โรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา
โรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา หมายถึง โรงเรียนเอกชนที่วัดเป็นผู้ถือใบอนุญาต ตาม พระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2525 มาตรา 15 (1) และ (3) แห่งที่วัดเป็นผู้รับใบอนุญาต โดยมีคณะสงฆ์ พระภิกษุเป็นผู้บริหาร ดำเนินการ และเป็นเจ้าของ จัดการเรียนการสอน เพื่อให้บริการประชาชน "ด้านการศึกษาสงเคราะห์" ตั้งแต่ละดับชั้นปฐมวัย ประถมศึกษา มัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย (ม.1-6) ทั้งสายวิทย์-คณิต สายศิลป์ และในระดับวิชาชีพ
โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา
โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา จังหวัดแพร่ “ โรงเรียนธรรมราชวิทยา ” เริ่มก่อตั้งเมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๐๐
โดยมี พระภัทรสารมุนี (สุจี กตสารมหาเถระ) (: พระมหาโพธิวงศาจารย์) เป็นผู้ก่อตั้ง 
พระครูวิชิตวินัยการ เป็นผู้จัดการ 
พระอินจันทร์ สีเหลือง เป็นครูใหญ่ 
จัดการเรียนการสอนทั้งแผนกธรรม และแผนกบาลี
แต่ต่อมากรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการมิให้นักเรียนที่จบชั้นสูงสุด สอบสมทบชั้นสุดประโยค (ป.๗ และ ม.ศ.๓)
ศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น 
โดยตั้งชื่อว่า “อาคารกมลสุโกศล” เป็นอาคารไม้ ๒ ชั้น จำนวน ๑๖ ห้องเรียน มีพระภิกษุและสามเณรเข้าศึกษาประมาณ ๕๐๐ - ๗๐๐ รูป และมีอาคารยาขอบเป็นที่ทำการ
และได้มีการเปิดทำการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้น ป.๕ ถึง ม.ศ.๓ ควบคู่ไปกับการศึกษาผู้ใหญ่ระดับ ๔
คงเหลือแต่การเปิดการเรียนการสอนแบบพระปริยัติธรรม ระดับ ม.ศ.๑ ถึง ม.ศ.๓ (ปัจจุบัน : มัธยมศึกษาตอนต้น)
และพัฒนาโรงเรียนจนกระทั่งมีการบริหารจัดการที่เป็นแบบสากลทั่วไป คือกระจายอำนาจการบริหารจัดการ
ออกเป็น ๔ ฝ่าย ได้แก่ ฝ่ายปกครอง ฝ่ายวิชาการ ฝ่ายงบประมาณและบุคคล และฝ่ายบริหารงานทั่วไป