อาณาจักรอาหม
อาณาจักรอาหม (Assamese: আহোম ৰাজ্য; อาโหมะ ราชยะ; English: Ahom Kingdom) บ้างเรียก อาณาจักรอัสสัม (Kingdom of Assam)[1] มีชื่อในภาษาอาหมว่า เมืองถ้วนสวนคำ[2] หรือ เมืองนุนสุนคำ (Mioung Dun Sun Kham)[3] ไทใหญ่เรียกว่า เวสาลีโหลง[2] เป็นรัฐรุ่นเดียวกับอาณาจักรสุโขทัย เริ่มต้นเมื่อ พ.ศ. 1771 นำโดยเจ้าหลวงเสือก่าฟ้า ปฐมกษัตริย์ หลังจากที่ต้องอพยพเดินทางทั้งยังทำการต่อสู้และย้ายถิ่นตลอด 38 ปี จึงได้วางรากฐานอาณาจักรอาหม โดยตั้งราชธานีที่เจ้รายดอย (หรือ จรวยเทพ)[4] ในช่วงแรกที่ได้ตั้งอาณาจักรอาหมขึ้นมีการต่อสู้กับชนชาวเขาเผ่าต่าง ๆ ซึ่งเป็นชนพื้นเมือง
ป้อมปราการโก๋ลวา
ตามที่ตำนานพื้นบ้านที่เล่าขาน, ถุก ฟ้านแม่ทัพเชื้อสายจีนได้ปราบกษัตริย์หุ่งองค์สุดท้ายของราชวงศ์ห่งบ่าง ในช่วง 257 ปีก่อนคริสต์ศักราช และได้ก่อตั้งอาณาจักรเอิวหลักขึ้น โดยได้เลือกบริเวณเมืองโก๋ลวาซึ่งมีขนาดค่อนข้างใหญ่เป็นที่ตั้งราชธานี เมืองหลวงโก๋ลวายังคงมีบทบาทสำคัญในบริเวณที่ราบลุ่มทางตอนเหนือของดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแดง และจะต้องใช้แรงงานและทรัพยากรจำนวนมากเพื่อสร้างซึ่งอาน เซือง เวือง เล็งเห็นว่าเมืองโก๋ลวามีความเหมาะสมที่สุด