audio
audioduration (s) 1.06
19
| text
stringlengths 10
321
| speaker_id
stringclasses 7
values | language
stringclasses 1
value | emotion
stringclasses 3
values | original_dataset
stringclasses 1
value | original_filename
stringclasses 1
value | start_time
float32 0
0
| end_time
float32 0
0
| duration
float32 0
0
|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bu dokuz on bir trilyon token tüketilmesine, elli bir milyon doküman.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bu token işleme kapasitesinin arkasında neler var?
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Grafik işlemciler yani GPU'lar var.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Mesela Deepseek yalnızca 2200 adet NVIDIA'nın H800 isimli GPU'suyla günlük yedi yüz elli milyar tokenı işleyebiliyor.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Tüm Çin yapay zeka pazarına baktığımızda da yirmi altı bin ila otuz iki bin adet H800 GPU'yla çalışabilir.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Yani bu dokuz ila on bir trilyon token tüketiyor dedik ya.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bunu otuz bin, otuz iki bin adet H800 GPU'yla çalıştırabiliyorlar.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve NVIDIA 2024'te Çin'e bir milyondan fazla da H20 GPU'su satmış.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Yani Çin'de hesaplama gücü hızla aslında bir yandan büyüyor.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
NVIDIA nasıl bu satışı gerçekleştiriyor?
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
En son modellerini değil, daha alt segment ya da Çin için özel geliştirdiği alt segment GPU'larının satışı 2000-- işte bu zamana kadar, 2024'ün sonuna kadar aslında açıktı o yollar.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Şimdi kapanmaya başladı.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Sonuç olarak Çin yapay zeka pazarı hızla büyüyor.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Dokuz ila on bir trilyon token işliyorlar.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
GPU kapasitesi henüz yeterli ama token tüketimi arttıkça yani daha fazla kullanım oldukça daha fazla çipe ihtiyaç duyacaklar.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve dünyada da şu anda baktığımız zaman Amerika'da da, Çin'de de bazı büyük oyuncular hâlâ baskın.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Şimdi ileride ne göreceğiz?
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Böyle sosyal medya şirketleri gibi böyle birkaç büyük oyuncu mu olacak, yoksa daha tekelleşecek mi web arama motorları gibi?
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Onu daha henüz belirsiz, yani herhangi bir köşeleri kapılmış durumda değil.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Zaten aslında bu Open AI'ın bahsettiği bu beş seviye önemli.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
O beşinci seviyeye ulaştıktan sonra aslında biraz daha göreceğiz her şeyi.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Şu anda herkes daha geliştirme aşamasında ve girişimler de hâlâ şu anda pazara girebiliyorlar.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bu anlamda da girişimlerin de hâlâ söz söyleme hakkı.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Manus AI gibi, DeepSeek gibi.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Hatta ön bile alabiliyorlar.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Peki token işlemenin enerji maliyeti nedir?
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Gelin bir de ona bakalım.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Yani tokenlar ne kadar enerji harcıyorlar?
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bir yapay zeka modeli tokenları işlerken önemli miktarda hesaplama gücü tüketiyor.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve bu hesaplama gücü özellikle büyük ölçüde GPU'lardan, grafik işlemcilerinden ve tensor işlem birimleri tarafından sağlanıyor TPU'lardan.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve elektrik tüketimine yol açıyor.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve bu enerji tüketimi de iki şekilde oluyor.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Eğitilirken ve çıkarım yaparken.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Önce modelin bir eğitim süreci oluyor.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Orada da binlerce GPU veya TPU kullanılıyor.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Haftalarca, aylarca çalışıyor.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Sonra çıkarım, inference yapmak için de yani biz işte bir soru sorduğumuzda orada çıkarım yapması için de özellikle mod-modelle kullanıcılar, bizler etkileşime girdiğimizde de yine GPU'lar harcanıyor.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Yani tokenlar üretiliyor orada da.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve bunun sonucunda da yine enerji harcanıyor.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Örneğin GPT4 modelinde, bir token üretmenin enerji maliyeti yüz mikrowatt saat civarında.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bir kullanıcı yüz tokenlık bir yanıt aldığında, hadi yüz kelimelik diyelim bir yanıt aldığında yaklaşık sıfır nokta bir kilowatt saat de enerji tüketiyor.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bir milyon token işlemekse yani bir milyon tokenlık bir cevap aldığımızı düşünelim.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bir milyon kelimelik.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ortalama bir evin üç saatlik enerji tüketimine eşit.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve Çin'de günlük mesela dokuz ila on bir trilyon token işleniyor diyelim, di mi?
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve her bir tokenın da bu GPT4 modeli kadar enerji tükettiğini düşünelim.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Yani yüz mikrowatt saat enerji tükettiğini düşünelim.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Günlük enerji tüketimi ne oluyor?
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Dokuz yüz bin ila bir milyon yüz bin arasında kilowatt saat enerji tüketiyor.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bu da üç yüz, üç yüz elli bin evin günlük enerji tüketimine eşit.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Mesela NVIDIA'nın H100 GPU'su kullanıldığı zaman daha fazla güç tüketiyor.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Yani bu GPU'lar bir de daha verimli, daha güçlü hale geldiği zaman da daha fazla enerji harcıyorlar.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Üç yüz ila yedi yüz watt güç tüketebiliyor.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Mesela bir saat boyunca bu H100 GPU'su tam yükte çalıştığında sıfır nokta üç ila sıfır nokta yedi kilowatt saat enerji harcayabiliyor.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Dolayısıyla büyük bir yapay zeka veri merkezi binlerce GPU çalıştırdığı zaman toplam tüketim megawatt seviyelerine ulaşıyor.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Peki karbon ayak izi nasıl?
