ประวัติศาสนาพุทธ
อีกราว 100 ปีต่อมา สงฆ์ทั้ง 2 ฝ่ายมีการแตกนิกายออกไปอีก หลักฐานฝ่ายภาษาบาลีว่าแตกไป 18 นิกาย หลักฐานฝ่ายภาษาสันสกฤตว่า แตกไป 20 นิกาย ได้แก่[8]
มหายาน
ในอินเดีย นิกายมัธยมกะ นิกายโยคาจาร นิกายจิตอมตวาท นิกายตันตระ ในจีน นิกายโกศะ หรือจวี้เส่อจง นิกายสัตยสิทธิ หรือเฉิงซื่อจง นิกายตรีศาสตร์ หรือซานหลุ่นจง นิกายทศภูมิกะ หรือตี้หลุ่นจง นิกายนิพพาน หรือเนี่ยผ่านจง นิกายสังปริคระศาสตร์ หรือเซ่อหลุ่นจง นิกายสุขาวดี หรือจิ้งถู่ นิกายฌาน หรือฉานจง หรือเซน นิกายสัทธรรมปุณฑรีกะ หรือเทียนไถ นิกายซันเฉีย หรือซันเจียเจี้ยว นิกายอวตังสกะ หรือ หัวเหยียน นิกายธรรมลักษณะ หรือ นิกายฝ่าเซียง นิกายวินัย หรือลวื้อจง นิกายเจิ้นเหยียน หรือมนตรยาน หรือวัชรยาน ในเกาหลี นิกายซัมนอน หรือนิกายตรีศาสตร์ นิกายเกยูล หรือนิกายวินัย นิกายยอนพัล หรือนิกายนิพพาน นิกายฮวาออม หรือนิกายอวตังสกะ นิกายชอนแท หรือนิกายสัทธรรมปุณฑรีกะ นิกายซอน หรือนิกายเซน นิกายแทโก นิกายโชเก ในญี่ปุ่น นิกายเทนได นิกายชินกอน หรือชินงอน นิกายโจโด นิกายเซน นิกายนิชิเรน นิกายซานรอน นิกายฮอสโส นิกายเคงอน นิกายริตสุ นิกายกุชา นิกายโจจิตสึ ในเวียดนาม นิกายจุ๊กลัม ในทิเบต นิกายนิงมะ นิกายกาจู นิกายสักยะ นิกายเกลุก ในเนปาล นิกายไอศวาริก นิกายสวาภาวิก นิกายการมิก นิกายยาตริก