Fellow Frenchman Voltaire, for example, felt that religion, far from enlightening people, had been the prime factor in plunging Europe into centuries of ignorance, superstition, and intolerance during the period that some historians call the Dark Ages.
Օրինակ ՝ ըստ նրա ազգակից Վոլտերի ՝ կրոնը ոչ միայն հեռու է մարդկանց լուսավորելուց, այլև ծանրակշիռ նպաստ է ունեցել այն բանում, որ Եվրոպան դարեր շարունակ թաթախված լինի տգիտության, նախապաշարմունքի և անհանդուրժողականության մեջ, մի ժամանակաշրջան, որը որոշ պատմաբաններ անվանում են Խավար դարեր ։