กรุงเทพมหานคร (องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น)
การเรียกขานเมืองหลวงของประเทศไทย ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ว่ากรุงเทพมหานครนั้น มีที่มาจากชื่อเต็มซึ่งเป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก และต่อมาพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงปรับปรุงแก้ไขเล็กน้อย ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริให้ทดลองนำระบบคณะกรรมการปกครองเมืองหลวงมาใช้อยู่ระยะหนึ่ง ทว่าไม่ประสบความสำเร็จ ทั้งชาวบ้านก็ยังไม่พร้อม จึงโปรดเกล้าฯ ให้ยกเลิกเสีย แล้วกลับมาบริหารโดยกรมเวียง ในระบบจตุสดมภ์ตามเดิม ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นกระทรวงเมือง และกระทรวงนครบาล อันมีเสนาบดีทำหน้าที่รับผิดชอบการปกครอง มณฑลกรุงเทพมหานคร ที่ประกอบด้วย กรุงเทพมหานครและธนบุรี (เป็นเมืองเดียวกัน) รวมถึงนนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ ธัญบุรี (ปัจจุบันคือ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี) มีนบุรี (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งในหลายเขตของกรุงเทพมหานคร) และนครเขื่อนขันธ์ (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งในอำเภอพระประแดงของจังหวัดสมุทรปราการ) อันเป็นหัวเมืองใกล้เคียง ตาม [1] และข้อบังคับการปกครองหัวเมือง[2]
รายชื่อเขตของกรุงเทพมหานคร
เขตคลองเตย (แยกมาจากเขตพระโขนงเมื่อ พ.ศ. 2532) เขตคลองสามวา (แยกมาจากเขตมีนบุรีเมื่อ พ.ศ. 2540) เขตคันนายาว (แยกมาจากเขตลาดพร้าวและเขตบึงกุ่มเมื่อ พ.ศ. 2540) เขตจตุจักร (แยกมาจากเขตบางเขนเมื่อ พ.ศ. 2532) เขตดอนเมือง (แยกมาจากเขตบางเขนเมื่อ พ.ศ. 2532) เขตดินแดง (แยกมาจากเขตพญาไท เขตราชเทวี และเขตห้วยขวางเมื่อ พ.ศ. 2537) เขตดุสิต เขตบางกะปิ เขตบางเขน เขตบางคอแหลม (แยกมาจากเขตยานนาวาเมื่อ พ.ศ. 2532) เขตบางซื่อ (แยกมาจากเขตดุสิตเมื่อ พ.ศ. 2532) เขตบางนา (แยกมาจากเขตพระโขนงเมื่อ พ.ศ. 2541) เขตบางรัก เขตบึงกุ่ม (แยกมาจากเขตบางกะปิเมื่อ พ.ศ. 2532) เขตปทุมวัน เขตประเวศ (แยกมาจากเขตพระโขนงเมื่อ พ.ศ. 2532) เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย เขตพญาไท เขตพระโขนง เขตพระนคร เขตมีนบุรี เขตยานนาวา เขตราชเทวี (แยกมาจากเขตพญาไทเมื่อ พ.ศ. 2532) เขตลาดกระบัง เขตลาดพร้าว (แยกมาจากเขตบางกะปิเมื่อ พ.ศ. 2532) เขตวังทองหลาง (แยกมาจากเขตบางกะปิเมื่อ พ.ศ. 2540) เขตวัฒนา (แยกมาจากเขตคลองเตยเมื่อ พ.ศ. 2541) เขตสวนหลวง (แยกมาจากเขตคลองเตยและเขตประเวศเมื่อ พ.ศ. 2537) เขตสะพานสูง (แยกมาจากเขตบึงกุ่มและเขตประเวศเมื่อ พ.ศ. 2540) เขตสัมพันธวงศ์ เขตสาทร (แยกมาจากเขตยานนาวาเมื่อ พ.ศ. 2532) เขตสายไหม (แยกมาจากเขตบางเขนเมื่อ พ.ศ. 2540) เขตหนองจอก เขตหลักสี่ (แยกมาจากเขตดอนเมืองเมื่อ พ.ศ. 2540) เขตห้วยขวาง