ปลาร้า
ปลาร้า หรือ ปลาแดก (ปาแดก) ปลาน้อย ในภาษาอีสาน เป็นอาหารท้องถิ่นที่สำคัญในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในภาคอีสานของไทย และประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชนลาว รวมถึงบางส่วนของเวียดนามและพม่า โดยแต่ละท้องถิ่นจะมีการทำปลาร้าเป็นเอกลักษณ์ของตน ปัจจุบัน ปลาร้าได้พัฒนาขึ้นไปสู่ระดับสากลมากขึ้น มีปลาร้าพาสเจอร์ไรซ์เพื่อฆ่าเชื้อโรคก่อนด้วย หรือปลาร้าอนามัย แต่ส่วนใหญ่ ปลาร้าก็ยังนิยมทำแบบเดิม โดยตักขายตามน้ำหนักตามตลาดสดต่างๆ ในวรรณกรรมลาวโบราณบางเรื่องเรียกปลาร้าว่า ปลาแดกฮ้า หรือปลาแดกร้า ในลาวและอีสานมีวรรณกรรมที่กล่าวถึงเรื่องราวเกี่ยวกับปลาร้าโดยตรงคือวรรณกรรมเรื่อง ปลาแดกปลาสมอ หรือลำบุษบา หรือท้าวกำพร้า คนไทยทางภาคเหนือนิยมเรียกปลาร้าว่า ฮ้า ดังนั้นคำว่าปลาร้าจึงเป็นภาษาลาวที่ชาวไทยภาคกลางและภาคเหนือรับอิทธิพลทางภาษามาจากชนชาติลาว
เหลิวมั้ม
เหลิวมั้ม หรือ ปลาร้าหม้อไฟ () เป็นอาหารเวียดนามชนิดหนึ่ง นิยมมากในเวียดนามภาคใต้ โดยเฉพาะบริเวณดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง เป็นการนำปลาร้าไปต้มกับหมูสามชั้น หอม กระเทียม ตะไคร้ พริกสับ กระชาย ต้มให้เดือด ใส่เนื้อสัตว์ลงไป ที่นิยมได้แก่ ปลาช่อน ปลาไหล กุ้ง หมึก หอยตลับ ผักที่นิยมคือมะเขือม่วง สะเดาดิน สายบัว ไหลบัว ผักพาย หัวปลี ผักบุ้ง ถั่วพู มะระ ดอกโสน ดอกแค และเห็ด ถ้านำไปรับประทานกับขนมจีนเรียก "บู๊นมั้ม" ()