วชิราวุธวิทยาลัย
พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดี ศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานกำเนิดโรงเรียนมหาดเล็กหลวงขึ้น เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2453 เพื่อให้โรงเรียนแห่งนี้เป็นสถาบันที่ให้การศึกษาอย่างแท้จริงแก่กุลบุตรชาวไทย และเป็นเสมือนพระอารามหลวงประจำรัชกาล ซึ่งมิได้โปรดฯ ให้สร้างขึ้น เพราะมีพระราชดำริว่า ในรัชสมัยของพระองค์พระอารามหลวงต่างๆ มีอยู่มากแล้ว หากจะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาพระอารามหลวงขึ้นอีกก็จะเป็นพระราชภาระในการปฏิสังขรณ์อีกโดยมิควร ประกอบกับในรัชสมัยของพระองค์นั้นการศึกษาได้เปลี่ยนแปลงไป มิได้อยู่กับวัดดังเช่นกาลก่อน นักเรียนต้องการครูบาอาจารย์ที่เป็นคฤหัสถ์ เพื่อทำการอบรมสั่งสอน[1] ดังนั้น จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาโรงเรียนขึ้นตามแบบโรงเรียนรัฐบาลของประเทศอังกฤษ และพระราชทานนามโรงเรียนแห่งนี้ว่า "โรงเรียนมหาดเล็กหลวง"[2]
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
เมื่อปี พ.ศ. 2517 ได้มีการก่อตั้งโรงเรียนประถมสาธิตวิทยาลัยครูเพชรบุรีวิทยาลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ เพื่อสอนบุตรหลานให้กับบุคลากรในสถานศึกษา เปิดสอนในระดับอนุบาลและประถมศึกษาอย่างละ 1 ห้องเรียน โดยใช้อาคารหอพักมรกต หอพักบุศราคัม และหอพักไพฑูรย์ ต่อมาในปี 
พ.ศ. 2535 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนสาธิตสถาบันราชภัฏเพชรบุรีวิทยาลงกรณ์" และได้ปรับปรุงอาคารเรียน ห้องเรียน และขยายชั้นเรียน จากเดิม 1 ห้องเรียน มาเป็น 2 ห้องเรียน ในทุกระดับชั้น จนกระทั่งปี พ.ศ. 2546 ได้มีการเปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น "โรงเรียนสาธิตสถาบันราชภัฏวไลยอลงกรณ์" และเป็นโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในปี พ.ศ. 2547