กรุงเทพมหานคร (องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น)
การเรียกขานเมืองหลวงของประเทศไทย ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ว่ากรุงเทพมหานครนั้น มีที่มาจากชื่อเต็มซึ่งเป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก และต่อมาพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงปรับปรุงแก้ไขเล็กน้อย ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริให้ทดลองนำระบบคณะกรรมการปกครองเมืองหลวงมาใช้อยู่ระยะหนึ่ง ทว่าไม่ประสบความสำเร็จ ทั้งชาวบ้านก็ยังไม่พร้อม จึงโปรดเกล้าฯ ให้ยกเลิกเสีย แล้วกลับมาบริหารโดยกรมเวียง ในระบบจตุสดมภ์ตามเดิม ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นกระทรวงเมือง และกระทรวงนครบาล อันมีเสนาบดีทำหน้าที่รับผิดชอบการปกครอง มณฑลกรุงเทพมหานคร ที่ประกอบด้วย กรุงเทพมหานครและธนบุรี (เป็นเมืองเดียวกัน) รวมถึงนนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ ธัญบุรี (ปัจจุบันคือ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี) มีนบุรี (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งในหลายเขตของกรุงเทพมหานคร) และนครเขื่อนขันธ์ (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งในอำเภอพระประแดงของจังหวัดสมุทรปราการ) อันเป็นหัวเมืองใกล้เคียง ตาม [1] และข้อบังคับการปกครองหัวเมือง[2]
นครบรัสเซลส์
ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร มาตราที่ 194 ระบุว่าเมืองหลวงของเบลเยียมนั้นคือเขตเทศบาลนครบรัสเซลส์ แต่อย่างไรก็ตามถึงแม้ว่าจะเป็นเมืองหลวงอย่างเป็นทางการ แต่งบประมาณที่จัดสรรให้โดยรัฐบาลและเขตฯในฐานะแห่งความเป็นเมืองหลวงนั้น ครอบคลุมกินอาณาเขตทั้ง 19 เทศบาล และในทางปฏิบัติแล้ว สถานที่ราชการสำคัญต่างๆของเบลเยียม ก็มิได้ล้วนแต่ตั้งอยู่ในเขตนครบรัสเซลส์เพียงที่เดียว แต่ยังตั้งอยู่ในเขตเทศบาลอื่นๆอีกทั้ง 18 เขตในเขตเมืองหลวงด้วย ดังนั้นจึงสรุปว่า โดยพฤตินัยแล้วทั้งเขตเมืองหลวงบรัสเซลส์นั้นถือเป็นเมืองหลวงของประเทศ แต่โดยนิตินัยนั้น เมืองหลวงของเบลเยียมคือ "นครบรัสเซลส์"