ประวัติศาสนาพุทธ
อีกราว 100 ปีต่อมา สงฆ์ทั้ง 2 ฝ่ายมีการแตกนิกายออกไปอีก หลักฐานฝ่ายภาษาบาลีว่าแตกไป 18 นิกาย หลักฐานฝ่ายภาษาสันสกฤตว่า แตกไป 20 นิกาย ได้แก่[8]
อนุพุทธะ
ในคัมภีร์มโนรถปูรณี เรียกอนุพุทธว่า<b data-parsoid='{"dsr":[881,899,3,3]}'>จตุสัจจพุทธะ[3] เพราะเป็นผู้รู้อริยสัจ 4 และเรียกผู้ศึกษาพุทธพจน์มามากจนเป็นพหูสูตว่า สุตพุทธะ จึงรวมเป็นพุทธะ 4 ประเภท