อาณาจักรอาหม
อาณาจักรอาหม (Assamese: আহোম ৰাজ্য; อาโหมะ ราชยะ; English: Ahom Kingdom) บ้างเรียก อาณาจักรอัสสัม (Kingdom of Assam)[1] มีชื่อในภาษาอาหมว่า เมืองถ้วนสวนคำ[2] หรือ เมืองนุนสุนคำ (Mioung Dun Sun Kham)[3] ไทใหญ่เรียกว่า เวสาลีโหลง[2] เป็นรัฐรุ่นเดียวกับอาณาจักรสุโขทัย เริ่มต้นเมื่อ พ.ศ. 1771 นำโดยเจ้าหลวงเสือก่าฟ้า ปฐมกษัตริย์ หลังจากที่ต้องอพยพเดินทางทั้งยังทำการต่อสู้และย้ายถิ่นตลอด 38 ปี จึงได้วางรากฐานอาณาจักรอาหม โดยตั้งราชธานีที่เจ้รายดอย (หรือ จรวยเทพ)[4] ในช่วงแรกที่ได้ตั้งอาณาจักรอาหมขึ้นมีการต่อสู้กับชนชาวเขาเผ่าต่าง ๆ ซึ่งเป็นชนพื้นเมือง
อาณาจักรมยีนไซง์
อาณาจักรมยีนไซง์ (; , ) อาณาจักรที่ปกครองพม่าตอนกลางระหว่าง ค.ศ. 1297 ถึง 1313 สถาปนาโดยเจ้าชายสามพี่น้องแห่ง มยีนไซง์ เป็นหนึ่งในอาณาจักรเล็ก ๆ ที่ประกาศตัวเป็นอิสระหลังการล่มสลายของ อาณาจักรพุกาม เมื่อ ค.ศ. 1287 อาณาจักรมยีนไซง์ประสบความสำเร็จในการต้านทานการรุกรานของ จักรวรรดิมองโกล ครั้งที่สองช่วง ค.ศ. 1300–01 นอกจากนี้ยังสามารถรวบรวมพม่าตอนกลางให้เป็นปึกแผ่นได้สำเร็จโดยเริ่มจาก ตะโกง ทางตอนเหนือถึง แปร ทางตอนใต้ อาณาจักรมยีนไซง์และการปกครองร่วมกันของเจ้าชายสามพี่น้องสิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1310 ถึงปี ค.ศ. 1313 จากการสวรรคตของพระเชษฐาสองพระองค์ของพระเจ้าสีหตู พระเจ้าสีหตูจึงได้สถาปนาอาณาจักรใหม่คือ อาณาจักรปีนยะ ขณะเดียวกันพระราชโอรสองค์ใหญ่ของพระเจ้าสีหตูได้แยกตัวเป็นอิสระจากพระราชบิดาและสถาปนา อาณาจักรสะกาย ขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1315 ทำให้พม่าตอนกลางแบ่งเป็น 2 อาณาจักรแยกจากกัน กระทั่งมีการสถาปนา อาณาจักรอังวะ ในอีก 5 ทศวรรษต่อมา