อินทรีแดง
อินทรีแดง เป็นบทประพันธ์ซูเปอร์ฮีโร่ฉบับไทยของ เศก ดุสิต โดยมีตัวเอกคือ อินทรีแดง หรือ โรม ฤทธิไกร บทประพันธ์เรื่องนี้ เศก ดุสิตได้เริ่มเขียนขึ้นในปี พ.ศ. 2498 โดยได้แนวความคิดจากภาพยนตร์ของ ร็อก ฮัตสัน ชื่อเรื่อง Captain Lightfoot ในภาพยนตร์เล่นเป็นตีนแมว ที่มีอุดมการณ์ ช่วยเหลือผู้อื่น ใส่หน้ากากสีแดง จึงสร้างเป็นเนื้อเรื่องในทำนองเดียวกัน โดยใช้เป็นนกอินทรีเพราะเป็นนกที่มีอำนาจ บินได้สูงสุด ใครก็บินไม่สูงเท่านกอินทรี มีความยิ่งใหญ่[1] โดยนำเรื่องราวในสมัยนั้นมาผูกเข้ากับสภาพปัญหาทางสังคม ทั้งการตัดไม้ทำลายป่า การทุจริตคอร์รัปชั่น ซึ่งกฎหมาย เอื้อมไม่ถึง[2] บทประพันธ์ชุด อินทรีแดง ของ เศก ดุสิต เขียนขึ้นในระหว่างปี พ.ศ. 2498-2513 บทประพันธ์ได้รับความนิยมจากนักอ่านอย่างมาก
สุโขทัยระทม
ผู้ประพันธ์คือครูจิ๋ว พิจิตร ไม่ได้อยู่ในเหตุการณ์ แต่ใช้ "ฉาก" ความเสียหายจากไฟใหม้ในครั้งนั้นมาเป็นต้นเรื่องในการแต่งเพลง หรือแรงบันดาลใจถึงการแต่งเพลง จึงเริ่มด้วยประโยคว่า "..บ้าน พี่อยู่สุโขทัย เพราะบ้านพี่ไฟไหม้" โดยเชื่อมกับเหตุการณ์ ไฟใหม้ตลาดสุโขทัย เมื่อ 11 มีนาคม พ.ศ. 2511 ซึ่งถือว่าเป็นอุบัติภัยครั้งใหญ่ของจังหวัดสุโขทัย ผู้แต่งเพลงก็อาจจะเชื่อมต่อไปในเนื้องเพลงที่ว่าเมื่อไฟใหม้ บ้านไม่มี ทรัพย์สินหมด "ถูกไฟผลาญต้องซมซานจากสุโขทัย-หมดทรัพย์สินเพราะไฟไหม้" โดยเปรียบเทียบตังเองว่าเป็นคนจร โดยใช้นกขมิ้นมาอธิบายพฤติกรรมนั้น "ขอลามาไกลทิ้งถิ่น ดั่งคนจรขาดที่นอนที่อยู่ที่กิน เปรียบเหมือนเป็นเช่นนกขมิ้น" นอกจากนี้ยังเนื้อเพลงยังบรรยายถึงความยากลำบากจากไฟใหม้ไปสู่การ "พลัดถิ่น" และการประกอบอาชีพ "พี่ เสี่ยงโชคด้วยน้ำตา เหมือนคนไม่มีค่าทุกวันเวลาร้องไห้ พี่คนจนสู้อดทนเที่ยวเร่ร่อนไป เดินหางานไกลใกล้ จงเห็นใจคนอกตรม" และสภาพความรุ้สึกที่สูญเสีย สิ้นหวังจากไฟใหม้ และการต้องหาอาชีพ หางานเพื่อการยังชีพ และการหาที่พักพิง เนื้อเพลงสะท้อนถึงความสิ้นเนื้อประดาตัว พร้อมสะท้อนสภาพความรู้สึกในเชิงหดหู่ แต่ก็ต้องต่อสู้ต่อไป อีกมุมหนึ่ง "ครูสลา คุณวุฒิ" ก็ได้สะท้อนมุมว่าเพลงนี้นอกเหนือจากการสะท้อน "เหตูการณ์ทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดสุโขทัยแล้ว" อีกนัยหนึ่งเพลงสุโขทัยระทม เป็นเพลง "จีบสาว" ดังมีประโยคว่า "พี่ฝากให้น้องนางขอร่วมเรียงเคียงข้าง น้องจงนำพาชิดใกล้/ขอทรามวัย ใจอ่อน อุ้มชูให้อยู่สุขสม ปลอบใจ ยามเศร้า ยามหนาวให้มีผ้าห่ม อย่าทิ้งให้พี่ขื่นขม ระทมเหมือนสุโขทัย"