నీరు స్టీముగా ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద మారుతుంది?
బాయిలరు నీటి చికిత్స
బాయిలరుకు పంపే నీటిలోని కరిగిన ఘనపదార్థాలు మామూలు వాతావరణ వత్తిడిలో,నీటి అణువు లతో కలసిపోయి ప్రత్యేకంగా కనిపించవు.కాని బాయిలరులో (బాయిలరులోని వత్తిడి/పీడనం పెరిగే కొలది నీటి మరుగు / బాయిలింగు ఉష్ణోగ్రత పెరుగును)1Kg/cm2 ప్రెస్సరు వద్ద 102°C వద్ద స్టీముగా మారే నీరు 10Kg/cm2 వత్తిడి వద్ద 180°C స్టీముగా పరివర్తన చెందును.నీటి ఉష్ణోగ్రత పెరిగే కొలది మరి యు నీటిలో కరిగిన పదార్థాల ఘనపరిమాణం పెరిగే కొలది, కరిగివున్నపదార్థాల అణువులు ఒకదానికొకటి దగ్గరగా చేరి అవక్షేపంగా నీటిలో తేలియాడటం మొదలవ్వును.ఆ తరువాత తెల్లని అవక్షేపంగా వున్న కరిగిన పదార్థం క్రమంగా మరింత చిక్కబడి బాయిలరు ట్యూబుల్లో పేరుకు పోవును[1].ఇలా ట్యూబులలో పేరుకు పోయిన పదార్థాన్ని ఇంగ్లీసులో స్కేల్(scale)అంటారు.తెలుగులో పొలుసుపొర అనవచ్చు.ఇలా బాయిలరు ట్యూ బుల ఉపరితలం మీద పేరుకు పోయిన స్కేల్ మందం పెరిగే కొలది ట్యూబుల నుండి ఉష్ణమార్పిడి వేగం తగ్గిపోవును. స్కేల్ కారక పదార్థాలు తక్కువ ఉష్ణవాహక మరియు తక్కువ సంవాహక గుణాన్ని కలిగి వుండును. అందువలన స్కేల్ ట్యూబుల మీది స్కేల్ పొరల వలన బాయిలరులోని నీరు త్వరగా స్టీముగా మారదు. తత్ఫలితంగా ఫ్లూగ్యాస్ ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత తో చిమ్నికి/పొగ గొట్టం(stocking)కు వెళ్ళును.అంతేకాదు ఫైర్ ట్యూబు బాయిలర్లలో ఇలా ట్యూబు వెలుప లి ఉపరితలం మీద స్కేల్ దళసరిగా పేరుకు పోవడం వలన, ఫ్లూ గ్యాస్ ఉష్ణోగ్రత నీటికి అందక పోవడం వలన ఫైర్ ట్యూబులు వేడెక్కి, వ్యాకోచించి సాగి పోవడం వలన ట్యూబులో రంధ్రాలు /బెజ్జాలు ఏర్పడి స్టీము, వాటరు బయటకు వచ్చును. కొన్ని సందర్భాలలో ట్యూబులు పేలిపోవును. అందువలన బాయిలరును ఆపి వెయ్యాల్సి వస్తుంది. అలాగే వాటరు ట్యూబు బాయిలరు అయినచో ట్యూబుల లోపల స్కేల్ దళసరిగా పేరుకు పోవడం వలన ట్యూబులు వేడెక్కి కరిగి పోవును. అందు వలన బాయిలరుకు వాడు నీటి విషయంలో తగు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. ఫీడ్ వాటరు అధిక ఉష్ణోగ్రత, పీడనంలో వున్న బాయిలరు షెల్ లో ప్రవేశించాక, ఫీడ్ వాటరులోని కరిగి వున్న పదార్థాలు, వాటి సాంద్రత పెరిగే కొలది నీటి నుండి పరమాణుమయ(particulate) ఘనపదార్థాలుగా వేరుపడును. కొన్ని స్పటిక రూపంగా వేరుపడగా, మరి కొన్ని నిరిష్ట రూపంలో కాకుండా బురుద వలే అనిర్దిష్ట రూపంలో బాయిలరు వాటరులో తెలియాడును. వీటి సాంద్రత పెరిగే కొలది ఇవి క్రమంగా బాయిలరు షెల్ అడుగు భాగాన, ట్యూబుల ఉపరితలంపై(ఫైర్ ట్యూబు బాయిలరు) , లేదా ట్యూబుల్లో(వాటరు ట్యూబు బాయిలరు) పేరుకు పోవును. తరువాత వేడి ఫ్లూ వాయువుల వలన వేడిక్కి ఈ బురద వంటి అవక్షేప పదార్థాలు ట్యూబుల లోపల లేదా లోపల గోడల మీద గట్టిగా దళసరిగా పేరుకు పోవును.ఇలా గట్టిగా ట్యూబుల గోడల ఉపరితలం మీద పేరుకు పోయిన పదార్థాన్నే స్కేలు అందురు.
లామోంట్ బాయిలరు
వాటరు ట్యూబులలోని నీటిని వేడి చేసిన తరువాత ఫ్లూ గ్యాసెస్‌లో వున్న ఉష్ణోగ్రతను ఉపయోగించి బాయిలరు ఫీడ్ వాటరును వేడిచేయు పరికర లోహనిర్మాణం ఎకనెమైజరు. లామోంట్ బాయిలరులో ఎకనెమైజరు ట్యూబులు ఫర్నేసు లోపలి భాగంలోనే వుండును.బాయిలరు నీళ్ళ టాంకునుండి వాటరును ఒక పంపు ఈ ఎకనెమైజరు పైపుల్లోకి నీటిని తోడును.ఎకనెమైజరులో వేదెక్కిన నీరు వాటరు-స్టీము డ్రమ్ముకువెల్లును.బాయిలరుకు అందించు నీరు ట్యూబుల గుండా ప్రవహించగా, వేడి వాయువులు ట్యూబుల వెలుపలితలాన్ని తాకుతూ పయనించి, ట్యూబుల్లోని నీటి ఉష్ణోగ్రత పెంచును. ఫీడ్ వాటరు ఉష్ణోగ్రత ఎంత ఎక్కువ ఉన్నచో అంతగా ఇంధనం అదా అవ్వడమేకాకుండా స్టీము త్వరగా ఉత్పత్తి అగును. వాటరు ముందు ఎకనెమైజరు వెళ్లి, వేడెక్కిఅక్కడి నుండి నీరు-స్టీము సపరేటరు డ్రమ్ముకు వెళ్ళును.వేడి వాయువులు ఎకనెమైజరు తరువాత ఎయిర్ హీటరు ద్వారా పయనించి పొగగొట్టానికి వెళ్ళును.