ตราสารอนุพันธ์
ตราสารอนุพันธ์ (English: derivative บางตำราอาจเรียกว่า สัญญาอนุพันธ์) เป็นตราสารทางการเงินประเภทหนึ่ง ที่มูลค่าของตราสารจะขึ้นอยู่กับกระแสเงินของสินทรัพย์อ้างอิง ไม่ได้มีค่าจากกระแสเงินของตัวตราสารเองโดยตรง ตัวอย่างของตราสารอนุพันธ์ ได้แก่ สัญญาซื้อขายล่วงหน้าแบบมาตรฐาน (futures), สัญญาซื้อขายล่วงหน้าแบบไม่มาตรฐาน (forward), ตราสารแลกเปลี่ยน (swap), ตราสารสิทธิ (option) เป็นต้น และมีสินทรัพย์ที่สามารถอ้างอิงได้คือ เงินตราต่างประเทศ ตราสารหนี้ ตราสารทุน สินค้าโภคภัณฑ์ เช่น โลหะมีค่า สินค้าเกษตร น้ำมัน หรือสินค้าอื่นใดที่มีดัชนีแน่นอนรองรับการออกตราสารอนุพันธ์ได้
SET50 Index Options
การออกขายตราสาร SET50 Index Options นี้ จะมีสัญญาที่ทำการซื้อขายแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ โดยมีสัญญาประเภทแรก คือ SET50 Index Call Options ซึ่งเป็นสัญญาระหว่างบุคคลหรือสถาบัน 2 ฝ่ายที่มากทำการตกลงกันว่าจะให้สิทธิแก่ผู้ซื้อ Call Options ในการซื้อสินทรัพย์ที่อ้างอิง (Underlying Asset) ซึ่งในที่นี้ก็คือ SET50 Index ตามราคาที่ได้ระบุไว้ (Exercise Price หรือ Strike Price) ภายในระยะเวลาที่ระบุไว้ในสัญญา (Expiration Date) SET50 Index Options เป็นการตกลงระหว่างบุคคลสองฝ่าย ตัวอย่างเช่น นาย ก ตกลงซื้อ Call Options โดยมีสิทธิที่จะซื้อดัชนี SET50 Index ตามข้อตกลงของ SET50 Index Options จากนาย ข.ซึ่งในวันที่ตกลงเข้าทำสัญญากันนั้น นาย ก.ต้องทำการจ่ายเงินค่าสิทธิ (Premium) ให้แก่นาย ข.และนาย ข.ต้องขาย SET50 Call Options ให้แก่ นาย ก.และในวันครบอายุตามสัญญา SET50 Index Options นาย ก.จะมีทางเลือกที่จะใช้สิทธิตามที่กำหนดในสัญญา หรือไม่ใช้สิทธิก็ได้ โดยที่ นาย ก.อาจใช้สิทธิในการซื้อสินทรัพย์อ้างอิงจากนาย ข.ตามราคาใช้สิทธิที่ได้กำหนดไว้ ทั้งนี้ นาย ก.จะใช้สิทธิเมื่อสถานะของตนเองมีกำไร และจะไม่ใช้สิทธิเมื่อสถานะของตนเองขาดทุน ดังนั้น นาย ก.จะมีผลขาดทุนสูงสุดเท่ากับค่า Premium และจะมีกำไรสุงสุดไม่จำกัดจำนวน แต่นาย ข.จะมีกำไรสูงสุดเท่ากับค่า Premium และจะขาดทุนสุงสุดอย่างไม่จำกัดจำนวน สัญญาประเภทที่สอง คือ SET50 Index Put Options เป็นตราสารอนุพันธ์ที่มีลักษณะไม่แตกต่างจาก SET50 Index Call Options มากนัก เพียงแต่เปลี่ยนลักษณะของสัญญาซึ่งได้กำหนดสิทธิในการซื้อล่วงหน้า มาเป็นการขายล่วงหน้าเท่านั้น