กองทัพเรือไทย
พ.ศ. 2394 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กิจการทหารเรือเริ่มแบ่งออกมาชัดเจน และแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ ทหารเรือวังหลวง (ทหารมะรีนสำหรับเรือรบ) ขึ้นตรงกับสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) สมุหพระกลาโหม และ ทหารเรือวังหน้า ขึ้นตรงกับพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยทหารเรือวังหน้ามีหน่วยขึ้นในสังกัด คือ กรมเรือกลไฟ กรมอาสาจาม และกองทะเล (บางทีเรียกว่ากองกะลาสี) ส่วนกรมอรสุมพลมีหน่วยขึ้นในสังกัด คือ กรมเรือกลไฟ กรมอาสามอญ และกรมอาสาจาม ซึ่งทหารทั้งสองหน่วยนี้เป็นอิสระจากกัน
สงครามตีเมืองทวาย
สงครามตีเมืองทวาย สงครามระหว่างสยามกับอาณาจักรคองบองที่เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2330 และเป็นครั้งแรกที่รัชกาลที่ 1 ได้ยกกองทัพรุกรานเข้าไปถึงดินแดนของพม่าคือเมืองทวาย หลังจากสงครามท่าดินแดง เมื่อ พ.ศ. 2329 รัชกาลที่ 1 จึงยกกองทัพไปเพื่อตอบโต้พม่าโดยเข้ายึดเมืองทวายแต่ด้วยเส้นทางที่สูงชันและยากลำบากในการเคลื่อนทัพทำให้กองทัพต้องขาดแคลนเสบียงอาหารรัชกาลที่ 1 จึงยกกองทัพกลับกรุงเทพมหานคร