Նախաքրիստոնեական ժամանակներից սկսած ՝ « վկաների [մի մեծ] բազմութիւն », որոնցից առաջինը Աբելն էր, հաճախ անհաղթահարելի թվացող դժվարությունների ներքո անցել է համբերության ու տոկունության մի երկար մրցասպարեզ ։