 yüzyılın hastalığı çölyak bazı yiyeceklerde bulunan gluten adlı protein bazı kişilerin vücudundaki savunma sistemini olumsuz etkiliyor kişiler bu proteini aldıkları zaman hastalanıyorlar onlara çölyak hastası deniyor son dönemde artış gösteren hastalık türkiye de 700 bin kişinin kabusu tek çözüm glutensiz diyet aksi takdirde hastanın yaşam süresi kısalıyor ve bazı kanserlerin sindirim sistemi kanserleri ve lenfoma yani lenf kanseri görülme sıklığı artıyor özgür köylü okoylu @ posta com tr çölyak hastalığı vücut savunma sisteminin yiyeceklerle alınan gluten isimli proteine hassasiyeti bu yüzden bir kez çölyak teşhisi konmuş hastanın glutensiz beslenmesi şart bu da demek oluyor ki aklınıza gelebilecek pek çok gıda maddesi bu hastalara yasak hastanın diyet yapması ise çok önemli aksi takdirde kansere yakalanabiliyor bu tehdite maruz kalmasa bile yaşam süresi kısalabiliyor çölyak ile ilgili soruları türk gastroenteroloji derneği 2 başkanı_prof dr cem kalaycı yanıtladı çölyak nasıl teşhis ediliyor belirtileri birçok hastalığınkine benzediği için teşhisi zor olabilir bazı testler ile tanı konabilir kan testleri hastaların yüzde 90 ına tanı koymamızı sağlar eğer kan testi pozitif ise endoskopi yapılarak ince bağırsaktan örnek alınır ve tanı doğrulanır bazı hastalarda da kan testleri ve biyopsi sonucu çölyak ile uyumlu olduğu halde kişilerde hiç bir belirti görülmeyebilir buna sessiz çölyak denir emilim bozukluğunu kontrol etmek için kan testleri yapılarak demir folik asit b12 vitamini ve d vitamini ölçülmelidir kemik yoğunluğu ölçümü de önemli olabilir testler genellikle yılda bir tekrarlanır belirtileri nasıl kişiden kişiye değişir hastaların çoğunda sadece halsizlik hafif demir eksikliği karaciğer testlerinde bozukluk olur veya hiçbir belirti olmaz bazı kişilerde ise pek çok belirti aynı anda görülebilir ishal kilo kaybı karında rahatsızlık çocuklarda büyüme geriliği gaz vitamin eksikliği son yıllarda kabızlık bile çölyak belirtileri arasında sayılıyor ağır durumlarda görülen belirtiler ise şunlar kansızlık diş minesinde sorunlar ağızda dilde kızarıklık ve yanma d vitamini ve kalsiyum eksikliği kemik erimesi kas güçsüzlüğü romatizmal hastalıklar eklem iltihapları ellerde uyuşma yanma ve karıncalanma karaciğer testlerinde bozukluk sinir sistemi belirtileri depresyon migren sara gibi kısırlık geç adet görme erken menopoz tekrarlayan düşük çölyak hastalarında daha sık görülen bazı hastalıklar da belirti yerine geçebilir şeker hastalığı tiroid problemleri cilt hastalığı dermatitis herpetiformis sinir sistemi bozuklukları karaciğer hastalığı down sendromu çölyak teşhisi alan kişi ne yemeli ne yememeli kesinlikle glutensiz diyete devam etmesi gerekir çünkü glutenin çok küçük miktarları bile hastalığı alevlendirmeye yeter buğday çavdar arpa malt ve yulaf yenemez pirinç mısır patates soya yenebilir tedavi edilmezse ne olur hastalara bir yakınma vermese bile bazı besin gıdalarının eksikliği gelişerek önemli zararlar verebilir mesela d vitamini eksikliğine bağlı olarak kemik kaybı oluşabilir bazı çalışmalara göre glutensiz diyete uyulmadığı zaman yaşam süresi kısaıyor ve bazı kanserlerin sindirim sistemi ve lenf kanserleri görülme sıklığı artıyor buna karşılık glutensiz diyetle bu riskin azaldığını gösteren çalışmalar var glutensiz diyet uygulanmazsa bağışıklık sisteminin yaptığı tip 1 şeker hastalığı diyabet tiroid hastalıkları hashimato ve graves gibi problemlerin oluşma riski de artıyor hastalığı tedavi edilmeyen annelerde erken doğum düşük doğum gibi sorunlar yaşanabiliyor bu hastalığın türkiye de görülme sıklığı ne çölyak hastalığı her yaştaki kadın ve erkekte görülebilir günümüzde en sık 10 40 yaşları arasında görülüyor türkiye de görülme oranı 100 200 de bir ortalama bir hesapla ülkemizde 500 700 bin çölyak hastası olduğu tahmin ediliyor bu hastaların çok küçük bir kısmı tahminen 10 000 kayıtlı çölyak hayatı olumsuz etkiliyor mu tanıda gecikildiği zaman ishal karın ağrısı kabızlık kansızlık gibi sorunlalr çıkabiliyor bunlar da günlük hayatı ve hayat kalitesini olumsuz etkileyebilir tanı konduktan sonraki zorluk ise glutensiz gıdaları temin etmek bu durum özellikle çocukları okulda çok etkilemekte glutensiz beslenerek kişi iyileşebilir mi bu diyet hayat boyu mu sürer çölyak hastalarının yüzde 95 i sadece glutensiz diyet ile tam düzelir sadece yüzde 5 hasta glutensiz diyete yanıt vermez bu hastalarda kortizon gibi bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar gerekebilir bazı ilaçlar da kullanılabilir ama glutensiz diyet en önemli tedavidir diyeti öneriyoruz çünkü glutensiz diyet genellikle kişinin kendisini daha iyi hissetmesini sağlar bazı vitamin ve besin eksiklikleri örneğin demir kalsiyum ve d vitamini kişinin kendini hasta hissetmesine yol açmaz ancak uzun dönemde ciddi sonuçlara yol açar tedavisiz bırakılan çölyak bazı sindirim sistemi kanserleri riskini arttırır glutensiz diyetle bu risk düşer diyet yapmayan bağışıklık sisteminin oluşturduğu diğer hastalıklara yatkın hale gelir küçük hastalara özel bisküvi eti yönetim_kurulu üyesi gülden kanatlı derbil şöyle konuştu glutensiz gıdalarla beslenmek zorunda olan çölyak hastalarının işi zor hele bu hastalar çocuksa bisküvi markası eti küçük çölyak hastaları için glutensiz bisküvi geliştirdi türkiye nin ilk ve tek glutensiz bisküvisi glutene aşırı duyarlı olan çölyak hastalarının beslenmesinde önemli bir ihtiyacı karşılıyor ayrıca hastalara rehber olması için www colyaklayasamak com tr adlı siteyi kurduk hastalıkla ilgili en çok sorulan soruların cevaplarından uzman doktor desteğine yemek tariflerinden glutensiz mönüsü olan restoranlara ve hastalıkla ilgili derneklere kadar ihtiyaç duyulan pek çok bilgi bu sitede var 24 11 2012 tarihli cumartesi_postası ndan alınmıştır