อาณาจักรอาหม
อาณาจักรอาหม (Assamese: আহোম ৰাজ্য; อาโหมะ ราชยะ; English: Ahom Kingdom) บ้างเรียก อาณาจักรอัสสัม (Kingdom of Assam)[1] มีชื่อในภาษาอาหมว่า เมืองถ้วนสวนคำ[2] หรือ เมืองนุนสุนคำ (Mioung Dun Sun Kham)[3] ไทใหญ่เรียกว่า เวสาลีโหลง[2] เป็นรัฐรุ่นเดียวกับอาณาจักรสุโขทัย เริ่มต้นเมื่อ พ.ศ. 1771 นำโดยเจ้าหลวงเสือก่าฟ้า ปฐมกษัตริย์ หลังจากที่ต้องอพยพเดินทางทั้งยังทำการต่อสู้และย้ายถิ่นตลอด 38 ปี จึงได้วางรากฐานอาณาจักรอาหม โดยตั้งราชธานีที่เจ้รายดอย (หรือ จรวยเทพ)[4] ในช่วงแรกที่ได้ตั้งอาณาจักรอาหมขึ้นมีการต่อสู้กับชนชาวเขาเผ่าต่าง ๆ ซึ่งเป็นชนพื้นเมือง
ประวัติศาสตร์รัฐอัสสัม
ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 21เป็นต้นมา มีความพยายามที่จะลดอิทธิพลของราชวงศ์ โดยส่งเสริมลัทธิไวศณพแทน ทำให้เกิดการต่อต้านชาวไทอาหมโดยเฉพาะทางเหนือ ใน พ.ศ. 2329 พระเจ้าโควินาถ สิงห์ได้ขอความช่วยเหลือจากข้าหลวงใหญ่อังกฤษแห่งอินเดียให้มาช่วยปราบ อังกฤษส่งทหารมาช่วยรักษาความสงบในอัสสัม ต่อมา ใน พ.ศ. 2360 พม่าเข้ามาแทรกแซงโดยอ้างว่าได้รับการขอร้องจากพาทันจันทร์ซึ่งเป็นฝ่ายต่อต้านกษัตริย์อาหม จนเกิดสงครามพม่า-อังกฤษครั้งที่หนึ่ง เมื่อสงครามสิ้นสุดได้ลงนามในสนธิสัญญาสันติภาพยันดาโบ ทำให้อัสสัมกลายเป็นดินแดนของอังกฤษ