 araştırma sonuçları ürküttü türkiye atom enerjisi kurumu taek tarafından dün açıklanan türkiye radyasyon kaynakları 2011 raporunda ülkemizde kullanılan radyoaktif cihazların sayındaki büyük artış kayıtlara geçti rapora 118 kişinin ise çalışma koşullarından uygunsuzluğu ve hatalı kullanımdan ötürü yüksek doza maruz kaldığı bildirildi ülkedeki bazi cihaz sayisinda yüzde 99 varan artiş var 2005 yılından 2010 yılı sonuna kadar tıbbi radyoloji cihazlarının sayısı ortalama yüzde 64 oranında artarken bu oran kemik yoğunluk ölçümü cihazlarında yüzde 99 mamografi cihazlarında yüzde 78 lik artışlara ulaştı geçtiğimiz kapilardaki cihazlarin sayisi yüzde 143 artti radyoterapi uygulamalarında kullanılan cihaz sayılarında yüzde 62 oranında artış yaşanırken kobalt 60 teleterapi cihazlarının sayısı yüzde 34 oranında düşmüş yerini imrt siber bıçak veya gama bıçağı gibi yeni teknoloji ürünü cihazlar aldı nükleer tıp uygulamalarında ise cihaz sayılarında yüzde 50 lik artışlar olurken güvenlik amaçlı kullanılan paket bagaj kontrol cihazları ise 5 yılda yüzde 143 oranında artış gösterdi 118 kişi yüksek doza maruz kaldiği rapora yansidi ayrıca rapora yüksek dozlu işlerde görev yapan radyasyon görevlilerinin kişisel doz izleme sonuçlarının değerlendirilmesi çalışmaları kapsamında 2011 yılı içerisinde kişisel dozimetre değerlendirme sonucunun inceleme düzeyi doz değerini aştığı tespit edilen 118 kişinin bulunduğu bildirildi bunlardan 4 ü tıbbi takibe alındı yapılan incelemelerde düzeyi doz değerinin üzerindeki doz değerlerinin dozimetrenin hatalı kullanımı kasıtlı ışınlama ve çalışma koşullarının uygunsuzluğundan kaynaklandığı tespit edildiği belirtildi türkiye atom enerjisi kurumu kayıtlarına göre 2011 yılı sonu itibarıyla ülke genelinde toplam 9 bin 432 kuruluşta x ışını cihazları kapalı ve açık radyoaktif maddeler ile kapalı radyoaktif madde bulunduran cihazlar kullanılmakta radyasyonun yüzde 76 sini tip ta kullaniyoruz mevcut radyasyon kaynaklarının yüzde 76 sı tıpta yüzde 24 ü ise endüstride ve diğer alanlarda kullanılmakta bu kayıtlara göre 2011 yılı sonu itibarıyla ülkemizde 12 bin 383 tıbbi radyoloji cihazı ve 4 bin 152 diş hekimliğinde kullanılan radyoloji cihazı ile 251 adet radyoterapi cihazı bulunuyor ayrıca açık kaynakların kullanıldığı 366 adet nükleer tıp laboratuvarı ve fdg florodeoksiglikoz üretimini yapan 12 üretimtesisi bulunuyor 2011 yılı sonu itibarıyla ülkemizde toplam 679 endüstriyel radyografi / radyoskopi cihazı 3 bin 091 adet sabit nükleerölçüm cihazı ile 243 adet taşınabiliryoğunlukve nem ölçüm cihazı saptandı ayrıca güvenlik amacıyla kullanılan 2 bin 762 adet paket / bagaj kontrol cihazı ve 10 adet tır tarama sistemi bulunuyor gıda tıbbi malzemeler ve diğer ürünlerin radyasyon ile ışınlaması amacıyla çalışmakta olan 4 ışınlama tesisi mevcuttur 2011 yılı sonu itibarıyla ülkemizde radyasyon kaynaklarının bakım ve onarımı için 59 adet radyoaktif