อาณาจักรโคตรบูร
คำว่า โคตรบูร อาจมาจากภาษาสันสกฤต คือคำว่า โคตะปุระ คำว่า โคตะ แปลว่า ตะวันออก ส่วนคำว่า ปุระ แปลว่า เมืองหรือนคร โคตะปุระจึงหมายถึงเมืองที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกหรือเมืองแห่งดวงอาทิตย์ นักวิชาการบางกลุ่มกลับเห็นว่าอาจมาจากคำว่า สีโคด (ศรีโคตะ) กับคำว่า ปุนยะ (ปุณยะ) รวมกัน นักวิชาการบางกลุ่มเห็นว่า คำว่า โคตร (อ่านว่า โคด-ตะ) อาจมาจากคำว่า โคตมะ อันเป็นพระนามของพระโคตมะพุทธเจ้าซึ่งปรากฏที่มาของนามเมืองนี้ในคัมภีร์อุรังคธาตุนิทาน ตอนพระพุทธเจ้าเสด็จมากล่าวคำวุฒิสวัสดีและรับบิณฑบาตแก่พระยาศรีโคตรบูร นักวิชาการบางกลุ่มเห็นว่า คำว่า โคตร อาจมาจากคำว่า โคตระ หรือ โคตรกระ (อ่านว่า โคด-กะ) อันมีที่มาเชื่อมโยงกับพระนามของกษัตริย์แห่งอาณาจักรที่ทรงมีตระบองขนาดใหญ่เป็นอาวุธ เป็นเหตุให้พระนามและอาณาจักรของพระองค์ถูกเรียกว่า โคตรบอง หรือ โคตรกระบอง เอกสารทางประวัติศาสตร์บางแห่งมีการเรียกชื่อเมืองต่างกันออกไป อาทิ เมืองตะบอง เมืองกะบอง เมืองตะบองขอน เมืองติโคตรบอง และ เมืองติโคตรบูร ส่วนคำว่า บูร นั้น ในเอกสารใบลานจำนวนมากนิยมเขียนทั้งคำว่า บุร บุน และ บอง ยกเว้นจารึกวัดโอกาส (ศรีบัวบาน) ในตัวเมืองจังหวัดนครพนมซึ่งจารึกในสมัยล้านช้างที่เขียนว่า บูร อย่างไรก็ตาม รูปอักขระของคำว่า บุร หรือ บูร ตามหลักการออกเสียงในอักษรธรรมลาว-อีสานโบราณนั้นสามารถอ่านได้ 8 แบบ คือ บุน บูน ปุน ปูน บุระ บูระ ปุระ และ ปูระ จึงทำให้เกิดข้อสันนิษฐานว่า คำว่า บูร เป็นสำเนียงลาวหรือสำเนียงท้องถิ่นที่มาจากการแผลงเสียงของคำว่า ปุระ ในภาษาสันสกฤต ส่วนเอกสารวิชาการบางแห่งที่เขียนคำว่า บูร เป็น บูรณ์ นั้น เกิดจากความคลาดเคลื่อนและความเข้าใจผิดของนักวิชาการ เนื่องจากในเอกสารโบราณและจารึกไม่ปรากฏคำว่า บูรณ์ อยู่เลย และคำว่า บูรณ์ นั้นมีความหมายแตกต่างจากคำว่า บูร หรือ ปุระ มาก
เสือจากัวร์
ชื่อ "จากัวร์" (Jaguar) นั้น มีที่มาจากภาษาของอินเดียแดงว่า “yaguara” มีความหมายว่า สัตว์ร้ายที่ฆ่าเหยื่อด้วยการกระโจนตะครุบครั้งเดียว ชนเผ่าพื้นเมืองในอเมริกากลางและอเมริกาใต้หลายเผ่าใช้เสือจากัวร์เป็นสัญลักษณ์ของความมีอำนาจของวัฒนธรรมของตน มีการประดับหรือสลักรูปเสือจากัวร์ตามสถานที่หรือข้าวของต่าง ๆ เช่น เทวสถาน, บัลลังก์, ภาชนะที่มีหูหิ้ว หรือ ช้อนที่ทำมาจากกระดูกของยามา ชาวโอลเม็ก, มายา, แอซเท็ก, อินคา นับถือเสือจากัวร์เหมือนเทพเจ้า บางชนเผ่าดื่มเลือดหรือกินเนื้อรวมถึงหัวใจของเสือจากัวร์ รวมถึงมีความเชื่อว่าเสือจากัวร์สามารถแปลงเป็นมนุษย์ได้ และมนุษย์ก็แปลงเป็นเสือจากัวร์ได้ ชาวเผ่าชารินที่มีวัฒนธรรมเจริญรุ่งเรืองเมื่อ 900 ปีก่อนคริสตกาล มีการถักทอผ้าคลุมผมและหน้าศพด้วยลายของเสือจากัวร์ ในเทศกาลตีกรานาที่มีการบวงสรวงเทพเจ้าเพื่อขอฝน ในเม็กซิโก มีขบวนที่แต่งกายด้วยเสื้อคลุมและหน้ากากของเสือจากัวร์แห่ไปตามท้องถนน รวมถึงมีความเชื่อในความเชื่อพื้นบ้านของบางพื้นที่ที่มีการเข้าทรงหรือเรียกดวงวิญญาณของเสือจากัวร์ ชาวมายาเชื่อว่าเสือจากัวร์เป็นสัตว์ที่ต่อสู้กับพลังชั่วร้ายของยมโลกในยามค่ำคืนเพื่อให้ดวงอาทิตย์ได้ขึ้นในวันรุ่งขึ้นและทุกสรรพสิ่งได้ดำเนินต่อไป[3]