వాయుదళ అకాడమీ వద్ద తమ రోదసి శాస్త్రాలు అనే విద్యలో సాధ్యమైన భూలోకేతర మూలాలను కఠినంగా పరిగణిస్తూ యు.ఎఫ్.ఒ ల పై ఒక పాట్యాంశం పెట్టారు. ఈ పదం ప్రజల జీవన విధానంలో భాగం అయిపోయినప్పుడు 1970లో ఆ పుస్తకం పాతది అయిపొయింది అని మరియు దానికి బదులు శిక్షణ పొందుతున్నవారు కాండోన్ యొక్క ప్రతికూల ముగింపు గురించి చెప్పబడుతున్నారు అని వాయుదళం పేర్కొంది.[35]