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bir kilowatt saat enerji üretimi fosil yakıt kullanımıyla yapıldığı zaman yaklaşık sıfır nokta dört kilogram karbondioksit salınımına neden oluyor.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve Çin'de de günlük bir milyon kilowatt saatte token işlemenin karbondioksit salınımı, dört yüz ton karbondioksit günlük, yani seksen yedi bin arabanın günlük karbon salınımına denk geliyor.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Tabii eğer bu enerjiyi fosil yakıt değil de yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlarlarsa o zaman bu etki tabii ki azalıyor.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Yani güneş ya da rüzgar enerjisinden yaparlarsa.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Peki gelecek için çözümler ne olmalı, sizce ne olmalı?
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Benim düşüncem, daha verimli yapay zeka çipleri olması gerekiyor.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Daha az enerji tüketen çipler olması gerekiyor ve bu yapay zeka modellerinin de optimize olması, yani optimizasyonlarının yapılması, yani daha az enerji harcayan yapay zeka modelleri olmaları gerekiyor.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Yani bu token işleme konusunun da optimize olması gerekiyor.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Şimdi bugün baktığımız zaman neyi gördük?
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Her bir istemimiz belli bir token üretiyor ve bu tokenların hepsinde bir maliyeti var.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve bu maliyetler şu anda dijital insanlar gibi bir karbondioksit salınımına ve enerji tüketimine sebep oluyor.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Zaten enerji, dünyada şu anda sekiz milyarın üzerinde insana zaten anca yeterken bir de dijital böyle yapay zeka modellerini ben insanlar gibi kurguluyorum.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Dijital insanları da beslemek gerekiyor.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Dolayısıyla bu dijital insanların kurgusunun, tokenların işleme maliyetlerinin daha ucuzlaşması ve bu sistemlerin de daha verimli, daha az enerji harcayan algoritmalar haline gelmeleri gerekiyor.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ve veri merkezlerinde kesinlikle yenilenebilir enerji kullanılması şart.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Başka bir çözüm yok.
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bu anlamda yeni bir döneme girdik.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Artık agentler dönemi.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Daha yapay zekaların, insanın artık yaptığı işi yapabileceği, hatta belki de daha iyi yapabileceği bir döneme girdik.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bu sene daha fazla hem agentları hem robotları konuşuyor olacağız.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bunun dışında token ekonomisi nedir?
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Tokenlar nedir?
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ne kadar elektrik harcıyorlar ve karbon ayak izi nedir?
|
speaker_0
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
Biraz böyle bir perspektif oluşturmak istedim.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Umarım hoşunuza gitmiştir.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Haberlere devam edeceğiz.
|
speaker_0
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bir sonraki bölümde görüşünceye dek kendinize çok çok iyi bakın.
|
speaker_0
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Lavita Mikrobesin Konsantresi, yetmişten fazla doğal bileşenden gelen vitamin ve mineralleri tek ölçüde bir araya getirir.
|
speaker_1
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Enerji oluşum metabolizmasına katkıda bulunan bileşenlerle günlük ritüeline başla.
|
speaker_1
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bu sıralar biraz daha ağlak bir modda olduğumu geçenki bölümlerde söylemiştim.
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Belki Merkür retrosundandır, belki başka şeylerdendir bilmiyorum ama böyle bir iyileşme sürecinde olduğumu düşünüyorum.
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
İyileşme süreci derken kulaklara biraz tırmalanabilir, farkındayım.
|
speaker_2
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ama bir yandan da gerçeklik bu, yapacak bir şey yok yani.
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Hani ruhumuz, bilmiyorum artık o çocukluktan kalanlar mı, yetişkinlikte tekrardan yaşadığımız travmalar mı?
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Her zaman bir hasara uğruyor ve biz ona bakım göstermedikçe, onunla ilgilenmedikçe bilumum sıkışmışlıklar yaşayabiliyoruz.
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bunu da böyle dramatik bir yerden söylemiyorum.
|
speaker_2
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
|||
Sadece kendime yaklaşımım, yaptığım şeyler, kendimle olan bağım vesaire onları paylaşmayı seviyorum burada.
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Son dönemlerde akupunktur çok gündemimde.
|
speaker_2
|
tr
|
angry
| 0
| 0
| 0
|
|||
E, yaklaşık dört haftadır falan haftada iki kere alıyorum ve gerçekten faydasını görüyorum.
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bu ağlamalarımın bir sebebi bu çünkü yani en böyle amiyane tabiriyle içerdeki sıkışmışlığı açıyoruz diyeyim.
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Bu chi enerjisi denilen bir hayat enerjisi var merkeziniz yani.
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Eğer orada bir tıkanıklık olmuş ise ne bileyim çocukluktan kalabilir, geçen sene başınıza gelen bir olaydan kalabilir.
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Yani hayatta bir yerde bir şekilde bir tutukluk yaşayabiliyorsunuz ve o enerji akışı tam sağlanmadığında hayatınızda bazı yerlerde eksik hissedebiliyorsunuz, tıkanmış hissedebiliyorsunuz vesaire.
|
speaker_2
|
tr
|
happy
| 0
| 0
| 0
|
|||
Ya da benimki gibi kendinizi sabote edebiliyorsunuz.
|
speaker_2
|
tr
|
neutral
| 0
| 0
| 0
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.