maddelerin ithalat ihracat ve taşıması için 145 adet radyasyon kaynağı üretimi için 6 adet yetkilendirilmiş kuruluş mevcut radyasyon sağlığı ve güvenliği dairesi tarafından sürdürülmekte olan yetkilendirme faaliyetleri kapsamında 2011 yılında 6 bin 500 i aşkın işlem gerçekleştirdi bu işlemlerden 3 bin 792 adeti radyasyon kaynakları için kullanma ve bulundurma lisansı düzenlenmesi işlemi oldu taek kayıtlarına göre 2011 yılı sonu itibarıyla ülkemizde çeşitli amaçlarla kullanılan 3 bin 091 adet sabit nükleer ölçüm cihazı bulunmaktadır bunlardan 370 i x ışınlı ve 166 si radyoaktif kaynaklı olmak üzere toplam 536 adedi çeşitli laboratuvarlarda kullanılmakta olan analiz cihazları hamileler havalimanindan geçerken dikkat !!! havaalanı kargo gümrük liman alışveriş merkezleri gibi yerlerde güvenlikamacı ile araç çanta bagaj ve paketlerin içlerinin görüntülenmesinde radyasyon kaynakları kullanılmaktadır paket / bagaj kontrol cihazlarında x ışını kaynağı bulunmaktadır sınır kapılarında insan ve malzeme kaçakçılığının önlenmesi amacıyla tır kamyon gibi yüktaşıma araçlarının içerisinin görüntülenmesinde ise lineer hızlandırıcılar veya co 60 kaynakları kullanılmaktadır taek kayıtlarına göre 2011 yılı sonu itibarıyla ülkemizde 2 bin 762 adet paket / bagaj kontrol cihazı ve 10 adet tır tarama sistemi bulunmaktadır radyasyon sağlığı ve güvenliği dairesi tarafından 2011 yılında ülke genelinde toplam 567 görevlendirme çerçevesinde 2 bin 472 radyasyon kaynağının kontrolü ile 584 kuruluşun denetimi gerçekleştirilmişti çalışma koşulu a da görev yapan radyasyon görevlilerinin kişisel doz izleme sonuçlarının değerlendirilmesi çalışmaları kapsamında 2011 yılı içerisinde kişisel dozimetre değerlendirme sonucunun inceleme düzeyi doz değerini aştığı tespit edilen 118 kişinin çalışma koşulları incelenmiş ve değerlendirilmiş olup yapılan denetimler sonucunda bu kişilerden 4 ü tıbbi tetkik ve takibi yapılmak üzere ilgili sağlık kuruluşuna sevk edilmiştir inceleme düzeyi doz değerinin üzerindeki doz değerlerinin dozimetrenin hatalı kullanımı kasıtlı ışınlama ve çalışma koşullarının uygunsuzluğundan kaynaklandığı tespit edilmiştir tibbi cihazlarda yüzde 99 varan artişlar var 2005 yılından 2010 yılı sonuna kadar tıbbi radyoloji cihazlarının sayısı ortalama yüzde 64 oranında artarken bu oran kemik yoğunluk ölçümü cihazlarında yüzde 99 mamografi cihazlarında yüzde 78 lik artışlara ulaştı öte yandan mikrofilm cihazlarının sayılarında azalma söz konusu benzer şekilde radyoterapi uygulamalarında kullanılan cihaz sayılarında yüzde 62 oranında artış yaşanırken kobalt 60 teleterapi cihazlarının sayısı yüzde 34 oranında düşmüş yerini imrt siber bıçakveya gama bıçağı gibi yeni teknoloji ürünü cihazlar aldı nükleer tıp uygulamalarında ise cihaz sayılarında yüzde 50 lik artışlar söz konusu güvenlik amaçlı kullanılan paket / bagajkontrol cihazları ise 5 yılda yüzde 143 oranında artış gösterdi