วชิราวุธวิทยาลัย
พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดี ศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานกำเนิดโรงเรียนมหาดเล็กหลวงขึ้น เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2453 เพื่อให้โรงเรียนแห่งนี้เป็นสถาบันที่ให้การศึกษาอย่างแท้จริงแก่กุลบุตรชาวไทย และเป็นเสมือนพระอารามหลวงประจำรัชกาล ซึ่งมิได้โปรดฯ ให้สร้างขึ้น เพราะมีพระราชดำริว่า ในรัชสมัยของพระองค์พระอารามหลวงต่างๆ มีอยู่มากแล้ว หากจะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาพระอารามหลวงขึ้นอีกก็จะเป็นพระราชภาระในการปฏิสังขรณ์อีกโดยมิควร ประกอบกับในรัชสมัยของพระองค์นั้นการศึกษาได้เปลี่ยนแปลงไป มิได้อยู่กับวัดดังเช่นกาลก่อน นักเรียนต้องการครูบาอาจารย์ที่เป็นคฤหัสถ์ เพื่อทำการอบรมสั่งสอน[1] ดังนั้น จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาโรงเรียนขึ้นตามแบบโรงเรียนรัฐบาลของประเทศอังกฤษ และพระราชทานนามโรงเรียนแห่งนี้ว่า "โรงเรียนมหาดเล็กหลวง"[2]
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย ได้รับประกาศจัดตั้งเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2536 โดยใช้ชื่อว่า โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี จังหวัดเชียงราย ต่อมามีประกาศกระทรวงศึกษาธิการลงวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2536 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนเป็นโรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย อนึ่ง โรงเรียนเป็นโรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย เป็น 1 ใน 12 โรงเรียนที่กรมสามัญศึกษาจัดตั้งขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติ เนื่องใวโรกาสที่สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุครบ 3 รอบ เมื่อ วันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2536 เป็นโรงเรียนที่มีวัตถุประสงค์การจัดตั้งเพื่อสนับสนุนและผลิตกำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมสนองตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารีที่ทรงมุ่งมั่นส่งเสริมคุณภาพชีวิตในด้านความเป็นอยู่และการศึกษาของประชาชนโดยเฉพาะใน ท้องถิ่นห่างไกลโดยให้โอกาสแก่เยาวชนที่มีความสนใจและมีความสามารถด้านนี้ตั้งแต่เยาว์วัยปัจจุบันเป็นโรงเรียนที่อยู่ในแผนและยุทธศาสตร์ สำหรับนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษเฉพาะด้านวิทยาศาสตร์ โดยจัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น-ตอนปลาย โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงรายได้รับอนุญาตให้ใช้ที่ดินสาธารณประโยชน์ของตำบลรอบเวียง อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย บริเวณบ้านป่ายางมน เป็นที่ตั้งโรงเรียนมีเนื้อที่ 149 ไร่ 2 งาน 86 ตารางวา โดยความร่วมมือจากนายบุญธรรม กันทาสุวรรณ กำนันตำบลรอบเวียง นายศรีพงษ์ อยู่มั่น นายอำเภอเมืองเชียงราย ดร.เฉลิมชัย รัตนประยูร ผู้อำนวยการสำนักงานสามัญศึกษาจังหวัดเชียงราย ภายใต้การกำกับดูแล และเห็นชอบของ นายคำรณ บุญเชิด ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย 
โดยมีวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งดังนี้โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย ดำเนินการรับนักเรียนครั้งแรกในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และ 4 ชั้นละ 1 ห้องเรียน รวม 2 ห้องเรียน เปิดเรียนวันแรกเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 ซึ่งในขณะนั้นอาคารเรียนและอาคารประกอบต่างๆ อยู่ในระหว่างการก่อสร้างโรงเรียนจึงขออนุญาตใช้สถานที่เรียนชั่วคราวที่สถาบันราชภัฎเชียงราย 1 ปีการศึกษา และเมื่อภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2538ได้ขอเช่าอาคารคริสตจักรภาค ที่ 2 เชียงราย เป็นสถานที่เรียน และได้ย้ายมาเรียนในสถานที่ปัจจุบัน เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538 โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย เป็นโรงเรียนสหศึกษา รับนักเรียนตั้งแต่ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 แบบพักประจำ 