ఉప్పు సత్యాగ్రహం ని మొదలుపెట్టింది ఎవరు?
జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ
పూర్ణ స్వాతంత్ర్య తీర్మానాన్ని ఆమోదించాకా శాసనోల్లంఘన ఉద్యమాన్ని తాను నిశ్చయించినప్పుడు ప్రారంభించవచ్చన్న అధికారాన్ని కాంగ్రెస్ కార్యనిర్వాహకవర్గం మహాత్మా గాంధీకి ఇచ్చింది. ఉప్పు పన్ను చట్టాన్ని ఉల్లంఘించాలని, ఉప్పు సత్యాగ్రహం చేయాలని గాంధీ నిర్ణయించి దండి వరకు పాదయాత్ర చేసి ఏప్రిల్ 6న జలియన్ వాలాబాగ్ దురంతపు స్మారక దినాన దండిలో ఉప్పు తయారు చేశాడు. మొదట జవాహర్‌లాల్ గాంధీ నిర్ణయం అర్థరహితమని భావించినా,[79] క్రమేపీ దానిని అర్థంచేసుకుని ఉత్సాహం ప్రోదిచేసుకున్నాడు. జవాహర్‌లాల్ గుజరాత్‌లోని దండియాత్రలో ఒక మజిలీ వరకు గాంధీతోపాటు నడిచాడు.[80] దేశ వ్యాప్తంగా శాసనోల్లంఘన ఉద్యమానికి జవాహర్‌లాల్ పిలుపునిచ్చాడు. అలహాబాద్ జిల్లాలో ఉప్పు సత్యాగ్రహం నిర్వహించడానికి సమీపంలో సముద్రతీరం లేకపోవడంతో ఏప్రిల్ 9న చట్టవిరుద్ధంగా తయారుచేసిన ఉప్పు పొట్లాలు అమ్మడం వంటి పనులతో శాసనాన్ని ఉల్లంఘించారు. రాయ్ బరేలి జిల్లాలో కౌళ్ళ చెల్లింపు మానుకుంటూ కౌలు రైతులతో సత్యాగ్రహం ప్రారంభించాడు. ఈ చర్యతో ప్రభుత్వం ఆందోళనపడి జవాహర్‌లాల్‌ను ఏప్రిల్ 14న అరెస్టు చేసింది.[81]
బార్డోలి సత్యాగ్రహం
బార్డోలీ సత్యాగ్రహం ప్రస్తుత గుజరాత్ రాష్ట్రంలో 1928లో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన ప్రధానమైన సహాయ నిరాకరణోద్యమ, సత్యాగ్రహ ఉద్యమ ఘటన. భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్రలో ఇది ఒకనొక ప్రధాన ఘట్టంగా పేరొందింది. వల్లభ్ భాయి పటేల్ బార్డోలీ సత్యాగ్రహాన్ని ప్రారంభించి, నేతృత్వం వహించారు. ఈ ఉద్యమ విజయంతో వల్లభ్ భాయ్ పటేల్ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ లోనూ, జాతీయోద్యమంలోనూ ప్రధాన నాయకుల్లో ఒకరిగా నిలిచారు.
బీహార్లోని చంపారన్, గుజరాత్లోని ఖేడా ప్రాంతాల్లో పేద భారతీయ రైతులపై బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం, వారికి సన్నిహితులైన భూస్వాముల(చంపారన్ లో యూరోపియన్లు) క్రూరత్వం, నిరంకుశత్వాలను నిరసిస్తూ మహాత్మా గాంధీ అక్కడి రైతులకు నాయకత్వం వహిస్తూ రెండు గొప్ప అహింసాయుతమైన తిరుగుబాట్లకు నేతృత్వం వహించారు. రెండు పోరాటాల్లోనూ విజయం సాధించడం వల్ల అక్కడి రైతులకు ఆర్థిక, పౌర హక్కుల విషయంలో మెరుగుదల కనిపించగా, భారతదేశ ప్రజలు ఉత్తేజితులయ్యారు.