ఇస్రో సంస్థ ఎప్పుడు స్థాపించబడింది ?
భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ
ఆది నుండి ఉపగ్రహాల నిర్మాణాన్నే దృష్టిలో పెట్టుకొని దానికి అవసరమయిన భూ ఉపరితల లక్షణాలను అధ్యయనం చేసేందుకు కేరళలో త్రివేండ్రం వద్ద తుంబా ఈక్వటోరియల్ రాకెట్ లాంచింగ్ స్టేషన్ (TERLS) నెలకొల్పి అమెరికా, రష్యాల నుండి దిగుమతి చేసుకున్న రాకెట్లను ప్రయోగిస్తూ ఉపరితలాన్ని అధ్యయం చేయడం మొదలు పెట్టారు. అనతికాలంలోనే భారతదేశం స్వదేశీయంగా పూర్తి స్థాయి రాకెట్లను తయారు చేసి, ఉపరితల అధ్యయంలో పురోగతి సాధించింది. భవిష్యత్తులో ఇతర దేశాలు ఉపగ్రహానికి అవసరమయిన అన్ని పరికరాలను అందించక పోవచ్చని గ్రహించిన విక్రం సారాభాయ్, ఉపగ్రహానికి అవసరమయిన అన్ని విడిభాగాలనూ దేశీయంగానే తయారు చేసే దిశగా తన బృందాన్ని నడిపించాడు. 1969లో ఇన్‌కోస్పార్ ఇస్రోగా రూపొందింది. 1972లో ప్రత్యేక అంతరిక్ష విభాగం ఏర్పడింది.
జీఎస్‌ఎల్‌వి-F05 ఉపహ్రగ వాహకనౌక
జీఎస్‌ఎల్‌వి-F05 ఉపహ్రగ వాహక నౌక భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ రూపొందిన భూసమస్థితి ఉపగ్రహ వాహకనౌక (Geosynchronous Satellite Launch Vehicle (GSLV). జీఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణిలో ఇది పదవ వాహకనౌక. ఈ ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా ఇస్రో 2211 కిలోగ్రాముల బరువున్న ఇన్సాట్-3DRఅనే ఉపగ్రహాన్ని దీర్ఘవృత్తాకార భూస్థిర బదిలీకక్ష్యలో ప్రవేశపెడుతుంది. అక్కడి నుండి ఉపగ్రహం తనస్వంత చోదకవ్యవస్థ ద్వారా భూసమస్థితి కక్ష్యలో, 74 డిగ్రీల తూర్పురేఖాంశంలో చేరును. ఇస్రోవారి వాహకనౌకల అంబులపొదిలో బ్రహ్మస్త్రాం లాంటి పిఎస్‌ఎల్‌వి-ఎక్సుఎల్ శ్రేణి తరువాత అంతటి విశిష్టత కల్గిన ఉపగ్రహ వాహకనౌక జీఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణి. పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణి వాహకనౌకలో నాలుగు దశలుంటాయి. అందులో రెండు దశలు ఘనఇంధనాన్ని, రెండుదశల్లో ద్రవ ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తే, జీఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణి వాహకనొకల్లో కేవలం మూడుదశలు ఉంటాయి. మొదటిదశలో ఘనఇంధనం, రెండోదశలో ద్రవఇంధనం ఉపయోగించగా, మూడవది క్రయోజనిక్ దశ. ఈ క్రయోజనిక్ భాగం వాహకనౌక పై భాగంలో ఉండును (Cryogenic Upper Stage -క్లుప్తంగా CUS). ఇందులో ఇంధనాన్ని అతిశీతలస్థితిలో భద్రపరచబడి ఉంటుంది. ఈ క్రయోజనిక్ ఇంజనును పూర్తి స్వదేశీ సాంకేతికపరిజ్ఞానంతో ఇస్రో రూపొందించింది. 
జీఎస్‌ఎల్‌వి-F05 ఉపహ్రగ వాహకనౌకను ఆంధ్రప్రదేశ్రాష్ట్రం లోని నెల్లూరుజిల్లాపరిధిలోని శ్రీహరికోటలో ఉన్న సతిష్ థవన్ అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రంలోని రెండవ ప్రయోగ వేదికనుండి 2016 సంవత్సరం సెప్టెంబరు గురువారం సాయంత్రం 4:50 గంటలకు ప్రయోగించారు ఇప్పటికి ఇస్రో జీఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణిలో పది ప్రయోగాలను చేయగా, ఈ ప్రయోగంతో ఏడవ విజయాన్ని స్వంతం చేసుకుంది. ఇందులోని క్రయోజనిక్ దశలోని క్రయోజనిక్ ఇంజనును పూర్తి స్వదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో తయారు చేసారు. ఈప్రయోగ విజం ఇస్రో చరిత్రలో ఒకమైలురాయివంటిది. 
ఈ వాహకనౌక పొడవు 49.1 టన్నులు. మూడు దహన అంచెలు/దశలు ఉన్నాయి. ప్రయోగ సమయానికి ఈ వాహకనౌక బరువు, ఇంధనంతో సహా 416 టన్నులు. మొదటిదశకు నాలుగు స్ట్రాపన్ బూస్టరులు న్నాయి. ఒక్కో స్ట్రాపానులో 40 టన్నుల ఘన ఇంధనం ఉంది. మొదటి దశ దహనసమయం 151. 5 వ సెకండు వరకు. 39. 44 టన్నుల ఇంధనం కలిగిన రెండవ దశ 292.6 వ సెకండు వరకు మండుతుంది. అత్యంత ప్రాధాన్యత గల క్రయోజనిక్ దశలో 12.83 టన్నుల ఇంధనం 1012 వ సెకండు వరకు మండుతుంది. ఈ దశ అంతిమ స్థితిలో ఇన్సాట్ -3DR ఉపగ్రహాన్ని 170 కిలోమీటర్ల పెరిజీ, 35,975 కిలోమీటర్ల అపోజిలో భూమధ్య రేఖకు 20.66 డీగ్రీల కోణంలో ఉన్న దీర్ఘవృత్తాకార కక్ష్యలో ప్రవేశపెడుతుంది. 