టోబా సరస్సు పొడవు ఎంత?
టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
టోబా విస్ఫోటనం, ప్రస్తుతం ఇండోనేషియాలోని టోబా సరస్సు ఉన్న ప్రదేశంలో 75000±900years సంవత్సరాల కిందట జరిగింది. పొటాసియమ్ ఆర్గాన్ డేటింగు ప్రకారం దీన్ని నిర్ధారించారు.[4] క్వాటర్నరీ పీరియడ్లో (ప్రస్తుత పీరియడ్) జరిగిన నాలుగు టోబా విస్ఫోటనాల్లో ఇది అతి పెద్దది, చివరిదీను. వోల్కానిక్ ఎక్స్ప్లోసివిటీ ఇండెక్సుపై దీని తీవ్రత 8 (భూమిపై జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలకు ఇచ్చిన రేటింగుల్లో అతిపెద్దది ఇది); ఈ విస్ఫోటనంలో లావా, బూడిదలు విరజిమ్మగా భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఖాళీలోకి భూమి కుంగి, భూతలంపై ఒక పెద్ద గుండం ఏర్పడింది (ఈ విధంగా ఏర్పడిన గుండాలను "కాల్డెరా" అంటారు). ఈ కాల్డెరా పొడవు 100 కి.మీ., వెడల్పు 30 కి.మీ. ఉంది. ఈ కాల్డెరాను ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు అంటారు. విస్ఫోటనంలో వెలువడ్డ బూడిద, తదితర పదార్థాల ఘనపరిమాణం 2,800 కి.మీ.3 ఉండి ఉంటుందని అంచనా. ఇందులో 800 కి.మీ.3 బూడిద రూపంలో భూమిపై కురిసింది.[5]
టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
జెనెటిక్ బాటిల్‌నెక్ సిద్ధాంతకర్తలు (రోబోక్ తో సహా) టోబా విస్ఫోటనం ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యావరణ విపత్తును కలుగజేసింది. పచ్చదనం నాశనమైంది. ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాల్లో, ఋతుపవన ప్రాంతాల్లోనూ తీవ్రమైన కరువు నెలకొంది. ఉదాహరణకు, ఒక పదేళ్ళ పాటు ఏర్పడ్డ అగ్నిపర్వత శీతాకాలం మానవుల ఆహార వనరులను నాశనం చేసి ఉంటుంది. మానవ జనాభా బాగా తగ్గిపోయి ఉంటుంది.[31] పర్యావరణంలో ఏర్పడిన ఈ మార్పులు అనేక ఇతర జీవజాతుల జనాభాలోనూ బాటిల్‌నెక్ ఏర్పడి ఉండవచ్చు;[32]