 aldığımız radyasyonun yüzde 85 i doğal yollardan radyoloji uzmanı_dr fatma şentürk mutlu insanların kozmik ışınlar topraktan yayılan radon ışımaları toprakta suda ve yiyeceklerde olabilecek doğal radyasyona daha çok maruz kaldığını söyledi insan eliyle oluşturulmuş kaynaklardan alınan radyasyonun çok daha fazlasını solunan havadan güneşten ve hatta sudan alındığına dikkat çeken uzm dr mutlu baz istasyonları cep telefonları mikrodalga fırınları yüksek gerilim hatları ve radarlarn iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı olmadığını ve üremeyi etkilemediğinin bilimsel araştırmalarla belirlendiğini kaydetti bursa özel bahar hastanesi nden radyoloji uzmanı_dr fatma şentürk mutlu radyasyonun yaşamın bir parçası olduğunu ısı ve ışığıngüneşten gelen radyasyonun doğal formu olduğunu dile getirdi uzm dr fatma şentürk mutlu bunların yanı sıra mikrodalgalar radyo dalgaları radar x ışınları gama ışınları radyasyonun diğer türleridir bunlar çevremizde doğal olarak bulunduğu gibi yapay olarak da elde edilmektedir radyasyon madde üzerinde meydana getirdiği etkilere göre iyonlaştırıcı radyasyon x ışınları gama ışınları alfa beta radyasyonları kozmik ışınlar nötronlar ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyon ultraviyole kızılötesi radyo dalgaları mikrodalgalar şeklinde sınıflandırılır temelde iki çeşit radyasyon vardır doğal ve yapay radyasyonlar doğal radyasyonlar adından da anlaşılacağı üzere doğa kaynaklarından ortaya çıkan radyasyon tipidir bunlar arasında kozmik ışınlar topraktan yayılan radon ışımaları toprakta suda ve yiyeceklerde olabilecek doğal radyoaktif maddeler sayılabilir doğal olmayan radyasyonlar ise insan eliyle oluşturulan veya kullanılan araç ve gereçlerden alınan radyasyonlardır dedi yanliş biliyoruz soluduğumuz havadan içtiğimiz sudan bile radyasyon aliyoruz insan vücudunun doğal kaynaklı radyasyona çok daha fazla maruz kaldığına işaret eden uzm dr mutlu halk arasında bilinenin aksine insan eliyle oluşturulmuş kaynaklardan alınan radyasyonun çok daha fazlasını solunulan havadan güneşten ve hatta sudan alındığını kaydetti insan vücudunun maruz kaldığı radyasyonun yaklaşık üçte ikisinin doğal kaynaklardan alındığını sadece yüzde 15 inin tıbbi tanı amacıyla kullanılan radyolojik incelemelerden alındığını belirten dr mutlu bunlar dışındaki kaynaklardan alınan radyasyonun ise çok daha az olduğunu dile getirdi vücuda solunum ve sindirim yollarıyla hava su tüm bitkisel ve hayvansal besinlerde az da olsa bulunan radyoaktif maddelerin alındığına dikkat çeken uzm dr fatma şentürk mutlu şunları kaydetti bunlarda zamanla çeşitli organlarda birikmektedir buna ek olarak kozmik ışınlardan ve yerkürede bulunan doğal radyoaktif maddelerden etkilendiğimiz de düşünüldüğünde insan vücudu hem iç hem de dış radyasyon ışınlanmasına doğal olarak maruz kalmaktadır tıbbi alandaki radyasyon uygulamaları radyasyonla görüntü elde edebilme ve radyasyonun hücre veya tümörleri yok edebilme yeteneğine sahip olması temeline dayanır bu iki özelliğinden dolayı radyasyon hastalıkların teşhis ve tedavisinde önemli rol oynar bebek zarar görebilir tanısal amaçlı görüntüleme yöntemlerinin yaygın ve daha kolay uygulanmaya başlanması ile gebe olan veya muhtemel anne adaylarında bu yönteme başvurma sayısının giderek arttığına dikkat çeken uzm dr mutlu gebelikte yapılan tanısal amaçlı radyolojik incelemeler sırasında alınan iyonizan radyasyonun hastalar ve yakınları açısından gerilim nedeni olduğunu söyledi bu endişede radyasyonun insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri ile ilgili yayınlar filmler ve medya haberlerinin önemli rol oynadığını anlatan mutlu iyonize radyasyona en hassas olan hücreler hızlı bölünen hücreler olduğu için gelişmekte olan bebeğin zarar görme olasılığı oldukça fazladır iyonize radyasyon yayan radyolojik yöntemler düz filmler ilaçlı böbrek filmi mamografi fluoroskopi anjiyografi bilgisayarlı tomografi ve nükleer tıp incelemeleridir ultrason dalgaları aslında insan kulağının duyabileceği seslerden daha yüksek frekanslı ses dalgalarıdır iyonize edici özellikleri olmadığından tanı amaçlı kullanıldıklarında şu ana kadar canlı dokular üzerinde zararlı bir etkileri gösterilmemiştir iyonize radyasyonun bebek üzerine etkileri ile ilgili insanda yapılmış bilimsel çalışma yoktur bugün elimizdeki bilgilerin çoğu vaka sunumları ile japonya daki atom bombası ile çernobil faciası sonrası hayatta kalanlarda yapılan inceleme sonuçlarına dayanmaktadır bu verilere göre en sık görülen potansiyel zararlı etkiler gebelik kaybı düşük veya ölü doğum sakatlık büyüme ve gelişme bozuklukları nörolojik yan etkiler zeka geriliği ve kanserdir gelişen bebeğin radyasyondan etkilenme oranı ve zararlı etkiler gelişme evresine göre değişmektedir bu dönemler olası etkilere göre 3 döneme ayrılabilir diye konuştu bebeğin rahme yerleşmesini engeller ana rahmine düşmeden önceki sürenin 0 2 gebelik haftaları radyasyonun olumsuz etkisi olabileceğine vurgu yapan uzm dr fatma şentürk mutlu ya rahme yerleşmeyi engeller ve bebeğin kaybına yol açar ya da olumsuz hiçbir etkisi olmaz buna ya hep ya hiç etkisi denir organ gelişiminin olduğu süre 3 8 gebelik haftaları organ gelişimi esnasındaki 3 8 haftalar arası süre de düşük doz radyasyon anomali riskini artırmazken doz artınca anomali görülme olasılığı artmaktadır gebelik gelişme süresi 9 hafta sonrası 9 gebelik haftası sonrası bebeğin iyonize radyasyona hassasiyeti azalır 25 haftaya kadar ki dönemde santral sinir sistemi en fazla etkilenmektedir santral sinir sisteminin etkilenmesi için radyasyon dozunun çok yüksek olması gerekir unutulmaması gerekir ki embriyonun ancak yüksek dozda radyasyona 30 rad maruz kalması iq değerinde düşüşe sebep olabilir bu değerler tanısal amaçlı kullanılan radyasyon değerlerinin çok üstündedir dedi radyasyon içeren her türlü uygulamada riske karşı kazanç değerlendirmesi yapılması gerektiğini dile getiren mutlu baz istasyonları cep telefonları mikrodalga fırınları yüksek gerilim hatları ve radarların iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı olmadığını söyledi cihan