ปลาร้า
ปลาร้า หรือ ปลาแดก (ปาแดก) ปลาน้อย ในภาษาอีสาน เป็นอาหารท้องถิ่นที่สำคัญในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในภาคอีสานของไทย และประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชนลาว รวมถึงบางส่วนของเวียดนามและพม่า โดยแต่ละท้องถิ่นจะมีการทำปลาร้าเป็นเอกลักษณ์ของตน ปัจจุบัน ปลาร้าได้พัฒนาขึ้นไปสู่ระดับสากลมากขึ้น มีปลาร้าพาสเจอร์ไรซ์เพื่อฆ่าเชื้อโรคก่อนด้วย หรือปลาร้าอนามัย แต่ส่วนใหญ่ ปลาร้าก็ยังนิยมทำแบบเดิม โดยตักขายตามน้ำหนักตามตลาดสดต่างๆ ในวรรณกรรมลาวโบราณบางเรื่องเรียกปลาร้าว่า ปลาแดกฮ้า หรือปลาแดกร้า ในลาวและอีสานมีวรรณกรรมที่กล่าวถึงเรื่องราวเกี่ยวกับปลาร้าโดยตรงคือวรรณกรรมเรื่อง ปลาแดกปลาสมอ หรือลำบุษบา หรือท้าวกำพร้า คนไทยทางภาคเหนือนิยมเรียกปลาร้าว่า ฮ้า ดังนั้นคำว่าปลาร้าจึงเป็นภาษาลาวที่ชาวไทยภาคกลางและภาคเหนือรับอิทธิพลทางภาษามาจากชนชาติลาว
ปลากะทิ
ปลากะทิ เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า "Cyclocheilichthys heteronema" ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) จัดเป็นปลาชนิดหนึ่งที่อยู่ในสกุล "Cyclocheilichthys"
เป็นปลาขนาดเล็กมีความยาวเต็มที่ 15 เซนติเมตร มีรูปร่างและลักษณะคล้ายกับปลาในสกุลนี้ทั่วไป ตาโต หัวเล็ก แต่มีลักษณะพิเศษคือ มีหนวดที่มุมปาก 1 คู่ ที่มีแขนงแตกออกได้อีก 6 เส้น ซึ่งในเวลาปกติจะพับเก็บในร่องมุมปาก แต่เมื่อเวลาหาอาหารตามพื้นท้องน้ำ หนวดนี้จะกางออกเป็นประสาทสัมผัสช่วยในการหาอาหาร อันได้แก่ หอยหรือกุ้งและสัตว์หน้าดินขนาดเล็กชนิดต่าง ๆ มีพฤติกรรมชอบอยู่เป็นฝูง และหากินในระดับท้องน้ำ
พบได้ในลุ่มแม่น้ำแทบทุกภาคของประเทศไทย และยังพบได้ตั้งแต่พม่า, ลาว, กัมพูชา, เวียดนาม, แหลมมลายูไปจนถึงเกาะบอร์เนียวและเกาะสุมาตรา แต่ทว่าเป็นปลาที่มีสถานแนวโน้มสูญพันธุ์แล้วในวงการปลาสวยงาม ปลาชนิดนี้จะถูกขายโดยปะปนมากับปลาชนิดอื่น ๆ